Jadowite węże ruszają na podbój miast. Naukowcy ostrzegają: problem dotknie miliardów ludzi
Jadowite węże w Nowym Jorku? Wkrótce taki scenariusz może się ziścić. Zmiany klimatyczne i ekspansja człowieka prowadzą do bezprecedensowego przemieszczania się tych gadów na gęsto zaludnione obszary. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia, do 2050 roku zagrożenie ukąszeniami będzie globalnym problemem.
Z najnowszych badań opublikowanych w czasopiśmie „PLOS Neglected Tropical Diseases”, koordynowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) wynika, że do 2050 roku miliardy ludzi będą narażone na ryzyko ukąszeń przez jadowite węże. Problem przestaje dotyczyć tylko regionów tropikalnych – gady szukają nowych siedlisk tam, gdzie do tej pory ich nie widywano. Obecnie każdego roku odnotowuje się około 4 miliony ukąszeń, z czego większość w Azji Południowej. Jednak ryzyko rośnie w regionach, które dotychczas uważano za bezpieczne. Dokąd migrują jadowite węże? Motorem napędowym tych zmian są rosnące temperatury i niszczenie naturalnych ekosystemów. Przekształcanie lasów, mokradeł i łąk w uprawy oraz rozrastające się miasta zmuszają gady do szukania wody i pożywienia bliżej ludzkich siedzib. Analizy oparte na archiwach muzealnych i raportach obywatelskich pozwoliły naukowcom zmapować zasięg ponad 500 groźnych gatunków węży. Wyniki są niepokojące: w Stanach Zjednoczonych mokasyny błotne mogą dotrzeć aż do Nowego Jorku, a w Azji niemrawce indyjskie mogą przenieść się z lasów Mjanmy do miast centralnych i północnych Chin. W Indiach, gdzie rocznie z powodu ukąszeń ginie ok. 60 tysięcy osób, najbardziej niebezpieczne gatunki – żmije łańcuszkowe i kobry – migrują z południa na gęsto zaludnioną północ. Z kolei w Afryce słynna czarna mamba może pojawić się w nowych rejonach Nigerii i Somalii. Globalne zagrożenie dla zdrowia publicznego Wzrost liczby kontaktów między ludźmi a jadowitymi wężami będzie potężnym wyzwaniem dla systemów ochrony zdrowia. Choć rocznie na świecie ginie około 138 tysięcy osób, a 400 tys. traci sprawność, statystyki te mogą drastycznie wzrosnąć w społecznościach nieprzyzwyczajonych do życia z wężami. Największe niebezpieczeństwo grozi mieszkańcom ubogich obszarów wiejskich, gdzie rolnicy często pracują boso, a dostęp do placówek medycznych i surowic jest trudny. Kraje bogatsze (np. Australia), mimo dużej liczby jadowitych gatunków, utrzymują niską śmiertelność. WHO podkreśla, że w najbliższych dekadach kluczowe będzie precyzyjne planowanie zapasów surowic i edukacja personelu medycznego. Ochrona ludzi kontra ratowanie ginących gatunków Eksperci, m.in. David Williams z WHO, podkreślają że oprócz działań systemowych, niezbędna jest zmiana nawyków. Podstawowe środki ostrożności to: noszenie pełnego obuwia, używanie źródeł światła po zmroku, uważne patrzenie pod nogi oraz nieprowokowanie napotkanych zwierząt. Badania ujawniają też drugą stronę medalu: zmiany klimatu są ogromnym zagrożeniem dla przetrwania węży. Niektóre gatunki, jak amerykańskie koralówki czy żmije sykliwe z Afryki, mogą znaleźć się na skraju wyginięcia. Dlatego naukowcy apelują o zrównoważone podejście, które z jednej strony ochroni ludzkie życie, a z drugiej uwzględni ochronę przyrody. Źródło: PLOS Neglected Tropical Diseases Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Czy istnieje zdrowy alkohol? Naukowcy nie mają wątpliwości
Tequila jest powszechnie uważana za „czysty” alkohol, po którym nie ma się kaca. Eksperci i naukowcy tłumaczą, czy naprawdę istnieje coś takiego jak zdrowy alkohol i rozwiewają popularne mity na ten temat.
Spis treści: Czy tequila naprawdę jest „czystsza” niż inne alkohole? Mity o alkoholu: co naprawdę dzieje się z organizmem? Dlaczego po whisky boli cię bardziej niż po tequili? Alkohol a zdrowie: fakty, które warto znać Czy piwo i wino naprawdę są „lżejsze” dla organizmu? Eksperci nie pozostawiają złudzeń Ten popularny meksykański destylat bywa reklamowany jako „prozdrowotny” – ma mieć mało cukru, nie powodować kaca, a nawet być „czysty”. Poprosiliśmy ekspertów, by oddzielili fakty od mitów. Czy tequila naprawdę jest „czystsza” niż inne alkohole? Istnieje kilka niepisanych „reguł” dotyczących alkoholu: whisky ma robić z ciebie agresora, wino – emocjonalnego wrażliwca, a tequila? To rzekomo diabeł w butelce. W ostatnich latach reputacja tequili się jednak zmieniła. Stała się podobno „najczystszą” pozycją w barze – niskokaloryczną, bez dodatków i jakoby bezkacową. Ale czy naprawdę istnieje coś takiego jak zdrowszy alkohol? David Jernigan, prodziekan ds. zdrowia publicznego na Uniwersytecie Bostońskim, uważa, że nie: – Gdy sprzedajesz produkt wyrządzający ludziom szkody, robisz wszystko, by stworzyć mu efekt aureoli. Ta strategia działa. Większość z nas przecenia, jak „zdrowe” są nasze nawyki picia. Na ile więc prawdziwy jest wizerunek tequili jako „czystej”? I czy w ogóle można mówić, że jeden rodzaj alkoholu jest lepszy od innego? Oto, co mówi nauka. Mity o alkoholu: co naprawdę dzieje się z organizmem? To prawda, że destylaty mogą upić szybciej niż wino czy piwo, ale tylko wtedy, gdy pijesz je w większych ilościach albo szybciej. Chemicznie tequila nie jest bardziej odurzająca niż inne alkohole. Standardowa jednostka alkoholu zawiera z grubsza tyle samo etanolu – związku odpowiadającego za odurzenie – niezależnie od formy. Będzie to ok. 355 ml piwa, 150 ml wina lub 45 ml mocnego alkoholu, jak podaje amerykański Narodowy Instytut Zdrowia (NIH). Różnicę robią czynniki osobiste: masa ciała, genetyka, wiek, płeć, leki i to, czy coś jadłeś. Wypicie „szota” na pusty żołądek szybciej podbije poziom alkoholu we krwi niż powolne sączenie kieliszka wina. Przekonanie, że tequila – albo jakikolwiek destylat – „uderza mocniej”, to głównie kwestia wielkości porcji i percepcji. Zasada „jedna porcja równa się jednej porcji” jest pomocna w teorii, ale w praktyce bywa zawodna. Barmani leją różnie, kieliszki do wina są często przewymiarowane, a mało kto mierzy to, co nalewa. To ta niekonsekwencja, a nie rodzaj alkoholu, sprawia, że wydaje się nam, iż tequila jest „mocniejsza”. Dlaczego po whisky boli cię bardziej niż po tequili? Ciemniejsze trunki, takie jak whisky czy bourbon, mają zwykle więcej kongenerów – produktów ubocznych fermentacji i starzenia, które mogą nasilać objawy kaca. Nie oznacza to jednak, że zamiana old fashioned na tequilę uchroni cię przed bólem głowy. Każdy alkohol zaburza sen, odwadnia i ingeruje w metabolizm. – Wiele objawów kaca wynika z działania aldehydu octowego, toksycznego produktu rozkładu alkoholu – wyjaśnia Brooke Scheller, dietetyczka kliniczna i autorka książki „How to Eat to Change How You Drink”. Aldehyd octowy kumuluje się, gdy wątroba nie nadąża z przerabianiem alkoholu. Wywołuje stan zapalny, stres oksydacyjny i wyrzut cytokin – cząsteczek układu odpornościowego, które dokładają się do bólu głowy i zmęczenia. Dlatego nawodnienie czy ilość cukru mają mniejsze znaczenie niż łączna dawka etanolu i tempo jego metabolizmu. Alkohol a zdrowie: fakty, które warto znać Część „wellnessowej” aury tequili wynika z nieporozumienia co do jej pochodzenia. Niebieska agawa zawiera naturalne cukry, zwane agawinami. To niestrawne węglowodany działające jak błonnik – badane pod kątem potencjalnych korzyści, m.in. dla mikrobioty jelitowej i regulacji glikemii. Jest jednak haczyk: agawiny nie przetrwają procesu produkcji tequili. W czasie fermentacji i destylacji cukry zamieniają się w etanol. Składniki prozdrowotne obecne w roślinie znikają na długo przed tym, zanim margarita trafi na twój stół. Czerwone wino zyskało podobną aurę dzięki antyoksydantom, takim jak resweratrol, łączonym z korzyściami dla serca. Nowsze badania pokazują jednak, że stężenia używane w czasie badań były wielokrotnie wyższe niż to, co znajdziesz w kieliszku wina – odpowiadały setkom kieliszków. Jak ujmuje to Brooke Scheller: – Alkohol jest toksyną. Szkody przeważają nad marketingowymi „korzyściami”. Wódkę, gin czy tequilę często reklamuje się jako „czyste”, bo są destylowane lub wytwarzane z naturalnych składników. Tyle że określenie „clean” nie jest regulowane przez amerykański urząd TTB, więc nie oznacza żadnego standardu produkcji ani implikacji zdrowotnych. Niektóre trunki mogą mieć mniej cukru lub być wolne od dodatków. Etanol – niezależnie od stopnia destylacji – wciąż uszkadza wątrobę, mózg i układ sercowo-naczyniowy. Czy piwo i wino naprawdę są „lżejsze” dla organizmu? Piwo i wino uchodzą za „bezpieczniejsze”, bo nie uderzają do głowy tak szybko. To jednak głównie kwestia objętości. Badania pokazują, że piwo i wino wchłaniają się wolniej niż destylaty, co prowadzi do niższego szczytowego stężenia alkoholu we krwi. Większa zawartość wody spowalnia wchłanianie i tempo picia. Cukry, nasycenie dwutlenkiem węgla, a nawet temperatura napoju mogą zmieniać szybkość przedostawania się etanolu do krwi. Musujące napoje, jak piwo czy szampan, mogą wręcz przyspieszać absorpcję – rozluźniają zastawkę odźwiernika między żołądkiem a jelitem, co ułatwia szybsze dotarcie alkoholu do krwiobiegu. Eksperci nie pozostawiają złudzeń Jaki jest zatem „najzdrowszy”alkohol? Według Światowej Organizacji Zdrowia – żaden. Raport z 2024 roku wskazuje, że nawet przy niższym poziomie picia (mniej niż siedem porcji tygodniowo) istnieje zwiększone ryzyko chorób i zgonu. Rodzaj napoju alkoholowego nie robi tu istotnej różnicy. Źródło: National Geographic
Pierwszy przypadek zakażenia wirusem mpox poza Afryką. Komu zagraża ta choroba? Jakie są objawy?
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała mpox za globalne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Choroba zaatakowała już kilkanaście tysięcy osób w Środkowej i Zachodniej Afryce. Pierwszy chory pojawił się również w Szwecji.
W tym artykule: Czy mpox jest niebezpieczny? Jakie są objawy mpox? Najgroźniejsza epidemia mpox 14 sierpnia choroba mpox – bardziej znana pod nieprecyzyjną nazwą małpiej ospy – została określona przez WHO jako globalne zagrożenie dla zdrowia publicznego. To już drugi przypadek uznania tego schorzenia za niebezpieczne na skalę ogólnoświatową. Poprzednio Światowa Organizacja Zdrowia nadała małpiej ospie ten status zaledwie w 2022 r. Na razie przypadki zachorowań odnotowano głównie w Kongu. Według WHO w tym roku na mpox zachorowało tam 15 600 osób. Zmarło 537. Choroba pojawiła się jednak również w sąsiednich krajach. Należą do nich m.in. Burundi, Kenia, Rwanda i Uganda. W niektórych nie występowała nigdy wcześniej. Dzień po decyzji WHO Szwecja ogłosiła, że odnotowała pierwszy przypadek mpox. Chorym okazał się podróżny, który wcześniej odwiedził Afrykę. Czy mpox jest niebezpieczny? Mpox to odzwierzęca choroba wirusowa. Wywołuje ją patogen należący do rodzaju Orthopovirus. W tej grupie mieści się dwanaście wirusów atakujących ssaki. Wirusy Orthopovirus wywołują również m.in. ospę prawdziwą oraz krowiankę. Wirus mpox, mniej groźny kuzyn patogenu powodującego ospę prawdziwą, został po raz pierwszy wykryty w duńskim laboratorium w 1958 r. Znaleziono go u małp, co spowodowało, że wywoływaną przez niego chorobę zaczęto nazywać małpią ospą. Nazwa jest o tyle nieprecyzyjna, że naturalnymi nosicielami wirusa są przede wszystkim gryzonie. Patogen może jednak atakować również inne ssaki, w tym małpy i ludzi. U tych ostatnich został wykryty po raz pierwszy w 1970 r. Wirus mpox występuje w dwóch wariantach genetycznych. W 2022 r. globalną epidemię wywołał klad II. Jest to odmiana powodująca łagodniejszą chorobę o mniejszej śmiertelności. Wówczas wynosiła ona poniżej 1 proc. Tym razem zagrożenie wywołał podtyp kladu I oznaczony jako 1b. Ta wersja wirusa jest znacznie groźniejsza. Zabija jedną osobę na dziesięć. Jakie są objawy mpox? Wirusem – oboma jego wariantami – można zarazić się przez kontakt z zakażonymi zwierzętami. Między ludźmi patogen przenosi się przez kontakty seksualne, a także drogą kropelkową. Zarazić się można przez pocałunek albo dotyk. Wystarczy przy tym dotknąć pościeli albo przedmiotów, które wcześniej brał do rąk chory. Na szczęście eksperci podkreślają, że dotychczas choroba wcale nie rozprzestrzeniała się łatwo. Najczęstsze objawy małpiej ospy to: gorączka, bóle mięśni, ból gardła i głowy, bolesna i swędząca wysypka, która z czasem zamienia się w wypełnione płynem bąble, obrzęk węzłów chłonnych Objawy najczęściej pojawiają się 4–11 dni po zakażeniu. Chory zaraża tak długo, jak długo ma wysypkę. Dopiero po jej ustąpieniu przestaje być źródłem wirusów. W większości przypadków choroba przebiega łagodnie, a objawy same ustępują po 2–4 tygodniach. Mpox można też przejść bezobjawowo. Nie ma leku na tę chorobę, choć w poważniejszych przypadkach podaje się leki przeciwwirusowe. Istnieje jednak szczepionka przeciwko mpox, dająca najlepszą ochronę po dwóch dawkach. Dżuma dziesiątkowała Europejczyków nie tylko w średniowieczu. Po raz pierwszy mogła uderzyć w epoce kamienia Pierwsza wielka epidemia dżumy mogła wybuchnąć tysiące lat przed dżumą Justyniana z VI w. n.e. Analiza DNA z neolitycznych pochówków sugeruje, że dżuma szalała w Europie już kilka tysi... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dzuma-dziesiatkowala-europejczykow-nie-tylko-w-sredniowieczu-po-raz-pierwszy-mogla-uderzyc-w-epoce-kamienia-db85595.jpg" width="938" height="652" alt="Dżuma dziesiątkowała Europejczyków nie tylko w średniowieczu. Po raz pierwszy mogła uderzyć w epoce kamienia" title="Dżuma dziesiątkowała Europejczyków nie tylko w średniowieczu. Po raz pierwszy mogła uderzyć w epoce kamienia" /> Najgroźniejsza epidemia mpox Był nią wybuch tej choroby z 2022 r. Pierwszy chory z małpią ospą pojawił się w Londynie w maju (wcześniej podróżował do Nigerii, gdzie choroba jest endemiczna). Do końca 2023 r. łącznie zachorowało prawie 100 tys. osób w 116 krajach świata. Zmarło jednak tylko 208 osób. Naukowcy podejrzewają, że przechorowanie mpox wywołanego przez klad II chroni przed szczerzącą się obecnie wersją Ib. To o tyle istotne, że w krajach afrykańskich zagrożonych epidemią szczepionki chroniące przed chorobą nie są łatwo dostępne. Co gorsza, choroba szczególnie zagraża dzieciom. Wśród zmarłych na mpox w Kongo jest wyjątkowo dużo osób poniżej 15. roku życia. Źródła: WHO, New Scientist, Wikipedia. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Niewielkie ilości alkoholu są dobre dla zdrowia? Badania dowiodły, że to nieprawda
Przeprowadzane dawniej badania dotyczące wpływu napojów wysokoprocentowych na ludzkie zdrowie miały wady. Zdaniem autorów najnowszej analizy nie wykazały wcale, że picie niewielkich ilości alkoholu może mieć pozytywny wpływ na zdrowie. Abstynencja jest zawsze lepsza.
W tym artykule: Jak badano wpływ alkoholu na zdrowie? Pożytki z alkoholu? Żadne Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia Jaka ilość alkoholu jest bezpieczna dla zdrowia? Żadna. Tak brzmi najnowsza wytyczna Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). WHO ogłosiła to oficjalnie już rok temu, mimo że istnieje duża liczba badań wskazujących na coś innego. Na podstawie przeprowadzonych analiz ich autorzy twierdzili, że niewielkie ilości alkoholu mogą np. wydłużać życie. Badaniom tym przyjrzeli się właśnie naukowcy z kanadyjskiego University of Victoria. I znaleźli w nich zasadnicze wady metodologiczne, które doprowadziły do błędnych wniosków. Praca na ten temat ukazała się w czasopiśmie naukowym „Journal of Studies on Alcohol and Drugs”. Jak badano wpływ alkoholu na zdrowie? Kanadyjscy naukowcy wzięli pod lupę 107 wcześniejszych badań, analizujących związek między spożyciem alkoholu i długością życia. W większości przypadków ludzie pijący alkohol byli w nich porównywani z abstynentami albo osobami, które dopiero niedawno zrezygnowały z napojów wysokoprocentowych. Autorzy tych badań nie wzięli jednak pod uwagę, że osoby z drugiej grupy często rzuciły alkohol – albo przynajmniej ograniczyły jego picie – z powodu złego stanu zdrowia. W rezultacie wśród badanych abstynentów lub ludzi sięgających po alkohol sporadycznie znalazło się sporo osób chorych. Ogólnie kondycja tej grupy była nienajlepsza. Na jej tle osoby pijące alkohol wypadały jak okazy zdrowia. – To było prawdziwe propagandowe osiągnięcie branży alkoholowej – zaproponować, że umiarkowane spożycie alkoholu przedłuża ludziom życie – powiedział otwarcie „Guardianowi” dr Tim Stockwell, główny autor najnowszych badań. Pożytki z alkoholu? Żadne Badania, które analizowali Kanadyjczycy, często wykazywały, że śmiertelność jest najniższa wśród osób spożywających niewielkie ilości alkoholu. W sumie z przeanalizowanych badań wynikało, że dla umiarkowanych miłośników alkoholu – sięgający po drinka od raz w tygodniu do dwóch razy dziennie – ryzyko zgonu było o 14 proc. niższe niż dla abstynentów (w okresie, kiedy przeprowadzono badanie). Dokładna analiza tych prac obaliła jednak ten wniosek. Badania spełniające najwyższą jakość metodologiczną – obejmujące ludzi młodych i wieloletnich abstynentów, którzy nie ograniczyli alkoholu z powodu złego stanu zdrowia – pokazują, że nie ma dowodu, iż spożywanie od niewielkich do umiarkowanych ilości alkoholu przedłuża życie. – W większości poprzednich badań przeceniano korzyści zdrowotne wynikające ze spożywania alkoholu, podczas gdy jego szkodliwość została niedoszacowana – mówi Stockwell. Naukowcy wyjawili, dlaczego nie warto pić alkoholu przed spaniem w samolocie. To wyjątkowo groźne dla zdrowia Alkohol i drzemanie w samolocie podczas długodystansowego lotu to nie jest dobre połączenie dla naszego organizmu. Najnowsze badanie wyjaśnia, dlaczego branża lotnicza powinna rozważyć ogran... Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia Światowa Organizacja Zdrowa rozstrzyga sprawę jednoznacznie. „Jeśli chodzi o spożycie alkoholu, nie ma czegoś takiego jak jego bezpieczna ilość, która nie wpływa na zdrowie” – można przeczytać na stronie WHO. Jak podkreślają eksperci WHO, alkohol jest substancją toksyczną, psychoaktywną i uzależniającą. Już dekady temu Międzynarodowa Agencja Badań na Rakiem (ang. International Agency for Research on Cancer) zaliczyła go do pierwszej grupy substancji rakotwórczych – obok azbestu, promieniowania czy tytoniu. Alkohol powoduje co najmniej siedem rodzajów nowotworów, w tym najczęstsze, takie jak rak jelita i rak piersi u kobiet. Jak łatwo się domyślić, im więcej spożywa się alkoholu, tym bardziej ryzyko zachorowania na raka wzrasta. Przekonanie, że lekkie lub umiarkowane spożycie alkoholu może być bezpieczne, jest iluzoryczne. I bardzo groźne w skutkach. „Najnowsze dostępne dane wskazują, że połowa wszystkich nowotworów spowodowanych alkoholem w Europie jest skutkiem lekkiego i umiarkowanego picia” – można przeczytać w komunikacje opublikowanym przez WHO w zeszłym roku. Za lekkie i umiarkowane picie uznaje się tutaj spożycie mniej niż 1,5 litra wina lub mniej niż 3,5 litra piwa tygodniowo. Źródło: WHO, Journal of Studies on Alcohol and Drugs, Guardian. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Rewolucja w mikrobiomie. Mieszkańcy miast mogą powoli tracić zdolność trawienia roślin
W porównaniu z naszymi przodkami żyjącymi tysiące lat temu mamy zupełnie inną florę jelitową. Jest w niej mniej bakterii wspomagających rozkładanie celulozy.
W tym artykule: Jak pień drzewa w basenie Jak bakterie rozkładają celulozę Jak zwiększyć zdolność trawienia roślin Przez wiele lat uznawano za pewnik, że ludzki organizm nie może rozkładać celulozy na prostsze związki. Potrafią to krowy, konie, owce czy inne ssaki. Jednak nie my. Celuloza wchodzi w skład błonnika, czyli dobroczynnych dla nas słabo przyswajalnych substancji roślinnych. Błonnik reguluje pracę jelit, obniża poziom cholesterolu i stabilizuje poziom cukru. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, żebyśmy codziennie zjadali 25 gramów błonnika. A także 400 gramów warzyw i owoców. Można by zapytać: dlaczego błonnik tak dobrze na nas działa, skoro go nie trawimy? W 2003 r. pojawiły się pierwsze przesłanki wskazujące, że tak postawione pytanie nie jest do końca właściwe. Okazało się wówczas, że w naszych jelitach żyją jednak bakterie radzące sobie z błonnikiem. W najnowszym numerze prestiżowego czasopisma naukowego „Science” ukazała się praca idąca o krok dalej. Jej autorzy zidentyfikowali w ludzkim mikrobiomie trzy gatunki bakterii potrafiących rozkładać celulozę na prostsze związki. Równocześnie jednak wyszła na jaw niepokojąca rzecz. Współcześni mieszkańcy wielkich miast mają tych bakterii mniej niż ludzie żyjący na wsi, łowcy-zbieracze czy nasi dawni przodkowie. Jak pień drzewa w basenie – Przez całą ewolucję człowieka błonnik był podstawą ludzkiej diety – mówi Sarah Moraïs z Ben-Gurion University, główna autorka pracy. – To także kluczowy składnik pokarmu naszych najdalszych przodków należących do naczelnych. Błonnik sprawia, że flora jelitowa pozostaje zdrowa – dodaje. Moraïs stoi na czele zespołu, który odkrył trzy nowe gatunki bakterii należące do rodzaju Ruminococcus. Posiadają one geny umożliwiające rozkładanie celulozy. A konkretnie – geny odpowiadające za produkcję wyspecjalizowanych białek nazwanych celulosomami. To właśnie one radzą sobie z celulozą. A nie jest to proste. – Celuloza jest trudna do strawienia, ponieważ jest nierozpuszczalna – wyjaśnia Ed Bayer z Weizmann Institute, współautor pracy. – Błonnik w jelitach jest jak pień drzewa w basenie. Moczy się, ale się nie rozpuszcza. Trawienie celulozy to nie jest łatwe zadanie, niewiele bakterii to potrafi – dodaje badacz. Jak bakterie rozkładają celulozę Co dokładnie robią celulosomy? Przyczepiają się do włókien celulozy i rozrywają je na kawałki, tak jakby rozplatały linę na poszczególne nici. Następnie te włókna błonnika są rozcinane na krótsze odcinki. Dzięki temu stają się rozpuszczalne i mogą zostać strawione. Nie tylko przez bakterie Ruminococcus, ale także inne mikroorganizmy wchodzące w skład zdrowej flory jelitowej. – Podsumowując: celulosomy rozkładają błonnik na cukry, które następnie odżywiają całą jelitową społeczność – tłumaczy Ed Bayer. Tym samym nowo odkryte bakterie są kluczowym elementem zdrowego mikrobiomu. Pigmeje mają bogatsze wnętrze niż "cywilizowani" z Zachodu! To kwestia diety Jesteś tym co jesz - dosłownie! Autorzy naukowego artykułu w "Cell Reports" opisują jak zmienia się flora bakteryjna w organizmach plemion zbieraczy i myśliwych oraz ludzie mieszkających w k... Jak zwiększyć zdolność trawienia roślin Skąd te mikroby wzięły się w naszych jelitach? Badania genetyczne sugerują, że nasi przodkowie mogli je „pożyczyć” od krów albo owiec jak efekt uboczny udomowienia tych zwierząt. Szczepy żyjących w naszych jelitach bakterii Ruminococcus okazały się bliżej spokrewnione z bakteriami pochodzącymi od trzody chlewnej niż z mikroorganizmami żyjącymi w jelitach naczelnych. Na koniec badacze spostrzegli coś niepokojącego. Dieta bogata w roślinność była typowa dla dawnych społeczności łowców-zbieraczy i mieszkańców wsi. W rezultacie ich flora jelitowa jest bogata w bakterie rozkładające celulozę. Coś przeciwnego jednak naukowcy zaobserwowali u współczesnych mieszkańców dużych przemysłowych miast. Im bakterii Ruminococcus brakuje. – 200 tys. lat temu w Afryce nasi przodkowie nie mogli złapać lunchu z okienka drive-thru albo zamówić sobie obiadu przez telefon z dostawą do domu – zauważa biolog ewolucyjny William Martin z Heinrich Heine University Düsseldorf. Dzisiaj mamy takie możliwości. A to dziesiątkuje żyjące w naszych jelitach bakterie rozkładające błonnik. I może sprawiać, że nasza zdolność trawienia roślin pogarsza się. Jak sobie z tym radzić? Jeść więcej błonnika, powtarzają badacze za dietetykami. Źródła: EurekAlert, Science, Science Alert Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Ile trzeba ćwiczyć, żeby zrekompensować dzień siedzącej pracy? Wystarczy 5 minut spaceru
Aktywność fizyczna poprawia i kondycję, i samopoczucie. Może być również rozwiązaniem problemów wynikających z siedzącego trybu życia. I nie trzeba wcale poświęcać na nią bardzo dużo czasu.
W tym artykule: Praca siedząca nie musi oznaczać problemem ze zdrowiem Przede wszystkim aktywność fizyczna Jak codziennie dbać o zdrowie? 5 minut spaceru niweluje skutki siedzenia przez pół godziny Zdecydowana większość pracowników umysłowych wykonuje swoje obowiązki w pozycji siedzącej. Oczywiście siedzenie nie kończy się w pracy. Siedzimy też w samochodzie czy komunikacji miejskiej, na siedząco spożywamy posiłki. Jest to jednak, niestety, najgorsza pozycja dla naszego kręgosłupa. Siedzący tryb pracy sprzyja też przybieraniu na wadze, co w połączeniu z nieodpowiednią dietą może doprowadzić do otyłości. Praca siedząca nie musi oznaczać problemem ze zdrowiem Czy pracownicy biurowi są więc skazani na tzw. choroby cywilizacyjne? Niekoniecznie. Nigdy nie jest za późno na wprowadzenie zmian w swoim życiu i wcale nie chodzi o zmianę pracy. Naukowcy od lat przyglądają się temu, jak „odrobić” godziny spędzone w pozycji siedzącej. Badania sugerują, że około 40 minut „aktywności fizycznej o umiarkowanej lub intensywnej intensywności” każdego dnia to mniej więcej odpowiednia ilość, aby zrównoważyć 10 godzin siedzenia w bezruchu. Wnioski są efektem metaanalizy dziewięciu wcześniejszych badań, w których wzięło udział łącznie 44 370 osób z czterech różnych krajów. Przede wszystkim aktywność fizyczna – U osób aktywnych, wykonujących około 30–40 minut aktywności fizycznej o umiarkowanej lub intensywnej intensywności, związek między długim siedzeniem a ryzykiem śmierci nie różni się znacząco od tych, które spędzają mało czasu na siedząco – wyjaśnili naukowcy w artykule opublikowanym na łamach „British Journal of Sports Medicine”. Zaletą tego konkretnego badania jest to, że opierało się ono na względnie obiektywnych danych z urządzeń (np. zegarków sportowych), a nie na danych samodzielnie zgłaszanych przez uczestników. Wyniki właściwie pokrywają się z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia z 2020 r. WHO zaleca 150–300 minut umiarkowanej lub 75–150 minut intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo, aby przeciwdziałać negatywnym skutkom siedzącemu trybu życia. – Liczy się każda aktywność fizyczna, a każda jej ilość jest lepsza niż żadna – podkreślał Emmanuel Stamatakis, badacz aktywności fizycznej i zdrowia populacji z University of Sydney w Australii. To nie żart: chodzenie do tyłu jest dla nas zdrowe. Jakie korzyści możemy dzięki niemu odnieść? Chodzenie, jak każda aktywność fizyczna, ma zbawienny wpływ na nasze zdrowie. Jednak jeszcze lepsze od zwykłego marszu jest chodzenie do tyłu. Ten nietypowy rodzaj ruchu może dać nam unikat... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/to-nie-zart-chodzenie-do-tylu-jest-dla-nas-zdrowe-jakie-korzysci-mozemy-dzieki-niemu-odniesc-fot-getty-images-8253ca3.jpg" width="938" height="533" alt="To nie żart: chodzenie do tyłu jest dla nas zdrowe. Jakie korzyści możemy dzięki niemu odnieść? (fot. Getty Images)" title="To nie żart: chodzenie do tyłu jest dla nas zdrowe. Jakie korzyści możemy dzięki niemu odnieść? (fot. Getty Images)" /> Jak codziennie dbać o zdrowie? Nie trzeba więc codziennie chodzić na siłownię czy uprawiać jogging. Równie zbawienne może być pływanie, joga czy taniec. Zarówno w większych, jak i w mniejszych miastach, kluby fitness oferują zajęcia sportowe dla amatorów. To może być dobry początek przygody z aktywnością fizyczną. Dla opornych zawsze zostają spacery i trekkingi. Półgodzinny spacer po lesie czy parku wpływa dobrze nie tylko na ciało, ale też na głowę. Z czasem organizm przyzwyczaja się do regularnego wysiłku i chce więcej. Wówczas popołudniowy spacer można zamienić na przykład na przejście fragmentu jednego z najpiękniejszych pieszych szlaków w Polsce. 5 minut spaceru niweluje skutki siedzenia przez pół godziny Nowe badania przeprowadzone na Columbia University wskazują, że nawet krótki spacer może mieć znaczenie dla naszego zdrowia. Jeśli w ciągu dnia długo siedzimy, np. z powodu pracy, co pół godziny powinniśmy zrobić sobie krótką przerwę. Wystarczy wówczas pospacerować przez zaledwie 5 minut, by zneutralizować niekorzystne skutki siedzenia. Naukowcy porównali skuteczność krótkich spacerów w różnych odstępach czasowych. Taką formę aktywności nazywają „ćwiczeniową przekąską”. Wariant „30 minut siedzenia – 5 minut spaceru” najkorzystniej wpływał na parametry takie jak ciśnienie tętnicze czy poziom glukozy we krwi. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie naukowym „Medicine & Science in Sports & Exercise”. Źródło: Medicine & Science in Sports & Exercise. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Nowy, eksperymentalny lek na otyłość. Pomaga zrzucić nawet 20% masy ciała. Czy jest bezpieczny?
Tirzepatyd jest na razie w fazie badań klinicznych, ale naukowcy twierdzą, że jest niezwykle skuteczny w walce z nadwagą. Specyfik nie został jeszcze zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków. Co wiemy o nowym lekarstwie?
W tym artykule: Substancja zawarta w tirzepatydzie sprawia, że odczywamy uczucie sytości Tirzepatyd powodował średnio 20% redukcję masy ciała Jeżeli lekarstwo zostanie oficjalnie zatwierdzone, może być najskuteczniejszym specyfikiem na rynku Otyłość to niebezpieczna choroba przewlekła, którą należy leczyć Za produkcję tirzepatydu odpowiada powstałe w 1876 roku amerykańskie przedsiębiorstwo farmaceutyczne Eli Lilly. Trzecia faza badań klinicznych SURMOUNT-1, w której udział wzięło ponad 2500 osób, wykazała, że ten lek na otyłość jest naprawdę skuteczny. Przy podaniu najwyżej dawki (15 mg), lek powodował utratę masy ciała nawet do 22,5%. Substancja zawarta w tirzepatydzie sprawia, że odczywamy uczucie sytości Tirzepatyd to lek, który podaje się w postaci cotygodniowego zastrzyku. Preparat zawiera syntetyczne substancje, które naśladują tzw. inkretyny GLP-1 i GIP. To hormony jelitowe, które zmniejszają poziom cukru we krwi zaraz po posiłku, a także regulują procesy metaboliczne związane z trawieniem. Dzięki takim substancjom po jedzeniu odczuwamy sytość. Nowy lek na raka? Naukowcy znaleźli go w ziołowym lekarstwie australijskich Aborygenów Tradycyjna medycyna od dawna stanowi inspirację dla badaczy. Najnowsze odkrycie może zwiększyć skuteczność terapii onkologicznych. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nowy-lek-na-raka-naukowcy-znalezli-go-w-ziolowym-lekarstwie-australijskich-aborygenow-fot-geoff-derrin-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-757fde6.jpeg" width="933" height="700" alt="Nowy lek na raka? Naukowcy znaleźli go w ziołowym lekarstwie australijskich Aborygenów (fot. Geoff Derrin, Wikimedia Commons CC-BY-SA-4.0)" title="Nowy lek na raka? Naukowcy znaleźli go w ziołowym lekarstwie australijskich Aborygenów (fot. Geoff Derrin, Wikimedia Commons CC-BY-SA-4.0)" /> GLP-1 jest podstawowym składnikiem semaglutydu. To przeciwcukrzycowy lek, który w ubiegłym roku został zatwierdzony przez Agencję Żywności i Leków. Już wtedy mówiło się o tym, że nowe lekarstwo dla diabetyków może być przełomem w leczeniu otyłości. Eksperci sugerują jednak, że prawdziwym „game-changerem” może być tirzepatyd. Tirzepatyd powodował średnio 20% redukcję masy ciała W trakcie najnowszego badania 2539 osób przez 72 tygodnie przyjmowało jeden zastrzyk tirzepatydu lub placebo raz na siedem dni. Eksperyment przeprowadzono na osobach dorosłych z otyłością lub nadwagą, u których zdiagnozowano przynajmniej jedną chorobę współistniejącą (z wyjątkiem cukrzycy typu 2). Okazało się, że tirzepatyd powodował skuteczne zmniejszenie masy ciała. W przypadku najmniejszej dawki (5 mg) wynosiło ono 16%. Uczestnicy, którzy otrzymali dawkę podwójną, odnotowali spadek masy ciała rzędu 21,4%, natomiast przy potrójnej – aż 22,5%. U badanych, którzy przyjmowali jedynie placebo, odnotowano zaledwie 2,4-procentowy ubytek wagi. Dogoterapia skuteczna jak leki? Obecność psa przez 10 minut łagodzi ból, lęk i przygnębienie Pies jest nie tylko najlepszym przyjacielem człowieka. Może też przynieść mu ulgę w cierpieniu i pomóc w łagodzeniu zaburzeń. Wykazały to badania naukowe. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dogoterapia-skuteczna-jak-leki-obecnosc-psa-przez-10-minut-lagodzi-bol-lek-i-przygnebienie-fot-jane-smith-cc-by-4-0-c85b061.jpeg" width="938" height="528" alt="Czy dogoterapia jest skuteczna? Obecność psa łagodzi ból, lęk i przygnębienie, pomaga też na ADHD (FOT. Chris Ware/Newsday RM via Getty Images)" title="Czy dogoterapia jest skuteczna? Obecność psa łagodzi ból, lęk i przygnębienie, pomaga też na ADHD (FOT. Chris Ware/Newsday RM via Getty Images)" /> Jeżeli lekarstwo zostanie oficjalnie zatwierdzone, może być najskuteczniejszym specyfikiem na rynku Dla porównania, przeciwcukrzycowy semuglutyd dawał średnio ok. 17% utraty masy ciała. – Tirzepatyd jest pierwszym lekiem, który w trzeciej fazie badań klinicznych zapewnia średnio ponad 20-procentową skuteczność – mówi Jeff Emmick, lekarz i wiceprezes ds. rozwoju produktów w firmie Eli Lilly. Naukowcy wskazują, że tirzepatyd może być równie skuteczny, jak chirurgia bariatryczna. Tirzepatyd jest również badany jako lek przeciwko cukrzycy typu 2. Według przedstawicieli Eli Lilly, może sprawdzić się nawet w leczeniu niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby i niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową. Otyłość to niebezpieczna choroba przewlekła, którą należy leczyć Należy pamiętać, że nowy lek wciąż nie został zatwierdzony przez Agencję Żywności i Leków. Badania nie doczekały się również oficjalnej publikacji w żadnym czasopiśmie naukowym. Dlatego też warto poczekać z hurraoptymizmem. Otyłość ma wpływ na kondycję intelektualną? „Gorsza pamięć i zdolność uczenia się” Jak pokazały badania na myszach, u otyłych osobników komórki odpornościowe „nadgryzają” komórki nerwowe. To - delikatnie mówiąc - nie najlepiej dla ogólnej kondycji intelektualnej. Lek daje też efekty uboczne. W zależności od dawki nawet 30% osób, które w badaniach przyjmowały tirzepatyd, doświadczyło nudności, a ok. 20% uczestników – biegunki. W mniejszym stopniu u niektórych pojawiły się wymioty i zaparcia. Niemniej eksperci zwracają uwagę na to, że potrzebne są nowe i efektywne metody leczenia otyłości. Jest to choroba przewlekła, która zwiększa ryzyko m.in. nadciśnienia tętniczego, chorób serca i nowotworów. Według Światowej Organizacji Zdrowia na otyłość cierpi ponad 500 milionów dorosłych na całym świecie. Eksperci szacują, że do 2030 roku ta liczba może się podwoić.
Według WHO z powodu COVID-19 mogło umrzeć nawet 15 milionów osób
Według Światowej Organizacji Zdrowia wiele krajów zaniżało oficjalną liczbę zgonów. WHO twierdzi, że pandemia COVID-19 spowodowała bezpośrednio lub pośrednio śmierć nawet o 10 milionów osób więcej, niż początkowo szacowano.
W tym artykule: Rzeczywista liczba ofiar koronawirusa jest trzykrotnie większa niż oficjalna „Nadmierna śmiertelność” spowodowana jest również brakiem odpowiedniej profilaktyki Za największą liczbę zgonów odpowiada zaledwie 10 krajów na całym świecie Światowa Organizacja Zdrowia w czwartek 5 maja przedstawiła nowe, zaktualizowane dane na temat śmiertelności COVID-19. To informacje, które obejmują okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2021 roku. Obliczenia WHO wskazują, że pandemia koronawirusa zgarnęła dużo bardziej śmiertelne żniwo, niż na początku przewidywano. Rzeczywista liczba ofiar koronawirusa jest trzykrotnie większa niż oficjalna Nowe dane zaprezentowane w ostatnim raporcie WHO są przerażające. Organizacja przekazała, że w ciągu 2 lat pandemii zginęło ok. 14,91 mln osób. To oznacza, że liczba ta jest prawie trzy razy większa niż ta, która składa się z informacji przekazywanych przez światowe rządy. Dziś raport WHO dot. źródeł koronawirusa w Chinach. Odrzucona teoria o "wycieku" z laboratorium Zespół badaczy proponuje, by badać temat dalej z wyjątkiem jednej hipotezy. Chodzi o krążące niemal od początku wątpliwości, czy aby nie jest to wirus uwolniony (celowo/przypadkowo) z lab... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wuhan-zamknieto-dopiero-23-stycznia-2020-chociaz-pierwsze-przypadki-odnotowano-w-polowie-grudnia-2019-fot-getty-images-fb6d6ff.jpeg" width="938" height="625" alt="Wuhan zamknięto dopiero 23 stycznia 2020, chociaż pierwsze przypadki odnotowano w połowie grudnia 2019 (fot. Getty Images)" title="Wuhan zamknięto dopiero 23 stycznia 2020, chociaż pierwsze przypadki odnotowano w połowie grudnia 2019 (fot. Getty Images)" /> Światowa Organizacja Zdrowia określa tę liczbę jako „nadmierną śmiertelność”, inaczej zgony nadmiarowe. Chodzi o różnicę między liczbą zgonów przewidywaną na dany okres na podstawie danych historycznych a faktyczną. – Te niepokojące dane nie tylko pokazują wpływ pandemii, ale także to, że wszystkie kraje powinny inwestować w dużo bardziej skuteczny system opieki zdrowotnej. Ten kryzys pokazał, ile jeszcze musimy zrobić w tym kierunku – poinformował dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor generalny WHO. „Nadmierna śmiertelność” spowodowana jest również brakiem odpowiedniej profilaktyki WHO wyjaśnia, że tak duża liczba obejmuje zgony, które są bezpośrednio związane ze śmiertelnością z powodu zachorowania na SAR-CoV-2. A także te pośrednie, które spowodowane były wpływem pandemii na systemy opieki zdrowotnej. Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że znaczny wpływ na zgony pośrednie miał brak dostępu do profilaktyki i wczesnego leczenia innych schorzeń. Jak dobrze pamiętamy, w trakcie najgorszych faz pandemii szpitale były przeciążone pacjentami, u których wykryto koronawirusa. COVID-19 zmienił trendy w podróżowaniu. Oto nowe najpopularniejsze kierunki na świecie w 2022 r. Trendy w podróżowaniu zawsze się zmieniały, ale niektóre kierunki niezmiennie pozostawały popularne. Pandemia koronawirusa wywróciła branżę turystyczną do góry nogami. Jakie kraje są d... Za największą liczbę zgonów odpowiada zaledwie 10 krajów na całym świecie Najwięcej osób zmarło z powodu koronawirusa w Azji Południowo-Wschodniej, Europie i obu Amerykach. To aż 84% światowej śmiertelności. Z kolei 68% procent wszystkich zgonów przypada zaledwie na 10 krajów. Widać również, że najgorzej sytuacja wyglądała w krajach biedniejszych. Co więcej, WHO podaje również, że globalna liczba zgonów była większa wśród mężczyzn niż kobiet (57% do 43%). Z raportu wynika również, że prawie połowa zgonów, które do tej pory nie zostały oficjalne policzone, miała miejsce w Indiach. WHO twierdzi, że w trakcie dwóch lat pandemii w tym kraju zmarło łącznie 4,7 mln osób, głównie podczas śmiertelnej fali w maju i czerwcu 2021 roku. Rząd tego kraju podaje jednak, że z powodu COVID-19 zmarło tam ok. 480 000 osób. Międzynarodowi eksperci, którzy stworzyli raport dla WHO wykorzystali bazy danych krajowych oraz lokalnych, które połączyli z modelami statystycznymi, aby oszacować rzeczywistą liczbę ofiar pandemii. W ten sposób okazało się, że realna liczba zgonów jest nawet o 13% większa niż szacowano na początku 2020 roku. Chomiki przeniosły wariant Delta koronawirusa do Hongkongu. Setki zwierząt do uśpienia To chomiki są odpowiedzialne za przeniesienie wariantu koronawirusa Delta na mieszkańców Hongkongu i wywołanie kolejnej fali COVID-19 wśród ludzi – uznali tamtejsi naukowcy. Aby zapobiec da... – Niepełne dane utrudniają ocenę prawdziwej skali kryzysu, który ma poważne konsekwencje dla ludzkiego życia. Pandemia wyraźnie pokazała, jak ważna jest lepsza koordynacja systemów danych w krajach. Istotne jest, abyśmy dołożyli wszelkich starań w usprawnieniu rejestracji zgonów – powiedział Stefan Schweinfest, dyrektor Departamentu Statystyki ONZ. Oficjalna liczba bezpośrednich zgonów w okresie od stycznia 2020 roku do końca grudnia 2021 roku, która została zgłoszona WHO, wynosi 5,42 mln osób. Źródło: WHO.
Tajemnicze zapalenie wątroby atakuje dzieci już w 11 krajach. Co wiadomo o tej chorobie?
Od początku kwietnia w kilkunastu krajach odnotowano przypadki ostrego zapalenia wątroby. Choroba atakuje wyłącznie dzieci, a jej przyczyny na razie pozostają nieznane. Według Światowej Organizacji Zdrowia aż 10 z 169 pacjentów potrzebowało przeszczepu wątroby.
W tym artykule: Gdzie dzieci chorują na ostre zapalenie wątroby? Kto choruje na ostre zapalenie wątroby? Co jest przyczyną zapalenia wątroby? Wszystko zaczęło się 31 marca w Szkocji. Tam zachorowało pierwszych pięcioro dzieci. Opiekujący się nimi lekarze szybko spostrzegli, że mają do czynienia z czymś nietypowym. Dzieci zmagały się z ostrym zapaleniem wątroby, jednak nie sposób było ustalić, co spowodowało chorobę. Zapalenie wątroby to po prostu stan zapalny tego narządu. Może być wywołane nadużywaniem alkoholu, może mieć podłoże autoimmunologiczne, jednak najczęściej wywołuje je infekcja. Wirusowe zapalenie wątroby powoduje pięć wirusów, oznaczanych literami od A do E. Ta choroba bywa potocznie nazywana żółtaczką. Nie jest to jednak nazwa poprawna, bo żółtaczka oznacza po prostu jeden z objawów. Czyli żółte zabarwienie skóry, błon śluzowych i oczu wywołane nagromadzeniem we krwi bilirubiny, barwnika żółciowego. Gdzie dzieci chorują na ostre zapalenie wątroby? Badanie pierwszych chorych ze Szkocji wykazało, że nie byli zakażeni żadnym z pięciu wirusów wywołujących wirusowe zapalenie wątroby. To właśnie wzbudziło czujność lekarzy. Gdy informacja trafiła do Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która zaczęła monitorować dane o nietypowym schorzeniu, szybko okazało się, że jego przypadków przybywa. Wybierasz się do krajów tropikalnych? Na te choroby trzeba się zaszczepić Wyruszając na wyprawę do egzotycznych miejsc najczęściej planujemy zakupy sprzętu, ubrań, oczywiście ton kremów z filtrem i jak największych kart pamięci do aparatów, kamer i smartfonów... Po trzech tygodniach zachorowania wykryto już w 11 krajach. Najwięcej w Wielkiej Brytanii, gdzie naliczono 114 pacjentów. Kolejne kraje z największą liczbą chorych to Hiszpania (13), Izrael (12), Stany Zjednoczone (9) i Dania (5). Na razie nie choruje nikt w Polsce ani w żadnym z naszych krajów sąsiednich. Kto choruje na ostre zapalenie wątroby? Wspólny dla wszystkich chorych jest młody wiek. Najstarszy pacjent ma 16 lat, najmłodszy miesiąc. Większość pacjentów ma mniej niż dziesięć lat, absolutna większość była wcześniej zdrowa. Pierwsze objawy, na jakie uskarżali się chorzy, to: ból brzucha, biegunka, wymioty, żółtaczka. Maria Buti, przewodnicząca Europejskiego Stowarzyszenia Badań Wątroby (European Association for the Study of the Liver) powiedziała, że lekarzy najbardziej niepokoi ostry przebieg choroby. Dotychczas zachorowało 169 osób. Jedna z nich zmarła, a aż dziesięć potrzebowało przeszczepu wątroby. Co jest przyczyną zapalenia wątroby? Niestety, lekarze nie wiedzą ciągle, co jest przyczyną ostrego zapalenia wątroby u dzieci. To schorzenie rzadko atakuje zdrowych najmłodszych. Pierwszą hipotezą był jakiś wspólny czynnik chorobotwórczy, nabyty np. w czasie podróży. Jednak WHO prędko wykluczyła międzynarodowe podróże jako przyczynę choroby. Odrzucono również przedawkowanie paracetamolu (co może zaszkodzić wątrobie) czy szczepionki przeciwko koronawirusowi SARS-Cov-2. Większość dzieci była zbyt mała i nie kwalifikowała się do szczepienia. Jak spakować apteczkę na egzotyczną wyprawę (zwłaszcza z dziećmi)? [PORADNIK] Jeśli planujemy egzotyczny wypad, koniecznie trzeba zabrać medykamenty z Polski. Sprawdź, co powinno znaleźć się w każdej apteczce. Po wykluczeniu tych wszystkich możliwości pozostało rozważenie bardziej skomplikowanych teorii. Pewnym wspólnym elementem dla części chorych było zakażenie adenowirusami. Miało je 74 chorych i aż 75 proc. pacjentów z Wielkiej Brytanii. Adenowirusy występują powszechnie i często atakują dzieci. Wywołują głównie infekcje górnych dróg oddechowych o łagodnym przebiegu, czyli przeziębienia. Specjaliści WHO podejrzewają jednak, że w przypadku dzieci chorych na zapalenie wątroby zadziałała kombinacja adenowirusa i jeszcze jakiegoś innego, na razie nieznanego czynnika. Nie wykluczają, że nagle atakujące ostre schorzenie ma związek z pandemią COVID-19. Być może chorujące dzieci spędziły dużo czasu w izolacji, co nie pozwoliło ich organizmom nabyć odporności na adenowirusy? Zdaniem Marii Buti odpowiedź na te wszystkie pytania poznamy w ciągu miesiąca. Wtedy też WHO będzie w stanie sformułować konkretne zalecenia, mające zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się tajemniczej choroby. Źródła: WHO, Science Alert.
Pestycydy mogą zabić nawet 93 proc. zagrożonych gatunków roślin i zwierząt. Jak to możliwe? Winny przemysł mięsny
Przemysł mięsny w Stanach Zjednoczonych wykorzystuje rocznie ponad 100 tysięcy ton pestycydów. Nowe badania pokazują, ze związki chemiczne zawarte w herbicydach i insektycydach są olbrzymim zagrożeniem dla większości zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.
W tym artykule: Pestycydy są realnym niebezpieczeństwem dla zagrożonych gatunków Środki ochrony roślin mają negatywny wpływ na życie ludzkie Ekologiczne problemy związane z produkcją mięsa są znacznie większe Przemysł mięsny odpowiada za emisje setek milionów ton CO2 Potrzebne są natychmiastowe działania, żeby ograniczyć szkody związane z produkcją mięsa Najnowsze badania zostały przeprowadzone przez dwie organizacje non-profit: amerykański oddział World Society for the Protection of Animals (WSPA) oraz Center for Biological Diversity. Naukowcy stworzyli obszerny raport, który bazuje na danych z 2018 roku. Jako pierwszy opublikował go brytyjski dziennik "The Independent". Pestycydy są realnym niebezpieczeństwem dla zagrożonych gatunków Według naukowców przemysł mięsny w Stanach Zjednoczonych ma katastrofalny wpływ na życie i zdrowie zagrożonych gatunków zwierząt i roślin. Chodzi przede wszystkim o pestycydy, które są wykorzystywane w uprawie kukurydzy i soi, z których powstaje pasza. Każdego roku w USA stosuje się ponad 100 tysięcy ton środków ochrony roślin. Biolodzy potwierdzają: szóste masowe wymieranie na Ziemi jest faktem Dlaczego masowe wymieranie było przemilczane? Autorzy najnowszych badań uzupełnili brakujące statystyki. Zgodnie z raportem glisofat, związek chemiczny, który jest składnikiem herbicydów i insektycydów może przyczynić się do śmierci lub poważnych problemów zdrowotnych nawet 93% stworzeń, które zostały zakwalifikowane w tzw. Czerwonej Księdze gatunków zagrożonych. Część badaczy twierdzi, że glisofat może też być szkodliwy dla ludzi. Środki ochrony roślin mają negatywny wpływ na życie ludzkie Eksperci odpowiedzialni za raport twierdzą, że amerykańska prokuratura ma do rozpatrzenia ponad 13 tysięcy pozwów, które dotyczą właśnie pestycydów. Skierowane zostały przez osoby, które zachorowały na nowotwór złośliwy, zwany chłoniakiem nieziarniczym i oskarżają o to pośrednio lub bezpośrednio osoby lub korporacje, które stosują środki ochrony roślin. Jak dieta wpływa na klimat? Wystarczy, że wyeliminujesz JEDEN produkt z menu, by pomóc planecie Niekorzystne zmiany klimatu stają się coraz bardziej uciążliwe dla ludzi. Ale wystarczy niewielka zmiana jadłospisu, by zmniejszyć swój ślad węglowy aż o 48 proc. Do takiego wniosku doszl... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/33827294b3d18713aa47085333cc25a905d8ce1b-70df9a7.jpeg" width="938" height="626" alt="Jak dieta wpływa na klimat? Wystarczy, że wyeliminujesz JEDEN produkt z menu, by pomóc planecie (fot. Luke Sharrett/Bloomberg via Getty Images)" title="Jak dieta wpływa na klimat? Wystarczy, że wyeliminujesz JEDEN produkt z menu, by pomóc planecie (fot. Luke Sharrett/Bloomberg via Getty Images)" /> Naukowcy w raporcie informują, że atrazyna, która jest drugim najpopularniejszym pestycydem na świecie, może bardzo zaszkodzić lub zabić ponad 1000 zagrożonych gatunków zwierząt i roślin. To między innymi żuraw krzykliwy czy kalifornijska żaba czerwononoga. "The Independent" przypomina, że atrazyna została zakazana już w 35 krajach na świecie. Co ciekawe, substancje, które mają na celu ochronę roślin przed insektami i chwastami są produkowane i sprzedawane przez kilka korporacji. Niektóre z nich mają siedzibę w krajach, gdzie te pestycydy są zakazane. Ekologiczne problemy związane z produkcją mięsa są znacznie większe Autorzy badań zwracają uwagę na coś jeszcze. Producenci mięsa wykorzystują olbrzymią powierzchnię gruntów, która jest sukcesywnie zwiększana, pod uprawę soi i kukurydzy. Ekolodzy alarmują, że to w znacznym stopniu przyczynia się do niszczenia siedlisk. Przystosowanie ziemi pod pola uprawne często wymaga wycinki tysięcy drzew, traw i wszelkiej roślinności. W ten sposób gatunki tracą swoje siedliska i miejsca, w których pozyskują pożywienie. To w pośredni sposób stwarza zagrożenie dla wielu istnień i zaburza cały ekosystem. Chcesz walczyć z globalnym ociepleniem? Wyeliminuj z diety wołowinę i ryż W latach 2007–2013 57 proc. emisji gazów cieplarnianych związanych z żywieniem pochodziło z produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego. Przemysł mięsny na obecną skalę to olbrzymi problem dla naszej planety. Nie chodzi bowiem tylko o pestycydy, ale również o skutki, których nie widać gołym okiem. Chodzi między innymi o emisję gazów cieplarnianych, które przyczyniają się do globalnego ocieplenia. Przemysł mięsny odpowiada za emisje setek milionów ton CO2 W ubiegłym roku niemiecka organizacja pozarządowa Heinrich-Boll-Stiftung i Friends of the Earth Europe opublikowała coroczny raport „Meat Atlas”. Okazało się, że 20 producentów mięsa odpowiada emisję za 932 mln ton CO2. To oznacza, że firmy te przewyższają największe kraje europejskie w tym niechlubnym rankingu. Badacze alarmują, że ta machina produkcji mięsa jest problemem wielopłaszczyznowym. Okazuje się, że w latach 2015-2020 najwięksi producenci mięsa i nabiału otrzymali ponad 478 miliardów dolarów dotacji od ponad 2 tysięcy różnych firm, głównie z Ameryki Północnej i Europy. Naukowcy szacują, że biorąc pod uwagę, to ile pieniędzy inwestuje się w ten rynek, do 2029 roku produkcja ton będzie jeszcze o 40 milionów ton większa. W indyjskim mieście obowiązuje zakaz sprzedaży i konsumpcji mięsa Dieta satwiczna szybko podbiła serca turystów i kucharzy z całego świata. To, co również poraża w raporcie, to dane dotyczące wykorzystania gruntów pod hodowle zwierząt i roślin, które następnie przerabiane są na pasze. Na całym świecie aż 75% wszystkich powierzchni rolnych przeznaczonych jest dla przemysłu produktów pochodzenia zwierzęcego. Potrzebne są natychmiastowe działania, żeby ograniczyć szkody związane z produkcją mięsa Mówiąc o olbrzymiej produkcji mięsa nie można zapomnieć o dwóch kwestiach. Po pierwsze, ilość jedzenia, które każdego roku marnujemy. Według danych ONZ z ubiegłego roku rocznie, na całym świecie marnujemy ok. 1,3 miliarda ton żywności. To aż jedna trzecia całej produkcji na świecie. Oczywiście nie mówimy tylko o mięsie, ale produkty odzwierzęce są tutaj w większości. Po drugie, jeżeli zestawimy te dane z liczbą osób, które cierpią głód, nasuwa się pytanie retoryczne. Po co produkować tyle mięsa, skoro i tak duża jego część trafi na śmietniku? Przeciwnicy badań naukowych lub szeroko rozumianej ekologii mogą powiedzieć: „ale przecież od zawsze ludzkość jadła mięso, więc temat nadprodukcji to nomen omen odgrzewany kotlet”. Tak, tylko od setek lat ludzi na świecie gwałtownie przybyło, a poziom eksploatacji planety jest najwyższy od początku rewolucji przemysłowej. Potrzebne są radykalne i szybkie działania, które doprowadzą do zrównoważonej produkcji żywności, zmiany ludzkiej świadomości dotyczącej niemarnowania jedzenia oraz skuteczne regulacje. Wtedy jest szansa, że uda się uratować planetę przed szkodliwym działaniem człowieka. Źródła: World Animal Protection, Center for Biological Diversity, Independent
Dziś raport WHO dot. źródeł koronawirusa w Chinach. Odrzucona teoria o "wycieku" z laboratorium
Zespół badaczy proponuje, by badać temat dalej z wyjątkiem jednej hipotezy. Chodzi o krążące niemal od początku wątpliwości, czy aby nie jest to wirus uwolniony (celowo/przypadkowo) z laboratorium. Jak tego w Wuhan, powszechnie uważanym za epicentrum pandemii. Co więcej, raport podważa sensowność bardzo popularnej teorii, że wirus przeskoczył w Wuhan na targu z owocami morza, gdzie także handlowano nielegalnie łapanymi dzikimi zwierzętami. Ujawnienie raportu zapowiedziano na wtorek, 30 marca.
SARS-CoV-2 przeskoczył na ludzi z nietoperzy, choć pośredni, bo między nami a źródłem patogenu było jedno zwierzę, przekonują autorzy raportu podsumowującego misję Światowej Organizacji Zdrowia do Chin. Choć pisana wspólnie z chińskimi urzędnikami analiza wykreśla możliwość uwolnienia wirusa z laboratorium, to jednocześnie nie dostarcza jednoznacznej odpowiedzi jak koronawirus na nas przeskoczył. Tak twierdzi Associated Press, która zdobyła wstępną wersję finalnego raportu. W ocenie agencji prasowej odkrycia przedstawicieli WHO dostarczają nielicznych nowych informacji o pochodzeniu SARS-CoV-2 i pozostawiają nas z całą listą pytań bez odpowiedzi. Jedno, na co zwraca uwagę AP, to więcej światła rzuconego na motywacje naukowców piszących swoje, jak zakładamy, ostateczne opinie. Zespół badaczy proponuje, by badać temat dalej z wyjątkiem jednej hipotezy. Chodzi o krążące niemal od początku wątpliwości, czy aby nie jest to wirus uwolniony (celowo/przypadkowo) z laboratorium. Jak tego w Wuhan, powszechnie uważanym za epicentrum pandemii. Co więcej, raport podważa sensowność bardzo popularnej teorii, że wirus przeskoczył w Wuhan na targu z owocami morza, gdzie także handlowano nielegalnie łapanymi dzikimi zwierzętami. Ujawnienie raportu zapowiedziano na wtorek, 30 marca. Cały świat naukowy liczy, że znajdą się w nim jakieś konkrety. Odkrycie źródeł wirusa byłoby niezwykle cenne, bo pomogłoby zapobiegać przyszłym pandemiom. Jego treść jest politycznie motywowana, bo Chiny za wszelką cenę chcą pozbyć się łatki „sprawców” obecnej. - Jest jasne, że władze Chin nie dostarczyły wszystkich potrzebnych informacji i do momentu, aż to zrobią, ostateczne ustalenie prawdy będzie trudne – tłumaczy w rozmowie z AP Matthew Kavanagh, ekspert od globalnej polityki zdrowotnej z Georgetown University. Zeszłoroczne śledztwo AP pokazało, że władze Chin dokładnie kontrolują wszelkie badania naukowe w sprawie źródeł pandemii. Agencja zwraca uwagę, że znaczne opóźnienie publikacji raportu widziane jest jako próba wpływu Chin na ostateczny kształt i wydźwięk dokumentu. Podejrzenia manipulacji ze strony Chin skłaniają opinię publiczną do większej wiary w teorię o „ucieczce” wirusa z laboratorium. Nie dziwi więc pewnie, że raport przedstawia szereg dowodów mających pomóc odrzucić ostatecznie tę koncepcję. Autorzy z WHO po swojej wizycie w Wuhan napisali, że wypadki w laboratoriach są rzadkością, że placówka w Wuhan jest świetnie zarządzana i przed grudniem 2019 roku nie było tam wirusów spokrewnionych z SARS-CoV-2. W wersji omawianej przez Associated Press autorzy wymieniają 4 scenariusze przeskoczenia wirusa na ludzi. Najwyżej na liście prawdopodobieństwa znajduje się teoria z nietoperzem plus jeszcze jednym zwierzęciem. Prawdopodobne, choć nieco mniej, jest bezpośrednia transmisja od nietoperza na człowieka. Możliwa, choć niezbyt prawdopodobna jest transmisja poprzez pokryte wirusem mrożonki. Czwarty scenariusz, mocno promowany przez władze Chin, zakłada skażenie odchodami towarów sprzedawanych na targu w Wuhan przez zarażone zwierzę. WHO oceniła prawdopodobieństwo takich wydarzeń jako „bardzo niskie”. Eksperci niezwiązani z WHO twierdzą, że wręcz zerowe, bo nie ma dowodów, by można było zarazić się wirusem dotykając opakowania jakiegoś towaru. Mark Woolhouse, epidemiolog z uczelni w Edynburgu, że ta teoria jest „naciągana”. - Pojawienie się nowej choroby jest zwykle konsekwencją serii bardzo mało prawdopodobnych wydarzeń. Ciężko tu o pewność, ciężko coś wykluczyć – Woolhouse zwrócił uwagę, że może nigdy nie poznamy źródła SARS-CoV-2.
Nie nabędziemy odporności stadnej w 2021 roku - ostrzega WHO
Lekarka pracująca dla WHO stwierdza, że regularne mycie rąk, maseczki i dystansowanie społeczne będą z nami do grudnia.
Niezależnie od tempa szczepień osiągnięcie tzw. odporności stadnej gdziekolwiek na świecie będzie niemożliwe, zauważa Światowa Organizacja Zdrowia. Tak długo, jak nie osiągniemy tego etapu, tak długo konieczne będzie powszechne noszenie maseczek i utrzymywanie społecznego dystansu. Kampania immunizacyjna jest faktem, choć właściwie wszędzie przebiega zbyt wolno - donosi Deutche Welle i często wiąże się z kontrowersjami, jak we Włoszech gdzie przy 650 tys. zaszczepionych kolejkę „po znajomości” przeskoczyło 100 tys. ludzi. Izrael zdołał zaszczepić 1,8 mln osób w trzy tygodnie (1/5 społeczeństwa) także dzięki zabezpieczeniu odpowiedniej liczby dawek szczepionki BioNTech/Pfizer płacąc, według anonimowych oskarżeń ze strony rządowej opozycji, 50 proc. więcej za dawkę niż np. Brytyjczycy - czytamy na "Daily Mail". View oEmbed on the source website Choć autorzy pierwszej dopuszczonej na unijnym rynek szczepionki z niemieckiego laboratorium BioNTech obiecali zwiększyć tegoroczną produkcję z 1,3 do 2 mld dawek, proces immunizacji spowalnia brak zaufania publicznego do dostępnych środków jak i ograniczony w przypadku krajów Trzeciego Świata dostęp do nich. W tym kontekście mniej dziwi opinia głównej ekspertki naukowej WHO, pediatry Soumyi Swaminathan, która podczas niedawnej konferencji prasowej rozwiała nadzieje na osiągnięcie odporności stadnej w tym roku. View oEmbed on the source website Chodzi o stan zabezpieczenia przed infekcją gdy na poziomie populacyjnym jest wystarczająco dużo udodpornionych (naturalnie lub poprzez szczepienie) na dany patogen, by pozwolić mu roznosić się wśród ludności. Swaminathan poprosiła o „odrobinę cierpliwości”, bo operując w skali miliardów dawek „immunizacja zabiera nieco czasu”. Lekarka pracująca dla WHO stwierdziła, że regularne mycie rąk, maseczki i dystansowanie społeczne będą z nami do grudnia. – Szczepionki w końcu pojawią się wszędzie, ale w międzyczasie nie możemy zapominać o środkach zabezpieczających które faktycznie działają – podkreśliła w briefingu dla prasy. View oEmbed on the source website W Stanach Zjednoczonych, kraju z największą dzienną liczbą infekcji, do dystrybucji trafiło już 25,4 mln szczepionek, z czego 9 zostało już podanych. Z kolei w Niemczech zaszczepiono już 600 tys. osób. Tymczasem w Polsce mamy w magazynach ponad milion dawek, z czego z Narodowym Programem Szczepień od 27 grudnia do 12 stycznia zdołano dotrzeć do 250 tys. osób. Przynajmniej według oficjalnych danych rządowych.​
Nawet 800 mln zakażonych koronawirusem. WHO ujawnia prawdziwą skalę pandemii
Światowa Organizacja Zdrowia przyznała, że zarażenie koronawirusem SARS-CoV-2 mogła przejść co dziesiąta osoba. Dotyczy to całej światowej populacji, co łącznie daje około 800 mln przypadków.
O nowych szacunkach WHO poinformował jeden z jej czołowych przedstawicieli, Mike Ryan, dyrektor wykonawczy WHO ds. sytuacji kryzysowych. Podczas specjalnej konferencji prasowej w Genewie przyznał, że nowe dane oznaczają, że „ogromna większość świata jest zagrożona”. – To zależy od kraju, miasta i wsi, różnych grup. Ale oznacza to, że ogromna większość świata jest zagrożona. Wiemy, że pandemia będzie nadal ewoluować, ale wiemy również, że mamy działające narzędzia, aby powstrzymać transmisję wirusa i ratować życia, i są one do naszej dyspozycji – mówił Ryan. W czasie konferencji głos zabrał również dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. Wezwał państwa na całym świecie do okazania solidarności i zdecydowanego przywództwa ze strony krajów lepiej rozwiniętych. Podkreślił, że mamy do czynienia z „nierówną pandemią”. View oEmbed on the source website – Chociaż wszystkie kraje zostały dotknięte wirusem, musimy pamiętać, że jest to nierówna pandemia. Dziesięć krajów odpowiada za 70 proc. wszystkich zgłoszonych przypadków i zgonów, a tylko trzy kraje odpowiadają za połowę – powiedział Ghebreyesus. Te kraje to Stany Zjednoczone, Indie i Brazylia. – Liczba przypadków i zgonów może zaślepić nas na fakt, że każde utracone życie to ktoś, kto kochał i był kochany przez innych – czyjaś matka, ojciec, siostra, brat, córka lub syn. To jest powód, dla którego zbieramy się dzisiaj – mówił Ghebreyesus otwierając spotkanie przedstawicieli WHO. View oEmbed on the source website Członkowie organizacji spotkali się w siedzibie głównej w Genewie w Szwajcarii, aby omówić globalną reakcję na pandemię. Dziesięć miesięcy od rozpoczęcia kryzysu epidemicznego nie wskazuje na jego rychły koniec. W kilku krajach pojawiła się druga fala zachorowań, która może okazać się tragiczniejsza niż pierwsza. Rozbieżność między oficjalnymi statystykami a rzeczywistym wymiarem pandemii nie jest niczym nowym. Już wcześniej eksperci z rożnych krajów sugerowali, że prawdziwa liczba zakażonych i chorych jest nieznana, ale może wielokrotnie przewyższać liczbę przypadków potwierdzonych badaniami. Obecnie na stronie John Hopkins University, która gromadzi dane dotyczące oficjalnie potwierdzonych przypadków z całego świata, licznik pokazuje blisko 35,5 mln zakażeń oraz nieco ponad milion zgonów spowodowanych COVID-19. Tymczasem nowe szacunki WHO oznaczają, że zakażenie przeszło około 10 procent światowej populacji, czyli blisko 800 mln ludzi. Już w kwietniu Christian Bommer i Sebastian Vollmer z Uniwersytetu w Getyndze w środkowych Niemczech ogłosili, że oficjalne globalne liczby wykrytych przypadków koronawirusa to zaledwie 6 proc. rzeczywistych zachorowań. Z kolei w sierpniu główny ośrodek badań statystycznych we Włoszech ogłosił, że rzeczywista liczba infekcji SARS-CoV-2 w kraju była nawet 6 razy wyższa niż sądzono. Oszacowano to na podstawie przesiewowych badań wykrywających przeciwciała dla koronawirusa. Od tego czasu znacząco poprawiła się jakość i ilość wykonywanych w ciągu doby testów w kierunku koronawirusa. Wciąż jednak nie mamy pełnych danych dotyczących wszystkich zakażonych, a być może nigdy ich nie poznamy.
Raport WHO: koronawirusem można zarazić się w zamkniętych pomieszczeniach
Nowy raport Światowej Organizacji Zdrowia dotyczący transmisji powietrznej nowego koronawirusa pokazuje, że ”nie da się wykluczyć” transmisji patogenu drogą powietrzną w pewnych określonych warunkach i typach zamkniętych pomieszczeń.
WHO opublikowała 9 lipca nowy raport o kanałach przenoszenia się wirusa z osoby na osobę. Wspomniano w nim przypadki dotyczące określonych procedur medycznych oraz transmisji w powietrzu wypełniającym zatłoczone miejsca. Autorzy analizy oenzetowskiej agencji “według swojej najlepszej wiedzy” mogą potwierdzić, że wirus rozsiewany jest głównie poprzez kontakt bezpośredni, wydzieliny z górnych dróg oddechowych oraz wydychane kropelki wody, także podczas kaszlu, kichania, śpiewania czy mówienia. Krople wody wydzielane przez chorego mogą osiadać także na powierzchniach. Uderz w stół.. Dosłownie trzy dni przed publikacją raportu WHO 239 naukowców z całego świata opublikowało otwarty list do oenzetowskiej agencji zdrowia domagając się zajęcia jasnego stanowiska co do ryzyka infekcji poprzez kontakt z zawieszonymi w powietrzu aerozolami zawierającymi cząsteczkami wirusa. View oEmbed on the source website Do listu odniosła się w czasie spotkania z mediami dr Benedetta Alleganzi, kierująca w genewskiej siedzibie WHO technicznym zespołem ds. zapobiegania i kontroli infekcji. Przekonywała, że Światowa Organizacja Zdrowia aktywnie współpracuje z wieloma z sygnatariuszami listu. - Zdajemy sobie sprawę z pojawiania się nowych dowodów na inne kanały transmisji wirusa, i że musimy być na te dowody otwarci i rozumieć ich skutki dla panującej pandemii. Na temat transmisji aerozolowej i powietrznej SARS-CoV-2 rozmawiamy już od pewnego czasu. Jest to patogen atakujący drogi oddechowe, więc konieczne jest zrozumienie jak sposoby jego rozsiewu wpisują się w nasze zalecenia. Mówimy tu nie tylko o fizycznym dystansowaniu się od innych, ale i o noszeniu masek tam, gdzie to konieczne. Szczególnie gdy sytuacja uniemożliwia trzymanie się daleko od innych, czemu podlegają m.in. pracownicy służby zdrowia – zauważyła Alleganzi. Wyjaśnienie WHO - Powietrzna transmisja wirusa może nastąpić w warunkach opieki szpitalnej podczas określonych procedur w czasie których generowane są aerozole. Istnieją doniesienia o masowym rozsiewie wirusa w zamkniętych, zatłoczonych pomieszczeniach sugerujące możliwość łączonej transmisji poprzez kontakt z aerozolami, jak i wydychanymi przez chorego cząsteczkami wody, np. podczas próby chóru, w restauracji lub podczas zajęć w klubie fitness – wyliczają autorzy analizy Światowej Organizacji Zdrowia. Transmisja poprzez kontakt z aerozolami miała miejsce w pomieszczeniach jak kościoły, restauracje, kluby nocne czy miejsca pracy zawsze wówczas, gdy były one nadmiernie wypełnione ludźmi i pozbawione prawidłowej wentylacji. Różnica między jedną powietrzną transmisją (aerozole) a drugą (wydalane kropelki wody) jest zasadnicza. Problem z aerozolami Żeby zarazić się połykając czy wdychając żywe cząsteczki wirusa które ktoś chwilę wcześniej wyrzucił z siebie kaszląc czy kichając trzeba przebywać mniej więcej w tym samym czasie i miejscu co zainfekowany. Po kilku, kilkunastu minutach kropelki opadają na ziemię czy inne powierzchnie i ryzyko infekcji częściowo spada (myjmy ręce!). Tymczasem w odpowiednich warunkach aerozole utrzymują się w powietrzu nawet kilka godzin. Mogą roznosić się też na większe odległości. Dlatego tak ważne jest np. korzystanie z masek w zamkniętych miejscach publicznych, jak sklepy.
Koronawirus przenosi się przez powietrze? Eksperci z 32 krajów do WHO: zmieńcie zalecenia
Grupa 239 naukowców z 32 państw wystosowała wspólny apel do Światowej Organizacji Zdrowia. Eksperci domagają się, aby WHO przyznała, że kronawirus SARS-CoV-2 odpowiedzialny za trwającą pandemię przenosi się drogą powietrzną i może utrzymywać się w zamkniętych pomieszczeniach. Autorzy apelu chcą, aby organizacja wydała nowe zalecenia i nakazała noszenie masek ochronnych oraz stosowania specjalnych filtrów w systemach wentylacji. WHO sceptycznie odnosi się do nowych ustaleń.
Grupa naukowców zgodnie twierdzi, że istnieją dowody na to, że nowy koronawirus może pozostawać w małych cząsteczkach zawieszonych w powietrzu i infekować ludzi przebywających w tym samym pomieszczeniu co nosiciel, nawet jeśli nie dochodzi do bezpośredniego kontaktu z chorym. Nowe odkrycia sprawiły, że badacze postanowili wezwać Światową Organizację Zdrowia do zmiany zaleceń, które mogą radykalnie wpłynąć na to, jak powinny zachowywać się osoby pozostające we wspólnych pomieszczeniach. Zgodnie z postulowanymi wytycznymi powinniśmy nosić maski ochronne nawet wówczas, gdy zachowujemy stosowny dystans od innych. Nowe zasady oznaczałyby również, że systemy wentylacyjne w szkołach, biurowcach, szpitalach czy hotelach musiałyby zostać wyposażone w dodatkowe filtry, wyłapujące cząsteczki mogące zawierać koronawirusa. Inną możliwością jest stosowanie światła ultrafioletowego w celu unieszkodliwienia groźnych patogenów. WHO: dowody niewystarczające Dotychczas uznawano, że nowy koronawirus przenosi się między ludźmi drogą kropelkową – głównie przez kaszel, kichanie lub w trakcie rozmowy. Kropelki wyrzucane są na odległość nie dalszą niż 2 metry i szybko opadają na dół – dlatego tak ważne jest dezynfekowanie powierzchni w pomieszczeniach użytkowych, sklepach i lokalach. Kropelki zawierające wirusa uwalniane są z nosa i ust osoby chorej i osadzają się w drogach oddechowych bądź na skórze kolejnej osoby, która nieświadomie – np. poprzez dotykanie lub pocieranie – może przenieść je do nosa i ust. W ten sposób dochodzi do zainfekowania. Przy takim stanowisku wciąż pozostają też eksperci WHO. Ale 239 naukowców z 32 krajów w tym tygodniu ma zamiar opublikować list otwarty skierowany do organizacji. W piśmie mają pokazać dowody na to, że także malutkie cząsteczki pozostające w powietrzu na dłużej mogą być źródłem zakażenia. Jako pierwszy do listu naukowców dotarł „The New York Times”. NYT zdobył komentarz WHO, z którego wynika, że agencja uznaje przedstawione dowody za niewystarczające. – Zwłaszcza w ciągu ostatnich kilku miesięcy kilkakrotnie stwierdziliśmy, że uważamy transmisję w powietrzu za możliwą, ale z pewnością nie popartą solidnymi ani nawet wyraźnymi dowodami – powiedziała w rozmowie z dziennikiem dr Benedetta Allegranzi, wiodąca specjalistka WHO w zakresie zapobiegania i kontroli zakażeń. Duże stężenie w zatłoczonych miejscach Wciąż najbardziej wiarygodne wyniki badań nad przeżywalnością wirusa mówią, że wirus może utrzymywać się w powietrzu nawet do trzech godzin (zależnie od panujących warunków, temperatury i wilgotności powietrza). Nadal jednak nie zbadano, czy to oznacza, że osoba, która wejdzie do tego pomieszczenia trzy godziny później nadal jest wystawiona na ryzyko zakażenia. W kwietniu chińscy naukowcy odkryli, że koronawirus może pozostać w powietrzu w zatłoczonych miejscach. Eksperci z Wuhan przeanalizowali wówczas próbki powietrza z różnych części dwóch szpitali. Wyniki wykazały, że SARS-CoV-2 był przeważnie niewykrywalny, z wyjątkiem dwóch obszarów „podatnych na zatłoczenie” – szpitalnych toalet, które miały bardzo słabą wentylację oraz pomieszczeń, w których personel medyczny zakładał i zdejmował odzież ochronną. To ostatnie sugeruje, że wirus może unosić się w powietrzu i pozostawać w nim przez pewien czas. Naukowcy odpowiedzialni za badanie twierdzą, że odkrycia podkreślają znaczenie wentylacji, ograniczenia tłumów i właściwej dezynfekcji. Jeśli przenoszenie w powietrzu jest istotnym czynnikiem w pandemii, szczególnie w zatłoczonych przestrzeniach ze słabą wentylacją, konsekwencje tego odkrycia dla powstrzymywania pandemii będą znaczące. Nieustępliwość ekspertów WHO krytykują także sami pracownicy organizacji. Jedna wieloletnich konsultantek WHO w rozmowie z „New York Times” anonimowo stwierdziła: „Umrą, broniąc swojego poglądu”. Mylne eksperymenty Dyskusja o zakaźności wirusa unoszącego się w powietrzu toczy się od kwietnia. Część ekspertów twierdzi, że WHO wprowadziła sztuczne rozróżnienie między drobnymi cząsteczkami w powietrzu a większymi kroplami, mimo że zarażone osoby produkują oba rodzaje cząsteczek. W jednym z eksperymentów, na które powołuje się WHO wykazał, że naukowcy nie byli w stanie wyhodować w laboratorium koronawirusa z próbek aerozoli. – Od 1946 roku wiemy, że kaszel i rozmowy wytwarzają aerozole. Większość próbek w tych eksperymentach pochodziła z sal szpitalnych o dobrym przepływie powietrza, który obniżyłby poziom wirusów. W większości budynków wskaźnik wymiany powietrza jest zwykle znacznie niższy, co pozwala na gromadzenie się wirusa w powietrzu i stwarza większe ryzyko – powiedziała Linsey Marr, ekspert w dziedzinie przenoszenia wirusów w powietrzu z Virginia Tech. Dr Marr stwierdziła również, że WHO opiera się na przestarzałej definicji transmisji w powietrzu. Agencja uważa, że ​​patogen unoszący się w powietrzu, taki jak wirus odry, musi być wysoce zaraźliwy i podróżować na duże odległości. – Nie ma niepodważalnego dowodu na to, że SARS-CoV-2 podróżuje lub jest w znacznym stopniu przenoszony przez aerozole, ale absolutnie nie ma dowodów na to, że tak nie jest. Więc w tej chwili musimy podjąć decyzję w obliczu niepewności, a to będzie katastrofalna decyzja, jeśli popełnimy błąd. Dlaczego więc nie nakazać noszenia masek na kilka tygodni, na wszelki wypadek? – mówi dr Trish Greenhalgh, lekarz pierwszego kontaktu z Oxfordu.
Miała być idealną receptą na COVID-19, a może być szkodliwa. WHO zawiesza badania nad lekiem
Światowa Organizacja Zdrowia poinformowała, że tymczasowo zawiesza udział w badaniach nad hydroksychlorochiną w leczeniu COVID-19. Substancja była jednym z czterech leków, na których skupiają się badania w ramach programu SOLIDARITY, prowadzone pod nadzorem WHO w 17 krajach na świecie.
Dr Soumya Swaminathan z WHO na konferencji prasowej powiedziała, że w miniony weekend zebrała się rada ekspertów nadzorujących badania, aby przyjrzeć się wątpliwościom dotyczącym stosowania hydroksychlorochiny w leczeniu COVID-19. Komitet zdecydował o zawieszeniu badań. Nowy plan przewiduje, że rada będzie analizować dane z dotychczasowych badań nad lekiem, ale nie będzie podawać go kolejnym pacjentom. Nadal będą też gromadzone dane i dowody dotyczące ewentualnej skuteczności i bezpieczeństwa leku. Dr Swaminathan podkreśliła, że dla uzyskania rzetelnych wyników badań niezbędne jest przeprowadzenie badań na możliwie dużej liczbie badanych. View oEmbed on the source website Badania nie są zakończone Jeśli po analizie dotychczas zebranych danych okaże się, że hydroksychlorochina zmniejsza długość hospitalizacji i ryzyko śmiertelności z powodu zakażenia koronawirusem, WHO wyda odpowiednie zalecenia do jej ewentualnego stosowania. Dr Michael Ryan zapewnił z kolei, że tymczasowe wstrzymanie badań jest „standardową praktyką”. Komitet WHO zbierze się w tej sprawie ponownie za około dwa tygodnie. Jeśli nie zostanie stwierdzone żadne niebezpieczeństwo wynikające ze stosowania leku, wróci on do badań. Obecnie w ramach badania SOLIDARITY (z ang. solidarność) WHO testuje cztery różne terapie potencjalnie skuteczne w walce z COVID-19. Pacjenci z 17 krajów są losowo dobierani do jednej z terapii. Wyniki dotyczące stanu zdrowia pacjenta są przesyłane drogą elektroniczną do WHO, które zajmuje się analizą zgromadzonych danych. View oEmbed on the source website Trump chwali lek Hydroksychlorochina została zatwierdzona przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków) w 1955 roku. Była stosowana w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia i malarii. Sam prezydent Donald Trump ogłosił, że codziennie przyjmuje lek, aby zapobiec zachorowaniu na COVID-19. W liście lekarz Trumpa powiedział: „potencjalna korzyść z leczenia przeważa nad względnym ryzykiem”. W odpowiedzi na słowa prezydenta, FDA poinformowała, że nikt nie powinien przyjmować leku na własną rękę, bez porozumienia z lekarzem i przy braku odpowiedniego monitorowania stanu zdrowia. Lek może wchodzić w interakcje z innymi lekami i powodować poważne skutki uboczne – np. arytmie serca, a nawet doprowadzić do śmierci. Lek nie został zatwierdzony przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków do leczenia COVID-19. Wątpliwa skuteczność Wątpliwości wokół hydroksychlorochiny budzą także dotychczasowe wyniki badań nad lekiem. W największym do tej pory badaniu u pacjentów z COVID-19, którzy otrzymywali lek, ryzyko śmierci było wyższe niż u tych, którzy go nie przyjmowali. Badanie przeprowadzone wśród 96 000 hospitalizowanych zostało opublikowane w czasopiśmie The Lancet, a autorzy stwierdzili, że nie znaleźli „zauważalnych korzyści z podawania leku”. Wyniki badania nie są jednak uznawane za ostateczne ze względu na sposób prowadzenia obserwacji. Badanie przeprowadzone wśród 96 000 hospitalizowanych zostało opublikowane w czasopiśmie The Lancet, a autorzy stwierdzili, że nie znaleźli „zauważalnych korzyści z podawania leku”. Wyniki badania nie są jednak uznawane za ostateczne ze względu na sposób prowadzenia obserwacji. Nowe badanie wykazało, że leczenie nie wydaje się pomagać pacjentom, a zamiast tego wiąże się z powikłaniami serca i zwiększonym ryzykiem śmierci. Analiza dotyczyła pacjentów, z których 14 888 otrzymało jakąś formę leczenia przeciwmalarycznego chlorochiną i hydroksychlorochiną w ciągu czterech miesięcy. Pacjenci pochodzili z 671 szpitali z sześciu kontynentów, a badania prowadzili naukowcy z Brigham and Women's Hospital w Bostonie. Chociaż nie było to randomizowane badanie kontrolowane, jest to największe tego typu badanie u pacjentów z COVID-19, chorobą wywołaną przez nowego koronawirusa. Z kolei dwa badania obserwacyjne, opublikowane w New England Journal of Medicine i Journal of American Medical Association wykazały, że wśród tysięcy pacjentów z koronawirusem, ci którzy otrzymywali lek przeciwmalaryczny nie radzili sobie lepiej, ani gorzej niż pacjenci, którzy nie otrzymali leku. Pandemia koronawirusa wciąż przybiera na sile. Według oficjalnych danych na całym świecie potwierdzono już blisko 5,5 mln zachorowań, a ponad 346 tysięcy osób zmarło. W Polsce liczba zakażonych przekroczyła 20 tysięcy, a zmarło 1007 osób. Katarzyna Grzelak
Wyleczony nie znaczy odporny. WHO ostrzega przed „certyfikatami zdrowia” dla tych, którzy przeszli COVID-19
Obecnie nie ma dowodów na to, że osoby, które wyzdrowiały z COVID-19 są chronione przed ponowną infekcją – poinformowała Światowa Organizacja Zdrowia w specjalnym oświadczeniu. WHO przestrzegła tym samym przed traktowaniem ozdrowieńców na równi z osobami zdrowymi.
Ozdrowieńcy, czyli pacjenci, którzy przeszli zakażenie koronawirusem i u których wykształciły się odpowiednie przeciwciała, nadal nie mogą czuć się w pełni bezpieczni. „Na dzień 24 kwietnia 202 roku żadne badanie nie wykazało, czy obecność przeciwciał przeciwko SARS-CoV-2 nadaje odporność na późniejsze zakażenie tym wirusem u ludzi” – podkreśliło WHO w stanowisku. Organizacja ostrzegła też przed wydawaniem „paszportów immunologicznych” czy „certyfikatów bezpieczeństwa” wyleczonym pacjentom. Może to sprzyjać dalszemu rozprzestrzenianiu się pandemii. Tym bardziej, że wciąż nie ma twardych danych pokazujących, czy pacjenci uznani za zdrowych mogą nadal zarażać innych. Certyfikat dla pracowników? Oświadczenie WHO to odpowiedź na ruchy niektórych państw. Część rządów chcących przyspieszyć powrót obywateli do pracy i wznowienie działalności gospodarczej, rozważa wprowadzenie specjalnych dokumentów, mających potwierdzać, że dana osoba przebyła zakażenie koronawirusem i jest odporna. Tego typu „paszporty odporności” miałyby być wydawane na podstawie wyników badań serologicznych, wykazujących obecność przeciwciał we krwi. Jednak WHO ostrzega, że taki ruch mógłby w rzeczywistości spowodować ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się wirusa. Nie istnieją bowiem – jak na razie – badania na ludziach potwierdzające, że przebycie zakażenia SARS-CoV-2 gwarantuje nabycie odporności na ponowne zakażenie. „Ludzie, którzy zakładają, że są odporni na ponowną infekcję, ponieważ otrzymali pozytywny wynik testu przeciwciał, mogą zignorować porady dotyczące zdrowia publicznego. Korzystanie z takich certyfikatów może zatem zwiększać ryzyko dalszej transmisji wirusa” – podkreśla WHO. WHO uważa również, że obecnie stosowane testy serologiczne „wymagają dodatkowej weryfikacji w celu ustalenia ich dokładności i wiarygodności”. Jako pierwsze o pomyśle wydawania „paszportów zdrowia” swoim mieszkańców, poinformowało Chile. „Po przeprowadzeniu badania przesiewowego, mającego ustalić, czy wytworzyły się przeciwciała do uzyskania odporności na koronawirusa, osoby takie mogłyby natychmiast pójść do pracy” – podały władze w Chile, cytowane przez agencję Reuters. Koronawirus wciąż mutuje? Badania dotyczące odporności na koronawirusa u ozdrowieńców, wymagają czasu i szeroko zakrojonych obserwacji. Wcześniej odnotowywano już przypadki, kiedy pacjenci uznani za wyleczonych z COVID-19 ponownie zgłaszali się do szpitali z objawami infekcji wywołanej przez koronawirusa. Szczególnie głośny był przypadek pacjenta z Chin, który zmarł z powodu koronawirusa pięć dni po opuszczeniu szpitala. Na razie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, czy u tego i innych pacjentów doszło do ponownego zakażenia koronawirusem, czy wirus wszedł w „fazę uśpienia”, w której nie dawał poważnych objawów, czy może zawiodły testy mające wykazać obecność wirusa u pacjenta, przed opuszczeniem szpitala. Światowi eksperci udowodnili jednak, że istnieją trzy główne mutacje koronawirusa, a patogen wciąż mutuje, by zmaksymalizować liczbę zakażonych. Dotychczasowe badania pokazuję również, że koronawirus może okazać się infekcją sezonową, a więc raz przebyte zakażenie w takim przypadku nie da nam dożywotniej odporności. Katarzyna Grzelak
WHO szuka leku na Covid-19. Cztery obiecujące terapie
Światowa Organizacja Zdrowia zapowiedziała wprowadzenie programu o nazwie „Solidarity” (z ang. solidarność). Będzie to ogromne globalne badanie, które sprawdzi rzeczywistą skuteczność czterech najbardziej obiecujących terapii w leczeniu choroby wywoływanej nowym koronawirusem SARS-CoV-2. Tymczasem badacze m.in. z Holandii postanowili sprawdzić, czy szczepionka przeciw gruźlicy może pomóc chronić się przed nowym wirusem.
O zamiarze przetestowania najbardziej obiecujących terapii WHO poinformowało jeszcze w ubiegłym tygodniu. Globalne badanie o nazwie SOLIDARITY pozwoli dowiedzieć się, czy możliwe jest skuteczne leczenie infekcji koronawirusem przy użyciu już istniejących leków. Badanie ogłoszone przez WHO ma być bezprecedensowe w swojej skali. Może objąć setki tysięcy pacjentów z kilkudziesięciu krajów. Ankiety niezbędne do gromadzenia danych na temat pandemii, przebiegu choroby i leczenia są złożone tak, aby nawet szpitale przytłoczone nową sytuacją poradziły sobie z ich wypełnieniem. Zamiast opracowywać od zera związki, których opracowanie i przetestowanie może zająć lata, naukowcy i agencje zdrowia publicznego zamierzają zmienić przeznaczenie leków już zatwierdzonych w leczeniu innych chorób i o których wiadomo, że są w dużej mierze bezpieczne. View oEmbed on the source website Naukowcy z całego świata zgłosili do przetestowania dziesiątki istniejących związków, ale WHO koncentruje się na czterech najbardziej obiecujących terapiach: eksperymentalnym związku przeciwwirusowym o nazwie remdesivir; leku przeciw malarii: chlorochinie i hydroksychlorochinie; połączeniu dwóch leków przeciw HIV - lopinawiru i rytonawiru; tej samej kombinacji połączonej z interferonem-beta. Zapisywanie wyników badań w SOLIDARITY ma być maksymalnie ułatwione. Gdy osoba z potwierdzonym przypadkiem COVID-19 zostanie uznana za kwalifikującą się do badań, lekarz prowadzący może wprowadzić dane pacjenta na stronie internetowej WHO, w tym wszelkie schorzenia, które mogą zmienić przebieg choroby, takie jak cukrzyca lub zakażenie wirusem HIV. Pacjent musi podpisać formularz świadomej zgody, który jest skanowany i przesyłany do WHO drogą elektroniczną. Po tym, jak lekarz stwierdzi, które leki są dostępne w jego szpitalu, strona losowo dobierze pacjenta do jednego z dostępnych leków lub do lokalnej standardowej opieki stosowanej przy COVID-19. Później lekarze zarejestrują dzień, w którym pacjent opuścił szpital lub zmarł, czas pobytu w szpitalu oraz to, czy pacjent wymagał podania tlenu lub defibrylacji. Lista leków do przetestowania została opracowana dla WHO przez zespół naukowców, którzy od stycznia analizują dowody na działanie poszczególnych terapii w leczeniu nowej choroby płuc. Stuletnia szczepionka w walce z nowym wirusem Podczas gdy WHO rozpoczyna największe badania w historii, inna grupa badaczy chce sprawdzić, czy w walce w nowym koronawirusem skuteczna okaże się licząca blisko sto lat szczepionka przeciw gruźlicy. Pomysłodawcy badań twierdzą, że szczepionka przeciw gruźlicy – która jest chorobą bakteryjną – może w znacznym stopniu wzmocnić ludzki układ odpornościowy, umożliwiając mu lepszą walkę z wirusem wywołującym Covid-19. A nawet – nie wykluczają – całkowicie zapobiec zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2. Badania zostaną przeprowadzone wśród lekarzy i pielęgniarek, którzy są bardziej narażeni na zakażenie oraz u osób starszych, u których choroba ma cięższy przebieg. Pierwsze 1000 osób zostanie zaszczepionych już w tym tygodniu, część z nich otrzyma szczepionkę Bacillus Calmette-Guérin (BCG), a część placebo. W grupie znajdą się pracownicy ośmiu holenderskich szpitali. Szczepionka BCG zawiera żywy, osłabiony szczep Mycobacterium bovis, bakterii „spokrewnionej” z ludzkim prątkiem gruźlicy. Szczepionka jest podawana dzieciom w pierwszym roku życia w większości krajów świata, jest bezpieczna i tania - ale daleka od ideału: zapobiega średnio około 60 proc. przypadków gruźlicy u dzieci. Według badań klinicznych opublikowanych lata temu przez duńskich badaczy Petera Aaby i Christine Stabell Benn, BCG może zwiększyć zdolność układu odpornościowego do walki z patogenami innymi niż bakteria TB. Autorzy badania doszli do wniosku, że szczepionka zapobiega około 30 proc. zakażeń jakimkolwiek znanym patogenem, w tym wirusami, w pierwszym roku po podaniu. Badania te zostały skrytykowane za ich metodologię. W przeglądzie z 2014 r. zleconym przez Światową Organizację Zdrowia stwierdzono, że BCG wydaje się obniżać ogólną śmiertelność dzieci, ale zaufanie do wyników oceniono jako „bardzo niskie”. Recenzja z 2016 r. była nieco bardziej pozytywna, ale stwierdzono, że potrzebne są randomizowane badania. Eleanor Fish, immunolog z University of Toronto, twierdzi, że szczepionka prawdopodobnie nie wyeliminuje całkowicie infekcji nowym koronawirusem, ale osłabi jego wpływ na zaszczepione osoby. Zespół badawczy ma nadzieję uzyskać wyniki w ciągu kilku miesięcy. Katarzyna Grzelak
Koronawirus oficjalnie pandemią. Co oznacza decyzja WHO?
Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia oświadczył, że koronawirus SARS-CoV-2 i wywoływana przez niego choroba Covid-10 może być określany mianem pandemii. Co to w praktyce oznacza?
To pierwszy przypadek ogłoszenia pandemii przez WHO od 2009 roku, kiedy mieliśmy do czynienia z grypą A/H1N1. W ciągu kilku miesięcy na całym świecie zmarło wówczas kilka tysięcy osób, w Polsce odnotowano 182 zgony. Pandemia trwała od 11 czerwca 2009 do 10 sierpnia 2010 roku. - Pandemia nie jest słowem używanym lekko lub niedbale. Jest to słowo, którego niewłaściwe użycie może wywołać nieuzasadniony strach lub nieuzasadnioną akceptację zakończenia walki, prowadząc do niepotrzebnego cierpienia i śmierci – mówił na konferencji Tedros. O pandemii w przypadku nowego koronawirusa mówiono już od dłuższego czasu, szczególnie po wybuchu nowego ogniska epidemicznego na terenie Włoch, gdzie do tej pory odnotowano już blisko 12,5 tys. zakażeń i 827 zgonów. Wcześniej szef WHO nie chciał mówić o pandemii, aby – jak mówił – nie wywoływać paniki, która mogłaby być groźniejsza niż sama epidemia. Jednak przed kilkoma dniami na jednej z konferencji prasowych oświadczył, że koronawirus „może być pierwszą pandemią, którą można kontrolować”. View oEmbed on the source website Epidemia a pandemia Główna różnica między pandemią a epidemią to zasięg. O epidemii możemy mówić, gdy dochodzi do większej niż zazwyczaj liczby zachorowań na daną chorobę w określonym czasie i na ograniczonym obszarze. O pandemii – gdy epidemia staje się globalna, a co ważniejsze – zachorowania nie wywodzą się z jednego ogniska. Cechami sprzyjającymi rozwojowi pandemii są przede wszystkim niska śmiertelność zarażonych i wysoka zaraźliwość. Istotnym czynnikiem jest także długi okres zaraźliwości. W tym czas zarażania przed pojawieniem się objawów chorobowych, który jest najgroźniejszy dla populacji. Istotnym czynnikiem przyczyniającym się do powstania pandemii jest też brak naturalnej odporności populacji na nowy wirus. Tym samym – przy wysokiej zakaźności, niskiej śmiertelności i do końca nieznanym czasie inkubacji wirusa – choroba może być lekceważona, co sprzyja jej rozprzestrzenianiu. Etapy pandemii Pandemia rozwija się w czterech etapach. Początkowo mamy do czynienia z epidemią o lokalnym zasięgu. W kolejnym etapie wirus pojawia się w kilku innych państwach na świecie. Trzecim – i jednym z kluczowych etapów – jest pojawienie się wtórnych ognisk chorobowych, w tym na tym samym kontynencie. Czwartym etapem jest powstawaniem masowych wtórnych ognisk epidemii na co najmniej dwóch kontynentach. Biorąc pod uwagę, że pierwotnych ogniskiem epidemii koronawirusa jest Wuhan w chińskiej prowincji Hubei, a z kolejnym dużym ogniskiem mamy do czynienia we Włoszech – etapy te mamy za sobą od dawna. Obecnie zakażenia koronawirusem potwierdzono już w 116 krajach. Na całym świecie zakażonych jest 126 tysięcy osób, zmarło 4 638 chorych, a 68 tys. zostało uznanych za wyleczonych. Choć dotychczasowa wiedza na temat wirusa SARS-CoV-2 nie pozwala ze stuprocentową pewnością stwierdzić, że „wyleczeni” pacjenci już nie zakażają i są bezpieczni. Tym bardziej, że odnotowano już przypadki ponownych zakażeń. A jeden z pacjentów w Chinach zmarł z powodu Covid-19 pięć dni po opuszczeniu szpitala jako wyleczony. View oEmbed on the source website Pandemia – co to znaczy? Ostatnimi przypadkami, gdy WHO ogłosiła stan zagrożenia pandemią były: wirus H1N1 (2009 r.), polio (2014), ebola (2014 i 2019) oraz wirus Zika (2016). Stan pandemii ogłoszono w tym czasie jednak tylko raz – w 2009 roku. Ogłoszenie stanu pandemii nie ma w rzeczywistości żadnych skutków prawnych czy organizacyjnych. - Opisanie sytuacji jako pandemii nie zmienia oceny WHO dotyczącej zagrożenia stwarzanego przez koronawirus. Nie zmienia tego, co robi WHO, ani nie zmienia tego, co powinny zrobić poszczególne kraje – podkreślił szef WHO na konferencji. Tedros wezwał wszystkie kraje, aby: aktywowały mechanizmy reagowania kryzysowego informowały obywateli o ryzyku oraz o tym, jak mogą się chronić znalazły, odizolowały, przetestowały i poddały leczeniu każdy przypadek Covid-19, oraz śledziły każdy kontakt z chorym przygotowały szpitale chroniły i przygotowały służbę medyczną. Katarzyna Grzelak
WHO ogłasza stan globalnego zagrożenia zdrowia. „Cały świat musi podjąć działania”
Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom w czasie specjalnej konferencji prasowej poinformował, że Światowa Organizacja Zdrowia zdecydowała się ogłosić stan globalnego zagrożenia zdrowia publicznego w związku z rozprzestrzenieniem się koronawirusa z Wuhan poza granice Chin. Jednocześnie zapewnił, że „WHO wierzy w zdolność Chin do kontrolowania wybuchu epidemii”.
W czasie konferencji, która miała miejsce w czwartek po południu, Adhanom podał, że potwierdzono już 98 przypadków wystąpienia koronawirusa z Wuhan w 18 krajach poza Chinami. W samych Chinach jest już blisko 10 tys. zakażonych, a 213 chorych zmarło. Na razie nie odnotowano przypadku śmierci pacjentów w innych krajach. Jak podają oficjalne źródła, 187 pacjentów zakażonych wirusem 2019-nCoV zostało skutecznie wyleczonych i wróciło do zdrowia. WHO mimo ogłoszenia stanu globalnego zagrożenia (PHEIC),na razie nie zaleca wprowadzania restrykcji dotyczących transportu, podróży czy handlu międzynarodowego. Wprowadzone przez część krajów czy linii lotniczych ograniczenia mają zostać poddane kontroli organizacji międzynarodowych zajmujących się ochroną zdrowia. – Nasze największe obawy dotyczą krajów ze słabszą służbą zdrowia, które są niedostatecznie przygotowane, by sobie poradzić (z wirusem – przyp. red.) – powiedział Tedros Adhanom. Dyrektor WHO zaznaczył, że „wszyscy musimy teraz działać razem, aby ograniczyć dalsze rozprzestrzenianie się koronawirusa”. WHO doceniło dotychczasowe działania Chin podjęte w celu ograniczenia skali zarażeń. „Komitet WHO z zadowoleniem przyjął przywództwo i zaangażowanie polityczne najwyższych władz chińskich, ich zaangażowanie na rzecz przejrzystości oraz wysiłki podjęte w celu zbadania i powstrzymania obecnego wybuchu epidemii. Chiny szybko zidentyfikowały wirusa i podzieliły jego sekwencję, aby inne kraje mogły go szybko zdiagnozować i zabezpieczyć się, co zaowocowało szybkim rozwojem narzędzi diagnostycznych. Bardzo silne środki, które ten kraj podjął, to codzienny kontakt z WHO i kompleksowe podejście wielosektorowe, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się koronawirusa. Chiny zgodziły się również współpracować z innymi krajami” – brzmi oświadczenie WHO. Stan globalnego zagrożenia został przez WHO ogłoszony dopiero po raz 6 w historii. Wcześniej dotyczył m.in. wirusa H1N1, Polio czy Eboli. Facebook walczy z fakenewsami W ciągu ostatniej doby nowe przypadki koronawirusa odnotowano w Niemczech i we Włoszech. Kolejne podejrzenie zakażenia pojawiło się także w Polsce. Nadal jednak żaden z przypadków nie został potwierdzony jako faktyczne wystąpienie wirusa 2019-nCoV. W związku z rozprzestrzenianiem się wirusa z Wuhan, narastają społeczne niepokoje. W wielu krajach w sklepach i aptekach już brakuje maseczek higienicznych, które – rzekomo – mają chronić przed zarażeniem. Lekarze przypominają, że maseczki powinny nosić osoby chore, aby nie rozsiewać zarazków, natomiast nie ma udowodnionego działania profilaktycznego w przypadku noszenia masek przez osoby zdrowe. Eksperci podkreślają jednak, że warto przywiązywać większą wagę do zachowywania higieny (częste mycie rąk) oraz unikać kontaktu z chorymi. Strach w społeczeństwie podsycają też fakenewsy dotyczące koronawirusa. Wojnę fałszywym doniesień wytoczył m.in. Facebook. Władze serwisu zapowiedziały, że będą usuwać zarówno nieprawdziwe wiadomości na temat wirusa, jak i materiały promujące „alternatywne” metody leczenia lub zapobiegania zakażeniom. Facebook tłumaczy, że tego typu treści „są szkodliwe dla życia i zdrowia użytkowników”. Także inne platformy społecznościowe zapowiedziały, że chcą wprowadzić mechanizmy przekierowujące użytkowników poszukujących informacji nt. koronawirusa do oficjalnych informacji na ten temat. Katarzyna Grzelak
WHO ostrzega przed nowym wirusem z Chin. Jest pierwsza ofiara śmiertelna
Światowa Organizacja Zdrowia wydała oficjalne ostrzeżenie dotyczące nowego koronawirusa z Chin. Nieznany do tej pory wirus wywołuje u chorych niewydolność oddechową.
WHO przygotowuje się na możliwość wystąpienia epidemii i przekazuje do szpitali na całym świecie specjalne wytyczne dotyczące kontroli zakażeń i postępowania w przypadku wykrycia lub podejrzenia wykrycia nowego, nieznanego dotąd koronawirusa pochodzącego z Chin. Marie Van Kerkhove, szefowa oddziału nagłych chorób WHO, przyznaje, że nie opracowano planu leczenia nowego wirusa, ale można wykorzystywać leki antywirusowe. – Według informacji, jakimi dysponujemy, możliwe, że dochodzi do zarażenia się wirusem pomiędzy ludźmi, potencjalnie wśród rodzin – dodaje. WHO apeluje do podróżujących do Chin oraz Tajlandii o zachowanie ostrożności. 41 chorych, jedna ofiara Do pierwszych zachorowań doszło na początku grudnia w mieście Wuhan, w prowincji Hubei. Mówiono wówczas o 27 zachorowaniach na „tajemniczą chorobę płuc”. Światowe media obiegła informacja o „nowym SARS”. 10 stycznia podano informację o pierwszej ofierze śmiertelnej wirusa – był to 61-letni mężczyzna z Wuhan. Lekarze przyznają, że mężczyzna – poza chorobą płuc wywołaną wirusem – cierpiał też na inne schorzenia. Znaleziono zmiany nowotworowe oraz chorobę wątroby. Do tej pory wiadomo o 41 osobach, które zachorowały na nieznany rodzaj zapalenia płuc. Kilku pacjentów jest w stanie ciężkim, a dwie osoby opuściły szpital po skutecznym leczeniu. W tym tygodniu odnotowano także pierwszy przypadek wirusa poza granicami Chin. Władze Tajlandii podały, że objęły kwarantanną Chinkę, która wykazywała objawy charakterystyczne dla wirusa – gorączkę, problemy z oddychaniem, zmiany w płucach. Nieznany wirus Według wstępnych analiz za nieznaną postać zapalenia płuc odpowiada nowy typ koronawirusa. Niektóre wirusy tego typu powodują niegroźne przeziębienia. Inne prowadzą do poważnych chorób dróg oddechowych takich jak SARS i MERS. Zgodnie z danymi WHO nowy typ wirusa może prowadzić do niewydolności oddechowej. Badania nad źródłem wirusa oraz drogą zakażenia wciąż trwają. Katarzyna Grzelak
WHO: 10 największych zagrożeń dla ludzkości. Wśród nich antyszczepionkowcy
Światowa Organizacja Zdrowia w swoim najnowszym zestawieniu wymienia także między innymi ebolę, HIV i antybiotykooporne infekcje.
Raport jest częścią programu działań WHO na najbliższe 4 lata. Opisano w nim zarówno cele, które organizacja chce zrealizować jak i problemy, do których natychmiast trzeba się odnieść. 1. Ruch Antyszczepionkowy Konsekwencje działań ruchu antyszczepionkowego pojawiły się na liście po raz pierwszy. W przeciwieństwie do pozostałych punktów listy rozwiązanie znane jest tutaj od dekad i nie ma potrzeby wymyślać niczego rewolucyjnego. Problem w tym, by rosnąca grupa ludzi przestała wierzyć teoriom spiskowym i przyjęła do wiadomości fakty. Według danych Research!America oraz American Society for Microbiology od początku XXI wieku udało się uniknąć 21 milionów chorych w szpitalach oraz około 732 tysięcy zgonów wśród amerykańskich dzieci – właśnie z powodu obowiązkowych szczepień. Polski Generalny Inspektor Sanitarny, powołując się na dane Światowej Organizacji Zdrowia dodaje, że w 2017 roku w Europejskim Regionie WHO zanotowano ponad 24 tysiące zachorowań na odrę, podczas gdy rok wcześniej było ich zaledwie trochę ponad 5 tysięcy. Od stycznia do września 2018 naliczono ich już 52 tysiące, najwięcej w Rumunii, Francji, Grecji oraz we Włoszech. Wśród krajów poza Unią Europejską przoduje Ukraina, kolejna jest Rosja oraz Serbia. Silną stroną ruchu jest skuteczne rozprzestrzenianie swoich interpretacji badań oraz teorii spiskowych dzięki mediom społecznościowym, filmom internetowym oraz wsparciu znanych osobistości. W USA histerię antyszczepionkową podsycał między innymi Jim Carrey, Kat von D, Charlie Sheen czy prezydent Donald Trump. Prezydent Donald Trump / MANDEL NGAN/AFP/East News W Polsce także nie brakuje znanych postaci podważających bezpieczeństwo szczepień, w tym polityków, czego przykładem jest działalność Parlamentarnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa Programu Szczepień Ochronnych Dzieci i Dorosłych i wspieranego przez nich Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Wiedzy o Szczepieniach "STOP NOP". Główna postać stowarzyszenia, Justyna Socha na początku roku przegrała proces z lekarzem doktorem Pawłem Grzesiowskim, którego pomówiła o bycie lobbystą koncernów farmaceutycznych. Grzesiowski krytykował forsowany przez "Stop NOP" projekt dobrowolności szczepień. Jego nazwisko pojawiło się w petycji do premier Beaty Szydło "Stop lobbystom koncernów farmaceutycznych w administracji publicznej". Justyna Socha została przez sąd uznana za winną pomówienia i naruszenia dobrego imienia lekarza. Skazano ją na 2 tysiące złotych grzywny i 10 tysięcy nawiązki na rzecz Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie. Justyna Socha, szefowa "Stop NOP" / ANDRZEJ IWANCZUK/REPORTER 2. Zanieczyszczenie powietrza i zmiany klimatyczne Według danych WHO aż dziewięć na dziesięć osób oddycha zanieczyszczonym powietrzem. Mimo tego, że politycy (szczególnie ci, których bliscy, krewni, znajomi lub oni sami czerpią zyski z branż związanych z paliwami kopalnymi) chętnie zaprzeczają faktom odnośnie niebezpieczeństw takiego stanu. Prezydent Donald Trump nie wierzy w zmiany klimatyczne, a prezydent Andrzej Duda podczas konferencji dotyczącej adaptacji polskich miast do zmian klimatu stwierdził: „Ja nie wiem, na ile w rzeczywistości człowiek przyczynia się do zmian klimatycznych. Zdania naukowców są bardzo różne, wiemy doskonale o tym, że mamy też do czynienia ze skrajnościami.” Jeśli chodzi o zdanie naukowców to akurat tutaj można mówić o jednomyślności. Głosy z instytutów naukowych oraz uczelni całego świata i z różnych dziedzin nauki mają wspólny wniosek: człowiek wpływa na zmiany klimatyczne, a te w dłuższej perspektywie są niebezpieczne dla ludzkości oraz życia na planecie. Smog nad Bangkokiem / Getty Images Zanieczyszczenia na poziomie mikroskopijnych cząsteczek wnikają do organizmów ludzi przez płuca i dostają się szybko do układu krwionośnego. Ostatecznie szkodliwe powietrze może uszkodzić płuca, serce i mózg. Każdego roku z tego powodu umiera przedwcześnie około 7 milionów ludzi, z czego 90% tych zgonów notuje się w krajach słabo i średnio rozwiniętych, gdzie brakuje nakładów na niskoemisyjny przemysł oraz bezpieczne rozwiązania grzewcze domów. Z drugiej strony bogatsze kraje chwaląc się rosnącymi farmami wiatrowymi oraz flotami elektrycznych samochodów rzadko wspominają o tym jak rynki chętnie korzystają z taniej siły roboczej, której koszt przekłada się na zanieczyszczenia planety. W okresie między 2030 a 2050 WHO przewiduje około 250 tysięcy dodatkowych zgonów każdego roku z powodu zagrożeń idących wraz ze zmianami klimatu: od niedożywienia przez choroby aż po przegrzanie organizmu. 3. Choroby niezakaźne/chroniczne To grupa problemów zdrowotnych, które trwają latami, rozwijają się bardzo długo i dewastując organizm zmieniają jego działanie. Cukrzyca, nowotwory i choroby serca są przyczyną około 70% zgonów na całym świecie. To około 41 milionów ludzi, z czego 15 milionów umiera w wieku 30-69 lat. Ponad 85% zgonów tego rodzaju notowany jest w krajach o niskim lub średnim dochodzie. Do wzrostu poziomu zagrożeń przyczyniają się między innymi: palenie tytoniu, brak fizycznej aktywności, nadużywanie alkoholu, zanieczyszczenie powietrza, niezdrowa dieta. Zagrożenia te mają też wpływ na rosnącą liczbę chorób umysłowych, nierzadko prowadzących do hospitalizacji lub nawet samobójstwa. Połowa z nich rozpoczyna się w wieku poniżej 14 lat i pozostaje niewykryta. Samobójstwo to druga co do częstotliwości przyczyna śmierci ludzi w wieku 15-19 lat. Jednym z celów WHO na najbliższe lata jest praca z rządami krajów by walczyć z nieaktywnością fizyczną i zmniejszyć ją o 15% do 2030 roku. 4. Globalna epidemia grypy Przedstawiciele organizacji nie pozostawiają wątpliwości – epidemia nadejdzie i będzie miała globalny zasięg. Nie wiadomo kiedy zaatakuje oraz jak będzie silna. WHO monitoruje aktualnie sytuację wirusową by wyprzedzić zagrożenie. Łącznie w programie uczestniczą 153 instytucje z 114 krajów. Każdego roku WHO rekomenduje konkretne szczepy, które powinny być użyte do skuteczniejszej ochrony populacji przed sezonową grypą. W przypadku pojawienia się nowego wirusa organizacja ma porozumienie z największymi firmami farmaceutycznymi by zapewnić szybki dostęp do badań, testów i wreszcie skutecznych szczepień, szczególnie w krajach rozwijających się. Można jednak już teraz spodziewać się, że sam fakt takich ustaleń jest wodą na młyn miłośników spiskowych teorii i możemy wrócić do pierwszego punktu. 5. Niebezpieczne miejsca i warunki Ponad 1,6 miliarda ludzi, czyli około 22% całej populacji Ziemi, życie w miejscach niebezpiecznych, gdzie opieka medyczna jest na niskim lub żadnym poziomie. To obszary dotknięte wojnami, głodem, suszą lub masową migracją ludności. W miejscach tych WHO wyznacza sobie za cel przede wszystkim zapewnienie podstawowej ochrony matkom i dzieciom, jednak nawet dla tej części populacji są to niezwykle trudne do zrealizowania cele. Przedłużające się konflikty, jak choćby wojna w Syrii czy na Ukrainie, są doskonałym miejscem do rozprzestrzeniania się chorób, występowania klęsk głodowych i innych zagrożeń. Rebelianci z ruchu 23 Marca w Demokratycznej Republice Konga / Getty Images Jednym z zadań WHO jest także praca nad wzmocnieniem odporności mieszkańców tych miejsc by nie doszło tam do wybuchów epidemii. Problem w tym, że do miejsc, gdzie spadają bomby trudno jest dotrzeć z jakąkolwiek pomocą. Czy WHO i jego ostrzeżenia przekonają przywódców stron konfliktów do tego by ściągnąć palce ze spustów? Historia pokazuje, że to mało prawdopodobne. 6. Infekcje antybiotykooporne Rozwój antybiotyków, leków przeciwwirusowych oraz przeciwmalarycznych to jeden z największych sukcesów medycyny. Jednak wraz ze wzrostem skuteczności ludzkiego arsenału przeciwko chorobom mechanizmy ewolucyjne mikrobów wypracowują swoją taktykę. Bakterie, wirusy, pasożyty i grzyby są coraz lepsze w opieraniu się współcześnie stosowanym lekom. Antybiotykooporność sprawia, że prosta i z pozoru niewinna infekcja może zakończyć się śmiercią pacjenta. Brak skutecznego zabezpieczenia przed takimi infekcjami sprawia, że maleje bezpieczeństwo takich procedur jak chemioterapia i chirurgia. Nadmierne stosowanie antybiotyków u ludzi i zwierząt (szczególnie hodowlanych) doprowadziło do wzmocnienia między innymi niektórych odmian gruźlicy, która każdego roku dotyka około 10 milionów ludzi i zabija 1,6 miliona. W 2017 roku odnotowano 600 tysięcy przypadków tej choroby odpornej na rifampicin, najskuteczniejszy obecnie lek pierwszej linii obrony. Około 82% spośród tych osób cierpiało na infekcję gruźliczą odporną nie tylko na jeden, ale na szereg leków. 7. Ebola oraz inne patogeny wysokiego ryzyka W 2018 roku w Demokratycznej Republice Konga wybuchły dwie osobne epidemie gorączki krwotocznej, wywoływanej przez wirus ebola. Obie rozprzestrzeniły się na miast o populacjach powyżej miliona ludzi. Jedna prowincji zagrożonych jest także miejscem konfliktu zbrojnego. Pokazuje to jak ważne jest miejsce i czas w jakim pojawia się wirus. Gęsto zaludnione miejsca oraz konflikty zbrojne sprzyjają bardzo szybkiemu rozprzestrzenianiu się choroby. Cmentarz zmarłych z powodu eboli w Sierra Leone / Getty Images WHO wraz ze swoimi partnerami wskazuje na zagrożenia ze strony patogenów oraz czynniki, które powiększają ryzyko: brak powszechnej opieki zdrowotnej, wojny, katastrofy naturalne. Lista wciąż obserwowanych niebezpiecznych patogenów, które mogą stać się zagrożeniem dla ludzkości zawiera ebolę, MERS-CoV, zika czy SARS. Wreszcie na końcu znajduje się choroba X, czyli konieczność ciągłego przygotowywania się na choroby, których jeszcze nie poznaliśmy. 8. Zły stan służby zdrowia Podstawowa opieka zdrowotna tworzy system, który w formie zbiorowej stanowi tarczę przed wieloma zagrożeniami dla całych populacji. Niestety w wielu krajach dostęp do niej jest bardzo ograniczony, co tworzy korzystne warunki dla rozwoju chorób. Problem dotyczy przede wszystkim krajów słabo i średnio rozwiniętych. Według przygotowanego przez The Economist Intelligence Unit raportu najlepiej oceniany jest dostęp do opieki medycznej w Holandii, Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii, Australii oraz Kanadzie. Najgorzej wypadła Kambodża, Etiopia, Nigeria, Uganda, Demokratyczna Republika Kongo oraz Afganistan. Około 1/3 przeanalizowanych krajów nie ma żadnego planu odnośnie wirusowego zapalenia wątroby, 37% notuje wyszczepialność przeciw odrze na poziomie 90% (w Nigerii to na przykład 51%). Dodatkowo około 42% krajów świata wydaje mało lub nie wydaje w ogóle nic na programy związane ze zdrowiem psychicznym. W 1/3 krajów odnotowano zaledwie 1 lekarza na 1000 osób. 9. Denga Choroba o podobnych objawach co grypa przenoszona jest przede wszystkim przez komary. W aż 20% przypadków okazuje się śmiertelna i w ciągu ostatnich dekad stała się poważnym zagrożeniem. W krajach takich jak Indie czy Bangladesz zwiększenie ilości zachorowań notuje się w porze deszczowej, która jest tam z roku na rok coraz dłuższa (odsyłamy do punktu o zmianach klimatu). Wraz z takimi zjawiskami choroba zaczęła pojawiać się na przykład w Nepalu, gdzie do tej pory nie znano tego zagrożenia. Około 40% wszystkich krajów jest zagrożona dengą, a co roku notuje się około 390 milionów infekcji. WHO chce podjąć działania zmierzające do ograniczenia zgonów o połowę do 2020 roku. 10. HIV W walce przeciwko temu wirusowi udało się osiągnąć sporo sukcesów, jednym z ich wyznaczników są 22 miliony osób korzystających z terapii antywirusowych. Do tego środki prewencyjne w postaci PrEP (przedekspozycyjne podawanie leków w celu uodpornienia) sprawiły, że znany z lat 90-tych ubiegłego wieku strach przed wirusem zmalał. To złudne ponieważ ryzyko z nim związane dalej istnieje, a epidemia trwa. Od początku zanotowano około 70 milionów zakażeń wirusem i 35 milionów zgonów. Każdego roku HIV/AIDS zabija prawie milion ludzi. Niektóre zagrożone nim grupy funkcjonują poza systemami opieki zdrowotnej (na przykład uzależnieni od narkotyków, pracownicy seksualni, więźniowie). Rośnie liczba zakażeń HIV wśród grupy dziewcząt i młodych kobiet (15-24 lata). To co czwarty przypadek zakażenia w krajach sub-saharyjskiej Afryki mimo faktu, że stanowią zaledwie 10% populacji. WHO zamierza w tym roku skupić się na promocji samotestowania się na obecność wirusa by osoby zakażone zdawały sobie z tego sprawę, otrzymywały terapię i nie rozsiewały zagrożenia. W XXI wieku sporo ludzi zapomniało jak wielkim niebezpieczeństwem jest wirus i jak łatwo go złapać. Jednak jego działanie wcale nie osłabło. Źródła: WHO / Główny Inspektor Sanitarny / The Economist
Jemen: Epidemia cholery zbiera żniwo. WHO alarmuje
Liczba ofiar śmiertelnych epidemii cholery w Jemenie przekroczyła już 1100 osób. Od końca kwietnia na cholerę w ogarniętym wojną kraju zachorowało ponad 166 tys. ludzi. - podała we wtorek Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).
Według WHO na cholerę zmarło już 1146 osób, a prawie jedną trzecią ofiar śmiertelnych stanowią dzieci poniżej 15. roku życia. Epidemia obejmuje już 85 proc. terytorium kraju, ale najtrudniejsza sytuacja panuje na obszarach kontrolowanych przez szyickich rebeliantów Huti na północy i zachodzie kraju. Jak informuje WHO, w ub. tygodniu 187 osób zmarło na cholerę, a 37 808 zaraziło się tą chorobą. Był to pierwszy spadek infekcji od końca kwietnia, ale WHO zastrzegła, że należy ostrożnie podchodzić do tych danych, gdyż mogą być one niepełne. Epidemia wybuchła w październiku i rozszerzała się do grudnia. Następnie zaczęła zanikać, ale nigdy nie została w pełni opanowana. Nowy wzrost liczby przypadków zaobserwowano w kwietniu. Państwowy system ochrony zdrowia i system sanitarny pogorszyły się w Jemenie z powodu wojny pomiędzy rebeliantami Huti i siłami lojalnymi wobec oficjalnych władz, wspieranymi przez koalicję arabską pod kierownictwem Arabii Saudyjskiej. Obecnie w pełni działa mniej niż połowa placówek zdrowotnych w kraju. Jemen jest pogrążony w chaosie od 2011 roku, kiedy to społeczna rewolta położyła kres wieloletnim dyktatorskim rządom prezydenta Alego Abd Allaha Salaha. Tylko południowa część kraju wraz z Adenem podlega rządowi prezydenta Abd ar-Raba Mansura al-Hadiego. Jednak jego władza jest w znacznej mierze iluzoryczna, co wykorzystują aktywne na południu i częściowo wschodzie kraju dżihadystyczne Państwo Islamskie (IS) i Al-Kaida. Cholera to ostra bakteryjna choroba przewodu pokarmowego wywoływana przez spożycie skażonej wody i jedzenia, objawiająca się m.in. silną biegunką. W ciągu zaledwie kilku godzin może doprowadzić do śmierci z odwodnienia. Źródło: PAP
WHO alarmuje. Epidemia otyłości w Europie będzie narastać
Ponad 60 proc. mężczyzn i blisko połowa kobiet w Polsce ma nadwagę lub otyłość. Ten sam problem dotyka co trzeciego chłopca w wieku szkolnym i co piątą dziewczynkę - wynika z badań Instytutu Żywności i Żywienia.
Na tle krajów europejskich Polska lokuje się mniej więcej w połowie stawki. "Większą nadwagę i otyłość stwierdza się np. w Grecji, w Wielkiej Brytanii. Najwyższe odsetki nadwagi i otyłości są w Stanach Zjednoczonych" - mówi Anna Taraszewska z Instytutu Żywności i Żywienia. W Polsce otyłych jest około 18 proc. mężczyzn i 21 proc. kobiet. Eksperci podkreślają, że latach 70. poprzedniego wieku nadmierną masę ciała notowano w Polsce u mniej niż 10 proc. uczniów. Winne temu są zmiany stylu życia, w tym głównie ograniczenie aktywności fizycznej i spożywanie zbyt dużej ilości wysokokalorycznych produktów. IŻŻ podkreśla, że nadwaga i otyłość są obecnie największym zagrożeniem dla zdrowia publicznego w Polsce i na świecie. Otyłość jest główną przyczyną takich chorób przewlekłych, jak: cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia (udar mózgu, nadciśnienie tętnicze), nowotwory złośliwe (rak jelita grubego, sutka, gruczołu krokowego), kamica żółciowa, niealkoholowe stłuszczenie wątroby, zaburzenia hormonalne, zmiany zwyrodnieniowe układu kostno-stawowego czy nocny bezdech. Osoby z nadwagą i otyłością prędzej czy później – w wyniku związanych z nimi powikłań i chorób – stają się pacjentami diabetologów, kardiologów, onkologów, neurologów, ginekologów, ortopedów, endokrynologów, dermatologów, a także psychologów i psychiatrów. WHO ostrzega, że epidemia otyłości będzie w najbliższych dekadach narastać w całej Europie. Źródło: PAP Trwa głosowanie w plebiscycie nagród Travelery 2016! Zobacz filmy, poznaj podróżników, wybierz najciekawszą podróż i zagłosuj! View oEmbed on the source website
Ponad 12 milionów ofiar w ciągu jednego roku. Zanieczyszczenie nas zabija. Raport WHO
12,6 mln zgonów w 2012 r., czyli jeden na cztery przypadki śmiertelne na świecie, związanych jest z zanieczyszczeniami środowiska – wynika z najnowszego raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). To o połowę więcej niż 10 lat temu.
Pod uwagę wzięto ponad 100 schorzeń, takich jak choroby sercowo-naczyniowe oraz choroby układu oddechowego, do rozwoju których przyczyniają się zanieczyszczenia powietrza, wody oraz gleby, a także zmiany klimatu i promieniowanie ultrafioletowe. Cztery miliony w 10 lat To drugi raport WHIO na ten temat. Poprzedni ukazał się 10 lat temu i wykazał, że z zanieczyszczeniami środowiska można wiązać z 8,2 mln zgonów na świcie. Od tego czasu ich liczba zwiększyła się o połowę, przy czym jednocześnie spadła liczba zgonów wywołanych chorobami zakaźnymi, takimi jak biegunki i malaria, do czego przyczyniły się poprawa higieny i większy dostęp do czystej wody. Najwięcej zgonów związanych z zanieczyszczeniami środowiska jest w Afryce, Azji i Ameryce Południowej. Na Europę przypada 1,4 mln tego rodzaju zgonów, a na Azję Południowo-Wschodnia – 3,8 mln. Zanieczyszczenia środowiska najbardziej groźne są dla dzieci do piątego roku życia oraz dla ludzi po pięćdziesiątce. Na maluchy w tym wieku przypada 1,7 mln tych zgonów, a na osoby w wieku 50-75 lat – 4,9 mln. Najczęstsze przyczyny Najczęstszymi bezpośrednimi przyczynami zgonów (wiązanymi z zanieczyszczeniami środowiska) są udary mózgu (2,5 mln), niedokrwienna choroba serca (2,3 mln), nowotwory (1,7 mln) oraz biegunki (846 tys.). Z publikowanych w ostatnich latach badań wynika, że na przykład zanieczyszczenia powietrza zwiększają ryzyko zarówno chorób płuc, w tym nowotworów, jak i schorzeń sercowo-naczyniowych. Źródło: PAP Trwa głosowanie w plebiscycie nagród Travelery 2016! Zobacz filmy, poznaj podróżników, wybierz najciekawszą podróż i zagłosuj! View oEmbed on the source website