National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-25T06:46:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Niezwykłe odkrycie w Morzu Śródziemnym. Kaszaloty stworzyły dwie odrębne kultury i mówią dwoma dialektami
items: Przełomowa samotna podróż wieloryba. Wyniósł się z miejsca, którego nigdy nie opuszczał
items: Odkryto największe cmentarzysko wielorybów na Ziemi. Podwodna nekropolia skrywa tajemnice sprzed milionów lat
items: Humbak Timmy zaskakuje nawet po śmierci. Niespodzianka i nowa fala kontrowersji po sekcji zwłok
items: „Przylądek Zmarłych” w Arktyce. Odkrycie na Spitsbergenie ujawnia brutalną historię
items: Myśleliśmy, że potrafią to tylko ludzie. Białuchy dołączają do klubu najmądrzejszych istot na Ziemi
items: Najstarszy prawieloryb z terenu Polski ma 38 mln lat. Pływał w morzu pokrywającym dzisiejszą Lubelszczyznę
items: Humbak Timmy nie żyje. Empatia sprzeczna z naukową wiedzą mu nie pomogła
items: Gdzie jest humbak Timmy? Skandal na koniec kontrowersyjnej akcji ratunkowej
items: Humbak Timmy płynie na Atlantyk w stalowym basenie. Eksperci: „to okrucieństwo”
items: Cierpienie zamiast pomocy. Eksperci wzywają: przerwijcie akcję ratunkową humbaka w zatoce Kirchsee
items: Kryzys klimatyczny pcha wieloryby pod statki. Tragiczne dane z Zatoki San Francisco
items: Dramat Timmy’ego trwa. Humbak znów utknął na mieliźnie, a grupą ratowniczą targają konflikty
items: Humbak Timmy samodzielnie pływa! Ale walka o jego życie wciąż trwa
items: Kaszaloty rozmawiają jak ludzie. Mają własny „alfabet” z samogłoskami
items: Humbak Timmy jednak będzie ratowany. Władze zaakceptowały plan milionera, telewizja transmituje akcję
items: Pieśń finwali zanika. Hałas generowany przez ludzi drastycznie wpływa na życie w oceanach
items: Podjęto próbę ratowania humbaka Timmy’ego. Jego ostatnie chwile upływają w atmosferze kontrowersji i protestów
items: Humbak Timmy umiera u wybrzeży Niemiec. Władze podjęły ostateczną decyzję
items: To nagranie zmieni podręczniki biologii. Rodzącej matce kaszalota i noworodkowi pomagało 10 „ciotek”
items: Uratowali humbaka uwięzionego na Bałtyku. Pływające koparki otworzyły drogę do wolności
items: Wieloryby z Alaski „swingują”. I dlatego udało im się przetrwać w tak trudnych warunkach
items: Naukowcy znaleźli najstarsze ślady wielorybnictwa. Miejsce nie jest oczywiste
items: Naukowcy po raz pierwszy znaleźli w morzu rzadkiego wieloryba... i strzelili do niego z kuszy. Dlaczego?
items: Ten wieloryb żyje przez stulecia i wiadomo, jak to robi. Jego sekret pomoże pokonać starość

Niezwykłe odkrycie w Morzu Śródziemnym. Kaszaloty stworzyły dwie odrębne kultury i mówią dwoma dialektami
type: item
date: 2026-06-25T06:45:44.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: język
subject: kaszalot
subject: morze śródziemne
subject: wieloryby
description: Analiza tysięcy nagrań dźwięków wydawanych przez kaszaloty spermacetowe doprowadziła do niezwykłego odkrycia. Okazuje się, że basen Morza Śródziemnego zamieszkują dwie odrębne „kultury” tych ssaków, porozumiewające się dwoma dialektami tego samego języka. Ich społeczeństwo okazuje się dużo bardziej ludzkie niż myśleliśmy.
encoded: W wodach Morza Śródziemnego naukowcy zaobserwowali zjawisko, które może świadczyć o ewolucji kulturowej w populacji kaszalotów (Physeter macrocephalus). Przez lata sądzono, że te majestatyczne ssaki tworzą tam jedną grupę, posługującą się wspólnym językiem. Teraz odkryto, że wieloryby zamieszkujące wschodnią i zachodnią część basenu Morza Śródziemnego wykształciły dwa różne dialekty. To odkrycie sugeruje, że dla kaszalotów język jest się elementem tożsamości społecznej – podobnie jak u ludzi. Rytm i tempo: różnice w mowie wielorybów Zespół bioakustyków i biologów morskich, m.in. z Uniwersytetu w Bristolu oraz Uniwersytetu St Andrews, przeanalizował ogromny zbiór danych akustycznych, obejmujący 5291 kodów, zarejestrowanych w latach 2003–2021. Porównali nagrania z okolic Balearów w zachodniej części morza z danymi zebranymi wzdłuż Rowu Helleńskiego w Grecji. Wyniki okazały się zaskakująco klarowne: choć obie grupy używają rytmicznie podobnego schematu (trzy kliknięcia-pauza-dźwięk końcowy), to tempo ich wypowiadania jest zupełnie inne. Kaszaloty z zachodu używają powolniejszego stylu, w którym każde z kliknięć jest wyraźnie słyszalne dla ludzkiego ucha. Ich wschodni pobratymcy generują serie dźwięków w tak szybkim tempie, że ich rozróżnienie bez specjalistycznej analizy staje się niemal niemożliwe. Taylor Hersh, kierowniczka badań, podkreśliła że różnica ta była uderzająca już od pierwszego przesłuchania nagrań. To kolejne niezwykłe odkrycie dotyczące języka kaszalotów. Niedawno opublikowano badania o tym, że zwierzęta te mają własny „alfabet” i używają odpowiedników samogłosek. Dialekt jako fundament tożsamości Komunikacja u kaszalotów pełni funkcję znacznie głębszą niż tylko porozumiewanie się. Jest spoiwem skomplikowanych społeczeństw tych zwierząt. Kaszaloty żyją w małych, matrylinearnych grupach rodzinnych liczących do 20 osobników, które łączą się w potężne klany skupiające nawet tysiące zwierząt, używających jednego dialektu. Te komunikacyjne wzorce pomagają wi…

kaszaloty-860d692.jpg
width: 7360
height: 4912

Przełomowa samotna podróż wieloryba. Wyniósł się z miejsca, którego nigdy nie opuszczał
type: item
date: 2026-06-22T08:00:19.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: oman
subject: półwysep arabski
subject: ssaki
subject: wieloryby
description: Naukowcy przebadali wyjątkową gromadę humbaków zamieszkującą wody Morza Arabskiego. Spośród zwierząt, które na co dzień poruszają się wzdłuż wybrzeży Omanu, badacze zaobserwowali jeden okaz wyłamujący się z reguły. Samica Luban udała się w samotną podróż do – oddalonych o około 7 tysięcy kilometrów – Indii.
encoded: Wybrzeża Omanu stanowią jeden z najciekawszych fragmentów Morza Arabskiego. W wodach przy kraju ze stolicą w Muskacie żyje bowiem wyjątkowa gromada humbaków, licząca zaledwie nieco ponad 80 osobników. Wyjątkowość tych zwierząt objawia się w ich niechętnym stosunku do migracji. W odróżnieniu od innych przedstawicieli tego gatunku, długopłetwce z Morza Arabskiego nie podejmują transoceanicznych wędrówek. Aby lepiej zrozumieć wzorce przemieszczania się tej leniwej grupy, badacze śledzili ich kierunki poruszania przez kilka lat. Wyniki tych badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Frontiers in Marine Science”. Humbak z GPS-em - jak prowadzone były badania? Naukowcy, aby prześledzić wędrówki humbaków, wykorzystali 14 nadajników satelitarnych, które zostały umieszczone na zwierzętach w dwóch lokalizacjach: w wodach obok wysp Masirah oraz Al Hallaniyah. W ten sposób badacze chcieli udokumentować codzienne życie zwierząt, które dopłynęły do wód Morza Arabskiego 70 000 lat temu. Obserwowane długopłetwce przesyłały łącznie nieco ponad 1800 lokalizacji dla wszystkich śledzonych osobników. Całoroczny żer Przeprowadzone badania ukazały miejsca, w których obecność humbaków była najsilniej skoncentrowana. Aż 57% wszystkich lokalizacji zostało nadanych z okolic wyspy Masirah, podczas gdy na drugim miejscu uplasowały się tereny Al Hallaniyah z wynikiem 18%. Oba punkty oddalone są od siebie o nie więcej niż 400 kilometrów, co w porównaniu z długimi, kilkutysięcznymi odległościami pokonywanymi przez inne humbaki daje wynik wręcz spacerowy. Migracje wielorybów z Morza Arabskiego są ledwie przebieżką w porównaniu do innych, żyjących na Ziemi humbaków. Skąd to rozleniwienie? Naukowcy podkreślają znaczenie monsunów, dzięki którym zachodzą zjawiska upwellingu. Proces ten polega na wynoszeniu się zimnych wód głębinowych ku powierzchni zbiornika. Cieplejsze wody powierzchniowe, które zostały wywiane przez wiatr, zostają zastąpione zimnymi, niezwykle bogatymi w sole mineralne i składniki odż…

GettyImages-499518946-33cf87b.jpg
width: 5616
height: 3744

Odkryto największe cmentarzysko wielorybów na Ziemi. Podwodna nekropolia skrywa tajemnice sprzed milionów lat
type: item
date: 2026-06-13T12:36:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: cmentarze
subject: oceany
subject: skamieniałości
subject: wieloryby
description: Na dnie Oceanu Indyjskiego, w wiecznych ciemnościach i przy miażdżącym ciśnieniu, biolodzy morscy natrafili na coś, co budzi skojarzenia z zatopionym miastem umarłych. Wzdłuż gigantycznej szczeliny geologicznej spoczywają szczątki setek wielorybów. Najstarsze pamiętają czasy na długo przed pojawieniem się człowieka. To największe i najgłębiej położone cmentarzysko tych morskich gigantów, jakie kiedykolwiek udało się odnaleźć.
encoded: Wydaje się, że głębiny oceanu są sterylne i całkowicie pozbawione życia. Najnowsze odkrycie, opisane na łamach prestiżowego czasopisma „Nature”, otwiera oczy wszystkim niedowiarkom – pokazuje, że ekosystemy rowów oceanicznych mogą kryć niezwykłe skarby, które są jak starożytne księgi historii naszej planety. Co niezwykłego znaleźli naukowcy pod wodzą dr Xiaotonga Penga z Chińskiej Akademii Nauk? Otchłań pełna kości Międzynarodowa ekspedycja, korzystająca z załogowego okrętu podwodnego Fendouzhe (w ramach programu Global TREnD), eksplorowała Strefę Pęknięć Diamantina. To potężna struktura geologiczna oddzielająca Australię od Antarktydy, sięgająca ponad 7000 metrów głębokości. Tam, w lutym 2023 roku, badacze natrafili na prawdziwą podmorską anomalię. Na odcinku 1200 kilometrów skatalogowano aż 485 miejsc spoczynku wielorybów. Znaleziono tam 476 skamieniałych szkieletów oraz pięć aktywnych biologicznie ekosystemów. Co niezwykle intrygujące, zdecydowana większość odnalezionych szczątków to czaszki waleni dziobogłowych (zifiowatych) – rodziny zagadkowych, nurkujących na ekstremalne głębokości ssaków. Najstarsze wydobyte czaszki w tej strefie zostały datowane na niewiarygodne 5,26 miliona lat. Życie, które rodzi się ze śmierci Dla życia próbującego przetrwać na ekstremalnych głębokościach jakiekolwiek pożywienie jest towarem luksusowym. Nie ma się więc co dziwić, że w całkowitych ciemnościach, w temperaturze oscylującej w okolicach zera, opadający na dno martwy wieloryb (zjawisko to biolodzy nazywają z angielskiego whale fall) staje się tętniącą życiem oazą. To ogrom jedzenia i ciepła. Nawet na tak ekstremalnych głębokościach padlina napędza życie. Kości są systematycznie pożerane przez wyspecjalizowane wieloszczety z rodzaju Osedax (zwane potocznie „robakami-zombie”), a wokół szkieletów wyrastają gąbki, ukwiały i maty mikrobiologiczne. Bakterie przeprowadzają tam chemosyntezę, tworząc symbiotyczne układy z małżami. Stephen J. Godfrey, amerykański paleontolog, porównał t…

GettyImages-549404357-4adc3f6.jpg
width: 5616
height: 3744

Humbak Timmy zaskakuje nawet po śmierci. Niespodzianka i nowa fala kontrowersji po sekcji zwłok
type: item
date: 2026-06-09T06:50:47.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: dania
subject: niemcy
subject: wieloryby
description: Sekcja zwłok humbaka Timmy'ego na duńskiej wyspie Anholt przyniosła sensację: wieloryb, którego uznawano za silnego samca, okazał się samicą. Jak mogło dojść do tak wielkiej pomyłki? Informacja ta wywołała kolejną falę krytyki wobec wcześniejszej inicjatywy ratunkowej na Bałtyku.
encoded: Przez wiele tygodni naukowcy, politycy oraz opinia publiczna byli zapewniani, że ratowany w rejonie Morza Bałtyckiego i Północnego wieloryb to młody samiec. To, że okazał się jednak samicą, jest wielką niespodzianką. Odkrycie wywołało kolejną już falę pytań o rzetelność przekazywanych wcześniej informacji oraz podstawy decyzji podejmowanych podczas akcji ratunkowej. Sekcja na plaży i wielka niespodzianka Wieloryb, który wiosną utknął najpierw w okolicy Niendorfu, a później wyspy Poel, został ostatecznie przetransportowany na pełne morze w ramach prywatnej akcji ratunkowej. Po wypuszczeniu zwierzę szybko umarło i dryfowało w kierunku duńskiej wyspy Anholt, gdzie zidentyfikowano je dzięki numerom seryjnym nadajnika GPS. W czwartek 4 czerwca, specjaliści z Uniwersytetu w Kopenhadze podjęli się sekcji rozkładających się i napuchniętych już zwłok wieloryba, z których najpierw musiano odprowadzić grożące wybuchem gazy. Ku zaskoczeniu wszystkich, badanie ujawniło, że rzekomy młody samiec to w rzeczywistości samica. Potwierdzono też, że w ostatnich miesiącach nie była w ciąży. Znany biolog i influencer Robert Marc Lehmann, zaangażowany w pierwsze próby ratunku, ponownie ostro skrytykował wcześniejsze doniesienia. Wyjawił, że prywatna inicjatywa deklarowała pobranie próbek DNA potwierdzających płeć, co w tej chwili stawia pod znakiem zapytania rzetelność tamtych procedur. Kto popełnił błąd określając płeć Timmy’ego? Sensacyjne wyniki sekcji wzbudziły szerokie kontrowersje. Minister środowiska Meklemburgii-Pomorza Przedniego Till Backhaus zgodził się na transport zwierzęcia sądząc, że to silny, młody samiec i ma duże szanse na przetrwanie. Podczas wcześniejszych konferencji prasowych kategorycznie zapewniał o płci humbaka, powołując się na obecnych na miejscu specjalistów. Instytucje eksperckie, takie jak np. Muzeum Morskie w Stralsund nigdy jednak nie potwierdziły informacji o płci wieloryba, twierdząc że jest nieznana. Kluczowy błąd popełnił zagraniczny ekspert sprowadzony …

humbak-timmy-sekcja-864e49a.jpg
width: 2000
height: 1119

„Przylądek Zmarłych” w Arktyce. Odkrycie na Spitsbergenie ujawnia brutalną historię
type: item
date: 2026-05-25T06:59:37.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: norwegia
subject: tajemnice
subject: wieloryby
description: Przez ponad 300 lat spoczywali pod arktyczną ziemią skutej wieczną zmarzliną. Teraz topniejący lód odsłania szczątki XVII-wiecznych wielorybników ze Spitsbergenu. Odkrycie ujawnia historie o chorobach, wycieńczeniu oraz życiu na krańcu świata. Naukowcy ostrzegają jednak, że zmiany klimatu nie tylko odkrywają te ślady przeszłości, ale jednocześnie mogą je bezpowrotnie zniszczyć.
encoded: Spis treści: Cmentarzysko wielorybników na Spitsbergenie Mężczyźni mieli niedobory witaminy C prowadzące do szkorbutu Degradacja stanowisk archeologicznych spowodowana ociepleniem klimatu Spitsbergen to największa wyspa archipelagu Svalbard na Oceanie Arktycznym. Obecnie zamieszkują go głównie pracownicy stacji badawczych i niewielkich osad, ale w przeszłości region ten był miejscem intensywnej działalności gospodarczej. W XVII i XVIII wieku na Svalbard przybywali europejscy wielorybnicy, przede wszystkim z Anglii i Republiki Zjednoczonych Prowincji. Cmentarzysko wielorybników na Spitsbergenie Zakładali sezonowe bazy, w których przetwarzano tłuszcz wielorybi i przygotowywano go do transportu do Europy. Jednym z takich miejsc jest Likneset na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu. Znajduje się tam cmentarzysko wielorybników sprzed ok. 300 lat, w którym pochowane są szczątki osób, które zmarły podczas pracy w Arktyce. Miejsce to jest dziś znane również jako „Corpse Point”, czyli „Przylądek Zmarłych”. Na łamach czasopisma naukowego „PLOS One” archeolodzy opisali właśnie badanie 20 grobów z Likneset. Naukowcy odkryli, że pochowani tam mężczyźni wiedli bardzo trudne i krótkie życie. – Wczesnonowożytne wielorybnictwo arktyczne było jednym z pierwszych na dużą skalę przemysłu wydobywczego w Europie, a praca w tym zakresie była w dużej mierze wykonywana ręcznie – powiedziała Live Science Lise Loktu, główna autorka badania, archeolożka z Norweskiego Instytutu Badań nad Dziedzictwem Kulturowym. Mężczyźni mieli niedobory witaminy C prowadzące do szkorbutu Analizując szkielety wielorybników, naukowcy odkryli dowody na to, że wielu z nich cierpiało na chorobę zwyrodnieniową stawów, urazy, nadmierne przeciążenia w barkach, górnej części klatki piersiowej, kręgosłupie, biodrach, a także kolanach i stopach. – Kilku bardzo młodych dorosłych wykazuje zaawansowane oznaki spracowania i różnych zwyrodnień, zwykle kojarzone ze znacznie późniejszymi etapami życia – powiedziała Loktu. „Urazy maj…

przyladek-wielorybnikow-4dc852f.png
width: 2304
height: 1856

Myśleliśmy, że potrafią to tylko ludzie. Białuchy dołączają do klubu najmądrzejszych istot na Ziemi
type: item
date: 2026-05-21T12:45:48.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: inteligencja
subject: wieloryby
description: Do niedawna sądziliśmy, że zwierzęta nie mają samoświadomości. Wraz z postępem badań coraz częściej okazywało się to nieprawdą. Własne odbicie w lustrze rozpoznawały szympansy, delfiny, słonie, a nawet sroki. Nowe badanie dowodzi, że potrafi to kolejny gatunek – białucha arktyczna.
encoded: Kathy, Marina, Natasha i Maris to białuchy żyjące ponad 20 lat temu w nowojorskim akwarium prowadzonym przez Wildlife Conservation Society. Trzy pierwsze schwytano na wolności, a Maris urodziła się już w akwarium – jej matką była Natasha. To sympatyczne stadko białuch przyciągnęło uwagę naukowców, a ssycholożka kognitywna Diana Reiss dostrzegła możliwość przeprowadzenia przełomowych eksperymentów. Ich wyniki opublikowano dopiero teraz, a są niezwykłe. Niezwykły eksperyment w Nowym Jorku Białucha arktyczna (Delphinapterus leucas) to ssak z rodziny narwalowatych. Podobnie jak inne morskie ssaki ma duży mózg, żyje w grupach o skomplikowanej strukturze społecznej i używa zaawansowanego, dźwiękowego „języka” do komunikacji. Białuchy uwielbiają także naśladować dźwięki z otoczenia, z papugowaniem ludzi włącznie. Związana ze sobą grupa białuch w nowojorskim akwarium była idealnym polem do badań nad ich inteligencją i samoświadomością. Eksperyment, którego szczegóły właśnie opisano na łamach czasopisma naukowego „PLOS One”, rozpoczął się ponad 20 lat temu. Choć nagrań dokonano na przełomie wieków, badacze dopiero teraz zdigitalizowali i przeanalizowali unikatowy materiał wideo. Natasha i Maris zdają test lustra W pierwszym etapie eksperymentu szyby akwarium tymczasowo zamieniono w lustra weneckie. Białuchy zaczęły wykonywać przed lustrem nietypowe ruchy – kręciły głowami, machały płetwami piersiowymi, wypuszczały pod wodą bąbelki powietrza, by natychmiast je złapać zębami. Uważnie przy tym obserwowały swoje odbicia w lustrze. Najbardziej zainteresowane były Natasha i jej córka Maris, więc zakwalifikowano je do drugiego etapu eksperymentu. W tej fazie na ciałach białuch umieszczono kolorowe znaki przy pomocy nietoksycznych markerów. Plamy znajdowały się w miejscach, których zwierzęta nie mogły dostrzec bez pomocy lustra, np. za oczami. Wyniki okazały się jednoznaczne: Natasha bezbłędnie zdała test lustra. Natychmiast zaczęła ustawiać znakowaną część ciała pod odpowiednim kąt…

bialucha-test-lustra-549d088.jpg
width: 5033
height: 3333

Najstarszy prawieloryb z terenu Polski ma 38 mln lat. Pływał w morzu pokrywającym dzisiejszą Lubelszczyznę
type: item
date: 2026-05-19T12:17:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: kopalnie
subject: Lubelskie
subject: morze
subject: oceany
subject: paleontologia
subject: ssaki
subject: wieloryby
description: Dziś Lubelszczyzna kojarzy się z malowniczymi polami, ale przed milionami lat teren ten pokrywały głębiny morskie. Naukowcy ogłosili właśnie niezwykłe odkrycie, dokonane na terenie kopalni bursztynu niedaleko Lubartowa. Są to najstarsze znane z terenu Polski szczątki walenia.
encoded: Można śmiało napisać, że odkryto najstarszego na naszych terenach prawieloryba. Chociaż nie był zbyt duży, bo nie przypominał dzisiejszych przedstawicieli tego gatunku. Miał smukłe, wydłużone ciało, nie posiadał jeszcze grubej warstwy tłuszczu i miał widoczne tylne płetwy. – Gdybyśmy cofnęli się w czasie i zobaczyli to zwierzę, mogłoby nam się skojarzyć raczej z morskim gadem niż z dzisiejszym wielorybem – wyjaśnia paleontolog z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego dr Daniel Tyborowski, który kierował analizami skamieniałości. Skarb ukryty w osadach bursztynu Przez lata Polska pozostawała „białą plamą” na mapie znalezisk eoceńskich waleni, które znano jedynie z terenów Niemiec i Ukrainy. Sytuacja zmieniła się dzięki odkryciu dr. Lucjana Gazdy w kopalni bursztynu pod Lubartowem. W formacji Siemień, datowanej na około 38 milionów lat (późny eocen), odnaleziono fragment lewej żuchwy. Szczątki spoczywały w piaskach glaukonitowych, które miliony lat temu osadzały się w płytkim morzu pokrywającym dzisiejszą Lubelszczyznę. Mały rybożerca pod lupą naukowców Analiza fragmentu szczęki wykazała charakterystyczny układ zębodołów dla zębów dwukorzeniowych oraz zagęszczoną strukturę kości, co typowe jest dla ssaków wtórnie przystosowanych do życia w wodzie. Okazało się, że „polski” pra-waleń był niewielki – osiągał od 1,7 do 2,1 metra długości, co czyni go porównywalnym do dzisiejszych delfinów. Znalezisko opisano właśnie na łamach czasopisma „The Anatomical Record”. Życie w eoceńskim morzu Odkryty waleń zamieszkiwał specyficzne środowisko – płytki korytarz morski łączący basen Morza Północnego z wodami wschodniej Europy. Nie była to jednak bezpieczna przystań. Współwystępujące w tych samych osadach liczne zęby rekinów, takich jak Otodus czy Striatolamia, sugerują, że mały ssak musiał umykać przed potężnymi drapieżnikami osiągającymi nawet 9 metrów długości. Sam prawdopodobnie polował na ławice drobnych ryb w strefach przybrzeżnych, gdzie rzeki uchodziły do morza. Polska …

FABRIC-KOLAZ-32-58cc06f.jpg
width: 1575
height: 1050

Humbak Timmy nie żyje. Empatia sprzeczna z naukową wiedzą mu nie pomogła
type: item
date: 2026-05-18T09:45:30.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: dania
subject: NatGeoBN
subject: niemcy
subject: wieloryby
description: Zwłoki humbaka znaleziono 15 maja koło wyspy Anholt w Danii. Następnego dnia duńska agencja ochrony środowiska, na podstawie znalezionego na zwierzęciu lokalizatora, potwierdziła, że to Timmy. Śmierć wieloryba to scenariusz, który przewidywali niemal wszyscy - od ekspertów po lokalne władze Meklemburgii-Pomorza Przedniego. Kontrowersyjna akcja ratunkowa najprawdopodobniej przysporzyła zwierzęciu dodatkowych cierpień i nie pozwoliła mu umrzeć na własnych warunkach.
encoded: Duńska Agencja Ochrony Środowiska przekazała, że martwego wieloryba znaleziono w piątek w pobliżu niewielkiej wyspy Anholt, leżącej na Kattegacie, czyli cieśninie między Danią a Szwecją. W sobotę urzędnicy potwierdzili, że to Timmy - humbak, którego losy śledzono od tygodni. Zidentyfikowano go po pozycji oraz wyglądzie nadajnika GPS. Ciało znaleziono około 70 km na południe od miejsca, w którym zwierzę wypuszczono dwa tygodnie wcześniej. Dania podkreśla, że nie ma obecnie konkretnych planów ani usunięcia Timmy'ego, ani sekcji zwłok. Władze apelują, aby nie podchodzić do wieloryba, z uwagi na ryzyko wybuchu rozkładającego się ciała. Mimo to, niemiecki dziennik „Bild” opisywał, że dwie osoby pozowały do selfie przy ciele. Akcja ratunkowa za 1,5 mln euro: empatia czy brak wiedzy? Taki scenariusz był niestety najbardziej prawdopodobny. Eksperci, m.in. Międzynarodowa Komisja Wielorybnictwa, od początku apelowali, aby osłabione zwierzę zostawić w spokoju na mieliźnie, którą samo wybrało. Ludzie jednak mieli wobec niego inne plany. Timmy stał się internetową sensacją, a opinia publiczna w końcu wymusiła na lokalnych władzach akcję ratunkową. Niemiecki milioner Walter Gunz zadeklarował, że sfinansuje próbę ratunku. Ostatecznie przedsięwzięcie wyceniano na około 1,5 mln euro. Zwierzę przetransportowano barką na głębsze wody wypuszczono 2 maja. Po uwolnieniu obserwowano, że oddycha i płynie we „właściwym kierunku”, co rozbudziło nadzieje na przeżycie. Eksperci są zgodni, lokalne władze bronią akcji Międzynarodowa Komisja Wielorybnictwa od początku oceniała akcję ratunkową jako zły pomysł, wskazując na bardzo zły stan zwierzęcia i małe szanse na przeżycie po wypuszczeniu. Podobnie eksperci z Oceanograficznego Muzeum w Stralsund rekomendowali, by pozwolić mu odejść w spokoju. Ale doskonale widoczne wielkie zwierzę umierające na mieliźnie, okazało się widokiem, którego ludzie nie potrafili zaakceptować. Po potwierdzeniu śmierci Timmy'ego spór o sens całej operacji wcale nie wyga…

humbak-timmy-b47c750.jpg
width: 4500
height: 3000

Gdzie jest humbak Timmy? Skandal na koniec kontrowersyjnej akcji ratunkowej
type: item
date: 2026-05-06T12:07:38.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: morze bałtyckie
subject: niemcy
subject: wieloryby
description: Finał akcji ratunkowej humbaka w Niemczech budzi ogromne emocje. Świat obiegają informacje o braku nagrań wideo, milczącym nadajniku GPS, wzajemnych oskarżeniach ratowników i firmy transportowej. Być może nigdy nie poznamy prawdziwych losów wieloryba, który poruszył miliony ludzi.
encoded: Humbak Timmy, przez niemal 2 miesiące uwięziony na mieliznach morza Bałtyckiego w Meklemburgii w Niemczech, został 2 maja wypuszczony w wodach Morza Północnego, w okolicy Skagen na terenie Danii. Moment uwolnienia wieloryba oraz jego dalsze losy nie zostały jednak jak dotąd transparentnie przedstawione opinii publicznej. W gronie ratowników znów doszło do wzajemnych oskarżeń, a nadajnik który rzekomo umieszczono na Timmym nie przesyła danych o jego lokalizacji. Wygląda na to, że wyjątkowej, choć kontrowersyjnej akcji ratunkowej nie można nazwać sukcesem. Ostatni raz widziano i sfotografowano Timmy'ego 2 maja, tuż po uwolnieniu. Wypuszczenie Timmy’ego: co wiadomo? Kiedy udało się załadować humbaka na specjalną, wypełnioną wodą barkę, wydawało się że koniec jego poruszającej historii jest bliski i będzie optymistyczny. Miał zostać przetransportowany na odległość około 400 km i wypuszczony w Morzu Północnym. Nie wszystko jednak poszło zgodnie z planem. Po raz kolejny los humbaka przysłoniły kontrowersje, niedopowiedzenia i kłótnie. Według informacji udzielonych przez ministra środowiska Meklemburgii-Pomorza Przedniego Tilla Backhausa, mimo ustaleń na barce nie zainstalowano kamer wideo, które miały umożliwić ekipie ratunkowej stałą ocenę stanu wieloryba i przebiegu akcji. Lekarka weterynarii Kirsten Tönnies oraz członek ekipy ratunkowej Sergio Bambaren z rozgoryczeniem opowiadali, że zostali odsunięci od akcji przez ekipę transportową. Humbaka wypuszczono na otwarte wody wcześniej, niż zakładano – tłumaczono to wysokimi falami. Do uwolnienia doszło w niejasnych okolicznościach i brakuje dokumentacji wideo. Kirsten Tönnies twierdzi, że nie była to jedyna próba wypuszczenia humbaka – wcześniej nie chciał wypłynąć z barki, a do jego płetwy ogonowej przymocowano liny, by pociągnąć go w odpowienim kierunku. Tönnies wypowiada się o tej próbie bardzo krytycznie, wskazując że ciągnięcie za płetwę ogonową nigdy nie powinno mieć miejsca. Z kolei przedstawiciel firmy transportowe…

humbak-timmy-wypuszczony-b656cfa.jpg
width: 2000
height: 1278

Humbak Timmy płynie na Atlantyk w stalowym basenie. Eksperci: „to okrucieństwo”
type: item
date: 2026-04-29T11:37:46.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: morze bałtyckie
subject: niemcy
subject: wieloryby
description: Akcja ratunkowa humbaka Timmy’ego, który kilka tygodni walczył o przetrwanie w wodach Zatoki Meklemburskiej, weszła w nową fazę. Po wielu nieudanych próbach wyprowadzenia zwierzęcia na otwarte morze, zdecydowano się na bezprecedensowy transport barką.
encoded: Kontrowersyjna próba ratowania humbaka w Niemczech weszła w nowy etap. Zwierzę zostało naprowadzone na wypełnioną wodą i piaskiem barkę. Trwa jego transport, a celem są odległe o kilkaset kilometrów wody Morza Północnego. Według ekspertów szanse humbaka na przeżycie są bardzo małe. „Ratunek” może skończyć się nawet jego utonięciem. Timmy płynie w barce na Morze Północne Akcja ratunkowa, podjęta z inicjatywy niemieckiego potentata i założyciela firmy MediaMarkt, trwa od wielu dni i wygląda na to, że wreszcie się zakończy. Po kilku dniach przygotowań i pogłębianiu rynny w dnie morskim, we wtorek (28 kwietnia) udało się umieścić Timmy’ego wewnątrz specjalnej barki. Zwierzę zostało naprowadzone do zanurzalnego stalowego basenu i w nim spędzi transport. Barka jest ciągnięta przez statek „Fortuna B”, jej celem jest Morze Północne – trasa liczy ponad 400 kilometrów. Porusza się z bardzo małą prędkością (ok. 5–7 węzłów), aby nie narażać skrajnie wycieńczonego wieloryba na dodatkowe przeciążenia. Podczas załadunku wieloryb zachowywał się spokojnie. Według najnowszych informacji, przedstawionych w środę, 29 kwietnia około południa, Timmy został na barce osłonięty przed słońcem, czuje się dobrze, a we wtorek wieczorem wydawał dźwięki. Minister środowiska Meklemburgii-Pomorza Przedniego Till Backhaus oficjalnie zamknął akcję ratunkową na terenie tego kraju związkowego i przekazał odpowiedzialność za zwierzę władzom Szlezwika-Holsztynu. Dokładnej lokalizacji wypuszczenia humbaka na głębokie wody nie podano. Zapowiedział też inicjatywę utworzenia specjalnej komisji do spraw ratowania waleni, bo przewiduje, iż w związku ze zmianami klimatycznymi takie historie będą zdarzać się częściej. Eksperci podtrzymują krytyczne opinie Burkard Baschek, dyrektor Muzeum Morskiego w Stralsund, krytykuje akcję w rozmowie z tygodnikiem „Die Zeit”. Twierdzi, że próba ratunku jest „beznadziejna” i stanowi „czyste okrucieństwo wobec zwierząt”. Według niego Timmy jest bardzo chory (podejrzenie infekcj…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/04/eastnews043dpa-pahumbak-timmy-e548a2c.jpg
width: 3319
height: 2067

Cierpienie zamiast pomocy. Eksperci wzywają: przerwijcie akcję ratunkową humbaka w zatoce Kirchsee
type: item
date: 2026-04-24T13:15:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: niemcy
subject: walenie
subject: wieloryby
description: To, co dzieje się wokół wieloryba uwięzionego przy niemieckiej wyspie Poel, jest już medialnym spektaklem. Po początkowym zaprzestaniu prób ratunku, jednak je podjęto, ale bez rezultatów. Jednak eksperci cały czas mówią jednym głosem i nie zmieniają zdania. Dobitnie przypomniała o tym Międzynarodowa Komisja Wielorybnictwa, wydając kolejne oświadczenie.
encoded: Humbak nazywany Timmy lub Hope od miesiąca leży na mieliznach w Zatoce Meklemburskiej, a od trzech tygodni w jednym miejscu, w zatoce Kirchsee na wyspie Poel. Mimo zaleceń ekspertów, aby zostawić zwierzę w spokoju i pozwolić mu umrzeć, lokalne władze ugięły się pod naporem opinii publicznej i zezwoliły na próbę „ratunku”. Niestety, z naukowego punktu widzenia jest ona jedynie niepotrzebnym stresem dla osłabionego humbaka. Najnowsza opinia Międzynarodowej Komisji Wielorybnictwa Eksperckie głosy w ostatnich tygodniach zostały zagłuszone przez medialną wrzawę, ale nie znaczy to że ucichły. Międzynarodowa Komisja Wielorybnictwa (IWC) postanowiła przypomnieć o swojej opinii i 22 kwietnia po raz drugi opublikowała oświadczenie. Eksperci podkreślają, że interwencje nie doprowadziły do trwałej poprawy stanu wieloryba ani jego skutecznego powrotu na bezpieczne wody. Zamiast tego powtórnie osiadał na mieliźnie, a jego stan się pogarsza. Rozwój wypadków jest zgodny z wcześniejszą opinią, według której organizm zwierzęcia był już poważnie osłabiony, a dalsze aktywne próby ściągnięcia go z mielizny lub przemieszczenia miały niewielkie szanse powodzenia i niosły ze sobą ryzyko dodatkowego cierpienia. W sytuacji, gdy wielokrotne wysiłki zakończyły się niepowodzeniem, a zwierzę pozostaje w stanie silnego wyczerpania, dodatkowe próby manipulacji, przemieszczania czy stymulowania wieloryba stanowią źródło dodatkowego stresu, zamiast realnej pomocy. Co dalej z Timmym? Zalecenia ekspertów Twierdzenia, że wieloryb może zostać skutecznie wyprowadzony na bezpieczne wody budzą złudną nadzieję i nierealistyczne oczekiwania. IWC pisze, że należy zaprzestać zarówno interwencji, jak i obserwacji wieloryba. Podkreśla, że dyskusja publiczna powinna opierać się na stanie klinicznym zwierzęcia, historii wielokrotnych powrotów na mieliznę oraz realistycznej ocenie opartej na wiedzy. Komisja podtrzymuje też swoją wcześniejszą opinię na temat ewentualnej eutanazji Timmy’ego. Humanitarna eutanazja tak…

humbak-timmy-4ed5996.jpg
width: 4500
height: 3000

Kryzys klimatyczny pcha wieloryby pod statki. Tragiczne dane z Zatoki San Francisco
type: item
date: 2026-04-23T07:21:25.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: oceany
subject: ssaki
subject: wieloryby
subject: zmiany klimatyczne
description: Potężne pływacze szare od wieków przemierzają oceany w poszukiwaniu pokarmu i bezpieczeństwa. Jednak ostatnio ich trasa prowadzi w głąb pewnej zdradliwej zatoki, która dla wielu osobników staje się ich grobem. Nowe badania ujawniają przerażającą skalę śmiertelności w tym zamkniętym akwenie.
encoded: Mowa o Zatoce San Francisco. Okazuje się, że blisko 20% pływaczy szarych, czyli wielorybów, które wpływają do niej – ginie tam. Naukowcy postanowili sprawdzić, dlaczego tak się dzieje. Migrujące pływacze szare Pływacze szare migrują z bogatych w pokarm wód Arktyki do lagun Dolnej Kalifornii w Meksyku. Niestety, w miarę postępującego kryzysu klimatycznego, zaczęto je widywać żerujące w nieoczekiwanych miejscach. Ostatnio niektóre zaczęły zapuszczać się na niebezpiecznie wody Zatoki San Francisco. Naukowcy z Marine Mammal Center oraz Kalifornijskiej Akademii Nauk zbadali temat i opublikowali wnioski na łamach czasopisma „Frontiers in Marine Science”. Fotograficzne śledztwo na wodzie Przez siedem lat badacze prowadzili szczegółowe obserwacje w Zatoce San Francisco. Identyfikowali wieloryby na podstawie unikatowych wzorów i blizn na ich skórze. Stworzyli katalog obejmujący 114 różnych osobników. Następnie porównali te dane ze zdjęciami martwych wielorybów wyrzuconych na brzeg. Było to pierwsze tak skuteczne połączenie obserwacji żywych zwierząt z sekcjami zwłok. Szokująca statystyka śmierci Wyniki analizy danych są przerażające dla ekologów. Aż 18% zidentyfikowanych w zatoce wielorybów później tam zginęło. Z grupy 114 osobników aż 21 znaleziono martwych w okolicy. Bardzo niewiele zwierząt powraca do zatoki w kolejnych sezonach. Zaledwie cztery osobniki widziano tam więcej niż raz w ciągu ośmiu lat. Sugeruje to, że dla wielu wielorybów wpłynięcie do Zatoki San Francisco jest po prostu śmiertelną pułapką. Przyczyny śmierci wielorybów Wiele zgonów było spowodowanych kolizjami z jednostkami pływającymi, podczas gdy inne wynikały z zagłodzenia. – Pływacze szare podczas wynurzania mają niski profil nad wodą, co sprawia, że są trudne do zauważenia w warunkach takich jak mgła, która jest powszechna w Zatoce San Francisco – wyjaśniła Josephine Slaathaug z Sonoma State University, główna autorka artykułu. – Dodatkowo Zatoka San Francisco jest szlakiem wodnym o dużym natężeniu ruc…

wieloryb-a1019ab.jpg
width: 3664
height: 2584

Dramat Timmy’ego trwa. Humbak znów utknął na mieliźnie, a grupą ratowniczą targają konflikty
type: item
date: 2026-04-22T11:55:56.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: niemcy
subject: wieloryby
description: Mimo, że humbak Timmy/Hope rankiem 20 kwietnia zdołał uwolnić się z mielizny i zaczął samodzielnie płynąć, jego sytuacja szybko wróciła do punktu wyjścia. Zdezorientowane zwierzę znów utknęło na mieliźnie, po tym jak poziom wody w zatoce Kirchsee na wyspie Poel ponownie spadł. Sytuacja pogorszyła się tym bardziej, że w zespole ratowniczym dochodzi do konfliktów.
encoded: Przypomnijmy: próba ratunku humbaka uwięzionego od prawie miesiąca w Zatoce Meklemburskiej to inicjatywa prywatna, finansowana m.in. przez Waltera Gunza, założyciela firmy MediaMarkt. Mimo, że od jej ogłoszenia minął już tydzień, sytuacja humbaka się nie poprawiła. Fakt że zaczął samodzielnie pływać zmusił ekipę do zmiany planu, ale zwierzę już po kilku godzinach znów utknęło. Wokół niego wciąż kręcą się ludzie, ale efektów do tej pory nie widać. Według oświadczenia Sergio Bambarena, członka grupy ratunkowej, udzielonego kanałowi News5, dziś (22 kwietnia) wieloryb leży w niecce sztucznie utworzonej w dnie zatoki, a zespół daje mu teraz czas na odpoczynek. Według informacji podanych na kanale, szanse na ratunek wynoszą 50%. Awantura wokół humbaka Do tego doszły konflikty wewnątrz grupy ratunkowej. W krótkim czasie opuściły ją dwie osoby: lekarka weterynarii Jenna Wallace, sprowadzona aż z Hawajów, oraz rzeczniczka prasowa grupy, Christiane Freifrau von Gregory. Kolejna weterynarz, Janine Bahr-van Gemmert, musiała zrezygnować z powodów zdrowotnych. Aby narobić ten brak, do zespołu 22 kwietnia dołączyła Kirsten Tönnies, specjalistka od leczenia zwierząt domowych. Jenna Wallace w emocjonalnym, acz niekonkretnym oświadczeniu na Facebooku zarzuca niektórym członkom grupy ratunkowej przedkładanie własnego ego nad dobro wieloryba i lansowanie się na jego agonii, śledzonej teraz w Niemczech przez miliony ludzi. W sieci wzajemnych oskarżeń jest coraz więcej głosów, m.in. biologa, który również brał udział w ratowaniu Timmy’ego, Roberta Marca Lehmanna. W grupie ratowników brakuje ekspertów W całej tej awanturze łatwo zauważyć, że w próbie ratunku biorą lub brały udział osoby, które nie są specjalistami od ssaków morskich – dotyczy to zarówno Lehmanna, jak i influencera Danny’ego Hilse (w social mediach Danny Firstclass) oraz Sergio Bambarena, obecnych członków teamu. Jenna Wallace wprost oskarża dwóch ostatnich o działanie na szkodę wieloryba i ignorowanie jej medycznych zalec…

humbak-timmy-b1e7d7e.jpg
width: 4500
height: 3000

Humbak Timmy samodzielnie pływa! Ale walka o jego życie wciąż trwa
type: item
date: 2026-04-20T09:16:49.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: niemcy
subject: wieloryby
description: Humbak nazywany Timmy lub Hope, uwięziony od niemal miesiąca w Zatoce Meklemburskiej, zaskoczył wszystkich. Po tym, jak w wyniku zmiany pogody w zatoce podniósł się poziom wody, wieloryb zaczął samodzielnie pływać. Akcja ratunkowa na pewno będzie więc wyglądała inaczej.
encoded: Ratownicy nie tylko nie zdążyli zainstalować poduszek powietrznych, ale nawet nadajnika GPS na zwierzęciu. W tej chwili wieloryb wydaje się zdezorientowany i często zmienia kierunek. Kilka niewielkich łodzi próbuje go naprowadzić w kierunku otwartego morza. To z pewnością jeszcze nie koniec akcji – nie wiemy czy Timmy ma tyle sił, żeby dalej odpłynąć samodzielnie, ani czy poziom wody z powrotem nie spadnie. Być może jednak konieczne będzie wdrożenie planu Waltera Gunza, zakładającego transport wieloryba na Morze Północne na plandece rozpiętej między dwiema łodziami. Humbak pływa, ale wciąż pozostaje na mieliźnie W poniedziałek, 20 kwietnia 2026 rano, wieloryb pozostaje w niewielkiej zatoce wyspy Poel. Jej ujście jest wąskie, ograniczone niewielkim cyplem, z płytszą wodą dookoła niego. Wygląda na to, że woda jest zbyt płytka dla Timmy’ego, bo jego ciało znów wystaje nad wodę. Choć samodzielny ruch wieloryba to bardzo dobry znak, wciąż nie wiadomo czy uda mu się uwolnić własnymi siłami. Plan ratunku pozostaje aktualny, a ratownicy na łodziach wciąż asystują zwierzęciu. Ruchy Timmy'ego i jego oddech są wyraźnie widoczne. Nawet jeśli humbak wypłynie z zatoki, trafi do kolejnej, większej, nad którą leży miasto Wismar. Droga na otwarte morze jest daleka. Ratownicy planowali transport aż na Morze Północne – tam Timmy miałby już małe szanse utknięcia na mieliźnie. Ale to na razie wielka niewiadoma. Timmy’ego obejrzała lekarka weterynarii W weekend 18–19 kwietnia 2026 plan ratunku dla Timmy’ego, zaproponowany przez założyciela MediaMarkt Waltera Gunza, nie został zrealizowany, choć widać było ekipę pracującą w pobliżu zwierzęcia. Pojawiła się pływająca platforma z koparką, miały też miejsce oględziny przez weterynarza. Ekipa nie ujawniała swojego harmonogramu pracy. Lekarz weterynarii, Janine Bahr-van Gemmert, powiedziała na konferencji prasowej, że choć sytuacja jest trudna, zwierzę ma realne szanse na przeżycie. Odrzuciła też krytykę ze strony naukowców i innych ekspertów,…

Screenshot-2026-04-20-at-09-52-27-LIVE-Buckelwal-Hope-Timmy-vor-der-Insel-Poel-Tag-29-YouTube-eeb84de.png
width: 1527
height: 890

Kaszaloty rozmawiają jak ludzie. Mają własny „alfabet” z samogłoskami
type: item
date: 2026-04-16T13:31:38.000Z
creator: Richard Kemeny
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: język
subject: kaszalot
subject: komunikacja
subject: wieloryby
description: Naukowcy odkryli, że system komunikacji kaszalotów ma strukturę uderzająco podobną do ludzkiego języka. Wykorzystując sztuczną inteligencję, zidentyfikowali elementy pełniące funkcję samogłosek oraz różną ich wymowę, w zależności od kontekstu.
encoded: Badanie, opublikowane w czasopiśmie „Proceedings of the Royal Society B” to efekt pracy grupy Project CETI (Cetacean Translation Initiative). Pod przewodnictwem biologa morskiego Davida Grubera oraz lingwisty Gašpera Beguša zespół podjął próbę rozszyfrowania zawiłego systemu dźwięków wydawanych przez kaszaloty. Według Beguša, który wcześniej zajmował się językami starożytnymi (np. sanskrytem), analiza wokalizacji waleni przypomina badanie martwych języków. Język kaszalotów – seria niezwykłych badań Komunikacja kaszalotów to serie dźwięków przypominających kliknięcia. Badania CETI, przeprowadzone w 2024 roku, wykazały że te walenie potrafią łączyć różne sekwencje w zależności od kontekstu, a nawet modyfikować je poprzez zmiany rytmu, tempa, ekspresji czy dodawanie kliknięć. Badacze porównywali ten system do alfabetu Morse’a. Z kolei analiza opublikowana w listopadzie 2025 ujawniła jeszcze większą złożoność. Kaszaloty komunikują się bardzo powoli, jednak gdy nagrania ich „kodów” zostały przyspieszone, okazało się że zawierają elementy działające jak ludzkie samogłoski. Project CETI zidentyfikował dwie samogłoski kaszalotów – dźwięki, które funkcjonują podobnie do naszych „a” oraz „i” (w języku badaczy, czyli angielskim). Samogłoski te są „wypowiadane” przez wieloryby w sposób podobny do ludzkich dyftongów (dwugłosek), czyli dźwięków płynnie przechodzących jeden w drugi. W najnowszym badaniu, opublikowanym w kwietniu 2026 r., Beguš i jego zespół przeanalizowali większe struktury zawierające samogłoski, szukając podobieństw do ludzkich języków. Wykorzystali analizę statystyczną i algorytmy AI do zbadania ponad 1100 kodów, zarejestrowanych u wybrzeży Dominiki, u grupy 15 samic z młodymi. Dyftongi i koartykulacja – kaszaloty mówią jak ludzie Duża część analizy skupiła się na „wypowiedziach” czterech osobników: Atwooda, Forka, TBB i Pinchy, wyjątkowo rozgadanej babci stada. – Jest gadatliwa i używa bardzo ustrukturyzowanych dźwięków – mówi Beguš o Pinchy. Zespół odkrył, że…

kaszaloty-mowia-jak-ludzie-e3224a3.jpg
width: 7044
height: 4460

Humbak Timmy jednak będzie ratowany. Władze zaakceptowały plan milionera, telewizja transmituje akcję
type: item
date: 2026-04-16T11:14:29.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: morze bałtyckie
subject: niemcy
subject: wieloryby
description: Mimo krytyki ekspertów lokalne władze Meklemburgii-Pomorza Przedniego zaakceptowały prywatną inicjatywę założyciela MediaMarkt, Waltera Gunza. Rozpoczęto próbę ratowania humbaka Timmy‘ego, uwięzionego od tygodni na płyciźnie w pobliżu wysypy Poel. Transmisję można śledzić na żywo.
encoded: Humbak Timmy, leżący od kilku tygodni w płytkiej wodzie, na bałtyckim wybrzeżu Niemiec, w pobliżu wyspy Poel i miasta Wismar, walczy o życie. Opinia publiczna jest rozgrzana do czerwoności. Ludzie nie zgadzają się z podjętą przez lokalne władze i ekspertów strategią, żeby wieloryba zostawić w spokoju i pozwolić mu umrzeć. Walka o pomoc dla Timmy‘ego Humbak, nazwany Timmy, już trzykrotnie trafiał na mieliznę, a pierwszy raz stało się to ponad miesiąc temu, 3 marca. Mimo początkowych sukcesów utknął ostatecznie przy wyspie Poel. W próby pomocy oraz ocenę stanu zwierzęcia zaangażowało się mnóstwo osób i organizacji. Naukowcy od wielu dni wskazują najlepsze rozwiązanie: wieloryb umiera i trzeba mu na to pozwolić. Jednak jego umieranie trwa już bardzo długo, a Timmy wciąż się porusza, oddycha i nie poddaje się. Okolicznym mieszkańcom, internautom i wielu innym osobom trudno pogodzić się z faktem, że zaprzestano prób pomocy. W Wismarze odbył się protest. Ta presja przyniosła efekt: w czwartek, 16 kwietnia 2026 r., władze zgodziły się na plan zaproponowany przez założyciela MediaMarkt, Waltera Gunza. Zatwierdzono plan ratunku Według portalu Merkur.de, humbak ma być podniesiony z dna za pomocą poduszek powietrznych, a następnie przetransportowany na plandece między dwoma pontonami w kierunku Morza Północnego. Władze zbadały i zatwierdziły tę koncepcję – ale podkreślają, że stan zwierzęcia pozostaje krytyczny, a wynik akcji jest niepewny. Zgodę wydał minister środowiska Till Backhaus, argumentując, że wieloryb bez podjęcia działania umrze z pewnością, a akcja ratunkowa daje jednak pewne nikłe szanse powodzenia. Odpowiedzialność za nią ponosi jednak inicjatywa prywatna. Eksperci z The Whale and Dolphin Conservation (WDC) ostro krytykują tę decyzję, argumentując, że stan wieloryba jest tak zły, że nie będzie on w stanie przeżyć nawet na głębszych wodach. Transmisja LIVE z ratowania humbaka Transmisję z próby ratunku można śledzić na żywo na kanale stacji News5 na Youtube: View…

ratowanie-humbaka-66d81d6.png
width: 1920
height: 972

Pieśń finwali zanika. Hałas generowany przez ludzi drastycznie wpływa na życie w oceanach
type: item
date: 2026-04-16T10:58:27.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: hałas
subject: morze
subject: przemysł
subject: ssaki
subject: wieloryby
description: W oceanach jest coraz głośniej. A sprawcą jest człowiek. Nowoczesne metody poszukiwania zasobów naturalnych generują dźwięk, który ucisza wieloryby. A to może mieć poważne konsekwencje. Naukowcy zaprezentowali twarde dowody.
encoded: Ludzie coraz częściej sięgają po odnawialne zasoby, ale jednak w wielu miejscach ciągle polega się na surowcach energetycznych ukrytych pod ziemią i dnem oceanów. Aby odnaleźć złoża ropy i gazu, firmy wykorzystują zaawansowane badania sejsmiczne. Metoda ta opiera się na użyciu działek pneumatycznych, które wystrzeliwują sprężone powietrze w potężnych i powtarzalnych seriach. To nic innego jak potężne fale dźwiękowe. Szkodliwy hałas Owe fale przenikają przez wodę i dno, a następnie odbijają się od struktur geologicznych. Dzięki temu badacze mogą stworzyć dokładny obraz tego, co znajduje się głęboko pod ziemią. Niestety, dźwięk generowany przez te urządzenia jest jednym z najgłośniejszych hałasów wytwarzanych przez człowieka w środowisku morskim. Taki impuls potrafi rozchodzić się w wodzie na odległość przekraczającą trzy tysiące kilometrów od statku badawczego. Dla zwierząt morskich, które ewoluowały w znacznie cichszym świecie, jest to ogromne wyzwanie adaptacyjne. Naukowcy na tropie milknących pieśni Badacze z Uniwersytetu w Southampton postanowili sprawdzić, jak te dźwięki wpływają na finwale (płetwale zwyczajne), czyli drugie co do wielkości zwierzęta na Ziemi. Zespół badawczy, prowadzony przez Amy Feakes i Elodie Edwards skupił się na kluczowym korytarzu migracyjnym tych zwierząt u wybrzeży północno-zachodniej Hiszpanii. Przez 63 dni naukowcy prowadzili podwodne nagrania w trzech różnych lokalizacjach. Analiza danych była precyzyjna, ponieważ porównywano okresy aktywnych wystrzałów z okresami ciszy, gdy statek badawczy przebywał w porcie. Do identyfikacji i rejestracji tysięcy dźwięków wydawanych przez wieloryby wykorzystano nowoczesne algorytmy uczenia maszynowego. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma „Scientific Reports”. Płetwale zwyczajne to wieloryby, dla których dźwięk jest kluczowym narzędziem przetrwania. – Finwale wydają szereg odgłosów, które naszym zdaniem są związane z ważnymi zachowaniami godowymi i społecznymi – mówi Feakes. Bez możliwości por…

shutterstock1199171446-601209a.jpg
width: 6767
height: 4516

Podjęto próbę ratowania humbaka Timmy’ego. Jego ostatnie chwile upływają w atmosferze kontrowersji i protestów
type: item
date: 2026-04-13T11:27:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: morze bałtyckie
subject: niemcy
subject: ochrona zwierząt
subject: wieloryby
description: Timmy wciąż leży uwięziony na mieliźnie w pobliżu wyspy Poel w Zatoce Meklemburskiej. Żyje, ale jego oddech jest coraz słabszy. Lokalne władze podjęły ostatnią próbę ratowania go, choć nie zmienia to wcześniej ogłoszonej strategii o zaprzestaniu ingerencji.
encoded: Stanowisko lokalnych władz, działających w porozumieniu z ekspertami jest wciąż nieprzejednane: wieloryba należy zostawić w spokoju i pozwolić mu na naturalną śmierć. Kategorycznie odrzucono wszelkie scenariusze poruszenia lub transportu wieloryba jako potencjalnie szkodliwe, bolesne i mogące doprowadzić do szybszej śmierci. Podjęto jednak ostatnią, nieinwazyjną próbę pomocy. Ostatnia próba ratunku – Transport wieloryba teraz na głębsze wody byłby jak rzucenie w powietrze ptaka, który zderzył się z szybą i oczekiwanie, że poleci – stwierdziła Lisa Klemens z Muzeum Morskiego w Stralsund. Za swoją wypowiedź jest obrażana w internecie, pojawiły się nawet groźby. 12 kwietnia wieczorem podjęto jednak ostatnią próbę ratunku, choć nie polegała ona na żadnych fizycznych działaniach. Timmy’emu odtworzono jego własne, wcześniej nagrane wołania. Nie przyniosło to żadnego rezultatu. Nie wszystkie organizacje popierają działania władz Wśród organizacji prozwierzęcych, choć w większości popierają stanowisko władz, zdarzają się odmienne zdania. Amerykańska organizacja Stranded No More, zajmująca się monitorowaniem przypadków utknięcia waleni na mieliznach i plażach, krytykuje ostatnią próbę ratunku. Jej zdaniem odtwarzanie Timmy’emu jego własnych dźwięków jest nie tylko nieskuteczne, ale powoduje też dodatkowe cierpienie. To tak, jakby odtworzyć komuś jego własne krzyki o pomoc. To ważny argument: humbaki to zwierzęta niezwykle inteligentne i komunikatywne, posiadające skomplikowany „język” którym się porozumiewają. Jest wysoce prawdopodobne, że Timmy zarówno rozpoznał że to jego własny głos, jak i silny sygnał stresu. Stranded No More mocno krytykuje raport Ministerstwa Klimatu Meklemburgii-Pomorza Przedniego z 7 kwietnia. Zdaniem organizacji Timmy nie został odpowiednio przebadany, a co za tym idzie wyciągnięto błędne wnioski na temat jego stanu i podjęto błędne decyzje o zaprzestaniu ratowania. Aktywiści wskazują, że wbrew twierdzeniom raportu istnieją sposoby na transport wale…

humbak-timmy-8bccfb5.jpg
width: 1814
height: 1010

Humbak Timmy umiera u wybrzeży Niemiec. Władze podjęły ostateczną decyzję
type: item
date: 2026-04-09T14:10:45.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: morze bałtyckie
subject: niemcy
subject: ochrona zwierząt
subject: wieloryby
description: Mieszkańcy okolic Wismaru i wyspy Poel na wybrzeżu Morza Bałtyckiego w Niemczech od wielu dni kibicują humbakowi, który utknął na płyciźnie. Po początkowych sukcesach i wyprowadzeniu zwierzęcia na głębsze wody, sytuacja się pogorszyła. Eksperci są zgodni: wieloryb umiera i trzeba zaprzestać wszelkich prób pomocy czy eutanazji.
encoded: Humbak, nazwany Timmy, już trzykrotnie trafiał na mieliznę Morza Bałtyckiego u wybrzeży niemieckiej Meklemburgii, a pierwszy raz stało się to ponad miesiąc temu, 3 marca. Mimo początkowych sukcesów, wszystko wskazuje na to, że utknął już ostatecznie, przy wyspie Poel. W próby pomocy oraz ocenę stanu zwierzęcia zaangażowało się mnóstwo osób i organizacji. Naukowcy wskazują najlepsze rozwiązanie i jest ono dla wielu trudne do zaakceptowania: wieloryb umiera i trzeba mu na to pozwolić. Eksperci są zgodni co do stanu wieloryba Bianca König, ekspertka z organizacji Whale and Dolphin Conservation (WDC) w Niemczech, uważa, że wieloryb jest w agonii. Dowodem jest fakt, że przestał już reagować na obecność łodzi. König dodaje, że długotrwałe przebywanie na mieliźnie sprawia, że organy wewnętrzne humbaka są uciskane przez jego własny ciężar, co może prowadzić do niedokrwienia. Jej zdanie jest zgodne z opinią ekspertów, którzy wypowiadali się wcześniej, m.in. Stephanie Groß z Instytutu ITAW oraz Międzynarodowej Komisji Wielorybnictwa. Opinię wydała także organizacja British Divers Marine Life Rescue, sytuację wytłumaczono też w „Scientific American”. Kiedy jeszcze miał nieco sił, przy wyższym poziomie wody humbak mógłby podjąć próbę odpłynięcia na głębsze wody. Teraz nie ma już na to nadziei. Ponadto jego ciało częściowo wystaje nad wodę, a skóra wysycha i jest narażona na bezpośredni kontakt z promieniami słońca. Kolejnym czynnikiem który stopniowo zmniejsza szanse na przeżycie jest niskie zasolenie wody. Timmy od wielu dni tkwi w wodzie, która mu szkodzi. Na jego skórze pojawiają się zmiany i uszkodzenia, prawdopodobnie sprawiające mu ból. Wszelkie próby transportu byłyby dodatkowym cierpieniem. Podejmowano próby polewania zimną wodą z Bałtyku, co przynosiło zwierzęciu chwilową ulgę. Czy można skrócić cierpienie Timmy’ego? Wszystko wskazuje na to, że humbak umrze w ciągu najbliższych godzin lub dni. Bardzo trudno oszacować, kiedy dokładnie. Według wszystkich ekspertów i służ…

humbak-baltyk-1287369.jpg
width: 2000
height: 1455

To nagranie zmieni podręczniki biologii. Rodzącej matce kaszalota i noworodkowi pomagało 10 „ciotek”
type: item
date: 2026-03-31T13:56:40.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: kaszalot
subject: obserwacje
subject: wieloryby
subject: zachowania
description: Po raz pierwszy w historii zaobserwowano asystę przy porodzie u gatunku innego niż naczelne. Rodzącej matce kaszalota towarzyszyła grupa wspierających ją samic, również niespokrewnionych. To nieznane do tej pory oblicze empatii u waleni.
encoded: W lipcu 2023 roku badacze z projektu CETI, monitorujący grupę kaszalotów u wybrzeży Karaibów, stali się świadkami wydarzenia, którego nigdy wcześniej nie udało się sfilmować. Dzięki dronom zarejestrowano pełny proces narodzin małego wieloryba. Nagranie dostarczyło dowodów na to, że poród w świecie kaszalotów nie jest indywidualną sprawą matki, tylko skoordynowanym działaniem grupy. W wydarzeniu brało udział aż 11 dorosłych osobników, które skupiły się blisko matki, tuż pod powierzchnią wody, pomagając rodzącej i noworodkowi. Grupowy wysiłek matki i „podwodnych położnych” Podczas trwającego pół godziny porodu 10 samic utrzymywało precyzyjną formację wokół matki. Od razu po tym, jak noworodek pojawił się na świecie, dorosłe osobniki podprowadziły go ku powierzchni wody, pomagając zaczerpnąć pierwszy oddech. To kluczowe, bo nowo narodzone kaszaloty nie mają wystarczającej wyporności i bez pomocy mogą po prostu utonąć. Samice na zmianę podtrzymywały młode, dając mu czas na rozprostowanie płetw ogonowych i przyzwyczajenie się do oddychania. Naukowcy podkreślają, że w matriarchalnych społecznościach kaszalotów wiedza o opiece nad potomstwem jest przekazywana z pokolenia na pokolenie. Na nagraniu widać, że w pomoc angażują się nie tylko blisko spokrewnione z matką samice. Gotowość na ataki drapieżników Widać też, że grupa przewidziała potencjalne zagrożenia. Zaledwie kilkanaście minut po porodzie w okolicy pojawiły się grindwale krótkopłetwe. Samice kaszalotów natychmiast przyjęły postawę obronną. Uformowały barierę między noworodkiem a intruzami, blokując im dostęp również od spodu. Doszło też do agresywnego odstraszania: samice otwierały szczęki i wykonywały gwałtowne ruchy głowami w kierunku nadpływających grindwali. Jeden z intruzów uderzył w dorosłą samicę osłaniającą młode. View oEmbed on the source website Co wieloryby „mówiły” podczas porodu? Naukowcy zebrali też dane za pomocą podwodnych rejestratorów dźwięku. W kluczowych momentach – na początku porodu oraz podcz…

porod-kaszalota-623973b.jpg
width: 1250
height: 833

Uratowali humbaka uwięzionego na Bałtyku. Pływające koparki otworzyły drogę do wolności
type: item
date: 2026-03-27T10:11:20.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: akcja ratunkowa
subject: morze bałtyckie
subject: wieloryby
description: Od poniedziałku mieszkańcy wybrzeża Morza Bałtyckiego z zapartym tchem śledzili losy humbaka, który utknął na mieliźnie w Timmendorfer Strand w Niemczech. Ogromny ssak, który szybko zyskał sympatię mieszkańców i stał się symbolem walki o przetrwanie, odzyskał wolność dzięki bezprecedensowej akcji ratunkowej z użyciem ciężkiego sprzętu.
encoded: Kilkudniowa akcja pomocy humbakowi okazała się sukcesem, bo w nocy z czwartku na piątek (26/27 marca) wieloryb uwolnił się z mielizny i wpłynął z powrotem do Morza Bałtyckiego. Jak donoszą eksperci, nadal znajduje się jednak w wodach Zatoki Lubeckiej, której z jakiegoś powodu nie chce opuścić. Operacja „Kanał”. Koparki na ratunek Zwierzę zostało odkryte w poniedziałkowy wieczór (23.03) po zgłoszeniach o nietypowych odgłosach dobiegających z okolic plaży Niendorf. Aby pomóc morskiemu ssakowi ważącemu około 15 ton, na miejsce sprowadzono specjalistyczne pływające koparki. Ich zadaniem było wykopanie przed głową humbaka kanału o długości 50 metrów, który pozwoliłby mu wpłynąć na głębszą wodę. Praca w wietrznych warunkach Bałtyku była ekstremalnie trudna. W akcji brał udział biolog morski Robert Marc Lehmann, który nurkował przy wielorybie, wskazując operatorom maszyn dokładne miejsce wykopu. – Ma otwarte oczy, wydaje dźwięki, ale jest niesamowicie niepewny i przestraszony – relacjonował Lehmann. Zwierzę jest też bardzo duże, co utrudnia pracę: ma od 12 do 15 m. Najprawdopodobniej jest to młody samiec. Bałtyk to pułapka dla wielorybów Dla humbaków, które naturalnie zamieszkują północny Atlantyk czy Pacyfik, Bałtyk jest środowiskiem nieprzyjaznym. Uratowany osobnik ma poważnie uszkodzoną skórę, co jest wynikiem niskiego zasolenia naszej wody oraz ataków ptaków morskich. Dodatkowo z pyska zwierzęcia zwisała fragment siatki, co mogło utrudniać mu żerowanie. Eksperci podkreślają, że humbaki często trafiają do Bałtyku, podążając za ławicami śledzi, ale płytki i głośny akwen (hałas statków) szybko je dezorientuje. Nocny przełom. Mielizna na Zatoce Lubeckiej jest pusta Przez wiele godzin humbak leżał bezruchu, a ratownicy obawiali się najgorszego. Jednak w czwartek po godzinie 19:00 ssak zaczął walczyć – przemieścił się o pierwsze 20 metrów w stronę otwartego morza. Ostatecznie, w nocy z czwartku na piątek, wieloryb zdołał wpłynąć do Zatoki Lubeckiej. Obecnie humbak jest pod s…

FABRIC-KOLAZ-32-96-b301722.jpg
width: 2700
height: 1800

Wieloryby z Alaski „swingują”. I dlatego udało im się przetrwać w tak trudnych warunkach
type: item
date: 2026-01-23T10:03:09.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: rozmnażanie
subject: wieloryby
subject: związki
description: Białuchy arktyczne zmieniają partnerów jak rękawiczki. Te tajemnicze wieloryby robią wszystko, by uniknąć kazirodztwa i zachować genetyczne zdrowie swojej odizolowanej społeczności. Otwarte związki są niezwykłym sposobem na przetrwanie.
encoded: Zespół naukowców z Florydy odkrył zaskakujący sposób białuch arktycznych na przetrwanie. Metodą okazało się „swingowanie”, którego dopuszczają się zarówno samce, jak i samice. To rzadki przykład tzw. poligynandrii. Sekrety randkowania białuch w Zatoce Bristolskiej Naukowcy przeprowadzili 13-letnie badania nad zachowaniami białuch arktycznych w Zatoce Bristolskiej u wybrzeży Alaski. Populacja tych morskich ssaków, licząca około 2000 osobników, jest całkowicie odizolowana, co czynią ją wyjątkowym obiektem badań. To gatunek rzadko spotykany w innych miejscach globu, chociaż czasem podejrzewany o... szpiegostwo na rzecz Rosji. Badacze zebrali próbki genetyczne od 623 ssaków, analizując ich powiązania rodzinne, wiek oraz grupy społeczne, w których „pływają”. „Swingowanie” kluczem do przetrwania Zespół badawczy potwierdził, że te wieloryby stosują strategię rozrodczą określaną jako poligynandria. Jak to działa? Zarówno samce, jak i samice łączą się w pary z wieloma różnymi partnerami na przestrzeni lat. Ta strategia ogranicza ryzyko kazirodztwa i utraty różnorodności genetycznej, które często zagrażają małym i izolowanym populacjom. Zmienność w sukcesie rozrodczym między osobnikami jest umiarkowana – wcale nie dominuje jedna, niewielka grupa najsilniejszych samców, jak wcześniej przypuszczano i jak to często bywa w przyrodzie. W efekcie dochodzi do narodzin wielu półrodzeństw i ograniczonej liczby pełnych rodzeństw, co sprzyja zdrowiu genetycznemu populacji. Samcom białuch nie spieszy się do ojcostwa i nie poświęcają na nie wiele uwagi Samce białuch są większe, nie spędzają czasu z matkami i cielętami i nie przejawiają intensywnej rywalizacji o partnerki. W ich społeczności związki traktowane są na większym „luzie”. Badania wykazały, że sukces rozrodczy samców jest równomiernie rozłożony na przestrzeni całego ich życia – większość z nich płodzi niewielką liczbę cieląt w ciągu roku. Naukowcy sugerują, że strategia ta jest związana z długowiecznością białuch, które mogą żyć…

GettyImages-547332154-2f1e01e.jpg
width: 3858
height: 2512

Naukowcy znaleźli najstarsze ślady wielorybnictwa. Miejsce nie jest oczywiste
type: item
date: 2026-01-13T08:02:13.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: brazylia
subject: broń
subject: polowanie
subject: wieloryby
description: To nie Arktyka, a południowa Brazylia okazuje się kolebką wielorybnictwa. Wykopaliska ujawniły liczne artefakty z kości wielorybów, w tym harpuny sprzed 5000 lat. Wraz z ekofaktami są dowodem na zorganizowane polowania. Takie odkrycie zaskoczyło nawet badaczy.
encoded: Odkrycie to przesuwa początki aktywnego wielorybnictwa o około tysiąc lat wstecz w stosunku do tego, co wcześniej sądzili naukowcy. Do tej pory uważano, że polowania na duże walenie narodziły się wśród społeczności półkuli północnej w rejonie Arktyki, między 3500 a 2500 lat temu. Dokonano jednak weryfikacji danych. O tym nowym ustaleniu piszą badacze na łamach „Nature Communications”. Dowody na polowanie na wieloryby Dowodami na istnienie zorganizowanego wielorybnictwa już 5000 lat temu są liczne artefakty wykonane z kości tych zwierząt oraz same ich szczątki. Artefakty te odnaleziono w trzech kopcach muszlowych, zwanych sambaquis – Morro do Ouro, Conquista i Cubatãozinho. Takie kopce są monumentalnymi strukturami wzniesionymi z nagromadzonych muszli, szczątków ryb oraz kości ssaków morskich. Miały różne funkcje. Czasem chowano w nich zmarłych, ale wokół nich mieszkano i obrabiano upolowane zwierzęta, a odpadki trafiały na kopiec. Większość tych przedmiotów została wydobyta przez archeologa-amatora Guilherme Tibúrtiusa w latach 1940–1960, często podczas niszczenia kopców w celach przemysłowych, np. do produkcji wapna. Obecnie zabytki stanowią część kolekcji Muzeum Archeologicznego Sambaqui w Joinville (MASJ) w Brazylii. W ramach nowych badań dokładnie przyjrzano się tym obiektom. Co odkryto w zagadkowych kopcach? Artefakty przechowywane w muzeum okazały się skarbnicą wiedzy o dawnych społecznościach Brazylii. Szczególną uwagę przyciągnęły pałki, które okazały się być… harpunami wykonanymi z kości waleni. Z datowania radiowęglowego wynika, że mają około 5 tysięcy lat. W kopcach odkryto też nasady do mocowania grotów. Wielorybie ekofakty Naukowcy przeanalizowali też kości odkryte przez archeologów, nie będące artefaktami – nie były to przedmioty użytkowe. Są to więc ekofakty. Licznie występujące kości wielorybów noszą wyraźne nacięcia i ślady narzędzi, co świadczy o celowym ćwiartowaniu zwierząt w celu pozyskania mięsa i tłuszczu. Ludzie ułatwiali sobie życie. Świadcz…

wieloryby-3efa60b.png
width: 1575
height: 1050

Naukowcy po raz pierwszy znaleźli w morzu rzadkiego wieloryba... i strzelili do niego z kuszy. Dlaczego?
type: item
date: 2025-11-24T12:58:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: dna
subject: gatunki
subject: morze
subject: ocean spokojny
subject: walenie
subject: wieloryby
subject: zwierzęta
description: Po latach poszukiwań – udało się. Naukowcy po raz pierwszy zidentyfikowali w morzu żywego dziobowala miłorzębozębnego: rzadkiego walenia, który do tej pory owiany był tajemnicą. Jeśli przykuliśmy waszą uwagę kuszą, to bez obaw – waleniowi nic się nie stało, a „ostrzeliwanie” to standardowy proces.
encoded: Pierwszy raz w historii udało się zaobserwować żywy gatunek wieloryba z rodziny wali dziobogłowych, który do tej pory znaliśmy jedynie za sprawą martwych osobników wyrzucanych na brzeg morza. Temu nieuchwytnemu ssakowi udało się nawet pobrać DNA… za pomocą kuszy. Tajemnicze ssaki ukryte pod powierzchnią wody Dziobowal miłorzebozębny przez dekady owiany był całkowitą tajemnicą. Gdyby nie martwe osobniki wyrzucane przez morze na brzeg nie wiedzielibyśmy tak naprawdę o jego istnieniu. Brakowało potwierdzonych obserwacji tych wielorybów na otwartym morzu. I to mimo tego, że należy on do rodziny wali dziobogłowych – drugiej co do liczby gatunków i zarazem najsłabiej poznanej wśród dużych ssaków żyjących na Ziemi. Przełom w poszukiwaniu dziobowala nastąpił w kilka lat temu, kiedy zespół naukowców prowadzących badania u zachodnich wybrzeży Meksyku zarejestrował wyjątkowe sygnały echolokacyjne. Przypisano je tajemniczemu gatunkowi, jednak brakowało dowodów. W 2020 roku zaczęto poszukiwania. Rzadkie spotkanie na otwartym morzu Badacze korzystali z zaawansowanych podwodnych mikrofonów (hydrofonów) i długo próbowali namierzyć źródło nietypowego dźwięku. W 2024 roku impuls echolokacyjny doprowadził ich do pojedynczego osobnika, który w istocie okazał się być wielorybem dziobogłowym. W ciągu kilku dni udało się dotrzeć do niewielkiego stada, w którym znajdował się m.in. dorosły samiec pokryty wojennymi bliznami i dorosła samica z młodym. Gatunki wielorybów dziobogłowych bywają jednak trudne do rozróżnienia, więc sama obserwacja wielorybów nie wystarcza do identyfikacji. I tutaj w tej historii pojawia się kusza. Naukowcy strzelili do wieloryba z kuszy Zespół mógł potwierdzić swoje obserwacje dopiero po pobraniu próbki DNA. W tym celu badacze strzelili do niego ze specjalnej kuszy – wszystko po to, by pobrać jego tkankę i nie niepokoić zwierzęcia zbytnim zbliżeniem się czy „łapanką”. Gruba skóra ssaka sprawiła jednak, że nie ma się o co martwić. Zwierzę ma się dobrze, a „wyciągnię…

FABRIC-KOLAZ-32-23-debc51c.jpg
width: 2700
height: 1800

Ten wieloryb żyje przez stulecia i wiadomo, jak to robi. Jego sekret pomoże pokonać starość
type: item
date: 2025-10-31T12:59:29.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: ssaki
subject: wieloryby
description: Kiedyś prawie go wytępiliśmy, a teraz może wydłużyć nasze życie. Najnowsze badania nad walem grenlandzkim wreszcie rozwikłały zagadkę jego długowieczności. Dają też nadzieję na nowe sposoby w walce ze starzeniem się.
encoded: Wal grenlandzki (Balaena mysticetus) to masywny wieloryb, pokryty półmetrową warstwą tłuszczu. Zadziwia swoją niezwykłą długowiecznością – może żyć ponad 200 lat. Naukowcy od dawna zastanawiali się, jak to możliwe, że zwierzę o tak dużych rozmiarach i tak długim życiu rzadko zapada na nowotwory i inne choroby podeszłego wieku. Najnowsze badania, opublikowane 29 października w prestiżowym „Nature”, wreszcie rzucają światło na tę zagadkę. Dlaczego wal grenlandzki żyje 200 lat? Okazuje się, że kluczową rolę odgrywa specjalne białko aktywowane przez zimno, które wspomaga naprawę uszkodzonego DNA. Zespół badaczy kierowany przez biolog Verę Gorbunovą z Uniwersytetu w Rochester (USA) odkrył, że białko zwane CIRPB (cold-inducible RNA-binding protein), aktywuje się w niskich temperaturach i naprawia uszkodzenia w DNA, chroniąc organizm wala grenlandzkiego przed mutacjami. Właśnie ta zdolność może być głównym czynnikiem jego długiego i do końca zdrowego życia. Naukowcy od dawna poszukują w świecie zwierząt mechanizmów długowieczności. Badano m.in. nietoperze, bobry, słonie czy golce piaskowe. Wcześniejsze badania zespołu z Uniwersytetu Tongji (Chiny) wykazały, że żyjące nawet 30 lat golce także mają wydajne białka naprawiające DNA. Pomoc Inuitów i wyprawa naukowców wgłąb Alaski Ale badanie wali grenlandzkich to znacznie trudniejsze zadanie. Zarówno ich względu na ich rozmiar, jak i nieprzyjazne, zimne siedliska. Naukowcy poprosili o pomoc Inuitów z północnej Alaski, którzy przy okazji polowań na wale przekazywali naukowcom fragmenty ich tkanek. Wśród Inuitów takie polowania to wciąż tradycja, dopuszczana jesienią pomimo ochrony wala grenlandzkiego. Dla naukowców odebranie próbek z odległych regionów Alaski było prawdziwą wyprawą. Nie prowadzą tam żadne drogi i nie ma żadnej możliwości wysłania paczki. Cudowne właściwości białka CIRPB Po analizie hodowanych w laboratorium komórek wieloryba badacze zauważyli, że wbrew oczekiwaniom, komórki te łatwiej przekształcały się w nowotw…

wal-grenlandzki-3a27aa0.jpg
width: 3744
height: 2496