Szokująca Wielkanoc w Nowej Zelandii. Na krzyżach zawisły prawdziwe osoby
Realistyczna wystawa pasyjna w Nowej Zelandii wywołała ogromne emocje – od wzruszenia po oburzenie. To przykład na to, jak bardzo różnią się wielkanocne tradycje w różnych częściach globu.
Spis treści: Kontrowersyjna Wielkanoc w Nowej Zelandii Nietypowe obchody Wielkanocy na świecie Wielkanoc to najważniejsze święto dla chrześcijan. Towarzyszy mu wiele tradycji i obrzędów. W Kościele katolickim wierni uczestniczą w Triduum Paschalnym, a w Wielką Sobotę święcą pokarmy (wraz z pisankami, rzecz jasna). Nie wszędzie Wielki Tydzień wygląda jednak tak samo. Niektóre wydarzenia towarzyszące przygotowaniom do świąt mogą szokować. Kontrowersyjna Wielkanoc w Nowej Zelandii Przykładowo w tym roku w Nowej Zelandii, w miejscowości Tauranga, zorganizowano wystawę w realistyczny sposób ukazującą sceny męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Dzięki inicjatywie kościoła baptystów odwiedzający mogli poczuć się jak świadkowie wydarzeń sprzed dwóch tysięcy lat. Wystawa jest immersyjna, co w zamierzeniu stawia na doświadczenie przez różne zmysły. W obrazowaniu śmierci Jezusa wykorzystano więc m.in. dźwięki czy zapachy. Największe kontrowersje wzbudzili jednak żywi mężczyźni powieszeni na krzyżach. Na okoliczności wystawy zostali przebrani i ucharakteryzowani. Osobliwe wydarzenie wywołało mieszane emocje. Część odwiedzających była głęboko poruszona, niektórzy płakali, inni wychodzili w milczeniu. Pojawiły się również głosy krytyki. Nie brakuje osób, które uważają, że tak bezpośrednie pokazywanie cierpienia może być zbyt brutalne, szczególnie dla dzieci. Organizatorzy zapewniają, że ich celem było umożliwienie ludziom głębszego zrozumienia ofiary Chrystusa i znaczenia Wielkanocy. W ciągu kilku dni wystawę odwiedziło ponad 7000 osób. Reakcje, choć różnorodne, potwierdziły jedno – projekt nie pozostawił nikogo obojętnym. Wśród zwiedzających byli zarówno wierzący, jak i osoby szukające nowych form przeżywania świąt. To nie pierwsze miejsce na świecie, gdzie w tak obrazowy sposób pokazano sceny z Biblii. Podobne zwyczaje są znane (i o wiele bardziej powszechne) np. na Filipinach. Niektórzy wierni decydują się tam na ekstremalne akty pokuty, takie jak publiczne biczowanie, a nawet dobrowolne ukrzyżowania. Mimo sprzeciwów Kościoła katolickiego, praktyki te przyciągają tysiące widzów, a dla uczestników są wyrazem głębokiej wiary. Nietypowe obchody Wielkanocy na świecie W większości krajów Wielkanoc jest jednak obchodzona w mniej brutalny sposób. W końcu istotą tego święta jest dla wiernych nie tylko śmierć Chrystusa, ale przede wszystkim jego zmartwychwstanie. To pokrywa się z przyjściem wiosny i innymi symbolami nowego życia. Z tej okazji w Finlandii dzieci przebierają się za tzw. wiedźmy wielkanocne. Chodzą od domu do domu, prosząc o słodycze i recytując wierszyki. Tradycja ta, choć nieco przypomina Halloween, w rzeczywistości jest związana z wypędzaniem złych duchów na wiosnę. Z kolei w Czechach i na Słowacji w Poniedziałek Wielkanocny panowie smagają kobiety ozdobnymi witkami nazywanymi „pomlázka”. Zgodnie z tradycją ma to przynieść zdrowie i urodę. Choć obecnie zwyczaj ten wzbudza kontrowersje, w wielu domach wciąż jest praktykowany z przymrużeniem oka. Najhuczniej Wielki Tydzień świętują jednak Hiszpanie z Andaluzji. W tych dniach w Maladze i Sewilli odbywają się niezwykle widowiskowe procesje. Członkowie bractw w spiczastych kapturach i długich szatach niosą ciężkie platformy z rzeźbami przedstawiającymi mękę Chrystusa. Wydarzenia mają oczywiście charakter religijny, jednak przyciągają nie tylko wiernych, ale też zaintrygowanych turystów z całego świata. Źródło: nzherald.co.nz Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Obyczaje wielkanocne w Polsce. Wiesz, czym są bziuki i krzyżoki?
Najpopularniejsze wielkanocne obyczaje to święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, uroczyste śniadanie w niedzielę i śmigus-dyngus w poniedziałek. Ale w różnych regionach Polski znajdziemy ich o wiele więcej, kultywowanych przez cały okres Wielkiego Tygodnia.
Spis treści: Święconka Wielkanocne potrawy Jajka i pisanki Lokalne zwyczaje Wielki Piątek dobry zasiewu początek – mówi ludowe przysłowie. I taka też jest polska Wielkanoc: to czas celebracji życia, zmartwychwstania i wiosennego przebudzenia. Jest pełna tradycji nie tylko religijnych, ale też tych mających przedchrześcijańskie korzenie. Obchodzona na różne sposoby. Szczególnie wiejskie zwyczaje są wyjątkowo różnorodne, a czasami zaskakujące. Poznajmy niektóre z nich. Święconka Współczesna ceremonia święcenia pokarmów wygląda inaczej niż kiedyś: odbywa się w kościele lub ustalonym miejscu przed nim, w Wielką Sobotę. Dawniej ksiądz objeżdżał dworki szlacheckie, mieszczańskie domy i chaty bogatszych chłopów, by poświęcić pokarmy przygotowane na wielkanocne świętowanie. Uważano, że w tak wielkie święto nie godzi się jeść czegoś, co nie zostało pobłogosławione. Dlatego święcono wszystko, co przygotowywano do zjedzenia na Wielką Sobotę i kolejne dni. Dopiero pod koniec XVIII w. Kościół wydał decyzję o błogosławieństwie pokarmów w świątyniach. Z czasem ilość święconego pokarmu malała, by w końcu zmieścić się w małym koszyku, w symbolicznej formie. Wielkanocne potrawy Zgodnie z tradycją w Wielką Niedzielę nie podawano ciepłych dań, ponieważ w największe święta nie powinno się wykonywać żadnej ciężkiej pracy, a za taką uważano rozpalanie ognia i gotowanie. Wszystkie potrawy przygotowywane były wcześniej, a w Niedzielę Wielkanocną odgrzewane lub jedzone na zimno. Na wsiach przestrzegano zasady, że wielkanocne śniadanie przygotowane ma być „na jednym dymie”, czyli tylko odgrzane. Echa tego obyczaju widać na naszych stołach i dziś, w postaci szeregu zimnych potraw: mięs, jajek faszerowanych, sałatki jarzynowej czy popularnej w Wielkopolsce studzieniny, czyli mięsnej galaretki. Małgorzata Kunecka z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie opowiada, że także najpopularniejsza dziś wielkanocna zupa, czyli żurek lub barszcz biały, ma ciekawą historię. Dawniej tego typu zupę jedzono często w Wielkim Poście. To czas przednówka, poprzedzający wiosnę i nową wegetację, kiedy do dyspozycji było niewiele produktów. Postny żurek był więc zupą cienką i mało pożywną, dlatego na Wielkanoc chętnie się z nim rozstawano, urządzając tzw. pogrzeb żuru i śledzia. Ten symboliczny koniec uzależnienia od postnych pokarmów obchodzono w Wielki Piątek wieczorem lub Wielką Sobotę rano. Dzisiejszy wielkanocny żurek jest już zupą zupełnie inną: sytą, obfitą i pełną dodatków – kiełbasy, a przede wszystkim jajek. W niektórych regionach przygotowuje się zupę podobną do żuru, ale z dużą ilością chrzanu. W Małopolsce nazywana jest chrzanówką lanckorońską, a na Podhalu – sodrą. Niezależnie od regionu Wielkanoc wszędzie była „okazją do powetowania sobie długiej powściągliwości po rygorach Wielkiego Postu”, jak pisze Krystyna Bockenheim w książce „Przy polskim stole”. Jajka i pisanki Nie tylko w chrześcijaństwie jajko jest symbolem życia i sił witalnych. Podczas poświęconej zmartwychwstaniu Wielkanocy zajmuje szczególne miejsce, zarówno na stołach, jak i w obyczajach. Małgorzata Kunecka mówi, że jeszcze sto lat temu na wsi jajko było dobrem luksusowym, przeznaczonym raczej na sprzedaż na targu niż do codziennej konsumpcji. W Wielkanoc jednak trafiało także na wiejskie stoły. Skorupki z wielkanocnych jajek dawniej wynoszono także na grządki, by warzywa się rodziły, do sadu – by drzewa owocowały, i mieszano z karmą dla drobiu – by się dobrze chował. Ale najpopularniejszy i przy okazji najbardziej kolorowy jest zwyczaj malowania jaj, czyli tworzenia pisanek. Pierwsze polskie znaleziska pisanek pochodzą z X w. z okolic Wrocławia i Opola. Najprostszym rodzajem pisanek są te zanurzane w barwniku, ale technik ozdabiania jest co niemiara. Barwione jajka – kraszanki – tradycyjnie uzyskuje się dzięki wykorzystaniu naturalnych pigmentów, np. zawartych w łupinach cebuli, szpinaku czy buraku. Nieco bardziej skomplikowaną techniką jest metoda batikowa, czyli malowanie wzorów na jajku za pomocą specjalnych pisaków, w których podgrzewa się wosk. Gdy wzór zastyga, barwi się skorupkę, a następnie zdrapuje wosk: tak powstają jasne ornamenty na kolorowym tle. W okolicach Łowicza i Krakowa tworzy się nalepianki i oklejanki. Te pierwsze powstają przez nalepianie na skorupki kolorowych wycinanek z papieru. Oklejanki dekoruje się nie tylko papierem, ale też wieloma innymi materiałami – płatkami kwiatów, trawą, tkaninami czy włóczką. Najtrudniejsze są ażurki, które wykonuje się z samych wydmuszek. Przy użyciu różnych narzędzi na skorupce wywiercane są drobne wzory, następnie malowane farbami. Lokalne zwyczaje Od 2014 r. na mocy konwencji UNESCO Polska prowadzi krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Wpisano na nią kilkadziesiąt obyczajów i tradycji, także tych związanych z Wielkanocą. Wśród nich znalazły się m.in. dwa sposoby dekorowania pisanek: kroszonkarstwo oraz metoda batikowa, obydwa praktykowane na Opolszczyźnie. Poza tym trzy spośród wielu ciekawych wielkanocnych obyczajów. Pierwszy to tzw. krzyżoki w Borkach Małych – tradycja budowania bramy wielkanocnej z kilku tysięcy skorup jaj przez cały okres Wielkiego Postu. Brama umieszczana jest w centrum wsi w Wielką Sobotę w nocy, a w Niedzielę Wielkanocną przed wschodem słońca dwunastu kawalerów pieszo obchodzi pobliskie pola. Krzyżoki kultywuje się wyłącznie w sołectwie Borki Małe w gminie Olesno w woj. opolskim. W gminie Grodzisko Dolne obchodzi się tzw. turki grodziskie. To męskie formacje strażników Grobu Pańskiego składające się wyłącznie z kawalerów. Z kolei w Koprzywnicy w woj. świętokrzyskim praktykuje się bziuki – zwyczaj dmuchania ogniem w Wielką Sobotę. W procesji rezurekcyjnej biorą udział miejscowi strażacy. Co pewien czas dmuchają z ust naftą na palące się pochodnie, tworząc przy tym chmury ognia. I to jest dopiero widowisko! Źródło: archiwum NG Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Nie tylko wierni chcą tu świętować Wielki Tydzień. Procesje przyciągają tłumy ze świata
Nie Polska, a Hiszpania uchodzi za mistrza celebracji Wielkiego Tygodnia. Tamtejsze procesje przypominają teatralne widowiska. Jedna figura może ważyć 600 kg, a niesie ją kilkaset osób. Semana Santa to połączenie wiary, emocji i tradycji, którego warto doświadczyć na żywo.
Spis treści: Wielki Tydzień po hiszpańsku Co Hiszpanie jedzą w Wielkanoc? Wielkanoc nie została (jeszcze) tak skomercjalizowana jak Boże Narodzenie, przez co może się wydawać, że jest obchodzona mniej hucznie. Tymczasem w Kościele Katolickim Zmartwychwstanie Pańskie jest najważniejszym świętem. Świąteczną niedzielę poprzedza cały Wielki Tydzień. W polskiej tradycji szczególnie ważne są Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota. W tych dniach wierni uczestniczą w liturgii Triduum Paschalnego. Wielka Sobota to też dzień, kiedy rano w kościołach święci się pokarmy. Mimo że Polska uchodzi za jeden z najbardziej katolickich krajów w Europie, to nie nad Wisłą Wielki Tydzień świętuje się z największym namaszczeniem. Pod tym względem prym wiodą Hiszpanie. Wielki Tydzień po hiszpańsku Wielki Tydzień, czyli w języki hiszpańskim Semana Santa, to przede wszystkim barwne i pełne emocji procesje. Najwięcej tego typu wydarzeń jest organizowanych w Andaluzji. Bractwa religijne, znane w Hiszpanii jako cofradías, przygotowują się do nich przez cały rok. Podczas największych procesji jeden ołtarz niesie czasem nawet kilkaset osób. To dlatego, że mogą one ważyć nawet 600 kg. – Najbardziej spektakularne procesje odbywają się w Sewilli, Maladze i Granadzie. Ludzie rok wcześniej rezerwują miejsca na trybunach i balkonach, by móc oglądać te niezwykłe parady – mówi Robert Reiski, Polak mieszkający na co dzień w Hiszpanii. Uroczystości w ramach Semana Santa przyciągają nawet najbardziej wymagających turystów. W trakcie piątkowej procesji w Maladze można zobaczyć członków Legionu Hiszpańskiego, elitarnej jednostki wojskowej w hiszpańskiej armii. Przylatują z Madrytu, żeby towarzyszyć procesji z figurą Chrystusa z Mena. Wnoszą go z wojskową precyzją przy dźwiękach werbli. Poruszające są też nocne procesje ze świecami, odbywające się w absolutnej ciszy. – Ma to niesamowity klimat i zupełnie nie przypomina naszej Wielkanocy. Hiszpańska Semana Santa łączy religijne korzenie z nowoczesnym świętowaniem, a wszystko odbywa się w atmosferze radosnej fiesty – mówi Joanna Ossowska-Rodziewicz, współwłaścicielka agencji nieruchomości działającej w Hiszpanii. Co Hiszpanie jedzą w Wielkanoc? Procesje organizowane w Wielkim Tygodniu to oczywiście nie jedyna różnica między obchodami Wielkanocy w Polsce i Hiszpanii. Inne są też tradycje kulinarne. Obowiązkowym daniem jest potaje de vigilia, czyli zupa z ciecierzycy, szpinaku i dorsza. Serwuje się ją od poniedziałku do soboty w wersji wegetariańskiej, a w niedzielę z dodatkiem wędzonych kości. Popularną wielkanocną przekąską są również torrijas. To z kolei grzanki z chleba namoczonego w mleku, obtaczane w jajku i cukrze z cynamonem. Podczas niedzielnego obiadu wielkanocnego w gronie rodziny często podaje się jagnięcinę oraz potrawy rybne – zwłaszcza z dorsza – przyrządzane w formie zapiekanek lub pikantnych gulaszy z dodatkiem pomidorów i ostrej papryki. Hiszpanie chętnie sięgają też po tradycyjną drożdżową babkę wielkanocną, znaną jako Mona de Pascua. To ciasto z czekoladowymi jajkami w środku, które cieszy się ogromną popularnością zwłaszcza wśród dzieci. Nieodłącznym towarzyszem świątecznych uroczystości jest też wino. W trakcie Semana Santa podaje się różne jego odmiany, a także specjalną lemoniadę na bazie wina. Źródło: Top Story Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Mało znane zwyczaje wielkanocne. Polska tradycja jest bardzo bogata
Poznaj zwyczaje wielkanocne, które na przestrzeni wieków pielęgnowały kolejne pokolenia Polaków. Kilka z nich, tak jak wieszanie śledzia czy zasłanianie luster, może być dla niektórych sporym zaskoczeniem.
W tym artykule: Zwyczaje wielkanocne w Polsce Pogrzeb żuru Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Świąteczne porządki Palmy wielkanocne Święcenie pokarmów Wieszanie śledzia Mycie twarzy wodą, w której gotowały się jaja na święconkę Zasłanianie luster Święcenie ognia i wody Śmigus-dyngus Zwyczaje wielkanocne na świecie Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto obchodzone przez chrześcijan. Upamiętnia męczeńską śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. O ile termin Bożego Narodzenia jest stały, o tyle Święta Wielkanocne są ruchome i wypadają między 22 marca a 25 kwietnia, o czym więcej pisaliśmy przy okazji ciekawostek o wiośnie. W 2024 roku Święta Wielkanocne obchodzimy 20 kwietnia (Niedziela Wielkanocna) i 21 kwietnia (Poniedziałek Wielkanocny). Polska tradycja związana ze Świętami Wielkanocnymi jest wyjątkowo bogata. Zebraliśmy najciekawsze zwyczaje wielkanocne. Prześledzimy także, skąd się wzięły i co oznaczają. Zwyczaje wielkanocne w Polsce Pogrzeb żuru Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Świąteczne porządki Palmy wielkanocne Święcenie pokarmów Wieszanie śledzia Mycie twarzy wodą, w której gotowały się jaja na święconkę Zasłanianie luster Święcenie ognia i wody Śmigus-dyngus Pogrzeb żuru Żur w dawnych czasach był zupą postną, spożywaną bez mięsa przez większość Wielkiego Postu. Po zakończeniu okresu wyrzeczeń w niektórych miejscach Polski istniał zwyczaj wylewania garnków z zupą na znak radości z nadejścia świąt i możliwości zmian na stole. Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Ten zwyczaj jest chrześcijańską wersją pogańskiego palenia lub topienia Marzanny. W dawnych czasach był on jednak bardziej rozbudowany. W ramach potępiania uczynku ucznia, który zdradził Jezusa, przygotowywano specjalną kukłę, którą wieszano, wleczono po ulicach i okładano tym, co było pod ręką. Zdarzały się także przypadki, że zwyczaj był „wzbogacany” o naloty na żydowskie domy, których mieszkańcy musieli się wykupywać przed wiszącą przed wejściem kukłą. Jeśli tego nie zrobili, dochodziło do pobić. Świąteczne porządki To fakt, że przedświąteczne porządki, a szczególnie mycie okien, są w Polsce tak powszechne, że powstają na ten temat dowcipy. Fenomen ma jednak drugie dno. Wiosenne porządki mają swój symboliczny wymiar. To okazja, by wyrzucić z domu złe zimowe duchy, choroby i smutek, a wpuścić wiosenną odnowę. Palmy wielkanocne Palmy katolicy święcą w Niedzielę Palmową. Dawny zwyczaj zakładał także okładanie nimi domowników. Wszystko po to, aby wygonić z nich złe duchy. Połknięcie bazi z takiej palemki miało przynosić zdrowie i bogactwo. Święcenie pokarmów Trudno wyobrazić sobie Wielkanoc bez święconki. Wedle tradycji w koszyku (najczęściej małym, ale kiedyś święcono także wielkie kosze) powinny się znaleźć: baranek symbolizujący Jezusa, mięso – symbol końca postu, jajo – symbol narodzin, masło – znak zamożności, chrzan nawiązujący do „goryczy męki”, woda – symbol życia. Wieszanie śledzia Ten zwyczaj ma podobny charakter, co wylewanie żuru. Postne jedzenie, którego po dłuższym czasie wszyscy mieli dość, stawało się obiektem zemsty. Za co? Za to, że zajmowało miejsce mięsa na stołach. Mycie twarzy wodą, w której gotowały się jaja na święconkę Poważnie, jest taki zwyczaj, zarezerwowany przede wszystkim dla pań. Kiedyś wierzono, że obmycie twarzy wodą, w której gotowały się jaja na święconkę, ma pomagać na cerę, a nawet likwidować piegi. Zasłanianie luster Zapomniany dziś zwyczaj związany z Wielkim Postem, a szczególnie z Wielkim Piątkiem. Zasłonięcie lustra oznaczało wyrzekanie się wszelkiej próżności. Święcenie ognia i wody To kolejne schrystianizowane tradycje pogańskie. Święcenie wody i ognia ma miejsce w Wielką Sobotę, gdy nie są odprawiane msze. Woda święcona odpędza według wiernych wszelkie zło, a poświęcenie ognia ma zapewnić bezpieczeństwo domowym ogniskom. Śmigus-dyngus Znany wszystkim zwyczaj oblewania się wodą ma sporo ciekawych znaczeń. Przede wszystkim oblewano atrakcyjne dziewczęta, które mogły się „wykupić”, obdarowując chłopca pisanką. Polewanie się wodą ma także korzenie w tradycjach oczyszczania się po zimie z chorób i złych mocy. Zwyczaje wielkanocne na świecie Szwedzi pozdrawiają się słowami Glad Påsk – Wesołej Wielkanocy, Włosi kosztują colomby – wielkanocnej babki z migdałami, we Francji dzieci szukają w ogrodzie czekoladowych dzwonków i kurczaków, a Brytyjczycy uczestniczą w wyścigu turlania jajek. Dla Brytyjczyków Święta Wielkanocne oznaczają cztery dni wolne od pracy. Świętowanie rozpoczyna się bowiem w Wielki Piątek – Good Friday – i trwa do poniedziałku – Easter Monday. Jajko, symbol wiosny i nowego życia, nierozerwalnie związane z Wielkanocą na Wyspach Brytyjskich, jest bohaterem wielu zabaw zarówno wśród dorosłych Brytyjczyków, jak i tych najmłodszych. Na przykład egg rolling to zawody w turlaniu jajek, polegające na tym, aby jak najszybciej doturlać jajko do mety z nietkniętą skorupką. Popularnym zwyczajem jest również egg hunt, czyli szukanie czekoladowych jajek ukrytych w zakątkach mieszkania lub w ogrodzie. We Francji Wielkanoc jest dniem spotkań rodzinnych i czasem odpoczynku. Wiele francuskich rodzin wybiera się wówczas na narty lub wyjeżdża z miasta, aby aktywnie spędzić czas. Dzieci szczególnie uwielbiają te święta i oczekują ich z niecierpliwością. W niedzielny poranek zaczyna się bowiem poszukiwanie czekoladowych łakoci – jajek wielkanocnych – oeufs de Pâques, dzwonków – cloches, kurczaków – poules i zajączków – lapins, ukrytych przez dziadków i rodziców w zakątkach mieszkania lub ogrodzie. Dla Włochów Wielkanoc to przede wszystkim uroczysta msza na Placu Św. Piotra w Watykanie pod przewodnictwem papieża zakończona błogosławieństwem Urbi et Orbi. Ponieważ symbolem Wielkanocy we Włoszech jest baranek, w Niedzielę Wielkanocną na włoskich stołach króluje głównie barania pieczeń z rozmarynem i czosnkiem lub pieczone jagnię. Nie może zabraknąć także tradycyjnej włoskiej colomby – puszystej babki, nadziewanej migdałami, kawałkami czekolady, kształtem przypominającej gołębia w locie. Z kolei w Szwecji popularnym zwyczajem wielkanocnym jest Paskkaerringar, podobne do amerykańskiego Halloween. Tego dnia dziewczynki przebrane za wiedźmy, symbolizujące baby wielkanocne, stukają do drzwi mieszkań sąsiadów, aby zbierać słodycze i drobne pieniądze. Gdy się im otworzy, recytują chóralnie – Glad Påsk! czyli – Wesołej Wielkanocy! To powitanie słychać w Szwecji podczas świąt Wielkiej Nocy z ust każdego przechodnia. Źródło: materiały prasowe fru.pl.
To tu „rosną” największe palmy wielkanocne w Polsce. Żyrafy są przy nich tycie
Palmy wielkanocne to nieodłączny symbol świąt, a w niektórych regionach Polski ich tworzenie przerodziło się w prawdziwą sztukę ludową. Dzięki lokalnym konkursom ta barwna tradycja nie tylko przetrwała, ale rozkwita z roku na rok.
Spis treści: Najwyższe palmy wielkanocne w Polsce Palmy to tu część folkloru Wielkanoc to najważniejsze święto dla chrześcijan. Niedziwne więc, że jego obchody trwają cały Wielki Tydzień. Tym dniom towarzyszą mniej i bardziej znane zwyczaje wielkanocne. Chwilę wcześniej wierni świętują Niedzielą Palmową, co również jest upamiętnieniem wydarzeń z Biblii. Kiedy Jezus wjeżdżał na ośle do Jerozolimy, tłumy miał witać go, machając właśnie liśćmi palmy i gałązkami oliwnymi. Współczesne palmy wielkanocne rzadko kiedy przypominają drzewa kojarzone z rajskimi wyspami. Najwyższe palmy wielkanocne w Polsce Palmy wielkanocne można kupić w sklepie, ale w niektórych regionach w Polsce od pokoleń pielęgnuje się tradycję własnoręcznego wytwarzania tych ozdób. Palmy mają być nie tylko kolorowe, ale i wysokie. Dobrze wiedzą o tym mieszkańcy Lipnicy Murowanej położonej w województwie małopolskim. Od 1958 roku w Niedzielę Palmową odbywa się tam Konkurs Lipnickich Palm i Rękodzieła Artystycznego im. Józefa Piotrowskiego. Z roku na rok wydarzenie przyciąga tłumy turystów i mediów. Palmy zgłoszone do konkursu są dzielone na kilka kategorii wysokości: od poniżej 3 metrów aż po ponad 22 metry. Rekordowa palma, wykonana przez Zbigniewa Urbańskiego w 2023 roku, miała aż 37,78 metra wysokości. Była wykonana z leszczyny, opleciona kolorową bibułą i udekorowana ręcznie robionymi kwiatami z krepiny w liczbie ok. 800. Dla porównania warto przypomnieć, że dorosły samiec żyrafy mierzy około 6 metrów. Coroczny konkurs w Lipnicy Murowanej to nie tylko rywalizacja, ale też integracja lokalnej społeczności. Podczas wydarzenia można spróbować regionalnych potraw, posłuchać muzyki ludowej oraz wziąć udział w warsztatach rękodzielniczych. Palmy to tu część folkloru Mazowsze również ma słabość na palm wielkanocnych. W miejscowości Łyse na Kurpiach również odbywa się konkurs ozdób świątecznych. Od 1969 roku, z wyjątkiem roku 2020, organizowany jest tutaj konkurs na najpiękniejszą tradycyjną palmę kurpiowską. Ozdoby mierzą zazwyczaj około 10 metrów i są przystrajane zgodnie z lokalnymi tradycjami. Nie brakuje więc papieru, bibuły, gałązek świerkowych oraz innych roślin. Ważne jest, aby nie używać roślin podlegających ochronie, co jest surowo przestrzegane przez organizatorów. Podobnie jak w Lipnicy Murowanej, Niedziela Palmowa w Łysych to święto lokalnej kultury kurpiowskiej. Co roku w wydarzeniu biorą udział nie tylko mieszkańcy, ale też zaintrygowani turyści z całej Polski. Czekają tam na nich występy zespołów ludowych, kiermasze sztuki ludowej oraz prezentacje lokalnych potraw. Inne mniej znane konkursy plam wielkanocnych są także organizowane między innymi w Gilowicach na Żywiecczyźnie oraz Nowym Wiśniczu, położonym niedaleko Lipnicy Murowanej. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Pogoda na Wielkanoc 2024. Niewykluczone, że padnie rekord temperatury
Jaka będzie pogoda na Wielkanoc 2024 roku? Wstępne prognozy synoptyków wskazują, że czekają nas najcieplejsze święta od lat. Co więcej, niewykluczone jest także pobicie rekordu temperatury sprzed półwiecza.
W tym artykule: Pogoda na Wielkanoc 2024. Możliwy rekord ciepła Kiedy był najcieplejszy marzec? W 2024 roku Wielkanoc wypada stosunkowo wcześnie. Do świątecznego śniadania w gronie rodziny i najbliższych zasiądziemy już w najbliższą niedzielę, czyli 31 marca. Z kolei drugi dzień świąt Wielkiej Nocy – znany również jako lany poniedziałek – obchodzić będziemy 1 kwietnia. Im bliżej do wielkanocnej przerwy od pracy i nauki, tym więcej pytań o to, jaka aura panować będzie w Wielką Niedzielę, a jaka w śmigus-dyngus. Prognozy przygotowane przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) są bardzo optymistyczne. Jak przekazali synoptycy, temperatura w większości regionów Polski sięgnie lub nawet przekroczy 20OC. Pogoda na Wielkanoc 2024. Możliwy rekord ciepła Pogoda na Wielkanoc 2024 r. zapowiada się iście wiosennie. Pierwszy przypływ przyjemnego powietrza i słonecznej aury poczujemy już w Wielką Sobotę. Tego dnia, gdy w kościołach odbywa się tradycyjne poświęcenie pokarmów na stół wielkanocny, temperatura w większości kraju przekroczy 20OC. Równie słonecznie zapowiada się pierwszy dzień świąt Wielkiej Nocy. Według prognoz IMGW temperatura nocą wynosić będzie od 5 do 12OC, w dzień zaś osiągnie 11–24OC. Wiatr słaby i umiarkowany, na północy i południu porywisty, z kierunków południowych, tylko nad morzem i Pomorzu Wschodnim. Piękna pogoda ma się utrzymać przez całe święta. W Poniedziałek Wielkanocny termometry mają wskazać ponad 20OC; miejscami nawet 24 stopnie. – Wszystko wskazuje na to, że modele meteorologiczne nie myliły się. Już w zeszłym tygodniu pisaliśmy, że Wielkanoc będzie ciepła, z temperaturą w okolicach 20OC. Na ten moment wszystko zdaje się to potwierdzać. Według prognoz naszych synoptyków już od soboty na termometrach zobaczymy 20OC, a w Niedzielę i Poniedziałek Wielkanocny będzie jeszcze cieplej, nawet do 24°C. Możemy spodziewać się także przelotnych opadów deszczu – czytamy na facebookowym profilu IMGW. Niestety, piękna pogoda nie utrzyma się długo. Najnowsze prognozy IMGW nie wykluczają wyraźnego ochłodzenia po świętach wielkanocnych. – Modele widzą niestety zmianę w pogodzie i ochłodzenie. Nie należy jednak przywiązywać się do tych wartości. Są to wyniki matematyczne, które podczas kolejnych obliczeń mogą się zmienić – podkreślają synoptycy. Pogoda na życzenie. Czy słońcem i deszczem można manipulować? Pogodą można sterować na różne sposoby: jodkiem srebra rozprasza się mgłę wokół lotnisk, powstrzymuje grad i burze śnieżne, a przede wszystkim wywołuje deszcz. Kiedy był najcieplejszy marzec? Dotychczas na terenie Polski najwyższą dla marca temperaturę powietrza odnotowano 30 marca 1974 r. w Nowym Sączu w woj. małopolskim. Termometry wskazały wówczas dokładnie 25,6OC (dla porównania – rekord kwietniowej temperatury maksymalnej, sprzed 12 lat, wynosi 32,5OC). Niewykluczone zatem, że w trakcie nadchodzącej Wielkanocy rekord sprzed 50 lat zostanie oficjalnie pobity. Przypomnijmy, że najcieplejszym marcem od 1880 roku, odkąd zaczęto regularne obserwacje meteorologiczne na świecie, był marzec 2016 roku. W tamtym czasie – według danych Japońskiej Agencji Meteorologicznej – temperatura powietrza była globalnie o 0,62OC wyższa od średniej z ostatnich trzydziestu marców, czyli okresu 1981–2010. Drugim najcieplejszym marcem w historii światowych pomiarów był ubiegłoroczny. Trzeci miesiąc 2023 r. okazał się cieplejszy o 0,51OC od średniej temperaturowej z lat 1991–2020. Źródło: imgw.pl. Szukasz fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska”. Najnowszą ofertę znajdziesz na stronie kultowy.pl. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Gdzie pojechać na Wielkanoc 2023? Tanie loty już od niespełna 90 złotych w obie strony
Nie masz pomysłu, gdzie pojechać na Wielkanoc 2023? Jesteś ciekawy, jak obchodzi się święta w innych krajach? Jeśli tak, to rozwiązanie jest tylko jedno – zagraniczny wyjazd. A niskie ceny tylko zachęcają do rezerwowania biletów na wielkanocny city break.
W tym artykule: Wielkanoc 2023 za granicą Tanie loty na Wielkanoc 2023 – Szwecja za mniej niż 100 złotych Gdzie na Wielkanoc 2023? Finlandia za niewiele ponad 100 złotych Gdzie spędzić Wielkanoc 2023? Norwegia za mniej niż 200 złotych Londyn na Wielkanoc 2023 – ile zapłacimy za bilety? Wielkanoc 2023 w Niemczech – tanie bilety lotnicze Wielkanoc 2023 za granicą Przed nami święta wielkanocne, które w 2023 roku wypadają 9 i 10 kwietnia. Z różnych powodów wiele osób lubi spędzać ten czas w podróży. Niektórzy wyjeżdżają też za granicę, aby spotkać się z rodziną lub przyjaciółmi i wspólnie świętować Wielkanoc. Gdzie pojechać na Wielkanoc 2023? Z myślą o tych, którzy planują uciec przed świąteczną gorączką i spędzić wielkanocny weekend poza granicami kraju, przejrzeliśmy oferty niskobudżetowych przewoźników. Wybraliśmy najciekawsze i, co najważniejsze, tanie oferty. Za stosunkowo niewielkie pieniądze dolecimy do państw skandynawskich. Oprócz Finlandii, Norwegii i Szwecji, przygotowaliśmy także propozycję skierowaną do osób, które chciałby wykorzystać wiosenne święta do lepszego poznania naszych zachodnich sąsiadów lub zawitać nad Tamizę. Zapinamy pasy i ruszamy w podróż po Europie. Wizz Air uruchamia nowe połączenie. To będzie tegoroczny hit Dobra wiadomość dla pasażerów podróżujących z lotniska Rzeszów-Jasionka. Władze portu poinformowały, że w ich letniej ofercie pojawi się nowe, hitowe połączenie, które realizować b.. Tanie loty na Wielkanoc 2023 – Szwecja za mniej niż 100 złotych Nasze zestawienie otwiera Szwecja. I to nieprzypadkowo, ponieważ ceny biletów lotniczych do największego i najludniejszego państwa nordyckiego naprawdę robią wrażenie. Wystarczy wspomnieć, że do Sztokholmu bezpośrednio polecimy liniami Wizz Air z lotniska w Gdańsku za niespełna 90 złotych w obie strony. Wylot w Wielką Sobotę (8 kwietnia) z portu im. Lecha Wałęsy o godz. 06:10. Powrót w Poniedziałek Wielkanocny (10 kwietnia) z NYO Sztokholm Skavsta o godz. 08:00. Czas podróży wynosi 1 godz. 15 min. W tym samym terminie do stolicy Szwecji kursuje także inny tani przewoźnik, czyli Ryanair. Lot realizowany z Krakowa jest jednak znacznie droższy. Za opcję „tam i powrót” trzeba zapłacić ok. 250 złotych. Wylot w sobotę o godz. 19:40. Powrót z portu ARN Sztokholm Arlanda w poniedziałek o 20:30. Czas lotu – blisko dwie godziny. Co warto zobaczyć w Sztokholmie? Przed podróżą zapoznaj się z wskazówkami Travelera. Gdzie na Wielkanoc 2023? Finlandia za niewiele ponad 100 złotych Tanich biletów lotniczych na Wielkanoc 2023 warto też szukać w zakładce „Finlandia”. Do najszczęśliwszego kraju świata, według corocznego zestawienia World Happiness Report, dolecimy w półtorej godziny. Jeśli chcemy spędzić świąteczny weekend w Krainie Muminków, zachęcamy do zaklepania lotu do Turku, czyli najstarszego fińskiego miasta. Za bilet w dwie strony z Gdańska zapłacimy 138 złotych. Wylot 8 kwietnia o godz. 15:30. Powrót 10 kwietnia o 10:40 z portu Turku Airport. Turku w 2011 roku otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Największą atrakcją miasta jest jeden z najstarszych zamków w Finlandii z XIII wieku, którego okres świetności przypadała na rządy księcia Jana III Wazy i Katarzyny Jagiellonki. Nieopodal Turku, w miejscowości Naantali (ok. 15 km), znajduje się park rozrywki „Świat Muminków”, poświęcony bohaterom kultowej bajki. Gdzie spędzić Wielkanoc 2023? Norwegia za mniej niż 200 złotych Norwegia to kolejny kierunek dobrze znany Polakom, którzy stanowią najliczniejszą mniejszość narodową zamieszkujący ten kraj. Przy okazji nachodzących świąt warto spojrzeć na Oslo nie tylko jak na miasto, do którego wyjeżdżamy do pracy. Norweska stolica ma do zaoferowania wiele ciekawych atrakcji turystycznych, zwłaszcza dla miłośników sztuki i historii. Obowiązkowym punktem wycieczki do Oslo jest Muzeum Muncha, gdzie można podziwiać najbardziej znany obraz artysty, czyli „Krzyk”. Inne intrygujące miejsce to Twierdza Akershus z byłym więzieniem udostępnionym zwiedzającym. Skandynawia jest też kojarzona z charakterystycznymi krajobrazami. Trzy dni mogą nie wystarczać na dłuższe eksploracje, ale namiastka norweskiej przyrody czeka na nas w Ekebergparken. Za lot w dwie strony na trasie Gdańsk-Oslo zapłacimy 182 zł. Wylot w sobotę o 07:00 z lotniska im. Lecha Wałęsy, powrót w poniedziałek o 12:30 z portu TRF Oslo Torp. Londyn na Wielkanoc 2023 – ile zapłacimy za bilety? Londyn to jedno z najczęściej odwiedzanych przez Polaków miast w Europie. Jeśli chcemy spędzić Wielkanoc last minute z widokiem na Big Bena, za bilet w dwie strony z lotniska Warszawa-Modlin na londyńskie Stansed zapłacimy 244 zł. Wylot z Polski w sobotę 8 kwietnia o 10:35. Powrót w poniedziałek 10 kwietnia o 06:25. Wcześnie, ale dzięki temu w wciąż będziemy mieli czas na lenistwo w domu. O stolicy Wielkiej Brytanii napisano już setki książek i przewodników. W kilku zdaniach nie da się wymienić wszystkich powodów, dla których warto zobaczyć to kosmopolityczne miasto. Niedecydowanych być może zainteresuje to, że w 2022 r. Londyn został okrzyknięty najbardziej fotogenicznym miastem na świecie. W mieście zakochają się jednak nie tylko fotografowie, ale też miłośnicy kina. Na londyńskich ulicach powstawało wiele znanych produkcji filmowych, na przykład „Notting Hill” czy seria o Harrym Potterze. Gdzie kręcono Harry'ego Pottera? Poznaj miejsca, w których nagrywano filmową serię o młodym czarodzieju Miejsc, gdzie kręcono Harry'ego Pottera, jest znacznie więcej niż mogłoby się wydawać. Choć zdecydowana większość kojarzy filmową serię o czarodzieju z Hogwartu przede wszystkim z Wyspa... Wielkanoc 2023 w Niemczech – tanie bilety lotnicze Wielkanoc 2023 u naszych zachodnich sąsiadów? Tym razem na tapecie jest jednak nie Berlin, a Dortumnd, czyli największe miasto Zagłębia Ruhry. Trzeba przyznać, że niemieckie miasta mają ogromną konkurencję w postaci stolicy. Choć mówi się o nich znacznie rzadziej niż o Berlinie, to wcale nie oznacza, że nie są ciekawymi kierunkami turystycznymi. W Dortmundzie zaplanujemy weekend pełen wrażeń. Począwszy od ruin zamku z imponującym widokiem na dolinę, przez Muzeum Historii Społecznej w dawnej kolonii, kończąc na parku Westfalenpark, gdzie znajduje się wieża telewizyjna Florianturm. W mieście znajduje się także największy w kraju i szósty pod względem wielkości w Europie stadion piłkarski Signal Iduna Park, na którym na co dzień trenują piłkarze Borussi Dortmund. Lot z Polski do Dortmundu trwa półtorej godziny. Połączenie obsługują zarówno Wizz Air, jak i Ryanair. Za bilet w dwie strony zapłacimy ok. 230 złotych. Wylot z Katowic w Wielką Sobotę o 07:15, wylot z Niemiec w Lany Poniedziałek o 14:55 (Ryanair) lub o 20:10 (Wizz Air). Warto wspomnieć, że ceny biletów mogą ulec zmianie. Im bliżej dnia wylotu, tym większe szanse, że wzrosną. Warto też wziąć pod uwagę to, że w okresie świąt tanie bilety zazwyczaj są droższe niż w innych sezonach. Źródło: skyscanner.pl Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Dwadzieścia ołtarzy i Jezus w szklanej trumnie. Wielki Tydzień na Sycylii [FOTOREPORTAŻ]
Joanna Mrówka, Fotograf Miesiąca National Geographic, przedstawia fotoreportaż dokumentujący obchody Wielkiego Tygodnia na Sycylii. Zdjęcia z tego cyklu były nominowane do nagrody w Konkursie im. Krzysztofa Millera "Miej odwagę patrzenia" 2019 oraz w ostatnim Grand Press Photo.
Cypr przed sezonem? Jest najpiękniejszy!
Słońce świeci tu przez 340 dni w roku, przyjemnie ciepło jest nawet zimą, ale to wiosną Cypr jest najpiękniejszy!
Jest wprawdzie jedną z największych wysp na Morzu Śródziemnym, ale bez przesady. Z jednego krańca Cypru na drugi można przejechać w kilka, a nie w kilkanaście godzin. Łączna długość linii brzegowej to raptem 648 km, tyle mniej więcej, ile wynosi odległość np. pomiędzy Zakopanem a Helem. Podróż autem jest więc świetnym sposobem na poznanie tej pięknej wyspy. W ciągu jednego dnia można dojechać z Larnaki i do Nikozji – ostatniej na świecie podzielonej stolicy – oraz do położonego na zachodzie kurortu Pafos, gdzie m.in. zachowały się wspaniałe starożytne mozaiki. Do tego drogi są świetne, a trasa widokowa ciągnąca się wzdłuż śródziemnomorskiego wybrzeża wzbudza zachwyt. Z wypożyczeniem auta na miejscu nie ma problemu. Skorzystałem z wypożyczalni Anemayia w Larnace. Prowadzi ją Helen, z pochodzenia Mołdawianka, która za męża ma Cypryjczyka. – Pamiętaj, że tu ruch jest lewostronny, a mandaty za przekroczenie prędkości bardzo wysokie – przestrzegała mnie Helen. Podczas załatwiania formalności słyszałem to kilka razy, ale jak się później okazało, przynajmniej o raz za mało. Różowe punkciki Mąż Helen podstawia mi auto na lotnisko w Larnace. Po lewej stronie, w drodze do hotelu Flamingo Beach, dostrzegam małe różowe punkciki na słonym jeziorze, w którym odbija się meczet Hala Sultan Tekke, jedno z najświętszych miejsc muzułmańskich na wyspie. Te punkciki to flamingi, które podobnie jak bogaci Brytyjczycy, Rosjanie i ostatnio chińscy deweloperzy upodobały sobie Cypr zimą i wczesną wiosną. Dawniej jezioro było ważnym źródłem soli dla Cypryjczyków. Ci zbierali ją, przemierzając wyschniętą latem nieckę na osiołkach. Tak było do lat 80. minionego wieku. Legenda mówi, że jezioro zawdzięcza swoje zasolenie św. Łazarzowi, który po tym, jak stara kobieta odmówiła mu jedzenia i picia, miał powiedzieć: „Aby twoje winorośle uschły, a jezioro było na zawsze słone”. Jednak naukowcy wyjaśniają, że woda przecieka z morza do jeziora przez porowatą skałę i stąd bierze się jej zasolenie. Na Cyprze właściwie wszystkie ważne miejsca mają – obok mniej lub bardziej udokumentowanych źródeł historycznych – swoje legendy. Np. skały Petra tou Romiou, sanktuarium w Koukli czy grota w pobliżu Polis – związane z prastarym kultem Afrodyty, która na Cyprze miała wyłonić się z morza. Są niezwykle malownicze, a historia zmieszana z mitem jak koktajl pobudza zmysły i wyobraźnię. Petra tou Romiou dzieli od Larnaki ok. 100 km, a od Pafos zaledwie 25 km. Jadąc, rozkoszuję się widokami, bo w okolicy starego Pafos rozciąga się najpiękniejszy fragment wybrzeża Cypru. Wapienne białe skały wynurzają się z morza i są wymarzonym tłem do romantycznych zdjęć. Przed letnim sezonem na kamienistej plaży Petra tou Romiou jestem ja i kilku innych plażowiczów. Tymczasem woda w morzu idealna do pływania. Ale samo pluskanie to za mało. Żeby pomóc losowi, trzeba wśród kamyków odnaleźć otoczaki w kształcie serc. Boska kąpiel Lubię cypryjskie plaże i mógłbym na nich spędzać całe dnie. Nie tylko z powodu błękitnej wody. Np. w zatoce Lara jest obszar lęgowy żółwi morskich: zielonych i karetta. Żeby się tutaj dostać, trzeba pokonać wyboistą krętą drogę. Nie ma żadnych oznaczeń, hoteli, restauracji czy nocnych klubów. Na plażach nie można też przebywać po zachodzie słońca, a od czerwca do sierpnia są one w ogóle zamknięte. Wtedy jest okres lęgowy żółwi. Jednak zamiast wylegiwać się na plaży, jadę do Łaźni Afrodyty za portem rybackim w Latsi niemal na krańcu półwyspu Akamas. Wiosną, kiedy wszystko kwitnie, jest tu zielono i żółto jak na polskich łąkach. Bujna roślinność porasta doliny i jary, a wybrzeża urywają się nagle i wpadają do morza. Słychać tylko szum fal, wokół nie ma żadnych domów, za to półwysep zamieszkują dzikie zwierzęta i stada kóz. Pachnie ziołami i mandarynkami, które na parkingu sprzedaje od lat ubrana na czarno Cypryjka. Z wysokiego skalistego wybrzeża rozpościera się kojący widok na morze – w kilku kolorach. Grota, w której kąpała się bogini i spotykała ze swym boskim kochankiem Adonisem, jest schowana w wąwozie wśród pnączy i wysokich eukaliptusów. Kąpiel w tym skalnym basenie ponoć odejmuje z metryki 10 lat, ale wchodzenie do wody jest zabronione. W drodze powrotnej do Larnaki, na przylądku Drepano, gdzie w czasach rzymskich były miasto i port, zaglądam do stojącego na szczycie urwiska kościółka św. Jerzego – patrona nieszczęśliwie zakochanych. Ale na szczęście w świątyni jest pusto. Na tarasie pobliskiej tawerny biorę łyk cypryjskiego słońca, jak mówi się o tutejszym specjale – słodkim winie commandaria – i zajadam grillowany ser halloumi. Poranna kawa u Pamfosa W mieście przesiadam się na rower wypożyczony w hotelu. Ścieżką rowerową i nadmorską promenadą dojeżdżam do centrum Larnaki. Parkuję przy cerkwi św. Łazarza i wypijam słodką poranna kawę z Pamfosem, starszym Cypryjczykiem, który w młodości był lotnikiem, a potem przez 50 lat wypiekał chleb. Przechwala się, że nawet tysiąc bochenków dziennie. Częstuje papierosami, opowiada o tureckiej inwazji w latach 70., o hucznym ślubie, dużej rodzinie, muzyce, galerii komunistów z całego świata jaką stworzył na jednej ze ścian swej przykurzonej knajpy i co jakiś czas uśmiecha się do plakatu z Brigitte Bardot przybitym do flagi Unii Europejskiej. Zaś po południu zaglądam do Efthymiosa Symeou, ceramika prowadzącego swoją pracownię przy ul. Akdeniz 18. Łatwą ją znajdziecie, bo uliczka odchodzi od promenady. Efthymios urodził się w Famaguście, mieście które dziś znajduje się po tureckiej stronie Cypru, tam też jeszcze przed turecką inwazją na wyspę, kończył technikum dekoratorstwa i sztuki ceramicznej. Potem kształcił się w Atenach i Sztokholmie, a na początku lat 90. powrócił na Cypr. Jeśli byliście w jakimkolwiek muzeum na wyspie Afrodyty i kupowaliście pamiątki, np. repliki pokazywanych tam figurek czy naczyń, to niemal na pewno stworzył je Efthymios. - Współpracuję z archeologami i specjalizuję się w replikach muzealnych i garncarstwie średniowiecznym. Kiedyś moje wyroby można było kupić w sklepach z pamiątkami, ale ich właściciele zaczęli sprowadzać hurtowe ilości wyrobów ceramicznych z Grecji i zaczęli coraz mniej płacić, rynek się załamał - opowiada i pokazuje swoje cudne wyroby z kaolinu (białej glinki). Dziś te unikaty można kupić tylko w sklepach muzealnych, ale w pracowni Efthymiosa, dostaniecie też misy, kubki i tańsze figurki. A jeśli będziecie mili ochotę, artysta pokaże wam, jak samemu stworzyć coś z porcelanowej glinki. Wieczorem zostaję na promenadzie i patrzę, jak słońce chowa się w morzu. Czuć chłód wieczoru. Czas ruszyć dalej. ________ DOJAZD Z Warszawy do Larnaki można polecieć linią lotniczą Wizz Air. Ceny biletów w dwie strony zaczynają się od ok. 350 zł; wizzair.com. Samoloty Wizz Air lądują na Cyprze dwa razy w tygodniu w poniedziałki i piątki. To idealne rozwiązanie dla tych, którzy chcieliby spędzić na wsypie weekend. W piątki samolot z lotniska Chopina odlatuje po godz. 16.00 i po trzech godzinach ląduje. W poniedziałki wylatuje do Polski o godz. 21.00. Na wyspie korzystałem z wypożyczalni Anemayia, za samochód na 3 dni poza sezonem zapłaciłem ok. 160 zł; anemayiacarsbikes.com. NOCLEG Polecam Flamingo Beach Hotel, który położony jest niecałe 10 minut jazdy od lotniska w Larnace, i kwadrans spacerem od centrum miasta. W hotelu (na dachu) jest niewielki basen, a do piaszczystej plaży Mackenzie jest 10 metrów - wystarczy przejść przez ulicę. Koszt wypożyczenia leżaka to 2,5 euro. Na plaży są też restauracje i kafejki, a największą atrakcją są lądujące i startujące tuż nad głowami plażowiczów samoloty. Za nocleg poza sezonem płaciłem 20 euro ze śniadaniem i obiadokolacją. W pokojach jest bezpłatny internet. flamingohotelcyprus.com W hotelu wypożyczyłem rower (6 euro/doba) i tak dojeżdżałem ścieżką rowerową i nowym deptakiem do centrum miasta.​ Autor: Michał Cessanis
W Finlandii galareta z melasy, w Meksyku pudding chlebowy. Te wielkanocne potrawy mogą cię zdziwić
Ruszyliśmy w kulinarną podróż dookoła świata.
Święta coraz chętnie poza Polską. Dokąd latamy na Wielkanoc?
Coraz częściej okres wielkanocny wykorzystujemy po to, by podróżować.
Krzyżowanie to na Filipinach droga do świętości, ale też show, dość kiczowata i krwawa rozrywka
Wielkanoc na Filipinach jest zwykle spokojna i radosna... "Jedna ręka, druga, gwóźdź, młotek. Krzyż w górę! Jezus wyje".
Jęki i ryki W ciało wchodzą 50–70-milimetrowe gwoździe. Przerażona publiczność krzyczy. 10 min i koniec. Rzymianie ściągają Jezusa z krzyża, kładą na nosze, zawożą do szpitala. Następny, proszę. Jezusi znów jęczą z bólu, co świetnie słychać, bo mają przytwierdzone do ciała głośniki. Wokół tłum gotowy do skoku. Czekają w napięciu. Wreszcie można! Ochraniający teren Rzymianie dają znak. Kto żyw, biegnie, gna, pędzi. Potyka się, przewraca, grzęźnie w pyle, zapada się w żwirze. Biegną Filipińczycy, zaraz za nimi turyści. Pędzą z najnowszym sprzętem zachodni dziennikarze. Z aparatami, kamerami, komórkami. W końcu docierają do trzech kolejnych wybrańców leżących już na krzyżach. Każdy chce być jak najbliżej, pstryknąć z najlepszego miejsca, jak najlepiej ująć wielkie gwoździe. Chcą wszyscy, a miejsca mało. Rozpychają się więc. Szturchają. Popychają. Biją. Francuski dziennikarz tłucze się przy ramieniu krzyża z filipińskim. Włoski dostaje w łeb od Rzymianina, bo staranował miejscową fotoreporterkę. Filipińczycy obładowani komórkami krzyczą, że są rodziną, krewnymi. Dziennikarze – że wykonują swoją pracę. Atmosfera napięta do granic możliwości. W końcu wstaje krzyżownik – o którym trochę zapomniano – i oznajmia, że jak się nie uspokoją, to on dziękuje za uwagę, nie przybija się. To działa. Przez chwilę. Bo gdy ochotnik znów się kładzie i oczom widzów ukazują się gwoździe, ponownie zaczynają się przepychanki. W końcu wkraczają Rzymianie. Widać, że swą rolę odgrywają od dawna i do pewnych zachowań już przywykli. Odpychają wszystkich. Spokojnie, ale stanowczo. Następnie w skupieniu, dokładnie wszystko mierząc, zaczynają wbijanie gwoździ. Ryk krzyżowanych nie działa na tłum uspokajająco – przeciwnie, każdy chce uchwycić ten moment. Dopiero wtedy tłum trochę cichnie. Wykorzystują to dziennikarze. Podbiegają do ukrzyżowanych, podsuwają mikrofony pod nos, zadają pytania. „Co czujesz?”. „Jak było?”. „Opisz swoje doświadczenie”. Nie przestają, nawet gdy już krzyż podniesiono. Golgota z rampą Wcześniej idą biczownicy. Półnadzy, z paciorkami i różańcami na rękach i na szyjach, z zasłoniętymi twarzami. Każdy z pejczem. Okrwawieni, ze zmasakrowanymi plecami. Pochylają się, upadają. Idą i walą w siebie z wielką regularnością. Raz, dwa, uderzenie w plecy z lewej, trzy, cztery – z prawej. W idealnym porządku, w dwóch rzędach, z tym samym jednostajnym odgłosem bicza. Oraz pluskiem bryzgającej krwi. Ta jest wszędzie. Na chodnikach, trawnikach, ławkach, pokrywa okoliczne budy, spada na widzów. Po wszystkim krzyżownicy i biczownicy kąpią się dokładnie, a potem wcierają w rany specjalne balsamy z ziół wymieszanych z solą. To zapobiegnie infekcji, a rany będą się szybciej goić. Wszystko dzieje się wokół sztucznego kopca za wsią Cutud San Pedro, 80 km na północ od stolicy Filipin, Manili. Do Golgoty prowadzi długa usypana rampa. Po lewej stronie znajduje się stanowisko dla VIP-ów. Miejscowych oficjeli, urzędników, prowincjonalnej władzy. Po prawej – loża dla mediów. Nikt postronny nie wejdzie, na bramkach ochroniarze. W środku – pół świata. Jest Włoch z telewizji. Opowiada, że ukrzyżowanie to bujda, a Jezus umarł tak naprawdę w Kaszmirze. Jest Francuz z AP. Łazi i pyta każdego, czy nie ma przypadkiem kremu do opalania (spalił się, biedny). Jest wreszcie Niemka z Reutersa. Siedzi w specjalnie wynajętej dlań trzypiętrowej wieży obserwacyjnej. Jak tylko przyszła, natychmiast wyrzuciła siedzących na niższych piętrach Filipińczyków. Zasłaniali widok. Reszta widzów, jakieś tysiąc osób, tłoczy się wokół metalowych barierek. Upał potworny, widok średni. Ale krzyż się dojrzy. W porze obiadu tłum przemieszcza się w stronę bud z jedzeniem. Post? Jaki post! Przecież nie można obserwować tej makabreski na głodniaka! Jedzenie jest wszędzie. Dla dziennikarzy organizatorzy fundują nawet specjalny pakiet lunchowy. Fajnie jest pochłonąć kurczaka curry w przerwie między biczownikami a krzyżownikami. Reszta publiki musi pocieszyć się żarciem z blaszaków. Ale wybór duży. Wyróżnia się zwłaszcza McDonald’s. Ładnie komponuje się z atmosferą wielkiego festynu. Mamusie z dziećmi, parasole, lody, napoje, wata cukrowa. Nawet suweniry. Na przykład pejcze. Tylko 150 pesos (3 dol.) za sztukę. Osobisty Jezus Tak wygląda Wielki Piątek na Filipinach. Choć tak naprawdę w kilku wsiach stołecznej wyspy Luzon. Cała reszta blisko 100-milionowego kraju, w 95 proc. chrześcijańskiego, obchodzi Wielkanoc typowo. Modląc się w kościołach i domach. Ucztując i biesiadując. Chodząc na procesje przypominające te z Półwyspu Iberyjskiego. Miejscową specjalnością o hiszpańskim rodowodzie są święte figury, najczęściej Matki Boskiej lub Dzieciątka Jezus, przynoszące szczęście i spełniające prośby. Wielkanoc na Filipinach jest zwykle spokojna i radosna. Tak jak serdeczni i beztroscy są zazwyczaj mieszkańcy archipelagu. Ich wiara jest szczera, głęboka, żarliwa. Ale ma w sobie popkulturowy narzut. Chrystusa widzi się tu nie tylko w kościołach, ale też na karoseriach samochodów, słupach trakcji elektrycznej, w toaletach i na ulicznych straganach. Przywiązanie do wiary może wyrazić się na przykład wytatuowaniem sobie twarzy Zbawiciela na klatce piersiowej. Miejscowe kościoły pełne są uśmiechniętych i życzliwych ludzi. Gdyby nie to, że w miejscowym chrześcijaństwie masowo zakorzeniły się dawne, animistyczne kulty – duchy trzymają się mocno, a mistycyzm, astrologia i inne gusła są na porządku dziennym – można by to wręcz uznać za biblijny ideał, dalekowschodnią wersję „radujcie się nieustannie”. Lecz filipińska duchowość ma swoją mroczną stronę. Relacje społeczne są tutaj bezwzględne, każdy walczy o swoje. W niektórych częściach kraju jest bardzo niebezpiecznie, strzelaniny są powszechne, tak jak starcia politycznych bojówek; w dużych miastach lepiej wieczorem z domu nie wychodzić. Taka też jest czasem ich religijność. Akcent postawiony jest na „ciemną noc”, jak to ujął św. Jan od Krzyża. Czas męki i śmierci Jezusa ma być okazją do osobistego katharsis. Głębokie przeżycie Śmierci Pańskiej ma pomóc w nawróceniu i poprawie, być wstrząsem. Niektórzy Filipińczycy rozumieją to dosłownie. Zbyt dosłownie. Celebryci z krzyża Pierwszym, który postanowił naśladować Jezusa dosłownie, był niejaki Artemio Atniola w 1962 r. Twierdził, że usłyszał głos Boga każący mu się ukrzyżować. Zrobiwszy to, miał uzyskać moc uzdrawiania. Moc się jednak z czasem skończyła, za to nowy zwyczaj – zakorzenił. Artemio przybijał się do krzyża 10 lat. Za nim poszli inni. W 1999 r. ochotników było już dwunastu. Teraz co roku zgłasza się 20–30 osób. Zazwyczaj czynią to w ramach wotum. Podziękowanie za łaskę. Błogosławieństwo, uratowanie od nieszczęścia, cud. Lub też odwrotnie – w ramach prośby o coś, intencji. Wierzą, że jak się ukrzyżują lub ubiczują, to Bóg prośbę z pewnością spełni. Jeszcze inni tak rozumieją dochodzenie do świętości. Kościół praktyki te potępia. Ale to Kościoły odległe: ten w Manili i ten w Watykanie. Lokalni hierarchowie przeważnie na ten temat milczą. Poniekąd słusznie – i tak nikt by ich nie posłuchał. A gdyby krzyczeli za głośno, to jeszcze wierni odeszliby do licznych protestanckich sekt wyrastających na Filipinach jak grzyby po deszczu. To biedny region, bez perspektyw, wstrząsany plagami społecznymi. A tak przynajmniej turyści przyjeżdżają, pieniądze zostawiają i wszyscy na tym zyskują. W ten sposób przedstawienie trwa dalej. I trwać będzie, dopóki kolejny turysta jadący na egzotyczny archipelag będzie chciał zobaczyć show na krzyżu. Czyli pewnie jeszcze długo. Bardzo długo. Rozmawiam z kilkoma gwiazdami ukrzyżowań. Herosito jest wędzarzem ryb w San Pedro Cutud. Parę lat temu obiecał Bogu, że da się ukrzyżować za uleczenie chorej żony. Od tego czasu robi to regularnie. Jest rekordzistą – nikt nie wytrzymuje na krzyżu tak długo, a więc 15 min. W kraju kochającym kulturę macho daje mu to pozycję strongmana. Stefano robi to od dwóch lat. Jest mniej popularny; nie bez powodu. Nie dość, że prosi Boga o pieniądze, to jeszcze krzyżuje się po pijaku. Wreszcie najsłynniejszy z nich, Ruben. Krzyżuje się od lat, zaliczył już ponad 20 imprez. Niegdyś był malarzem pokojowym, spadł z platformy i nic mu się nie stało. Uznał to za znak od Boga. W podzięce daje się przybijać co roku. Już nie musi malować; pielgrzymują do niego dziennikarze z całego świata, płacąc słono za ekskluzywne wywiady i możliwość kręcenia filmów. Ale gdy patrzę Rubenowi w oczy, mam wrażenie, że jest przygnieciony nieoczekiwanym zamieszaniem. To spokojny, cichy człowiek. Okazuje się, że w negocjacjach biznesowych wyręcza go dużo bardziej konkretna rodzina. Ruben mówi mi, że jest już tym wszystkim zmęczony. Znów obiecuje sobie, że to ostatni raz. Chce przestać, odpocząć, wyluzować. Ale gdy zbliża się Wielkanoc, po raz kolejny słyszy: „Nie możesz nas zawieść”. Autor: Michał LubIna
Huśtawki, gęsi i przebieranki - unikatowe estońskie tradycje wielkanocne
Wielkanoc w estońskim kalendarzu ludowym oznacza nie tylko ważne święto religijne. Jest to również powitanie wiosny.
Z tym okresem związane były ciekawe i niespotykane zwyczaje. I choć na estońskich stołach znajdziemy dzisiaj czekoladowe króliczki oraz kolorowe pióra, niektóre z dawnych tradycji nadal są podtrzymywane. Estonia jest obecnie krajem, w którym dominującą religią jest luteranizm, ale przez wieki ścierały się w nim różne religie. Z tego powodu tradycje wielkanocne są tutaj mieszanką czerpiącą z wielu kultur. Większość obrzędów wykorzystuje powszechnie znany symbol świąt – jajko. Wielkanoc oznacza również początek sezonu na huśtanie, które symbolizuje zdrowie, witalność i szczęście. Estończycy gromadzili się wokół wielkich huśtawek i wspólnie bawili. Za rozstawienie wiejskiej huśtawki odpowiedzialni byli młodzi mężczyźni. W XIX wieku, ich praca nagradzana była podarunkami: rękawiczkami, paskami, oraz rzecz jasna jajkami. Huśtanie, któremu towarzyszyły śpiewy, gry oraz zabawy taneczne i siłowe, było jedną z najważniejszych rozrywek młodzieży. Kolejną estońską tradycją wielkanocną są skoki na desce, w których specjalizują się dzieci i młodzież. W zabawie uczestniczą dwie osoby. Jedna stoi na końcu deski położonej na kamieniu lub korzeniu drzewa, a druga energicznie wskakuje na przeciwną jej stronę. Deska działa w tym wypadku jak katapulta i wyrzuca pierwszego uczestnika zabawy w powietrze. Według tradycji, wysokie skoki zwiastują szczęśliwy rok. Zabawa jest praktykowana do dzisiaj, ale coraz mniej kojarzona z obchodami Wielkiej Nocy. Tradycją, która została w przeszłości przeniesiona również na inne święta jest przebieranie się. Dla zachodu Estonii oraz wysp charakterystyczne są osoby przebrane za zwierzęta, życzące pozostałym mieszkańcom szczęścia i zdrowia. Zabawa trwała między listopadem a Wielkanocą, ale pewne dni były zarezerwowane dla specjalnych przebrań. Dla przykładu – „gęś” odwiedzała rodziny w Wielki Czwartek i Wielki Piątek. Przebieraniu się na Wielkanoc grozi obecnie całkowite zapomnienie z powodu dawnych przesądów, które utrudniały udział w zabawie kobietom i dzieciom. Doskonale znane na świecie jest malowanie jajek i ich rozbijanie, ale tradycja toczenia jajek jest dla większości Polaków nieznana. Co prawda zabawa praktykowana jest m.in. w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych oraz niektórych państwach Europy (w Krakowie podczas święta Rękawki, we wtorek po świętach wielkanocnych), ale w Estonii ma ona specyficzną formę. W regionie Seto, w południowo-wschodniej części kraju, uczestnicy zabawy toczą jajka ze wzgórza lub po specjalnych, drewnianych rynnach. Jajko, które zostaje dotknięte przez jajko innego zawodnika, przechodzi w jego posiadanie. Zabawa trwa tak długo, aż ktoś zdobędzie wszystkie. Zwycięzca ma prawo zabrać wygrane jajka ze sobą, ale najczęściej są one spożywane na miejscu z udziałem wszystkich uczestników.
21 marca północna półkula oficjalnie wita wiosnę. Czasem w bardzo nietypowy sposób
Ponad milion ludzi ubranych na biało lub przystrojonych w pióropusze przybywa w nocy 21 marca pod Piramidę Słońca w meksykańskim Teotihuacánie. Wczesne wstawanie tego dnia popłaca, bo pierwsi mogą nie tylko podziwiać piękny wschód słońca, ale też powitać wiosnę z samego szczytu piramidy, czyli tak jak nakazuje tradycja. Wystawiają ręce w kierunku słońca i czekają, aż spłynie na nich wiosenna moc. Obchodom towarzyszą też rytualne tańce, śpiewy i palenie kadzideł. A przede wszystkim kosmiczna energia tego miejsca, w którą wierzy się tu od wieków. Zupełnie inaczej, bo na wodzie, pierwszy dzień wiosny spędzają mieszkańcy angielskiego hrabstwa Gloucestershire. Wskakują bowiem na deski surfingowe i próbują okiełznać falę przypływu przy ujściu rzeki Severn. Najlepsi śmiałkowie mają szansę przepłynąć z nią kilkadziesiąt kilometrów i wznieść się na wysokość nawet 15 m! Ci, którzy nie utrzymają się na wodzie, muszą liczyć się z rzeczną kąpielą. Na szczęście nie mają co się obawiać zimna. Przecież zima właśnie się skończyła!
Te miejsca naprawdę warto odwiedzić w czasie Wielkanocy
Cześć osób traktuje święta jako dodatkowe dni urlopu, które można przeznaczyć na wyjazd. Sprawdź, gdzie najlepiej udać się w czasie w świątecznej przerwy.
Gdzie spędzić Wielkanoc? >>> Przerwa świąteczna to doskonały czas na poznawanie innych zwyczajów wielkanocnych, ale też alternatywa dla miłośników podróży, by rodzinne więzi zacieśniać nie tylko przy stole, ale i w plenerze. Poznaj listę kilku proponowanych destynacji, w których podróżujący będą mogli połączyć rodzinny wypoczynek i świętowanie, poznając najciekawsze lokalne zwyczaje. Lista powstała na podstawie trendów podróżniczych Polaków w okresie świątecznym (dane pochodzą z metawyszukiwarki Skyscanner i obejmują najczęściej wybierane loty).
Oto 5 propozycji na wielkanocny wyjazd dla rodziny
Poznaj pomysły na rodzinny wyjazd w Polsce i nie tylko.
- W tym roku Wielkanoc obchodzę dwa razy. Dziś razem z Cypryjczykami - donosi Michał Cessanis, który na Cyprze zbiera materiał do majowego Travelera. Jak wygląda Wielkanoc na wyspie?
Na wyspie Afrodyty Wielkanoc przypada w pierwszą niedzielę następującą po pierwszej pełni księżyca po wiosennym przesileniu. To najważniejsze święto w liturgicznym kalendarzu Cypryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego. Na wyspie już wiosna. Pełno kwiatów, spacerowiczów, pyszne cypryjskie jedzenie i cudowne wioski, w których podglądam, jak Wielkanoc spędzają Cypryjczycy. Dzieci zbierają żółte stokrotki, którymi farbują pisanki na intensywny kolor. A przy świątecznym stole – w domach i w restauracjach, walczą na ugotowane na twardo jajka – pisanki. Zabawa polega na stukaniu jajkiem o jajko tak, aby rozbić skorupkę jajka przeciwnika. Kto wygra temu ponoć pisane jest szczęście. Co robią w tym czasie dorośli? Biesiadują i to przez całą niedzielę wielkanocną oraz poniedziałek. I chętnie zapraszają do siebie turystów, częstują domowymi przysmakami i kawą cypryjską. Wszędzie czuć zapach pieczonej baraniny i placków z cynamonem. Kobiety wypiekają też chleby świąteczne. Z każdego domu dobiega muzyka, gwar i śmiech domowników.
Poznań: porozmawiajmy o polskich tradycjach
Od Popielca do Bożego Ciała, czyli jak to jest z wielkanocnymi jajami. Marcowa dyskusja w ramach Slow Travel Poznań ma odkryć tajemnice polskich świąt.
Dyskusja w ramach Slow Travel Poznań, która odbędzie się 12 marca, będzie poświęcona odkrywaniu historii i tradycji polskich świąt. Prezentację o wiosennych celebracjach „Od Popielca do Bożego Ciała” przedstawi gość specjalny - Witold Przewoźny z poznańskiego Muzeum Etnograficznego. Przed nami święta Wielkanocne, a więc czas różnego rodzaju tradycyjnych obrzędów i zachowań. Jednak czy w obecnych czasach wiele kwestii z nimi związanych nie wykonujemy w sposób mechaniczny? Nie znamy dobrze ich historii i czasami nawet dokładnie nie wiemy po co i czemu je robimy. Czwartkowe spotkanie w ramach Slow Travel Poznań będzie okazją do zapoznania się z tradycją i historią polskich świąt. - Chcemy zaprosić do zatrzymania się chociaż na chwilę w tym rozpędzonym świecie i zwrócenia większej uwagi na święta, które co roku obchodzimy - informuje Paweł Janicki z Akademii Podróży Wojażer i inicjator idei Slow Travel Poznań. - To wnikliwe poznawanie własnej historii świetnie wpisuje się w naszą inicjatywę „slow travel”. Warto przypomnieć, że Slow Travel Poznań to ruch, którego głównym celem jest promowanie odkrywania nowych miejsc bez pośpiechu, takiego sposobu podróżowania, który daje możliwość lepszego smakowania atmosfery danego regionu. Poznaniacy spacerują powoli już od kilku miesięcy. Spotkanie w czwartek 12 marca o 18:00 Akademia Podróży Wojażer ul. Dąbrowskiego 28a, Poznań
Najlepsze aplikacje mobilne na długi weekend
Za chwilę Wielkanoc, później majówka. Zamierzacie się wyposażyć w różnego rodzaju aplikacje, by podróżować szybciej, wygodniej i taniej?
Ilość aplikacji na smartfony przerasta oczekiwania nawet najbardziej wymagających użytkowników. Te, w dobie rozwoju nowych technologii i wszechobecności smartfonów, powstają jak grzyby po deszczu. Są coraz lepiej zaprojektowane, ładniejsze i prostsze w eksploatacji. Również w branży turystycznej widać olbrzymi potencjał w ich wykorzystaniu. Dzięki nim dokonamy rezerwacji biletu na wymarzone wakacje oraz hotelu. Mobilne mapy, przewodniki, kalkulatory walut, translatory i słowniki pomogą podróżującym w lepszym odnalezieniu się w nowym miejscu i zdecydowanie powiększają komfort podróży. W podróż ze smartfonem O rosnącej popularności wykorzystania aplikacji mobilnych w podróży świadczy gwałtownie wzrastająca liczba użytkowników, którzy za pomocą urządzeń mobilnych rezerwują bilety. – Podróżujący znacznie częściej niż przed rokiem rezerwują bilety lotnicze za pomocą urządzeń mobilnych. Taką rezerwację można zrobić stojąc w kolejce sklepie, czy czekając na wizytę u lekarza. Jest to zatem bardzo wygodne – informuje Aleksandra Jakiel z Tripsta.pl. Coraz częściej klienci pytają również o obecność wi-fi na lotniskach, a przede wszystkim w miejscu pobytu – w hotelach i ośrodkach wypoczynkowych. – W wielu wypadkach stanowi to decydujący czynnik ostatecznej decyzji o miejscu zatrzymania urlopowicza – dodaje Jakiel. Nic dziwnego, skoro konsumentom przyzwyczajonym do korzystania z technologii na co dzień, coraz ciężej zrezygnować z odcięcia się od nich podczas urlopu. I choć znajdą się tacy, którzy zdecydują się na tak zwany digital detox (wakacyjny odpoczynek od nowych technologii), niewielu potrafi całkowicie odciąć się od nowinek z portali społecznościowych, czy dostępu do maila. Planowanie wyjazdu i rezerwacja biletu – To właśnie smartfony i tablety pomogą nam utrwalić wspomnienia wakacyjne (zdjęcia, filmy video) i coraz częściej zastępują ciężkie aparaty fotograficzne – informuje Marcin Piekarczyk z OleOle.pl, sklepu internetowego ze sprzętem AGD/RTV i elektroniką użytkową. – Dodatkowo dzięki sporej ilości dostępnych w appstorach aplikacji pomagających w szybkiej obróbce zdjęć (Pixrl, Photoshop Express, Photosynth) jesteśmy w stanie dosłownie w kilka chwil zaprezentować przepiękne fotograficzne wspomnienia z wakacji i od razu udostępnić je na stronach chociażby portali społecznościowych – dodaje Piekarczyk. W przygotowaniach do wyjazdu wypoczynkowego można liczyć na pomoc dedykowanych wyszukiwarek. Niezawodne okażą się serwis i aplikacje Kayak czy Skyscanner, które pozwolą na wybranie najtańszej opcji zakupu biletu lotniczego. Jest to możliwe dzięki porównaniu cen lotów setek przewoźników, które aplikacja zbiera w jednym miejscu. Dzięki tego typu aplikacjom przejrzymy również oferty hoteli oraz wynajmiemy samochód. Możliwe jest także śledzenie wybranego lotu, dzięki czemu użytkownik wie, czy samolot nie ma opóźnienia (FlyTracker). Tymczasem Airbnb (serwis i aplikacja) pomoże podróżującemu znaleźć alternatywę noclegu dla droższych hoteli w ponad 8 tysiącach miast na całym świecie. Pośród tysięcy ofert znajdziemy przytulne małe mieszkania, ale także luksusowe apartamenty wynajmowane przez osoby prywatne. W zapoznaniu się z miejscem wypoczynku, jeszcze przed wyjazdem, pomoże urlopowiczowi Google Earth i Street View. Obie aplikacje są darmowe. Jeśli nie jesteśmy pewni, czy wybrany przez nas hotel lub restauracja cieszy się dobrą renomą z pewnością przydatna będzie darmowa aplikacja Trip Advisor (sprzężona z serwisem społecznościowym, a także z aplikacją Kayak). Dzięki rekomendacjom i ocenom turystów dowiemy się do jakiego miejsca się udajemy i czy aby na pewno dokonany wybór jest właściwy. Pośród opinii osób korzystających z danych usług i goszczących w danych miejscach znajdziemy również i zdjęcia, wykonane przez samych użytkowników. Dzięki temu przekonamy się, czy realny wygląd danego hotelu, pensjonatu lub ośrodka wypoczynkowego różni się od tego pokazanego w folderze reklamowym. Dla osób, które nie przepadają za pakowaniem bagażu na długie urlopy pomocne będą aplikacje, które ułatwią ten czasochłonnym proces. Aplikacja PackingPro pomoże spakować nie tylko jej użytkownika, ale i całą jego rodzinę. Algorytm aplikacji weźmie pod uwagę miejsce destynacji i temperaturę jaka panuje w miejscu naszego pobytu, zaplecze żywnościowe, a nawet pomoże w ustaleniu rodzaju bielizny, jaką powinniśmy ze sobą zabrać. TripIt pomoże natomiast zorganizować cały wyjazd za pośrednictwem jednej aplikacji. Dzięki niej rezerwacje, bilety, zniżki, trasy i mapy będziemy mieli bezpośrednio pod ręką. Podczas wypoczynku Kiedy dotrzemy na miejsce warto wyposażyć się w aplikacje, które ułatwią nam „orientację w terenie”. W tym celu możemy wykorzystać Google Goggles. Jest to aplikacja bazująca na technologii rozpoznawania obrazów i motywów graficznych. Jeśli użytkownik wykona zdjęcie swoim telefonem, aplikacja jest w stanie je rozpoznać i zlokalizować dane miejsce. W aktualnej wersji program umożliwia ponadto rozpoznawanie wielu motywów graficznych, takich jak: okładki książek i filmów, reklamy, znane dzieła sztuki i obiekty architektoniczne. W te miejsca nie dostaniemy się jednak bez podpowiedzi ze strony aplikacji, które wskażą nam właściwy kierunek. Google Maps, to w tej chwil jedna z najpopularniejszych aplikacji, która nie tylko pokaże użytkownikowi w jakim dokładnie miejscu się znajduje, ale także oszacuje czas do miejsca, w którym chcemy się znaleźć. Przydatna będzie zarówno w samochodzie, jak i podczas pieszych wycieczek. Na miejscu niezastąpiona będzie aplikacja Google Translate, która obecnie jest w stanie przetłumaczyć zwroty z 57 języków. Aplikacja XE Currency, która jest w stanie zamienić i oszacować ceny ponad 180 kursów walut dostępnych na całym świecie, może okazać się przydatna podczas zagranicznych wojaży po wielu krajach. Nieocenione mogą być również aplikacje, które wskażą użytkownikowi, gdzie znajduje się najbliższy hotspot. Choć podczas podróży po kraju aplikacja niekoniecznie wyda się przydatna (chociaż i tu warto mieć stały, bezpłatny dostęp do sieci), to w przypadku pobytu za granicą jest w stanie przyczynić się do zdecydowanego obniżenia rachunków za telefon, który czekałby na nas po powrocie z wakacji (WiFinder, WeFi Pro, Youth HotSpot- free WiFi). Dla osób, które nastawione są na smakowanie lokalnych specjałów powstały setki aplikacji i serwisów rekomendujących restauracje, bary, kluby, kafeterie. Co ważne, wpływ na ich funkcjonowanie ma nie tylko twórca aplikacji, ale przede wszystkim użytkownik. Dzięki sieci rekomendacji można odkryć miejsca niezwykłe, w których nie tylko poznamy nowe smaki, ale również lokalne zwyczaje (Foodspotting, Pingspot, Yelp!).
Konny poniedziałek - kawalkada wielkanocna
Scena jak z Chełmońskiego: na zaoranym polu siedzi dziecko z pajdą chleba. Przed nim polną drogą podąża konna procesja.
Dziecko jest moje, kawalkada miejscowa, odbywająca się z okazji Wielkanocnego Poniedziałku. Przez niskie chmury przebijają pojedyncze promienie słońca. Procesja powoli wędruje z Pietrowic Wielkich, zostawiając za sobą domy i gapiów. Nielicznych, bo kto tylko mógł, podjechał wcześniej do otoczonego polami kościoła, gdzie za chwilę zacznie się nabożeństwo. Na czele kawalkady dwóch mężczyzn wiezie krzyż ze stułą i figurą Chrystusa Zmartwychwstałego. Za nimi podąża ksiądz w bogato haftowanym płaszczu okrywającym boki konia. Kolejni jeźdźcy utrzymują szyk, w eleganckich bryczkach jadą duchowni. Drewniany kościółek św. Krzyża powoli wypełnia się tłumem: gdy pierwsi jeźdźcy zeskakują z siodeł, ostatni dopiero opuszczają wioskę. Wreszcie wszyscy gromadzą się na wspólnej modlitwie, prosząc o urodzaj i dobre plony. Na łące nie mniejszy tłum dogląda koni. Pięknie przystrojone, z misternie wplecionymi wstążkami w grzywy, podskubują trawę, czekając na dalszy przebieg uroczystości. Wiele z nich przyjechało z okolicznych stadnin, a nawet z Czech lub Niemiec, bo w samych Pietrowicach koni jest dziś raptem kilka. Tradycja konnych procesji na Opolszczyźnie jest tak dawna, że nikt dokładnie nie zna jej początku. Najstarszy dokument opisujący ten zwyczaj pochodzi z 1711 r., jednak już wtedy kronikarz odnotowywał, iż odbywają się one „od niepamiętnych czasów”. Prawdopodobnie obrzęd dotarł na tereny Śląska w średniowieczu wraz z bawarskimi osadnikami (stąd lokalna nazwa Osterreiten) i wywodzi się z Moraw. A dlaczego konno? Przypuszcza się, że wpływ na taką formę obchodów miał kult św. Jerzego (jak wiadomo, dzielnie walczącego ze smokiem), w ikonografii zawsze przedstawianego właśnie na wierzchowcu. Niegdyś w dniu jego święta gospodarze jechali do księdza, by pobłogosławił zwierzęta przed pracami polowymi, a ponieważ wypadało to w czasie bliskim Wielkanocy, z czasem przeniesiono ten obyczaj na Poniedziałek Wielkanocny. Dlatego tutejszy proboszcz nie ma wyjścia: musi jeździć konno, by wyruszyć wspólnie z parafianami! Najważniejszy etap procesji to blisko godzinny objazd pól i ich święcenie. Starsi jeźdźcy, mijając przydrożne krzyże, z szacunkiem unoszą toczki i kapelusze. Młodsi w tym czasie robią zdjęcia komórkami. Cały objazd odbywa się dostojnie, tylko od czasu do czasu jakiś koń wyrwie się galopem, płosząc sarny lub zające. Szybko jednak jest przez jeźdźca przywołany do porządku, bo galop zarezerwowany jest na koniec objazdu. Gdy widać pierwsze zabudowania, rozpoczyna się szaleńczy wyścig. Niegdyś wszystkie konie ruszały naraz, dziś wypuszczane są parami, by uniknąć wypadku. Gdy wszyscy dotrą do wioski, zacznie się festyn i wspólna zabawa. Chrystus zmartwychwstał, wiosna nastaje, życie powraca. Radujmy się! NO TO W DROGĘ: Konna procesja GDZIE ■ Głównie na Opolszczyźnie. Np. w Pietrowicach Wielkich (www.pietrowicewielkie.pl), a także w Raciborzu, Biskupicach, Sternalicach i Ostropie. W Bieńkowcach i Sudole obie procesje spotykają się przy tzw. Urbanku (na granicy obu miejscowości), po czym kończą się wspólnymi wyścigami. KIEDY ■ Poniedziałek Wielkanocny, w tym roku 1 kwietnia. Większość procesji zaczyna się około godz. 13, przed przyjazdem warto się jednak upewnić. WARTO WIEDZIEĆ ■ Można zapytać o możliwość aktywnego dołączenia do procesji – trzeba jednak mieć swego konia. Jeśli jesteś obserwatorem, spytaj o dokładną trasę, by stanąć w odpowiednim miejscu. Zwykle bowiem na koniec odbywa się widowiskowy galop.
Bez względu na to, co było pierwsze – jajo czy kura, nie pozostawia wątpliwości, że sposób hodowli i traktowania kur odbija się bezpośrednio na jakości jaj
Jaja na Wielkanoc mają symbolizować życie. Wybierając je, warto się zastanowić, owocem jakiego życia są jaja na naszym stole: wolnego i naturalnego, czy uciśnionego i przepełnionego stresem oraz chemią? Życie kury – kura lubi wolność i inne kury Naturalnym zachowaniem dla kur jest społeczna struktura stada, gdzie obowiązuje hierarchia i rytuały. Kury jako ptaki lubią często rozprostowywać skrzydła i uderzać nimi. W związku z tym potrzebują dla siebie odpowiedniej przestrzeni w kurniku i na wybiegu. Kura należy do zwierząt bardzo wrażliwych na niesprzyjające warunki zoohigieniczne. Zbyt wysoka temperatura otoczenia suche powietrze powodują, że kury znoszą jajka o cienkiej, kruchej skorupce. Kura w chowie ekologicznym ma zapewnione • 1 m2 powierzchni w kurniku, na który może przypadać najwyżej 6 kur • grzędy w kurniku – min. 18 cm na 1 kurę • wolny wybieg i czystość - odpowiednia wilgotność, temperatura powietrza i wody Kura w chowie konwencjonalnym: • w hodowli klatkowej kura ma do dyspozycji przez całe swoje życie minimalną przestrzeń • stres spowodowany ciasnotą powoduje, że kury wydzierają sobie pióra, dlatego producenci ucinają im dzioby Kura w naturze żyje ok. 12 lat. Na fermach konwencjonalnych dożywa roku. Dieta kury – kura lubi dobrze zjeść Pobieranie pokarmu przez kury odbywa się poprzez grzebanie i dziobanie. Przy wyborze pokarmu kierują się głównie wzrokiem i węchem a najmniej smakiem. W skład paszy dla kur powinny wchodzić niezbędne dla nich aminokwasy egzogenne, sole mineralne i witaminy. Z czego składa się pokarm kury w chowie ekologicznym? • zboża - chów ekologiczny wymaga, aby 65% suchej dawki pokarmowej stanowiły zboża. W żywieniu kur można stosować wszystkie gatunki zbóż łącznie z kukurydzą, która daje ładne wybarwienie żółtka. • nasiona roślin strączkowych – źródło białka • mleko, drożdże piwne, nasiona słonecznika i gryki, pozostałości z warzyw, zielonki świeże lub suszone, zioła (pokrzywa, mniszek lekarski, krwawnik). • dodatkowo stosuje się m.in. rozdrobnione igliwie sosny lub jodły, susz z nasion pokrzyw i innych ziół. • W ekologicznym chowie drobiu zabronione jest stosowanie leków weterynaryjnych. Są one używane jedynie w przypadku ratowania życia, czy ulgi w cierpieniu. Rolnicy prowadzący gospodarstwa metodami ekologicznymi, profilaktycznie podają kurom: napary z owoców: dzikiej róży, głogu, jarzębiny lub igliwia sosnowego, czosnek Z czego składa się pokarm kury w chowie konwencjonalnym? • GMO - pasza zawierająca GMO dominuje w żywieniu zwierząt w chowie konwencjonalnym. Ciągle nie znamy dokładnie skutków zdrowotnych związanych ze spożywaniem GMO, ale raporty z krajów, gdzie od dawna spożywa się takie produkty, są niepokojące i mówią m.in. o utracie zdolności do rozmnażania się przez zwierzęta karmione paszami z GMO • pestycydy – czyli chemiczne środki ochrony roślin zawarte w konwencjonalnych paszach. Wiele pestycydów ma dowiedzione działanie zaburzające układ hormonalny człowieka, a tym samym wpływające negatywnie na jego rozrodczość • antybiotyki i sterydy (stymulatory wzrostu) – podaje się je w paszach, aby utrzymać przy życiu kury przebywające w stresujących i nienaturalnych warunkach bytowych. Dzięki chemicznym dodatkom kury „fabryczne” znoszą 10 razy więcej jajek niż te na wolności Oficjalne raporty informują o wyższym niż pozwalają normy skażeniu jajek konwencjonalnych pozostałościami leków (w tym antybiotyków) i pestycydów. Kupując w sklepie jaja, pamiętajmy, że kategorie jajek (od „zerówek” po „trójki”) oznaczają zasadnicze różnice w sposobie hodowli kur, a więc w jakości jaj: 0 – jaja od kur z chowu ekologicznego (wolny wybieg, pasza wolna od GMO, sterydów, antybiotyków) 1 – jaja od kur, które mają dostęp do wolnego wybiegu 2 – jaja od kur, które mogą poruszać się wolno po całym kurniku 3 – jaja od kur, żyjących w klatkach . Źródło: www.90dnidoeko.pl
Sinfonia Varsovia pod batutą Jerzego Maksymiuka wystąpi w kościele na Kamionku
W programie koncertu znajdą się Chaconne Pendereckiego i Stabat Mater Pergolesiego. Solistami będą Marta Boberska (sopran) i Marcin Gadaliński (kontratenor). Szczegóły: 26 marca 2013 wtorek 19:30 Sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej na Kamionku ul. Grochowska 365, Warszawa Wstęp na koncert jest wolny. Penderecki skomponował Chaconne w 2005 roku po śmierci Jana Pawła II i poświęcił ją Jego pamięci, zamykając ostatecznie całość pisanego w latach 1980–84 Polskiego Requiem. Chaconne jest jedyną czysto instrumentalną częścią Requiem. W najbliższy wtorek usłyszymy pierwotną wersję - na orkiestrę kameralną, choć utwór istnieje również w transkrypcji na skrzypce i wiolonczelę oraz skrzypce i altówkę. W drugiej części koncertu Sinfonia Varsovia wykona Stabat Mater na sopran, alt, orkiestrę smyczkową i klawesyn - jeden z najbardziej znanych utworów religijnych Pergolesiego. Dzieło powstało w 1736 roku podczas pobytu kompozytora w zakonie franciszkanów w Pozzuoli, w wyjątkowych okolicznościach - Pergolesi walczył wówczas ze śmiertelną chorobą. Tekst Stabat Mater dolorosa jest jedną z sekwencji wprowadzoną przez Kościół Katolicki, która ukazuje scenę opłakiwania ukrzyżowanego Zbawiciela przez Bożą Matkę, dlatego też Stabat Mater Pergolesiego jest dziełem bardzo często wykonywanym w okresie Wielkiego Tygodnia.
Masz już dość standardowych kartek wielkanocnych? Zaprojektuj własną! Możesz na niej umieścić zdjęcie, rysunek, grafikę komputerową...
Do 19 marca 2010 r. zgłoś zaprojektowaną przez siebie kartkę wielkanocną. Do wygrania m.in. kierownica Logitech Formula Force EX. Szczegóły znajdziesz na stronie www.focus.pl Zapraszamy również do wzięcia udziału w konkursach na stronie www.national-geographic.pl