"Jeśli serce mówi, żeby jechać, to trzeba jechać". WheelchairTrip o wyprawie do obu Ameryk
To już koniec wyprawy WheelchairTrip. Wyprawy na podwójnych czterech kołach, w trakcie której Michał Woroch i Maciej Kamiński, dwaj przyjaciele poruszający się na wózkach inwalidzkich przejechali dwudziestoparoletnim land roverem defenderem przez obie Ameryki, z Ushuaia w Ziemi Ognistej do Prudhoe Bay na Alasce. Z jednego końca świata na drugi.
Długi powrót z krańca świata Zakończenie ekspedycji nie należało do łatwych. W drodze powrotnej z Alaski, już po przejechaniu Kanady, wyciekający z „Defe” w zastraszającym tempie olej zmusił podróżników do kilku interwencji w warsztacie mechanicznym. Wydawało się, że do Waszyngtonu „Charapa” (to druga nazwa, jaką Michał i Maciej ochrzcili swój dom na kołach) nie dojedzie, zwłaszcza gdy w okolicach Milwaukee po raz kolejny z drogi ściągnęła go laweta. Jakby tego było mało, podczas przejażdżki „rowerkiem” (dopinany do wózka inwalidzkiego motorek w kierownicą i dodatkowych kołem – przyp. autora) po ulicach Chicago, Michał został potrącony przez samochód. Na szczęście poza kilkoma otarciami i guzami, nie ucierpiał bardziej. Choć po prawdzie, pewnie cierpiał, ale ani o tym nie mówił, ani tego nie okazywał. Wsiadł z Maciejem do odreanimowanego samochodu i dotarli do Waszyngtonu, by spotkać się z Polonią i mieszkańcami DC, Wirginii i Marylandu w siedzibie Fundacji Kościuszkowskiej. Końcowym punktem podróży był Nowy Jork, gdzie przyjaciele oczarowali publiczność licznie zgromadzoną w The Explorers Club opowieściami o swojej ekspedycji, którą udowodnili, że samozaparcie i wizja celu do osiągnięcia niwelują przeszkody. Ograniczenia bez ograniczeń Michała i Macieja znam już od dwóch lat. Na swój sposób – na odległość - podróżowałem z nimi przez Amerykę Południową, kawał Ameryki Północnej do jej alaskańskiego krańca i z powrotem, aż do Waszyngtonu, gdzie miałem okazję ich gościć. I właśnie podczas tego spotkania zrozumiałem, w czym tkwi sens ekspedycji WheelchairTrip. Wyprawa to branie od życia wszystkiego, co się da, wyciąganie z życia tego, co tylko możliwe przy ograniczeniach, z jakimi borykają się jej uczestnicy. Chciałoby się powiedzieć kolokwialnie, to branie z życia całymi garściami. Nagroda w postaci zwykłych i niezwykłych doznań, poznawania świata, ludzi i siebie okupiona jest nie lada wysiłkiem, wymagającym sporego samozaparcia, siły fizycznej i psychicznej oraz potężnych pokładów cierpliwości. Ale nie ulega wątpliwości, że ta nagroda warta jest każdego wysiłku. Podróż była ogromnym wyzwaniem dla tych dwóch wózkowiczów. O tym, jak ogromnym świadczy określenie jej przez Michała mianem „swojego K2”. - Z punktu widzenia osoby pełnosprawnej taka podróż może być czymś zwyczajnym, przemieszczaniem się z miejsca na miejsce. Dla nas czasem było to bardzo trudne. Niemal każdy dzień przynosił nowe wyzwania. Czasem droga była ciężka i męcząca, czasem awaria samochodu zmuszała do radzenia sobie z trudnościami. Do tego nader częsty brak zaplecza dla osób niepełnosprawnych, uniemożliwiający skorzystanie nie tylko z miejscowych atrakcji, ale korzystanie z czegokolwiek. - Były w czasie tej wyprawy niektóre rzeczy, o których gdybym wiedział wcześniej, to nie wiem, czy bym się podjął. Ale tak to już było w tej podróży, że realizowało się zadania krok po kroku. Teraz patrząc z perspektywy czasu, możemy powiedzieć, że kawał roboty wykonaliśmy. – mówi Michał. Sztuka trzymania się razem Sukcesem dla przyjaciół jest również to, że ….. wytrzymali ze sobą przez cały czas trwania wyprawy. Dwie zupełnie odmienne osobowości zamknięte w małej przestrzeni land rovera defendera, właściwie skazane – na własne życzenie oczywiście – na swoje towarzystwo całą dobę, całe tygodnie, całe miesiące. - Znowu nawiązuję do K2 - obserwując wyprawę widać było jak ważna jest drużyna, współpraca zespołu. Widać, jak istotne jest dogadywanie się, a potem powrót w tym samym składzie, w którym się wyjeżdżało. Nam to się udało. – cieszy się Michał. Mimo różnicy charakterów, czasem różnicy zdań Michał i Maciej świetnie się uzupełniają, tworząc zgrany tandem, w którym każdy zna swoją rolę. Maciej jest silniejszy, a przede wszystkim ma mocniejsze ręce, o czym miałem okazję przekonać się obserwując jego grę w koszykówkę – na 10 rzutów, 7 celnych. Ta siła pozwala mu być dla Michała ogromnym wsparciem. Wielkie wrażenie zrobiła na mnie ta swoista symbioza dwóch niepełnosprawnych, którzy nawzajem pomagają i starają się ułatwić sobie wykonywanie pewnych czynności, tylko z pozoru prostych. Na przykład wysiadanie z samochodu. Wygląda to tak, że Michał siada na jedną z wind zamontowanych w „Defem” i powoli się opuszcza. W tym czasie Maciej, który już siedzi na swoim wózku, wyciąga pojazd przyjaciela, rozkłada go, podstawia do windy i pomaga koledze na nim usiąść. Któregoś dnia zauważyłem, że Maciej niemal bezwiednie, bez zastanowienia reaguje w sytuacji, gdy Michałowi trzeba pomóc – jego ręka niemal automatycznie wyciąga się, żeby przepchnąć wózek przyjaciela przez przeszkodę. W zamian Michał oferuje Maćkowi jazdę „na przyczepkę” swoim rowerkiem. Tym samym rowerkiem, którym godzinami przemierzał dziesiątki kilometrów, zwiedzając, obserwując i napawając się samym byciem w ruchu. „Trzeba iść do przodu” Cechą charakterystyczną WheelchairTrip stało się współgranie niemożliwości, które daje się osiągnąć z ograniczeniami, które trzeba zaakceptować. Zatem na pierwszym biegunie przyjaciele stawiają podróż Amazonką, którą zrealizowali wbrew niezwykle trudnym i niebezpiecznym dla nich warunkom. Na drugim z kolei znalazłyby się na przykład Machu Picchu, które okazało się niedostępne bez fizycznego zaangażowania innych osób. Skąd motywacja do pokonywania przeszkód i stawiania sobie coraz trudniejszych celów? Zdaniem Michała jej źródło tkwi w … sercu. - Jeśli ma się cel i jest się zdeterminowanym, żeby go zrealizować, to wpada się po prostu w wir dążenia do niego i idzie się do przodu. Jeśli ten cel ma się w sercu, to ciało poradzi sobie w każdej trudnej sytuacji. Tylko trzeba działać. W kręgu wózkowiczów - Kiedy się siedzi na wózku inwalidzkim, to właściwie zapomina się o tym. To zdanie Michała zabrzmiało trochę jak motto, a może nawet powinno być tytułem dla tej części opowieści o WheelchairTrip. A może dla całego cyklu relacji z wyprawy…. Odniosłem wrażenie, że to wcale nie niedogodności typu wysokie krawężniki w miastach czy brak łazienek przystosowanych dla osób na wózkach inwalidzkich, ani nie proste czynności, których wykonanie wymaga więcej skupienia i wysiłku przypominają podróżnikom o ich niepełnosprawności. Do tego już się przyzwyczaili i nauczyli z tym żyć. Okazuje się, ich niepełnosprawność najbardziej odbijała się w oczach innych wózkowiczów poznanych po drodze. W smutnych oczach. - Spotkania z innymi niepełnosprawnymi, rozmowa, obserwowanie, w jaki sposób oni patrzą na świat, powodują, że człowiek zaczyna myśleć o swojej niepełnosprawności. – mówi Michał Niewątpliwie to spojrzenie na siebie przez pryzmat innych sprowadza się do porównań. - Wiele się w Polsce mówi o tym, jak jest źle niepełnosprawnym, że państwo nie pomaga, że inni nie pomagają. Wystarczy pojechać wózkiem inwalidzkim do Peru, by przekonać się, że tak mają jeszcze gorzej, że takie podróżowanie jak nasze, praktycznie nie jest możliwe. My sami czekaliśmy niecierpliwie przez 7 miesięcy, aż wjedziemy do Stanów Zjednoczonych, bo tam jest więcej udogodnień. Podobnie w Kanadzie i Europie. W Peru przyjaciele spotkali wózkowicza Remigio, który pokazał im niedostępne dla turystów zakamarki Pucallpy. W Kanadzie poznali natomiast Dave’a, chłopaka w podobnym wieku i stanie zdrowotnym do Remigia, także po wypadku samochodowym i także na wózku. Obaj z dwóch różnych światów niepełnosprawności. Ale obaj mieli podobny smutek w oczach. I była jeszcze Emilka, Polka z Kanady. - Emilka ma tę samą chorobę, co ja – zanik mięśni. Niestety jej choroba szybko postępuje. Dziewczyna jest młodsza ode mnie. Przepiękna. Przepiękna, jeśli chodzi o wygląd i wewnętrzną energię. Wyobrażam sobie, co musi się dziać w jej głowie….. – mówi Michał, kończąc swoją wypowiedź tymi trzema kropkami każącymi próbować poczuć jego myśli, albo nawet nie próbować ich odgadnąć. Spotkanie z Michałem i Maciejem przynajmniej na chwilę roziskrzyło smutne spojrzenia tej trójki wózkowiczów. Zresztą pewnie nie tylko tej trójki i nie tylko wózkowiczów. Większości spotkanych po drodze osób, a także tych „spotykanych” poprzez media społecznościowe, publikacje w mediach czy prezentacje takie jak na przykład ta w The Explorers Club w Nowym Jorku, dwójka przyjaciół z WheelchairTrip dała sporo do myślenia. Może zainspirowała do zmiany, do podjęcia nowych wyzwań, albo zapomnienia o swoich faktycznych i stworzonych ograniczeniach. Albo chociaż skłoniła do stwierdzenia, że dobrze jest być jak oni „pozytywnie stukniętymi”. Przesłanie wyprawy na długo pozostanie żywe, zwłaszcza dzięki po-ekspedycyjnym opowieściom Michała i Macieja czy cyklowi reportaży z ich transamerykańkiego przejazdu zawartych w zbiorze „Wyprawy i podróże”, który już wkrótce ukaże się na rynku wydawniczym. Na koniec, odpowiedź Michała na pytanie, co chciałby przekazać tym wszystkim, w których ich historia rozbudziła chęć do realizacji własnej wyprawy. - Jeżeli ktoś chce jechać w podróż, to niech się najpierw trzy razy zastanowi, czy na pewno chce pojechać, czy to ma sens. Jeśli serce mówi, żeby jechać, to trzeba jechać. W przeciwnym razie całe życie będzie się żałować, że się nie pojechało. Tekst: Piotr Chmieliński
Dojechali! Wheelchair Trip: podróż z jednego krańca świata na drugi
Trzysta dwanaście dni i dwa kontynenty, piętnaście państw, ponad 45 tysięcy kilometrów, setki godzin za kierownicą – to w największym skrócie bilans wyprawy WheelchairTrip Michała Worocha i Macieja Kamińskiego. Dwaj poruszający się na wózkach inwalidzkich przyjaciele, przemierzający obie Ameryki dwudziestodwuletnim już Land Roverem Defenderem właśnie osiągnęli swój cel, dotarli nad drugi koniec świata, nad zatokę Prudhoe na Alasce.
„Tu może być bardzo fajnie” W ekspedycji na Alaskę najważniejszą kwestią był czas. Chodziło o to, aby nie dojechać tam za wcześnie, czyli przed zakończeniem zimy, ani nie za późno, czyli zanim zima ponownie się zacznie. Sierpień to był ostatni moment, żeby zdążyć przez rozpoczynającymi się już niedługo opadami śniegu oraz związanymi z tymi utrudnieniami w poruszaniu się po tym największym stanie Stanów Zjednoczonych. Kiedy więc pod koniec maja Michał i Maciej odebrali z warsztatu w Los Angeles swojego ulubionego Defe ze świeżo zamontowanym silnikiem, przejechali testowe tysiąc kilometrów i nabrali przekonania, że auto jest sprawne, bez zwłoki ruszyli na północ kontynentu. Patrząc na mapę ich przejazdu można było odnieść wrażenie, że zarówno kierowcy, jak i samochód po niemal rocznej przerwie chcą być bez przerwy w ruchu. Szybko minęli San Francisco, przejechali Oregon i wjechali do stanu Waszyngton. Krótkie przerwy w podróży wypełniały im spotkania m.in. z Dawidem Andresem, tym, który wraz z bratem przejechał Amazonkę na rowerze, z dziennikarzem i pisarzem Joe Kane’em (autor „Z nurtem Amazonki”) oraz moim synem Maxem, który mieszka i studiuje w Seattle. Stamtąd pomknęli przez Kanadę wprost na Alaskę. - Przekroczyliśmy wiele granic podczas naszej podróży, zawsze były to tylko linie na mapie i mało charakterystyczne zmiany krajobrazów – odpowiada Michał na moje pytanie o pierwsze wrażenie z Alaski. – Tym razem było podobnie, ostatnie setki kilometrów pokonanych w Kanadzie pozwoliły na przyzwyczaić się do klimatu na Alasce. Niemniej pojawiła się jedna różnica. Tym razem na granicy spędzili nieco więcej czasu niż zwykle. A to za sprawą strażnika granicznego. - Interesowały go zupełnie inne rzeczy niż strażników na innych granicach” – mówi Michał. Tego sympatycznego mężczyznę w mundurze zaintrygowała wyprawa dwóch niepełnosprawnych Polaków. Wypytywał więc o przebieg podróży, o najtrudniejsze jej etapy, o bezpieczeństwo i skąd w ogóle pomysł na tę ekspedycję. Jego uwagi nie mógł też nie zwrócić Defe, a zwłaszcza jego maska ozdobiona setkami podpisów zrobionych złotym flamastrem. Ucieszył się, gdy przyjaciele poprosili i jego o złożenie złotego podpisu. Na koniec wbił im do paszportów pamiątkowe pieczątki. - Później z Maciejem rozmawialiśmy, że skoro strażnik ma w sobie taki spokój i radość w oczach, to może tu być bardzo fajnie - mówi Michał. Pustkowie to nie piknik Pierwotny plan zakładał, że Michał i Maciej najpierw pojadą do Fairbanks na północy, a stamtąd zaczną zjeżdżać w kierunku Anchorage. Jednak wkrótce po przekroczeniu granicy, zobaczyłem na mapie ich lokalizację, że zmierzają prosto na stolicę stanu. Pomyślałem, że chyba coś się stało. No i miałem rację. Z Defe zaczął wyciekać olej. Co dolali, to wyciekło. Przyjaciele uznali, że w Anchorage łatwiej będzie znaleźć mechanika niż na pustkowiu. Z pomocą, Sławka i Krystyny Markiewiczów, faktycznie znaleźli kilka warsztatów naprawczych, tyle że żaden z nich nie chciał się podjąć nawet diagnozy problemu w ….tak starym i wysłużonym aucie. Michał i Maciej kupili więc pokaźny zapas oleju i ruszyli w drogę. Jadą i dolewają i dolewają i dolewają. Chociaż ostatnio stwierdzili, że im samochód jest brudniejszy, tym mniej oleju wycieka. I rzadziej trzeba dolewać. Po raz kolejny zapomniałem, żeby Michała i Macieja nie pytać bezpośrednio o to, co widzieli, jakie widoki utkwiły im w pamięci, jakie wrażenie zrobiły. Już dawno zauważyłem, że obrazy rejestrują, ale przetwarzają je dopiero po pewnym czasie. Potem wracają one przy okazji wspomnień, albo skojarzeń z sytuacjami obecnymi. O tym jak wygląda Alaska bardziej „opowiadają” zdjęcia Michała – surowy krajobraz, puste przestrzenie, góry, którymi wije się nitka drogi. W zasięgu wzroku żadnych domostw, żadnych osad, żadnych ludzi. Fascynująca dzikość, ale i spore trudności będące wyzwaniem dla pokonujących ją podróżników. To trochę tak jak powiedział jeden z bohaterów książki „Wszystko za życie” Jona Krakauera: „Ludzie z zewnątrz łapią pierwszy lepszy numer magazynu ‘Alaska’, przejrzą i myślą sobie: pojadę tam, będę żył darami natury i nareszcie znajdę swoje miejsce w życiu. Ale kiedy już się tu znajdą […] okazuje się, że nie jest dokładnie tak, jak pisano w magazynie. Rzeki są szerokie i rwące, komary zżerają żywcem. […] Życie na pustkowiu to nie piknik.” Alaska – zwykle kojarzy się z historycznym zakupem tego obszaru od Rosji przez USA w 1867 roku, z gorączką złota, jaka zapanowała tam w 1896 roku i z Jackiem Londonem, w szczególności Buckiem, psim bohaterem jego „Zewu krwi”. Współczesną Alaskę ciągle można wiązać z gorączką, tyle że naftową, odkąd 1969 roku w Prudhoe Bay odkryto bogate złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Stamtąd biegnie słynny ropociąg Trans-Alaska, a wzdłuż niego Dalton Highway, droga, która nieźle daje się we znaki podróżującym pod niej. - Trasa z Fairbanks do Deadhorse to była wymagająca trasa. Osiemset kilometrów nierównej drogi, w większości o szutrowej nawierzchni. W tym okresie odbywał się też wzmożony ruch samochodów ciężarowych. Firmy transportowe próbują realizować wszystkie zlecenia przed początkiem zimy, która według miejscowych przyjdzie tu bardzo szybko. – mówił Michał. – Do tego deszcz, błoto i nasze zużyte opony w trzytonowym Defenderze, który nie posiada żadnych systemów kontroli trakcji. To sprawiło, że czuliśmy się, jak na rajdzie Dakar. Dodatkowo zabiliśmy miliony komarów. Drugi koniec świata W Deadhorse Michał i Maciej wypełnili cel swojej wyprawy. Nad ocean niestety nie dotarli, z uwagi na fakt, że teren ten jest pilnie strzeżony i tylko specjalnym autobusem, za specjalnym pozwoleniem można dojechać na wybrzeże. - To już nie ma znaczenia – mówi Michał. – Jesteśmy tu, niemal na końcu świata i cieszymy się, że tego dokonaliśmy. Podróżnicy w trzysta dwanaście dni przejechali z jednego końca świata na drugi. Pisząc te słowa zastanowiłem się, jak to jest, że piszemy o krańcach świata, a nigdy o jego początkach. Bo i gdzie miałby być ten początek? W przypadku Michała i Macieja można byłoby go odnaleźć na jednym z tych odwiedzonych końców – w Ushuaia, Ziemia Ognista, gdzie wielki napis głosi, że tam jest „koniec świata, początek wszystkiego”. Dla przyjaciół był to początek wielkiej podróży i wielkiej przygody. Udowodnili w ten sposób sobie, że są w stanie pokonywać przeszkody i radzić sobie w trudnych, wydawałoby się beznadziejnych sytuacjach. To była bardzo długa podróż – mówi Michał. – Jestem bardzo szczęśliwy, ale i zmęczony tą podróżą. Faktycznie ta podróż trwała od 2014 roku, gdy pojawił się pomysł wyjazdu do Ameryki Południowej, a potem i Północnej. Dwa lata przygotowań, potem przejazd Buenos Aires – Los Angeles, niemal roczna przerwa wypełniona spotkaniami, pokazami i organizacją naprawy samochodu. I wreszcie etap ostatni Los Angeles – Deadhorse, Alaska. Osiągnięcie zamierzonego celu to PIĘKNE UCZUCIE – podkreśla Michał. Sama podróż jednak jeszcze się nie skończyła. - Przed nami jeszcze około 8 tysięcy kilometrów. Musimy zejść z naszego szczytu – mówi Michał, który nie raz o celu Wheelchairtrip mówił, że to ich K2. – Sądzimy, że to może nam zająć jeszcze z dwa miesiące: Alaska południowa, Kanada, a następnie USA, gdzie będziemy się kierować na południowy-wschód, w stronę Waszyngtonu. Tekst: Piotr Chmieliński
Wheelchair Trip znowu w drodze. Kierunek: Alaska!
Po dziesięciu miesiącach przerwy w podróży, Michał Woroch i Maciej Kamiński, poruszający się na wózkach inwalidzkich uczestnicy wyprawy WheelchairTrip, znowu są w trasie. Naprawionym Land Roverem Defenderem przyjaciele zmierzają w kierunku Alaski. Przed nimi około 7 tysięcy kilometrów.
Michał i Maciej. Każdy z nich niemal połowę swojego życia spędził na wózku inwalidzkim. Niepełnosprawność jednak nie zgasiła w nich chęci poznawania świata i podróżowania. Wręcz przeciwnie, prawdopodobnie nadała temu podróżowaniu nowy wymiar - krajobrazy, widoki, wrażenia są istotne, ale nie tak bardzo jak sam proces przemieszczania się, bycia w drodze i spotykania ludzi. Po raz pierwszy doświadczyli tego w czasie wyprawy po Europie, która jeszcze bardziej rozbudziła ich marzenia o docieraniu do nowych odległych miejsc. Kupili więc ponad dwudziestoletniego Land Rovera Defendera, zwanego najczęściej Defem, zdobyli Nagrodę imienia Andrzeja Zawady, przyznawaną przez Kapitułę Kolosów młodym podróżnikom o ciekawych pomysłach i w listopadzie 2016 roku wyruszyli do Ameryki Południowej. Wyprawę rozpoczęli w Buenos Aires. Pokonali Argentynę, Chile, Boliwię, Peru, Ekwador, Kolumbię, Panamę, Kostarykę. Przemierzając Amerykę Południową wymyślili, że ciekawie byłoby przejechać także przez Amerykę Północną. Tak dobrze poczuli się w tej podróży, radząc sobie z trudnościami i wyzwaniami, a przy tym zdobywając wiele ciekawych doświadczeń, że postanowili przesunąć o dobre kilkanaście tysięcy kilometrów punkt docelowy wyprawy i zamiast w Kostaryce, zatrzymać się dopiero na Alasce. Przez Nikaraguę, Honduras, Salwador, Gwatemalę i Meksyk dotarli zatem do Stanów Zjednoczonych, skąd mieli ruszyć do największego z amerykańskich stanów. I pewnie udałoby im się ten cel osiągnąć, gdyby nie poważna awaria silnika w Defe, do której doszło w okolicach Los Angeles. Podejmowane kilkakrotnie próby naprawy zakończyły się jednoznaczną diagnozą stwierdzającą konieczność wymiany „serca” samochodu. Czas potrzebny na znalezienie zamiennego silnika i remont auta przesądził o braku możliwości dotarcia do Alaski przed połową sierpnia i opadami śniegu utrudniającymi przemieszczanie się po tej krainie niemal wiecznej zimy. Po 257 dniach jazdy i pokonaniu 35 tysięcy kilometrów przyjaciele ogłosili więc, że przerywają podróż, ale z mocnym postanowieniem, że będą ją kontynuować w następnym roku. I jak postanowili, tak zrobili. Więcej o poprzednich etapach WheelChair Trip przeczytacie tutaj! Tuż przed wyjazdem z Los Angeles Michał odpowiedział na kilka pytań: Po niemal roku przerwy wracacie na trasę swojej wyprawy - jakie odczucia towarzyszą temu powrotowi? Ekscytacja, jakieś obawy? Zacznę od obaw. Obawiam się tylko o samochód. Po pierwsze stał w warsztacie 10 miesięcy, a czas i bezruch zawsze działają na niekorzyść. Po drugie, silnik, który wymieniliśmy w Defie jest po generalnym remoncie. Choć powinien być bezawaryjny to zawsze jest ryzyko, że coś poszło nie tak. Ekscytacja startem jest. Myślałem, że będzie mniejsza niż za pierwszym razem. Jest taka sama. To dopiero początek, ale każda rzecz już cieszy. Nawet sprzątanie samochodu, którego było zdecydowanie więcej niż się spodziewaliśmy. Podczas naszej nieobecności w Defie zamieszkał jakiś zwierzak. Całe szczęcie nie narobił wielkich szkód, ale musieliśmy zrobić generalne porządki z praniem pokrowców od materacy włącznie. Co działo się w Waszym życiu w czasie tej przerwy w podróży? Dla mnie nie było przerwy w wyprawie. Wszystkie rzeczy, które wydarzyły się podczas tych 10 miesięcy były ściśle związane z WheelchairTrip. Zaczynając od festiwali podróżniczych, podczas których miałem przyjemność dzielić się naszymi przeżyciami, kończąc na ogarnianiu części i koordynowaniu budowy silnika. Jeśli spojrzeć z perspektywy tego niemal roku, czy wyprawa coś zmieniła w Waszym życiu? Czy przyniosła coś nowego? Wydaje mi się, że dała nam dużo pewności siebie, zrozumieliśmy, że jeśli czegoś chcemy to możemy do tego dojść. Nawet jeśli często wydaje się to mało możliwe. Przed rozpoczęciem podróży, jeszcze przed startem w Buenos Aires, zastanawiałem się, jak będzie wyglądać nasza podróż, czy sobie poradzę, czy znajdę rozwiązania napotkanych po drodze problemów. Teraz wiem, że dużo mogę, a jeśli czegoś nie jestem w stanie zrobić, to przyjmuję to z pokorą. Oprócz tego wszystkiego jest jeszcze coś. Coś czego się nie spodziewałem, taka wartość dodana. To energia i reakcje, jakie odczuwam po spotkaniach z ludźmi. W najśmielszych marzeniach nie sądziłem, że nasza historia może dać komuś wiatr w żagle. Jak wyobrażasz sobie Alaskę? Nie mam wyobrażeń. Oprócz sprawdzenia podstawowych informacji zbytnio się nie przygotowywałem do tej podróży. Taki już mamy styl z Maciejem, słuchamy drogi. Pozwala to uniknąć wielu problemów, a zarazem generuje spotkania ze wspaniałymi ludźmi. Wiem, że to będzie piękny czas. Jakich obrazów i wrażeń się spodziewacie albo oczekujecie? Z obrazami to zobaczymy, tak jak wspomniałem wcześniej, nie mam wyobrażeń. Jeszcze będąc w Polsce, gdy myślałem o drodze i czasie na Alasce, zadałem sobie kilka zadań. Jednym z nich są zdjęcia. Chciałbym przywieźć dobry materiał fotograficzny z tej trasy. Z poprzedniego etapu nie jestem do końca zadowolony, co może wynikać z faktu, że czasami po prostu nie miałem siły na robienie zdjęć. Mam nadzieję, że tym razem będzie lepiej. Plusem jest to, że w moim wyobrażeniu w USA i Kanadzie powinno być łatwiej niż w Ameryce Południowej. O przebiegu podróży Michała i Macieja na Alaskę będziemy informować w kolejnych relacjach. Tekst: Piotr Chmieliński
Oto program Festiwalu Podróżników National Geographic we Wrocławiu. Będzie się działo!
Festiwal Podróżników we Wrocławiu odbędzie się już w ten weekend! Publikujemy program, aby przekonać jeszcze niezdecydowanych. Prelekcje, warsztaty, pokazy filmów, a wstęp na każde z wydarzeń jest wolny. Nie może was tam zabraknąć!
III edycja Festiwalu Podróżników potrwa dwa dni podczas, których będziemy mogli spotkać podróżnicze gwiazdy! Sobota 23.09.2017 Spotkania z prelegentami 10:30 Marek Arcimowicz: Wyprawa na Tramen Tepui. Wenezuela 12:00 Jakub Porada: Porada na Europę 13:30 Maciej Kamiński i Michał Woroch: Wheelchair Trip 15:00 Michał Cessanis: Tanie podróżowanie. Wietnam 16:30 Mateusz Waligóra: Rowerami na krańce świata 18:00 Krzysztof Starnawski: Granice eksploracji zalanych jaskiń. Ludzki umysł czy technika? 19:30 Po co blogować? The Ollie i Pojechana O sztuce blogowania Warsztaty 11:00 – 17:00 Akademia GOPR 14:00 – 16:00 Warsztaty fotograficzne Iwona El Tanbouli Jabłońska – Portret z podróży 17:30 – 19:00 Taneczna Podróż do Brazylii Seanse filmowe 11:00 Trekking the Great Wall 12:30 Sól Ziemi 14:00 Mission Saturn 15:30 Legend of the Monkey God 17:00 Before the flood 19:00 A Caliofornia Heist 20:30 Pokaz specjalny – Wrocławska fontanna Niedziela 24.09.2017 Spotkania z prelegentami 11:00 Małgorzata Szumska: Twarze Tajfunu. W poszukiwaniu szczęścia na Filipinach 12:30 Joanna Lamparska: Miasta do góry nogami 14:00 Szymon Radzimierski: Dziennik Łowcy przygód. Extremalne Borneo 15:30 Andrzej Bargiel: O ostatniej wyprawie na K2 Warsztaty 11:00 – 17:00 Akademia GOPR 11:00 – 14:00 Trzy Pomarańcze: Twórcze warsztaty dla dzieci. Opowieści o Meksyku 15:00 – 17:00 Mateusz Waligóra: Jak wyruszyć w podróż rowerową na krańce świata Seanse filmowe 17:00 Human Wszystkie zainteresowane osoby, które chcą być z nami w tych dniach po więcej szczegółów zapraszamy na: program festiwalu.
Ta historia sprawi, że będziesz chciał się spakować i od razu ruszyć w drogę! Wózkami inwalidzkimi na Amazonce
Michał Woroch i Maciej Kamiński przemierzyli Amerykę Południową na wózkach inwalidzkich. Wyprawa niepełnosprawnych podróżników to potężna dawka pozytywnej inspiracji dla każdego! Usłyszycie o niej na Festiwalu Podróżników we Wrocławiu!
Opowieści z podróży będziecie mieli okazję wysłuchać już w sobotę 23 września na Festiwalu Podróżników National Geographic. Spotkanie z chłopakami odbędzie się we Wrocławskim Centrum Kongresowym o 13.30. Zapraszamy! Było już “wózkami inwalidzkimi na Rajdzie Dakar”. Był wózek inwalidzki w błocie i bagnie. Były wózki inwalidzkie w Andach, na Atacama, nad Titicaca. Tym razem przyszedł czas na Amazonkę, a raczej Ukajali, najdłuższy dopływ największej rzeki świata. Bo tam ostatnio zawitali poruszający się na wspomnianych wózkach inwalidzkich Michał Woroch i Maciej Kamiński, którzy od kilku miesięcy podróżują Land Roverem Defenderem po Ameryce Południowej. Obejrzyj galerię zdjęć! Na pograniczu życia i śmierci Po krótkiej wizycie w Limie, zakosztowawszy gościnności pracowników ambasady polskiej w stolicy Peru, podróżnicy dotarli do Pucallpy. To przemysłowe i niezbyt urokliwe miasto portowe wniosło sporo magii do ekspedycji przyjaciół. A wszystko za sprawą szamanów. Michał zaczął się interesować niekonwencjonalnymi metodami leczenia, odkąd medycyna konwencjonalna przestała być skuteczna wobec jego schorzenia. Stąd w planach wyprawy pojawiło się spotkanie z szamanami, właśnie nieopodal Pucallpy. Miejsce, do którego trafiłem polecił mi mój znajomy, który od jakiegoś czasu zgłębia tajniki szamanizmu i medycyny naturalnej. Stwierdził, że jak będę w Ameryce Południowej, to muszę poddać się ceremonii ayahusca – mówi Michał. Ceremonia ayahuasca w Peru i innych miejscach na świecie uznawana jest za rodzaj medycyny. Polega na podaniu naparu z mieszanki roślin amazońskich, a następnie sesji zbliżonej do medytacyjnej prowadzonej przez szamanów. To nie jest łatwe doświadczenie ­– opowiada Michał. – Ceremonia odbywała się w pięknym dużym szałasie z bambusa, przypominał trochę mongolską jurtę. W plemieniu Shipibo, które ja odwiedziłem, przeprowadza się ją w nocy, w całkowitej ciemności. Moja zaczęła się o dziewiątej. Wypiłem napar i wtedy zaczął się najtrudniejszy etap – kiedy trzeba „odpuścić”. Dojść do momentu, gdy zachowując świadomość, wszystkie wrażenia i odczucia odchodzą gdzieś daleko poza granice normalnego życia. To takie duchowe pogranicze życia i śmierci. Kiedy osiągnąłem ten stan, nastąpiło pełne zrozumienie świata. Dociera wówczas, że w życiu nic niewarta jest gonitwa, ważne są rozmowa, przeżywanie i czucie innych osób. Wiem już, że w moim przypadku, aby doszło do poprawy stanu fizycznego, należałoby długo pracować tą metodą. Ale dzięki myślom i wrażeniom, jakich doświadczyłem podczas ceremonii, zrozumiałem, że teraz najważniejsze są moje przeżycia, refleksja i pokora wobec życia. Pełen spokoju i nowych niezwykłych doznań Michał wraz z Maciejem wyruszyli zrealizować kolejny cel swojej ekspedycji – popłynąć statkiem po największej rzece i dotrzeć do Iquitos, największego miasta na świecie, do którego niemożliwe jest dotrzeć drogą lądową. Tres Capitanes - który właściwy? Nie sposób było nie zauważyć na ulicach Pucallpy terenowego samochodu pokrytego błotem i setkami podpisów wykonanych złotym flamastrem. Autografy - składane przez starych i nowo poznanych przyjaciół podróżników - na karoserii dwudziestojednoletniego Land Rovera Defendera zwanego Defem są symbolem ich udziału w niezwykłej wyprawie Michała i Macieja. To tak, jakby byli z nimi w każdym miejscu, przekazując “dobrą energię” (zdaniem Michała) i słowa otuchy. Nic zatem dziwnego, że któregoś wieczoru pewnym krokiem podszedł do Macieja jakiś Peruwiańczyk i oznajmił: Jestem Gadiel, znajomy Piotra. Miałem odszukać was dopiero jutro, ale właśnie zobaczyłem wasze auto i pomyślałem, że przywitam się już dziś. Gadiel Sanchez Rivera Sanchez dla przyjaciół “Cho” na moją prośbę miał towarzyszyć Polakom podczas załatwiania spraw związanych z podróżą po rzece – uzgadniania, którym statkiem, kiedy i na jakich warunkach popłyną oraz miał służyć pomocą, w razie potrzeby, w czasie załadunku samochodu. Po dość burzliwych negocjacjach z grupami podobno zarządzającymi sprzedażą miejsc na statek Michał i Maciej wreszcie wjechali na teren portu, by załadować się na Gilmer – sporej wielkości jednostkę z czymś w rodzaju płaskiej platformy z przodu. Właśnie na niej miał stanąć Defe, na samym jej początku. Najistotniejsze dla podróżników było umiejscowienie go w sposób umożliwiający mieszkanie w samochodzie w nadchodzących dniach. Port wyglądał jak plac budowy. Dźwig i ciężarówki z kołami oblepionymi czerwoną gliną stały nieopodal statku i pracowały rycząc miarowo silnikami. Wszędzie walały się jakieś skrzynie, beczki, wszystko to sprawiało wrażenie rozgardiaszu. Raz po raz po jednym z wielu trapów, którymi były zwykłe deski, albo deski z kilkoma sklejkami tworzącymi coś w rodzaju stopni, na pokład wbiegał tragarz z kilkoma workami na plecach. - Najpierw podszedł do nas jakiś mężczyzna i powiedział, że jest kapitanem – opowiadał Michał. - Uzgodniliśmy z nim wszystkie szczegóły naszego pobytu na statku. Po pewnym czasie przyszedł inny człowiek i powiedział, że jest kapitanem. No to z nim także poczyniliśmy uzgodnienia i przystąpiliśmy do załadunku. Dźwig podniósł ramię, powoli naciągając szerokie taśmy, którym opasany został Defe. Lekkie szarpnięcie i auto wraz z pasażerami oderwało się od ziemi i ostrożnie “przefrunęło” na pokład. - Jak już byliśmy na statku, przyszedł trzeci mężczyzna i powiedział, że jest kapitanem i że nie możemy tam być, bo to jest niebezpieczne - kontynuował Michał swoją opowieść. Oznajmili przybyszowi, że już z dwoma TAKIMI jak on kapitanami rozmawiali i ani myślą ruszyć się z miejsca. Z miny mężczyzny można było wyczytać, że jego nastrój balansuje na granicy zaskoczenia i oburzenia. Wtedy podróżnicy zorientowali się, że mają przed sobą prawdziwego kapitana. Na szczęście Defe został już obstawiony beczkami i innymi autami, zatem wyciągnięcie go na ląd wymagałoby wyładowania niemal wszystkiego, co znajdowało się na platformie. Kapitan odpuścił. Jego obiekcje były jednak słuszne. Lokalizacja podróżników nie była bezpieczna – niespełna metr od krawędzi platformy niczym niezastawionej;` jeden nieopatrzny ruch, jedno gwałtowne szarpnięcie groziło lądowaniem w rzece. Minął dzień. I kolejny dzień. I jeszcze następny. A Gilmer niezmiennie stał zacumowany w porcie. Na pytanie, kiedy odpłynie serwowano pasażerom równie niezmienną odpowiedź: Jutro o 10 rano. Trzeciego dnia, w niedzielę kilka minut po 18 spojrzałem na mapę rejestrującą położenie Michała i Macieja i aż podskoczyłem: Ruszyli! Teraz uwierzyłem, że chłopaki zrealizują swój cel – popłyną największą rzeką świata, choć kosztuje ich to wiele wysiłku i wyrzeczeń, bo przecież tamten statek nie był przystosowany dla niepełnosprawnych. Kto wie, czy kiedykolwiek jakikolwiek człowiek na wózku inwalidzkim przebywał na jego pokładzie. Trudna rzeka Dla większości pasażerów Gilmera, rzeka i statek to po prostu środek transportu, nierzadko jedyny łącznik małych wiosek ze światem zewnętrznym. Podróż, którą odbywają raz na jakiś czas, zwykle wiąże się z wypełnianiem obowiązków – koniecznością załatwienia spraw urzędowych, czasem odwiedzaniem rodziny, uzupełnianiem zapasów, robieniem zakupów. Stąd na pokładzie znajdowały się niezliczone ilości paczek, pudeł, skrzynek, a obok nich żywy inwentarz: krowy, kozy, kury. Tubylcy większość czasu spędzają w hamakach, drzemiąc, albo rozmawiając między sobą. Potem zapadają w swoisty letarg z oczami utkwionymi w przestrzeń za burtą. I w tej ostatniej kwestii turyści, choć na statkach osobowo-towarowych nie spotyka się ich zbyt często, niczym nie różnią się od miejscowych – także spędzają godziny zapatrzeni w wielką, ciągle zmieniającą się Ukajali, jak i całą Amazonkę. Woda zamknięta w korycie wyżłobionym w środku dżungli zdaje się wylewać poza horyzont w kierunku ujścia w Atlantyku oddalonego o jakiś cztery tysiące kilometrów. Aż paruje od słońca i upału, spokojna i gładka niczym lustro, by za chwilę zatonąć w brązowej poświacie tworzonej przez gęste złowrogie chmury zapowiadające rychły deszcz i wiatr. Zieleń drzew miesza się z błękitem nieba i naturalną brunatną barwą rzeki. Szczególnie zachwycają wschody i zachody słońca, którego blask punktowo rozświetla fragmenty otoczenia, jakby zwracając na nie uwagę widza. Długo by można jeszcze pisać o tym swoistym amazońskim spektaklu, gdyby nie fakt, że czasem klimat, warunki pogodowe i zdrowotne, zakłócają pełne napawanie się jego urokiem, o czym przekonał się Michał. - Realizowałem już takie projekty, gdzie pływałem po pięć tygodni po rzekach polskich. Czułem się na nich cudownie i odpoczywałem. Na Ukajali było to trudne ze względu na osłabienie fizyczne i problemy żołądkowe oraz z powodu komarów i gorąca. Więc dla mnie to nic przyjemnego. Siedziałem w samochodzie i czasami myślałem bardziej o stanie fizycznym niż o obserwowaniu rzeki. Ale w chwilach “przebłysków” wjeżdżałem do Maćka na taras i oglądałem ją. Przyjemnie było patrzeć na ruch wody, przesuwający się horyzont i usłyszeć głos rzeki. Niespodziewana wizyta To było jedno z najbardziej niezapomnianych wydarzeń, jakie Michał przeżył na Ukajali. Trzeciego dnia rejsu, o świcie do statku podpłynęła wojskowa łódź. Jeden z żołnierzy zaczął krzyczeć, żeby zatrzymać jednostkę. Kapitan zastosował się do rozkazu. Jego twarz lekko stężała. To musiała być bardzo trudna sytuacja dla kapitana. Kiedy prowadzi się statek dość mocno przeciążony, z jakimiś podejrzanymi beczkami, a takie były na pokładzie, to wizyta żołnierzy dzierżących długą broń, nie należy do pożądanych. - opowiadał Michał, który obserwował tę sytuację, siedząc z tyłu samochodu. Nie przypuszczał nawet, że przyczyną „nalotu” wojskowych była on sam. Kiedy łódź podpłynęła do statku, wyskoczył z niej żołnierz, a za nim elegancki, dobrze ubrany mężczyzna ­ - relacjonował. - I ten mężczyzna podchodzi do mnie i mówi ‘Hola, Michał! Cześć, Michał.” Nie Miguel, jak większość miejscowych mnie nazywa, ale właśnie Michał. ­Tym eleganckim Latynosem był Jeff Jasser Respaldiza, młody i bardzo operatywny przedsiębiorca z Requeny. Jeffa poznałem przez Dawida Andresa i Huberta Kisińskiego, którzy z kolei spotkali go podczas swojej wyprawy rowerami po Amazonce. Chociaż nie, nie spotkali, zeskanowali „skanerem przyjaznych ludzi”, jak zwykli twierdzić. Kiedy Michał i Maciej wyruszyli z Pucallpy poinformowałem señora Respaldizę, że za kilka dni będą przepływać przez jego rodzinne miasto. Bardzo zapalił się do spotkania i dyskretnego sprawdzenia, na moją prośbę, czy u nich wszystko jest w porządku. Postanowił nawet „porwać” ich ze statku do siebie na obiad. Niestety Gilmer wpłynął do Requeny nocą. Był już w drodze do Iquitos, gdy udało mi się skontaktować z Jeffem. Z obiadu siłą rzeczy musiał zrezygnować, ale spotkania z chłopakami nie odpuścił. Wskoczył zatem do łodzi swoich kolegów wojskowych i ruszył w pogoń za odpływającym statkiem. O tym, jakie wywołał zamieszanie już wiemy. Po krótkiej rozmowie i obejrzeniu samochodu, Jeff odpłynął z powrotem do Requeny. Kapitan Gilmera za to długo jeszcze przyglądał się z mostku tym nietypowym gringos, których goście odwiedzają na płynącym statku. Przygnieciony Maciej Kolejne wydarzenie nie było już tak zabawne. Niestety ziściły się obawy kapitana, co do bezpiecznej lokalizacji Defe na platformie. Tej nocy wiało i lało. Choć właściwie trudno mówić o anomaliach, bo lało i wiało bardzo często. Wobec silnych porywów statek bywał niemal bezwładny, zatem operatorzy starali się przeczekiwać trudną pogodę w przybrzeżnych krzakach. Tak i tym razem. Niestety, w ciemności prowadzący jednostkę nie dostrzegł drzewa, zanim z impetem w nie uderzył. Maciej, który jak zwykle spał na dachu w swoim namiocie usłyszał tylko trzask łamanych gałęzi i pnia. Statek dalej brnął w zarośla, a złamane drzewo coraz bardziej wciskało się w namiot podróżnika. Klnąc na czym świat stoi, co rzadko się Maćkowi zdarza, wydostał się z pułapki, jaką niespodziewanie stał się jego dom. Dopiero wtedy operator, wychwyciwszy w potoku inwektyw słowo „idiota!”, zorientował się, że swoim nieopatrznym manewrem omal nie pozbawił życia gringo. Po fakcie podróżnicy opowiadali tę historię trochę jak anegdotę, choć rzeczywiście mogła zakończyć się tragicznie. Sam Maciej przedzierając się przez gałęzie myślał, że być może nadszedł właśnie ten moment, kiedy Michał będzie musiał dokończyć wyprawę sam. Bo podróżnicy umówili się, że w razie, gdyby któremuś coś po drodze się przytrafiło, drugi będzie kontynuować ekspedycję nadając jej imię przyjaciela. W Iquitos! Po pięciodniowym rejsie, w sobotnie popołudnie, Michał i Maciej dotarli do Iquitos. Tyle, że z zejściem ze statku musieli poczekać jeszcze jeden dzień, a raczej jeszcze jedną noc. Powód? W weekend w porcie nie pracował dźwig, przy pomocy którego Defe mógł zostać przeniesiony z powrotem na ląd. W niedzielę też go nie było, ale obsługa postanowiła na swój – prosty, choć przyprawiający o dreszcze - sposób pomóc gringos wydostać się z Gilmera. Do platformy statku przystawiono dwie deski, pod kątem niemal 40 stopni. Maciej naprowadził tylne koła na ich krawędzie i cofając, zaczął powoli zjeżdżać. Centymetr po centymetrze. Deski wygięły się mocno pod ciężarem auta, ale wytrzymały. Kilkanaście minut później Defe stanął na lądzie. Przyjaciele osiągnęli kolejny cel podróży. Zrealizowali jeden z trudniejszych etapów swojej wyprawy, choć pierwotnie wydawał się taki prosty, wręcz sielankowy. - Płynąc, myślałem sobie o himalaistach, bohaterach książek, które czytałem. Dla nich wchodzenie na szczyt wiązało się z ogromnym wysiłkiem, ale prawdziwą satysfakcją było znalezienie się na szczycie. Uznałem, że dla mnie tym szczytem jest dopłynięcie do celu, do tego miejsca, gdzie trudno dotrzeć. Do Iquitos. Zmagając się z zatruciem pokarmowym i ogromnym osłabieniem, upałem, deszczami i wyjątkowo boleśnie gryzącymi stadami komarów, zadawałem sobie pytanie, czy popłynąłbym jeszcze raz. Siedząc niespełna metr od otwartej burty statku, doszedłem do wniosku, że na największej rzece świata odrabiamy te wszystkie ograniczenia widokowe, jakich doświadczaliśmy na innych statkach zamknięci, jak w metalowej puszce. Dlatego odpowiedź na pytanie jest tylko jedna: tak popłynąłbym - podsumował swoje wrażenia Michał. Ostatnio otrzymałem od przyjaciół wiadomość, że przechrzcili swój dom na kołach, nadając mu imię Charapa. „To taki specjalny żółw, zielony i trochę wodny. Wszystko się zgadza, nie tylko kolor. Jak mocno popada, to wodę mamy też w środku auta” – napisał Michał. Charapa jest już w drodze do Panamy. Tekst: Piotr Chmieliński Więcej o wyprawie przeczytacie i zobaczycie na stronie www.wheelchairtrip.com
Wyprawa podróżników na wózkach przerwana. Alaska musi poczekać
To nie koniec wyprawy Wheelchairtrip, ale chwilowa przerwa. Michał Woroch i Maciej Kamiński z uwagi na awarię auta i zbliżającą się zimę na Alasce, wracają do kraju. Ale tylko na kilka miesięcy.
Potężny huk. Dużo głośniejszy i groźniejszy od poprzedniego. Siłą rozpędu Defe nadal toczył się po autostradzie, z silnikiem, który właśnie zakończył swój żywot. Zatrzymał się na poboczu, nieopodal zajazdu dla tirów. Po krótkiej chwili niemego zaskoczenia pierwszy odezwał się Michał oznajmiając: „Lena, nie dojedziemy do Wielkiego Kanionu!”. „Nie dojedziemy na Alaskę!” – dodał Maciej. Land Rover Defender zwany Defem, albo Charapą, będący już nie tyle środkiem transportu, co wręcz symbolem wyprawy Wheelchairtrip, realizowanej przez dwóch poruszających się na wózkach inwalidzkich przyjaciół, Michała Worocha i Macieja Kamińskiego, padł dwie godziny po wyjeździe z Los Angeles. Właśnie zmierzali do Arizony, do Wielkiego Kanionu Colorado. Michał obiecał pokazać ten cud natury, Lence, swojej przyjaciółce, która przyleciała do Stanów Zjednoczonych, by zakosztować, czym jest ich niezwykła ekspedycja na podwójnych czterech kołach. Zobacz zdjęcia! Pustynna gorączka Była pierwsza w nocy. Po obu stronach czteropasmowej autostrady rozciągała się kalifornijska pustynia. Wyschnięta i rozgrzana od palącego w ciągu dnia słońca. - Musieliśmy przesunąć auto bardziej na prawą stronę, bo wykraczało poza białą linię, stanowiąc zagrożenie dla innych samochodów i dla nas – relacjonuje Lena Szczesna. – Trzy tony? Niemożliwe? Z chłopakami wszystko jest możliwe. Wspólnie z Maciejem rozhuśtaliśmy Defe i powoli udało nam się przesunąć go o 20 metrów w bezpieczne miejsce. Postanowiliśmy przespać się w aucie i rano wysłać wiadomości z telefonu satelitarnego, że potrzebujemy pomocy. Kiedy nastał ranek, otrzymałem od Michała i Macieja tekst, że prawdopodobnie znowu zerwał się pasek rozrządu, chociaż symptomy awarii wskazują na jakiś dużo większy problem. Skontaktowałem się z warsztatem w Los Angeles, z którego Defe dopiero co wyjechał po gruntownej naprawie i z nowiutkim paskiem. Steve Mills, właściciel British Car Center i fachowiec specjalizujący się w Land Roverach, natychmiast zarządził wysłanie lawety i sprowadzenie auta z powrotem. Tyle, że to miało trochę potrwać, a na pustyni zaczęło robić się gorąco. Zaraz po śniadaniu przygotowanym przez Michała („pyszna tortilla z sosem i warzywami, była też polska kiełbaska”) trójka podróżników rozpoczęła ze słońcem grę w chowanego. Przez jakiś czas krążyli wokół samochodu, podążając śladem malejącego z każdą godziną cienia, dającego przynajmniej odrobinę ochrony przez przypiekającymi skórę promieniami. - Wiatr, hałas samochodów i słońce palące coraz mocniej zmusiły nas wreszcie do schowania się w aucie – opowiada swoje przeżycia Lena. – Maciej na górze, ja z Michałem na dole. Wiedzieliśmy, że pomoc jest w drodze, tylko nie wiedzieliśmy, ile będziemy czekać. Głowa była spokojna, ale organizm wystawiony na taki żar miał dość. Zaczęło mi się kręcić w głowie. Michu kazał mi pić wodę, a ja przecież piłam! Więcej! Więc piłam więcej. Zaczęły się mdłości. Po chwili minęły, okład na głowę pomógł mi się ochłodzić. Gdyby nie Michu to bym padła – dodaje ze śmiechem. – Uśmiechnięta, ale bym padła. Maciej moje słabości podsumował stwierdzając, że dobrze, iż nie dojechaliśmy do Doliny Śmierci, bo tam bym dopiero wymiękła. Laweta dotarła na miejsce krótko po 13. Kilka dni poźniej, po wnikliwym przeglądzie stanu samochodu zapadł werdykt – bez wymiany silnika Defe już dalej nie pojedzie. „Wracamy do Polski” - Po 262 dniach wyprawy, przerywamy podróż. Wracamy do Polski – oświadczył Michał, podkreślając jednocześnie, że to wcale nie oznacza końca ekspedycji. – Defe zostaje w USA. Natomiast my w kraju zorganizujemy silnik i jego transport do Los Angeles. W kwietniu albo maju wracamy do Stanów i ruszamy w dalszą drogę na Alaskę. Cała rzecz z koniecznością przerwania ekspedycji rozbija się właśnie o jej cel. Z uwagi na warunki pogodowe przyjaciele powinni byli dojechać do Alaski nie później niż do połowy sierpnia, gdy zaczynają się opady śniegu utrudniające podróżowanie po tej fascynującej, opustoszałej krainie zimna. Awaria samochodu i specyfika jego naprawy przekreśliły możliwości zrealizowania planów zgodnie z założonymi terminami. Stąd decyzja o przeczekaniu tych kilku miesięcy w Polsce. Chociaż z pewnością nie będzie to bierne czekanie. W pierwszej kolejności należy znaleźć do Defe odpowiedni silnik i, jeśli będzie taka potrzeba to go naprawić. Tutaj swoją pomoc zaoferowali znajomi Michała i Macieja z polskiego forum landroverowego. Zadeklarowali nie tylko swoje wsparcie w poszukiwaniach nowego „serca” dla Defe i jego ewentualnym remoncie, ale także w kwestiach finansowych poprzez dobrowolną składkę pienieżną na rzecz tego przedsięwzięcia. Następnie silnik zostanie przesłany do Stanów Zjednoczonych. Tu Michał i Maciej mogą liczyć na nieocenionego, mówiącego z mocnym brytyjskim akcentem Steve’a, który od pierwszego spotkania traktuje polskich podróżników w sposób szczególny: obciążając ich minimalnymi kosztami za poprzednią naprawę, oferując darmowy parking dla Defe do czasu ich powrotu do Los Angeles, angażując swój prywatny czas w pomoc chłopakom, a podobno nawet rozmawiając z nimi nieco inaczej niż z innymi. Rzecz jasna, wiele osób doradzało im sprzedać auto, bo koszty, bo nerwy, bo dużo zachodu z naprawą. Michał nawet słyszeć o tym nie chce. - Ci, którzy tak radzą nie wiedzą, co Defe dla nas znaczy. Ja po prostu kocham ten samochód. – wyznał ostatnio - Dwa razy się popsuł, widać było nam to pisane. Bez tego może byłoby za łatwo, albo wydarzyło się coś innego. Ale to jest właśnie cała przygoda. I nawet gdybym miał potem przez długi czas odpracowywać tę przygodę, to jest ona tego warta. Radość i smutek jednocześnie Decyzja o kilkumiesięcznej przerwie w Wheelchairtrip była i trudna i łatwa. Niesie z sobą pewną dozę rozczarowania i pewną dozę radości. Kosztowała wiele nerwów i niepokoju, ale podjęta została ze spokojem i pełną świadomością, że to najlepsze rozwiązanie. - Ja to się nawet cieszę, że wracamy. Jeszcze kawałek wakacji spędzimy w Polsce, a przyjedziemy do Warszawy akurat na uczczenie rocznicy Powstania Warszawskiego – mówi Maciej. – Poza tym trzeba przygotować dom na wyspie do zimy, czyli zgromadzić drzewo, porąbać je i poukładać. Takie wiejskie życie, bo i sianokosy się zaczynają. A poza tym, klacz sąsiada ma urodzić źrebię. Michał, gdy opowiada o swych odczuciach jest nieco zamyślony: - Z jednej strony cieszę się, że wracam, bo fajnie sobie odpocząć. Z drugiej wolałbym dokończyć już tę wyprawę, bo jednak cały czas siedzi mi to w głowie. Ta wyprawa była rozpoczęta po to, żeby ją skończyć i zacząć nowe życie. A tak przedłuża się coś, co już i tak dość długo trwa – dwa i pół roku przygotowań, dziewięć miesięcy podróży to już kawał życia. Jak wrócę do kraju to przez kolejne miesiące nie odetnę się od niej, bo będę załatwiał sprawy z silnikiem, chciałbym też podjąć jakąś pracę, żeby zarobić na dalszą podróż. Ale jedno wiem, ja tej Alaski nie odpuszczę. Zasadniczo cel ekspedycji Wheelchairtrip został już osiągnięty i to nie w 100, ale 150 procentach, co im uświadomiłem, gdy poinformowali mnie o konieczności jej przerwania na kilka miesięcy. Przypomnijmy, że zgodnie z pierwotnymi założeniami, które stały się również podstawą do przyznania Michałowi i Maciejowi nagrody im. A. Zawady podczas podróżniczego festiwalu KOLOSY, wyprawa miała zakończyć się w Kostaryce. Pomysł z Alaską zaświtał gdzieś pomiędzy Argentyną a Boliwią i tak mocno utkwił w świadomości obu podróżników, że stała się ona wręcz nadrzędnym celem decydującym o sukcesie tego przedsięwzięcia. Chce, może, musi Koniec etapu podróży obejmującego 35 tysięcy kilometrów, czternaście państw obu Ameryk: od Argentyny przez Chile, Boliwię, Peru, Ekwador, Kolumbię, Panamę, Kostarykę, Nikaraguę, Honduras, Salwador, Gwatemalę, Meksyk po Stany Zjednoczone, siłą rzeczy skłania do refleksji i podsumowań, które jednocześnie stanowią punkt wyjściowy dla kolejnego etapu. Obaj podróżnicy zgodnie podkreślają, że w ciągu tych dziewięciu miesięcy, jak to określił Maciej „obrośli w siłę i mało co jest w stanie wyprowadzić ich z równowagi”. - Tak na dobrą sprawę, to myśmy w czasie podróży nie robili nic specjalnego oprócz radzenia sobie z codziennością. Tyle, że ta codzienność codziennie była inna. Codziennie coś nowego. To uczy radzenia sobie w różnych sytuacjach, także stresujących, w których nie poddaliśmy się, szliśmy dalej, co świadczy o tym, że bycie w podróży działa na naszą korzyść. Trochę tych stresujących sytuacji przeżyli przemierzając Amerykę Południową, Amerykę Środkową aż po Stany Zjednoczone. Dla Macieja wiążą się one przede wszystkim z problemami z samochodem, z których pierwsze poważne pojawiły się w Meksyku. - Z każdą godziną jest coraz goręcej, nie mamy z nikim kontaktu i trzeba sobie jakoś poradzić, Trzeba było znaleźć „stopa” albo lawetę, czy dojechać dwadzieścia kilometrów do mechanika bez hamulców. – wspomina. Ale były też ciężkie chwile na przykład w Boliwii, gdzie choroba wysokościowa dawała się mocno we znaki. Chociaż Michała jego reakcja na niedostatek tlenu w powietrzu najbardziej zaskoczyła, ale i przestraszyła w Peru, gdy jak mówił: „budził się i mdlał jednocześnie, nie mając czasu na zastanowienie się, co się z nim dzieje, ani odpowiednie zadziałanie”. Trochę nerwów kosztowało ich wejście na statek, którym płynęli z Pucallpy do Iquitos. Dogadywanie się z miejscowymi, uważne słuchanie i odczytywanie ukrytych w ich słowach i zachowaniach intencji, a przede wszystkim zrealizowanie zadania, które wydawało się niemożliwe do osiągnięcia – przepłynięcie fragmentu Amazonki. Podróż od Argentyny do Stanów Zjednoczonych to przede wszystkim życiowa lekcja, pełna nowych doświadczeń oraz wiedzy o sobie i o świecie. Maciej, który cechuje się większym pragmatyzmem twierdzi, że nauczył się....mówić po hiszpańsku. I inaczej reagować na ból i choroby. - Gdy dochodziło do poważniejszej kontuzji, trzeba było sobie zadać pytanie, czy to na pewno jest już tragedia. Zwykle nie była. Gdy przychodziło przeziębienie, trzeba było się go szybko pozbyć. Nie można było dopuścić do siebie myśli, że będzie się leżało przez tydzień w łóżku, bo to po prostu nie wchodziło w grę. Dla Michała niezwykle cenne doświadczenia wiążą się z poznawaniem nowych kultur. - Z poprzednich wyjazdów zawsze najbardziej cieszyłem się z tego, że po powrocie, na sprawy, które działy się w Polsce patrzyłem z innego punktu, przez to, że miałem okazję zobaczyć, jak ludzie gdzie indziej je postrzegają. I to nie znaczy, że my mamy rację czy inni mają rację, po prostu każdy ma swoją rację - wspomina. Cały wachlarz nowych doznać, lekcji, obserwacji, które wynoszą z przejazdu przez te czternaście państw, z kontaktów z ludźmi różnej narodowości, o różnych życiowych priorytetach i wartościach, nauczył ich przede wszystkim, cieszyć się z przyjemnych chwil i nie poddawać w chwilach ciężkich. Człowiek może dużo zrobić, jeśli wie o tym, że chce, może i musi to zrobić – twierdzą zgodnie. Tekst: Piotr Chmieliński
Nie zatrzyma ich nic - ani góry, ani bagna. Podróż wózkami inwalidzkimi i nietypowym samochodem przez Amerykę
Michał Woroch i Maciej Kamiński, przyjaciele przemierzający Amerykę Południową na wózkach inwalidzkich i “Defem” czyli land roverem defenderem, dotarli do Limy. To już czwarta stolica na trasie ich podróży, po Buenos Aires, Santiago de Chile i La Paz.
- Panie Piotrze, mamy Panu coś do opowiedzenia! Ale mieliśmy przeżycia! – takiego entuzjazmu jeszcze nie słyszałem u Michała i Macieja. A przede wszystkim takiej chęci do zrelacjonowania wrażeń i doświadczeń z pokonanego właśnie odcinka podróży. Zwykle nie jest łatwo wyciągnąć od nich informacje o tym, co widzieli, jak się czuli, co zwróciło ich uwagę, co zaskoczyło. A tu proszę, sami rwą się do rozmowy! - Chyba pierwszy raz w życiu miałem uczucie, że prawie umarłem! – dodał Michał. Kierunek: Peru Po opuszczeniu La Paz, przyjaciele ruszyli w kierunku granicy boliwijsko-peruwiańskiej. Od kilku tygodni niemal cały czas podróżowali po drogach górskich, na wysokości przynajmniej 3500 do 4500 metrów na poziomem morza. Chyba nawet zdążyli się już przyzwyczaić do atmosfery, w której ilość tlenu jest tak mała, że wykonywanie jakichkolwiek czynności męczy niczym ciężka fizyczna praca. Na krótką chwilę dość gwałtownie zmienili jednak swoje położenie. Korzystając z zaproszenia jednego z facebookowych znajomych, dentysty Mauricio, z wysokich andyjskich szczytów zjechali w dolinę znajdującą się na wysokości zaledwie 750 metrów, do Caranavi. Surowe górskie krajobrazy przekształciły się w prawdziwą tropikalną gęstwinę. A zimno zastąpił upał. - Ja lubię ciepło, więc aklimatyzacja w tych warunkach przebiegła u mnie dużo lepiej niż u Michała – opowiadał Maciej. – Potem zaczęła się walka z oblepiającym skwarem, bo na dłuższą metę nie było już tak przyjemnie. Doszło do tego, że co 10 minut na podwórku naszego gospodarza chwytaliśmy wąż i polewaliśmy się wodą. To było pierwsze zetknięcie z lasem deszczowym. Następne jeszcze przed nimi. Po tej małej przerwie na prawie nizinach, przyjaciele ponownie wspięli się na wysokość około czterech tysięcy metrów. Pełni oczekiwań niezwykłych wrażeń wjechali nad jezioro Titicaca. Trzecie pod względem wielkości w Ameryce Południowej, jest jednocześnie największym jeziorem położonym najwyżej w świecie – znajduje się na poziomie 3812 metrów. Zobaczenie tego słynnego akwenu było jednym z marzeń Michała. - Właściwie to sam nie wiem, czego się spodziewałem. Nad jeziorem wisiały szare mgły, więc wszystko poniżej przybrało ich kolor. Chociaż ja to lubię takie szarości. Jest ogromne, to fakt, ale poza tym nie wzbudziło w nas większej ekscytacji. Ciekawe wrażenie zrobił na mnie prom przewożący autobusy na drugą stronę brzegu. Poza tym poczuliśmy się, jak w kurorcie wypoczynkowym, gdy zobaczyliśmy turystów wypożyczających łódki. Pierwsza naprawa Nad Titicaca podróżnicy pożegnali Boliwię i przywitali Peru, bowiem jezioro leży na granicy między państwami. Od jakiegoś czasu Michała niepokoiły stuki dochodzące spod maski Defe. Im częściej myślał o tym, że przejechali bez wymiany żadnych części już dwanaście tysięcy kilometrów, tym intensywniej je słyszał. Gdy dotarli do Arequipy, auto trafiło na dwa dni do warsztatu, bo trzeba było naprawić pompę paliwa. Z Arequipy przyjaciele ruszyli w kierunku Kanionu Colca. Noc spędzili niemal na krawędzi wąwozu, który w 1981 roku nasza wyprawa Canoandes’79 przepłynęła po raz pierwszy w historii. Niestety, kontemplowanie uroków tego niezwykłego miejsca zakłóciła podróżnikom mgła, która zawładnęła na wiele dni przestrzenią nad rzeką. W Chivay z kolei mieli okazję zobaczyć pomnik upamiętniający pierwszą eksplorację kanionu. W pułapce Pora deszczowa w Ameryce Południowej w tym roku obfituje w wyjątkowo intensywne opady. Wiele miejscowości doświadcza powodzi. Liczne drogi są nieprzejezdne z powodu podtopień, a w górach z powodu lawin, które zasypują trakty śniegiem i skałami. Tego dnia akurat świeciło słońce. Było już późne popołudnie i nadszedł czas, by poszukać miejsca na nocleg. Wysokość 4500 metrów nad poziomem morza. Zgodnie ze wskazówkami tubylców, Michał i Maciej zjechali z drogi i po łące porośniętej piękną zieloną trawą pokonali jakieś 80 metrów. Mała rzeczka, która pojawiła się przed nimi, dla defendera nie stanowiła żadnej przeszkody. Podobnie jak podmokły odcinek terenu, na którym woda sięgała wysokości może pięciu centymetrów. Chciałoby się powiedzieć, że Defe szedł jak burza, gdy nagle zapadł się gwałtownie w błoto, które niemal zaczęło auto wsysać. - Nawet na reduktorze, na zablokowanych mostach Defe nawet nie drgnął, koła były tak zatopione w bagnie i zaklejone – opowiadał Michał. – Maciej nauczył mnie, że w takich sytuacjach trzeba wołać Socorroooo! Wołanie o pomoc usłyszał jakiś człowiek jadący drogą. Niestety, nic nie wskórał. Za to obiecał przysłać ciągnik. O piątej rano. Potem zatrzymał się kolejny miejscowy, też nic nie zdziałał. Zapadła noc. Przyjaciele rozłożyli swoje namioty - jak zwykle Michał na dolnej platformie auta, Maciej na dachu – i tak nie mogli zrobić nic innego, tylko poczekać na poranek. W nocy spadł śnieg. Napadało jakieś 25 centymetrów. Zrobiło się bardzo zimno. W podtopionym samochodzie nie można było włączyć ogrzewania. - Obudziłem się o pierwszej. Byłem rozpalony, choć przemarznięty. Czułem się, jak sparaliżowany. Nie mogłem się ruszyć. I wtedy zaznałem uczucia, jakbym prawie umarł – z perspektywy czasu łatwo było Michałowi żartować, ale wtedy był naprawdę przerażony. Michał stracił przytomność. Nie wiadomo dlaczego. Kiedy się ocknął, był skostniały. Usiadł po turecku, próbując się rozgrzać. Co chwila zapadał w sen czy raczej stan otępienia, by budzić się zziębniętym, rozgorączkowanym i wystraszonym. I tak godzina za godziną, minuta za minutą - czas wlókł się w nieskończoność. - Żyjesz? – usłyszał nad ranem krzyk z góry - Żyję! - Gdy Michał opowiedział mi swoje nocne przeżycia, to trochę zrobiło mi się głupio, bo słyszałem na dole jakieś dźwięki, jakby postękiwania – relacjonował później Maciej. – Ale czułem też, że samochód się porusza, co znaczyło, że to Michał się rusza, czyli żyje. No to nie schodziłem w nocy na dół, zwłaszcza, że ciężko mi było wyjść z namiotu, który zawalił się pod grubą warstwą swieżego śniegu. O piątej oczywiście żaden ciągnik się nie pojawił. Przejeżdżający drogą ludzie tylko machali rękami do uwięzionych w bagnie podróżników i nawet się nie zatrzymywali. Tak minęło następnych kilka godzin. - Ustaliliśmy, że nie piszemy do pana Piotra, bo poruszy niebo i ziemię. Poradzimy sobie sami – opowiadali, śmiejąc się. – Doszliśmy do wniosku, że jeszcze jedną noc przetrzymamy, jak nic się nie zmieni, to wtedy napiszemy. Wreszcie na łąkę wjechała biała toyota hilux. Z dyrektorem firmy specjalizującej się w budowaniu dróg – Señorem Santiago Luperdi Calderonem. Toyota nie dała rady wyciągnąć defendera. Ściągnęli drugą. Koła obu samochodów boksowały w błocie, ale Defe nadal się nie poruszył. - Widzę w oczach dyrektora zwątpienie i chęć rezygnacji – relacjonował Michał. – Mówię do Maćka: musimy ich zatrzymać. Mieliśmy poduszkę, która działa jak lewarek. Trzeba było ją wsunąć pod samochód i podpiąć pod wydech, żeby podniosła przód auta. Maciek wjechał swoim wózkiem w to błoto, wpadł po środek kół i zaczął manewrować z tą poduszką. Tamci, jak zobaczyli jego starania, z podwójną energią zabrali się za wyciąganie nas z bagna. Uniesiony nieco defender, ciągnięty przez dwa hiluxy, wytoczył się wreszcie z błota. A wtedy utknęła w nim jedna z toyot. To land rover ją wyciągnął. Pozostał jeszcze Maciek, który ugrzązł w bagnie ze swoim wózkiem. Tu jednak wystarczyła tylko pomoc jednego z kierowców. Jak w rodzinie Ubłocone wózki Michała i Macieja oraz Defe oczyściły się w strumykach, które raz po raz pojawiały się na drodze do Puente del Inca. Inkaski mostek upleciony z trawy ichu, podróżnicy podziwiali z okien samochodu. Niestety, dotarcie na sam mostek okazało się niemożliwe dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Z niezwykłym spokojem i pokorą Michał i Maciej traktują ograniczenia, które napotykają po drodze i które uniemożliwiają im zobaczenie z bliska, a czasem zobaczenie w ogóle niektórych miejsc. Najważniejsze jednak jest bycie w podróży, możność przemieszczenia się – podkreślają za każdym razem, gdy rozmawiamy. I tak, ciesząc się swoim podróżowaniem, dotarli do Cuzco, gdzie równie wielką radość sprawił im mój znajomy z okresu wyprawy Canoandes – Duilio Velutino. Przyjaciele, pod nieobecność gospodarza, zamieszkali w jego domu w Świętej Dolinie Inków. - Przyjęto nas jak rodzinę – opowiadali o spotkaniu z sąsiadami i opiekunami domu, z którymi szybko się zaprzyjaźnili. Niełatwo było się z nimi rozstać. Tym bardziej, że pożegnalna kolacja skończyła się dla nieostrożnych Europejczyków poważnymi dolegliwościami żołądkowymi. Po odbyciu pokuty dotarli do Limy, gdzie równie serdecznie przyjęto ich w polskiej ambasadzie. Wkrótce przyjaciele ruszają do Pucallpy, aby zrealizować kolejny cel – zobaczyć Amazonkę. Tekst: Piotr Chmieliński, Waszyngton, 20 luty, 2017
„Podróże uczą, że niepełnosprawność to nie koniec świata”. Podróżnicy na wózkach inwalidzkich opowiadają o swojej wyprawie i o życiu w drodze [WYWIAD]
Ruszyli w podróż po Ameryce Południowej. Przystosowali samochód terenowy w taki sposób, by bez niczyjej pomocy wsiąść do niego, schować wózki i prowadzić go po bezdrożach.
Przygotowali specjalny pojazd i zamierzają przejechać nim całą Amerykę Południową. Wyruszyli 9 listopada i po pokonaniu ok. 3 tys. km dotarli do Ushuaia w Argentynie (więcej TUTAJ). Oto Michał Woroch i Maciej Kamiński - podróżnicy na wózkach inwalidzkich. Michał ma 32 lata. Ostatnie dwa i pół roku spędził w starym domu w Otłoczynie, położonym na wyspie na rzece Tążyna (dopływ Wisły). Jak mówi od czternastu lat towarzyszy mu trzask migawki aparatu, a energię do życia daje mu uczucie zmieniającego się horyzontu. Maciek mieszka razem z Michałem. Ma 31 lat. Z podróżnikami z Wheelchair Trip rozmawia Kate Siber z amerykańskiej redakcji National Geographic. KS: Co robicie, gdy nie podróżujecie? Czy można Was nazwać zawodowymi podróżnikami? MW: Z wykształcenia jestem grafikiem, skończyłem grafikę projektową na Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Sztuki wizualne zawsze były w moim życiu. Gdy nie podróżowałem, pozwalały mi zarobić na podróże, gdy byłem w podróży - stawały się pasją. Nie czuję się zawodowym podróżnikiem, chociaż patrząc wstecz na moje życie można by stwierdzić, że przebiegało ono od wyprawy do wyprawy. MK: Mam do przymiotnika „zawodowy” jakąś wewnętrzną niechęć. Np. kiedy potrzebuję pieniędzy, gram w pokera, lecz nie nazwałbym siebie zawodowym pokerzystą. I podobnie, nie czuję się zawodowym podróżnikiem. KS: Dotychczas podróżowaliście po Mongolii, Indiach, ruszyliście na Spitsbergen i w Big Trip Europe. Zawsze wyjeżdżacie razem? MW: Pierwszą wspólną wyprawą był trip po Europie. Wcześniej podróżowałem z przyjaciółmi, a właściwie to oni zabierali mnie, bym przestał myśleć, że niepełnosprawność to koniec świata. Jestem im dziś bardzo wdzięczny za to, że pokazali mi, że można żyć inaczej. Nauczyło mnie to, że ograniczenia stwarzamy sobie sami. Oczywiście pozytywnym myśleniem nie obejdzie się trudności związanych z poruszaniem się na wózku inwalidzkim. Dzięki tym podróżom wiem, że chęć odkrywania nowych dla nas światów jest ważniejsza niż trud podróży, a ten trud jest tylko jej elementem, nie przeszkodą. Ta zmiana myślenia zaczęła się już podczas przygotowywania wyprawy do Mongolii. Wiedziałem, że czeka mnie odcinek drogi, który można pokonać wyłącznie konno. Mieliśmy nakręcić film dokumentalny na temat Tzatan, nomadów hodujących renifery w północnych górach. Oznaczało to trzy dni jazdy na koniu. Po kilku lekcjach jazdy konnej od wszystkich instruktorów słyszałem to samo, że to niemożliwe, bym przy swoim stanie zdrowia, utrzymał się na koniu dłużej niż godzinę. Na przekór wszystkim zaprojektowałem specjalna uprzęż, dzięki której mogłem przytroczyć się do konia i jechać na nim trzy dni, po bagnach, rzekach, lasach i wzniesieniach. To nauczyło mnie, że można sposobem i determinacją sięgnąć po największe marzenia. KS: Jakie są Wasze najpiękniejsze wspomnienia z poprzednich podróży? MK: Wydaje mi się, że to co najpiękniejsze przychodzi dopiero po powrocie z podróży. Dopiero wtedy można odczuć, jak wiele się zmieniło, mimo że być może dookoła nie zmieniło się nic. KS. Jak to jest podróżować na wózku inwalidzkim? MW: Podróżowanie na wózku wymaga dużo cierpliwości. Trzeba nauczyć się czekać. Jeżeli jest jakaś czynność, której nie jesteśmy w stanie zrobić samodzielnie, należy uzbroić się w cierpliwość i nie denerwować. Czasami musimy prosić o pomoc i w 99% przypadków taką pomoc otrzymujemy. Dwa dni temu wsiadając do samolotu, dowiedzieliśmy się, że nie możemy polecieć, ponieważ nie mamy ze sobą opiekunów. Przewoźnik, z usług którego korzystaliśmy, zastrzega w regulaminie, że osobie niepełnosprawnej powinna towarzyszyć asysta. Mając godzinę do odlotu, w pośpiechu szukaliśmy ludzi lecących do Buenos Aires, którzy zechcieliby zostać naszymi opiekunami. Na szczęście udało się znaleźć młodą parę, która się na to zgodziła. Ludzie nam często pomagają, a historia z lotniska zdaję się to potwierdzać. KS: Przeczytałam na stronie Pythom o waszych planach dotyczących wyprawy do Ameryki Południowej. Co zamierzacie zobaczyć? MW: W tej wyprawie zupełnie nie chodzi o atrakcje i wyznaczanie sobie celów do zobaczenia. Wolę oddać planowanie trasy losowi. Można powiedzieć, że przede wszystkim chodzi o doświadczanie ciągłego ruchu i zmieniających się obrazów za oknem. Chodzi o ciszę i warkot silnika, o dotarcie tam i z powrotem. Chodzi o poznawanie innych i rozumienie siebie. O dystans i pokonywanie go. Chodzi też o wózek i zmaganie się z własną niepełnosprawnością. Z własnym ciałem i umysłem. Chodzi o to, aby wierzyć, że się da. A jeśli się nie da, to chodzi o to, aby wierzyć mimo to. Jeśli to się uda, podróż zakończy się sukcesem. MK: W dużym stopniu drogę wyznaczać będzie nasza kondycja fizyczna. Jeżeli okaże się, że jest za wysoko i będziemy czuć się źle, zmodyfikujemy trasę. Traktuję tę wyprawę jako dobrą zabawę jednocześnie mając świadomość tego, że w pewnych momentach może być ona niebezpieczna. KS: Co było inspiracją do zorganizowania tej wyprawy? MW: Po powrocie z podróży, którą odbyliśmy w 2012 roku, ostatnią rzeczą, o której myśleliśmy, było planowanie nowej. Ale gdy zacznie się podróżować, trudno to tak naprawdę zakończyć. Raz rozpoczęta droga nigdy się nie kończy. I tak było też w naszym przypadku. Gdy emocje opadły, a zdobyta wiedza i doświadczenie zdążyły się przetrawić, powoli rodził się plan nowej wyprawy. Świadomi tego, że to co zaplanowaliśmy udało się wykonać, stwierdziliśmy że chcemy podjąć kolejne wyzwanie. Chcemy wejść na wyższą i trudniejszą górę. Jest to dla nas jak wejście na Mount Everest. Od pomysłu do startu minęło 2,5 roku. Myślę, że ten okres był już w pewnym sensie ciekawą przygodą. Każdy powrót do domu jest tylko stanem przejściowym, jest czasem przygotowań do kolejnej wędrówki. Zajęło nam to tyle czasu, ponieważ musieliśmy stworzyć coś, czego wcześniej nie było. Przystosowaliśmy samochód terenowy w taki sposób, że bez niczyjej pomocy możemy do niego wsiąść, schować wózki i prowadzić go po bezdrożach. Poza tym wyposażyliśmy go tak, by służył nam jako dostosowany do naszych potrzeb dom. Mamy kuchnię, ogrzewanie postojowe, namiot na dachu i dwie windy - jedną by dostać się do środka samochodu, drugą by dostać się na dach. KS: Jakie wyzwania czekają na Was w czasie drogi? MW: Dla mnie największym wyzwaniem będzie wysokość. Zastanawiam się jak mój organizm poradzi sobie z chorobą wysokościową. MK: Wyzwania będą czekać na każdym kroku. Musimy ustrzec się najmniejszych choćby błędów w obsłudze Land Rovera i sprzętu w nim zamontowanego. Jest tam dużo wyciągarek, linek, podnośników itd. Kontuzja oznaczałaby koniec przygody. Krótko mówiąc musimy mieć oczy szeroko otwarte. W czasie poprzedniej wyprawy zostaliśmy napadnięci i skradziono nam aparaty fotograficzne. Patrząc na tę sytuację z perspektywy czasu, uważam, że powinniśmy być bardziej czujni i nie dać się postawić w sytuacji podbramkowej. Naszą największą bronią w Ameryce Południowej będzie intuicja i zmysł przewidywania. KS: To prawda, że zamierzacie złożyć wizytę u szamanów? Wiem, że to nie jest najważniejszy punkt programu, ale brzmi interesująco. MW i MK: Jest to tak magiczne, że trudno nawet o tym pisać. Jak sięgam pamięcią, to w czasie niemal każdej podróży spotykałem na swojej drodze osoby, które chciały mnie uzdrowić. Począwszy od szamana z północnej Mongolii, czy Sadhu spotkanego na Kumbha Meli w Indiach. Nawet na północy Finlandii podszedł do mnie człowiek, który powiedział że mam moc uzdrawiania i że chciałby przekazać mi trochę energii. I tym razem – gdzieś w dorzeczu Amazonki - mieszkają starsze kobiety, które o nas wiedzą i chcą byśmy udali się do nich. KS: A gdzie zamierzacie zakończyć wyprawę? Jestem nieco zdezorientowana – pisaliście, że może to być przecież Peru, Kostaryka albo Waszyngton? Kiedy podejmiecie decyzję? MW: Rzeczywiście można się pogubić, pewnie dlatego, że cały czas modyfikujemy nasz plan. Na początku planowaliśmy półroczną wyprawę po Ameryce Południowej, stanęło jednak na tym, że chcemy być rok w podróży, a co za tym idzie pewnie uda się nam dotrzeć dalej niż planowaliśmy na początku. Można więc powiedzieć, że celem jest wschodnie wybrzeże USA. KS: Jakie są wasze oczekiwania względem drogi? Co chcielibyście pokazać innym, dzięki swojej podróży? MW: Oczekiwań związanych z wyprawą nie mam żadnych, co wynika ze specyfiki naszego życia, czyli poruszania się na wózku. Nauczony wiem, że lepiej żyć pełnią życia niż tracić energię i zastanawiać się nad tym, jak by mogło być, gdyby… Celem natomiast jest podróż sama w sobie. Żyć, a nie tylko przeżywać to życie. I to chyba chciałbym przekazać innym. MK: Zamierzamy przejechać trasę cali i zdrowi, a po drodze poznać ludzi, od których będziemy mogli się czegoś nauczyć. Być może część ludzi śledzących nasze poczynania, pomyśli o trudzie fizycznym, z który będziemy musieli się zmierzyć i przełoży to na podejście życia codziennego, w którym często zbyt dużo jest narzekania a za mało radości. Tłumaczenie: Piotr Chmieliński, koordynator Medialny Wyprawy Wheelchair Trip Podróżnicy pragną podziękować za pomoc wszystkim Argentyńczykom. Szczególne podziękowania należą się przede wszystkim Ojcu Jerzemu Twarogowi, rektorowi Polskiej Misji Katolickiej w Argentynie, dzięki któremu Siostry Albertynki przyjęły podróżników pod dach w Maciaszkowie (Martin Coronado pod Buenos Aires). Podziękowania również dla samych sióstr. Więcej.