Miasto, które wciąż żyje rockiem. Symbol wolności nie daje o sobie zapomnieć
Jarocin od lat uchodzi za stolicę polskiego rocka. Niegdyś symbol buntu i artystycznej wolności, dziś przyciąga turystów nie tylko swoją historią, ale także nowoczesnymi muzeami, sztuką w przestrzeni miejskiej i klimatem, który trudno znaleźć gdzie indziej.
Spis treści: Spichlerz Polskiego Rocka w Jarocinie Festiwal w Jarocinie Pomnik Glana w Jarocinie Murale w Jarocinie Muzeum Regionalne w Jarocinie i Pałac Radolińskich Jarocin od lat uchodzi za stolicę polskiego rocka. Podczas wizyty w tym jednym z ciekawszych miast Wielkopolski poznaję historię legendarnego festiwalu i jednego z największych festiwali muzycznych w polscP, który w realiach PRL-u stał się symbolem artystycznej wolności, a jednocześnie odkrywam, że miasto oferuje dziś znacznie więcej niż tylko muzyczne wspomnienia. Spichlerz Polskiego Rocka w Jarocinie Spichlerz Polskiego Rocka to jedno z tych miejsc, które koniecznie chcę zobaczyć podczas wizyty w Jarocinie. Przez lata brakowało tu przestrzeni, która w kompleksowy sposób opowiadałaby historię festiwalu i jego wpływ na polską scenę rockową. Dziś tę lukę wypełnia nowoczesne muzeum mieszczące się w zabytkowym spichlerzu zbożowym w centrum miasta. Na dwóch kondygnacjach zwiedzam ekspozycję podzieloną na 14 stref tematycznych. Oglądam archiwalne fotografie, oryginalne nagrania koncertowe, filmy dokumentalne i materiały prasowe. Moją uwagę przyciągają plakaty, karnety, koszulki i pamiątki przekazane przez muzyków. Multimedialne stanowiska i ekrany dotykowe sprawiają, że poznawanie historii Jarocina i polskiego rocka ma interaktywny, angażujący charakter. Festiwal w Jarocinie Historia festiwalu sięga 1980 roku, kiedy wydarzenie funkcjonowało jako Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji. Od 1983 roku znane było już jako Festiwal Muzyków Rockowych. Poznając jego dzieje, widzę, jak ważną rolę odegrał w realiach PRL-u – był przestrzenią niezależności artystycznej i obyczajowej, często wymykającą się cenzurze. Przez lata Zimnej wojny był największym festiwalem rockowym w krajach byłego bloku wschodniego. Z czasem pojawiły się napięcia między subkulturami i problemy organizacyjne, co doprowadziło do zakończenia imprezy w 1994 roku. Powrót festiwalu w 2005 roku pokazał jednak, że legenda Jarocina wciąż jest żywa. Pomnik Glana w Jarocinie Pomnik Glana to jeden z najbardziej charakterystycznych punktów na mapie miasta. Monument odsłonięto w 2011 roku, w 30. rocznicę pierwszego festiwalu. Glan – ciężki but z wysoką cholewą – od dekad był symbolem rockowych subkultur. Dla mnie to obowiązkowy przystanek podczas spaceru po Jarocinie i jedno z miejsc, które najlepiej oddają klimat miasta. Nic dziwnego, że to także jeden z najczęściej fotografowanych obiektów. Murale w Jarocinie Spacerując po Jarocinie, zwracam uwagę na murale inspirowane festiwalem, polskim rockiem i kulturą niezależną. Wielkoformatowe malowidła stały się stałym elementem miejskiego krajobrazu i ciekawym uzupełnieniem muzealnych opowieści. Tworzą one alternatywną trasę zwiedzania, pokazując, że historia jarocińskiego rocka wciąż żyje – nie tylko w archiwach, ale także w przestrzeni miasta. Muzeum Regionalne w Jarocinie i Pałac Radolińskich Pałac Radolińskich pozwala mi spojrzeć na miasto z zupełnie innej perspektywy. Neogotycki pałac z XIX wieku, otoczony parkiem, jest jednym z najcenniejszych zabytków Jarocina i wyraźnie kontrastuje z rockowym wizerunkiem miasta. W Muzeum Regionalnym poznaję dzieje Jarocina i ziemi jarocińskiej w latach 1793–1989. Oglądam archiwalne fotografie, dokumenty, militaria i pamiątki mieszkańców, które budują pełniejszy obraz lokalnej historii. Multimedialna forma ekspozycji sprawia, że zwiedzanie jest angażujące także dla młodszych odwiedzających. Dodatkowym atutem jest Strefa Odkrywania Wyobraźni i Aktywności (SOWA), pokazująca, że muzeum może być przestrzenią nauki i zabawy jednocześnie. Źródło: Wielkopolska Organizacja Turystyczna Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
To polskie letnisko kiedyś pękało w szwach. Dziennie odwiedzało je 30 tysięcy osób
Pierwszy raz trafiłem do Puszczykowa trochę przypadkiem. Szukałem miejsca niedaleko Poznania, gdzie można na chwilę zwolnić tempo, zmienić otoczenie i po prostu odetchnąć. Nie spodziewałem się, że kilkanaście kilometrów dalej znajdę przestrzeń, która tak mocno przypomina dawne letniska z początku XX wieku.
Spis treści: Letniskowy klimat Puszczykowa Historia Puszczykowa. Spacer śladami dawnego letniska Puszczykowo dla aktywnych Gdzie warto zjeść w Puszczykowie? Już po kilku minutach spaceru po Puszczykowie miałem wrażenie, że czas płynie tu inaczej. W powietrzu czuć było zapach sosnowego lasu, w oddali słychać było śpiew ptaków, a wokół mnie rozciągały się wille, które wyglądały jak wyjęte z przedwojennych fotografii. Czułem, że to miejsce ma swoją historię – i że warto ją poznać. Letniskowy klimat Puszczykowa Im dłużej spacerowałem uliczkami Puszczykowa, tym lepiej rozumiałem, dlaczego ponad sto lat temu to właśnie tutaj odpoczywały poznańskie elity. Trudno dziś uwierzyć, że w czasach największej świetności potrafiło tu przyjeżdżać nawet 30 tysięcy osób dziennie. Rozwój kolei pod koniec XIX wieku sprawił, że miejscowość stała się niezwykle łatwo dostępna dla mieszkańców dużych ośrodków, a jej położenie nad Wartą i wśród lasów natychmiast przyciągało wszystkich, którzy marzyli o letnisku zanurzonym w zieleni. Do dziś zachowało się wiele śladów tamtej epoki. Drewniane pensjonaty, willowe rezydencje z szerokimi werandami i ogrody pełne starych drzew tworzą niepowtarzalny klimat. Gdy mijałem kolejne posesje, miałem wrażenie, że chodzę po otwartym muzeum historii wypoczynku. Bez trudu mogłem wyobrazić sobie rodziny spędzające tu całe lato, dzieci biegające boso po trawie i wieczorne kolacje na tarasach z widokiem na las. Historia Puszczykowa. Spacer śladami dawnego letniska Największe wrażenie zrobiło na mnie to, jak blisko natura jest tu obecna na co dzień. Wystarczy kilka kroków, by znaleźć się na jednym ze szlaków prowadzących w głąb Wielkopolskiego Parku Narodowego. Jego krajobrazy są naprawdę wyjątkowe. Jeziora ukryte między drzewami, pagórkowate tereny, wąwozy, wydmy i miejsca widokowe, z których można spojrzeć na okolicę z zupełnie innej perspektywy. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b81b9fc77cb628d833d484b6bb99127f1ea15c7a-f8ef596.jpg" width="933" height="700" alt="Wielkopolski Park Narodowy zachwyca niesamowitym krajobrazem i wspaniałą przyrodą (fot. Bajarka, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-3.0-PL)" title="Wielkopolski Park Narodowy zachwyca niesamowitym krajobrazem i wspaniałą przyrodą (fot. Bajarka, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-3.0-PL)" /> Miejscowi mówią, że już sto lat temu uważano Puszczykowo za idealne miejsce do rekonwalescencji. I faktycznie – oddycha się tu inaczej. Świeże, wilgotne powietrze znad lasu i rzeki sprawia, że nawet krótki spacer potrafi zregenerować bardziej niż godziny spędzone w mieście. Nic dziwnego, że wiele osób, które przyjeżdżają tu po raz pierwszy, zaczynają poważnie myśleć o przeprowadzce. Zauważyłem też coś, co wyróżnia Puszczykowo na tle innych podpoznańskich miejscowości. Rozwija się, ale z poszanowaniem swojej historii. Nowoczesne domy i wille powstają tu z wyczuciem – tak, by harmonijnie wpasować się w otoczenie. Nie ma tu pośpiechu, agresywnej zabudowy ani przesytu betonu. Zamiast tego jest przestrzeń, zieleń i architektura, która nie próbuje wygrać z naturą, tylko z nią współgra. Puszczykowo dla aktywnych Jako osoba aktywna, od razu zwróciłem uwagę na sportowy charakter miasta. Puszczykowo żyje ruchem. Na ścieżkach mijam biegaczy, rowerzystów, osoby uprawiające nordic walking, a na leśnych trasach – całe rodziny spędzające czas na świeżym powietrzu. Podczas mojego pobytu w Puszczykowie zajrzałem do tenisowej akademii, którą wiele lat temu stworzył dziadek Angelique Kerber. To tu przyszła mistrzyni wielkoszlemowa zaczynała swoją karierę i stawiała pierwsze kroki na korcie. Dziś obiekt jest dobrze wyposażony – znajdziemy tu korty na świeżym powietrzu, a także hale z twardymi i dywanowymi nawierzchniami. Co ciekawe, dopiero na miejscu odkryłem, że tradycje tenisowe w Puszczykowie mają znacznie dłuższą historię, niż mogłoby się wydawać. Już w XX wieku odbywały się tu pierwsze turnieje, które przyciągały zarówno miejscowych, jak i letników. Dzisiejsza akademia wydaje się więc kontynuacją czegoś, co w tym mieście dojrzewało od dekad. Gdzie warto zjeść w Puszczykowie? Na koniec mojej wizyty zajrzałem do Restauracji Lokomotywa, miejsca od lat polecanego zarówno przez mieszkańców, jak i turystów odwiedzających Puszczykowo. Od progu czuć tu ciepłą atmosferę i klimat nawiązujący do dawnych podróży koleją. W menu wyróżniają się potrawy przygotowywane na mące orkiszowej – inspirowane tradycyjnymi przepisami, lecz podane w lżejszej, współczesnej odsłonie. A jeśli ktoś lubi słodkości, koniecznie powinien zabrać paczuszkę orkiszowych ciasteczek. Wybór jest tak duży, że trudno zdecydować się tylko na jedno. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Zboczyłem z głównego szlaku. To była najlepsza decyzja tej podróży
Krajna to region pełen niespodzianek – od tajnych bunkrów, przez rezerwaty, po lokalne historie przekazywane z pokolenia na pokolenie. Podczas wyprawy ze Złotowskim Korpusem Ekspedycyjnym zobaczyłam zupełnie inne oblicze tej krainy.
Spis treści: „Pomiędzy” kulturami i krajobrazami – tożsamość Krajny zapisana w terenie Złotowski Korpus Ekspedycyjny, czyli Krajna odkrywana w terenie Bunkry i tajne obiekty Diabelski Skok Wysadzony most na Gwdzie Miasto idealne na spokojne zwiedzanie Krajnę poznaję podczas wędrówki po regionie, który od wieków pełnił rolę pogranicza. To miejsce, gdzie historia zapisała się w krajobrazie – w lasach, rzekach i dawnych trasach. Podczas tej wyprawy trafiam na ślady militarnej przeszłości, obszary chronione oraz miasta o długiej historii. To spokojna, ale bardzo różnorodna podróż. „Pomiędzy” kulturami i krajobrazami – tożsamość Krajny zapisana w terenie Krajna od samego początku daje mi poczucie bycia „pomiędzy”. Nazwa tego regionu wywodzi się od położenia na krańcu dawnych ziem hipotetycznych Polan, na styku z Pomorzem, i to poczucie pogranicza jest tu wciąż wyczuwalne. Historia regionu zapisała się w naturalnych granicach – rzekach, bagnach i lasach, które przez wieki wyznaczały nie tylko granice administracyjne, ale też rytm codziennego życia. Przemierzając Krajnę, widzę, jak różnorodny jest to obszar. Region rozciąga się pomiędzy Gwdą, Brdą, Notecią, Debrzynką i Kamionką, sąsiaduje z Kaszubami, Borami Tucholskimi i Pałukami. Krajobraz zmienia się niemal niepostrzeżenie, a wraz z nim zmienia się charakter miejsc i opowieści. To kraina, w której wpływy kulturowe przenikały się przez pokolenia. Jednym z najbardziej czytelnych symboli tej odrębności jest haft krajeński. Towarzyszył mieszkańcom od pokoleń, zdobiąc stroje i przedmioty codziennego użytku. Dziś postrzegam go jako znak ciągłości – nie tylko pamiątkę po przeszłości, lecz element tożsamości, który wciąż funkcjonuje i przypomina o lokalnym charakterze regionu. Złotowski Korpus Ekspedycyjny, czyli Krajna odkrywana w terenie Poznając Krajnę, trafiam na działalność Złotowskiego Korpusu Ekspedycyjnego. To właśnie dzięki nim odkrywam region w sposób, który najbardziej mi odpowiada – w terenie, z dala od utartych szlaków i bez pośpiechu. Liczy się tu doświadczenie i kontakt z miejscem, a nie szybkie „odhaczenie” kolejnych punktów na mapie. Stowarzyszenie tworzą pasjonaci, którzy od lat organizują rajdy, wyprawy i gry terenowe. Ich inicjatywy pozwalają spojrzeć na Krajnę z lokalnej perspektywy, bez masowej turystyki, za to z dużą uważnością na historię i krajobraz. Mam okazję spędzić czas z lokalnymi pasjonatami, którzy prowadzą mnie w miejsca rzadko opisywane i mało znane, nawet mieszkańcom regionu. To wtedy zaczynam rozumieć, że Krajnę najlepiej poznaje się, zwalniając tempo i uważnie słuchając opowieści terenu. Bunkry i tajne obiekty Jednym z najbardziej poruszających punktów wyprawy są pozostałości dawnej jednostki wojskowej w okolicach Brzeźnicy Kolonii. To tutaj znajdował się tajny Obiekt 3002 – jeden z trzech składów głowic atomowych zbudowanych w Polsce w ramach porozumień polsko-radzieckich. Przez blisko dwie dekady teren ten funkcjonował w pełnej tajemnicy, a w oficjalnych dokumentach figurował jedynie jako las. Dziś, poruszając się pomiędzy betonowymi konstrukcjami, widzę bunkry serii 3000, charakterystyczny obiekt typu Granit, pozostałości okopów, wartowni i infrastruktury wojskowej. Skala tej inwestycji robi ogromne wrażenie, zwłaszcza w zestawieniu z ciszą i spokojem otaczających lasów. Spacer po tym miejscu uświadamia mi, jak blisko codziennego krajobrazu toczyła się historia o globalnym znaczeniu. To jeden z tych momentów, w których Krajna pokazuje swoje najbardziej nieoczywiste oblicze. Diabelski Skok Jednym z największych zaskoczeń na krajeńskich szlakach okazuje się Rezerwat Diabelski Skok. Położony u źródeł rzeki Rurzycy, jest jednym z najstarszych rezerwatów przyrody w Wielkopolsce. Głęboki jar tworzy tu specyficzny mikroklimat, zupełnie odmienny od otaczających borów sosnowych. Wędrując stromymi zboczami, mijam liczne źródła, z których rodzi się rzeka i jeziora na jej dalszym biegu. Roślinność przypomina raczej tereny górskie niż północną Polskę, a cisza tego miejsca sprawia, że naturalnie zwalniam. To właśnie tutaj wyprawa zostaje zwieńczona filiżanką kawy. W takich okolicznościach ten prosty gest nabiera zupełnie innego znaczenia i na długo zostaje w pamięci jako jeden z najbardziej osobistych momentów całej podróży. Wysadzony most na Gwdzie Kolejnym miejscem na mojej trasie jest wysadzony most na rzece Gwdzie, położony pomiędzy Złotowem a Jastrowiem. To pozostałość po dawnej linii kolejowej, która funkcjonowała przed II wojną światową i nigdy nie została odbudowana po jej zakończeniu. Most został zniszczony w 1945 roku, a do dziś w terenie widoczne są betonowe przyczółki oraz fragmenty stalowej konstrukcji, przechylone nad nurtem rzeki. Podczas postoju w tym miejscu mogę dokładnie przyjrzeć się zachowanym elementom mostu i zrozumieć, jak duży był to obiekt. Przerwana konstrukcja wyraźnie pokazuje skalę zniszczeń wojennych oraz wpływ tamtych wydarzeń na lokalną infrastrukturę. To punkt na trasie, który pełni dziś głównie funkcję krajoznawczą i historyczną, przypominając o dawnym przebiegu linii kolejowej i losach regionu w ostatnich miesiącach wojny. Miasto idealne na spokojne zwiedzanie Wyprawa po Krajnie prowadzi mnie w końcu do Złotowa. To miasto o średniowiecznych korzeniach, które w naturalny sposób zamyka całą opowieść. Spacerując po Złotowie, widzę, jak historia, przyroda i codzienne życie przenikają się tu bez wyraźnych granic. Zachowane domy szachulcowe przypominają o dawnym charakterze miasta, a Muzeum Ziemi Złotowskiej pozwala lepiej zrozumieć przeszłość regionu. Na rynku, przed ratuszem, stoi figura jelenia – symbol miasta. Punktualnie w południe jeleń obraca się wokół własnej osi i wydaje dźwięki przypominające rykowisko. Jeśli nie chcę czekać, mogę uruchomić to widowisko SMS-em. Ten drobny detal doskonale oddaje lokalny charakter miejsca. Złotów to także miasto wody i zieleni. Leży pomiędzy pięcioma jeziorami, a przez jego teren przepływa rzeka Głomia. Jezioro Miejskie z promenadą, Półwysep Rybacki, amfiteatr i Zagroda Krajeńska tworzą przestrzeń idealną do odpoczynku po dniach spędzonych w terenie. Źródło: Wielkopolska Organizacja Turystyczna Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
To tu wielki romantyk przeżył wielką namiętność. Co skrywa pałac w Śmiełowie?
W niewielkim Śmiełowie, położonym malowniczo między Jarocinem a Żerkowem, mieści się jedno z najbardziej nastrojowych muzeów literackich w Polsce. To tu, w 1831 roku, Adam Mickiewicz znalazł bezpieczne schronienie, a miejsce to na zawsze zapisało się w historii polskiego romantyzmu.
Spis treści: „Polska Szwajcaria” i pałac, w którym każdy pokój opowiada historię Śladami wieszcza Chwila na oddech Punkt widokowy na Szwajcarię Żerkowską – panorama, której trudno zapomnieć Kiedy ruszałem w stronę Śmiełowa, nie spodziewałem się, że odkryję przestrzeń tak mocno przesiąkniętą historią, a jednocześnie tak urzekającą krajobrazem. Zaledwie kilkanaście kilometrów od Jarocina natrafiłem na widoki, które zostają w pamięci na długo. Wśród pagórków Szwajcarii Żerkowsko-Czeszewskiej wznosi się klasycystyczny pałac, otoczony zabytkowym parkiem. Od ponad pięciu dekad pełni funkcję Muzeum Adama Mickiewicza. Pisał, że Śmiełów jest dla niego „jedynym miejscem, gdzie mogę odpocząć”. „Polska Szwajcaria” i pałac, w którym każdy pokój opowiada historię Rezydencję ukończono w 1797 roku. Zaprojektowana przez Stanisława Zawadzkiego – twórcę słynnych założeń w Dobrzycy i Lubostroniu – zachwyca symetrią, monumentalnym portykiem jońskim i arkadowymi galeriami. To architektura, która nie tylko imponuje, ale także zaprasza do zanurzenia się w jej opowieści. Po przekroczeniu progu pałacu ma się wrażenie, że dawne rody – od Gorzeńskich po Chełkowskich – wciąż są tu obecne. Właśnie w tych wnętrzach Adam Mickiewicz zatrzymał się, próbując przedostać się do powstania listopadowego. Chodził tymi samymi alejkami, przesiadywał w tych samych pokojach i przeżywał jedno z najgorętszych romansowych epizodów swojego życia – uczucie do Konstancji Łubieńskiej. A widoki na „polską Szwajcarię”, które dziś podziwiam z tych samych okien, znalazły odbicie w słynnej inwokacji do „Pana Tadeusza”. Wnętrza zdobią imponujące sztukaterie Michała Ceptowskiego i freski braci Smuglewiczów. Pałac mógłby równie dobrze stać w jednej z europejskich metropolii, a jednak stoi tutaj – w sercu wielkopolskiej prowincji. Losy rezydencji nie zawsze były łaskawe. Podczas II wojny światowej została ograbiona, a później zamieniona na mieszkania pracownicze i szkolne klasy. Dopiero w 1955 roku rozpoczęto odbudowę i tworzenie muzeum. Dziś znajdują się tu unikatowe pamiątki związane z Mickiewiczem oraz przedmioty należące do dawnych właścicieli majątku. Zgromadzono również artefakty po innych romantykach – Juliuszu Słowackim czy Cyprianie Kamilu Norwidzie. Śladami wieszcza Muzeum w Śmiełowie to jedyny w Polsce obiekt w całości poświęcony Adamowi Mickiewiczowi. Od pierwszych chwil uwagę zwiedzających przyciąga jasna amfilada salonów wypełniona rękopisami, pierwodrukami, listami, obrazami i pamiątkami związanymi z poetą oraz kulturą polskiego romantyzmu. Wystawa układa się w opowieść o życiu twórcy – od młodości na Litwie, przez działalność filomacką i emigrację, aż po twórczość paryską. Multimedialne stanowiska pozwalają posłuchać fragmentów „Pana Tadeusza” i obejrzeć pierwsze wydania poematu. Na piętrze znajdują się historyczne wnętrza z pamiątkami po rodzie Chełkowskich oraz artefaktami związanymi z osobami odwiedzającymi Śmiełów: Sienkiewiczem, Paderewskim czy Wojciechem Kossakiem. Chwila na oddech Drugim sercem muzeum jest rozległy park w stylu angielskim. Romantyczne alejki, starodrzew, malownicze stawy i rzeźby sprawiają, że spacer staje się integralną częścią wizyty. Wśród najważniejszych miejsc znajdują się: Ogródek Zosi, pomnik Mickiewicza – jedno z najstarszych upamiętnień poety w Wielkopolsce, wyspa ze „Świątynią dumania”, mostki i zakola Lutyni, która przecina park. To przestrzeń, która sama narzuca wolniejsze tempo. Idealna, by usiąść z książką, przeczytać ulubione wersy lub po prostu chłonąć atmosferę romantycznego dworku. Miejscowa legenda mówi, że to tutaj Mickiewicz miał posadzić dąb po upadku obrony Warszawy, co dodatkowo dodaje miejscu symbolicznej mocy. Punkt widokowy na Szwajcarię Żerkowską – panorama, której trudno zapomnieć W drodze z Śmiełowa do Żerkowa warto zatrzymać się na punkcie widokowym na Szwajcarię Żerkowską. To jedno z najpiękniejszych miejsc panoramowych w tej części kraju. Z platformy można dostrzec pałac w Śmiełowie, kościół w Brzóstkowie, a przy dobrej pogodzie nawet Pyzdry. Dla mnie Śmiełów stał się jednym z tych miejsc, do których chce się wracać – choćby tylko po to, by jeszcze raz spojrzeć z platformy na pałac i przekonać się, że historia, natura i kultura potrafią tu współistnieć w idealnej harmonii. Źródło: Wielkopolska Organizacja Turystyczna Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Miejsce koronacji pierwszych królów Cudem Polski 2025. To perła Wielkopolski i symbol historii naszego kraju
Wzgórze Lecha w Gnieźnie głosami czytelników „National Geographic Traveler” zostało w Wielkopolsce wybrane Cudem Polski 2025. Prestiżowa nagroda potwierdza wyjątkowe znaczenie miejsca, które jest kolebką polskiej państwowości. Niesie ze sobą tysiącletnią historię kraju nad Wisłą.
W plebiscycie „Cuda Polski” rokrocznie wybieramy najciekawsze, chociaż niekiedy nieodkryte przez wielu turystów miejsca naszego kraju. Prestiżową nagrodę w Wielkopolsce otrzymało Wzgórze Lecha w Gnieźnie, które mogło poszczycić się największą ilością głosów. To miejsce koronacji polskich królów i dawna siedziba Mieszka I, w której wciąż znajdujemy skarby sprzed 1000 lat. Gniezno świadkiem początków Polski Wzgórze Lecha jest jednym z najważniejszych miejsc dla tożsamości narodowej Polaków. Według legendy to właśnie tutaj Lech, legendarny protoplasta Polaków, miał założyć swoje gniazdo, od którego wywodzi się nazwa miasta – Gniezno. Już w X wieku na wzgórzu istniał potężny gród, jeden z najważniejszych w państwie Polan, będący siedzibą pierwszy władców: Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Wzgórze było świadkiem koronacji Bolesława na króla w 1025 roku (i kolejnych czterech pierwszych polskich władców), a także wcześniejszego Zjazdu Gnieźnieńskiego w 1000 roku, kiedy to niemiecki cesarz Otton III spotkał się z polskim księciem, uznając jego suwerenność. To tu przywieziono relikwie św. Wojciecha, które w średniowieczu przyciągały pielgrzymów-turystów z całej Europy. Unikatowe zabytki: Katedra Gnieźnieńska i Drzwi Gnieźnieńskie Głównym elementem Wzgórza Lecha jest gotycka Archikatedra Gnieźnieńska. To właśnie w tym miejscu – chociaż wtedy mogło wyglądać trochę inaczej – Bolesław Chrobry wcisnął sobie na głowę 2-kilogramową, szczerozłotą, wykładaną rubinami, szmaragdami i perłami koronę. W budynku warto zwrócić uwagę na Drzwi Gnieźnieńskie: romańskie, brązowe drzwi z XII wieku, na których przedstawiono sceny z życia św. Wojciecha. Uznawane są za unikat w skali Europy i bezcenny zabytek polskiej sztuki średniowiecznej. W katedrze można także zwiedzać podziemia, w których archeolodzy odkryli pozostałości wcześniejszych świątyń oraz nekropolię władców piastowskich. Dla zainteresowanych historią dostępny jest także skarbiec oraz muzeum. Historia Piastów pisze się na naszych oczach Początki losów polskiej państwowości i historia Piastów wciąż pozostają owiane tajemnicą. Wzgórze Lecha może pomóc w jej rozwikłaniu – na jego terenie pod koniec sierpnia rozpoczęła się Ekspedycja Palatium 2025. Palatium to określenie na siedzibę władcy, a tej od lat poszukują archeolodzy w Gnieźnie. Nie mają wątpliwości, że znajduje się ona w tak ważnym miejscu, jednak obawiają się, że palatium mogło mieścić się tam, gdzie potem stanął kościół pw. św. Jerzego – i w którym stoi do dziś. Badania prowadzone w sąsiedztwie budowli prowadzą jednak do ciekawych znalezisk. Podróż szlakiem historii Wzgórze Lecha jest warte odwiedzenia: w końcu wszyscy uczymy się o początkach państwa polskiego, a nie zawsze mamy okazję zobaczyć je na własne oczy. Odwiedzając wzgórze warto przejść się Traktem Królewskim – malowniczą trasą spacerową prowadzącą przez najważniejsze zabytki Gniezna, w tym pomniki królów Polski i miejsca upamiętniające wydarzenia z początków naszej państwowości. Ciekawą propozycją dla tych, którzy chcą lepiej poznać dynastię Piastów, jest Szlak Piastowski. Prowadzi on z Gniezna do innych ważnych miejscowości, takich jak Ostrów Lednicki, Kruszwica czy Poznań, umożliwiając poznanie kluczowych miejsc opowiadających dzieje Polski. Sponsorem plebiscytu „Cuda Polski 2025” jest: Źródło: National Geographic Polska, wzgorzelecha.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Powstanie wielkopolskie nie miało nic wspólnego z romantycznym zrywem. Walka była dobrze zaplanowana
Powstanie wielkopolskie pozostaje w polskiej historii zrywem, który zakończył się pełnym sukcesem. Zwycięstwo było rezultatem zbiegu trzech czynników: przygotowania, wyczucia czasu oraz skuteczności w działaniu. Swoim triumfem, Wielkopolanie udowodnili, że pragmatyzm, dyscyplina i dalekowzroczna praca u podstaw mogą stać się najskuteczniejszą bronią w walce o niepodległość. Kiedy wybuchło powstanie wielkopolskie? Jak przebiegało? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Dlaczego Wielkopolska chwyciła za broń? Od spontanicznego zrywu do regularnej armii Koniec walk I wojna światowa właśnie się zakończyła. Wieczorem 26 grudnia 1918 roku, do Poznania przybył Ignacy Jan Paderewski. Jego wizyta stała się iskrą, która rozpaliła tlący się od dawna ogień. Powstanie wielkopolskie, które wybuchło niespełna dobę później, nie było romantycznym zrywem, a precyzyjnie skalkulowaną, doskonale zorganizowaną i ostatecznie zwycięską insurekcją, jedną z niewielu w historii Polski. Sukces Wielkopolan był kulminacją ponad stuletniej walki, prowadzonej nie tylko na polach bitew, ale także w sferze gospodarki, edukacji i świadomości narodowej. Dlaczego Wielkopolska chwyciła za broń? Po rozbiorach Polski, a zwłaszcza po zjednoczeniu Niemiec w 1871 roku, Polacy w zaborze pruskim zostali poddani systematycznej i bezwzględnej polityce germanizacyjnej. Jej celem było całkowite wynarodowienie i wchłonięcie polskich ziem przez II Rzeszę. Działania te, prowadzone z żelazną konsekwencją przez kanclerza Ottona von Bismarcka, przybierały różne formy. Szczególnie dotkliwy okazał się Kulturkampf (walka o kulturę), oficjalnie skierowany przeciwko Kościołowi katolickiemu, ale w praktyce wymierzony w polskość. Władze pruskie dążyły do wyrugowania języka polskiego ze szkół, urzędów i życia publicznego, a także do przejęcia kontroli nad kształceniem i nominacjami księży. Germanizowano nazwy miejscowości, ulic, a nawet nazwiska. Równie dotkliwa była presja ekonomiczna. W 1885 roku rozpoczęto tzw. rugi pruskie – masowe wysiedlenia ponad 25 tysięcy Polaków, którzy nie posiadali obywatelstwa pruskiego, głównie robotników sezonowych i rzemieślników. Rok później, w 1886 roku, powołano Komisję Kolonizacyjną, której zadaniem był wykup ziemi z rąk polskich i osiedlanie na niej niemieckich kolonistów. Działania te wspierała propagandowo organizacja Hakata, która promowała niemiecką wyższość kulturową. Praca stała się bronią Systematyczna presja miała złamać polskiego ducha. Jak na ironię, wywoła odwrotny skutek. W odpowiedzi na wrogie działania, Wielkopolanie stworzyli unikatową strategię oporu, która stała się fundamentem przyszłego zwycięstwa – przyjęli strategię „pracy organicznej”. Pod tym pojęciem krył się aktywny program wzmacniania narodu od podstaw, oparty na postrzeganiu społeczeństwa jako żywego organizmu, w którym siła każdej części jest niezbędna dla przetrwania całości. Zamiast chwytać za broń, skupili się na budowaniu siły ekonomicznej i intelektualnej. Tworzyli gęstą sieć polskich banków, kółek rolniczych i towarzystw przemysłowych. Równolegle działały organizacje takie jak Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, które pod pozorem krzewienia sportu prowadziło szkolenie wojskowe. Ta wielopokoleniowa praca stworzyła społeczeństwo zamożne, zdyscyplinowane i świadome swojej tożsamości. Gdy padły pierwsze strzały, istniejące struktury niemal natychmiast przekształciły się w zalążki administracji cywilnej i wojskowej, co było bezpośrednim rezultatem dekad inwestycji w kapitał społeczny. Iskra, która wznieciła płomień Solidnie przygotowane społeczeństwo potrzebowało jeszcze „wyzwalacza”, motywującego do walki. Iskrą zapalną stała się wizyta Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu. 26 grudnia 1918 roku, światowej sławy artysta i orędownik niepodległości Polski przybył do stolicy Wielkopolski i zamieszkał w hotelu Bazar. Wizyta pianisty szybko zmieniła się w wielką manifestację patriotyczną. Przemówienie, które wygłosił do zgromadzonego tłumu, jeszcze bardziej podgrzało atmosferę. Zaniepokojone skalą demonstracji niemieckie władze, postanowiły zareagować siłą. 27 grudnia, przez miasto przemaszerował w prowokacyjnej paradzie 6. pułk grenadierów, zrywając polskie flagi i atakując polskie instytucje. To działanie okazało się wielkim błędem. Od spontanicznego zrywu do regularnej armii Około godziny 17:00 padły pierwsze strzały, a wkrótce potem zginął pierwszy powstaniec, Franciszek Ratajczak. Spontaniczne starcia błyskawicznie przerodziły się w regularną walkę. Niemcy, próbując zdusić polski entuzjazm, sami rozpoczęli powstanie, na które Wielkopolanie byli od dawna gotowi. Pierwsze dni powstania i zmiany w dowództwie Walki o stolicę Wielkopolski trwały zaledwie kilka dni. Już 28 grudnia powstańcy zdobyli kluczowe punkty strategiczne: Cytadelę i arsenał, zapewniając sobie dostęp do broni. Do 6 stycznia, cały Poznań znalazł się w polskich rękach. Wieści o sukcesach stały się sygnałem do działania dla całej prowincji, gdzie do walki przystąpiły m.in. Gniezno, Śrem i Wągrowiec. 28 grudnia, tymczasowym dowódcą mianowano kapitana Stanisława Taczaka. Sprawdził się w tej roli idealnie, w ciągu kilkunastu dni tworząc z luźnych oddziałów skoordynowany front. Jednak żeby stawić czoła regularnej armii niemieckiej, potrzebny był dowódca z większym doświadczeniem. Tę rolę odegrał generał Józef Dowbor-Muśnicki, który oficjalnie objął dowództwo 16 stycznia 1919 roku. Nowy wódz wprowadził żelazną dyscyplinę i ogłosił przymusowy pobór, profesjonalizując siły powstańcze. Walki na prowincji Po opanowaniu Poznania, ciężar walk przeniósł się na prowincję. Na froncie północnym toczyły się zacięte boje o kontrolę nad liniami kolejowymi. Powstańcy odnieśli ważne sukcesy, wyzwalając Inowrocław i Szubin. Szczególnie krwawy przebieg miały walki o Chodzież. Z kolei na froncie południowym i zachodnim, starcia miały charakter bardziej pozycyjny, tocząc się w rejonie Leszna, Rawicza i Zbąszynia. Zdobycie Ławicy Jedną z najbardziej spektakularnych akcji było zdobycie niemieckiego lotniska w Ławicy. 6 stycznia 1919 roku, w ręce powstańców wpadło kilkadziesiąt sprawnych samolotów i magazyny z setkami kolejnych maszyn w częściach. Wartość przejętego sprzętu oszacowano na 160-200 milionów marek, co było największą wojenną zdobyczą w historii polskiego oręża i stało się symbolicznym aktem narodzin polskiego lotnictwa. Zwycięstwo nie byłoby możliwe bez masowego zaangażowania całego społeczeństwa. Ogromną rolę odegrały kobiety, działające w służbach sanitarnych, łączności i zaopatrzeniu, i kolejarze, którzy zapewnili sprawny transport wojsk. Koniec walk 16 lutego 1919 roku w Trewirze podpisany został układ, na mocy którego rozejm między państwami ententy a Niemcami został przedłużony. Dzięki sukcesom powstańców i dyplomacji Paderewskiego, na kategoryczne żądanie francuskiego marszałka Ferdynanda Focha do tekstu rozejmu wpisano punkt nakazujący Niemcom zaprzestanie walk w Wielkopolsce. Był to dyplomatyczny przełom. Rozejm w Trewirze formalnie zakończył główną fazę walk, ale co najważniejsze – umiędzynarodowił konflikt. Armia Wielkopolska została de facto uznana za siłę sojuszniczą, a sprawa przynależności regionu przestała być wewnętrznym problemem Niemiec. Ostateczne decyzje dotyczące granic odrodzonej Polski miały zapaść podczas konferencji pokojowej w Paryżu. Zwycięskie powstanie miało tu decydujące znaczenie. Wyzwalając niemal całą prowincję, Wielkopolanie przedstawili aliantom dokonany fakt, którego polityczne zignorowanie było praktycznie niemożliwe. Wpływ zwycięstwa na postanowienia traktatu wersalskiego Sukces militarny był najdobitniejszym dowodem na wolę miejscowej ludności do przyłączenia się do Polski, co wzmocniło pozycję negocjacyjną polskiej delegacji. Argumenty historyczne i etniczne zostały poparte siłą militarną i sprawną administracją, działającą na wyzwolonych terenach. W rezultacie, postanowienia traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 roku w dużej mierze usankcjonowały zdobycze powstańcze, przyznając Rzeczypospolitej niemal całą Wielkopolskę. Solidne wzmocnienie dla fundamentów II Rzeczypospolitej Włączenie Wielkopolski do granic Rzeczypospolitej okazało się ogromnym wzmocnieniem dla odradzającego się państwa. Armia Wielkopolska, licząca w szczytowym momencie ponad 100 tys. doskonale wyszkolonych i wyposażonych żołnierzy, stała się jedną z najlepszych i najnowocześniejszych formacji Wojska Polskiego. Jej weterani odegrali kluczową rolę w późniejszych walkach o granice. Także w kontekście gospodarczym przyłączenie jednego z najbogatszych regionów dawnego zaboru pruskiego okazało się bezcenne. Nowe państwo zyskało nowoczesne rolnictwo i przemysł. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Jakie atrakcje oferuje Skorzęcin? Jezioro Niedzięgiel jest wizytówką niewielkiej wsi
Wielkopolska obfituje w miejsca cechujące się wybitnymi walorami wypoczynkowymi. Jednym z najpopularniejszych jest niewielka wieś w powiecie gnieźnieńskim – Skorzęcin. Jezioro Niedzięgiel działa jak magnes na turystów szukających relaksu nad wodą i trudno się temu dziwić. Ten malowniczy zakątek oferuje wiele atrakcji.
Spis treści: Niedzięgiel to drugie największe jezioro w Wielkopolsce Wspaniała przyroda jest wizytówką tego miejsca Jakie atrakcje czekają na przyjezdnych? Skorzęcin to nie tylko jezioro Niedzięgiel Niewielki Skorzęcin jest oddalony od Poznania o około 80 km i o około 20 km od Gniezna. Tę urokliwą wieś zamieszkuje zaledwie 275 osób, a mimo to stała się jednym z najpopularniejszych kierunków turystycznych w Wielkopolsce. Swój sukces zawdzięcza wyjątkowej lokalizacji. Tuż za granicami Skorzęcina rozpościera się wspaniałe jezioro Niedzięgiel, zwane też Skorzęcińskim. Niedzięgiel to drugie największe jezioro w Wielkopolsce Jezioro Niedzięgiel rozpościera się w południowej części Pojezierza Wielkopolskiego, na obszarze Równiny Wrzesińskiej. Mierzy około 5,5 km długości, około 2 km szerokości (w najszerszym miejscu). Według różnych źródeł, zajmuje obszar o powierzchni 550,9, 602,5 lub 637,7 ha. Mówimy tu zatem o drugim największym jeziorze w Wielkopolsce. Większe jest tylko Jezioro Powidzkie, mierzące od 1035,9 do 1174,7 ha. Średnia głębokość Jeziora Skorzęcińskiego to 5,5 m, przy czym warto zaznaczyć, że w najgłębszych miejscach mierzy około 21,6 m. Linia brzegowa jeziora jest silnie rozwinięta i obfituje w zatoki i półwyspy. Ponad lustro wody wybija się zadrzewiona wyspa o powierzchni 3,6 ha. Kiedyś było ich pięć, ale pozostałe stały się częścią stałego lądu. Wynika to z faktu, że od około 30 lat poziom wody w jeziorze ulega obniżeniu. Właśnie stąd biorą się rozbieżności w kwestii powierzchni akwenu. Wspaniała przyroda jest wizytówką tego miejsca Mimo że jezioro Niedzięgiel jest jednym z najpopularniejszych kierunków turystycznych w Wielkopolsce, stanowi też idealny wybór dla wszystkich, którzy szukają ciszy i spokoju. Poza Skorzęcinem nad brzegami jeziora można spotkać przede wszystkim wędkarzy i tylko nielicznych przyjezdnych. Otoczenie jeziora jest zdominowane przez rozległe kompleksy leśne, na które składają się przede wszystkim bory sosnowe z domieszką świerków. Wzdłuż linii brzegowej świetnie rozwinęła się roślinność typowa dla siedlisk wodno-błotnych: trzcina pospolita, pałka i sitowie. Na bardziej podmokłych fragmentach brzegów występuje żabieniec babka wodna i tatarak. Tak bogate i różnorodne siedliska stanowią schronienie dla wielu gatunków zwierząt. W lasach można natknąć się na liczne ssaki: sarny, dziki, lisy i zające. Nie brakuje też mniejszych przedstawicieli tej gromady, jak choćby kun i jeży. Nad wodą można się natknąć na liczne gatunki ptaków, wśród których należy wymienić: łabędzia niemego, perkoza dwuczubego i czaplę siwą. W jeziorze żyją liczne gatunki ryb, w tym szczupaki, sandacze, okonie, leszcze i liny. Jakie atrakcje czekają na przyjezdnych? Większość ruchu turystycznego koncentruje się na ogromnej, świetnie zagospodarowanej plaży, rozpościerającej się na północno-wschodnim brzegu jeziora. Miejsca tam nie brakuje, a mimo to piaszczysty skrawek lądu rokrocznie jest tłumnie oblegany. Wygospodarowano tam miejsce na boisko do siatkówki i duży plac zabaw dla dzieci. Są wypożyczalnie sprzętu wodnego, ławki i długie molo spacerowe, czyli wszystko, co powinna oferować plaża, a nawet więcej, bo coś dla siebie znajdą tam także osoby chcące sprawdzić swoich sił w wakeboardingu. Za plażą znajduje się dobrze rozwinięta infrastruktura turystyczna. Nie brakuje tam ośrodków wypoczynkowych, pól namiotowych, barów, sklepów, restauracji i dyskotek. Latem odbywają się tam liczne imprezy plenerowe, koncerty i inne wydarzenia kulturalne. Trasy piesze i rowerowe Warto wspomnieć, że aktywny wypoczynek w Skorzęcinie nie ogranicza się wyłącznie do sportów plażowych i wodnych. W okolicy jest pod dostatkiem krótszych i dłuższych ścieżek dla piechurów i kolarzy. Trasy piesze: szlak zielony: ze Skorzęcina, przez Piłkę, Gaj, Krzyżówkę, Janowo Dolne, Dębówiec, do Dziadkowa; szlak czarny: 9-kilometrowa trasa do Piłki i z powrotem; leśny szlak ze Skorzęcina do Popielarzy i dalej do Ostrowitego Prymasowskiego. Trasy rowerowe: trasa dookoła jeziora Niedzięgiel: pętla mierzy około 25 km długości i z plaży w Skorzęcinie prowadzi przez Wylatkowo, Powidz i Wiekowo. Składa się z nawierzchni asfaltowej, gruntowej i szutrowej i jest odpowiednia nawet dla rowerzystów bez większego doświadczenia; pętla rowerowa „Urokliwe doliny”: mierzy około 28 kilometrów długości. Zaczyna się i kończy przy plaży. Prowadzi między innymi przez Skorzęcin Rybaki, Stary Gaj, Ostrowite Prymasowskie, Raszewo i Piłkę. Składa się przede wszystkim z odcinków gruntowych i szutrowych. Skorzęcin to nie tylko jezioro Niedzięgiel Jezioro Niedzięgiel jest wizytówką Skorzęcina. Warto jednak wspomnieć, że na północnych rubieżach wsi rozpościera się jeszcze jeden akwen. Mowa o Jeziorze Białym, znacznie mniejszym (bo zajmującym powierzchnię ok. 46 ha), ale równie urokliwym. Także tam można znaleźć dobrze rozwiniętą infrastrukturę turystyczną, ale to miejsce docenią przede wszystkim miłośnicy odpoczynku na łonie natury. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
„To tu narodziła się Polska” – wszystko, co warto zobaczyć w Gnieźnie
Gniezno, historyczna stolica Polski, skrywa wiele atrakcji. To miasto to nie tylko katedra i początki państwowości, ale też klimatyczne ulice, ciekawe muzea i trasy spacerowe, które zaskoczą nawet wytrawnych podróżników.
Spis treści: Gniezno – odkryj historyczną stolicę Polski i jej burzliwe dzieje Co warto zobaczyć podczas weekendowego zwiedzania? Jak zaplanować podróż do Gniezna? Choć Gniezno kojarzy się głównie z katedrą i relikwiami św. Wojciecha, to wędrówka jego ulicami szybko pokazuje, że ma do zaoferowania znacznie więcej. Od średniowiecznych opowieści, przez interaktywne wystawy, aż po kameralne kawiarnie w zabytkowych murach – to idealne miejsce na weekendowy wypad z historią w tle. Gniezno – odkryj historyczną stolicę Polski i jej burzliwe dzieje Gniezno to miasto położone w środkowej Polsce, znane jako pierwsza stolica Polski. Do dziś pełni ważną rolę jako siedziba arcybiskupstwa i kolejnych prymasów Polski. Jest to ośrodek o powierzchni 40,6 km², liczący około 68 900 mieszkańców. Warto wiedzieć, że Gniezno, będące jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów miast, leży w województwie wielkopolskim. Historia Gniezna sięga znacznie wcześniej niż jego oficjalne założenie około roku 940. Już w paleolicie istniało tu osadnictwo. Odkryto również kamienny kurhan z okresu VIII–X wieku. Główny gród Polan powstał w tym miejscu właśnie około roku 940. W czasach Mieszka I miasto zostało rozbudowane i przekształcone w główną siedzibę dynastii Piastów. Choć wtedy jeszcze nie miało formalnego statusu stolicy, pełniło funkcję jednego z grodów stołecznych, obok Ostrowa Lednickiego, Poznania czy Giecza. Dopiero w 991 roku, w dokumencie Dagome iudex, Gniezno zostało wymienione jako oficjalna stolica państwa polskiego. Niezwykle ważnym wydarzeniem było Zjazd Gnieźnieński w roku 1000, który doprowadził do utworzenia metropolii gnieźnieńskiej i arcybiskupstwa. Świątynia wzniesiona przez Mieszka I stała się wówczas katedrą. W 1025 roku miała tu miejsce koronacja Bolesława I Chrobrego na pierwszego króla Polski. Jednak już w 1039 roku Gniezno zostało splądrowane przez czeskiego księcia Brzetysława, co spowodowało ogromne zniszczenia. W konsekwencji Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę Polski do Krakowa. Okres stołeczności Gniezna trwał więc od 991 do około 1039/1040 roku. Po utracie tej roli miasto rozwijało się wolniej, aż do czasów Władysława Odonicza, który przywrócił mu znaczenie, lokując je na prawie niemieckim. Co ciekawe, w Gnieźnie koronowało się jeszcze czterech władców Polski. Burzliwe dzieje Gniezna nie kończą się w średniowieczu – miasto odgrywało istotną rolę podczas polskich zrywów niepodległościowych i poniosło znaczne straty podczas II wojny światowej. Dziś jest to miejsce, które warto odwiedzić, aby lepiej poznać historię Polski. Gniezno znajduje się w każdym podręczniku do historii i w większości przewodników turystycznych. Miasto leży na siedmiu wzgórzach, otoczone jest lasami mieszanymi i licznymi jeziorami. Najbliższe to Jezioro Jelonek, nieco dalej znajdują się Jezioro Winiary oraz Jezioro Świętokrzyskie. Cały region nosi nazwę Pojezierza Gnieźnieńskiego i zachwyca swoją malowniczością. Co warto zobaczyć podczas weekendowego zwiedzania? Gniezno to dziś niewielkie miasteczko, które oferuje znacznie więcej niż tylko Katedrę Gnieźnieńską. Choć wiele osób mylnie uważa, że wystarczy tu kilka godzin, by poznać najważniejsze atrakcje, pełne zwiedzanie miasta może zająć nawet cały weekend. Oprócz licznych zabytków sakralnych, muzeów i szlaków turystycznych, na uwagę zasługuje także atmosfera miasta i zaangażowani przewodnicy, którzy potrafią wciągnąć odwiedzających w fascynującą historię Gniezna. Bazylika prymasowska i Drzwi Gnieźnieńskie Serce miasta to Bazylika prymasowska, znana również jako Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, sanktuarium św. Wojciecha lub archikatedra gnieźnieńska. To pierwszy kościół tej rangi w Polsce, nazywany często Matką kościołów polskich. Początki świątyni sięgają czasów Mieszka I, a obecny kształt gotycki poprzedziły wersje przedromańska i romańska. To tutaj koronowano pierwszych królów Polski oraz pochowano św. Wojciecha – pierwszego polskiego świętego. Obowiązkowym punktem zwiedzania są Drzwi Gnieźnieńskie, uznawane za najcenniejszy zabytek sztuki romańskiej w Polsce. Spacer Traktem Królewskim Od 2018 roku turyści mogą korzystać z atrakcyjnego Traktu Królewskiego – pieszej trasy prowadzącej przez zabytkowe centrum miasta. Znajdują się tu rzeźby królów Polski, makiety, tablice informacyjne, infokioski oraz dwie rzeźby inspirowane legendami. Dodatkową atrakcją są rzeźby królików, które można odnaleźć z pomocą aplikacji Królik GOń. Spacer warto rozpocząć już od dworca kolejowego. Muzeum Początków Państwa Polskiego To nowoczesne i interaktywne muzeum historyczne, które przyciąga nie tylko miłośników dziejów. Znajdują się tu wystawy stałe i czasowe, prezentujące m.in. sztukę romańską, ceramikę gnieźnieńską oraz historię dynastii Piastów. Muzeum łączy naukową rzetelność z przystępną formą, dzięki czemu trafia do szerokiego grona odbiorców. Gnieźnieńska Parowozownia Dla fanów techniki i kolei świetną atrakcją będzie Gnieźnieńska Parowozownia, prowadzona przez lokalne Stowarzyszenie Miłośników Kolei. Obiekt można zwiedzać tylko z przewodnikiem – pasjonatem, co gwarantuje niezapomniane wrażenia. Pokazywane tu są historyczne lokomotywy, a całość stanowi wyjątkową lekcję historii techniki. Muzeum Zabytków Kultury Technicznej Kolejne miejsce dla entuzjastów technologii – zarówno dorosłych, jak i dzieci. W muzeum można podziwiać zabytkowe urządzenia, uczestniczyć w warsztatach edukacyjnych oraz dowiedzieć się, jak działały historyczne maszyny przemysłowe. Punkty informacji turystycznej i przewodnicy W Gnieźnie działają trzy punkty informacji turystycznej, w których można uzyskać aktualne informacje, zakupić mapy czy wynająć przewodnika. Wiele obiektów w mieście objętych jest ochroną konserwatorską, dlatego warto zaplanować spokojne zwiedzanie i nie ograniczać się wyłącznie do najbardziej znanych atrakcji. Jak zaplanować podróż do Gniezna? Zwiedzanie Gniezna najlepiej zaplanować na weekend lub dłuższy pobyt, by móc spokojnie odkrywać wszystkie atrakcje. Dojazd do miasta jest bardzo wygodny – Gniezno leży na trasie drogi ekspresowej S5 oraz ważnych linii kolejowych, co umożliwia szybki dojazd zarówno z Poznania, jak i Bydgoszczy. Z dworca kolejowego do centrum można dotrzeć pieszo w zaledwie kilka minut. Parkowanie w mieście nie sprawia problemu – dostępne są płatne strefy parkowania oraz bezpłatne miejsca przy atrakcjach turystycznych. Działa tu również komunikacja miejska, która ułatwia poruszanie się między punktami zwiedzania. W sezonie letnim warto wcześniej zarezerwować nocleg, szczególnie w hotelach w centrum lub przy jeziorach. Punkty informacji turystycznej znajdują się m.in. przy Rynku oraz w okolicach katedry – tam można uzyskać mapy, broszury, a także wykupić usługi lokalnych przewodników. Zwiedzanie Gniezna z przewodnikiem to świetna opcja, by poznać mniej znane fakty i ciekawostki, które nie są dostępne w standardowych przewodnikach. Gniezno to miasto przyjazne turystom – zarówno rodzinom z dziećmi, jak i seniorom czy osobom z niepełnosprawnościami. Źródło: National Geographic Traveler Nasz autor Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Cuda Polski 2025 – ruszyła kolejna edycja plebiscytu National Geographic. Oto pierwsze nominacje z Wielkopolskiego i Warmińsko-Mazurskiego
Wrzesień to czas odkrywania nowych miejsc. Jak co roku rusza plebiscyt Cuda Polski organizowany przez magazyn „National Geographic Traveler” – zmierzy się w nim 48 miejsc z całego kraju, a zwycięży jedno z każdego województwa. Czempionów wskażą internauci w popularnym głosowaniu.
Spis treści: Plebiscyt Cuda Polski 2025 Cuda Polski 2025 – nominacje z wielkopolskiego Cuda Polski 2025 – nominacje z warmińsko-mazurskiego Zwycięzcy plebiscytu Cuda Polski 2024 W Polsce jest wciąż tyle do odkrycia! Jak co roku wraz z całą redakcją szukamy w naszym kraju miejsc nieoczywistych i ciekawych – takich, które mogą stać się impulsem do podróży poza utartym szlakiem. To efekt naszej pracy, ale o wszystkim zadecydujecie wy: startujemy z plebiscytem Cuda Polski 2025! Plebiscyt Cuda Polski 2025 W konkursie wszystkie 16 województw stanie ze sobą w szranki, a każde z nich reprezentować będą 3 wyjątkowe lokalizacje. To nie tylko pojedyncze obiekty, ale także szlaki, punkty widokowe, inspirujące przestrzenie czy… miasta. Którzy z 48 kandydatów okażą się najbardziej atrakcyjni i zaskakujący? Zdecydują o tym internauci z całej Polski w trakcie głosowania, które potrwa do 13 października, a laureatów poznamy dzień później. Tutaj można oddać swój głos. – W ubiegłym roku w naszym plebiscycie oddano ponad 258 000 głosów! To dowód na to, jak dużym sentymentem Polki i Polacy darzą mniej znane zakątki naszego kraju. Mamy nadzieję, że w tym roku – dzięki 48 nowym kandydatom do tytułu „Cudu Polski” – uda się zaangażować jeszcze więcej osób, nie tylko do wspierania wyjątkowych miejsc ze swojego regionu, ale także do odkrywania tych, których jeszcze nie mieli okazji poznać” – mówi Łukasz Załuski, redaktor naczelny „National Geographic Polska”. Przez najbliższe pięć tygodni na naszych łamach publikować będziemy szczegółowe informacje o wszystkich nominowanych. Każdorazowo poznacie reprezentantów dwóch regionów. Nie możemy zostawić Was w niepewności, więc zaczynamy od razu – dzisiaj na tapet bierzemy kandydatów z województw na „W”: wielkopolskiego i warmińsko-mazurskiego. Cuda Polski 2025 – nominacje z wielkopolskiego Spichlerz Polskiego Rocka w Jarocinie Wzgórze Lecha w Gnieźnie Zamek w Gołuchowie Spichlerz Polskiego Rocka w Jarocinie Spichlerz to multimedialne muzeum ukazujące historię polskiego rocka – od bigbitu po punk. Zlokalizowany w legendarnym Jarocinie, miejscu kultowego festiwalu, prezentuje dorobek takich zespołów jak T-Love, Hey czy Dżem. To podróż przez muzyczne dekady, z warsztatami i klubem koncertowym dla młodych talentów. Miejsce żyje przez cały rok, łącząc nostalgię z nową energią. Wzgórze Lecha w Gnieźnie Nie zawsze o tym pamiętamy, ale to tutaj zaczęła się Polska – Gniezno to siedziba Mieszka I i miejsce koronacji Bolesława Chrobrego. Kipiące słowiańską energią wzgórze zdobi gotycka katedra ze słynnymi Drzwiami Gnieźnieńskimi i fascynującymi podziemiami. Można stąd wyruszyć na spacer Traktem Królewskim lub Szlakiem Piastowskim. To duchowe i historyczne serce Gniezna. Zamek w Gołuchowie Stylizowany na francuską rezydencję zamek zachwyca bajkową architekturą i ogromnym parkiem z żubrami. Mieści muzeum z kolekcją antycznych waz greckich zebranych przez Izabellę Czartoryską Działyńską. Otaczają go zabytkowe oficyny i lasy edukacyjne. To idealne miejsce na spacer wśród kultury i natury. Cuda Polski 2025 – nominacje z warmińsko-mazurskiego Szlak Świętej Warmii Kurza Góra Frombork Szlak Świętej Warmii To pomysł na długie zwiedzanie. Szlak obejmuje 32 miejsca: świątynie, sanktuaria i miejscowości związane z Kopernikiem, Hozjuszem i Krasickim. Wśród nich są m.in. Gietrzwałd, Reszel, Lidzbark Warmiński i Święta Lipka. Warmia to nie tylko historia religii, ale też pejzaż bocznych dróg, przydrożnych kapliczek i wsi Cittaslow. To duchowa i kulturowa podróż po regionie, który niekiedy bywa zapomniany. Kurza Góra Jeśli wolicie bardziej aktywne spędzanie czasu, to ta propozycja powinna przypaść wam do gustu. To największa stacja narciarska północnej Polski i całoroczny ośrodek rozrywki w Kurzętniku. Zimą oferuje trasy narciarskie, lodowisko i największą w Europie… fabrykę śniegu. Latem przyciąga wieżą widokową, tubingiem i profesjonalnym Bike Parkiem. Miejsce idealne dla rodzin i aktywnych turystów. Frombork Niezwykłe miasto Mikołaja Kopernika, w którym spędził 30 lat życia i został pochowany. Zwiedzisz tu katedrę, planetarium, muzeum medycyny i wieże widokowe. Frombork to także punkt na Szlaku Kopernikowskim. Zachwyca historią, nauką i pięknym widokiem na Zalew Wiślany. Warto zobaczyć ten unikatowy przykład średniowiecznej warowni katedralnej i odkryć prawdziwy klejnot Warmii. Magii gotyckich murów dorównuje tylko widok na port! Zwycięzcy plebiscytu Cuda Polski 2024 W tym roku rywalizacja jest niezwykle zacięta, ale kto wygrał w poprzednim? Jeśli ominęliście wyniki, to krótko prezentujemy ubiegłorocznych zwycięzców. Wszyscy warci są odwiedzin! Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. – Każdego roku ogłaszając nominacje do Cudów Polski National Geographic Traveler jestem zaskoczony jak wiele pięknych i wciąż nieodkrytych miejsc jest w naszym kraju. Tegoroczne nominacje także to pokazują. [...] Tegoroczna lista nominowanych jest tak różnorodna, że może być bardzo ciekawym przewodnikiem po naszym kraju. Zachęcam wszystkich do głosowania na polskie cuda – mówi Michał Cessanis, redaktor prowadzący National Geographic Traveler i ambasador plebiscytu. Kto zwycięży w tym roku? Tego jeszcze nie wiemy, ale za wszystkich kandydatów mocno trzymamy kciuki. O wynikach zadecydują czytelnicy! Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Niezwykłe odkrycie w Wielkopolsce – „polskie piramidy” starsze od egipskich
Nowe odkrycie na wykopaliskach w Wielkopolsce to kolejny dowód na to, że historia ziem dzisiejszej Polski skrywa niejedną zagadkę. Archeolodzy natrafili na pozostałości monumentalnych grobowców megalitycznych sprzed 5,5 tysiąca lat.
Spis treści Historia odkrycia w Wielkopolsce Imponujące konstrukcje sprzed 5,5 tysiąca lat Jakie funkcje mogły pełnić „łoża olbrzymów”? W sercu Wielkopolski, na obszarze Parku Krajobrazowego im. generała Dezyderego Chłapowskiego, dokonano niezwykłego odkrycia archeologicznego. Zespół badaczy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego odsłonił pozostałości pięciu monumentalnych grobowców sprzed 5,5 tysiąca lat. Historia odkrycia w Wielkopolsce Te neolityczne konstrukcje, wybudowane przez tzw. kulturę pucharów lejkowatych, określane są potocznie mianem „polskich piramid” lub „grobów olbrzymów”. Ich imponujące rozmiary i skomplikowana struktura przywodzą na myśl monumentalne budowle megalityczne znane z Europy Zachodniej. Jak poinformowali National Geographic odkrywcy i archeolodzy, obiekty te zlokalizowano w zeszłym roku, a teraz w czerwcu i lipcu dokonano sondażowych badań wykopaliskowych. Zostały odkryte przez przez mgr inż. Artura Golisa, głównego specjalistę ds. ochrony przyrody i krajobrazu ZPKWW. Leżą na terenie gmin Kościan i Śrem. Imponujące konstrukcje sprzed 5,5 tysiąca lat Zachowane grobowce mają formę długich nasypów ziemnych, sięgających nawet 200 metrów długości. Wznoszono je na planie wydłużonego trójkąta, z szeroką częścią skierowaną ku wschodowi i zwężającą się stopniowo ku zachodowi. Ich boki oraz front okładano głazami o masie dochodzącej do kilku ton. W części frontowej znajdowała się drewniana budowla, jak sądzą badacze pełniąca funkcję świątyni grobowej. Odkryto tam m.in. pozostałości glinianego klepiska i węgle drzewne palenisk. Pod nasypem, wewnątrz lub za domem grobowym, umieszczano zazwyczaj zwłoki jednej osoby, ułożone z nogami skierowanymi na wschód. Zmarłemu towarzyszyły dary grobowe – ceramika, siekierki krzemienne, kamienne topory, a sporadycznie również miedziane ozdoby, wskazujące na początek epoki miedzi, tzw. chalkolitu. Jakie funkcje mogły pełnić „łoża olbrzymów”? Grobowce miały prawdopodobnie też znaczenie społeczne i kultowe. Mogły służyć jako miejsce integracji wspólnoty podczas wspólnego procesu budowy, manifestować potęgę lokalnej grupy w oczach przybyszów z zewnątrz, a także wyznaczać przebieg dawnych szlaków komunikacyjnych. Archeolodzy sugerują, że każdy taki obiekt był wznoszony przez jedno pokolenie jako mauzoleum dla wybitnej jednostki – przywódcy, kapłana lub szamana. To nie pierwsze takie odkrycie w okolicy – w 2023 roku odkryto podobne cmentarzysko w gminie Szamotuły, a pierwsze grobowce megalityczne w Wielkopolsce znaleziono w 2019 roku. Podobne budowle znane są też na Kujawach, a nazywa się je „kopcami kujawskimi”. Odkrycie w Wielkopolsce wpisuje się w szerszy kontekst megalitycznej architektury Europy i potwierdza wysoki poziom społeczności neolitycznych z terenów dzisiejszej Polski. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Po 20 latach do Poznania wraca słynna atrakcja. Na turystów czeka zapierający dech w piersi widok
Poznaniacy i turyści długo na to czekali. Po blisko 20 latach przerwy ponownie będzie można podziwiać panoramę Poznania z najwyższego budynku Uniwersytetu Ekonomicznego. Taras widokowy na 18. piętrze Collegium Altum oficjalnie rusza 16 czerwca.
Spis treści: Nowa atrakcja w Poznaniu. Wraca słynny taras widokowy Pierwszy gość odwiedził już poznański taras Perła turystyczna Wielkopolski wzbogaci się o kolejną atrakcję. Po latach wraca słynny taras widokowy, z którego będzie można podziwiać panoramę Poznania. Mimo że obiekt oficjalnie do 16 czerwca pozostaje zamknięty, odwiedził go już pierwszy gość. Nowa atrakcja w Poznaniu. Wraca słynny taras widokowy Taras widokowy Collegium Altum funkcjonował już pod koniec lat 90., jednak przez wiele lat był zamknięty dla turystów i mieszkańców. „Ze względu na konieczność pozyskania większej powierzchni na działalność naukowo-dydaktyczną podjęto decyzję o przekształceniu tej powierzchni na laboratoria komputerowe z siedzibą Katedry Informatyki Ekonomicznej. Pomysłodawcą przywrócenia funkcjonowania na 18. piętrze tarasu był ówczesny prezes SARP, Piotr Kostka” – czytamy na oficjalnej stronie obiektu. Inicjatywę przywrócenia tej przestrzeni poparli zarówno mieszkańcy, jak i władze uczelni. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 11 czerwca, jednak dla odwiedzających taras będzie dostępny dopiero od 16 czerwca. Atrakcja pozostanie otwarta przez wszystkie dni tygodnia. Taras zlokalizowany jest na 18. piętrze Collegium Altum. Budynek górujący nad centrum Poznania to ikona architektury i wizytówka miasta. Imponujący, liczący 18 pięter wieżowiec stanowi charakterystyczny element panoramy Poznania. Jego czerwona elewacja oraz geometryczna sylwetka sprawiają, że jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych budynków w mieście. Z tarasu rozpościera się panoramiczny widok na całe miasto. Do dyspozycji odwiedzających pozostaje również kawiarnia, a także lunety widokowe. Teren został przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Jeśli chodzi o ceny biletów, prezentują się one następująco: bilet normalny – 20 zł, bilet ulgowy – 15 zł, bilet grupowy (zakup online) – 15 zł, dzieci do 3. roku życia oraz osoby z niepełnosprawnościami wejdą na taras bezpłatnie. Bilety będzie można zakupić na miejscu – w biletomatach zlokalizowanych na 18. piętrze. Liczba miejsc jest ograniczona ze względów bezpieczeństwa. Pierwszy gość odwiedził już poznański taras Taras widokowy UEP zwiedził już pierwszy gość, jeszcze przed oficjalnym otwarciem. Wszystko w ramach akcji charytatywnej Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Panu Danielowi towarzyszyli rektor UEP – prof. dr hab. Barbara Jankowska i kanclerz UEP – dr Wojciech Zalewski. Pan Daniel otrzymał certyfikat pierwszego zwiedzającego i usłyszał wiele ciekawych historii o UEP i samej budowie tarasu. Niebawem do listy gości dołączą tłumy kolejnych turystów. Będzie to nowe, ogólnodostępne miejsce z panoramą miasta, a także przestrzeń kulturalna – planowane są wystawy, spotkania autorskie i wydarzenia śniadaniowe. „Wspaniała wiadomość”, „Z pewnością się wybiorę”, „Czekamy” – piszą internauci w mediach społecznościowych. Źródła: UE w Poznaniu, taras.ue.poznan.pl, UM w Poznaniu
Weekend w Poznaniu? Sprawdź, co warto zobaczyć i dokąd się wybrać
Poznań to jedno z najciekawszych miast w Polsce – pełne zabytków, klimatycznych uliczek i tętniących życiem placów. Jeśli planujesz weekendowy wypad lub dłuższy pobyt w stolicy Wielkopolski, ta lista atrakcji pomoże zaplanować idealną trasę. Zebraliśmy najważniejsze miejsca i mniej oczywiste perełki, które warto zobaczyć podczas zwiedzania Poznania.
W tym artykule: Najważniejsze informacje o Poznaniu Historia Poznania Co warto zobaczyć w Poznaniu? Najważniejsze atrakcje Poznania Ciekawostki o Poznaniu Gdzie zjeść w Poznaniu? Piękno Polski można dostrzec w każdym jej zakątku. Zachodnia część kraju również nie odstaje od reszty i ma wiele do zaoferowania. Bez względu na formę wypoczynku z pewnością nie będziemy narzekać na nudę, jeśli obierzemy kierunek na Zieloną Górę czy Poznań, których zróżnicowany charakter zdecydowanie wpływa na ich atrakcyjność i popularność. Z czego słynie „miasto doznań” i co warto zobaczyć na miejscu? Poniżej przedstawiamy najciekawsze atrakcje tętniącego życiem Poznania. Najważniejsze informacje o Poznaniu Poznań ulokowany jest w środkowo-zachodniej części Polski. To największe miasto, a zarazem stolica województwa wielkopolskiego. Jego powierzchnia wynosi 261,9 km kw., z czego aż 48% to użytki rolne i tereny zielone. Pod względem wielkości zajmuje dopiero ósme miejsce w kraju i wyprzedzają go: Warszawa, Kraków, Szczecin, Łódź, Wrocław, Gdańsk oraz Zielona Góra. Miasto podzielone jest na kilka dzielnic m.in. Jeżyce, Łazarz, Winogrady, Piątkowo, a każda z nich ma swój unikalny charakter. Według oficjalnych statystyk GUS – Poznań zamieszkuje ponad 530 tys osób, a z przestrzeni miejskiej korzysta blisko 700 tys. Przez stolicę wielkopolski przepływa jedna z głównych rzek w Polsce – Warta. Ponadto znajduje się w obszarze jej dopływów: Bogdanki, Cybiny, Głównej czy Różanego Potoku. Miasto jest także pełne sztucznych akwenów wodnych. Ponadto Poznań co roku przyciąga fale głodnych wiedzy studentów, którzy chętnie podejmują naukę na renomowanych uczelniach – Uniwersytecie Adama Mickiewicza czy Politechnice Poznańskiej. Środkowo-zachodnia lokalizacja sprawia, że Poznań ma dogodne położenie komunikacyjne i służy jako węzeł drogowy, kolejowy oraz lotniczy. Przebiega tutaj aż 7 dróg o znaczeniu międzyregionalnym lub międzynarodowym, w tym autostrad A2. Poznański Węzeł Kolejowy zapewnia bezpośrednie połączenia do największych miast w Polsce i Europie. Ławica, czyli międzynarodowy port lotniczy, posiada dwa nowoczesne terminale, z których dolecimy do takich światowych metropolii jak Londyn, Paryż, Rzym i Barcelona. Ponad 2 miliony turystów rocznie korzysta z usług poznańskiego lotniska. Bliska odległość do innych polskich miast w tym Warszawy, Wrocławia i Łodzi powoduje, że stolica Wielkopolski jest łatwo dostępna dla turystów i to nie tylko z kraju nad Wisłą. Poznań jest częstym gospodarzem międzynarodowych targów i konferencji. Historia Poznania Dzieje Poznania sięgają co najmniej czasów średniowiecza. Wczesne zapiski na temat miasta pochodzą z X wieku, choć osadnictwo w tym rejonie datuje się już nawet na V tysiąclecie p.n.e. Poznań odegrał istotną rolę w budowaniu polskiej państwowości. Niewykluczone, że właśnie w tutaj Mieszko I przyjął chrzest, a akt ten uważany jest za symbol początku naszego kraju. Pierwszy biskup Polski, Jordan, umieścił tu także swoją siedzibę. Katedra w Poznaniu – pierwsza na ziemiach polskich – jest miejscem pochówku najstarszych władców kraju. W 1253 roku nastąpił moment przełomowy dla miasta Poznań. Ówczesny Książe Przemysł I ustanowił dokumnet lokacyjny na prawie magdeburskim. Regulował on całokształt miejskich spraw ustrojowych oraz gospodarczych. Uzyskane prawa miejskie pozwoliły upodobnić Poznań do innych miast zachodniej Europy. To właśnie Poznań pełnił kluczową rolę polityczną, gospodarczą i militarną w okresie formowania się państwa polskiego. Aż do potopu szwedzkiego (1655 rok) Poznań stopniowo się rozwijał, będąc jednym z najważniejszych miast epoki Piastów i Jagiellonów. Kolejne konflikty zbrojne w XVIII wieku (m.in. wojna siedmioletnia, konfederacja barska) sprawiły jednak, że jego dalszy rozwój został zahamowany. Czasy zaborów to okres niezwykle trudny dla mieszkańców Poznania. Zwycięskie Powstanie Wielkopolskie w 1806 roku tylko na pewien czas pozwoliło uwolnić się spod panowania pruskiego. Po kongresie wiedeńskim z 1815 roku Poznań ponownie wrócił do wcześniejszej, niekorzystnej sytuacji politycznej. Tym razem stanowił stolicę autonomicznego Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W kolejnych dekadach władze pruskie ograniczały autonomię społeczności polskiej. Dzieje Poznania w XX wieku również były złożone. Szczególnie trudny był okres II wojny światowej. Miasto stało się częścią III Rzeszy po roku 1939. Wyzwolenie miasta nastąpiło dopiero w lutym 1945 roku. Na szczęście, w okresie powojennym Poznań zaczął się prężnie rozwijać, aż do obecnej sytuacji, gdy jest jednym z najważniejszych i najbardziej nowoczesnych miast w Polsce. Co warto zobaczyć w Poznaniu? Nie dziwi fakt, że Poznań jest jednym z najchętniej odwiedzanych miast w Polsce. Bogata historia, zachwycające Starówka i liczne zabytki przyciągają tłumy turystów z całego świata. W Poznaniu każdy znajdzie coś dla siebie, bowiem tradycja przenika się tutaj z nowoczesnością, a czarujące historyczne miejsca są równie interesujące, co przygotowane na przestrzeni ostatnich dekad atrakcje turystyczne. Zainteresowanie turystów wzbudza głównie rynek, na którym znajdziemy piękny, renesansowy ratusz otoczony malutkimi kamienicami. Właśnie na nim można podziwiać słynne poznańskie koziołki trykają się rogami. Do dziś są najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta. Przy okazji przypomnijmy, że pokaz koziołków odbywa się tradycyjnie w samo południe. Niedawno dołożona została jeszcze jedna pora i odbywa się on także o godzinie 15. Przez Poznań wiodą interesujące szlaki turystyczne, które zachęcają do aktywnych wędrówek po mieście. Lista prezentuje się następująco: Trakt Królewsko-Cesarski, Szlak Romański, Szlak Piastowski, Wielkopolska Droga św. Jakuba. Toruń piernikiem stoi, tak Poznań słynie z rogali świętomarcińskich, do tego stopnia, że 11 listopada oprócz Dnia Niepodległości obchodzone są tutaj imieniny ulicy Świętego Marcina. W tym okresie wyjątkowo pracowity okres mają cukiernie, które ścigają się o tytuł najlepszego rogala w Poznaniu. Jest to najlepszy czas na spróbowanie tych niesamowitych słodkości. Osoby odwiedzające Poznań mogą wypocząć nad licznymi zbiornikami wodnymi np. nad Jeziorem Strzeszyński czy Kierskim albo zobaczyć efektowną Fontannę Wolności, zlokalizowaną na słynnym Placu Wolności, gdzie kwitnie życie towarzysko-kulturalne. W okresie zimowym zainteresowaniem cieszy się ośrodek sportowo-rekreacyjny Malta Ski, na którym odbywają się zawody w różnych konkurencjach. Latem wspomniana już Malta zyskuje zupełnie inne znaczenie i staje się centrum sportowo-kulturalnym miasta. Sztuczne jezioro służy jako miejsce międzynarodowych rozgrywek regatowych, festiwali teatralnych i muzycznych, czy jako kolejne kąpielisko. Idealne miejsce na spacer czy przejażdżkę rowerem. Jednak najważniejszą atrakcją dla najmłodszych i nie tylko będzie przejazd kultową „Maltanką”. Linia kolejowa o długości 4 km dowiezie nas do Nowego ZOO w Poznaniu i kursuje od kwietnia do września. Na domiar tego wszystkiego w okolicy znajduje się Park wodny Termy Maltańskie. Jest to jeden z najnowocześniejszych takich kompleksów w Polsce. Na 6 ha znajdziemy 18 basenów sportowych i rekreacyjnych. Miłośnicy historii i sztuki z pewnością docenią bogate zbiory Muzeum Narodowego w Poznaniu. Należy wspomnieć, że stolica Wielkopolski nieustannie i prężnie się rozwija. Dlatego w ostatnim czasie zwiedzającym towarzyszą liczne remonty, które mogą wpływać na odbiór niektórych atrakcji czy poruszanie się po mieście. Najważniejsze atrakcje Poznania Stary Rynek Poznański rynek jest trzecim co do wielkości w Polsce. Turyści znajdą tam m.in. piękny budynek ratusza, który powstał w połowie XVI wieku. Ten renesansowy zabytek uchodzi za jedną z najciekawszych historycznych atrakcji Poznania. Pamiętać przy tym należy, że rynek miasta to również piękne kamienice, tzw. Waga miejska i odwach. Ostrów Tumski Ta wyspa na Warcie to jedno z miejsc o najbogatszej historii. Znajduje się tutaj m.in. Kościół Najświętszej Maryi Panny z XV wieku oraz Pałac Arcybiskupi. Ostrów Tumski to jednak przede wszystkim słynna katedra. Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu Jedna z najstarszych polskich świątyń i zarazem pierwsza polska katedra. Zasłynęła m.in. jako miejsce pochówku naszych pierwszych władców. Na uwagę zasługują też liczne kaplice z pięknymi ołtarzami. Zamek Królewski Rezydencja z XIII wieku, uległa zniszczeniu na przestrzeni wieków, ale w ostatnim stuleciu została odrestaurowana. Dziś przyciąga turystów, zainteresowanych ciekawą historią tego miejsca. W środku znajdziemy jeden z oddziałów Muzeum Narodowego w Poznaniu z wystawą sztuk użytkowych. Z 43-metrowej wieży można podziwiać piękne widoki na panoramę miasta. Stary Browar przy ul. Półwiejskiej 42 Wzniesiony w XIX wieku, pełni obecnie funkcję nowoczesnej galerii handlowej i centrum sztuki artystycznej, kultury i edukacji. Oprócz możliwości zrobienia zakupów, mamy okazję wziąć udział w międzynarodowych wystawach jak i warsztatach. Jest to jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w Poznaniu przez blisko 9 milionów osób rocznie. Palmiarnia Poznańska Placówka botaniczna, znajdująca się na terenie Parku Wilsona. To idealne miejsce dla osób, które lubią przyrodę – w palmiarnii można podziwiać setki gatunków roślin. Jest to jedna z największych i najstarszych ekspozycji w Polsce oraz Europie. Collegium Minus Efektowny, neorenesansowy gmach zlokalizowany w Dzielnicy Cesarskiej. Obecnie jest siedzibą rektoratu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Zamek Cesarki Rezydencja ostatniego cesarza Wilhelma II zbudowana w latach 1905-1910. Jedna z najbardziej niezwykłych i majestatycznych budowli w Poznaniu. W latach 90 zyskał zupełnie nowe znaczenie i przekształcony został w Centrum Kultury ZAMEK. Każdego roku odbywa się tutaj ponad 2 tysiące wydarzeń. Zamek udostępniony jest również do zwiedzania dla turystów. Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego dzięki multimedialnym prezentacją, projekcją filmowy i interaktywnym makietą przenosi nas w zupełnie innowacyjny wymiar obcowania z historią. Przeniesiemy się w czasie, aby odkryć początki państwa polskiego i skrywane tajemnice Ostrowa Tumskiego. Centrum Szyfrów Enigma Nowoczesna i multimedialna ekspozycja, która pozwala w angażujący sposób przybliżyć historię złamania szyfrów słynnej Enigmy przez polskich kryptologów. Centrum Szyfrów upamiętnia sukces naszych matematyków, którzy zaczynali swoją pracę właśnie w Poznaniu. Ciekawostki o Poznaniu Turyści odwiedzający Poznań powinni zaznajomić się z ciekawostkami związanych z tym miastem. Oto najciekawsze informacje na temat stolicy Wielkopolski. Na uwagę zasługuje m.in. słynna gwara mieszkańców, należąca do najbardziej charakterystycznych w kraju. Kto nie słyszał o słynnej bimbie lub tytce? Historycznie Poznań uchodzi za kolebkę polskiej państwowości. W katedrze znaleźć można symboliczny grobowiec Mieszka I i Bolesława Chrobrego – pierwszych polskich władców. W Poznaniu znajdowała się pierwsza rzeczywista stolica Polski. Wciąż mało znany jest też fakt, że Poznań jest jedynym miastem wzmiankowanym w hymnie Polski („Jak Czarnecki do Poznania, po szwedzkim zaborze”). Poznań powiązany jest z pięcioma powstaniami wielkopolskimi, z czego dwa z nich zakończyły się sukcesem Polaków. Miały one miejsce w 1794, 1806, 1846, 1848 oraz w latach 1918–1919. Pyry z gzikiem to najpopularniejszym danie regionalne. Pyra jest jednym z symboli Wielkopolski do tego stopnia, że w Poznaniu znajdziemy Muzeum Pyry oraz Pomnik Pyry w parku Jana Pawła II. Turyści cenią sobie również lokalne wypieki, zwłaszcza rogale świętomarcińskie, przygotowywane z okazji Dnia Świętego Marcina. Słynne poznańskie koziołki nazywają się Pyrek i Tyrek. Popularny napój Coca–Cola po raz pierwszy w Polsce zadebiutował na Międzynarodowych Targach Poznańskich w 1957 roku. Na Śródce znajdziemy muzyczną instalacje na jednej z kamienic. Podczas opadów deszczu wiszące instrumenty grają koncert. W Poznaniu zamieszkuje jeden z wrocławskich Krasnali. Nazywa się Życzliwek i mieszka na wolnym dziedzińcu Urzędu Miasta. Na terenie stolicy wielkopolski zachowało się aż 15 niemieckich fortów wzniesionych w XIX wieku. Stolica Wielkopolski to nie jedyny Poznań w Polsce. Drugi znajduje się na Lubelszczyźnie. W zbiorach poznańskiego Muzeum Narodowego znajduje się obraz „Plaża w Pourville”, autorstwa Claude’a Moneta. Został on skradziony w 2000 roku. Budowlaniec z Olkusza twierdził, że został opętany przez dzieło francuskiego malarza i przetrzymywał je u siebie w szafie. Po blisko 10 latach udało się odzyskać skradziony obraz. Gdzie zjeść w Poznaniu? Z Poznania na pewno nie wyjedziecie głodni. Zjecie tutaj porządnie i w przystępnej cenie, a jedyny dylemat, jaki może się pojawić, to wybór lokalu. Dzień warto rozpocząć od od pożywnego śniadania. Takowe z pewnością zaserwują wam chętnie odwiedzane przez mieszkańców i turystów restauracje, jak Bajzel, Bo. Poznań, Ale Kosmos, bardzo, Petit Paris na Sołaczu oraz Bajgle Króla Jana. Na przepyszną kawę polecamy MIEL, gdzie doświadczycie również niesamowitych słodkości w postaci autorskich serników i nie tylko. Ponadto zachęcamy odwiedzić Vandal, Mówish Mash, Trzecia kawa, Kaferdam czy niedawno otwarte de nata. i Strag. Gdzie się zatrzymać w Poznaniu? Hotel z najlepszym widokiem Poznań oferuje bogatą bazę noclegową – od kameralnych apartamentów w sercu Starego Miasta po nowoczesne hotele sieciowe. Jednym z najlepiej ocenianych obiektów jest Novotel Poznań Centrum (plac Władysława Andersa 1), położony tuż obok Starego Browaru i zaledwie kilka minut spacerem od Rynku. Hotel zapewnia wysoki komfort pobytu – nowoczesne pokoje z panoramicznymi oknami, świetnie wyposażone centrum fitness, a także restaurację Winestone z kuchnią inspirowaną lokalnymi smakami. Goście cenią sobie również profesjonalną obsługę i wygodną lokalizację przy głównych arteriach miasta. To idealna baza wypadowa zarówno dla turystów, jak i osób podróżujących służbowo. To z najwyższych pięter hotelu Novotel Poznań Centrum (jest ich aż 16!) rozpościera się jeden z najbardziej imponujących widoków na miasto. Szukając czegoś na obiad lub kolację zajrzyjcie do restauracji Zdolni, Czarna Owca, Frontiera, Kim Chi Ken, U Apio, A nóż widelec i Fromażeria. Należy wspomnieć, że Poznań jest jednym z trzech miast obok Warszawy i Krakowa, gdzie znajduje się restauracja nagrodzona gwiazdką Michelin. Powędrowała ona do Muga. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Podziemna rotunda i współczesna agora. Tak rośnie nowe muzeum w Poznaniu
Nowa siedziba Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu ma szansę stać się jednym z najważniejszych punktów na mapie nie tylko miasta, ale i całego województwa.
Spis treści: Nowe muzeum w Poznaniu Muzeum inspirowane wartościami U stóp Wzgórza Świętego Wojciecha w Poznaniu powstaje nowoczesny kompleks muzealny z podziemną rotundą, kopułą ze świetlikiem i miejskim placem będącym współczesną agorą. To nie tylko miejsce pamięci i refleksji, ale także przestrzeń spotkań i budowania wspólnoty. Nowe muzeum w Poznaniu Sercem nowego Muzeum Powstania Wielkopolskiego będzie wspomniana podziemna rotunda. To przestrzeń stałej wystawy, której konstrukcja właśnie nabiera kształtów. Prace koncentrują się na wykonaniu centralnej części muzeum, czyli kolistego wnętrza zwieńczonego kopułą z umieszczonym w jej zworniku świetlikiem. Będzie on widoczny na powierzchni, w środku miejskiego placu, który stanie się centrum nowego układu urbanistycznego. Plac, inspirowany ideą greckiej agory, otoczą cztery muzealne pawilony. Ich rozczłonkowana forma nawiązuje do historycznego charakteru miejsca, nie konkurując z dominującym nad wzgórzem kościołem św. Wojciecha. Przeciwnie, świątynia ma być naturalnym punktem odniesienia i częścią przestrzeni muzealnej. Sam plac stanie się miejscem debat, wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych, tworząc przestrzeń do wymiany myśli, emocji, doświadczeń. W czasach rosnącej polaryzacji społecznej i chaosu informacyjnego ma pełnić funkcję współczesnej agory, a więc przestrzeni porozumienia. Muzeum inspirowane wartościami Zaprojektowany układ podkreśla wartości, które przyświecały powstańcom. To współpraca, wspólnota i zaangażowanie. Architekci chcą, by muzeum nie tylko opowiadało historię, ale też umożliwiało współczesnym mieszkańcom Poznania i Wielkopolski spotkania „twarzą w twarz”, z dala od wirtualnego szumu. – Historia Powstania Wielkopolskiego przypomina nam o wartości wspólnoty. Źródłem jego sukcesu było silne poczucie przynależności Wielkopolan do polskiej społeczności, u podstaw którego leżała współpraca, integracja i systematyczne budowanie więzi. Te same wartości były punktem wyjścia dla koncepcji muzeum, w którego centrum jest miejski plac, przestrzeń publicznej debaty pogłębiającej społeczne relacje – tłumaczy architektka Małgorzata Dembowska. Budowa muzeum rozpoczęła się na przełomie 2023 i 2024 roku. Obecnie trwają prace przy kondygnacjach podziemnych, które pomieszczą m.in. wystawę główną o powierzchni niemal 3000 m kw. W kolejnych etapach powstaną także audytorium, biblioteka oraz sale warsztatowe, a całość połączy otwarta przestrzeń publiczna. Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu i trwało do lutego 1919 roku. Było zbrojnym wystąpieniem Polaków przeciwko niemieckim władzom, którego celem było przyłączenie Wielkopolski do odradzającej się Polski. Powstanie zakończyło się sukcesem. Zdobyty teren uznano za część państwa polskiego, co potwierdził traktat wersalski. Warto podkreślić, że to jedno z nielicznych zwycięskich powstań w historii Polski. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Jak się żyło w Polsce pierwszych Piastów? – podcast National Geographic Polska
Czym był Chrobrobus? Czy w piastowskich grodach były odpowiedniki dzisiejszych NFZ-ów? Co wiemy o życiu zwykłych ludzi, żyjących za panowania pierwszych polskich władców? Rzadko poświęca się im wiele uwagi. Pora to nadrobić.
Spis treści: Eksperci z ziemi gnieźnieńskiej „Kowalscy” polskiego średniowiecza – kim byli? Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Mija tysiąc lat od koronacji pierwszych królów Polski. Sporo mówi się o pierwszych władcach Polski, a zwłaszcza królach – Bolesławie Chrobrym czy Mieszku II. Często mówi się, że historię piszą zwycięzcy, ale można śmiało powiedzieć, że przez większość dziejów – odpowiadały za to elity. Dlatego tak mało wiemy o życiu zwykłych ludzi. Czy da się coś powiedzieć o „Kowalskich” epoki państwa pierwszych Piastów? Temu zagadnieniu poświęcony jest nasz nowy podcast. Eksperci z ziemi gnieźnieńskiej O tym, jak żyło się większości mieszkańców państwa Mieszka czy Chrobrego opowiadają w nowym odcinku dwaj goście ściśle związani z kolebką państwa polskiego – Gnieznem. Pierwszy to Artur Krysztofiak, koordynator obchodów tysięcznej rocznicy koronacji pierwszych królów Polski i dyrektor Wydziału Promocji Kultury i Turystyki Urzędu Miejskiego w Gnieźnie. Nasz gość jest też instruktorem nordic walking, projektował i znakował ponad 1000 km szlaków na terenie Wielkopolski. Drugi gość to Jarosław Mikołajczyk. Jest edukatorem muzealnym w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, ale też instruktorem teatralnym, lalkarzem, dziennikarzem. Jak samo o sobie mówi, jest bezgranicznie zakochany w Gnieźnie i jego historii. „Kowalscy” polskiego średniowiecza – kim byli? Sporo informacji na temat życia zwykłych ludzi naukowcy uzyskują dzięki badaniom archeologicznym. Dzięki temu wiemy, jakich przedmiotów używali na co dzień i jak wyglądały ich domostwa. Nie zawsze potrzebne są jednak nowe wykopaliska. Jak zauważa Jarosław Mikołajczyk, nowych ustaleń można dokonać również analizując liczne zabytki spoczywające od dziesiątek lat w muzeach. One też mogą zmienić wizje przeszłości. W podcaście poruszamy też tak ciekawe tematy, jak średniowieczna służba zdrowia, podróże czy hobby. Dowiemy się też, że zwykli ludzie żyli zdecydowanie krócej niż przedstawiciele elit. Pasjonaci Gniezna przybliżają nam również informacje dotyczące niezwykłych wydarzeń, które cyklicznie odbywają się w pierwszej polskiej stolicy. W 2025 roku odbędzie się jednak jeszcze więcej imprez nawiązujących do tysiącletniej historii Gniezna. Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodkastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Źródło: National Geographic Polska
Dolina Baryczy to oaza spokoju. Nie robię tu nic poza wędrowaniem i jazdą na rowerze
Uciekam tu przed całym światem, by pobyć ze sobą i dziką naturą. Dolina Baryczy jest przepiękna i pomaga mi oczyścić głowę.
Spis treści: Park Krajobrazowy Doliny Baryczy Gądkowice, Zamek Myśliwski i staw Grabownica Jazy i Wieża Ptaków Niebieskich Ruda Milicka i trasa rowerowa Dolina Baryczy – informacje praktyczne Na szutrowej ścieżce zawsze biegają koty. Schodzą się do Dworku pod Herbem, bo wiedzą, że właściciel ma miękkie serce i w miskach leżących na tyłach domu znajdą kawałek mięsa. Najedzone zaczynają pracę na rzecz dworku. Łaszą się do gości, prezentują akrobacje na rynnach, siadają na kolanach. Kiedy już się zmęczą, najzwyczajniej na świecie zamykają oczy, dając do zrozumienia, że wykonały zadanie i z nikim już nie chcą mieć do czynienia. Mam podobnie jak te koty. Gdy wszystkiego jest już za dużo, za głośno i za trudno, jadę w Dolinę Baryczy, żeby oczyścić głowę i nie robić nic poza wędrowaniem i jazdą na rowerze. Mrucząca rodzina z dworku we Wziąchowie Wielkim wieczorami mnie koi i całkiem przyjemnie ogrzewa nogi. Park Krajobrazowy Doliny Baryczy Park Krajobrazowy Doliny Baryczy leży na granicy Dolnego Śląska i Wielkopolski, to jedna z największych ostoi ptaków wodnych-błotnych w Europie. Tutaj znajduje się też kompleks Stawów Milickich, jest ich niemal trzysta, stąd w wielu miejscach restauracje serwujące karpia. W zależności od miejsca Dolina Baryczy potrafi być dzika i dać samotność albo wrzucić w tłum maszerujących wzdłuż popularnych ścieżek turystów. Zdecydowanie wolę to pierwsze, tym bardziej że w nadbaryckich wioskach uwielbiam odwiedzać małe sklepiki i, nazwijmy to, lokalne punkty gastronomiczne. Gądkowice, Zamek Myśliwski i staw Grabownica Z dworku we Wziąchowie wyruszam niemal o świcie. Rowerem jadę asfaltową drogą do Gądkowic, gdzie zatrzymuję się na chwilę w Rybce. To lokalna piekarnia słynąca z komiśniaka. Ten chleb na zakwasie wywodzi się od żołnierskiego pieczywa, które miało zachować długo świeżość. Gądkowice tak naprawdę zaczynają żyć dopiero wieczorem, kiedy koło sklepu spożywczego zaczyna działać mały pub, teraz, nad ranem, jest tu pusto. Dokupuję masło i kawałek żółtego sera i w drogę. Najpierw zmierzam do Zamku Myśliwskiego za Stawem Gądkowickim. Szeroka aleja powoli zmienia się w wąską drogę, żeby skończyć swój bieg koło dawnego dworku Maltzanów, niegdyś właścicieli tej okolicy. Stoi tu samotna jabłoń, której owoce leżą często na ziemi. Kiedy więc się da, korzystam z okazji i zbieram kilka jabłek. Chwila odpoczynku i 16 km do kolejnego punktu – stawu Grabownica. To trzeci co do wielkości zbiornik Stawów Milickich, prowadzi wokół niego ośmiokilometrowa ścieżka. W restauracji Grabownica zostawiam rower i dalej idę na piechotę. W XVII w. staw miał ponad 1 tys. ha powierzchni, dzisiaj jest trzy raz mniejszy, jego nazwa, podobnie jak wsi, oznaczała pierwotnie miejsce porosłe grabami. Jazy i Wieża Ptaków Niebieskich Szlak wokół wody działa mi na wyobraźnię. Staw błyszczy się pomiędzy drzewami, dookoła mnóstwo ptaków, ani jednego człowieka. Wystarczy dobrze studiować mapę, żeby dotrzeć do Dragońskiego Jazu z XIX w. To jedna z niewielu zachowanych dziś zabytkowych konstrukcji do piętrzenia wody. W Dolinie Baryczy są nieodłączną częścią krajobrazu, która przypomina, że przecież ten teatr natury nigdy by nie powstał, gdyby nie człowiek. To on stworzył krainę Stawów Milickich, wykopał akweny, zadbał o łąki i lasy, a potem zamienił to wszystko w rezerwat przyrody, pozostawiając go zwierzętom i roślinom. Kolejny jaz, Grabownica, jest już dziełem sztuki. Opuszczane na kołowrocie zastawy piętrzą wody rzeki Prądnia na ponad 1,3 m. To wyjątkowo piękne miejsce. W pobliżu stanęła Wieża Ptaków Niebieskich. Ma 14 m wysokości, w zależności od pory roku można tu obserwować pary gęgaw, które wodzą pisklęta wśród trzcinowych labiryntów, perkozy podające swoim pociechom małe rybki, a potem wożące maluchy na grzbietach czy błotniaki popisujące się powietrznymi akrobacjami. Największą ucztą dla oczu są jednak stada dzikich gęsi, które dwa razy do roku odpoczywają na stawach w drodze pomiędzy lęgowiskami w tundrze i zimowymi ostojami w zachodniej Europie. Podczas przelotów tworzą grupy liczące nawet kilkadziesiąt tysięcy osobników. Kiedy o świcie opuszczają stawy, przypominają złowieszczy huragan. To tutaj właśnie, nad Grabownicą, Włodzimierz Puchalski, znany polski fotograf, filmowiec i przyrodnik, nakręcił w 1947 r. pierwszy powojenny długometrażowy film przyrodniczy pt. „Ptasia wyspa”. Ruda Milicka i trasa rowerowa Przede mną kolejne 20 km na rowerze. Jadę do Rudy Milickiej, żeby groblą na Stawie Słonecznym Górnym dotrzeć do Smażalni u Bartka. Kiedyś ta droga była otwarta dla samochodów, dzisiaj można ją pokonać tylko pieszo albo na rowerze. I choć raz w życiu trzeba to zrobić koniecznie. Ten przejazd jest kwintesencją Stawów Milickich, wąska droga i dookoła tylko woda. Czysta magia. Choć w Dolinie Baryczy wytyczone zostały liczne szlaki, które nazywane są rowerowymi, konnymi, pieszymi czy zamkowymi, można z nich korzystać w dowolny sposób. Przyjazność tego regionu polega na niepodejmowaniu gwałtownych decyzji. Wędrując wokół Grabownicy, natrafiam na trasę rowerową śladem dawnej wąskotorówki. Postanawiam pojechać nią następnego dnia. Sam szlak ma 20 km, zaczyna się w Sułowie, a kończy właśnie w Grabownicy. Postanawiam zrobić pętlę, drogą dla samochodów jak najszybciej pędzę do pierwszego przystanku i tam zaczynam już romantyczną podróż. Pod koniec XIX w. w Dolinie Baryczy powstała Żmigrodzko-Milicka Kolej Powiatowa. Pociągi pędziły po niej z zawrotną szybkością 24 km na godzinę. Z biegiem czasu, już po II wojnie światowej, wąskotorówkę zaczęły wypierać autobusy. W końcu tory zostały rozebrane. W ich miejscu powstała szeroka na 2 m ścieżka bitumiczna, która prowadzi przez Pracze, Postolin, Milicz, okolice Rudy Milickiej, żeby dotrzeć do Grabownicy. Na trasie sporo niespodzianek: stare szlabany, krzyże św. Andrzeja, wagony, dokładne tablice opisujące przyrodę i historię mijanych atrakcji. W miejscu dawnych stacji kolejowych znajdują się punkty do odpoczynku dla rowerzystów. Zresztą co chwila zjeżdżam z trasy. Nie mogę się oprzeć, żeby nie zajrzeć do pałacu w Miliczu i nie obejść ruin tamtejszego zamku, w którym archeolodzy odkryli najstarszą… deskę klozetową w Polsce. Dwadzieścia kilometrów, które zgodnie z informacjami z Google Maps powinnam przejechać w godzinę, zabierają mi pół dnia. W nagrodę zamawiam w Grabownicy wielki kawałek karpia, a wieczorem, już we Wziąchowie, pozwalam przytulić się do siebie wszystkim kotom. Dolina Baryczy – informacje praktyczne Co przywieźć Dolina Baryczy znana jest z rzemiosła i smakołyków. Z agroturystyki Zielona Dolina, Kędzie 39, warto przywieźć patchworki, piękne poduszki, kapy i zabawki. W Miliczu jest Dolnośląska Bombka w ekoopakowaniach. Agnieszka i Jarosław Lesiakowie z Byliny i Susz w Odolanowie oferują suszone dekoracje. Koniecznie zajrzyjcie do Krośnic, gdzie obok dworca kolejki wąskotorowej można kupić regionalne miody, dżemy i soki. Jedzenie Restauracja Grabownica leży tuż nad stawem, koniecznie spróbujcie karpia i rybnej pasty. W Chacie Łaniaków w Wierzchowicach spróbujcie soków wytwarzanych na bazie lokalnych produktów. Zajazd u Bartka w Średzinie, Nowy Zamek, ma piękne zaplecze z łowiskiem i miejscami do odpoczynku. Podają tu rewelacyjnie przyrządzonego karpia i bardzo dobre lokalne wino. Szukajcie również jabłek, niegdyś swoje odmiany miały nawet wioski. Źródło: archiwum NG
Dramatyczna sytuacja w Jeziorze Maltańskim. Widać jego dno
Sportowcy załamani, turyści rozczarowani. Jezioro Maltańskie od miesięcy wysycha, a planowane zawody odwołano. Zabrakło wody, a z nią zniknęło życie.
Spis treści: Co dalej z Jeziorem Maltańskim? Ulubione jezioro Poznaniaków Tegoroczna wiosna jest w Polsce dość kapryśna. Zmienna aura potwierdza ludowe prawdy mówiące o tym, że „w marcu jak w garncu”, a kwiecień to „plecień”. Mimo że na początku kwietnia deszcze towarzyszyły nam przez kilka dni, wiele regionów w kraju nadal boryka się z suszą. To zła wiadomość nie tylko dla rolników. Niski stan wody jak na dłoni widać w jednym z ulubionych akwenów mieszkańców Poznania. Co dalej z Jeziorem Maltańskim? Chodzi o Jezioro Maltańskie, znane również jako Malta. Nazwa nie jest przypadkowa. To nawiązanie do kawalerów maltańskich, którzy w średniowieczu mieli w tym rejonie swoją siedzibę. Ten sztuczny zbiornik wodny został utworzony w 1952 roku poprzez spiętrzenie wód rzeki Cybiny. Ma powierzchnię 64 hektarów i jest ważnym ośrodkiem sportowo-rekreacyjnym dla mieszkańców Poznania i okolic. Na miłośników sportów wodnych czeka tam m.in. tor regatowy o długości 2190 metrów. Odbywają się na nim międzynarodowe zawody wioślarskie i kajakarskie. Od kilku tygodni jezioro nie przypomina jednak sportowego centrum. To dlatego, że boryka się z wysychaniem. Zdjęcia Malty z wyraźnie obniżonym stanem wody niepokoją internautów. Gwoli ścisłości należy podkreślić, że co cztery lata akwen jest opróżniany w celu oczyszczenia z dna nagromadzonych osadów i śmieci. Po ostatnim opróżnieniu w listopadzie 2024 roku, jezioro nie zostało jednak ponownie napełnione. Powód? Susza hydrologiczna i niski poziom wody w rzece. Przez braki wody w Jeziorze Maltańskim sportowcy nie mogą przeprowadzać tam swoich treningów. Co więcej, odwołano regaty kajakarskie i wioślarskie zaplanowane na kwiecień. Taka decyzja nie powinna być dla nikogo zaskoczeniem. Obecnie dno jeziora przypomina suchy krater, a to wpływa nie tylko na estetykę tego miejsca, ale również zagraża ekosystemowi. Sytuacja wywołała krytykę ze strony środowisk sportowych, które zarzucają zarządcom jeziora rutynowe podejście i błędne decyzje w zarządzaniu zasobami wodnymi. Władze miejskie planują ponownie napełnić jezioro pod koniec pierwszego kwartału 2025 roku. Dokładny termin jest jednak uzależniony od warunków pogodowych, w szczególności opadów deszczu i ilości wód roztopowych. Ulubione jezioro Poznaniaków Warto przypomnieć, że to nie pierwsze takie problemy z wodą w Malcie. W latach 70. XX wieku jezioro zaczęło ulegać znacznemu spłyceniu, a z powodu braku regularnego czyszczenia jakość wody uległa pogorszeniu. W 1979 roku jezioro przestało spełniać normy dla zawodów sportowych, co skłoniło władze do podjęcia decyzji o jego modernizacji. W 1980 roku spuszczono wodę, a dwa lata później rozpoczęto prace remontowe i pogłębiające zbiornik. W sierpniu 1990 roku jezioro ponownie spełniało wymogi Międzynarodowej Federacji Kajakowej, co umożliwiło organizację XXIII Mistrzostw Świata w Kajakarstwie. Wysychanie Jeziora Maltańskiego odbiło się głośnym echem nie tylko w mediach lokalnych, ale również ogólnopolskich. To jeden z najbardziej znanych sztucznych zbiorników wodnych w naszym kraju. Nie tylko jezioro jest tam atrakcją. Dookoła od lat powstają kolejne inwestycje z myślą o mieszkańcach Poznania i turystach. Wypoczynek nad Maltą można połączyć np. z wizytą w Termach Maltańskich czy Nowym Zoo. Na gości czeka też Kolejka Parkowa Maltanka czy całoroczny ośrodek narciarski Malta Ski. Źródła: POSiR Poznań, ePoznań Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Urokliwe miasteczko z 700-letnią tradycją. Znajdziesz je w niewielu przewodnikach
Grodzisk Wielkopolski to jedno z najbardziej zaskakujących miasteczek w regionie. Przez wieki słynął z piwa, które podbijało serca smakoszy daleko poza granicami kraju. A czym przyciąga dziś?
W tym artykule: Historia Grodziska Wielkopolskiego Z czego słynie Grodzisk Wielkopolski? Co warto zobaczyć w Grodzisku Wielkopolskim? Wielkopolska, ze względu na swoje położenie i bogate dziedzictwo kulturowe, ma do zaoferowania naprawdę wiele. Nic więc dziwnego, że z rok na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem turystów. W czasie podróży po regionie, oprócz przystanków w Poznaniu, Lesznie czy Kaliszu, warto zatrzymać się także w Grodzisku Wielkopolskim. To niewielkie miasteczko zachwyci absolutnie każdego. Historia Grodziska Wielkopolskiego Mimo że początki osadnictwa w tym miejscu datuje się na okres neolitu, to pierwsze wzmianki o Grodzisku Wielkopolskim pochodzą z XIII wieku. Świadcząca o wczesnopiastowskim rodowodzie nazwa miasta zmieniała się wielokrotnie na przestrzeni kolejnych dekad. Zanim przyjęto obecną formę, Grodzisk znany był jako Grodisze, Grottische, Grodisce, Grodih, Grodziscz, Grodyscze, Grodzysko i Grodzisko. Germanizacja na ziemiach polskich w okresie zaborów spowodowała, że Grodzisk nosił niemiecką nazwę Greatz. Po pierwszej wojnie światowej dodano przymiotnik Wielkopolski, aby odróżniał się od Grodziska Mazowieckiego. Duży wpływ na rozwój miasta miało jego strategiczne położenie przy ważnym szlaku z Poznania do Gubina i dalej do Saksonii. Choć dokładny przebieg trasy nie jest znany, historycy przypuszczają, że prowadził on przez Buk – Zbąszyń lub przez Stęszew – Grodzisk i Kopanicę. Gdy Grodzisk trafił pod opiekę rodu Ostroróg, nad Letnicą coraz chętniej osiedlali się dysydenci z Czech i Europy Zachodniej, a także Żydzi, którzy pojawili się w okolicach na początku XVI wieku. Świadczą o tym dokumenty z 1505 roku. Grodzisk Wielkopolski nieraz odegrał ważną rolę w polskiej historii. W czasie insurekcji kościuszkowskiej w 1794 r. miasto stało się punktem zbornym, do którego przewożono broń. Z kolei podczas Wiosny Ludów w Grodzisku doszło do bitwy w rejonie Doktorowa, gdzie kilkuset powstańców pod dowództwem Marcusa Mossego stawiło opór żołnierzom armii pruskiej. Niestety, zryw zakończył się porażką i śmiercią kilkudziesięciu kosynierów. Grodziszczan nie zabrakło także na frontach wojny polsko-bolszewickiej czy Powstania Wielkopolskiego. Do 1932 roku Grodzisk był miastem na prawach powiatu. Ponownie stał się siedzibą powiatu po przeprowadzonej pod koniec ubiegłego wieku reformie administracyjnej. Wyzwolenie miasta przez Armię Czerwoną nastąpiło 27 stycznia 1945 r. Tego samego dnia, gdy mieszkańcy witali radzieckich żołnierzy, niemieckie samoloty rozpoczęły nalot, w wyniku którego zginęło 8 osób. W 2003 r. liczące niewiele ponad 14 tysięcy mieszkańców miasto obchodziło 700-lecie uzyskania prawa miejskich. Tę okrągłą rocznicę upamiętnia płyta chodnikowa znajdująca się przed wejściem do ratusza. Z czego słynie Grodzisk Wielkopolski? Ze względu na swoje malownicze położenie w otoczeniu lasów, w bliskiej odległości od Poznania i Zielonej Góry oraz dobre skomunikowanie kolejowe, miasto jest chętnie odwiedzane przez turystów z pobliskich miejscowości. Największą popularność Grodziskowi przyniosła produkcja piwa, które po dziś dzień warzone jest w lokalnym browarze. Grodziskie tradycje piwowarskie sięgają średniowiecza. Tylko tutaj miłośnicy złocistego trunku mogli wypić piwo tzw. fermentacji górnej, produkowane na słodzie pszennym, specjalnie dymionym dymem dębowym lub bukowym. Nic dziwi zatem fakt, że było ono trzykrotnie droższe od tych warzonych w innych częściach kraju. Co ciekawe, w okresie dwudziestolecia międzywojennego produkowane w Grodzisku piwo (nazywane przez wielu „polskim szampanem”) i eksportowane było do 37 państw. Po II wojnie światowej zainteresowanie miejscowym piwem znacznie spadło, czego efektem było zaprzestanie dalszej produkcji. Dwie dekady później wznowiono działalność browaru przy ul. Poznańskiej. Raz w roku – przy okazji festynu Grodziskie Piwobranie – zabytkowy budynek jest udostępniany zwiedzającym. Sekret grodziskiego piwa tkwił nie tylko w oryginalnych recepturach, ale także lokalnej wodzie, charakteryzującej się bogatymi walorami smakowymi. Jak głosi miejscowa legenda, przed laty błogosławiony Bernard z Wąbrzeźna, dzięki modlitwie i swojemu błogosławieństwu, cudownie napełnił wyschniętą studnię, z której lokalni piwowarowie czerpali wodę do produkcji złocistego trunku. Na pamiątkę tamtych wydarzeń, w 2009 roku na rynku w Grodzisku, tuż obok drewnianej obudowy studni z Ii połowy XIX wieku, postawiono figurkę zakonnika. Stała się z dnia na dzień jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Mówi się, że kto potrze trzymany przez mnicha dzban, zostanie obdarzony „wiecznym szczęściem i miłością”. Co warto zobaczyć w Grodzisku Wielkopolskim? Atrakcje Grodziska Wielkopolskiego nie kończą się jednak na browarze. Najcenniejszymi zabytkami miasta są cztery świątynie z wybudowanym w XV wieku (przebudowanym w XVII w. w stylu barokowym) gotycki Kościołem farnym pw. św. Jadwigi Śląskiej na czele. Pozostałe świątynie – Kościół pobernardyński i drewniany Kościół pw. Świętego Ducha – powstały w XVII w. Z kolei Kościół poewangelicki Najświętszego Serca Pana Jezusa stanął w 1905 roku. Dużą popularnością wśród mieszkańców i przyjezdnych cieszy się również zabytkowy Park Miejski ze stawem i podświetlaną fontanną. Na jego terenie znajduje się XIX-wieczny dwór, gdzie ulokowana jest Muzealna Izba Pamięci Ziemi Grodziskiej. Odwiedzający mogą bliżej poznać historię miasta, zagłębić się w grodziską tradycję piwowarską oraz przyjrzeć się zabytkom regionalnym i na własne oczy zobaczyć obraz „Panorama Obrony Grodziska z 1948 roku”. Ważnym punktem na mapie Grodziska jest także Centrum Edukacyjno-Ekologiczne „Pod Chmurką”. Do najpopularniejszych atrakcji centrum z pewnością należy unikatowy, XVIII-wieczny młyn wietrzny, stanowiący element „Wielkopolskiego Szlaku Wiatracznego”. To największy tego typu szlaku na Starym Kontynencie. Co roku, we wrześniu, przy grodziskim wiatraku odbywa się festyn rodzinny. Źródło: wielkopolska.travel Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Mówiono o nim „mała Europa w Wielkopolsce”. To miasto szczyci się wspaniałymi zabytkami
Leszno to miasto, które zaskakuje już od pierwszych chwil. Bogata historia, zachowane zabytki i różnorodne atrakcje sprawiają, że każdy znajdzie tu coś dla siebie. Oto nasz redakcyjny przewodnik.
W tym artykule: Historia Leszna Co warto zobaczyć w Lesznie? Z czego słynie Leszno? Atrakcje Leszna i okolic Leszno – informacje praktyczne Wielkopolska to region z olbrzymim potencjałem turystycznym i masą fascynujących miejsc wartych odwiedzenia. Znajdą tu coś dla siebie zarówno miłośnicy historii, jak i ci lubiący przede wszystkim aktywną formę spędzania wolnego czasu. Aby jeszcze bardziej zachęcić do podróży w tę część Polski, przedstawiamy największe atrakcje województwa wielkopolskiego. Na pierwszy ogień bierzemy Leszno. Sprawdź, co warto wiedzieć o tym mieście oraz jakie atrakcje zobaczyć na miejscu. Historia Leszna „Wielkopolskie Ateny” i „Mała Europa w Wielkopolsce” – tak na przestrzeni wieków nazywane było Leszno. Na tle innych miast regionu, jak np. Gniezno, Kalisz czy Poznań, dawna stolica województwa leszczyńskiego jest stosunkowo młoda. Prawa miejskie otrzymała dopiero w 1547 roku z rąk Zygmunta Starego. Choć pierwsze wzmianki pochodzą z końcówki XIV w., gdy Leszno (wówczas Lesczno) było jeszcze wsią. Właściwie od samego początku Leszno rozwijało się jako miasto prywatne, od którego wywodzi się nazwisko rodu Leszczyńskich. To tu młodość spędził Stanisław Leszczyński, późniejszy królPolski oraz książę Lotaryngii i Baru. A także ojciec Marii Leszczyńskiej, królowej Francji w latach 1725–1768. Nic więc dziwnego, że w 1790 r. Leszno doczekało się statusu miasta królewskiego. Gdy w XVI i XVII wieku większość państw Europy borykała się z kolejnym klęskami i wojnami, Leszno przeżywało swój prawdziwy złoty okres. W tym samym czasie w mieście schronienie znalazła duża część uciekinierów religijnych z Czech, Węgier, a nawet Szkocji. Wszystko za sprawą lokalnej szlachty – m.in. Górków, Leszczyńskich czy Babskich. U niej uchodźcy mogli znaleźć azyl i swobodnie wyznawać swoją wiarę. Dzięki otwartości na inne kultury Leszno stało się nie tylko wielonarodowym miastem, gdzie żyli obok siebie Polacy, Czesi, Niemcy, Żydzi, Szkoci, Węgrzy i Włosi, tworząc tzw. „małą Europę w Wielkopolsce”. Ale także jednym z najważniejszych ośrodków gospodarczych i naukowych XVII-wiecznej Rzeczypospolitej (stąd określenie „Wielkopolskie Ateny”). Ród Leszczyńskich mocno wspierał rozwój edukacji w swych dobrach. Na terenie miasta znajdowały się liczne placówki edukacyjne, w tym biblioteki parafii ewangelickich, łacińska szkoła luterańska oraz niezwykle cenne archiwum Jednoty Braci Czeskich i gimnazjum kalwińskie przy ul. Chrobrego. W czasach swojej świetności Leszno było zamieszkiwane przez wielu wybitnych uczonych. M.in. przez czeskiego pedagoga Jana Amosa Komenskiego oraz mającego szkockie korzenia lekarza Jana Jontsona, który na stałe zapisał się w historii miasta. Świadczy o tym chociażby krótka sentencja wyryta na kamieniu nagrobnym, znajdująca się na terenie dawnego cmentarza, a obecnie parku noszącego imię uczonego: – Tu leżą kości najznakomitniejszego uczonego i lekarza Jana Jontsona, pochodzącego ze znakomitego rodu szkockiego, zasłużonego sławnymi dziełami świeckimi i duchownymi. Potomni podziwiać będą jego ustawiczne dążenia do poznania świata. Przechodniu zatrzymaj się i zmów modlitwę. Największą plagą dawnej Polski były częste pożary miast, w tym również Leszna, które trzykrotnie walczyło z żywiołem (1656, 1767 i 1790 r.). Podczas drugiego rozbioru Polski w 1793 r. Leszno zostaje wcielone do Prus. Z kolei w 1815 r., na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego miasto znalazło się w granicach Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W 1975 r. Leszno zostało miastem wojewódzkim, a po przeprowadzonej 24 lata później reformie administracyjnej miastem na prawach powiatu. Dziś liczy sobie niespełna 60 tysięcy mieszkańców (z czego 15% stanowią obcokrajowcy). Jest największym miastem południowo-zachodniej Wielkopolski. Co warto zobaczyć w Lesznie? Bogata historia Leszna przekłada się na wiele niezwykle cennych zabytków, które przypominają o dawnych dziejach. Aby jeszcze mocniej poczuć ducha minionych lat, warto zaplanować zwiedzanie miasta śladami króla Stanisława Leszczyńskiego. Trasa prowadzi przez najważniejsze dla leszczynian miejsca. Na liście znajdują się między innymi: Pałac Sułkowskich, Dawna Synagoga, Ratusz, Kolegiata św. Mikołaja, Kościół św. Jana Chrzciciela, Kościół św. Krzyża, Dawne Gimnazjum. Pałac Sułkowskich W 1738 roku Stanisław Leszczyński, po przymusowym zrzeczeniu się polskiej korony na rzecz Augusta III Sasa, sprzedał swoje dobra rodowe hrabiemu Aleksandrowi Józefowi Sułkowskiemu. To z rozkazu arystokraty pod koniec XVIII wieku rozpoczęto odbudowę renesansowego pałacu, który spłonął ponad sześć dekad wcześniej. Nad całością prac czuwał słynny architekt Karol Marcin Frantz. Początkowo mieściło się tutaj Królewsko-Pruskie Gimnazjum, a następnie sąd okręgowy i obwodowy. Dziś znajdujący się na pl. Tadeusza Kościuszki Pałac Sułkowskich pełni funkcję siedziby władz wojewódzkich Dawna Synagoga Diaspora żydowska stanowiła ważną część dawnego Leszna. Najsłynniejszym przedstawicielem owej społeczności był rabin, ceniony filozof i absolwent słynnego gimnazjum Braci Czeskich, Leo Baeck. Najważniejszą pamiątką po miejscowych Żydach jest dawna synagoga przy ul. Narutowicza. Bożnica jest uznawana za najstarszą, a zarazem najlepiej zachowaną w regionie (przerwała II wojnę światową). Została wybudowana w latach 1796–1799 na miejscu starej synagogi, która spłonęła w pożarze. Dziś pełni funkcję Galerii Sztuki Muzeum Okręgowego. Ratusz W centrum leszczyńskiego rynku znajduje się jeden z symboli miasta, czyli barokowy ratusz, uznawany za jeden z najpiękniejszych w województwie. Jego autorem był ceniony włoski architekt epoki baroku Pompeo Ferrari. Budynek ma trzy piętra i wieżę liczącą 60 metrów wysokości, skąd kilka razy dziennie wybrzmiewają różne melodie z umieszczonego tu kuranta. Ratusz zwieńczony jest zegarem i barokowym hełmem. W pobliżu znajduje się podcieniowa kamienica z połowy XVII w. pod numerem 29. Kolegiata św. Mikołaja Barokowy Kościół św. Mikołaja (potocznie nazywany leszczyńską farą) w Lesznie do 1939 roku był jedyną świątynią katolicką w mieście. Za jego budowę odpowiedzialny był włoski duet – Jan Catenazzi oraz Pompeo Ferrari, twórca miejscowego ratusza. Kościół do dzisiaj zachował swój pierwotny charakter oraz bogate wyposażenie z niezwykle cennym obrazem Świętej Trójcy na czele i pięknie zdobioną amboną z rzeźbą św. Jana Nepomucena. W 2013 r. Kościół św. Mikołaja został podniesiony do rangi bazyliki mniejszej. W ramach ciekawostki dodajmy, że jednym z warunków, jakie świątynia musi spełnić, by otrzymać ten honorowy tytuł, jest całodniowe otwarcie kościoła dla wiernych. Po zwiedzeniu wnętrz bazyliki kolegiackiej warto udać się do znajdującej się na przeciwko pracowni Artiszok, gdzie można – jak czytamy na stronie – „oddać się radosnej twórczości w glinie”. Kościół św. Jana Chrzciciela Początki dawnego zboru braci czeskich sięgają lat 50. XVII wieku. Zaledwie dwa lata po zakończeniu budowy ogień strawił świątynię po raz pierwszy. Historia powtórzyła się w 1707 roku. Po ponownej odbudowie służyła jedynie wspólnocie niemieckiej i polskiej, ponieważ gmina czeska przestała istnieć. Wraz z końcem II wojny światowej kościół został przejęty przez parafię św. Mikołaja. Kościół św. Krzyża Świątynia wybudowana za zgodą Rafała Leszczyńskiego i z inicjatywy przybyłych w pierwszej połowie XVII wieku do Leszna luteran. Niestety, kościół trzykrotnie uległ zniszczeniu w wyniku pożaru, ale za każdym razem został odbudowany. Po II wojnie światowej lokalne władze przekazały go pod opiekę parafii polskokatolickiej, a następnie parafii rzymskokatolickiej. Dawne Gimnazjum Narożny budynek mieszczący przy ul. Chrobrego 32 do 1845 roku był siedzibą gimnazjum kalwińskiego (od 1821. r. Królewsko-Pruskie Gimnazjum). Jego tradycje sięgają czasów braci czeskich i działalności pedagoga Jana Amosa Komeńskiego. Później szkołę przeniesiono do Pałacu Sułkowskich. Natomiast budynek, gdzie mieściło się leszczyńskie gimnazjum, przeznaczono na cele mieszkalne. Z czego słynie Leszno? Mówiąc o największych atrakcjach miasta, nie sposób nie wspomnieć o żużlu. Leszno to dla wielu „polska stolica żużla”. Przypomnijmy, że miejscowy klub, Unia Leszno, ma na swoim koncie aż osiemnaście tytułów drużynowego mistrza kraju. Zawody odbywają się na Stadionie im. Alfreda Smoczyka przy ul. Strzeleckiej 7, który w przeszłości czterokrotnie gościł Drużynowe Mistrzostwa Świata. Leszno słynie także z największego w Europie lotniska szybowcowego, gdzie miłośnicy podniebnych wrażeń mogą z lotu ptak podziwiać piękno miasta o każdej porze dnia i nocy. Bowiem leszczyński Aeroklub jako jedyny na Starym Kontynencie organizuje nocne loty szybowcem. Odbywające się corocznie w czerwcu pokazy lotnicze Antidotum Airshow Leszno przyciągają tłumy entuzjastów z kraju i zagranicy. W 2023 roku jedna z najbardziej spektakularnych imprez lotniczych na świecie otrzymała tytuł„Cudu Polski”w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Dość wyjątkowym miejscem na mapie Leszna jest otwarta w 2022 roku pierwsza w Polsce Biblioteka Jazzu. Mieści się w gmachu Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stanisława Grochowiaka. Celem biblioteki, jak zaznaczają jej pomysłodawcy, jest pozyskiwanie, gromadzie i archiwizowanie zasobów kolekcjonerskich od osób prywatnych oraz we współpracy z zarówno krajowymi, jaki europejskimi instytucjami. Odwiedzający mogą na miejscu oddać się lekturze z jazzem w tle, a także wziąć udział w wykładach prowadzonych przez topowych polskich dziennikarzy jazzowych. Odwiedzając Leszno warto udać się również do fabryki bombek CELTIC, które w całości wytwarzanych są ręcznie. Turyści oprócz zwiedzania i zaopatrzenia się w piękne ozdoby świąteczne, mogą też wziąć udział w warsztatach z dekoracji bombek. Atrakcje Leszna i okolic Ciekawe atrakcje czekają na zwiedzający także poza miastem. Region leszczyński ma niezwykle zróżnicowaną ofertę, która z pewnością przypadnie do gustu każdemu, kto postanowi spędzić w południowej-zachodniej Wielkopolsce krótszy lub dłuższy urlop. Miłośnikom wodnych szaleństw polecamy 37-kilometrowy Konwaliowy Szlak Kajakowy lub alternatywną „Pętlę Cysterską”. Do dyspozycji kolarzy jest aż 34 wyznaczonych i oznakowanych tras rowerowycho łącznej długości ponad 600 km. Z kolei pasjonaci jeździectwa mogą ruszyć w niezapomnianą przygodę, jaką jest 7-dniowy rajd konny „Szlakiem króla Stanisława”, liczącym 150 km. Leszno pod wodzą rodziny Sułkowskich stało się ważnym ośrodkiem młynarstwa. Pod koniec XVIII wieku w okolicach miasta znajdowało się ponad 80 wiatraków. Do naszych czasów zachowało się ich niewiele. Trzy zabytkowe wiatraki wciąż można podziwiać w oddalonej o niepełna 10 km od Leszna Osiecznej. Najstarszy z nich, środkowy, Józef Adam (nazwany na cześć ostatniego młynarza), zbudowany został w 1763 roku i był użytkowany aż do do 1983 r. Będąc w okolicach Leszna warto zobaczyć także: zamek w Rydzynie, zespół pałacowy w Pawłowicach, kościół i klasztor ojców Filipinów w Gostyniu, późnobarokowy kościół klasztorny w Osieczna. Leszno – informacje praktyczne Do Leszna bez problemu dostaniemy się pociągiem. Bezpośrednie połączenia realizowane są m.in. z Wrocławia czy Poznania. Podróż trwa ok. godziny. W Lesznie znajduje się klika baz noclegowych. Najczęściej wybierany przez turystów jest 3-gwiazdkowy Hotel Akwawit, znajdujący się w stosunkowo bliskiej odległości (ok. 10 min spacerem) od dworca kolejowego i rynku. Tuż obok hotelu nadal widać pozostałości po dawnym aquaparku, który przez lata był znakiem rozpoznawczym miasta. W Lesznie, podobnie jak w innych wielkopolskich miastach, nie może zabraknąć dobrej cukierni i kawiarni. W centrum miasta znajdziemy wiele miejsc, gdzie serwowana jest filiżanka dobrej kawy oraz słodkie smakołyki i przekąski. Centrum Informacji Turystycznej w Lesznie zlokalizowany jest przy ul. Słowiańskiej 24. Źródło: wielkopolska.travel. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Miasto, którego mogą nam pozazdrościć obcokrajowcy. Jedna atrakcja przyciąga tłumy
Wolsztyn to jedno z najbardziej niezwykłych miast w Wielkopolsce. Położone niespełna 80 km od Poznania, zachwyca klimatem i żywą tradycją kolejnictwa, która wciąż przyciąga pasjonatów z całej Europy.
W tym artykule: Parowozownia w Wolsztynie Co warto zobaczyć w Wolsztynie? Wolsztyn – informacje praktyczne Za założyciela Wolsztyna uznaje się Peregryna Komorowskiego, rycerza Kazimierza Wielkiego. Jednak największy wpływ na rozwój miasta wywarli cystersi, którzy nadali mu charakterystyczny dla ówczesnego budownictwa kształt. Za symboliczny początek działalności zakonników uznaje się moment uzyskania przez nich zgody na zbudowanie międzyjeziornej grobli na Dojcy. Nazwa miasta pochodzi od niemieckiego słowa „wollestein”, czyli „kamień wełny” (dawna jednostka miary kupieckiej). W przeszłości Wolsztyn i jego okolice były ważnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego na mapie Polski. Na terenie Wolsztyna swoje świątynie posiadali zarówno wyznawcy religii protestanckiej, katolickiej, jak i mojżeszowej. Obecny Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej wzniesiono w II połowie XVIII wieku. Poewangelicki Kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego, którego początki sięgają XIX w., po II wojnie światowej został przejęty przez katolików. Z kolei wybudowaną w latach 1839–1840 synagogę zniszczyli hitlerowscy okupanci. Po 1945 r. budynek przerobiono na kino. Historia Wolsztyna ma też swoje ciemne strony. Miasto kilkukrotnie bardzo boleśnie dotknięte było przez zarazy i ogień. Najtragiczniejszy w skutkach pożar miał miejsce w 1810 roku na skutek wielotygodniowej suszy. Żywioł pochłonął ponad 70% domów, a także ratusz, kościół ewangelicki, synagogę, browar miejski i wieże kościoła katolickiego. Parowozownia w Wolsztynie Bezapelacyjnie największą atrakcją, z której słynie Wolsztyn, jest wybudowana w 1907 roku parowozownia. Przyciągająca rokrocznie tłumy turystów, zarówno tych krajowych, jak i zagranicznych. Trudno się jednak temu dziwić, ponieważ to jedyne miejsce na Starym Kontynencie, gdzie lokomotywy parowe wciąż wyjeżdżają na tory i odbywają się planowe przewozy pasażerskie. W obecnym rozkładzie jazdy znajdziemy połączenia do Leszna i Poznania. Parowozownia w Wolsztynie nadal pełni rolę zaplecza technicznego dla funkcjonujących lokomotyw parowych. Dzięki temu pasjonaci kolejnictwa mogą podpatrywać codzienne czynności związane z przygotowaniem maszyny do jazdy. Odwiedzający mają również możliwość zobaczyć na własne oczy wachlarzową halę postojową, warsztat z kuźnią oraz zespół urządzeń obsługujących lokomotyw. Czyli stację wodną z wieżą ciśnień i żurawiem wodnym, kanał oczystkowy ze składem opału i ponad 100-letnią obrotnicę. Ponadto na miejscu działa też wyposażony w zabytkowe maszyny warsztat ślusarski, kompresorownia oraz odlewnia panewka i kanały zapadni. Na terenie obiektu mieści się też niewielkie muzeum, przybliżające historię kolei. W izbie muzealnej znajdują się liczne przedmioty związane z kolejnictwem, takie jak stare bilety kolejowe, urządzenia sygnalizacyjne czy lampy naftowe używane przez kolejarzy. Zwiedzający podziwiać mogą również makietę przedstawiającą fragment tamtejszej stacji. Parowozownia w swoim dorobku posiada ok. 20 lokomotyw różnych serii, w tym m.in. słynny parowóz Pm36-2, znany jako „Piękna Helena”. Z kolei w ruchu planowym wykorzystywana jest jedna powojenna maszyna parowa – Pt47-65. Dodajmy, że rokrocznie, na przełomie kwietnia i maja, w Wolsztynie organizowana jest „Parada Parowozów”, która przyciąga do miasta tłumy miłośników kolei z całej Europy i nie tylko. Placówkę można także zwiedzać w ramach przypadającej w maju Nocy Muzeów. Co warto zobaczyć w Wolsztynie? Wolsztyn to jednak nie tylko atrakcje związane z parowozownią. Chętnie odwiedzanym przez turystów miejscem jest także położony niespełna kilometr od centrum miasta Skansen Budownictwa Ludowego Zachodniej Wielkopolski. Znajdujące się na miejscu stare chaty, stodoły i wiele innych budynków gospodarczych pozwalają przenieść się do odległych czasów olęderskich osadników. Uwagę zwiedzających z pewnością przykuje także jeden z najlepiej zachowanych w Polsce wiatraków kozłowych z 1603 roku. Skansen, będący częścią wolsztyńskiego Muzeum Regionalnego, zajmuje powierzchnię 3,5 ha. Wszystkie tworzące go obiekty usytuowane są zgodnie z ówczesną topografią wsi. W skład wspomnianego Muzeum Regionalnego w Wolsztynie wchodzą również Muzeum dr. Roberta Kocha i Muzeum Marcina Rożka. Pierwsze z nich upamiętnia postać Roberta Kocha, wybitnego niemieckiego mikrobiologa i laureata Nagrody Nobla z dziedziny medycyny. Odkrywca prątka gruźlicy w latach 70. XIX wieku przeprowadził się do Wolsztyna, gdzie pracował jako lekarz powiatowy. W dawnym domu naukowca, a dziś muzeum poświęconemu jego osobie, odwiedzający mogą oglądać przeróżne pamiątki związane z noblistą. Drugi z obiektów powstał na cześć Marcina Rożka, słynnego wielkopolskiego artysty XX wieku. Autor wielu znanych pomników i rzeźb zginął w Auschwitz, po tym, jak odmówił władzom II Rzeszy wykonania popiersia Adolfa Hitlera. Muzeum rzeźbiarza znajduje się w wybudowanej według jego koncepcji willi przy ul. 5 stycznia 34. W zbiorach placówki nie brakuje rzeźb, obrazów, rysunków autorstwa Rożka. Z okien willi roztacza się widok na Jezioro Wolsztyńskie, które zachwyca swoim urokiem o każdej porze roku. Szczególnie wiosną i latem, gdy pobliskie skwery, place i ulice zdobią tysiące wielobarwnych roślin. W ramach ciekawostki dodajmy, że Wolsztyn nazywany bywa „miastem kwiatów”. Wolsztyn kusi turystów nie tylko licznymi atrakcjami, ale również mnóstwem ciekawych wydarzeń i imprez. Od lat największym zainteresowaniem przyjezdnych, ale i mieszkańców cieszą się: Parada Parowozów (kwiecień/maj); Wolsztyński Tydzień Żeglarski (maj); Spotkania Folklorystyczne (czerwiec); Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej (wszystkie niedziele sierpnia); Międzynarodowy Festiwal Muzyki Country (drugi weekend sierpnia); Polska Man Triathlon (sierpień); Festyn Jesienny (wrzesień). Wolsztyn – informacje praktyczne Do Wolsztyna bez problemu dojedziemy pociągiem. Podróż z Poznania trwa ok. półtorej godziny. Tanio i smacznie zjecie w bistro „Europa”, nieopodal Muzeum Roberta Kocha. Po więcej informacji i ciekawostek na temat Wolsztyna odsyłamy was do siedziby Biura Promocji Turystyki przy ul. Kocha 12. Źródło: wielkopolska.travel Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Zamek w Stobnicy znów budzi kontrowersje. Czy budowa zostanie ukończona?
Zamek w Stobnicy to niezwykle kontrowersyjny obiekt, ale nie ze względu na architekturę, która wyraźnie wyróżnia się na tle współczesnych trendów. Czy ten niezwykły obiekt jest dostępny dla zwiedzających? Jaka jest jego historia? Spór prawny o budowę trwa.
W tym artykule: Zamek w Stobnicy: zwiedzanie Zamek w Stobnicy: bilety Zamek w Stobnicy: dojazd Zamek w Stobnicy: historia obiektu Największe kontrowersje wzbudza położenie budynku. Zamek w Stobnicy wzniesiono na skraju Puszczy Noteckiej, na obszarze Natura 2000. Łatwo można się domyślić, że takie położenie spotkało się z ogromną falą krytyki. Nie można jednak nie wspomnieć, że inwestycja ma też pokaźne grono zwolenników, głównie wśród mieszkańców wsi Stobnica i gminy Oborniki. Zamek Książ wybudowano w XIII wieku, podobnie jak zamek Czocha. W kolejnym stuleciu powstał zamek w Czersku, a w XV wieku ukończony został zamek w Liwie. W porównaniu z tymi warowniami i rezydencjami, zamek w Stobnicy to dosłownie młodzik, bo obiekt ten zaczęto wznosić w 2015 roku. To jeden z nielicznych współczesnych zamków w Polsce, przy czym należy podkreślić, że w tym przypadku, słowo „zamek” nie zostało użyte na wyrost. Obiekt w Stobnicy prezentuje typowo średniowieczny styl, przez co często jest porównywany do tak wspaniałych budowli, jak choćby zamek w Malborku. Zamek w Stobnicy: zwiedzanie Zamek w Stobnicy wznosi się na sztucznie usypanej wyspie, zlokalizowanej na skraju Puszczy Noteckiej. Ma 14 kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną, jest też zaopatrzony w kilkudziesięciometrową wieżę. W pierwszej połowie 2022 roku znaczną część obiektu pokryto elewacją w kolorze piaskowym, co jeszcze bardziej upodobniło go do średniowiecznych warowni. Abstrahując od wszelkich kontrowersji związanych z położeniem inwestycji, trzeba przyznać, że zamek prezentuje się imponująco. Potężna bryła, która góruje nad zieloną linią wyznaczoną przez szczyty drzew Puszczy Noteckiej, zachęca do zwiedzenia tego niezwykłego budynku, jednak w tym temacie nie mamy dobrych informacji – na razie obiekt nie jest udostępniony dla zwiedzających i trudno powiedzieć, czy kiedykolwiek będzie można obejrzeć jego wnętrza lub przynajmniej obejrzeć z bliska potężną bryłę budynku. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/zamek-w-stobnicy-opis-zwiedzanie-bilety-i-dojazd-historia-obiektu-fot-sz-archi-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-6ccbf5e.jpeg" width="1280" height="720" alt="Zamek w Stobnicy: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (Fot. SZ Archi, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" title="Zamek w Stobnicy: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (Fot. SZ Archi, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" /> Prace budowlane w Stobnicy wciąż trwają, więc obiekt nie jest dostępny dla zwiedzających. Dostępu na ogromny teren inwestycji strzeże płot zaopatrzony w drut kolczasty. Na miejscu obecni są też pracownicy ochrony. Co jakiś czas, w okolicy zamku, jak i w samym obiekcie, pojawiają się amatorscy eksploratorzy, ale trzeba z całą stanowczością podkreślić, że każde z tych wejść jest nielegalne. Na razie okazały zamek można podziwiać wyłącznie z daleka. Zamek w Stobnicy: bilety Nie sposób stwierdzić, czy kiedykolwiek będą sprzedawane bilety wstępu na zamek w Stobnicy. Wynika to z faktu, że jak dotąd, inwestor (poznańska spółka D.J.T.) nie zdradził jego przeznaczenia. Plotki wskazują, że ma to być luksusowy apartamentowiec, choć nie brakuje też niepotwierdzonych informacji, według których zamek jest budowany z przeznaczeniem na luksusowy hotel. Ta teza wydaje się o tyle prawdopodobna, że obiekt jest położony na obszarze wyjątkowo atrakcyjnym pod względem turystycznym. W 2022 roku pojawiły się też doniesienia, że budynek będzie łączył funkcję apartamentowca z lokalami na sprzedaż z częścią hotelową. Nic jednak nie jest pewne i do czasu wydania oficjalnego oświadczenia w tej sprawie nie możemy być pewni, czy turyści będą mogli zwiedzić tą niezwykłą budowlę. Zamek w Stobnicy: dojazd Stobnica to niewielka wieś sołecka, położona w gminie Oborniki (województwo wielkopolskie). Chcąc dostać się na miejsce, najlepiej kierować się w stronę Obornik - z okolic Poznania drogą nr 92, następnie drogą ekspresową S11 i drogą nr 11. Od strony Piły, do obornik można dojechać drogą nr 11. Na miejscu należy wjechać na trasę prowadzącą z Obornik do Wronek, która przebiega wzdłuż Warty. Podkreślamy, zamek w Stobnicy można podziwiać tylko z pewnej odległości. Z poziomu gruntu widoczna jest tylko niewielka część bryły budynku, bo teren inwestycji jest odgrodzony od dostępnych ścieżek gęstym pasem lasu. Wejście na teren obiektu jest surowo wzbronione, więc wycieczka do Stobnicy może okazać się wielkim rozczarowaniem. Zamek w Stobnicy: historia obiektu O zamku w Stobnicy zrobiło się głośno w 2018 roku, kiedy inwestycja została upubliczniona. Jej historia zaczęła się jednak trzy lata wcześniej, gdy organ właściwy w tej sprawie – starosta obornicki – wydał pozwolenie na budowę. Kontrowersyjne położenie zamku w Stobnicy Pierwsze zdjęcia monumentalnego budynku zaczęły pojawiać się latem 2018 roku. Uwagę mediów i opinii publicznej przyciągnęła nie tylko oryginalna bryła wielkiego obiektu, która nasuwa jednoznaczne skojarzenia ze średniowiecznymi warowniami. Największe kontrowersje wzbudziło położenie inwestycji – zamek powstaje w Puszczy Noteckiej, na terenie Natura 2000. Ekolodzy podnosili wówczas, że tak duża inwestycja nie może być realizowana w tym miejscu. Zamek w Stobnicy pod lupą służb Centralne Biuro Antykorupcyjne już w 2018 roku zaczęło przyglądać się inwestycji prowadzonej w niewielkiej wsi w gminie Oborniki. Niebawem, sprawą zainteresowała się też prokuratura. Po pewnym czasie wystosowano akty oskarżenia wobec sześciu osób związanych ze sprawą. Jeden z najpoważniejszych dotyczył rozpoczęcia inwestycji budowlanej pomimo przepisów wynikających z objęcia tego obszaru programem ochrony przyrody Natura 2000. Mimo to wojewoda Łukasz Mikołajczyk nie zadecydował o cofnięciu pozwolenia na budowę. W konsekwencji, doprowadziło to do jego dymisji (pod koniec 2020 roku), o którą wnioskował minister Mariusz Kamiński. Decyzja o zdymisjonowaniu wojewody pozwalała przypuszczać, że budowa zamku zostanie wstrzymana. Nie można było wykluczyć, że zapadnie decyzja o konieczności wykonania rozbiórki obiektu, jednak prace na terenie inwestycji nie zostały wstrzymane. Decyzja o pozwoleniu na budowę uznana za nieważną Decyzję o pozwoleniu na budowę, która została wydana w 2015 roku, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za nieważną dopiero w sierpniu 2021 roku. To działanie było dla inwestora równoznaczne z koniecznością zakończenia prac. Należy jednak podkreślić, że historia zamku w Stobnicy nie kończy się w tym miejscu. Kolejne zwroty akcji W lutym 2022 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zadecydował o uchyleniu decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na mocy tej decyzji, prace mogły zostać legalnie wznowione. W czerwcu 2022 roku Sąd Rejonowy w Obornikach umorzył postępowanie wobec trzech z sześciu oskarżonych w sprawie budowy obiektu (na mocy aktu oskarżenia wystosowanego przez prokuraturę pod koniec 2020 roku). Decyzja ta dotyczyła Pawła N., Dymitra N. i Waldemara S. W marcu 2025 r. nastąpił kolejny zwrot akcji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne dotyczące budowy. Wyrok NSA jest prawomocny. Oznacza to zatem, że pozwolenie na budowę jest ważne. Co dalej z zamkiem w Stobnicy? Inwestycja zdaje się powoli zmierzać ku końcowi. W połowie 2022 roku z zewnątrz budynek był już niemal kompletny. Nie wiadomo, na jakim etapie znajdują się prace wewnątrz obiektu. Z niepotwierdzonych informacji wynika, że koniec budowy jest planowany na 2025 rok. Jednak biorąc pod uwagę prawno-administracyjny galimatias, który towarzyszy tej inwestycji, trudno mówić o jakichkolwiek konkretach. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
To najbardziej „wystrzałowe” miasto w kraju. Zyskało miano „cudu Polski”
Pyzdry, nagrodzone tytułem „Cudu Polski 2024”, to niewielka miejscowość o niezwykłej historii. Oczarowuje malowniczym krajobrazem, kameralnym klimatem i bogatym dziedzictwem. Oto przewodnik po jednym z najważniejszych średniowiecznych miast Wielkopolski.
W tym artykule: Najważniejsze informacje o Pyzdrach Historia Pyzdr Z czego słyną Pyzdry? Atrakcje Pyzdr Gdzie zatrzymać się w okolicy Pyzdr? Pyzdry wśród Cudów Polski 2024 Poznań to metropolia, która uchodzi za jedną z najciekawszych na turystycznej mapie kraju. Jednak piękno Polski można dostrzec na każdym jej kroku. Dlatego zaglądamy znowu w głąb Wielkopolski. Znajdziemy tutaj wiele urokliwych mniejszych miejscowościach, w których poczujemy niesamowitą atmosferę i poznamy niezwykle pasjonujących ludzi. Poniżej przedstawiamy najciekawsze informacje o jednej z nich – Pyzdrach. Najważniejsze informacje o Pyzdrach Pyzdry to niewielkie miasto w środkowo-zachodniej Polsce, znajdujące się w granicach województwa wielkopolskiego. Położone jest 120 km na wschód od Poznania – wojewódzkiej stolicy – oraz niecałe 60 km od Kalisza. Miasto znajduje się na wysokiej skarpie nadwarciańskiej, która wita przyjezdnych urzekającą i malowniczą panoramą, zaliczającą się do jednych z najładniejszych w kraju. Gmina o tej samej nazwie funkcjonuje w obszarze powiatu wrzesińskiego. Powierzchnia miasta wynosi 12 km kw, natomiast całej gminy 138 km kw. Według aktualnych danych, zamieszkiwana jest przez około 3,5 tys mieszkańców. Obecny herb Pyzdr został odwzorowany na podstawie XIV-wiecznej pieczęci. Przedstawia księcia Bolesława Pobożnego oraz dwie postacie trzymające winne gałązki. Jak dotrzeć do Pyzdr? Niestety, mimo bliskich odległości od większych miast nie dotrzemy tutaj za pomocą komunikacji kolejowej. Wybierając się do Pyzdr musimy skorzystać z samochodu lub pomocy autobusów, które kursują tutaj z Wrześni. Oczywiście można także skorzystać z drogi wodnej i wybrać ten kierunek podczas spływów kajakowych. Historia Pyzdr Kto by przypuszczał, że tak małe miasteczko skrywa wielką historię, o której nie każdy z nas słyszał. Dzieje Pyzdr zainteresują nie tylko fanów historii, ale każdego, kto odwiedzi tę część Polski. To właśnie tutaj odbywały się zjazdy książąt i królów, wydawano akty królewskie i zwoływano wiece rycerstwa oraz szlachty. Poznaj mało znane ciekawostki na temat historii Pyzdr: Pyzdry są jednym z najstarszych grodów, a ich początki sięgają aż czasów prasłowiańskich. Rozlewiska dwóch rzek – Warty i Prosny – z niedostępnymi wyspami stanowiły dogodne i stosunkowo bezpieczne miejsce do osiedlenia się ludzi. Podczas wędrówek kupców i podróżników z południa Europy rzeki stanowiły szlaki oraz drogowskazy, dlatego często w ich okolicach budowano osady. Trudne do pokonania brzegi Warty spowodowały że tereny nazywano m.in. „pistrinum”, co z łaciny oznaczało miejsce niewygodne lub bardzo przykre. Najstarszą wzmiankę o Pyzdrach znajdziemy w kronice wielkopolskiej z 1232 roku. Odnosiła się ona do najazdu Henryka Brodatego na te tereny podczas walk wielkopolsko-śląskich. Istnieje legenda, która opowiadana jest przez mieszkańców z pokolenia na pokolenie. Jej historia opowiada o dwóch książętach, Przemysławie I oraz Bolesławie Pobożnym, którzy na terenie obecnych Pyzdr znaleźli i pili wodę ze źródełka. Radując się tym faktem wykrzykiwali „pij zdrój”, co mogło być początkiem nazwy miasta. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1257 roku, kiedy było ono własnością księcia Bolesława Pobożnego. Nadał on mu prawo lokacyjne na warunkach magdeburskich. W 1331 roku lokalni mieszkańcy poświęcili swoje życie i dobytki ratując z opresji przyszłego króla Kazimierza Wielkiego. Informacja o jego pobycie w Pyzdrach dotarła do Krzyżaków. Chcąc go pojmać, najechali na miasto. Tutaj mamy do czynienia z kolejną legendą, mówiąca o podziemnym korytarzu znajdującym się pod Wartą, dzięki któremu udało mu się uciec. Rozwścieczeni porażką Krzyżacy splądrowali doszczętni miasto i odebrali życie wielu mieszkańcom. Osiem lat później Kazimierz Wielki w ramach wdzięczności odbudował Pyzdry. Dodatkowo postawił zamek królewski, który, niestety, nie dotrwał do ówczesnych czasów. Zostały tylko ślady jego obecności. Dzięki Jankowi z Czarnkowa dowiadujemy się o pierwszym wystrzale z armaty w dziejach Polski, podczas wojny domowej między rodami Grzymalitów i Nałęczów w 1383 roku. Walka rozgrywała się o rękę córki Ludwika Węgierskiego oraz przejęcie tronu. Jak głoszą kroniki, pierwszą ofiarą ostrzału był pleban Mikołaj z Biechowa, który „od tego uderzenia padł on i natychmiast wyzionął ducha”. Podczas rozbiorów Pyzdry trafiły w ręce zaboru pruskiego i stały się bardzo ważnym ośrodkiem na mapie zaborców, przez co zyskały funkcję miasta powiatowego. Do dzisiaj widać niemiecki wpływ w urbanizacji miasta, rozkładu ulic i rozmieszczeniu budynków. Po Kongresie Wiedeńskim miasto przejmują Rosjanie, przez co Pyzdry tracą na dalszym rozwoju i podupadają. Z czego słyną Pyzdry? Pyzdry kuszą na wiele sposób. Z jednej strony malownicze tereny i niesamowita przyroda, a z drugiej intrygująca nazwa i niezwykle ciekawa wielowiekowa historia. Z czego jeszcze znane jest to wielkopolskie miasteczko? Pyzdry słyną przede wszystkim z tego, że są wystrzałowe – dosłownie i w przenośni. Jak wspominaliśmy wcześniej właśnie tutaj po raz pierwszy w Polsce użyto armaty podczas wojny domowej w 1383 roku. Wystrzały z tej właśnie broni czy innych artylerii prochowych słychać co roku podczas lokalnego święta znanego pod nazwą „Wystrzałowe Pyzdry”. W mieście organizowany jest wówczas duży festyn, podczas którego odbywają się pokazy rekonstrukcyjne. Zabawie towarzyszą różne dodatkowe atrakcje w postaci koncertów, konkursów strzeleckich, zabaw tanecznych czy pokazu fajerwerków. Pyzdry są punktem na mapie Szlaku Piastowskiego, jednej z najstarszych polskich tras turystycznych. Dzięki niemu jesteśmy w stanie poznać historię ludzi, którzy budowali nasze państwo. Znajdziemy odpowiedzi na pytania, gdzie i kiedy stworzono Polskę oraz odwiedzimy ciekawe miejsca związane z początkami naszego kraju. Start trasy znajduje się w Poznaniu, a jej centralna część ma swoje miejsce w Gnieźnie. Jednocześnie Pyzdry znajdziemy także jako pinezkę na trasie Wielkiej Pętli Wielkopolski – czyli najdłuższym znakowanym szlaku turystyki wodnej. Jego łączna długość wynosi aż 690 km, obejmując rzekę Wartę i Noteć, połączonych licznymi jeziorami oraz kanałami. Świetnie przygotowana przystań chętnie wita przyjezdnych, a dodatkowo kolejny mural cieszy oko. Dużą popularnością odznacza się możliwość złapania wiatru w żagle i wynajęcia łódki na rejs po okolicznych terenach. Fani pieszych wędrówek oraz rowerowych wypraw również będą ukontenowani, bowiem Pyzdry leżą na terenach Puszczy Pyzdryckiej. Atrakcyjność tego miejsca opiera się na wodzie i lasach ale także na kulturze, tradycjach i krajobrazie ukształtowanym przez różne fale osadników. W okolicy znajduje się również dużo sadów, które produkują lokalne przysmaki. Pyzdry to nie tylko walory turystyczna, ale także ludzie, którzy starają się jak najlepiej przybliżyć historię tego miejsca każdemu przyjezdnemu. Burmistrz miasta oraz kustosz muzeum regionalnego, którzy od lat mocno angażują się w rozwój lokalnej turystyki, są tego najlepszym przykładem. Atrakcje Pyzdr Atrakcje Pyzdr i okolic to ogromny i, co najważniejsze, wciąż nieodkryty potencjał turystyczny. Piękny bulwar nadrzeczny został przemyślany tak, aby móc zobaczyć wszystkie najważniejsze punkty miasta. Poznaj listę miejsc wartych odwiedzenia: Mural Imponujący rozmiarem mural to pierwsza rzecz, która rzuca się w oko przy przyjeździe do miasta. W tym miejscu najlepiej rozpocząć swoją wycieczkę i pyzdrską przygodę. Znajduje się on na ścianie miejskiej hali widowiskowo-sportowej i zajmuje powierzchnię 330 m kw. Przedstawia wydarzenia historyczne oraz obiekty, które były ich częścią. Dla ciekawostki dodam, że wielkopolska miejscowość w swoich zamierzchłych czasach bardzo mocno piętnowała kobiety, które uważano za czarownice. Dom podcieniowy Najstarszy budynek mieszkalny w Pyzdrach pochodzi z 1768 roku. Znajduje się na rogu ogromnego rynku, który również wart jest zobaczenia. Niegdyś był obiektem prywatnym, ale na całe szczęście trafił w ręce gminy, która bardzo dobrze się nim zaopiekowała. Dzięki temu Ministerstwo Kultury nagrodziło dom pierwszym miejscem w konkursie na „Zabytek zadbany” w 2022 roku. Oprócz wystawy muzealnej związanej z Szlakiem Piastowskim znajduje się tutaj kawiarnia z cukiernią. Można na spokojnie delektować się kawą i szneką z glancem. Kościół pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela Za czasów Kazimierza Wielkiego zamek w Pyzdrach wznosił się dumnie na skarpie miasta. Dzisiaj pozostały nieliczne ślady. W jego miejscu stoi obecnie dawny klasztor i kościół franciszkanów, którzy osiedlili się tutaj już w XII wieku. Fragmenty jednej z najbardziej charakterystycznych budowli pochodzą nawet z 1339 roku. W środku znajdziemy pozostałości fresków z XIV wieku. W klasztornych murach znajduje się także kolejna filia Muzeum Regionalnego Ziemi Pyzdrskiej, w której znajdziemy ekspozycje poświęcone pierwszemu wystrzałowi z armaty. Ulica Nadrzeczna Wychodząc z klasztoru mamy piękny widok z góry na ulicę Nadrzeczną. Znajduje się tam kilka kamieniczek z odnowionymi fasadami. Autorami odświeżonej elewacji jest ekipa, której zawdzięczamy „mural ze Śródki” w Poznaniu. Na dół możemy zejść po 50-stopniowych schodach, na których znajduje się imponująca mozaika złożona z ponad 50 tysięcy kawałków. Jest jedną z największych w Wielkopolsce. Naprzeciw kamieniczek znajduje się także hitlerowski bunkier na paliwo, zbudowany ze zdewastowanych nagrobków cmentarza żydowskiego. Wiatrak Holender Spacerując nadrzeczną promenadą dotrzeć można do ostatniego punktu, ale nie mniej ważnego. Zrewitalizowany wiatrak holenderski to wisienka na torcie. Nietypowy widok, ponieważ w tym rejonie królowały zdecydowanie „koźlaki”. Murowany obiekt znajduje się na wzgórzu nad miastem i, co najważniejsze, jest jednym z niewielu w pełni działających wiatraków w Polsce. Bogata oferta edukacyjna i możliwość jego uruchomienia to niesamowita okazja, aby poznać proces wyrobu mąki i chleba. Gdzie zatrzymać się w okolicy Pyzdr? Doskonałym pomysłem na odpoczynek będzie położony w gminie Nowe Miasto nad Wartą Folwark Konny Hermanów. Obiekt, przepełniony gościnnością oraz ogromną pasją właścicieli, w swojej ofercie posiada aż 80 miejsc noclegowych oraz rewelacyjną kuchnię lokalną, która wchodzi w skład Sieci Dziedzictwa Kulinarnego Wielkopolski. Osoby ceniące wypoczynek typu slow life z pewnością powinny zapamiętać ten adres. Jednak jak wskazuje nazwa, priorytetem są tutaj konie, a jest ich ponad 60! Chętni mogą pod okiem instruktorów spróbować swoich sił w siodle, albo zapisać się na obozy konne. Pyzdry wśród Cudów Polski 2024 Przypomnijmy, że Pyzdry zostały nagrodzone tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. wielkopolskiego. Wśród nominowanych – oprócz najbardziej „wystrzałowego” miasta w kraju – znalazło się także Centrum Szyfrów ENIGMA oraz Kopalnia soli Kłodawa. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Najpiękniejsze miejsca w Polsce – TOP 5 wyjątkowych destynacji na każdą porę roku
Chcesz poznać najpiękniejsze miejsca w Polsce? Oto TOP 5 zakątków, które oferują niezapomniane widoki, ciszę i przyrodę w najczystszej postaci. Idealne na weekendowy wyjazd i dłuższe wyprawy.
Spis treści: Bieszczady – niebo pełne magii Rudawy Janowickie – wędrówki po Karkonoszach Dolina Biebrzy – podróż do przeszłości Wzdłuż Bałtyku – rowerem przez Półwysep Helski Wielka Pętla Wielkopolski – żegluga po wodach regionu Polska pełna jest miejsc zachwycających naturą i historią, od gór po morze. Przedstawiamy poniżej TOP 5 miejsc, które warto odwiedzić, by odkryć piękno naszego kraju. Bieszczady – niebo pełne magii Gdy zapada zmierzch, niebo nad Bieszczadami zamienia się w czarną płachtę usianą jasnymi punktami. Po chwili pojawiają się światełka planet – Saturna i Jowisza – oraz szeroki pas Drogi Mlecznej. Dziś o taki widok coraz trudniej. Światła miast docierają już niemal wszędzie, tworząc łunę, która nawet w środku nocy rozświetla niebo. Dlatego w Bieszczadach stworzono park naturalny mający chronić niebo przed zanieczyszczeniem sztucznym światłem. To drugie pod względem wielkości takie miejsce w Europie. Bieszczadzki Park Ciemnego Nieba zajmuje aż 113 846 ha i jest najlepszym w Polsce miejscem do obserwacji gwiazd. Jest tu po prostu najciemniej. Dostęp do parku jest bezpłatny – każdy może tu przyjechać i spędzić noc na obserwacjach. Są też specjalistyczne pokazy prowadzone przez astronomów. I miejsca uważane za najlepsze do patrzenia w niebo: punkt widokowy nad Lutowiskami, Chata Socjologa na Otrycie, Przełęcz Wyżna czy Chatka Puchatka na Przełęczy Wetlińskiej. Rudawy Janowickie – wędrówki po Karkonoszach Skalne bloki i fantazyjne ostańce, średniowieczne zamki, szerokie panoramy, leśne gęstwiny – wędrowanie po Rudawach Janowickich, jednym z karkonoskich pasm, jest podróżą pomiędzy miejscami budzącymi zachwyt. Większość szlaków pieszych ma ok. 10 km długości i nie wymaga szczególnej kondycji. Jedną z większych atrakcji regionu są Kolorowe Jeziorka – cztery akweny powstałe w dawnych wyrobiskach niemieckich kopalń. Intensywny, niemal nierzeczywisty kolor ich wody pochodzi od wysokiej zawartości składników mineralnych, siarki, miedzi czy związków żelaza. Górniczą historię ma też osada Miedzianka – założona dla pracowników kopalni, a po upadku przemysłu górniczego zlikwidowana. Dziś miejsce powoli się odradza. Mniej szczęścia miał zamek Bolczów zbudowany w 1375 r. i zniszczony przez Szwedów niecałe 300 lat później. Od tego czasu pozostał ruiną – jednak tak malowniczą, że stał się jednym z głównych punktów na mapach zapuszczających się tu piechurów. Dolina Biebrzy – podróż do przeszłości Napędzana ciepłym powietrzem gondola sunie niemal bezszelestnie, unosząc się nad meandrującą wstęgą rzeki. W promieniach wschodzącego słońca dolina Biebrzy wydaje się światem sprzed kilu tysięcy lat. W Europie pozostało już niewiele takich miejsc – w których obecność człowieka jest niemal niezauważalna. Godzinne loty balonem nad Biebrzą – organizowane przez kilka miejscowych firm – pozwalają spojrzeć na tę krainę z lotu ptaka. Z tej perspektywy najłatwiej docenić ogrom biebrzańskich bagien. Balon idealnie nadaje się też do podpatrywania zwierząt. Przebijające się przez mokradła łosie, watahy wilków przemierzające leśne ścieżki, bieliki wypatrujące na grubych konarach zdobyczy nie traktują powietrznego statku jako zagrożenia, co najwyżej uniosą głowy. Kto woli jeszcze bliższy kontakt z naturą, może wsiąść do kajaka. Biebrza ma 164 km długości, a jej nurt jest niezwykle spokojny. Spływ nie jest wymagający i pozwala dostać się w trudno dostępne miejsca, w których łatwo spotkać dzikie zwierzęta. Wzdłuż Bałtyku – rowerem przez Półwysep Helski 42 km – dystans, który da się bez większego wysiłku pokonać rowerem w jeden dzień. Z Jastrzębiej Góry na sam kraniec Półwyspu Helskiego. Pedałując tuż przy linii brzegowej, podziwiając z klifów jasny piach plaży i poszarpane fale Bałtyku, a później jadąc przez sosnowe lasy porastające pas lądu wcinający się w morze. Ten odcinek jest częścią trasy rowerowej R10, biegnącej wzdłuż całego polskiego wybrzeża. Ścieżka w większości jest odseparowana od ruchu samochodowego i pozwala bezpiecznie sunąć we własnym tempie. Na trasie mamy dawne rybackie wioski, port we Władysławowie. Są drewniane mola i latarnie morskie. Po drodze można robić przystanki na wypatrywanie kormoranów i mew oraz fok. A na koniec zatrzymać się w którejś z rybnych knajpek, by spróbować bałtyckiej flądry, śledzia lub szprotek. Wielka Pętla Wielkopolski - żegluga po wodach regionu Wielkopolska nie kojarzy się z jeziorami i rzekami, tymczasem to jedna z bogatszych w akweny części Polski. I spora część z nich jest żeglowna. Najdłuższy szlak wodny ma blisko 700 km. To Wielka Pętla Wielkopolski, pozwalająca okrążyć niemal cały region. Wodna trasa zapuszcza się pomiędzy kanały i śluzy, ale też prowadzi przez wartki nurt kilku rzek oraz jeziora słynące z nadzwyczajnej czystości. Całą Pętlę można przepłynąć kajakami, ale ze względu na duży dystans potrzeba na to sporo czasu. Wygodniejszym sposobem może być wyczarterowanie barki – jest ona dużo szybsza, a żeglowanie tego rodzaju łodzią nie wymaga specjalnych uprawnień. Da się też na niej spać i gotować. Dla tych, którzy wolą trzymać się lądu, Wielkopolska ma inną atrakcję – konne podróże przez Puszczę Notecką. W tym sosnowym lesie, zamieszkanym między innymi przez wilki, wytyczono kilka tras dla miłośników podróży w siodle. Wystarczy podążać za oznaczeniami, które widoczne są na pniach drzew. Zainspirowany? Te wyjątkowe miejsca w Polsce oferują niezapomniane wrażenia, które przybliżają do natury i historii kraju. Od gór po morze, każdy znajdzie tu coś dla siebie.
Polskie jezioro zachwyciło świat. Turystyczny hit z prestiżową nagrodą
O Polsce znowu zrobiło się głośno. Tym razem za sprawą architekta Pawła Grobelnego, autora projektu pierścieniowych pomostów na jeziorze Słupeckim, który zwyciężył w prestiżowym konkursie.
Spis treści: Polak z prestiżową nagrodą Kim jest Paweł Grobelny? Kolejne wyróżnienie dla Polski Polska może poszczycić się wieloma miejscami, które od lat cieszą niesłabnącą popularnością wśród zagranicznych turystów, a ponadto są nagradzane podczas międzynarodowych konkursów. Tym razem docenione zostało znajdujące się w woj. wielkopolskim Jezioro Słupeckie z pierścieniowymi pomostami. Projekt autorstwa Pawła Grobelnego otrzymał właśnie prestiżowe wyróżnienie „DNA PARIS DESIGN AWARD” dla najlepszej przestrzeni publicznej. Polak z prestiżową nagrodą Pierwszy element pomostu nad jeziorem w Słupcy, w kształcie połączonych ze sobą dwóch okręgów, oddano do użytku w czerwcu 2023 r. Od razu spotkał się on z wielkim zainteresowaniem mieszkańców, jak i przyjezdnych. Za nietypową, ale jakże ciekawą i przyciągającą uwagę formę zagospodarowania nabrzeża odpowiedzialny był wybitny polski projektant przestrzeni publicznych, Paweł Grobelny. Zarówno ten, jak i inne projekty autorstwa cenionego w branży designera charakteryzują minimalizm, oszczędność formy oraz użycie naturalnego materiału, w tym przypadku – drewna. – Bardzo zależało mi na wpisaniu się w istniejący kontekst, projektowaniu raczej mniejszych obiektów przestrzennych, które dobrze wpiszą się w naturę i będą wykorzystywać jej walory, a nie konkurować z nią. Poszczególne platformy i tarasy widokowe mają zaprosić mieszkańców Słupcy do częstego korzystania z tej przestrzeni. Cieszę się także, że pomimo, że projekt jest jeszcze w trakcie realizacji, jest bardzo dobrze odbierany przez mieszkańców Słupcy – przyznaje autor słupeckiego pomostu, który w ostatnim czasie ma wiele powodów do radości. Na początku roku pierścieniowe pomosty otrzymały wyróżnienie „Property Design Award 2024” dla najlepiej zaprojektowanej przestrzeni publicznej w kraju. Z kolei we wrześniu projekt „W harmonii z naturą – Rozwój nabrzeża Jeziora Słupeckiego w Polsce” doceniło międzynarodowe jury podczas tegorocznej edycji konkursu „DNA PARIS DESIGN AWARD”. Paweł Grobelny został nagrodzony w kategorii Architektura krajobrazu/Parki i przestrzenie publiczne, Obiekty edukacyjne, komunalne i rekreacyjne. W uzasadnieniu czytamy, że „jest to przykład połączenia designu z szacunkiem dla środowiska naturalnego i historii. Projekt koncentrował się na mniejszych obiektach, które nie tylko uzupełniają krajobraz, ale także zachęcają do aktywnego korzystania z tej przestrzeni”. Kim jest Paweł Grobelny? Paweł Grobelny od lat specjalizuje się w projektowaniu przestrzeni publicznych. W branży cieszy się dużym uznaniem i zaufaniem, co potwierdza bogate portfolio i liczne nagrody. Projekty jego autorstwa można podziwiać na całym świecie, w tym m.in. w ogrodzie Albertine okalającym Bibliotekę Królewską w Brukseli czy największym parku miejskim w Szanghaju. W ostatnim czasie, oprócz nagrodzonego już pomostu nad jeziorem w Słupcy, odpowiadał również za zagospodarowanie przestrzenne placu ratuszowego w Logroño, stolicy hiszpańskiego regionu La Rioja Kolejne wyróżnienie dla Polski Przypomnijmy, że w kwietniu informowaliśmy o wyróżnieniu, jakie otrzymało Muzeum Historii Polski. Zlokalizowany na warszawskiej Cytadeli obiekt trafił na ogłoszoną przez Prix Versailles (Nagroda Wersalska) listę The World’s Most Beautiful Museums 2024, wyłaniającą najpiękniejsze muzea świata. – W jubileuszowej, dziesiątej edycji konkursu, w kategorii Muzea, nasza instytucja została doceniona za szczególne walory architektoniczne, gdyż gmach Muzeum Historii Polski to nie tylko miejsce, w którym opowiadamy o dziejach państwa i narodu. To dzieło samo w sobie, budynek pełen przemyślanych znaczeń. Jego fasada nawiązuje do kolejnych warstw naszej historii: od czasów najdawniejszych, do współczesności – można było przeczytać na oficjalnej stronie muzeum. W zestawieniu znalazło się łącznie siedem budynków. Jurorzy nagrodzili także: Muzeum Sztuki A4 (Chengdu, Chiny, Wielkie Muzeum Egipskie (Giza, Egipit), Muzeum Trzęsienia Ziemi w Smritivan (Bhuj, India), Muzeum Sztuki Simose (Hiroszima, Japonia), Paleis Het Loo (Apeldoorn, Holandia), Muzeum Oman Poprzez Wieki (Manah, Oman). Źródła: materiały prasowe; National Geographic Polska.
Z dala od miejskiego zgiełku i pośpiechu. W tym regionie Polski można naprawdę odpocząć
W Wielkopolsce zaskakująco łatwo można się wyzbyć życiowego pędu i naprawdę odpocząć. Polski dziki Zachód pozwala złapać chwilę oddechu i uzmysłowić sobie, co w życiu tak naprawdę się liczy.
W tym artykule: Konie były kluczowe dla tego miejsca Powiew lat 80. w Jarocinie Kraina pełna wody Wehikuł czasu Lokalne opowieści uzupełniają obraz Wielkopolski Budzi mnie parskanie koni. Płynie z oddali i jest jedynym dźwiękiem, który przebija się przez gęsty od mgły świt. Poranki bywają tu niemal identyczne. Z gasnącej ciemności wyłaniają się pasma nisko wiszącej mgły napływającej znad koryta Warty. W tej szarości widać zarys ciemnych sylwetek koni. Ich kopyta uderzają tępo o trawę. Zwierzęta zajęte są same sobą, nikt im nie przeszkadza. Patrzę na nie z balkonu Folwarku Konnego Hermanów ulokowanego w samym centrum Wielkopolski. Kilka budynków stoi pośród niczego, otoczone szerokimi pastwiskami, łąkami, lasem i wstęgą Warty w oddali. Dojechanie tu wymaga auta, które zdoła się przebić przez nieutwardzone drogi pośród olszyn i przeciąć mikroskopijne mostki przerzucone nad leśnymi potokami. Jeżeli chce się na moment zapomnieć o istnieniu miast i hałaśliwej cywilizacji, trudno o lepszy pomysł niż przyjazd do tego folwarku. Konie były kluczowe dla tego miejsca – Nie byłoby tego miejsca, gdyby nie konie – powiedziała mi Sławomira Połczyńska, która prowadzi je wraz z mężem. – Chcieliśmy je hodować, ale nie mieliśmy na to miejsca. Trochę się rozglądaliśmy i w końcu przypadkiem, wędrując po okolicach Nowego Miasta, trafiliśmy do Hermanowa i zabytkowego obejścia. Budynki były stare i sypiące się, ale wokół rozciągał się teren idealny pod stadninę koni. Połczyńscy kupili gospodarstwo i przez kolejne lata przekuwali swój plan w rzeczywistość. Dziś jest tu miejsce dla 60 koni, obiekt agroturystyczny może przyjąć 90 gości, a do Gospody pod Rozbrykanym Kucem zjeżdżają mieszkańcy okolicznych miejscowości. A to wciąż nie koniec. Jest jeszcze kamienny domek do wynajęcia, w którym można odpocząć, ciesząc się intymnością zapewnioną przez stosowne oddalenie budynku od całego kompleksu. I choć codzienność folwarku kręci się wokół koni, to miejsce może skusić również tych, którzy nie mają chęci zasiadać w siodle. Teren jest tak duży, że można po nim spacerować całymi godzinami. Podążać ścieżkami wydeptanymi końskimi kopytami, podglądać trzymające dystans, skryte pomiędzy trawami żurawie i nasłuchiwać szmeru Warty. Przy odrobinie szczęścia na tych dróżkach lub w gospodzie można się natknąć na muzyków. Przyjeżdżają tu pograć lub pracować nad płytami. Obok koni drugą pasją Sławy – jak wszyscy nazywają tu właścicielkę – jest bowiem muzyka. Chętnie zaprasza do siebie ulubionych wykonawców. Artyści mają tu do dyspozycji całkiem profesjonalny sprzęt. Zdarza się więc, że położony pośród łąk i lasów folwark zmienia się nagle w koncertową scenę. Gdy wieczorem usiadłem ze Sławą przy stole zakrytym obrusem w czerwoną kratę, nie mogłem się nadziwić, że gospodarstwo – mimo całkiem już pokaźnych rozmiarów i sporej liczby gości – nie straciło nic z kameralnej, rodzinnej atmosfery. Podjadaliśmy pierogi z kaczym mięsem i marynowaną cukinię, a dzieci właścicielki biegały po sali gospody, krążąc pomiędzy stolikami gości. Przemknął mąż Sławy, Jarek. Podbierając kilka smakołyków ze stołu, opowiedział o swojej pasji – ukrytych w stajennym budynku zabytkowych autach. Mimo pojawiających się i znikających gości w folwarku toczy się zwykłe życie. Pomyślałem, że to właśnie dla tego uczucia – chwilowej przynależności do tej folwarcznej rodziny – się tu głównie przyjeżdża, a konne wycieczki, wędrówki, spływy kajakiem są czymś w rodzaju przyjemnego dodatku. Najpiękniejsze jeziora w Wielkopolsce: gdzie warto się udać? Wielkopolska kojarzy się przede wszystkim z historycznymi zabytkami i wspaniałą architekturą. Nie można jednak zapominać, że ten niezwykły region ma też sporo do zaoferowania w kwestii wyb... Powiew lat 80. w Jarocinie Pragnienie przynależności do grupy przez kilka lat przyświecało też z pewnością uczestnikom festiwalu muzycznego w Jarocinie leżącym 20 km od Hermanowa. Chwile chwały festiwal miał w latach 80. ubiegłego wieku, gdy rockowa impreza stała się odskocznią od szarej rzeczywistości schyłkowego komunizmu. Przyjeżdżająca do Jarocina młodzież, wywodząca się często z różnych subkultur, mogła dać tu upust potrzebie wolności, a na scenie pojawiali się muzycy zespołów nieprezentowanych wówczas w mediach. Jarocin szybko wyrósł na polską stolicę rocka i muzyki niezależnej i w jakimś sensie został nią do dziś, choć reaktywowany niedawno festiwal nie ma już takiej rangi jak niegdyś. Działa tu jedyne w Polsce muzeum poświęcone rodzimej muzyce rockowej: Spichlerz Polskiego Rocka. W zabytkowym budynku dawnego spichlerza na dwóch piętrach zgromadzono tysiące eksponatów związanych z festiwalem i historią polskiej muzyki. Przechadzam się po tych pomieszczeniach, przyglądając się plakatom i folderom festiwalowym, biletom, pamiętnikom, zdjęciom. Jest też sporo przedmiotów, które placówce podarowali muzycy występujący niegdyś na jarocińskiej scenie, a dziś nierzadko będący najpopularniejszymi krajowymi artystami. Przypominam sobie historie opowiadane przez mojego starszego brata, który na tutejszy festiwal jeździł. Chociaż sam na to wydarzenie nigdy nie dotarłem, wejście do muzeum, ku mojemu zaskoczeniu, zamienia się w pełną wspomnień podróż sentymentalną. Jej dopełnieniem może być wycieczka śladem rozsianych po całym mieście murali o tematyce festiwalowej. Kraina pełna wody Dla miłośników niespieszności i powolnego zwiedzania Folwark Hermanów czy Jarocin mogą się okazać oazą. Cała Wielkopolska ma jednak pod tym względem spory potencjał. To kraina pełna wody. Jest tu blisko 800 jezior i nieskończona ilość rzek, kanałów i cieków. A przecież mało co pozwala tak zanurzyć się w chwili i zwolnić jak bujanie się na falach. To właśnie tutaj przechodzi najdłuższy w Polsce oznakowany szlak wodny – Wielka Pętla Wielkopolski. Blisko 700 km spinających Wartę i Noteć, jeziora Gopło, Ślesińskie i Mikorzyńskie oraz kilka żeglownych kanałów. Trasa nie mieści się w granicach Wielkopolski, zapuszczając się na Kujawy i północną część lubuskiego, a pokonanie jej kajakiem lub łodzią z silnikiem może zająć tygodnie. Marzy mi się więc ucieczka od codzienności i błądzenie po tych wielkopolskich ciekach przez całe lato. Na razie jednak muszę się zadowolić kilkugodzinnym rejsem łodzią. Tak popłynę z miejscowości Ląd w kierunku Pyzdr. Zostawiamy przystań za sobą, omiatając wzrokiem budynki Lawendowego Lądu prowadzonego przez Małgorzatę i Tomasza Sikorskich – gospodarstwa z plantacją lawendy, gdzie można kupić lawendowe olejki lub spróbować wyrabianych na miejscu lawendowych lodów – i wbijamy się w otoczony wysokimi trzcinami wodny tunel Warty. Dwugodzinny spływ łodzią napędzaną turkoczącym na niskich obrotach dieslowskim silnikiem zamienia się w pełną spokoju sesję bycia tu i teraz. Leżę na drewnianej ławce, patrząc na przesuwające się chmury, konary drzew i źdźbła rzecznych traw. Sternik snuje opowieść o Warcie, która ma tu leniwy nurt i poza kilkoma mieliznami, nie kryje wielu niespodzianek, a ja czuję, że mógłbym tak płynąć bez końca przez kolejne dni. Wehikuł czasu Pyzdry, w których schodzę na ląd, przerywając tę senną medytację, witają mnie mającym 30 na 12 m muralem na ścianie hali widowiskowo-sportowej. To artystyczna wizja miejscowości z czasów średniowiecza, gdy była jeszcze miastem królewskim. Obok mariny czeka też prosta restauracja pozwalająca posilić się rybą i sałatką przed wyruszeniem na poznawanie pyzdrskiego zabytku: holenderskiego wiatraka. W pachnącym drewnem wnętrzu młyna wita mnie kustosz. Wiatrak postawiła w 1903 r. rodzina Bartczaków, a po latach niestrudzonej pracy przeszedł on na własność gminy. Zrobiono remont i urządzono w nim placówkę pokazową. – To jeden z niewielu zachowanych w Polsce wiatraków holenderskich z oryginalnym i wciąż sprawnym ciągiem technologicznym – mówi. Na dowód przestawia kilka dźwigni i wprowadza w ruch serce wiatraka. Potężne zębatki wirują, pasy transportowe ślizgają się po kółeczkach, a ociężałe ramiona młyna przecinają ze świstem powietrze. Wszystko działa tu jak za dawnych czasów. Gdyby ktoś się uparł, mógłby tu zsypać kilka ton zboża i uzyskać kilogramy mąki. Robiono to zresztą jeszcze w latach 80. XX w., choć w międzyczasie napęd wiatrowy zamieniono na elektryczny (zachowując jednak wszystkie pierwotne elementy ciągu). – Przez długie lata wiatraki były nieodłącznym elementem tutejszego krajobrazu – opowiada kustosz. – Zależało nam na tym, by ten pozostał nie tylko obiektem historycznym, ale też jednym ze świadków krajobrazu rolniczego dawnej Wielkopolski. Małym śladem pozwalającym sobie wyobrazić, jak kiedyś wyglądały te tereny. Tych znaków przeszłości w Pyzdrach jest więcej. W podziemiach kamienicy na brukowanym rynku urządzono wystawę artefaktów znalezionych na wielkopolskiej ziemi. Oglądanie ich jest podróżą od prehistorii do wydarzeń sprzed kilku dekad, ale prawdopodobnie i tak skończycie ją w sąsiadującej z muzeum kawiarnio-cukierni Kuczora Café. – Słodycze mają zdolność budzenia wspomnień – mówi Przemysław Kuczor, właściciel, gdy siadamy przy stoliku. – Są wehikułem przenoszącym nas do chwil, gdy byliśmy otoczeni opieką rodziców, bezpieczni i beztroscy. Lokalne opowieści uzupełniają obraz Wielkopolski Jak przystało na małe mieściny, w tego typu punktach przecinają się trasy mieszkańców. Po chwili pojawia się kustosz, który wcześniej oprowadzał mnie po wiatraku, przychodzi też przewodnik z muzeum, a w końcu pojawia się i wójt. Zachodzą też przejezdni turyści. Z jednej opowieści wypływa kolejna, odległe wspomnienia rodzą następne. Pijemy kawę, zajadamy lody pistacjowe i gawędzimy obojętni na fakt, że minęła już godzina, w której kawiarnia jest zamykana. Przeciągamy ten wieczór po prostu dlatego, że wszyscy mamy ochotę jeszcze tu pobyć. Nasz ekspert Michał Głombiowski dziennikarz, podróżnik, autor książek. Stały współpracownik magazynu „National Geographic Traveler".
Plebiscyt Cuda Polski 2024 rozstrzygnięty. Wybraliście najpiękniejsze miejsca w kraju
Poznaliśmy wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024. Laureatów z każdego województwa, tak jak w poprzednim roku, wyłonili czytelnicy w głosowaniu internetowym. Walka o zwycięstwo w wielu regionach toczyła się do samego końca.
W tym artykule: Wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024 „Cuda Polski 2024” – zwycięskie miejsca Plebiscyt Cuda Polski 2024 zakończony. O miano „nowego cudu”, tak jak w roku minionym, ubiegało 48 niezwykłych, czasem zupełnie nieznanych miejsc z całego kraju. W ich poszukiwaniu pomogły nam regionalne organizacje turystyczne, lokalni przewodnicy, a także sami mieszkańcy. Decydujący głos należał jednak do was, czytelników magazynu „National Geographic Traveler”. I ponownie nie zawiedliście. W tegorocznej edycji plebiscytu oddano łącznie rekordowe 258 tys. głosów. To najlepszy dowód na to, że wciąż uwielbiacie odkrywać nowe miejsca na turystycznej mapie Polski, co bardzo nas cieszy. – Nie mamy wątpliwości, że „Cuda Polski" to największy w naszym kraju plebiscyt, którego celem jest promowanie wciąż niedocenionych miejsc w naszym kraju. W tym roku w wydarzeniu wzięło udział jeszcze więcej osób niż rok temu. Walka była wyrównana do samego końca, a każdy z ponad 250 tys. głosów oddanych na nominowane miejsca mógł zaważyć o zwycięstwie – przyznaje Łukasz Załuski, redaktor naczelny „National Geographic Polska". I dodaje: – Warto podkreślić, że mimo iż tytuł nowych „Cudów Polski" trafi tylko do 16 miejsc, każda z nominowanych destynacji jest warta odwiedzenia. Poniżej przedstawiamy pełną listę zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024. Wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024 Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. – Wielkie gratulacje dla wszystkich tegorocznych zwycięzców. Kolejny raz nasi czytelnicy wybrali 16 nowych „Cudów Polski", oddając na nie rekordową liczbę głosów. To pokazuje, jak bardzo chcemy promować i odkrywać nasz kraj. I jak bardzo jest on zróżnicowany. Na liście znalazły się bowiem miejsca naturalne, takie jak Bory Tucholskie, także te z wielką historią, jak Zamek w Łańcucie czy Twierdza Srebrna Góra, ale nie brakuje też miast, jak Pyzdry czy Lidzbark Warmiński, które z pewnością warto odwiedzić. Mam nadzieję, że „Cuda Polski 2024” staną się wyjątkowym, zaskakującym szlakiem podróżniczym – podkreśla Michał Cessanis, redaktor prowadzący „National Geographic Traveler” i ambasador plebiscytu. Zagraniczne media zachwycone „polskimi Malediwami”. Każdy może tu wypocząć za darmo „Polskie Malediwy” zostały wyróżnione przez „The Sun". Brytyjski dziennik w swojej publikacji wprost zachęca czytelników, by jeszcze w tym roku wybrali się w to niezwykle malownicze mie... „Cuda Polski 2024” – zwycięskie miejsca Twierdza Srebrna Góra (Dolnośląskie) Jest obiektem unikatowym w skali całej Europy. I to nie tylko dlatego, że jest największą górską fortyfikacją na Starym Kontynencie. Twierdza Srebrna Góra to ciekawa, wielowątkowa historia rozpięta pomiędzy XVIII wiekiem i okresem II wojny światowej, to niesamowite górskie widoki, to miejsce, w którym całe rodziny mogą wyjątkowo ciekawie spędzić czas. Twierdza Srebrna Góra / fot. mat. prasowy Pałace w Ostromecku (Kujawsko-Pomorskie) Niedaleko centrum Bydgoszczy znajduje się niezwykły zespół pałacowo-parkowy zbudowany w stylu warszawskiego rokoka. Z okien pałacu, a także z tarasu znajdującego się za budynkiem roztacza się malowniczy widok na rozciągający się poniżej ogród włoski i Wisłę wraz z jej starorzeczem. W parku odbywają się koncerty i wydarzenia kulturalne, które przyciągają rzesze Bydgoszczan. Pałac Stary w Ostromecku / fot. mat. prasowy Chełmskie Podziemia Kredowe (Lubelskie) Obiekt wyjątkowy w skali kraju i Europy. Wydobycie kredy do celów gospodarczych odbywało się tutaj od średniowiecza do XIX w. W wyniku eksploatacji złóż powstał unikatowy i tajemniczy labirynt podziemnych korytarzy, które ciągną się pod całym Starym Miastem na kilku kondygnacjach. Chełmskie Podziemia Kredowe / fot. mat. prasowy Park Dworski w Iłowej (Lubuskie) Park Dworski okalający pałac zwyciężył już w plebiscycie na najpiękniejsze i najbardziej klimatyczne zielone miejsce w Lubuskiem, zyskując aż 70% głosów internautów. W parku można podziwiać ogrody: różany, japoński i chiński oraz angielski. Ogród japoński utworzony z inicjatywy Friedricha von Hochberga był pierwszym w Europie. Stał się inspiracją do utworzenia ogrodu japońskiego we Wrocławiu. Widok na park z pałacem / fot. mat. prasowy Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej (Łódzkie) Posiada jedną z najbogatszych w świecie kolekcji współczesnej tkaniny artystycznej. Od 1972 r. cyklicznie organizuje prestiżową imprezę wystawienniczą Międzynarodowe Triennale. Muzeum multimedialne oferuje zwiedzającym możliwość wirtualnego obcowania z wybranymi eksponatami, zapoznania się z historią przemysłu włókienniczego, Białej Fabryki oraz rodziny Geyerów, która kryje wiele sekretów. Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej / fot. P. Wacławiak Zamek w Muszynie (Małopolskie) Okazałe ruiny średniowiecznego zamku przyciągają nie tylko amatorów historii. W malowniczej scenerii Beskidu Sądeckiego rozciągają się sensoryczne ogrody zmysłów. Pomimo niezwykle atrakcyjnego położenia, miejsce to zostało zaprojektowane w taki sposób, żeby mogło zapewniać niezwykle intensywne bodźce pozawzrokowe. To idealna propozycja dla osób szukających relaksu i odprężenia. Lot nad Muszyną / fot. Konrad Rogoziński / archiwum MOT Wzgórze Tumskie w Płocku (Mazowieckie) Tu zaczęła się historia miasta w X w., gdy Mieszko I wzniósł na wysokim wzgórzu nad Wisłą gród obronny. To właśnie od tego miejsca najlepiej zacząć spacer po Płocku. Centralną część Wzgórza Tumskiego zajmuje Stary Rynek z kamienicami z XVIII i XIX wieku oraz z ratuszem. Wzgórze Tumskie w Płocku / fot. UM Płock Fabryka Robotów w Mosznej (Opolskie) To dzieło jednego, niezwykle zdolnego człowieka, fana filmów science-fiction i fantasy – pana Sebastiana Kucharskiego. W muzeum można podziwiać zbudowane przez niego roboty. Przede wszystkim postaci z filmów sci-fi, z których największe dochodzą do 3,5 m wysokości i ważą niemal tonę. Fabryka Robotów w Mosznej / fot. mat. prasowy Zamek w Łańcucie (Podkarpackie) Jedna z najcenniejszych rezydencji arystokratycznych w Polsce. Zespół zamkowy słynie ze znakomitych wnętrz mieszkalnych oraz niezwykle cennej kolekcji pojazdów konnych. Liczne dzieła sztuki, pochodzące z dawnych zbiorów łańcuckich, ukazują nie tylko wspaniałość kultury i sztuki minionych epok, ale także historię rodu Lubomirskich i ich dziedzictwo. Zamek otacza stary, malowniczy park w stylu angielskim. Zamek w Łańcucie / fot. mat. prasowy Prawosławny skit w Odrynkach (Podlaskie) Skit Świętych Antoniego i Teodozjusza Pieczerskich w Odrynkach to pierwsza prawosławna pustelnia w Polsce. Miejsce wyjątkowe, chronione przez malownicze rozlewiska Narwi. Jego założycielem i opiekunem był charyzmatyczny ojciec Gabriel. W skicie odbywają się nabożeństwa. Można też spacerować po nadnarwiańskich kładkach i chłonąć spokój tego mistycznego miejsca. Prawosławny skit w Odrynkach / fot. Maciej Nowakowski Bory Tucholskie (Pomorskie) Bory Tucholskie to nazwa parku narodowego oraz popularnego wśród turystów regionu. Są jednym z największych kompleksów borów sosnowych na terenie naszego kraju, nazywanym często zielonymi płucami. Przyciągają nie tylko walorami przyrodniczymi, ale również unikatową mieszanką kultur – Borowiaków Tucholskich, Kaszubów i Kociewiaków. Bory Tucholskie / fot. mat. prasowy Bielsko-Biała (Śląskie) Nazywana „miastem splotów” Bielsko-Biała to kreatywna przestrzeń spotkań ludzi i pomysłów. W unikatowym wielobarwnym wzorze pojawiają się dwa dominujące motywy: przepleciona krętą nicią rzeki Białej historia dwóch kiedyś odrębnych miast. Ciągły ruch interferuje ze spokojem niezmiennie trwającej górskiej przyrody. „Najfajniejsze miasto w Polsce” – tak Bielsko-Białą określił Filip Springer, renomowany polski pisarz specjalizujący się w tematyce miejskiej. Bielsko-Biała / fot. Łukasz Kałwa Muzeum Archeologiczne w Wiślicy (Świętokrzyskie) Wiślica jest najbogatszym zespołem zabytkowym na Ponidziu i jednocześnie kolebką polskiej państwowości. Od czerwca 2022 roku, po czterech latach prac modernizacyjnych, Muzeum Archeologiczne jest dostępne do zwiedzania. Na na turystów czeka unikatowy podziemny szlak łączący najcenniejsze wiślickie skarby. W poznaniu historii Wiślicy pomagają m.in: cyfrowe rekonstrukcje 3D, laserowe hologramy i aplikacja VR. Wiślica z lotu ptaka / fot. mat. prasowy Lidzbark Warmiński (Warmińsko-Mazurskie) Jest nazywany Perłą Warmii (do XIX wieku był jej stolicą). Miasto dąży do tego, aby stać się uzdrowiskiem. Goście już dziś mogą korzystać ze źródeł termalnych, zażywać kąpieli w Termach Warmińskich oraz odwiedzać tężnie. W centrum miasta znajduje się średniowieczny zamek, który jest określany jako „Wawel północy” albo „perła gotyku”. Lidzbark Warmiński / fot. Adobe Stock Pyzdry (Wielkopolskie) Urokliwe małe miasteczko, które rozłożyło się na wysokim brzegu Warty. Niech was jednak nie zwiedzie jego kameralność, bo jest tu naprawdę sporo do zobaczenia i zrobienia. Pyzdry to wielka historia w małym mieście. Swego czasu było jednym z najważniejszych w Wielkopolsce. Zapisało się też na kartach historii w czasach zaborów, kiedy stało się najdalej wysuniętym na zachód miastem pod władzą rosyjskich carów. Darłowo (Zachodniopomorskie) Darłowo to urocze miasteczko nad Bałtykiem. Znane głównie z pięknych plaż i malowniczych widoków, przyciąga turystów z całego kraju i zagranicy. W centrum miasta znajduje się średniowieczny Zamek Książąt Pomorskich. To tu urodził się Eryk Pomorski, jedyny król Danii, Szwecji i Norwegii z pomorskiej dynastii Gryfitów. Darłowo oferuje również liczne możliwości aktywnego wypoczynku, takie jak sporty wodne czy piesze wycieczki po okolicznych lasach i parkach. Darłowo / fot. Shuttertock Wszystkim uczestnikom serdecznie dziękujemy za udział w konkursie, a laureatom gratulujemy! Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Znajdziesz nas także na Instagramie – @natgeopl.