Plac św. Marka to bijące serce Wenecji. Odbywały się tu uroczystości kościelne, karnawały i egzekucje
Zdaniem Napoleona Bonaparte na całym świecie nie było znakomitszego miejsca niż wenecki Plac św. Marka. Centralny plac miasta był świadkiem wizyt cesarzy i papieży. To przy nim stoją najznamienitsze zabytki Wenecji. To również on był miejscem egzekucji i najważniejszym punktem na mapie weneckiego karnawału. Jego historia jest tak różnorodna, jak tylko bywa życie.
Spis treści: W bizantyjskim stylu Pałac Dożów Wenecja widziana z góry Najstarsza kawiarnia świata Nie można zwiedzić Wenecji nie zahaczając o plac św. Marka. Ten wydłużony czworobok o długości 170 metrów i szerokości między 50 a 80 metrów jest centralnym punktem miasta. Otaczają go cuda architektury i historia bijąca z każdego kamienia. Trudno o bardziej zachwycającą świątynię niż Bazylika św. Marka. Pierwotny kościół powstał w IX wieku, aby być miejscem spoczynku relikwii św. Marka Ewangelisty. Weneccy kupcy wywieźli relikwie w 828 roku z Aleksandrii. Nie było to jedyne przywłaszczenie tworzące to wyjątkowe miejsce. W bizantyjskim stylu Świątynia jest znakomitym przykładem sztuki bizantyjskiej w Europie. Budowla była wzorowana na kościele Świętych Apostołów w Konstantynopolu, stolicy Cesarstwa Bizantyjskiego. Wschodni przepych można dostrzec niemal w każdym centymetrze kwadratowym bazyliki. Budowla została zaprojektowana na planie krzyża greckiego i zwieńczona pięcioma dużymi kopułami, charakterystycznymi dla architektury bizantyjskiej. Fasada bazyliki ozdobiona jest bogatymi mozaikami, łukami i orientalnymi detalami. Za to jej wnętrze pokrywają tysiące metrów złotych mozaik przedstawiających sceny biblijne. Świątynia często określana jest mianem „kościoła ze złota”. Stanowi wyjątkowe połączenie kultury zachodniej i wschodniej. Wenecja utrzymywała silne kontakty handlowe i polityczne z Konstantynopolem. Stąd w bazylice widoczne są liczne wpływy wschodnie – zarówno w architekturze, jak i dekoracjach. Lecz wpływy to jedno, a zrabowane z miasta dzieła sztuki – drugie. Po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców w 1204 roku Wenecjanie zabrali stamtąd wiele dzieł sztuki i elementów architektonicznych. Samą bazylikę ozdobiono marmurami, kolumnami oraz słynną kwadrygą koni z hipodromu konstantynopolitańskiego. Pałac Dożów Tam, gdzie Canal Grande spotyka się z południową częścią Placu św. Marka, znajduje się Pałac Dożów (Palazzo Ducale). Doża to określenie głowy państwa z czasów Republiki Weneckiej. Pałac był zarówno jego siedzibą, jak i miejscem administrowania republiką. Budynek wielokrotnie niszczyły pożary, lecz zawsze był odbudowywany, często z wpływami architektonicznymi z danej epoki. Początkowo Pałac Dożów pełnił funkcję twierdzy obronnej. Ta spłonęła w 976 roku, lecz została odbudowana i przebudowywana przez kolejne stulecia. Najważniejszych zmian dokonał doża Sebastiano Ziani, który uporządkował funkcje administracyjne budynku i przeniósł część urzędników do nowej Prokuracji przy Placu św. Marka. Swój wyjątkowo reprezentacyjny charakter pałac zyskał na przełomie XIV i XV. Dobudowano wówczas monumentalną salę Wielkiej Rady oraz charakterystyczną fasadę z lekkimi, ażurowymi arkadami wychodzącymi na lagunę i Piazzettę. Główne wejście – Porta della Carta – powstało w stylu późnogotyckim i zostało ozdobione wizerunkiem doży klęczącego przed skrzydlatym lwem św. Marka. Oryginalne rzeźby zostały jednak zniszczone z rozkazu Napoleona po upadku Republiki Weneckiej. Wenecja widziana z góry Z pałacem połączony jest również słynny Most Westchnień prowadzący do dawnego więzienia. Po utracie niepodległości przez Wenecję pałac stał się siedzibą władz francuskich i austriackich, a dziś jest jednym z najważniejszych muzeów miasta. Kolejnym istotnym miejscem jest Campanile – Dzwonnica św. Marka. Ta ceglana wieża pochodzi z XVI wieku i ma wysokość 99 metrów. Stanowi znakomity punkt widokowy. Jednak ci, którzy obawiają się o swoje nogi nie muszą się martwić. Oryginalna dzwonnica zawaliła się w 1902 roku, ale na szczęście została odbudowana. Dodano też pewne udogodnienie – windę. Torre dell’Orologio, czyli wieża zegarowa znajduje się po północnej stronie Placu św. Marka, blisko bazyliki. Stojąc przodem do bazyliki i patrząc w lewo, trudno nie zauważyć dużego zegara na szczycie wieży. Znajdują się tam dwie miedziane figury uderzające w dzwon. Wieczorem wieża jest jeszcze bardziej efektowna dzięki podświetleniu. Oprócz zegara warto zwrócić uwagę na fasadę z błękitno-złotymi dekoracjami, skrzydlatego lwa oraz zegar astronomiczny. Gdy wieża jest otwarta dla zwiedzających, można zobaczyć imponujący mechanizm obsługujący zegar. Pod wieżą znajduje się także przejście do Mercerii – jednej z głównych ulic handlowych Wenecji. Najstarsza kawiarnia świata Po obu stronach Placu św. Marka znajdują się zabytkowe budynki zwane Prokuracjami. Po północnej stronie stoi Stara Prokuracja (Procuratie Vecchie) z XVI wieku – jeden z pierwszych renesansowych budynków publicznych Wenecji. Naprzeciw niej wznosi się wzorowana na niej Nowa Prokuracja (Procuratie Nuove). Arkady na parterze od wieków zajmują sklepy i słynne kawiarnie, m.in. historyczne Caffè Florian działające od 1720 roku oraz Caffè Quadri. Ci, którzy chcą odpocząć w kawiarniach powinni dokładnie przyjrzeć się cenom i wszystkim dodatkowym kosztom, bo rachunek naprawdę może zaskoczyć. Zachodnią część placu zamyka klasycystyczne Skrzydło Napoleońskie (Ala Napoleonica), wzniesione w XIX wieku z polecenia Napoleon Bonaparte. Aby je wybudować, zburzono dawny kościół San Geminiano. W budynku mieściły się sale reprezentacyjne i apartamenty administracji, a dziś znajduje się tam Museo Correr – muzeum poświęcone historii i sztuce Wenecji, słynące m.in. z kolekcji dzieł Antonio Canovy. W końcu XII wieku w południowej części placu postawiono dwie charakterystyczne kolumny. Na jednej znajduje się skrzydlaty lew św. Marka – symbol patrona Wenecji, obecny w całym mieście. Drugą zdobi figura św. Teodora, pierwszego patrona Wenecji, przedstawionego stojącego na krokodylu. To właśnie tam w czasach Republiki Weneckiej wykonywano publiczne egzekucje i tortury skazańców. Tuż za kolumnami znajduje się port i przystań dla gondoli. Półgodzinny rejs to koszt 90–110 euro. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Awanturnik, literat, mason i kobieciarz – prawdziwa historia Giacoma Casanovy
Dziś Casanova znany jest przede wszystkim jako jeden z najsłynniejszych kochanków w historii. Ale Wenecjanin był kimś więcej niż tylko kobieciarzem. Był bez wątpienia oszustem i przestępcą, który nieraz trafił do więzienia, samozwańczym alchemikiem, szpiegiem, duchownym, ale też znakomitym obserwatorem i wysokiej klasy intelektualistą. Jego krótki pobyt w Polsce zaowocował brzemiennym w skutkach pojedynkiem i trzytomowym dziełem „Historia niepokojów w Polsce”.
Spis treści: Czarownica z Murano Przystojny uwodziciel Bractwo wolnomularskie 300-letni alchemik Warszawski skandal Historia jego życia Giacomo Casanova, najstarszy z sześciorga dzieci aktorów Gaetano Giuseppe’a Casanovy i Zanetty Farussi z Wenecji, urodził się 2 kwietnia 1725 roku. Rodzina nie posiadała majątku, tytuł szlacheckich ani niczego, co dawałoby oparcie i pozwoliło na spokojne życie. W dodatku rodzice dużo podróżowali, przez co Giacomem i jego rodzeństwem zajmowała się babka. Czarownica z Murano Giacomo był dzieckiem inteligentnym, ale chorowitym. Aby odpędzić od wnuka złe duchy, babka wezwała czarownicę z wyspy Murano. Tej samej, która od średniowiecza słynie z wyrobu wyjątkowego szkła, nazywanego weneckim. Czarownica wysmarowała chłopca odchodami nietoperzy i masą innego paskudztwa, lecz o dziwo ta specyficzna kuracja przyniosła znakomite rezultaty. Tak dobre, że kila lat później, mając 12 lat Giacomo rozpoczął studia na Uniwersytecie w Padwie. W tamtych czasach dzieci szybko trafiały na uniwersytety. Niekoniecznie dlatego, że były nad wyraz rozwinięte. Po prostu edukację akademicką rozpoczynano znacznie wcześniej. W tym czasie dał się też poznać jako kochanek, a historie o jego uroku i sprawności seksualnej rozchodziły się pocztą pantoflową. Przystojny uwodziciel Faktem jest, że Giacomo wyróżniał się na tle innych mężczyzn. Był bardzo wysoki, miał ponad 186 cm wzrostu, ciemną karnację, ciemne włosy i brązowe oczy. Gdy połączy się to z niewątpliwą inteligencją i ujmującym sposobem bycia, mamy przepis na mężczyznę budzącego powszechne zainteresowanie. Kłopot w tym, że możliwości intelektualne i towarzyskie Casanovy nie szły w parze z tymi finansowymi. Pracował jako sekretarz, był przez pewien czas duchownym. Jednak jego kariera kościelna nie trwała długo. Długi hazardowe zaprowadziły go do więzienia. Po wyjściu na wolność stwierdził, że zostanie żołnierzem. „Kupiłem długi miecz i, z elegancką laską w dłoni, w dopasowanym kapeluszu z czarną kokardą, z przyciętymi bokobrodami i długim sztucznym warkoczem, ruszyłem, by olśnić całe miasto” – pisał w swoich pamiętnikach. Ta kariera również nie trwała długo i nie przyniosła oczekiwanych zarobków. Po powrocie do rodzinnej Wenecji zatrudnił się jako skrzypek w teatrze San Samuele. Po jednym z przedstawień uratował życie senatorowi Matteo Bragadinowi, który doznał ataku serca. Senator zaczął traktować go jak syna, co pozwoliło Casanovie na hulaszcze życie. Bractwo wolnomularskie Kolejne lata życia Casanovy to niemal nieustanne, często wymuszone podróże. I tak w 1750 roku znalazł się w Lyonie, gdzie przystąpił do wolnomularzy. To sprawiło, że przez resztę życia stykał się z wyjątkowymi ludźmi. W trakcie licznych pobytów w Paryżu spotkał m.in. madame de Pompadour, hrabiego de Saint-Germain, d’Alemberta oraz Rousseau. Korespondował oraz spotykał się z Wolterem. Po prelekcji o przyszłości transportu poznał i zaprzyjaźnił się z Benjaminem Franklinem. Podczas pobytu w Pradze w 1787 roku poznał Mozarta i wsparł swoim doświadczeniem uwodziciela Lorenzo Da Pontema, autora libretta do opery „Don Giovanni”. Legenda głosi, że był również na premierze opery. Jego życie było barwne, bogate w wydarzenia, przyjaźnie i nie zawsze legalne próby zdobycia pieniędzy. 26 lipca 1755 roku został aresztowany przez państwową wenecką inkwizycję i osadzony w celi pod Pałacem Dożów. Powodem osadzenia miły być jego skandaliczne romanse z zamężnymi kobietami, zakonnicami i dziewicami, hazard oraz związki z masonerią. Oficjalnie zatrzymano go za publiczne zniewagi wobec świętej religii. W więzieniu spędził 13 miesięcy. Wreszcie udało mu się uciec wraz z innym osadzonym. Historię tę opisze później w „Moja ucieczka z Więzienia Ołowianego”. 300-letni alchemik Po ucieczce z więzienia udał się do Paryża, gdzie udawał alchemika. Twierdził, że ma 300 lat i potrafi tworzyć diamenty. Zwrócił uwagę pewnego hrabiego, który uznał, że jego talent do kłamstwa czyni go świetnym szpiegiem. Jedną z misji była sprzedaż obligacji państwowych w Amsterdamie. Szybko dorobił się fortuny, którą równie szybko stracił, głównie na swoje liczne kochanki. Zadłużony i ścigany przez wrogów znów musiał uciekać. W 1760 roku, będąc bez grosza, przyjął nową tożsamość – „Chevalier de Seingalt”. Wrócił do Paryża i przekonał arystokratkę, że potrafi ją magicznie odmłodzić. W Anglii dostał się na audiencję u samego króla Jerzego III. Wreszcie trafił do Petersburga, gdzie usilnie próbował zainteresować sobą Katarzynę Wielką. Miał pecha, bo imperatorowa właśnie zakochała się bez pamięci w Potiomkinie i Wenecjanin nie zrobił na niej większego wrażenia. Warszawski skandal W październiku 1765 roku przybył z Petersburga do Warszawy, gdzie został życzliwie przyjęty przez Stanisława Augusta Poniatowskiego, jednak nie otrzymał wyczekiwanej posady królewskiego sekretarza. Tym razem również poszło o romans. Casanova smolił cholewki do włoskiej tancerki Teresy Casaci. Traf chciał, że ta była kochanką podstolego wielkiego koronnego Franciszka Ksawerego Branickiego. W marcu 1766 roku doszło między panami do po pojedynku na pistolety. Giacomo ciężko ranił w brzuch polskiego księcia, co ściągnęło na niego gniew stronników Branickiego. Wenecjanin ukrywał się przez pewien czas w klasztorze reformatów przy ul. Senatorskiej w Warszawie. Pojedynek odbił się szerokim echem w Europie, a Casanova ostatecznie stracił względy króla Poniatowskiego i w lipcu 1766 roku został zmuszony do opuszczenia Polski. Historia jego życia W ostatnich latach życia nieco zwolnił. Został bibliotekarzem hrabiego Waldsteina w Czechach – praca była nudna i samotna, ale pozwalała na zajęcie się pisaniem. To właśnie tam spisał swoje słynne pamiętniki zatytułowane „Historia mojego życia”. Bo Casanova, choć kojarzony głównie z miłosnych podbojów, był naprawdę znakomitym i wnikliwym obserwatorem oraz utalentowanym literatem. Niestety, jego legenda awanturnika i kabotyna przyćmiła niewątpliwe talenty dyplomatyczne, rzutkość, szerokie horyzonty i ewidentny talent literacki. Casanova zmarł w 1798 roku w wieku 73 lat. Jego pamiętniki zostały wydane w 1826 roku, a osiem lat później trafiły do indeksu ksiąg zakazanych. 18 lutego 2010 Frédéric Mitterrand, minister kultury Francji, ogłosił, że Biblioteka Narodowa Francji zakupiła rękopis „Historii mojego życia”. Dzieło jest powszechnie dostępne w internecie. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
„Kanzir! Kanzir!” Jak św. Marek trafił do Wenecji
W roku 828 dwaj kupcy weneccy uratowali relikwie św. Marka z Aleksandrii. Aby je ukryć, zawinęli szczątki świętego w wieprzowinę. Arabscy celnicy widząc pakunek zawołali „Kanzir! Kanzir!” („świnia!”). Relikwie trafiły bezpiecznie do Wenecji, a św. Marek został jej patronem.
Spis treści: Św. Teodor – pierwszy patron Wenecji Relikwie św. Marka uratowane z Aleksandrii Bazylika św. Marka Tożsamość Wenecji Nie sposób przecenić znaczenia Wenecji jako metropolii chrześcijańskiej. Pomimo stałych tarć z władzą papieską, mimo ochrony, na jaką w niektórych momentach mogli w Wenecji liczyć wolnomyśliciele i heretycy, mimo ambiwalentnego stosunku miasta do tutejszej kwitnącej społeczności żydowskiej – od samego początku Wenecja była miastem żywej i głębokiej wiary katolickiej, a miejski kalendarz wypełniony jest korowodem świąt i dni pamięci, gdzie ważnym elementem są modlitwy i ceremonie sakralne. Rozmaici święci odgrywali ważną rolę w życiu Wenecjan, a w poszczególnych parafiach rozkwitał kult indywidualnych postaci. Kiedy Republika Wenecka w XII i XIII wieku aktywnie włączyła się w krucjaty, rabowane relikwie z kościołów i ołtarzy w Ziemi Świętej, Egipcie i Azji Mniejszej sprowadzono do świątyń weneckich, co dodatkowo przydawało miastu chwały i znaczenia. Święte relikwie stały się równie ważnym przedmiotem handlu, jak jedwab czy przyprawy, w tym najbogatszym podówczas mieście europejskim. Św. Teodor – pierwszy patron Wenecji Wenecja potrzebowała też własnego patrona i początkowo zadowalała się osadzonym w tej roli Świętym Teodorem – jednym z licznych żołnierzy męczenników zamordowanych w czasach rzymskich prześladowań w III wieku. Niewiele wiedziano o jego życiu prócz tego, że uczynił całe mnóstwo cudów, że nie chciał czcić pogańskich bożków, a nawet podpalił pogańską świątynię, za co został wydany na śmierć po wymyślnych torturach. Mały kościółek poświęcony Teodorowi zbudowano na miejscu, które teraz zajmuje północna część Bazyliki Świętego Marka. Teodor nadal był przez Wenecjan czczony nawet po tym, jak jego kościółek rozebrano, by zrobić miejsce dla znacznie większej świątyni, poświęconej Ewangeliście. Todaro, jak lokalnie nazywa się Teodora, pozostał ulubionym imieniem nadawanym chłopcom na chrzcie aż do wieku XIX, a posąg świętego w towarzystwie smoka o zadziwiająco przyjaznym spojrzeniu (smok nie jest częścią legendy świętego) znajduje się na jednej z dwóch kolumn stojących na Piazzetta. Podobnie jak skrzydlaty lew na sąsiedniej kolumnie posąg jest dziełem składanym – głowa pochodzi ze starożytnego greckiego pomnika króla Mitrydatesa z Pontu, ciało było niegdyś częścią pomnika rzymskiego z II wieku, a smoka najpewniej dodano dopiero w epoce renesansu. W połowie wieku IX Wenecja kwitła już jako port, z którego przedsiębiorczy handlarze wypływali na Adriatyk i całe Morze Śródziemne. Niedawno zademonstrowana wytrwałość i tendencje niepodległościowe dodatkowo zwiększyły aspiracje Wenecjan. Istniały już połączenia handlowe z Egiptem, a w Aleksandrii cumowały weneckie statki, których kapitanowie dostarczali do Wenecji pieprz, gałkę muszkatołową, cynamon, imbir i goździki, sprowadzane z południowo‑wschodniej Azji przez Jemen, a stamtąd przez Morze Czerwone i dalej lądem karawanami wielbłądów. Przez siedem kolejnych stuleci handel przyprawami miał stanowić jeden z filarów weneckiego bogactwa, a rozwijał go cały zastęp kosmopolitycznych kupców, dobrze dogadujących się z przedstawicielami świata islamu, mówiących płynnie po arabsku, zakładających własne magazyny i utrzymujących swoich pośredników i agentów w Aleksandrii, mieście słynącym z wielokulturowości od jego założenia w epoce hellenistycznej aż do połowy wieku XX, kiedy to kryzys sueski doprowadził do zmierzchu znaczenia miasta. Relikwie św. Marka uratowane z Aleksandrii Nie przypadkiem więc to właśnie z Aleksandrii dwóch weneckich kupców znanych ze swej przedsiębiorczości, odwagi i awanturnictwa sprowadziło do rodzinnego miasta coś, co miało stać się rozstrzygającym elementem identyfikacji państwa i społeczności. Element ten miał później powiązać ideały oddania, służby i lojalności nie tylko w samym mieście, ale również w jego lądowych włoskich posiadłościach i na całym terenie śródziemnomorskiego imperium. W roku 828 dwaj kupcy – Buono da Malamocco i Rustico da Torcello – akurat przebywali w Egipcie i dowiedzieli się, że na mocy decyzji abbasydzkiego kalifa al-Mamuna wspaniały aleksandryjski kościół poświęcony Świętemu Markowi Ewangeliście ma być przekształcony w meczet. Koptyjscy chrześcijanie strzegący ołtarza świętego gorąco pragnęli, by szczątki ich patrona uratowano i przechowano jako obiekt kultu. Chętnie więc przyjęli propozycję pomocy ze strony weneckich kupców. Nie obyło się też zapewne bez łapówek, bo wydaje się mało prawdopodobne, by bez tego wywiezienie tak cennych relikwii z Egiptu było możliwe. Święty pod wieprzowiną Znacznym problemem okazała się kwestia, w jaki sposób przenieść ciało świętego z kościoła na statek przez zatłoczone ulice Aleksandrii. Po otwarciu grobu i trumny koptyjscy kapłani przecięli całun okrywający ciało i sprytnie zastąpili je szczątkami innego męczennika – Świętego Klaudiusza z Hierapolis. Zanim złożyli w skrzyni cenne relikwie, Buono i Rustico ostrożnie zawinęli je w plastry wieprzowiny, wiedząc, że żaden muzułmanin ani Żyd dokonujący inspekcji ładunku nie będzie chciał tknąć takich nieczystości. Wedle weneckiego kronikarza Martina da Canala, piszącego swoje „Les Estoires de Venise” po francusku w manierze chansons de geste w wieku XIII, ciało świętego zaczęło wydzielać aromat świętości, jaki wedle powszechnego wierzenia miał się unosić ze zwłok tych, których później przedstawiano jako kandydatów do kanonizacji. „Gdyby wszystkie przyprawy świata zgromadzono w Aleksandrii” – pisze Martino, dobrze znający międzynarodowe handlowe znaczenie tego portowego miasta – „nie napełniłaby się ona aż takim aromatem”. Nie chcąc przyciągać nadmiernej uwagi, Buono i Rustico otwarcie wystawili na widok to, co wyglądało jak kosz bekonu, na co przerażeni celnicy zareagowali okrzykami: „Kanzir! Kanzir!”, co po arabsku znaczy „świnia!”. Ten epizod zilustrowany jest na mozaice w Bazylice Świętego Marka, ukazującej sprytnych handlarzy transportujących ciało. Obraz Tintoretta Bez wątpienia jednak najwięcej dramatyzmu w przedstawieniu owej chwili uzyskał Jacopo Tintoretto na swym płótnie z roku 1562. Niesamowity protoromantyczny obraz ukazuje burzowe niebo, opustoszałą ulicę antycznego miasta, kilka maleńkich postaci w białych szatach w tle, a na pierwszym planie, przyprawionym szczyptą realizmu w postaci wielbłąda, który przypomina nam, że jesteśmy w Egipcie, widać ludzi pospiesznie niosących ciało – najwyraźniej nietknięte rozkładem i młodzieńcze, przywodzące na myśl ciało Chrystusa – w stronę jego nowej weneckiej siedziby, gdzie stanie się prawdziwym emblematem miasta. Bazylika św. Marka Buono i Rustico wynieśli zawinięte w płótno cenne relikwie na szczyt masztu swego statku i szybko wypłynęli. Sam rejs nie przebiegł bez przygód. W pewnym momencie zerwał się sztorm, który niemal cisnął statek na skały. Na szczęście cudownie interweniował sam Święty Marek, który zbudził kapitana, a ten nakazał opuścić żagiel, by statek mógł bezpiecznie przepłynąć. Gdy okręt dotarł do Wenecji, panujący wówczas doża Giustiniano Participazio (syn Agnella, który niedawno zmarł) nakazał umieścić ciało świętego w specjalnie zbudowanej kaplicy w ogrodzie między swoim pałacem a Kościołem San Teodoro. Obecność relikwii jednego z czterech ewangelistów przydała miastu ogromnego znaczenia. W tym czasie Wenecji bardzo potrzebne było zdobycie respektu zarówno ze strony sąsiednich potęg, jak i cesarza w dalekim Konstantynopolu. Budowa bazyliki To, że doża przechowywał ciało w pobliżu własnej siedziby, zamiast wystawić je w Kościele katedralnym San Pietro di Castello, nadaje nowy wymiar tej opowieści. Kult świętego miał bowiem zaowocować niebawem zbudowaniem wspaniałej bazyliki, łączącej w sobie przepych bizantyjskiego wnętrza z surowym dostojeństwem kaplicy pałacowej. Brana tak często przez zwiedzających za katedrę, Bazylika Świętego Marka nigdy nią nie była. Zbudowano ją w obrębie siedziby doży i przez niemal tysiąc lat we wszystkich kolejnych wcieleniach, mimo całej swej wystawności, była zawsze czymś innym niż kościół metropolitalny. Dopiero w wieku XIX bazylika oficjalnie przyjęła rolę katedry diecezjalnej, choć do dziś nie nazywa się jej il duomo, w przeciwieństwie do innych wielkich budynków kościelnych w całych Włoszech. Pierwsza bazylika przetrwała nieco ponad sto lat, póki w roku 976 w czasie rebelii przeciw próżnemu, zarozumiałemu i tyrańskiemu doży Pietrowi Candiano nie spalono jej wraz z Kościołem Świętego Teodora i z całym Pałacem Dożów. Candiano został zamordowany przez grupę wściekłych szlachciców, a jego następcę, Pietra Orseola, wybrano najpewniej na tej zasadzie, by jak najmniej przypominał poprzednika. Skromny i głęboko pobożny – ostatecznie miał zostać kanonizowany – nowy doża zajął się odbudową zarówno kościoła, jak i pałacu, wydatkując na ten cel osobiste środki. Dopiero jednak w roku 1063, pod koniec długich rządów doży Domenica Contariniego, budynek uzyskał znany nam dziś kształt. Niepewne fundamenty pod pierwotną budowlą skłoniły Contariniego do podjęcia bardzo ambitnego programu napraw, a także dodania narteksu – zewnętrznego portyku – oraz zamówienia rozległych zdobień mozaikowych. Powołał on także kilku specjalnych urzędników państwowych – Procuratori di San Marco – do zarządzania finansami bazyliki i nadzorowania całej jej działalności, obejmującej wspieranie wdów i sierot. Grób św. Marka A gdzie ostatecznie – po tych wszystkich przebudowach – spoczęło ciało świętego? Dopiero za rządów doży Vitalego Faliera (1084–1096) na nowo je odkryto. Faliero, pobożny chrześcijanin, zainicjował serię modlitw i postów, których kulminacją była uroczysta procesja do bazyliki. Zbiorowa moc zebranego tam tłumu najwyraźniej wybłagała boskie wstawiennictwo i wierni ujrzeli „z równą radością, co niedowierzaniem, lekkie drganie marmurowej kolumny niedaleko ołtarza z krzyżem, która następnie upadła na ziemię i odsłoniła przed oczami uradowanych ludzi skrzynię z brązu, kryjącą szczątki Ewangelisty”. Wedle renesansowego pamiętnikarza Marina Sanuda, którego dzieło jest jednym z podstawowych źródeł wiedzy o weneckiej tradycji, kulturze i historii, „z kolumny wystrzeliło jasne światło i ukazała się ręka, na której środkowym palcu lśnił złoty pierścień, a cały kościół przeniknął cudowny aromat”. Wygląd bazyliki Konsekracja odbudowanego kościoła nastąpiła 8 października 1094 roku. Dalsza historia Bazyliki Świętego Marka to niekończący się ciąg upiększeń, trwających kolejne cztery stulecia. Dziś zachwycamy się wielobarwnym bogactwem budynku widzianego z zewnątrz. Ceglana fasada szczodrze przykryta jest marmurem, porfirem i alabastrem. Łuki udekorowane są typowo romańskimi rzeźbionymi przedstawieniami kolejnych miesięcy, a także tablicami wyobrażającymi weneckie rzemiosła i „arkana” – szkutnictwo, murarstwo, ciesielstwo, rybołówstwo, szewstwo, rzeźnictwo i piekarstwo. Nad głównym wejściem stają dęba słynne cztery konie z brązu, sprowadzone tu po niesławnym złupieniu Bizancjum w czasie czwartej krucjaty w roku 1204, kiedy to wiele zrabowanych dzieł sztuki przywieziono do Wenecji, by ozdobić nimi kościoły. Czy te wspaniałe zwierzęta są dziełem greckim lub rzymskim? Uczeni zgadzają się tylko co do tego, że musiały zdobić jakiś duży budynek publiczny – być może hipodrom – w Konstantynopolu. Jako symbole weneckiej chwały szybko stały się emblematem miasta, zapewne więc ze strony Napoleona Bonapartego była to świadoma zniewaga, kiedy w roku 1797 nakazał je przewieźć do Paryża, by zwieńczyć nimi Łuk Triumfalny. Powrót koni do Wenecji po klęsce Napoleona pod Waterloo stanowił wzruszający moment, nawet jeśli ich ponowne umieszczenie nadzorowały austriackie władze cesarskie, którym bezceremonialnie przyznano Wenecję na mocy postanowień traktatu wiedeńskiego. Zainicjowane przez dożę Contariniego upiększenia ówczesnej kaplicy pałacowej można do dziś podziwiać w postaci sekwencji mozaik zdobiących wnętrze Bazyliki Świętego Marka. Trzeba nieco czasu, zanim nasze zmysły zaadaptują się do oglądania tych wszystkich opowieści – wątków starotestamentowych i nowotestamentowych, zobrazowanego szmuglowania ciała Świętego Marka przez Buona i Rustica (scena „Kanzir! Kanzir!” również została przedstawiona) czy żywota Świętego Izydora, którego widzimy, jak przystraja poświęconą mu kaplicę w północnej części kościoła. Takie samo wrażenie wywiera Pala d’Oro, zdumiewający ołtarz wykonany w roku 1105 przez bizantyjskich złotników dla doży Ordelafa Falliera, a sto lat później przerobiony. Trzynaście kilogramów złota i sto trzydzieści kilogramów srebra – w połączeniu z drogimi kamieniami i techniką emaliowania cloisonné – otacza postaci Chrystusa i Matki Bożej oraz sceny z życia Świętego Marka. Tożsamość Wenecji Czego miała właściwie dowodzić cała ta zdumiewająca manifestacja sakralnego piękna na różnych poziomach? Wielu komentujących wnętrze kościoła wyraża pogląd, że wczesnośredniowieczna Wenecja chciała po prostu stać się zachodnim odpowiednikiem Bizancjum, w którego cieniu urosła i zyskała na znaczeniu. Jako że w znacznej mierze nasz stosunek do kultury bizantyjskiej zaciemniany jest dzisiaj przez nostalgię i sentymentalizm, mamy czasem skłonności, by widzieć w Bazylice Świętego Marka najdalej wysuniętą na zachód placówkę wschodniego prawosławia, podmieniając w myślach liturgię i ceremoniał łaciński na świat ikon i archimandrytów. Bazylika jednak zawsze była czymś więcej. Od samego początku, czyli od aktywności Domenica Contariniego po cudowne ponowne odkrycie ciała Świętego Marka i moment, w którym budynek był ukończony i gotowy do konsekracji, całe to przedsięwzięcie było dziełem weneckim, mającym na celu ukazanie Wenecji jako przedmurza Kościoła zachodniego. Jednocześnie Wenecja była gotowa rzucić wyzwanie hegemonii wschodniego cesarstwa, zwyczajnie anektując jego najbardziej charakterystyczne dokonania w dziedzinie sztuki architektonicznej i dekoracyjnej. Co więcej, bazylika przemawia własnym, kosmopolitycznym językiem, sięgając nie tylko po mozaiki, kolumny i płaskorzeźby w stylu greckim, ale również wykorzystując główne elementy romańskich budowli w całych północnych Włoszech, a także czyniąc świadome aluzje do meczetów, ołtarzy i pałaców świata islamskiego, z którym Wenecjanie utrzymywali kontakty handlowe. Budowniczym Bazyliki Świętego Marka udało się osiągnąć w tych ważnych ostatnich dekadach wieku XI coś podobnego do osiągnięcia ich dalekich przodków, którzy niegdyś wbili pierwsze drewniane pale głęboko w podmokłą ziemię. Bazylika, jak żaden inny budynek, pozwoliła Wenecji zakorzenić się w swej wyjątkowości – w tej zupełnie niepowtarzalnej trajektorii ludzkiego losu i historii, rozciągniętej na tysiąc sześćset lat. To fragment książki Jonathana Keatesa „Wenecja. Niezatapialna”. Przeł. Tomasz Miłkowski. Książka ukaże się 3 czerwca nakładem Wydawnictwa Literackiego. Tytuł, śródtytuły i skróty pochodzą od redakcji.
Delfin Mimmo robi furorę w Wenecji. Jednak czyha na niego poważne zagrożenie
Samotny delfin butlonosy o imieniu Mimmo od czerwca 2025 r. zadziwia mieszkańców i turystów Wenecji. Obserwowany w Basenie św. Marka, staje się ikoną miasta, ale eksperci ostrzegają – największe zagrożenie czyha na niego nie w morzu, lecz wśród ludzi.
Latem 2025 roku laguna wenecka stała się areną wydarzeń, które wywołały sensację wśród mieszkańców i turystów. Samotny delfin butlonosy, nazwany Mimmo, pojawił się w okolicach Wenecji i bardzo szybko przyciągnął uwagę naukowców, lokalnych władz i mediów. Zespół badaczy z Uniwersytetu w Padwie, w tym dr Guido Pietroluongo oraz dr Giovanni Bearzi, rozpoczął intensywny monitoring zwierzęcia już w czerwcu 2025. Od tego czasu Mimmo przemierzał lagunę, by ostatecznie zadomowić się w najbardziej rozpoznawalnej części miasta – Basenie św. Marka, tuż obok tłumnie odwiedzanego Placu św. Marka. Delfin w Wenecji jest zagrożony przez ludzkie zachowania Badania wykazały, że butlonosy są wyjątkowo dobrze adaptującymi się ssakami morskimi. Jednak obecność Mimmo w samym centrum Wenecji wywołuje poważne obawy o jego bezpieczeństwo. Największym zagrożeniem nie jest tu natura, lecz ludzie. Naukowcy zaobserwowali, że Mimmo regularnie poluje na ryby zwane cefalami i prezentuje typowe dla gatunku zachowania. Jednak bliskość łodzi turystycznych, nieodpowiedzialne prowadzenie jednostek oraz próby zbliżania się do zwierzęcia stanowią realne ryzyko, którego nie doświadczałby na otwartych wodach. Władze i eksperci przeprowadzili próby wypłoszenia Mimmo z laguny za pomocą środków akustycznych. Jednak działania te nie przyniosły skutku i nie są obecnie zalecane. Próby chwytania lub przemieszczenia delfina również zostały uznane za zbyt ryzykowne. Zamiast tego badacze i specjaliści podkreślają, że najważniejsze jest zarządzanie zachowaniem ludzi. Zakaz szkodliwych interakcji i ścisłe egzekwowanie przepisów chroniących dzikie zwierzęta mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa Mimmo. Niebezpieczne spotkania człowieka z dziką przyrodą Obecność delfina w Basenie św. Marka, tuż obok epicentrum ruchu turystycznego Wenecji, stanowi nie tylko niecodzienną atrakcję, ale i wyzwanie dla miejskich służb i badaczy. Mimo historycznych związków delfinów z Adriatykiem, współczesne zagrożenia wynikają przede wszystkim z współistnienia ludzi i dzikiej przyrody. Dr Giovanni Bearzi podkreśla, że to ludzkie zachowania wymagają kontroli, a nie samo zwierzę. Mimmo potrzebuje specjalnej ochrony przed tłumem gapiów i łodzi. Naukowcy z Uniwersytetu w Padwie podkreślają, że historia Mimmo to przykład trudności, jakie współczesny człowiek ma z szacunkiem do dzikiej przyrody. Mimo że delfin stał się lokalną sensacją, powinien pozostać dzikim zwierzęciem, a ludzie muszą zrozumieć konieczność ograniczenia własnych działań w jego otoczeniu. Współistnienie z przyrodą wymaga nie tylko zachwytu, ale przede wszystkim odpowiedzialności i przestrzegania prawa chroniącego dzikie zwierzęta. Nie należy zatem dotykać czy dokarmiać Mimmo. Inteligentne i ciekawskie delfiny Delfiny to zwierzęta bardzo inteligentne. Patrząc na tzw. współczynnik encefalizacji – to lepsza miara możliwości umysłowych danego organizmu niż stosunek wielkości mózgu do wielkości ciała – butlonosy znajdują się na drugim miejscu, za ludźmi, a przed szympansami. Używają echolokacji przy polowaniach i komunikują się gwizdami. Słyną z troski o inne zwierzęta, nawet te należące do odmiennych gatunków. Ciekawskie delfiny butlonose często pływają w pobliżu ludzkich siedzib. Cała ich grupa żyje np. niedaleko Rzymu. Czasami ssaki te pojawiają się nawet w Zatoce Gdańskiej. Budzą powszechną sympatię z powodu swoich uśmiechniętych pysków. Źródło: Frontiers in Ethology
Inwazyjne żebropławy opanowują Wenecję. Przed tym gatunkiem ostrzega też polskie ministerstwo
Żebropław Mnemiopsis leidyi jest uznawany za jeden ze stu najbardziej szkodliwych gatunków inwazyjnych na świecie. Od prawie 10 lat żyje w Morzu Adriatyckim, stanowiąc poważne wyzwanie dla ekosystemów i rybołówstwa. Nowe badanie odsłania jego coraz większy wpływ na wody Wenecji.
Zespół badawczy z Uniwersytetu Padewskiego oraz Narodowego Instytutu Oceanografii i Geofizyki Stosowanej opublikował nowe badanie nad Mnemiopsis leidyi. Publikacja ta rzuca światło na potencjalne zagrożenie ekologiczne, jakie gatunek ten sprowadza na weneckie wody. Wynika ono z niezwykłych zdolności adaptacyjnych żebropława i sprzyjających warunków do jego masowego rozmnażania, napędzanych przez postępujące zmiany klimatu. Jak żebropław opanował weneckie wody? Dwuletnie, interdyscyplinarne badania pozwoliły na szczegółowe monitorowanie rozmieszczenia żebropława Mnemiopsis leidyi. Gatunek ten charakteryzuje się wyjątkową adaptacyjnością oraz wysoką płodnością – jest obojnakiem i może produkować do 14 000 jaj dziennie. W wodach Wenecji jego liczebność ma wyraźny wzorzec sezonowy: gwałtowne wzrosty populacji występują późną wiosną oraz późnym latem i wczesną jesienią, co jest bezpośrednio powiązane z cieplejszą wodą i optymalnym zasoleniem. W 2023 roku zaobserwowano znacznie większą ilość osobników o małych rozmiarach (2–4 cm) w porównaniu do roku 2022, co sugeruje masowe rozmnażanie. Badania laboratoryjne wykazały, że M. leidyi toleruje szeroki zakres temperatur (10–32 °C) i zasolenia. Jednak ekstremalne warunki znacząco obniżają jego przeżywalność. Najbardziej optymalna dla niego temperatura to 18 °C. Co istotne, żebropławy potrafią przetrwać w skrajnie niskim zasoleniu przez co najmniej 12 godzin. To pozwala im przetrwać cykl przypływów i odpływów w obszarach takich jak wenecka laguna. Poprzez drapieżnictwo i konkurencję o zooplankton, gatunek ten może doprowadzić do załamania się populacji ryb, co wcześniej zaobserwowano w Morzu Czarnym. W samej Lagunie Weneckiej odnotowano już spadek połowów. Czy żebropławy to meduzy? Żebropławy to galaretowate organizmy morskie, które mimo zewnętrznego podobieństwa do meduz stanowią całkowicie odrębną grupę zwierząt. Ich najbardziej charakterystyczną cechą jest osiem rzędów rzęsek przypominających grzebienie, które rytmicznie falując, mienią się tęczowymi barwami i umożliwiają im sprawne poruszanie się w toni wodnej. Choć zachwycają delikatnym wyglądem, są skutecznymi drapieżnikami. Inwazyjny żebropław pojawia się tez w Polsce Żebropław ten znajduje się na liście inwazyjnych gatunków obcych zwierząt w Polsce. Tak opisuje go Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska: „Naturalnym rejonem występowania Mnemiopsis leidyi jest atlantyckie wybrzeże Ameryki (od 42° szerokości geograficznej północnej do 46° szerokości południowej). Posiadając w rozwoju stadium larwalne, ma dużą zdolność do rozprzestrzeniania, zarówno samoistnego, jak i przy udziale człowieka (wody balastowe, kadłuby statków). Duża tolerancja wraz z różnymi możliwościami rozrodu gwarantują mu osiągnięcie bardzo wysokiej liczebności w krótkim czasie. W Polsce skuteczną inwazję tego gatunku ogranicza niska temperatura w połączeniu z niskim zasoleniem Morza Bałtyckiego. Pojawiają się tu okresowo osobniki pochodzące z populacji występującej w zachodnim Bałtyku. Osobniki te nie rozmnażają się, nie tworzą populacji. W związku z tym zagrożenie, jakie gatunek ten mógłby potencjalnie stanowić dla różnorodności biologicznej i gospodarki (poprzez obniżanie zasobów ryb poławianych komercyjnie), wydaje się być małe”. Jednak klimat się ociepla, zatem o Mnemiopsis leidyi zapewne jeszcze w Polsce usłyszymy. Źródła: Estuarine, Coastal and Shelf Science, Generalna dyrekcja Ochrony Środowiska Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Jedno z najczęściej fotografowanych miejsc świata wygląda romantycznie. Jego historia jest znacznie mroczniejsza
Most Westchnień w Wenecji to zabytek owiany legendą, który pierwotnie miał funkcję wyłącznie praktyczną.
Spis treści: Gdzie znajduje się Most Westchnień? Historia Mostu Westchnień – połączenie pałacu i więzienia Wyjątkowa architektura mostu Skąd wzięła się nazwa „Most Westchnień”? Most Westchnień w kulturze i zbiorowej wyobraźni Ciekawostki o Moście Westchnień Most Westchnień to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Wenecji, choć w przeciwieństwie do wielu innych mostów nigdy nie był ogólnodostępny dla mieszkańców miasta. Powstał jako element zaplecza sądowego Pałacu Dożów. Jego obecna popularność wynika w dużej mierze z późniejszych interpretacji, które nadały mu znaczenie wykraczające mocno poza pierwotną, ściśle użytkową rolę. Zestawienie faktów historycznych z narosłą wokół mostu narracją pozwala lepiej zrozumieć, skąd wzięła się jego wyjątkowa pozycja w krajobrazie Wenecji. Gdzie znajduje się Most Westchnień? Most Westchnień znajduje się w historycznym centrum Wenecji, w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu Dożów. Przerzucony jest nad wąskim kanałem Rio di Palazzo, który oddziela dawną siedzibę władzy republiki od budynku Nowego Więzienia. Lokalizacja mostu nie jest przypadkowa – stanowił on element wewnętrznej infrastruktury administracyjno-sądowej, a nie ogólnodostępną przeprawę dla mieszkańców miasta. Z zewnątrz most najlepiej widoczny jest z pobliskiego mostu Ponte della Paglia, a także z mostu Ponte della Canonica. Drugą perspektywą jest widok z poziomu wody podczas rejsu gondolą. Historia Mostu Westchnień – połączenie pałacu i więzienia Most Westchnień został ukończony w 1614 roku jako element rozbudowy kompleksu Pałacu Dożów. Jego zadaniem było połączenie sal sądowych z nowym skrzydłem więziennym wzniesionym po drugiej stronie kanału. Projekt mostu przypisuje się Antoniowi Continowi, architektowi działającemu w cieniu bardziej znanych twórców epoki, lecz doskonale zaznajomionemu z praktycznymi potrzebami weneckiej administracji. Konstrukcja miała umożliwiać bezpieczne i dyskretne przemieszczanie więźniów pomiędzy sądem a celami, bez ingerencji w życie publiczne miasta. Most był więc narzędziem porządku prawnego, a nie manifestacją estetyczną czy symboliczną. Wyjątkowa architektura mostu Architektura Mostu Westchnień podporządkowana jest przede wszystkim funkcji, choć nie brakuje w niej charakterystycznych dla Wenecji elementów dekoracyjnych. Most wykonano z białego kamienia istryjskiego, materiału powszechnie stosowanego w monumentalnej zabudowie miasta ze względu na jego trwałość i odporność na wilgoć. Konstrukcja ma formę zamkniętego, zadaszonego korytarza opartego na arkadowym łuku. Wewnątrz znajdują się dwa wąskie przejścia oddzielone ścianą – jeden korytarz prowadził więźniów z cel do sądu oraz sal tortur na parterze Pałacu Dożów, natomiast drugi łączył cele z salami adwokackimi. Niewielkie okna z kamiennymi kratami ograniczały widoczność, a jednocześnie zapewniały minimalny dostęp światła. Zewnętrzną elewację zdobi herb doży Marina Grimaniego oraz płaskorzeźba przedstawiająca personifikację Sprawiedliwości, co podkreślało związek mostu z wymiarem sądowniczym Republiki Weneckiej. Skąd wzięła się nazwa „Most Westchnień”? Nazwa Mostu Westchnień nie pochodzi z okresu jego powstania, lecz została spopularyzowana dopiero w XIX wieku, w epoce romantyzmu. To wówczas zaczęto interpretować funkcję mostu w kategoriach emocjonalnych, przypisując mu znaczenie symboliczne. Według tej narracji więźniowie, przechodząc korytarzem do cel, mieli po raz ostatni spoglądać na Wenecję i wzdychać na myśl o utraconej wolności. Do rozpowszechnienia tej wizji przyczynił się m.in. lord Byron, który wspomniał o moście w swojej twórczości. W rzeczywistości przejście było krótkie, widoczność ograniczona, a cały proces miał charakter ściśle proceduralny. Romantyczna legenda odnosi się raczej do XIX-wiecznej fascynacji Wenecją niż do realiów funkcjonowania jej systemu karnego. Most Westchnień w kulturze i zbiorowej wyobraźni Z czasem Most Westchnień stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Wenecji, obecnym w literaturze, muzyce i filmie. Jego znaczenie kulturowe opiera się nie tyle na faktach historycznych, ile na emocjonalnej narracji, którą wokół niego zbudowano. Most bywa interpretowany jako granica między wolnością a zniewoleniem, młodością a karą, nadzieją a losem przesądzonym. W kulturze popularnej utrwalił się również przesąd, według którego pocałunek pod Mostem Westchnień o zachodzie słońca ma zapewnić zakochanym wieczną miłość. Choć legenda ta nie ma oczywiście żadnych historycznych podstaw, skutecznie wpisała most w romantyczny krajobraz miasta i wpłynęła na sposób, w jaki jest dziś postrzegany przez turystów. Ciekawostki o Moście Westchnień Choć Most Westchnień sprawia wrażenie delikatnej konstrukcji, przez wieki był intensywnie eksploatowany i konieczne było przeprowadzenie prac konserwatorskich. Największa restauracja miała miejsce w latach 2007–2011, po tym jak fragment kamiennej elewacji odpadł i zranił turystę. Remont kosztował kilka milionów euro i wzbudził kontrowersje ze względu na jedno ze źródeł finansowania – na moście umieszczono wielkoformatową reklamę, która zasłoniła zabytek. Warto również pamiętać, że Most Westchnień nie jest pojedynczym, unikatowym przypadkiem – jego nazwa była inspiracją dla wielu podobnych konstrukcji na świecie (np. mostu nad New College Lane w Oksfordzie w Anglii, mostu nad rzeką Cam w Cambridge w Anglii czy też potocznej nazwy Mostu Długiej Wyspy w centrum Sztokholmu w Szwecji). To dowód na to, jak silnie wenecka legenda przeniknęła do zbiorowej wyobraźni, często niezależnie od historycznego kontekstu. Źródło: National Geographic Traveler Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Pałac, w którym luksus spotykał się z intrygą i strachem – tu zapadały decyzje w republice potężniejszej niż królestwa
Pałac Dożów to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Wenecji. Budowla ta przez wieki była siedzibą władzy jednej z najpotężniejszych republik morskich Europy. Jego mury pamiętają zarówno narodziny państwowości, jak i czasy największej świetności, kiedy Wenecja dominowała na morskich szlakach handlowych. Dziś pałac pełni rolę muzeum, ale wciąż zachwyca połączeniem gotyckiej lekkości, renesansowej harmonii i bogactwa artystycznych dekoracji.
Spis treści: Historia Pałacu Dożów Co jest w Pałacu Dożów? Dzieje Pałacu Dożów sięgają początków IX wieku, kiedy weneckie władze przeniosły swoją siedzibę z Malamocco do rejonu Rialto. Pierwotna konstrukcja, określana jako palatium duci miała charakter umocnionej rezydencji. Historia Pałacu Dożów Wczesne budynki nie przetrwały jednak do naszych czasów – zniszczyły je pożary i późniejsze przebudowy, które wielokrotnie zmieniały wygląd i funkcję kompleksu. Jedną z najważniejszych transformacji przeprowadzono w XII wieku za rządów Sebastiana Zianiego, gdy pałac przekształcono w bardziej reprezentacyjną strukturę z wyraźnymi wpływami bizantyjsko-weneckimi. Najbardziej rozpoznawalna dziś forma pałacu zaczęła powstawać w XIV wieku, kiedy Wenecja dynamicznie umacniała swoją pozycję morskiej potęgi. Stopniowo rozbudowywano skrzydła wychodzące na bazylikę i plac św. Marka, nadając im charakterystyczny gotycki wygląd. Katastrofalne pożary w XV wieku wymusiły kolejne przebudowy, tym razem w duchu renesansu, co sprawiło, że pałac stał się połączeniem różnych epok i stylów. Wnętrza wzbogacali najwybitniejsi artyści Republiki, a monumentalne wejście Porta della Carta podkreślało jego polityczną rangę. Po upadku Republiki Weneckiej w 1797 roku pałac przestał pełnić funkcję ośrodka władzy. W XIX i XX wieku przeprowadzono liczne prace konserwatorskie, a w 1923 roku budowla oficjalnie stała się muzeum. Dzięki temu Pałac Dożów zachował swoją niezwykłą warstwę historyczną i artystyczną, dokumentując wielowiekową ewolucję Wenecji – miasta, które przez stulecia decydowało o losach handlu i polityki w basenie Morza Śródziemnego. Kim byli dożowie w Wenecji? Dożowie stanowili najwyższą władzę Republiki Weneckiej i przez ponad tysiąc lat odgrywali kluczową rolę w funkcjonowaniu państwa. Ich urząd powstał już pod koniec VII wieku, a kandydatów wybierano spośród przedstawicieli wpływowych szlachciców. Z czasem zmieniały się zarówno kompetencje, jak i sposób wyboru. Na początku istnienia urzędu rola doży była zbliżona do roli monarchy i był on wybierany przez ogół dorosłych obywateli. W późniejszym czasie dożów wybierało kolegium elektorów. Choć urząd był dożywotni, rzeczywista pozycja doży ulegała stopniowemu ograniczeniu. Z reprezentanta o niemal niepodzielnej władzy stał się przede wszystkim strażnikiem tradycji i ciągłości Republiki. Nadal jednak przewodniczył uroczystościom państwowym, reprezentował Wenecję w kontaktach międzynarodowych i czuwał nad funkcjonowaniem instytucji rządowych. Pozbawiony absolutnej mocy, lecz otoczony ceremonialnym prestiżem, doża pozostawał jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli weneckiej państwowości. Co jest w Pałacu Dożów? Pałac Dożów to rozległy kompleks pełniący dziś funkcję muzeum. W jego wnętrzach znajdują się reprezentacyjne sale obrad, dawne apartamenty dożów, liczne zbiory sztuki oraz pomieszczenia administracyjne, które przez stulecia kształtowały życie polityczne państwa. Pałac Dożów to nie tylko zachwycające wnętrza, ale także renesansowy dziedziniec oraz przestrzenie otwarte, takie jak loggie i arkady wychodzące na lagunę i plac św. Marka. To właśnie tu znajdowała się kolumna, która ratowała czarownice przed śmiercią. Integralną częścią pałacu są także mosty i przejścia prowadzące do historycznych więzień. Funkcjonalne loggie Loggie biegnące wzdłuż parteru i pierwszego piętra pełniły jednocześnie funkcję reprezentacyjną i użytkową. Stanowiły zadaszoną przestrzeń, w której odbywały się publiczne ceremonie, zgromadzenia oraz uroczyste przemarsze urzędników. Weneccy architekci zadbali, by były nie tylko wygodne, lecz także efektowne – ich kolumny i zdobienia nawiązują do najważniejszych etapów rozwoju pałacu, a wiele ornamentów powstało dzięki pracy mistrzów związanych z jego odbudową. Loggie usprawniały też codzienne funkcjonowanie pałacu, łącząc jego skrzydła w jeden spójny ciąg komunikacyjny, co pozwalało na sprawne przemieszczanie się pomiędzy komnatami i salami obrad. Wewnętrzny dziedziniec Środkowy dziedziniec to przestrzeń, w której najlepiej widać, jak złożona była architektoniczna historia Wenecji. Z trzech stron otaczają go fasady powstałe w różnych okresach – od najstarszej, gotyckiej części zwróconej ku lagunie, po renesansowe elewacje stworzone przez kolejnych budowniczych pałacu. Wzrok przyciągają monumentalne Schody Gigantów, dekorowane rzeźbami symbolizującymi potęgę Republiki. Na dziedzińcu znajdują się także misternie wykonane studnie, będące świadectwem dawnego rzemiosła weneckiego. Przestrzeń ta pełniła funkcję reprezentacyjną, stanowiąc główne przejście prowadzące do oficjalnych wnętrz pałacu. Dzieła sztuki i historyczne artefakty Pałac Dożów jest jednym z najważniejszych miejsc prezentujących wenecką sztukę, a jego kolekcja obejmuje zarówno monumentalne dekoracje wnętrz, jak i zbiory muzealne. Pomieszczenia zdobią obrazy autorstwa Tycjana, Veronesa i Tintoretta. W muzeum wydzielono też miejsce, gdzie zgromadzono oryginalne rzeźby i elementy architektoniczne usunięte podczas restauracji pałacu. Ekspozycja pozwala zobaczyć z bliska detale, które niegdyś zdobiły elewacje, a dziś stanowią cenne świadectwo artystycznej historii Wenecji. Most Westchnień i więzienia Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów pałacu jest kryty Most Westchnień, łączący jego skrzydło z budynkiem nowego więzienia. Dawniej przeprowadzano nim skazańców udających się na przesłuchania lub do celi. Nazwa mostu wzięła się od westchnień skazańców, którzy podczas prowadzenia do celi rozpaczali za utraconą wolnością. Sam most został skonstruowany tak, by potęgować poczucie izolacji. Kryta budowa skutecznie minimalizowała możliwości kontaktu więźniów ze światem zewnętrznym. Źródło: National Geographic Polska Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Azjatycka Wenecja podbija serca podróżników. Jej popularność rośnie z roku na rok
Wenecja od lat zachwyca swoim urokiem i każdego roku odwiedzana jest przez miliony turystów. Teraz okazuje się, że ma swój azjatycki odpowiednik. W Japonii znajduje się miejscowość, która dzięki niepowtarzalnej zabudowie i położeniu nad wodą budzi coraz większe zainteresowanie wśród podróżnych z całego świata.
Wenecja od dawna uchodzi za jedno z najbardziej romantycznych miejsc na świecie, jednak rosnący napływ turystów sprawia, że jej zwiedzanie bywa coraz większym wyzwaniem. Władze wprowadziły tam dodatkowe opłaty dla osób odwiedzających miasto tylko na jeden dzień, a część podróżnych wybiera noclegi w pobliskim Treviso, które oferuje spokojniejszą atmosferę i niższe ceny. Tymczasem okazuje się, że podobne doświadczenie można znaleźć w Japonii. Niewielka nadmorska wioska znana z tradycyjnych domów rybackich położonych bezpośrednio nad wodą przyciągnęła w 2024 roku niemal 480 tysięcy turystów, czyli około 270 razy więcej niż wynosi liczba jej mieszkańców. Niezwykły charakter tej miejscowości sprawia, że bywa określana mianem azjatyckiej Wenecji. Japońska Wenecja, czyli wioska domów zbudowanych nad wodą Położone około dwóch godzin drogi od Kioto Ine to niewielkie miasteczko rybackie liczące około 1800 mieszkańców. Jego charakter kształtował się przez stulecia w bezpośrednim sąsiedztwie morza, które stanowiło zarówno źródło utrzymania, jak i podstawę lokalnej tożsamości. Najbardziej rozpoznawalnym elementem krajobrazu są tu funaya, czyli drewniane domy wznoszone na palach tuż nad wodą. W dolnych kondygnacjach mieściły się niegdyś miejsca do cumowania łodzi, co pozwalało wypływać na połów dosłownie z progu własnego domu. Taki sposób budowy był naturalną odpowiedzią na warunki zatoki, gdzie spokojna linia brzegowa umożliwiała bezpieczne trzymanie łodzi blisko lądu. W ten sposób uformował się wyjątkowy układ przestrzenny miasteczka, postrzegany dziś jako przykład harmonii pomiędzy człowiekiem a morskim krajobrazem. W ostatnich latach Ine zaczęło przyciągać podróżnych pragnących uciec od zatłoczonych centrów Kioto i Tokio. Zdjęcia oraz krótkie nagrania przedstawiające funaya odbijające się w nieruchomej tafli wody zyskały ogromną popularność w mediach społecznościowych, co sprawiło, że miasteczko stało się bardziej rozpoznawalne. Jednocześnie poprawa połączeń komunikacyjnych, w tym regularne autobusy oraz jednodniowe wycieczki organizowane z Kioto, ułatwiły dostęp do wioski. Wszystko to sprawiło, że miejsce, które przez lata zachowywało niemal niezmieniony rytm życia, stało się jednym z najchętniej wybieranych kierunków przez osoby poszukujące spokojnej i autentycznej Japonii. Wzrost popularności Ine i wyzwania związane z turystyką Rosnąca popularność Ine przyniosła jednak miasteczku zarówno rozgłos, jak i wyzwania. Ponieważ przez miejscowość nie przebiega linia kolejowa, większość gości przyjeżdża samochodami, co znacząco obciąża lokalną infrastrukturę. Wąskie, historyczne drogi, które przez dekady wystarczały niewielkiej społeczności, obecnie szybko się korkują. W okresach świątecznych i podczas weekendów ruch bywa tak intensywny, że część mieszkańców nie jest w stanie nawet wyjechać z własnego podwórka. Co więcej, napływ turystów wiąże się też z naruszaniem przestrzeni prywatnej. Odwiedzający, zachwyceni wyjątkową architekturą funaya, często traktują je jak atrakcję do swobodnego zwiedzania, zapominając, że są to domy, w których toczy się zwykłe, codzienne życie. Zdarza się, że turyści siadają na progach, jedzą pod drzwiami albo głośno przeciągają walizki wąskimi uliczkami tuż pod oknami mieszkańców. Poczucie ciągłego naruszenia prywatności wywołało frustrację, dlatego Stowarzyszenie Turystyki Ine opublikowało komunikat przypominający, że funaya nie są muzeum pod gołym niebem, lecz miejscem zamieszkania. Te trudności szczególnie odczuwają rodziny związane z rybołówstwem, które od pokoleń utrzymują się z morza. „To my dbamy o domy na wodzie. Rząd powinien myśleć przede wszystkim o mieszkańcach, a dopiero potem o turystyce” – podkreślił jeden z lokalnych rybaków. Ze względu na to władze podjęły działania mające złagodzić napięcia. Zwiększono liczbę miejsc parkingowych, zaczęto rozdawać ulotki dotyczące zasad zachowania, a w sezonie na ulicach wprowadzono pracowników kontrolujących ruch. Jednocześnie część mieszkańców dostrzega pozytywne skutki wzrostu zainteresowania Ine. Sklepy i lokale, które wcześniej zamknięto z powodu braku klientów, zaczynają działać ponownie, a miasteczko odzyskuje dawne życie uliczne. „Miasto straciło wiele sklepów, ale turystyka je przywróciła. Młodzi ludzie znów otwierają lokale, a ulice zaczynają tętnić życiem” – stwierdził mieszkaniec Ine. Warto dodać, że sytuacja tej wioski odzwierciedla szerszy trend w całej Japonii, gdzie rekordowy powrót turystyki po pandemii szczególnie obciąża małe miejscowości. Jak dodał Toyoda Yuko z lokalnego urzędu: „Cieszymy się, że tak wiele osób chce zobaczyć nasze miasto. Ale mieszkańcy nie mogą już żyć tak spokojnie jak dawniej. Naszym celem jest stworzenie miejsca, w którym zarówno turyści, jak i mieszkańcy czują się komfortowo”. Źródła: Unseen Japan, Ine Tourist Information Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Turyści mają dość zatłoczonej Wenecji. Znaleźli kuszącą alternatywę
Wenecja od lat znajduje się w ścisłej czołówce najchętniej odwiedzanych miejsc we Włoszech – romantyczne miasto kanałów i gondoli przyciąga co roku około 30 milionów turystów. Jednak entuzjazm podróżnych zaczyna słabnąć. Zatłoczenie nie tylko irytuje mieszkańców, lecz także samych gości, którzy coraz częściej poszukują mniej obleganych i bardziej autentycznych alternatyw.
Wenecja od stuleci zachwyca swoim niepowtarzalnym urokiem. Romantyczne kanały, wąskie uliczki i renesansowe pałace sprawiają, że uchodzi za jeden z najpiękniejszych zakątków Europy. Jednocześnie naukowcy ostrzegają, że w ciągu najbliższych 30-50 lat część miasta może znaleźć się pod wodą w wyniku podnoszenia się poziomu mórz i osiadania gruntu. Ta świadomość przyciąga jeszcze więcej odwiedzających, chcących „zdążyć” zobaczyć Wenecję, zanim zniknie w lagunie. Niestety, masowa turystyka zaczyna przytłaczać zarówno mieszkańców, jak i samych podróżnych. W reakcji władze miasta wprowadziły nowy system opłat wstępu dla osób przyjeżdżających tylko na jeden dzień – od 5 do 10 euro, w zależności od sezonu. Celem jest ograniczenie napływu jednodniowych wycieczek i ochrona delikatnej struktury miasta. Efekty okazały się zauważalne, gdyż podczas tegorocznych wakacji liczba turystów była o około 30% niższa niż przewidywano. Jednocześnie coraz więcej osób zaczyna odkrywać mniej znane, spokojniejsze alternatywy, które oferują równie autentyczny włoski klimat – bez tłoku i pośpiechu. Mała Wenecja z wielkim urokiem Zaledwie pół godziny drogi od przepełnionej Wenecji leży Treviso – miasto, które coraz częściej przyciąga tych, którzy szukają włoskiego uroku w spokojniejszym, bardziej autentycznym wydaniu. Choć wielu podróżnych ląduje tu samolotem tanich linii, by od razu udać się do laguny, coraz więcej z nich postanawia zostać. I trudno się dziwić, gdyż Treviso zachwyca harmonią między tradycją a nowoczesnością. Jego średniowieczne mury otaczają labirynt wąskich uliczek, a kanały przecinające starówkę nadają miastu przydomek „małej Wenecji”. To właśnie tutaj, w lokalnej restauracji Le Beccherie, powstało klasyczne tiramisu, a z pobliskich wzgórz Prosecco Hills, wpisanych na listę UNESCO, pochodzi jedno z najbardziej rozpoznawalnych włoskich win musujących. Co więcej, zamiast tłumów turystów, tutejsze zaułki wypełnia zapach świeżego radicchio i rozmowy mieszkańców odpoczywających przy espresso. Nie jest to jednak jedynie oaza spokoju – Treviso stało się wzorem dla innych europejskich miast średniej wielkości. Otóż w 2025 roku otrzymało prestiżowy tytuł European Green Leaf Award, przyznawany przez Unię Europejską za realne działania na rzecz ekologii. Wyróżnienie to nie jest efektem przypadkowych decyzji, lecz konsekwencją wielu lat świadomej polityki miejskiej, która dowodzi, że włoski urok może iść w parze ze zrównoważonym rozwojem. Ekologiczna alternatywa dla Wenecji. Treviso inspiruje całą Europę Transformacja Treviso zaczęła się od prostego założenia, że przyszłość miasta zależy od jakości środowiska, w którym żyją jego mieszkańcy. Gdy Wenecja zmagała się z rosnącymi tłumami, zanieczyszczeniem laguny i przeciążoną infrastrukturą, władze Treviso podjęły decyzję o odwróceniu kierunku – zamiast gonić za turystami, zaczęły inwestować w czyste powietrze, wodę i przestrzeń publiczną. Dawne wysypisko przekształcono w park solarny, którego energia zasila część miejskiej infrastruktury. Zmodernizowano też system kanalizacyjny i rozwinięto tereny zielone – posadzono 6000 drzew, wprowadzono programy recyklingu w szkołach i zachęcano mieszkańców do rezygnacji z plastiku. Wzdłuż rzeki Sile, która przecina historyczne centrum, wytyczono nowe trasy rowerowe i piesze, a stare młyny wodne, niegdyś używane do mielenia zboża, dziś produkują energię elektryczną dla miejskiego targu rybnego. W efekcie Treviso stało się przykładem miasta, które potrafiło połączyć codzienne życie z troską o środowisko. Zamiast rywalizować z Wenecją o turystów, stworzyło własną tożsamość – spokojniejszą, bardziej zrównoważoną i bliską mieszkańcom, przyciągając tych, którzy szukają we Włoszech autentyczności, kameralnych ulic, dobrej kuchni oraz kontaktu z naturą. Źródło: BBC, European Commission, Islands Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wenecki „Lew św. Marka” nie pochodzi z Wenecji. Trop prowadzi aż do Chin i rodziny Marco Polo
Nowe badania sugerują, że słynny posąg skrzydlatego lwa z Placu św. Marka w Wenecji pochodzi z Chin. Prawdopodobnie został wykonany ponad tysiąc lat temu jako strażnik grobowy.
Artykuł opisujący badanie opublikowano w czasopiśmie „Antiquity”. – Wenecja to miasto pełne tajemnic, ale jedna z nich została rozwiązana: Lew św. Marka jest chiński i przeszedł Jedwabny Szlak – powiedział jego współautor, Massimo Vidale, archeolog z Uniwersytetu w Padwie. Skąd naprawdę pochodzi skrzydlaty lew z Wenecji? Analiza izotopów ołowiu zawartych w materiale rzeźby wykazała, że metal użyty do jego odlania pochodzi z dorzecza rzeki Jangcy. Ten region Chin obfituje w rudy miedzi, cynku, żelaza i złota. Posąg skrzydlatego lwa, który od XIII wieku stoi w Wenecji, od dawna intrygował badaczy. Jego forma nie odpowiada średniowiecznym wyobrażeniom lwa w sztuce europejskiej XI–XIV wieku. Rzeźba posiada cechy typowe dla chińskich dzieł epoki Tang (panującej w latach 618–907), szczególnie dla tzw. „zhènmùshòu” – strażników grobowców. Były to monumentalne figury łączące cechy lwa, fantastycznych stworzeń i demonów. Miały lwie pyski i grzywy, spiczaste uszy, skrzydła, a czasem rogi. Na weneckim lwie widoczne są ślady metalu, które mogą świadczyć o usunięciu takich rogów. Jak posąg trafił do Europy? Trop prowadzi do rodziny Marco Polo Autorzy badań stawiają hipotezę, że statua mogła trafić do Europy za sprawą kupców Niccolò i Maffeo Polo, czyli ojca i stryja Marco Polo. W XIII wieku przemierzali oni Jedwabny Szlak, prowadzili handel w Azji i spędzili kilka lat na dworze Kubilaj-chana w Pekinie. Być może natknęli się na strażnika grobowego, który odpowiadał ich wyobrażeniu o lwie – zwierzęciu, które w średniowiecznej Europie było znane głównie z opisów, nie z obserwacji. W tym czasie Wenecja budowała swoją potęgę morską i przyjęła skrzydlatego lwa św. Marka jako symbol. Kupcy z rodziny Polo mogli sprowadzić rzeźbę w częściach i powierzyć jej przeróbkę miejscowym rzemieślnikom. Tak mógł narodzić się obecny symbol miasta: lew ze skrzydłami, trzymający ewangelię. Badacze zastrzegają, że to wciąż hipoteza, lecz dobrze łączy ona dane archeometalurgiczne z kontekstem historycznym. Ostateczne rozstrzygnięcie należy do historyków, ale jedno wydaje się jasne: tajemniczy wenecki lew to nie tylko symbol potęgi miasta-państwa, lecz także świadectwo globalnych kontaktów i wymiany kulturowej na Jedwabnym Szlaku. Źródło: Antiquity Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Wenecjanie wygonili z miasta wielkie statki. Zmusili do ustępstw także miliardera
Zbliżający się ślub Jeffa Bezosa i Lauren Sanchez w Wenecji wywołał burzę. Mieszkańcy miasta protestowali przeciwko zamknięciu przestrzeni publicznej. Akcja zakończyła się sukcesem.
Spis treści Wenecjanie mówią „dość” – protest przeciwko miliarderowi Władze i biznes po stronie Bezosa – czy pieniądze wygrają? Wenecja kontra turystyka masowa – historia obywatelskiego oporu Około 300 młodych Wenecjan zebrało się nieopodal mostu Rialto, by zaprotestować przeciwko ślubowi miliardera Jeffa Bezosa i dziennikarki Lauren Sanchez. Miliarder wybrał właśnie Wenecję na tę okazję. Demonstranci, określający się jako „prekariusze” wyrazili swój sprzeciw wobec prywatyzacji przestrzeni publicznej i marginalizacji mieszkańców. Wenecjanie mówią „dość” – protest przeciwko miliarderowi Głównym celem protestujących było podkreślenie, że planowany na 28 czerwca ślub nie powinien odbyć się kosztem lokalnej społeczności. Potwierdzonymi lub podejrzewanymi lokalizacjami trzymanej w tajemnicy ceremonii są m.in. wyspa San Giorgio Maggiore oraz 14-wieczna Misericordia, dawny arsenał, obecnie ekskluzywne centrum eventowe. Most Rialto to niejedyne miejsce protestów. Demonstranci zapowiadali, że nie dopuszczą do ceremonii, blokując kanały pontonami i łodziami oraz organizując „ludzkie łańcuchy”. Organizatorka protestu, Federica Toninello, zadeklarowała, że Bezos „nigdy nie dotrze do Misericordii”. Inna aktywistka, Na Haby Stella Faye apelowała o to, by to nie stroje Sanchez (która rzekomo ma zmienić strój 27 razy w czasie ślubu i wesela) zapadły w pamięć, ale opór Wenecjan. Demonstranci krytykują też luksusowy jacht Bezosa o wartości 500 milionów dolarów oraz ogólnie obecność elit w mieście. Władze i biznes po stronie Bezosa – czy pieniądze wygrają? Nie wszyscy zgadzają się z działaniami aktywistów. Gubernator regionu, Luca Zaia, nazwał protest „hańbą” i apelował o otwarte przyjęcie Bezosa. Podobne stanowisko zajął burmistrz Wenecji, Luigi Brugnaro, który wyraził nadzieję, że ślub dojdzie do skutku, a protesty nie zniechęcą pary młodej. Podobnie wypowiadają się zagraniczni goście oraz mieszkańcy Wenecji związani z branżą turystyczną. Zwracają uwagę na korzyści ekonomiczne z takich wydarzeń – zatrudnienie lokalnych usługodawców, rezerwacje hotelowe, wzrost obrotów w restauracjach. Akcja skończyła się sukcesem. Miliarder zmienił lokalizację ceremonii. Zamiast w centrum Wenecji, ma się on odbyć w dzielnicy Castello. Wenecja kontra turystyka masowa – historia obywatelskiego oporu Protest stanowi punkt zapalny w szerszym konflikcie dotyczącym przyszłości Wenecji. Miasto od lat boryka się z problemami wynikającymi z nadmiernej turystyki. Wprowadzono m.in. opłatę wstępu (10 euro w sezonie), a liczba stałych mieszkańców spada przez brak szkół, szpitali i dostępnych cenowo mieszkań. Krytykowana jest również praktyka oferowania jedynie dorywczych miejsc pracy przy dużych wydarzeniach, bez realnych korzyści długoterminowych. Historia Wenecji pokazuje skuteczność obywatelskiego oporu. Przykładem jest udana kampania „No Grandi Navi”, która doprowadziła do zakazu wpływania dużych statków wycieczkowych do historycznego centrum miasta. Gigantyczne jednostki powodowały erozję morskiego dna, zanieczyszczenie wód i powietrza oraz zagrażały delikatnemu ekosystemowi laguny. Tysiące turystów z wycieczkowców przyczyniały się do pogorszenia jakości życia mieszkańców. Wenecjanie z pasją przeciwko temu protestowali. Dołączyli się do nich także ekolodzy oraz UNESCO, które zagroziło wpisaniem Wenecji na listę zagrożonego dziedzictwa. Włoski rząd ugiął się i w 2021 roku wprowadził zakaz wpływania wycieczkowców do weneckiej laguny. Od tego czasu statki muszą korzystać z alternatywnych tras i portów. Źródło: CNN Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Espresso z wody z weneckich kanałów? Oto nowa atrakcja Wenecji
Zarówno kultura picia kawy we Włoszech, jak i wątpliwa czystość weneckich kanałów są szeroko znane. Uczestnicy jednej z najważniejszych imprez odbywających się z Wenecji wpadli na kontrowersyjny pomysł. Podczas Biennale podają kawę przygotowaną z wody czerpanej z kanałów. Obawy są jednak zbędne – to okazja do wykorzystania nowatorskiej techniki filtracji.
Spis treści Kawa we Włoszech to coś więcej niż napój Tak smakuje Wenecja: kawa z wody czerpanej z kanałów Podczas rozpoczętego właśnie Biennale Architektury w Wenecji odwiedzający mają okazję spróbować espresso przygotowanego z wody pochodzącej prosto z weneckich kanałów. Jak to możliwe? Canal Cafe to projekt amerykańskiego studia designu Diller Scofidio + Renfro. Studio zbudowało specjalną instalację, która pobiera wodę wprost z weneckiej laguny i filtruje ją w innowacyjny sposób. Tak przygotowana woda staje się bazą pod serwowane od razu espresso. Kawa we Włoszech to coś więcej niż napój We Włoszech kawa to rytuał i istotna część codziennego życia i kultury. W Wenecji, podobnie jak w całym kraju, pije się ją szybko, często stojąc przy barze. Najpopularniejsza forma to espresso – mocne, aromatyczne i podawane w małych filiżankach. Wenecka kultura kawy to połączenie prostoty codziennego espresso z wyrafinowaniem historycznych kawiarni, takich jak Caffè Florian na Placu św. Marka. Pijąc kawę w tym mieście uczestniczymy w wielowiekowej tradycji, która jednak podlega ciągłym przemianom. Na niezwykły i kontrowersyjny pomysł wpadli uczestnicy jednej z najważniejszych imprez artystycznych na świecie: weneckiego Biennale. Jego architektoniczna edycja odbywa się w tym roku i właśnie się rozpoczęła (10 maja). Impreza potrwa do 23 listopada, a podczas niej można spróbować niezwykłej kawy. Do jej przygotowania pozyskuje się wodę wprost z weneckiej laguny. Tak smakuje Wenecja: kawa z wody czerpanej z kanałów Choć pomysł narodził się w 2008 roku, jego realizacja była możliwa dopiero teraz dzięki postępowi w technologiach filtracji. Canal Cafe zlokalizowana jest na terenie Arsenale, dawniej przemysłowym sercu miasta, a dziś jednej z głównych przestrzeni Biennale. Woda czerpana jest z pobliskiej laguny o tej samej nazwie, za pomocą widocznych dla odwiedzających przezroczystych rur, które doprowadzają ją do dwóch systemów oczyszczania. Pierwszy wykorzystuje znaną np. akwarystom, bardzo skuteczną metodę odwróconej osmozy, wraz z dezynfekcją promieniami UV. Drugi wykorzystuje filtrację biologiczną, z użyciem korzeni roślin. Oczyszczona i bezpieczna woda staje się bazą do zaparzenia espresso, serwowanego zwiedzającym w specjalnie zaprojektowanej kawiarni będącej częścią instalacji. Za projekt Canal Cafe studio Diller Scofidio + Renfro zostało nagrodzone Złotym Lwem – główną nagrodą weneckiego Biennale. Do listopada więc warto więc sobie zaplanować nie tylko zwiedzenie mostu Rialto, czy najpiękniejszej księgarni świata – także spróbowanie espresso dosłownie smakującego Wenecją Źródło: Time Out Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
„Najpiękniejsza księgarnia na świecie” stała się viralem. Zachwyca nie tylko turystów
Wenecka księgarnia zyskała miano prawdziwej sensacji w mediach społecznościowych. Książki „pływają” tu w gondolach i wannach, a koty drzemią między regałami. Urokliwa atrakcja stała się obowiązkowym przystankiem dla miłośników literatury i instagramowych ujęć.
Spis treści: Z miłości do książek i Wenecji Najpiękniejsza księgarnia na świecie? Popularność ma swoją cenę Miejsce nie tylko dla fanów selfie Tylko w 2024 roku Wenecję odwiedziło ponad 600 tysięcy turystów. Miasto na wodzie od lat niezmiennie przyciąga romantyczną atmosferą i bogactwem historii. Nie każdy jednak wie, że niedaleko placu św. Marka, znajduje się miejsce, które użytkownicy Instagrama i TikToka okrzyknęli „najbardziej fotogeniczną księgarnią na świecie”. Z miłości do książek i Wenecji Początki Libreria Acqua Alta sięgają 2002 r. Kiedy Luigi Frizzo zdecydował się otworzyć księgarnię, usłyszał, że wybrany przez niego lokal regularnie zalewa woda. Nie zraziło go to. Przeciwnie, powodzie potraktował jako inspirację dla nazwy. „Acqua alta” to po włosku „wysoka woda” – zjawisko dobrze znane mieszkańcom Wenecji, szczególnie jesienią i zimą, gdy kanały wylewają na ulice. Nie tylko nazwa księgarni nawiązuje do kapryśnej natury miasta. Sposób przechowywania książek również podporządkowano wodzie. Lektury spoczywają w gondolach, kajakach i starych wannach. To niebanalne, a przy tym praktyczne rozwiązanie, które chroni je przed zalaniem. Najpiękniejsza księgarnia na świecie? Lokal mieści się w starej kamienicy przy Calle Lunga Santa Maria Formosa – wąskiej uliczce w dzielnicy Castello. To właśnie tam odwiedzających wita plakat z odważną autoreklamą: „najpiękniejsza księgarnia na świecie”. Czy tak faktycznie jest? Libreria Acqua Alta to prawdziwy książkowy galimatias, ale właśnie w chaosie tkwi jej niepowtarzalny urok. Wnętrze składa się z kilku połączonych pomieszczeń, w których książki zajmują każdy wolny centymetr. Piętrzą się na krzesłach, w skrzyniach i na parapetach. Pośród tych kolorowych stosów krąży czarny kot o imieniu Dominique – niepisany gospodarz tego miejsca. Książki zniszczone podczas większych przypływów nie trafiły na makulaturę. Właściciel postanowił dać im drugie życie, układając z nich schody na taras z widokiem na kanał. To dziś jedno z najczęściej fotografowanych miejsc w całej księgarni. Popularność ma swoją cenę Dziennie przez Libreria Acqua Alta przewija się od dwóch do pięciu tysięcy osób. Większość trafia tu po obejrzeniu filmiku w internecie. Według Diany Zandy, która od 2023 roku odpowiada za organizacją pracy księgarni, ogromna popularność wymusiła wprowadzenie kilku zasad. Grupy liczące więcej niż dziesięć osób proszone są o wcześniejszy kontakt z księgarnią. Przy schodach czuwa pracownik, który pilnuje porządku i delikatnie przypomina, że na zrobienie zdjęcia każdy ma tylko krótką chwilę – tak, by kolejka mogła przesuwać się sprawnie. Miejsce nie tylko dla fanów selfie Choć większość odwiedzających przychodzi tu z telefonem w dłoni, Libreria Acqua Alta to nie tylko fotogeniczne wnętrze. Wśród tysięcy tytułów można znaleźć prawdziwe perełki. Jednym z najcenniejszych egzemplarzy jest pierwsze wydanie Le Fiale – zbioru poezji włoskiego poety Corrado Govoniego. Źródło: National Geographic
Most Rialto – co kryje najbardziej znany most Wenecji?
Most Rialto to nie tylko jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Wenecji, ale również świadectwo kunsztu architektów i inżynierów. Od wieków przyciąga uwagę turystów, artystów i badaczy kultury Włoch.
Spis treści: Kiedy powstał pierwszy Most Rialto? W jakim stylu zbudowano Most Rialto? Most Rialto w kulturze Most Rialto zaskakuje również dzisiaj Jak zaplanować podróż do Wenecji? Informacje praktyczne Tylko w 2024 roku Wenecję odwiedziło ponad 600 tys. turystów. Prawdopodobnie większość z nich pokonała spacerem zabytkowy Most Rialto, czyniąc z tego miejsca jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji turystycznych świata. Kiedy powstał pierwszy Most Rialto? Historia Mostu Rialto zaczyna się od skromnej drewnianej kładki wzniesionej w XII wieku. Nazywano ją „Ponte della Moneta” z powodu sąsiedztwa mennicy, gdzie wytwarzano weneckie dukaty. Kładka miała umożliwiać mieszkańcom i handlarzom przeprawę przez kanał Canale Grande – główną arterię komunikacyjną miasta. Pierwszy drewniany most – choć wówczas praktyczny – często ulegał niszczeniu. Powodzie, pożary oraz masywne towary transportowane na drugą stronę kanału sprawiały, że wymagał częstych napraw. Największe wyzwanie pojawiło się w 1444 roku, kiedy to podczas procesji most zawalił się pod ciężarem tłumu widzów obserwujących ślub córki doży. W XVI wieku władze Wenecji zdecydowały o budowie mostu, który przetrwa próbę czasu. Kamienną konstrukcję zlecono Antonio da Ponte – mało wówczas znanemu architektowi, który zdołał pokonać w konkursie tak uznanych artystów, jak choćby Michał Anioł. Budowa trwała trzy lata (1588–1591) i pochłonęła ogromne środki. Warto było jednak zapłacić i poczekać, bowiem rezultat przeszedł najśmielsze oczekiwania. W jakim stylu zbudowano Most Rialto? Most Rialto to majstersztyk renesansowej inżynierii. Ten dominujący od przynajmniej dekady we włoskim budownictwie styl nieustannie poszukiwał nowych proporcji, nawiązując do antycznej teorii komponowania przestrzeni. Łukowy most o długości 48 metrów i szerokości 22 metrów wspiera się na drewnianych palach, wbitych w muliste dno Canale Grande. Podczas budowy wykorzystano ponad 12 tys. pali, które do dziś zapewniają stabilność konstrukcji. Most zaprojektowano w taki sposób, aby mógł spełniać funkcje nie tylko komunikacyjne, ale także handlowe. Znajdujące się na nim pasaże były miejscem, gdzie kupcy sprzedawali drogie towary, takie jak przyprawy, jedwab czy biżuteria. Rialto wyróżnia także jego artystyczne detale. Na balustradach mostu znajdują się płaskorzeźby przedstawiające świętych patronów miasta. Warto zwrócić uwagę na rzeźbione figury Dziewicy Maryi i św. Teodora, które symbolizują opiekę nad Wenecją i jej mieszkańcami. Most Rialto w kulturze Most Rialto wielokrotnie pojawiał się w literaturze, filmach i serialach. William Shakespeare w „Kupcu weneckim” uczynił go miejscem ważnych dla dramatu wydarzeń. W filmie „Turysta” z 2010 roku most jest malowniczym tłem dla akcji dla bohaterów granych przez Angelinę Jolie i Johnny’ego Deppa. Sceny z Rialto znajdziemy także w „Casino Royale” z serii o Jamesie Bondzie oraz w serialu „Luna Nera”. W literaturze warto sięgnąć po powieści amerykańskiej pisarki Donny Leon, które przenoszą czytelnika do świata weneckich kryminałów. Rialto, z jego historycznym urokiem, stanowi nieodłączny element opisywanej przez autorkę scenerii. Most Rialto zaskakuje również dzisiaj W czasach późnego średniowiecza Wenecja wciąż stanowiła jedno z najważniejszych centrów handlowych nie tylko ówczesnej Europy, ale całego świata. Most Rialto stał się z kolei symbolem potęgi miasta i zamożności jego mieszkańców. Imponująca wytrzymałość – Sceptycy przewidywali, że kamienna konstrukcja zawali się pod własnym ciężarem. Architekt Antonio da Ponte zwykł odpowiadać na te przestrogi słowami: „Zobaczymy za 500 lat”. I jak się okazuje, miał rację. Most stoi do dziś i wciąż zachwyca. Nie tylko most – Dawniej w okolicach Mostu Rialto mieścił się jeden z najważniejszych rynków w Wenecji. Handlowano tam przyprawami, złotem, a także jedzeniem. Dziś funkcjonuje tu targ, na którym można kupić świeże ryby i lokalne specjały, takie jak suszone pomidory, oliwki i ser Grana Padano. Most zakochanych – Legenda głosi, że most przynosi szczęście zakochanym. Wiele par przychodzi tutaj, aby wyznać sobie miłość i zrobić pamiątkowe zdjęcie. Dziś Most Rialto to jedna z najpopularniejszych atrakcji turystycznych w Wenecji. Codziennie przechodzą tędy tysiące ludzi. Z mostu roztacza się ikoniczny widok na Canale Grande, a okolice są pełne urokliwych zaułków, kawiarni i sklepów. Wieczorem okolice mostu zamieniają się w miejsce oblegane przez lokalnych artystów i muzyków. Jak zaplanować podróż do Wenecji? Wenecja to miasto, które jest łatwo dostępne dla podróżujących z Polski. Loty do Wenecji Bezpośrednie loty do Wenecji oferują linie lotnicze z Warszawy, Krakowa i Gdańska. Lotnisko Marco Polo oddalone jest od centrum miasta o zaledwie 13 km. Po dotarciu do centrum najlepiej skorzystać z tramwaju wodnego (vaporetto), który dowiezie bezpośrednio w okolice Mostu Rialto. Alternatywą jest przejazd autobusem do Piazzale Roma, skąd można dojść pieszo lub przeprawić się wodnym taksówką. Noclegi w Wenecji Wenecja oferuje szeroką gamę miejsc noclegowych – od luksusowych hoteli po spokojniejsze pensjonaty. W pobliżu Mostu Rialto warto rozważyć 4-gwiazdkowy Hotel Rialto (Riva del Ferro) lub 3-gwiazdkowy Antica Locanda Sturion Residenza d'Epoca (C. del Sturion, 679). Oba obiekty oferują niezapomniane widoki na Canale Grande i dogodną lokalizację. Dla osób szukających bardziej budżetowych opcji polecamy pensjonaty w dzielnicach Santa Croce lub Cannaregio – blisko centrum, ale nieco dalej od największego turystycznego zgiełku. Informacje praktyczne Planując zwiedzanie Wenecji warto pamiętać, że miasto jest niemal w całości wolne od ruchu samochodowego. Wygodne buty to podstawa, zwłaszcza jeśli planujemy dłuższe spacery po brukowanych uliczkach. Najlepszy czas na wizytę na Moście Rialto to poranek lub wieczór, kiedy liczba turystów jest mniejsza, a widoki – szczególnie o zachodzie słońca – zapierają dech w piersiach. Nie zapomnijmy także o lokalnych przysmakach. Restauracje w pobliżu mostu serwują dania takie jak risotto z owocami morza czy słynną wenecką przekąskę – cicchetti. Wenecja to także miasto wina – warto spróbować lokalnego prosecco. Warto pamiętać, że w 2024 roku władze Wenecji wprowadziły opłaty dla turystów, aby dbać o zrównoważony rozwój miasta. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Poveglia to miejsce z wyjątkowo mroczną historią. Niewielką wyspę podobno nawiedzają duchy
Poveglia jest miejscem z wyjątkowo mroczną historią. Z azylu zmieniła się w wyludniony skrawek lądu, by po latach stać się miejscem przymusowej izolacji wielu osób. Na jej temat powstało wiele niepokojących legend, podsycanych faktem, że wstęp na nią jest zakazany. Zamiast odstraszać, niepokojące opowieści tylko potęgują zainteresowanie tajemniczą wyspą. Jaka historia towarzyszy temu miejscu? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Gdzie znajduje się Poveglia? Dlaczego wyspa Poveglia jest uważana za nawiedzoną? Historia Poveglii Co dalej z Poveglią? Na świecie jest wiele miejsc, które wzbudzają niepokój. Do takich należy choćby indyjska dolina Parvati, nazywana „doliną śmierci”. W Polsce złą sławą owiany jest choćby Nosal – góra samobójców. Nie brakuje u nas także miejsc rzekomo nawiedzonych. Za każdym stoi mroczna historia, która pobudza wyobraźnię i prowokuje poszukiwaczy przygód i badaczy zjawisk paranormalnych. Należy jednak podkreślić, że pod względem złej sławy nawet najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce nie mogą równać się z Poveglią. Gdzie znajduje się Poveglia? Poveglia to mała, mierząca zaledwie siedem hektarów wyspa w Lagunie Weneckiej, zlokalizowana między Wenecją a Lidio. Płynący jej środkiem kanał dzieli ją na część północną i południową. Brzmi jak wstęp do opisu miejsca obfitującego w atrakcje turystyczne? Tylko pozornie. Prowincja Wenecja znajduje się wysoko na liście najciekawszych destynacji na południu Europy, ale Poveglia nie figuruje w większości przewodników turystycznych. Niezamieszkana wyspa nie jest szturmowana przez przyjezdnych. Nic dziwnego, bo nie łatwo znaleźć śmiałka, który zgodziłby się odbyć płatny rejs swoją łodzią. Mimo to (a może właśnie dlatego) nie brakuje chętnych, którzy na Poveglii chcieliby przeżyć przygodę swojego życia. Niektórym udaje się tam dostać, czego dowodzą zamieszczane w internecie foto- i wideorelacje. Dlaczego wyspa Poveglia jest uważana za nawiedzoną? Poveglia ma reputację jednego z najbardziej nawiedzonych miejsc na świecie. Mówi się, że tamtejsze lasy wyrosły na prochach chorych na dżumę, a po korytarzach ruin dawnego szpitala psychiatrycznego do dziś snują się zjawy – duchy osób, które kiedyś miały być tam poddane okrutnym kaźniom. Opowieści o niesamowitych zjawiskach są tam powtarzane od dawna. Nawet dzisiaj niektórzy Włosi wierzą, że na wyspie straszy. Atmosferę niepokoju dodatkowo potęguje fakt, że przebywanie tam jest nielegalne. Ruiny dawnego szpitala psychiatrycznego prezentują się złowrogo, a po zmroku nawet najodważniejszych mogą przyprawić o gęsią skórkę. Nocną atmosferę wszechobecnej grozy dodatkowo potęguje brak jakichkolwiek źródeł światła i absolutna cisza, którą chwilami przełamują pohukiwania sów i inne odgłosy dzikich zwierząt. W takim miejscu wyobraźnia działa na wysokich obrotach i łatwo przypisać nadprzyrodzone cechy całkowicie normalnym zjawiskom. Tym bardziej, że dookoła nie brakuje artefaktów mrocznej przeszłości. Jednym z najbardziej wyrazistych jest kamienna płyta z wyrytym napisem: „Ne fodias vita functi contagio requiescunt”, co oznacza: „Nie kop, tu spoczywają zmarli, którzy za życia cierpieli zarazę”. Drastyczna historia tego miejsca stała się podwaliną historii niesamowitych. Prawdą jest, że obowiązuje zakaz wstępu na wyspę, ale zarządzenie to nie ma nic wspólnego z rzekomymi zjawiskami paranormalnymi. Wyjaśnienie jest prozaiczne – tamtejsze zabudowania znajdują się w fatalnym stanie. Nie jest też prawdą, że Włosi unikają tego miejsca jak „diabeł święconej wody”. Północna część wyspy, gdzie podobno kremowano i grzebano ofiary dżumy, dość często bywa odwiedzana, o czym świadczą choćby liczne paleniska, na które można się tam natknąć. Trzeba jednak pamiętać, że przebywanie tam jest niebezpieczne i nikomu nie polecamy eksploracji Poveglii. Warto natomiast zapoznać się z historią tego miejsca. Historia Poveglii Po raz pierwszy Poveglia została wymieniona w kronikach datowanych na 421 rok. Według zapisów, mieszkańcy Este i Padwy mieli schronić się tam przed inwazją ludów barbarzyńskich. Cztery stulecia później populacja wyspy zaczęła rosnąć, a Poveglia zyskiwała na znaczeniu. Rozwój tego obszaru został zahamowany w 1379 roku, gdy flota genueńska przypuściła atak na Wenecję. Mieszkańców wyspy ewakuowano wówczas na Giudeccę. Przez kolejne stulecia wyspa pozostawała niezamieszkana. W 1527 roku doża Andrea Gritti przekazał ją mnichom z Camaldolese, jednak ci odmówili przyjęcia ofiary. Dopiero w 1645 roku władze Republiki Weneckiej postanowiły zagospodarować teren Poveglii. Wzniesiony został tam ośmiokątny fort, będący elementem umocnień chroniących wejścia do laguny. Poveglia izolatką dla chorych na dżumę Przeznaczenie wyspy zmieniło się w XVIII wieku, gdy znalazła się pod jurysdykcją Urzędu Zdrowia Publicznego (Magistrato alla Sanità). W 1776 roku Poveglię zmieniono w punkt kontrolny statków wpływających do Wenecji. Na mocy przepisów sanitarnych kontroli poddawano zarówno towary, jak i pasażerów. Pierwsze przypadki dżumy na jednostkach wpływających do laguny odnotowano w 1793 roku. W rezultacie na wyspie zaczęto izolować osoby dotknięte czarną śmiercią. Nie dotyczyło to tylko przybywających do Republiki. Na Poveglię trafiali także mieszkańcy, u których stwierdzono symptomy choroby, a także ciała zmarłych. Według różnych źródeł, na północy wyspy pochowano zwłoki i prochy ok. 150 tys. osób, jednak należy podkreślić, że są to dane niepotwierdzone. Pewne jest natomiast, że wyspa pełniła funkcję lazaretu aż do 1814 roku. Poveglia jako szpital psychiatryczny Ponowne wykorzystanie wyspy w charakterze stacji kwarantannowej miało miejsce w XX wieku, jednak przeznaczenie Poveglii szybko uległo zmianie. W 1922 roku istniejące zabudowania zostały przekształcone w azyl dla osób wymagających leczenia długotrwałego i psychiatrycznego. Placówka działała przez 46 lat. W trakcie jej funkcjonowania na jaw wyszły przerażające fakty. Miały być tam praktykowane zabiegi niemające nic wspólnego z praktyką medyczną. Jeden z lekarzy miał poddawać chorych eksperymentom, którym bliżej było do tortur niż do terapii. Wkrótce sam miał postradać zmysły. Podobno czuł fetor gnijącego mięsa i widywał duchy, nie tylko ofiar swoich nieludzkich eksperymentów, ale także chorych na dżumę, którzy ponad sto lat wcześniej zakończyli na wyspie swój żywot. Podobno doktor nie poradził sobie z załamaniem nerwowym i wyskoczył z okna dzwonnicy. Co dalej z Poveglią? Po zamknięciu szpitala w 1968 roku wyspa przez krótki czas była wykorzystywana do celów rolniczych. Jednak szybko opustoszała i do dziś pozostaje niezamieszkana i nieeksploatowana. Co jakiś czas pojawiają się pomysły na zagospodarowanie tego terenu. W 2014 roku Poveglia miała być wydzierżawiona na 99 lat. Miał na niej powstać luksusowy hotel. Dwa lata później stowarzyszenie Poveglia per Tutti (Poveglia dla każdego) zaczęło domagać się ponownego jej otwarcia i zorganizowania tam centrum rekreacyjnego. Żaden z tych pomysłów nie doczekał się realizacji. Poveglia wciąż pozostaje opuszczona i owiana aurą grozy, napędzającą interes lokalnym przewoźnikom, którzy wbrew zakazowi organizują rejsy na zamkniętą wyspę, żądając za swoje usługi wygórowanej opłaty. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Wenecja – co warto zobaczyć i jak zaplanować zwiedzanie?
Wenecja to jedno z najbardziej fascynujących miast świata, które łączy w sobie bogatą historię, sztukę i niezapomnianą atmosferę. Od setek lat inspiruje artystów, pisarzy i reżyserów, przyciągając turystów swoimi kanałami, zabytkami i kulturowymi wydarzeniami. Ten przewodnik pomoże ci odkryć najważniejsze atrakcje Wenecji, jak poruszać się po mieście bez samochodów oraz jak w pełni cieszyć się jego niezwykłą ofertą kulturalną.
Spis treści: Dlaczego warto odwiedzić Wenecję? Co zobaczyć w Wenecji? Najważniejsze atrakcje Jak poruszać się po Wenecji? Gdzie zjeść w Wenecji? Najlepsze restauracje i lokale Wydarzenia kulturalne w Wenecji Kiedy najlepiej odwiedzić Wenecję? Wenecja to miasto, które zaskakuje na każdym kroku. Jej bogata historia, architektura i kultura sprawiają, że warto spędzić tu więcej niż tylko kilka dni. Odkrywając urokliwe zakątki, wąskie kanały i lokalne smaki, można poczuć prawdziwą magię tego miejsca. Niezależnie od pory roku, Wenecja pozostaje jednym z najpiękniejszych i najbardziej inspirujących miejsc na świecie. Dlaczego warto odwiedzić Wenecję? Wenecja, zbudowana na 117 wyspach, połączonych ponad 400 mostami, to miasto o unikatowym charakterze. Wąskie kanały, klimatyczne uliczki i zabytkowe budowle tworzą jedyny w swoim rodzaju krajobraz. Kolory są tu niezwykłe, nieporównywalne z niczym. Zjawiskowe budynki, światowej klasy muzea, wytworne restauracje, spektakularne hotele. Atmosfera miasta, szczególnie w mglisty jesienny poranek, potrafi zahipnotyzować każdego odwiedzającego. Wenecja to także miejsce pełne historii – to tutaj urodził się Casanova, a zmarł Tycjan. Miasto było tłem dla wielu filmów, od klasycznych po współczesne, w tym takich hitów jak „Turysta” czy „Włoska robota”. Co zobaczyć w Wenecji? Najważniejsze atrakcje Plac Świętego Marka (Piazza San Marco) Plac Świętego Marka to serce Wenecji, miejsce pełne historii i monumentalnych zabytków. Dominującym elementem jest Bazylika Świętego Marka – oszałamiająca budowla o bogatych zdobieniach i imponujących mozaikach. Obok znajduje się dzwonnica św. Marka, z której rozciąga się widok na miasto. Nieopodal znajduje się również słynna Caffè Florian, jedno z najstarszych miejsc, gdzie bywali tacy artyści jak Charles Dickens czy Giacomo Casanova. Canal Grande Canal Grande to najsłynniejszy kanał w Wenecji, który wije się przez miasto niczym szeroka rzeka, dzieląc je na dwie części. Rejs vaporetto po Canal Grande to najlepszy sposób, by podziwiać historyczne pałace, w tym Palazzo Grassi i Ca’ d’Oro. Podróż gondolą przez mniejsze kanały daje inne doświadczenie: „Płyniemy wąziutkim kanałem... tu mieszkał Goethe, tu bywał Mozart...”. Most Rialto (Ponte di Rialto) Najstarszy most w Wenecji, symbolizujący miasto od stuleci. Łączy dwie historyczne dzielnice: San Marco i San Polo. Widok z mostu na Canal Grande to jedno z najbardziej ikonicznych miejsc w Wenecji, a pobliskie targowiska tętnią życiem. Targ Rialto to idealne miejsce na zakup świeżych produktów i lokalnych specjałów. Karnawał w Wenecji Karnawał w Wenecji to wyjątkowe wydarzenie, które przyciąga ludzi z całego świata. Maski, kostiumy, bale i parady zamieniają miasto w magiczną scenerię pełną kolorów i tajemniczości. Tradycja ta sięga czasów średniowiecza, a współczesny karnawał to hołd dla dawnej chwały Republiki Weneckiej. Wenecja bez karnawału jest niepełna, a maski to symbol, który można znaleźć w niemal każdym sklepie z pamiątkami. Jak poruszać się po Wenecji? Wenecja to miasto, w którym nie ma samochodów, co sprawia, że poruszanie się po niej jest wyjątkowe. Warto poznać dostępne środki transportu: Vaporetto Vaporetto to wodne tramwaje, które są podstawowym środkiem transportu publicznego. Bilet na jednorazowy przejazd kosztuje około 7,50 euro, ale jeśli planujesz dłuższy pobyt, opłaca się kupić karnet. Gondola Gondola to najbardziej romantyczny sposób zwiedzania Wenecji, choć dość kosztowny – przejażdżka kosztuje około 80 euro za 30 minut. Podróż gondolą to zdecydowanie niezapomniane przeżycie, na które warto się skusić. Łodzie te suną dostojnie po 177 kanałach. Gondolier, stojący na końcu rufy, ubrany jest na czarno. Dostojnie trzyma oburącz, zdawałoby się, lekkie wiosło. Czasami nawet zaśpiewa, co nada jeszcze większego uroku całemu doświadczeniu. Taxi wodne Dla tych, którzy cenią sobie wygodę, dostępne są także taksówki wodne. Są znacznie droższe niż vaporetto, ale oferują większy komfort i szybszy transport. Gdzie zjeść w Wenecji? Najlepsze restauracje i lokale Wenecja to nie tylko zabytki, ale również wyśmienita kuchnia. Oto kilka miejsc, które warto odwiedzić, aby spróbować lokalnych specjałów: All’Arco To miejsce słynie z cicchetti – małych przekąsek podawanych z winem. Atmosfera w All’Arco jest nieformalna, a jedzenie wyjątkowo smaczne: „Czekam w kolejce, gdy nagle ktoś wychodzi z kuchni spowitej dymem. Wszyscy wytężają wzrok w kierunku tacy z kanapeczkami". Harry’s Bar Harry’s Bar to legenda, gdzie powstał słynny drink Bellini. To miejsce, które odwiedzali tacy giganci literatury jak Ernest Hemingway. Pasticceria Tonolo Jedna z najlepszych cukierni w Wenecji, idealna na poranną kawę i słodkości. Jak twierdzi wielu turystów, ich wypieki to absolutna konieczność podczas wizyty w mieście. Wydarzenia kulturalne w Wenecji Biennale Architektury Biennale Architektury w Wenecji to jedno z najważniejszych wydarzeń w świecie sztuki i architektury. Co dwa lata miasto gości artystów i architektów z całego świata, którzy prezentują swoje innowacyjne projekty i pomysły. Festiwal Filmowy Wenecja to także miasto filmowe, a Festiwal Filmowy, który odbywa się tutaj co roku na przełomie sierpnia i września, jest najstarszym tego typu wydarzeniem na świecie. To doskonała okazja, aby zobaczyć najnowsze produkcje kinowe i spotkać największe gwiazdy światowego kina. Kiedy najlepiej odwiedzić Wenecję? Najlepszy czas na zwiedzanie Wenecji to wiosna (kwiecień–czerwiec) oraz jesień (wrzesień–październik), kiedy temperatury są łagodniejsze, a liczba turystów mniejsza. Latem miasto może być zatłoczone i gorące, natomiast jesienią Wenecja często zmaga się z acqua alta, czyli powodziami, które zalewają niektóre części miasta.
Marco Polo wymyślił podróż do Chin? Włoski historyk przedstawia dowody
Czy Marco Polo, najsłynniejszy europejski podróżnik, nigdy w rzeczywistości nie dotarł do Chin? Tak twierdzi Daniele Petrella, archeolog z Uniwersytetu w Neapolu. W okresie średniowiecza oszustwa dotyczące rzekomo odwiedzanych dalekich lądów zdarzały się często. Opowieści o tym, co znajduje się na krańcach świata, nie było w zasadzie jak weryfikować.
Spis treści: Czy Marco Polo rzeczywiście dotarł do Chin? Kim był Marco Polo? Dzieło „Opisanie świata”, opis podróży weneckiego kupca Marco Polo do Chin, to jedna z najsłynniejszych opowieści średniowiecznej Europy. Choć większość badaczy przyjmuje, że historia jest raczej prawdziwa, od czasu do czasu pojawiają się argumenty kwestionujące zgodność „Opisania świata” z faktami. Czy Marco Polo rzeczywiście dotarł do Chin? Prof. Daniele Petrella, archeolog z Uniwersytetu w Neapolu, doszedł do wniosku, że przedstawiona w „Opisaniu świata” kronika podróży do Chin nie pochodzi od naocznego świadka. Ma być za to zlepkiem różnych historii, które Marco Polo mógł usłyszeć od perskich kupców. Zdaniem prof. Petrelli podróżnik zetknął się z nimi już w rejonie Morza Czarnego, a dalej na Wschód nigdy nie dotarł. – Opowieść Marco Polo jest pełna nieścisłości. Podróżnik miesza szczegóły dwóch różnych wypraw Kubilaja-chana przeciwko Japonii, podając choćby, że tajfun uderzył w chińską flotę nie w 1274 r., a w 1281 r. Opisane przez Marco Polo chińskie statki miały mieć po pięć masztów. W rzeczywistości miały tylko trzy maszty – tłumaczy włoski archeolog. I dodaje: – Opisując substancję uszczelniającą kadłuby, używa rzekomo chińskiego słowa chynam. Tymczasem określenie to pochodzi z języka perskiego. Często wymienia też perskie nazwy miejscowości (zamiast chińskich i mongolskich). I co szczególnie zaskakujące, nigdy nie wspomina o typowo chińskich zwyczajach: krępowaniu stóp, jedzeniu pałeczkami, piciu herbaty czy budowie Wielkiego Muru. W okresie średniowiecza oszustwa dotyczące rzekomo odwiedzanych dalekich lądów zdarzały się często. Opowieści o tym, co znajduje się na krańcach świata, nie było w zasadzie jak weryfikować. Jeśli rewelacje włoskiego archeologa okażą się prawdziwe, potwierdzi się teoria, że pierwszym Europejczykiem, który dotarł do Chin, był brat Benedykt z Polski. Kim był Marco Polo? Przez niemal osiem stuleci Marco Polo uchodził za jednego z największych europejskich podróżników i odkrywców. Jako pierwszy miał opisać ogromne imperium Mongołów, które wówczas zagarnęło obszar całych Chin. Marco Polo urodził się ok. 1254 r. w Wenecji. Miejsce, w którym przyszedł na świat, nie pozostaje bez znaczenia dla dalszych losów podróżnika. Wenecja była wówczas państwem kupieckim, a obywatele republiki prowadzili handel ze Wschodem. Również Niccolò, ojciec Marco, a także jego stryj Maffeo, mieli kontakt z azjatyckimi kupcami. Zgodnie z powszechnie znaną historią dwaj mężczyźni wyruszyli w 1260 roku w podróż do Azji Środkowej i dotarli aż na dwór wielkiego chana Kubilaja. Ten pierwszy w wielkich chanów mongolskich, a później również cesarz Chin, przeniósł stolicę swojego państwa z Karakorum do Chanbałyku – dzisiejszego Pekinu. W 1271 roku bracia wyruszyli ponownie na Wschód. Tym razem w towarzystwie dwóch misjonarzy, a także młodego Marco. Wyprawa po czterech latach dotarła do letniej rezydencji chana. Następne 17 lat mieli spędzić w Chinach. Niewiele wiadomo o tym okresie, ale według późniejszej relacji Marco stał się on ulubieńcem Kubilaj-chana. Około 1292 r. weneccy podróżnicy zdecydowali się towarzyszyć mongolskiej księżniczce w jej morskiej podróży do Persji, gdzie miała poślubić króla Arguna. Trasą prowadzącą przez Sumatrę, Cejlon i południowe Indie dotarli do Zatoki Perskiej. Tam opuścili orszak i skierowali się w kierunku Konstantynopola. W 1295 r. wrócili do Wenecji. Po powrocie Marco zaangażował się w konflikt między Wenecją a Genuą. W 1298 r. został przez Genueńczyków uwięziony. Opowieści, które snuł w więzieniu, przyciągnęły uwagę Rusticellego, pisarza z Pizy, który zaczął je spisywać, upiększając zmyślonymi przez siebie detalami. Książka „Opisanie świata” zdobyła ogromną popularność w całej Europie. Po odzyskaniu wolności Polo wrócił do Wenecji. Zmarł w 1324. Źródło: National Geographic Polska Artykuł został opublikowany po raz pierwszy w 2011 roku.
Czerwcówka 2024 za granicą. Tanie loty (nie tylko) do Włoch kuszą Polaków
Czerwcówka jest kolejną – zaraz po majówce – okazją do kilkudniowego wypoczynku przed rozpoczęciem sezonu wakacyjnego. Sprawdź, dokąd warto się wybrać na długi weekend czerwcowy, nie wydając przy tym fortuny.
W tym artykule: Czerwcówka 2024 – tanie loty z Polski Gdzie jechać na długi weekend czerwcowy? Majówka 2024 już zaplanowana? Jeśli tak, to pora o pomyśleć o długim weekendzie czerwcowym, czyli czerwcówce. Z pomocą przychodzą eksperci popularnej platformy podróżniczej, którzy przygotowali zestawienie kierunków idealnych na krótki urlop w niskiej cenie. Na liście m.in. Ateny, Paryż czy Wenecja. Czerwcówka 2024 – tanie loty z Polski Boże Ciało w 2024 r. wypada dosyć wcześnie, bo w czwartek, 30 maja. Warto zatem rozważyć wzięcie urlopu dzień później, by cieszyć się przedłużonym weekendem i udać się w kolejną wymarzoną podróż. Sprzyja temu nie tylko kalendarz, ale również ceny biletów lotniczych, które na dwa miesiące przed czerwcówką nie poszybowałby jeszcze w górę i są wciąż dość atrakcyjne, jak na ten okres. – Nasze wspólne badania z agencją GfK potwierdzają, że najwięcej podróżujących Polaków (65%) rezerwuje city breaki od 1 miesiąca do ponad 3 miesięcy przed podróżą. Wykupienie biletów lotniczych z takim wyprzedzeniem pozwala sporo zaoszczędzić. A z badań wiemy, że dla ponad połowy ankietowanych Polaków (52%) okazyjna cena lotów to najważniejsza kwestia przy organizacji kilkudniowego wyjazdu – wyjaśnia Deniz Rymkiewicz, ekspert eSky.pl . Dni wolne od pracy 2024. Weź 10 dni urlopu, by wypoczywać przez 33 Kiedy najlepiej wziąć urlop w 2024, by móc cieszyć się wakacjami jak najdłużej? Ci, którzy dobrze zagospodarują swoim kalendarzem, mogą liczyć nawet na miesiąc wolnego. Opracowaną przez platformę eSky.pl listę najtańszych kierunków na długi weekend czerwcowy otwierają Włochy, gdzie polecimy już z mniej niż 400 zł w obie strony. Zainteresowani krótkim urlopem do słonecznej Italii mają do wyboru Wenecję, Rzym oraz Pizę. I tak za lot z Katowic do „Pływającego Miasta” w dniach 31 maja–4 czerwca zapłacimy 244 zł; 381 zł z Gdańska do włoskiej stolicy (31 maja–4 czerwca) oraz 390 zł za połączenie Wrocław–Piza (2–4 czerwca). Osobom, które chcą przeznaczyć maksymalnie 400 złotych na bilety lotnicze, proponujemy Paryż (29–31 maja; Modlin–Beauvais). Stolica Francji na przełomie lipca i sierpnia będzie gospodarzem 32. Letnich Igrzysk Olimpijskich. Dlatego końcówka maja to ostatni dzwonek, by zarezerwować wycieczkę nad Sekwanę w przystępnej cenie. Miłośnikom serialu „Gry o tron” polecamy z kolei chorwacki Dubrownik, gdzie kręcono hitową produkcję. Za loty w dwie strony w dniach 2–5 czerwca (wylot z Wrocławia) zapłacimy 389 zł. Miasto słynie z licznych zabytków, masy atrakcji, pięknej architektury, przepysznej kuchni oraz nocnego życia. Ten aquapark oferuje „lato przez cały rok”. Polacy upatrzyli go sobie już dawno 28 zjeżdżalń, 14 basenów i „lato przez cały rok”. A to wszystko zaledwie godzinę drogi od polskiej granicy. Mowa o jednym z największych parków wodnych w Europie, który swoją ofertą... Gdzie jechać na długi weekend czerwcowy? Inne propozycje? Za niewiele więcej niż do Paryża czy Dubrownika polecimy do Aten. Ze stolicy Dolnego Śląska do stolicy Grecji dolecimy za 404 zł w dwie strony (2–5 czerwca). Spragnionych hiszpańskiego słońca z pewnością zainteresuje natomiast połączenie Katowice–Walencja za 451 zł, także w dniach 2–5 czerwca. Warto jednak pamiętać, że im bliżej dnia wylotu, tym większe szanse, że ceny biletów wzrosną. Dlatego jeśli planujemy długi weekend czerwcowy spędzić poza domem, warto zarezerwować sobie wyjazd już teraz. Źródło: eSky.pl. Szukasz fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska”. Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Ciekawostki o Wenecji. Jak powstało „Pływające Miasto” i czy kiedyś może zniknąć?
Ciekawostki o Wenecji, czyli jednym z najchętniej odwiedzanych miast na Starym Kontynencie. Dowiedz się, z czego słynie i jakie tajemnice skrywa perła Adriatyku.
W tym artykule: Najważniejsze informacje o Wenecji Z czego słynie Wenecja? Polowanie na czarownice, czyli ostatnia... kolumna ratunku Czy Wenecja zatonie? Ciekawostki o Wenecji Ciekawostki o Wenecji, podobnie jak ciekawostki o Włoszech, z pewnością zaintrygują niejednego miłośnika podróżowania. Zarówno tych, którzy już na własne oczy mogli się przekonać, jak pięknym miastem jest Wenecja. Jak i tych, którzy dopiero planują odwiedzić perłę Adriatyku. Najważniejsze informacje o Wenecji Wenecja jest miastem położonym na północy Włoch nad Morzem Adriatyckim, a zarazem stolicą regionu Wenecja Euganejska. Pod względem liczby mieszkańców (według danych z 2021 r. było ich ponad 255 tysięcy) plasuje się w drugiej dziesiątce włoskich metropolii. Wenecja założona została pod koniec VI wieku na grząskich wysepkach i piaszczystych łachach u wybrzeży Adriatyku przez ludzi, którzy uciekali przed najazdem Hunów na północną Italię. Przez ponad tysiąc lat miasto było stolicą niezależnej Republiki Weneckiej – jednej z morskich i handlowych potęg Morza Śródziemnego. Wenecja nigdy nie została podtopiona i z założenia miała być miastem na wodzie. Jej założyciele stwierdzili, że podmokle tereny będą odstraszać wrogie plemiona. Wenecja położona jest na ponad 100 wyspach, posiada 170 kanałów i 400 mostów. Wenecja podzielona jest na sześć dzielnic: Santa Croce, San Polo, San Marco, Castello, Dorsoduro i Cannaregio. Herbem Wenecji jest skrzydlaty, złoty lew przytrzymujący otwartą księgę z wyrytymi słowami anioła. Miastami partnerskimi Wenecji są m.in. chorwacki Dubrownik, stolica Armenii – Erywań, turecki Stambuł czy Tallin w Estonii. Lotnisko Marco Polo w Wenecji oddalone jest od centrum miasta o ok. 15 km. Patronem miasta jest św. Marek, który według krążących legend przepływał kiedyś w okolicach Wenecji i podczas sztormu udzielił pomocy miejscowym żeglarzom. Wenecjanie obchodzą święto swojego patrona każdego roku 25 kwietnia. Od 2015 roku funkcję burmistrza Wenecji piastuje Luigi Brugnaro, włoski przedsiębiorca i polityk, a od 2021 r. prezes partii Coraggio Italia. Z czego słynie Wenecja? Gondole to najbardziej charakterystyczny symbol Wenecji. Po zarządzeniu Senatu Republiki w 1630 roku wszystkie gondole mają kolor czarny. Podzielone na sześć „zębów” metalowe okucie dziobu symbolizuje sześć dzielnic miasta. Nic więc dziwnego, że gondolierów w Wenecji można spotkać praktycznie na każdym kroku. Wenecja, tak jak Rio de Janeiro, jest miastem, które od lat słynie z balów i imprez karnawałowych. Dziś karnawał w Wenecji to jedno z największych i najpopularniejszych wydarzeń tylko w Europie, ale też na całym świecie. Nieodłącznym elementem każdego przyjęcia są maski karnawałowe, o których pierwsze pisane wzmianki donosiły już w XIII wieku. Polowanie na czarownice, czyli ostatnia... kolumna ratunku Pod koniec XV wieku w Wenecji na śmierć skazywano każdą osobę podejrzaną o uprawianie czarnej magii. Były to głównie kobiety przed 40. rokiem życia. Niewykluczone jednak, że karę ponosili również mężczyźni. Miejscem egzekucji był utrzymany w gotyckim stylu Pałac Dożów na Placu św. Marka. Wybudowany w IX w. obiekt przez wielu uznawany był za symbol władzy Republiki Weneckiej. Mimo że licznych modernizacji na przestrzeni dekad, zachowały się słynne, ratujące czarownicom życie kolumny. Skazani, chcąc udowodnić swoją niewinność, musieli obejść trzecią od strony nabrzeża kolumnę i nie spaść z niskiego progu na grunt. Choć zadanie wydawało się proste, mało kto podołał temu wyzwaniu. Czy Wenecja zatonie? „Pływające Miasto” już od kilku lat odczuwa skutki zmian klimatycznych, w tym podnoszącego się poziomu mórz. Naukowcy alarmują, że do 2050 roku Wenecja będzie borykała się z powodziami średnio co pięć lat, a w drugiej połowie tego wieku do zalań będzie dochodzić nawet dwa razy w roku. Co gorsza, do 2100 r. miasto może zostać całkowicie zalane. Latem 2023 r. UNESCO zaleciło umieszczenie Wenecji na liście zagrożonego dziedzictwa. Eksperci zaznaczyli, że miasto musi borykać się ze „skutkami ciągłego niszczenia spowodowanego interwencją człowieka, w tym ciągłym rozwojem, wpływem zmian klimatycznych i masowej turystyki, co grozi nieodwracalnymi zmianami”. W odpowiedzi weneckie władzę pod koniec listopada wprowadziły opłaty dla przyjezdnych, by w ten sposób ograniczyć liczbę zwiedzających. Przypomnijmy, że w 2019 r. w wyniku największego przypływu od pięciu dekad część Wenecji została całkowicie zalana wodą. Poziom wody w mieście podniósł się do niemal rekordowych 194 cm z 1966 r. Woda w weneckim kanale przybrała nienaturalnie zielony kolor. Władze miasta szukają winnych Mieszkańcy Wenecji zauważyli w niedzielę rano tajemniczą, zieloną ciecz w Wielkim Kanale, niedaleko mostu Rialto. Władze szukają odpowiedzialnych za ten incydent, a aktywiści nie przyznaj.. Ciekawostki o Wenecji Napoleon Bonaparte nazwał Plac św. Marka w Wenecji „najpiękniejszym salonem Europy”. 15 września 1254 r. w Wenecji na świat przyszedł Marco Polo – słynny podróżnik i jeden z pierwszych Europejczyków epoki średniowiecza, który dotarł do Chin. Rodzina Polo prawdopodobnie przybyła do miasta w 1033 r. z dalmatyńskiego Szybeniku (obecnie Chorwacja). Inne źródła podają, że nazwisko Polo widniało w księgach miejskich już w 971 r. Innym znanym wenecjaninem był Giacomo Casanova – znany europejski awanturnik, literat i uwodziciel. Popularność zyskał dwunastotomowym dziełem „Historia mojego życia”, w którym opisał brawurowe i pikantne życie w osiemnastowiecznej Europie. Wenecjanka Elena Piscopia była pierwszą kobietą ze stopniem naukowym doktora. W 1678 r. córka weneckiego patrycjusza na uniwersytecie w Padwie otrzymała tytuł doktora filozofii. Szczątki świętego Marka, patrona miasta, zostały porwane przez Wenecjan w IX w. z Aleksandrii. Budowę położonej nad Kanałem Grande bazyliki Santa Maria Della Salute rozpoczęto w I połowie XVII wieku na znak zakończenia epidemii dżumy. Choroba pochłonęła ok. 1/3 mieszkańców miasta. W 2021 r. media obiegło niecodzienne zdjęcie, na którym fotografowi udało się wychwycić Wenecję i Dolomity. Źródło: Archiwum National-Geographic.pl. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Woda w weneckim kanale przybrała nienaturalnie zielony kolor. Władze miasta szukają winnych
Mieszkańcy Wenecji zauważyli w niedzielę rano tajemniczą, zieloną ciecz w Wielkim Kanale, niedaleko mostu Rialto. Władze szukają odpowiedzialnych za ten incydent, a aktywiści nie przyznają się do winy. Czy substancja jest niebezpieczna dla zdrowia?
W tym artykule: Współczesne problemy Wenecji Tajemnicza zielona ciecz w weneckim kanale Aktywiści zwracają uwagę na problemy naszej planety Wenecja to jeden z najbardziej turystycznych regionów Włoch. Miasto położone w lagunie na licznych bagnistych wyspach przyciąga niepowtarzalną atmosferą, wspaniałą architekturą i infrastrukturą oraz słynnym karnawałem i festiwalem filmowym. Nic dziwnego zatem, że obszar znalazł się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, a odwiedzający słoneczną Italię chcą zobaczyć to magiczne miejsce. Współczesne problemy Wenecji Chociaż włoskie miasto na wodzie zachwyca niezapomnianymi widokami oraz kusi wycieczkami gondolą wzdłuż wąskich kanałów, region zmaga się ze swoimi problemami. Po pierwsze – Wenecja tonie. Eksperci twierdzą, że rocznie poziom wody podwyższa się o kilka milimetrów. Szacuje się, że pod koniec XXI wieku zabytkowa zabudowa ma znaleźć się nawet pół metra pod wodą. Władze postanowiły, że w mieście powstanie specjalny system śluz, który ma kontrolować tę sytuację. Innym problemem Wenecji są częste powodzie. Ulice są wówczas zatapiane, a domy zalewane, co jest szczególnie uciążliwe dla mieszkańców. Z drugiej strony, jak nie nadmiar wody, to susza. Globalne ocieplenie od wielu lat daje o sobie znać i w okresie letnim kanały niemalże całkowicie wysychają. Gondolierzy muszą wówczas udać się na przymusowy urlop, a turyści są niepocieszeni. Nie mogą kursować wówczas również taksówki wodne, pogotowie, a także promy. Naukowcy zwracają uwagę, że prowadzi to również do dramatycznej sytuacji flory i fauny regionu. Tajemnicza zielona ciecz w weneckim kanale W niedzielę na listę zmartwień Wenecjan trafiła nowa udręka. Woda w Wielkim Kanale (wł. Canale Grande) zmieniła kolor na fluorescencyjny zielony. Rano mieszkańców powitał widok wielkiej fosforyzującej plamy, która spowodowała niemałą konsternację. – Rano w Canale Grande pojawiła się plama fosforyzującej zielonej cieczy, zgłoszona przez niektórych mieszkańców w pobliżu mostu Rialto. Prefekt zwołał pilne spotkanie z policją w celu zbadania pochodzenia cieczy – poinformował na Twitterze Luca Zaia, prezydent regionu Veneto. Regionalna agencja ochrony środowiska pobrała próbki wody. Ustaliła, że tajemnicza ciecz nie jest trująca i nie zagraża zdrowiu. Wenecja po raz pierwszy od 500 lat otwiera jeden z najbardziej tajemniczych zabytków. Co to takiego? Od XVI wieku nikt go nie widział od środka. Chodzi o budynek, który znajduje się na Placu św. Marka. Teraz właściciele postanowili w końcu udostępnić zabytek zarówno dla mieszkańców, j... Luca Zaia uważa, że ktoś celowo wypuścił substancję do kanału. prawdopodobnie była to forma happeningu lub protestu. Prezydent zaznacza jednak, że obawia się, iż precedens stanie się pożywką dla przyszłych wandali, którzy mogą chcieć pójść tą samą drogą. – Niepokoi mnie ryzyko ewentualnej rywalizacji, jeśli chodzi o takie gesty. Mogą stać się zachętą dla osób szukających rozgłosu – dodaje Zaia. Aktywiści zwracają uwagę na problemy naszej planety Miejski radny Andrea Pegoraro od razu wskazał winnych twierdząc, że za incydentem stoją aktywiści klimatyczni. Jednak żaden aktywista nie przyznał się do zanieczyszczenia kanału. Co ciekawe, zaledwie tydzień wcześniej grupa Ultima Generazione (Ostatnie Pokolenie) wlała do fontanny di Trevi w stolicy Włoch czarny płyn z węgla drzewnego. Z kolei na początku maja inni działacze na rzecz ekologii wlali czarną substancję do fontanny Czterech Rzek na Piazza Navona. Podobnie było w przypadku fontanny Barcaccia u stóp Schodów Hiszpańskich. Portal CNN przypomina, że to nie pierwszy raz, gdy woda w kanale weneckim przybrała zielony kolor. W 1968 roku argentyński artysta Nicolás García Uriburu wlał do kanału barwnik o nazwie fluoresceina. To organiczny związek chemiczny, który w roztworach zasadowych wykazuje zielonożółtą fluorescencję. Do incydentu doszło w trakcie słynnego Biennale w Wenecji. Uriburu chciał wówczas zwrócić uwagę całego świata na problemy związane z ekologią, a także na fakt, jak człowiek zanieczyszcza naturę. Źródło: CNN Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Surfowali po Canale Grande w Wenecji. Oto „lista wstydu", czyli najbardziej nieodpowiedzialne zachowania turystów
Nieodpowiedzialne zachowania turystów to zagrożenie nie tylko dla nich samych, ale też dla innych osób. W górach, na plaży, czy w mieście – wszędzie należy wypoczywać z głową.
W tym artykule: Wenecja walczy z turystami Nieodpowiedzialne zachowania turystów Tego nie powinno robić się w Tatrach (ani w żadnych innych górach) Wenecja to jedno z miast, które borykają się z przeludnieniem turystów. Najwięcej podróżnych odwiedza plac świętego Marka. Do nadszarpnięcia wizerunku miasta wcale nie potrzeba jednak tysięcy osób. Wystarczą dwie. Wenecja walczy z turystami Mowa o turystach, którzy w sierpniu przemierzali wenecki kanał Canale Grande na deskach surfingowych z napędem silnikowym. Burmistrz Wenecji nie krył oburzenia zachowaniem przyjezdnych. W internetowym wpisie nazwał ich „imbecylami” i poprosił mieszkańców miasta o pomoc w schwytaniu żartownisiów. Jak podaje Associated Press, surferów udało się już zidentyfikować. Zostali ukarani grzywną w wysokości 1500 euro oraz wyproszeni z miasta. Deski zostały skonfiskowane. View oEmbed on the source website Gwoli ścisłości, pływanie kajakiem czy kąpiele w Canale Grande – tak jak i w innych weneckich kanałach – są zakazane. Kto chce podziwiać miasto z wody, może wykupić rejs gondolą. Turyści na deskach stwarzali zagrożenie dla siebie oraz mieszkańców i innych odwiedzających Wenecję. Aby ograniczyć napływ turystów, a tym samym zmniejszyć prawdopodobieństwo podobnych incydentów, władze miasta wprowadzają nowy podatek dla turystów, którzy będą odwiedzać na jeden dzień bez noclegu. Nowe prawo ma zacząć obowiązywać od przyszłego roku. Nieodpowiedzialne zachowania turystów Skrajnie głupie i nieodpowiedzialne zachowania turystów można zaobserwować na całym świecie. Podróżni nierzadko narażają na niebezpieczeństwo siebie, ale też innych, nie wspominając o środowisku naturalnym. Bardzo często skandaliczne zachowania wychodzą na jaw, ponieważ sprawcy sami je dokumentują. Tak było na przykład na Hawajach. Po tym jak władze archipelagu zluzowały obostrzenia dla turystów, wielu z nich tłumnie ruszyło na wyspy. W pewnym momencie podróżnych było tak dużo, że burmistrz Maui poprosił nawet linie lotnicze o przerwę. Przyjezdni niechętnie przyjezdni niechętnie stosowali się do obostrzeń związanych z pandemią COVID-19, w dodatku wchodzili do miejsc zamkniętych dla zwiedzających. Szczególnie głośno było o nagraniu, na którym turystka zaczepiała wypoczywającą na plaży fokę z gatunku mniszki hawajskiej. Kilka lat wcześniej media opisywały oburzającą historię, gdy tłum turystów na plaży podawał sobie z rąk do rąk małego delfina, by robić sobie z nim zdjęcia. Zwierzę nie przeżyło tej „zabawy”. Dość częste są też próby zrobienia sobie selfie w nietypowym miejscu, które kończą się tragicznie. W ubiegłym roku 38-letnia turystka spadła z dużej wysokości, kiedy chciała zrobić sobie selfie na klifie zwanym Boroka Lookout. Do tragedii doszło w Grampians National Park w australijskim stanie Wiktoria. Turystyka konopna nowym trendem? Ma być warta miliardy dolarów, ale państwa nie chcą powtórki z Holandii. Jest plan Turystyka konopna to nie tylko Amsterdam. Coraz więcej miejsc na świecie oferuje wycieczki tematyczne z marihuaną w tle. Czy wszędzie, gdzie marihuana jest legalna, turyści mogą czuć się be... Tego nie powinno robić się w Tatrach (ani w żadnych innych górach) Nieodpowiedzialnych zachowań wśród turystów nie trzeba szukać daleko. Również w polskich górach co roku trafiają się osoby nieprzygotowane do wędrówek lub takie, które po prostu nie przestrzegają podstawowych zasad. Dobrym przykładem jest Morskie Oko. GOPR regularnie przypomina, że wchodzenie na zamarzniętą taflę stawu (tak jak i innych akwenów) grozi pęknięciem lodu. Mimo to turyści i tak fotografują się na Morskim Oku. Nie zawsze taka sesja uchodzi im na sucho. Wiosną 2021 r. roztapiający się lód nie wytrzymał, a w efekcie mężczyzna wpadł do stawu. Dziwną nową modą jest też zdobywanie szczytów górskich w niekompletnym ubraniu, a nawet samej bieliźnie. Najczęściej kończy się to wychłodzeniem organizmu lub miejscowymi odmrożeniami. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Wenecja po raz pierwszy od 500 lat otwiera jeden z najbardziej tajemniczych zabytków. Co to takiego?
Od XVI wieku nikt go nie widział od środka. Chodzi o budynek, który znajduje się na Placu św. Marka. Teraz właściciele postanowili w końcu udostępnić zabytek zarówno dla mieszkańców, jak i dla turystów.
W tym artykule: Prokuracja to ważna część Placu św. Marka Większość budynku od 500 lat była niedostępna dla turystów Co zobaczyć w Wenecji? Jak dolecieć do Wenecji? Kiedy patrzymy wprost na bazylikę i dzwonnicę, stojąc na środku placu św. Marka, po lewej i prawej stronie widzimy dwa majestatyczne, renesansowe budynki. To właśnie Prokuracja Stara i Nowa. Obiekt, który widział chyba każdy, kto przynajmniej raz w życiu odwiedził Wenecję. Niestety, od 500 lat nikt nie zaglądał do jego wnętrza (nie licząc kawiarni w portykach na parterze). Prokuracja to ważna część Placu św. Marka To chyba jedna z najbardziej tajemniczych budowli tego miasta. Teraz ma się to zmienić. Po trwającym pięć lat remoncie właściciele obiektu podjęli bezprecedensową decyzję o otwarciu całości Procuratie Vecchie dla wszystkich zwiedzających. Wenecja wprowadza opłaty za wejście do miasta. Ceny dość rozbieżne Włoskie miasto od lat cieszy się ogromną popularnością wśród turystów. Mieszkańcy są jednak zmęczeni tłumami przyjezdnych. Nowe prawo ma odciążyć między innymi słynny Plac Święte... Prokuracja składa się z trzech budynków, które zamykają Plac św. Marka od strony północnej, wschodniej i południowej. To właśnie wyżej wymieniona Prokuracja Stara (północ), Prokuracja Nowa (południe) oraz Ala Napoleonica, która zamyka plac od zachodu. Procuratie Vecchie w XII wieku była kompleksem apartamentów Prokuratorów Republiki Weneckiej. W latach 1514-1538 dwukondygnacyjny obiekt został przebudowany. Architektami byli Bartolomeo Bon oraz Zuan Celestro. Z kolei prace nad Procuratie Nuove trwały od 1582 do 1660 r. Z projekt odpowiadają Vincenzo Scamozzi i Francesco Smeraldi. Ostatecznie budowę zakończył Baldassare Longhen. Zarówno Prokuracja Stara, jak i Nowa mają styl renesansowy. Ala Napoleonica to najmłodszy budynek, który stanął na cześć Napoleona Bonaparte. Wyróżnia się neoklasycystyczną architekturą, a prace nad nim zakończono w 1815 roku. Wenecja w 24 godziny? Poznaj 12 sposobów, jak to zrobić - Traveler Przedstawiamy nasz mały przewodnik, jak zwiedzić Wenecję w jeden dzień. Większość budynku od 500 lat była niedostępna dla turystów Najwyższe piętra Procuratie Vecchie przez setki lat były niedostępne dla odwiedzających. Budynek od 1832 roku jest własnością firmy ubezpieczeniowej Generali, która 5 lat temu postanowiła przeprowadzić gruntowną renowację. Odpowiadał za nią znany architekt David Chipperfield. Jego zadaniem było zachowanie charakterystycznych elementów renesansowej architektury. Dotychczas jedynie parter był czynny dla Wenecjan i turystów. Pod arkadami znajdują się słynne włoskie kawiarnie Caffè Quadri, Caffè Lavena oraz Caffè Florian. Ta ostatnia jest najstarszą w Wenecji. Pierwszy raz przywitała klientów 29 grudnia 1720 roku. Z kolei druga miała być ponoć ulubionym miejscem kompozytora Richarda Wagnera. Na drugim piętrze wciąż mieszczą się biura Generali. Ubezpieczyciel chce, aby na trzecim piętrze organizowane były wystawy, wydarzenia kulturalne i wszelkie inicjatywy prospołeczne. Natomiast czwarte ma zostać siedzibą The Human Safety Net. To fundacja, która działa w 21 krajach świata i wspiera potrzebujących. Co więcej, na dachu budynku znajduje się taras widokowy, z którego podziwiać możemy przepiękną Wenecję. Nawet jeżeli byliśmy już kiedyś w tym przepięknym miasteczku, teraz mamy kolejny powód, żeby tam wrócić. Wenecja walczy z mewami. Turyści dostali pistolety na wodę Od kilku lat mewy są coraz większym utrapieniem turystów. Wenecja postawiła na oryginalne rozwiązanie. Co zobaczyć w Wenecji? Wenecja to jedno z najbardziej charakterystycznych włoskich miast. Położone jest nad Adriatykiem, na północy kraju i jest stolicą regionu Wenecja Euganejska. Historyczne centrum znajduje się wyspie i zostało założone w 452 roku. Zamieszkuje je dziś ok. 60 tysięcy osób, natomiast całkowita liczba ludności to ok. 255 tysięcy mieszkańców. Wenecja słynie ze swoich kanałów, przez które leniwie przedzierają się gondole i tramwaje wodne (vaporetto). Niewątpliwie najważniejsze wydarzenia, które co roku odbywają się w tym włoskim miasteczku to słynny karnawał wenecki oraz święto kina, czyli Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji. Patronem miasta jest św. Marek. Najważniejsze zabytki, które trzeba zobaczyć w Wenecji: Plac św. Marka Bazylika św. Marka Canal Grande Most Westchnień Pałac Dożów Most Rialto Bazylika Santa Maria della Salute Jak dolecieć do Wenecji? Do Wenecji dotrzemy z Warszawy bez przesiadek polskimi liniami LOT. Lądujemy na lotnisku Wenecja-Marco Polo, a koszt biletu to ok. 600 zł w obie strony. Tanie linie lotnicze RyanAir również oferują połączenia z między niektórymi polskimi miastami a lotniskiem Wenecja-Treviso. To jednak ok. 40 kilometrów od centrum miasta, dlatego trzeba pamiętać o tym, że musimy dojechać na miejsce busem lub taksówką.
Wenecja walczy z mewami. Turyści dostali pistolety na wodę
Od kilku lat mewy są coraz większym utrapieniem turystów. Wenecja postawiła na oryginalne rozwiązanie.
W tym artykule: Wenecja ma ptasi problem Nietypowy sposób na mewy Podróże do Włoch Wenecja słusznie kojarzy się z placem św. Marka i kanałami, po których pływają gondole. Popularne atrakcje przyciągają co roku miliony turystów, a to zaczyna coraz bardziej doskwierać mieszkańcom miasta. Pojawiły się nawet pomysły, jakoby podróżni mieli płacić za wstęp do najbardziej zatłoczonych miejsc. Dodatkowe opłaty to niejedyna zmora turystów. Urlop mogą uprzykrzyć też wszędobylskie mewy. Wenecja ma ptasi problem Do odgłosów mew łatwo się przyzwyczaić. W końcu to nieodłączny element miast położonych nad morzem. Gorzej robi się, kiedy ptaki zbyt chętnie wchodzą w interakcje z ludźmi. Niedawno jedna z turystek spacerujących po placu św. Marka została w ten sposób okradziona. Szczęście w nieszczęściu, łupem nie padł portfel czy biżuteria, a lód. Członkowie miejscowego stowarzyszenia hotelarzy stanęli na wysokości zadania i zastanawiają się, jak rozwiązać ptasi problem w Wenecji. – Mewy, oprócz tego, że są agresywne i denerwują ludzi, stanowią też zagrożenie dla zdrowia i higieny. [...] To jednak gatunek chroniony i nie można ich wyeliminować – mówił cytowany przez The Guardian Francesco Boemo, ekspert ds. higieny i środowiska. Dodał też, że rozwiązania dotyczące przepędzania ptaków nie mogą być „okrutne”. Wśród propozycji pojawiło się odstraszanie mew specjalnym systemem akustycznym lub nieprzyjemnymi zapachami, oczywiście niewyczuwalnymi dla człowieka. Karnawał w Wenecji przez wiele lat był zakazany. Pod maskami chowała się rozpusta Niejedna osoba marzy o tym, żeby chociaż raz w życiu przeżyć karnawał w Wenecji. W tym roku kultowa maskarada wróciła do miasta w tradycyjnej formie. Nietypowy sposób na mewy Hotelarze narzekają, że kiedy goście wstają od stołów, żeby podejść do bufetu, mewy rzucają się na jedzenie i odlatują z nim. Pracownicy restauracji nierzadko muszą zmieniać zastawę w trakcie posiłku. Reakcje gości są różne, jedni się śmieją, innym wcale nie jest do śmiechu. Niektóre hotele już zaczęły oferować gościom pomoc w postaci... pistoletów na wodę. Wszystkie są w kolorze pomarańczowym. Nieprzypadkowo. Już sam pomarańcz ma odstraszać mewy. – Gdy tylko widzą pistolety, odlatują. Nie musisz ich nawet używać, wystarczy trzymać je na stole – tłumaczył włoskiej prasie Paolo Lorenzini z hotelu Palace Gritti. Włosi chcą wpisania espresso na listę UNESCO. Na czym polega wyjątkowość włoskiej kawy? 90 proc. Włochów nie wyobraża sobie dnia bez wypicia espresso. Nie dziwi więc, że chcą wyróżnić swoją ulubioną kawę. Podróże do Włoch Włochy planują znieść pandemiczne obostrzenia przed letnim sezonem turystycznym. Na konferencji prasowej w połowie marca premier Włoch Mario Draghi potwierdził, że rząd jednogłośnie zatwierdził decreto riapertura, czyli „dekret o ponownym otwarciu”. 31 marca we Włoszech zakończy się stan wyjątkowy. Od 1 maja tzw. paszporty covidowe nie będą sprawdzane w restauracjach, muzeach, barach i kawiarniach. Obowiązek noszenia masek zostanie zniesiony dzień wcześniej. To dobre wiadomości dla osób, które planują spędzić tegoroczną majówkę na Półwyspie Apenińskim. Źródła: The Guradian, La Repubblica
Barcelona nie dla wszystkich? Idealny turysta ma wydawać 600 euro dziennie
Nie tylko Barcelona boryka się z tłumami turystów. Podobne pomysły mają władze Wenecji i Amsterdamu.
W tym artykule: Barcelona zaprasza bogatych turystów Miasta w Europie walczą z turystami Jeszcze rok temu międzynarodowa turystyka borykała się z ogromnym kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Na szczęście po opracowaniu i rozpowszechnieniu szczepionek wszystkie branże, w tym również podróżnicza, powoli wracają do normalności. Miejsca, które jeszcze kilka miesięcy temu świeciły pustkami, obecnie znowu są oblegane przez tłumy przyjezdnych. Mogłoby się wydawać, że taka sytuacja jest bardzo korzystna dla regionów utrzymujących się z turystyki. Nie wszyscy są jednak zadowoleni. Największa na świecie wyspa piaskowa wraca do pierwotnej nazwy. Nowa była obraźliwa dla rdzennych mieszkańców Pierwsze próby zmiany nazwy wyspy podjęto jeszcze w ubiegłym wieku. W sumie cały proces trwał prawie 30 lat. Barcelona zaprasza bogatych turystów Barcelona to jedno z najchętniej odwiedzanych przez turystów miast w Europie. Jak się okazuje, Katalończycy są już zmęczeni tłumami fanów piłki nożnej i fantazyjnej architektury Gaudiego. Wzorem innych miasta lokalna organizacja turystyczna wystartowała z kampanią promocyjną. Akcja nie ma jednak zachęcić do zwiedzana Barcelony wszystkich chętnych, a przede wszystkim tych, którzy są w stanie wydać sporo pieniędzy. Z komunikatów wynika, że idealny turysta powinien codziennie wydawać przynajmniej 600 euro, czyli około 2700 zł. Dlaczego? Władze uważają, że osoby, które mogą pozwolić sobie na wydatek, prowadzą już ustatkowane życie, najczęściej podróżują z rodzinami lub partnerem i szukają dla siebie unikatowych, autentycznych rozrywek. To oczywiście jedynie sugestia i zachęta dla zamożnych turystów. Jak na razie Barcelona nie ma w planach nałożenia konkretnych limitów na przyjezdnych. Wokół najbardziej samotnego domu na świecie krąży wiele teorii. Kto w nim mieszka? Ekscentryczny miliarder, Bjork, a może pustelnik? Internauci prześcigają się w tworzeniu kolejnych teorii o mieszkańcach jedynego domu na wyspie Ellidaey. Miasta w Europie walczą z turystami Nie tylko Barcelona boryka się z tłumami turystów. W ostatnich tygodniach władze Wenecji ogłosiły, że od przyszłego roku przyjezdni będą musieli liczyć się z dodatkowymi opłatami za zwiedzanie miasta. Ceny za zwiedzanie miasta mają wynosić od 3 do 10 euro, w zależności od sezonu. W przypadku Amsterdamu sytuacja jest bardziej złożona. Z danych opublikowanych jeszcze przed wybuchem pandemii wynika, że stolicę Holandii odwiedza rocznie około 7,5 miliona turystów zza granicy. Część z nich przyjeżdża zwabiona pokusami popularnych cofee shopów oraz dzielnicy czerwonych latarni – tu zaczynają się problemy. Władze Amsterdamu chcą bowiem zmienić wizerunek miasta, które przez lata było kojarzone z rozrywkowym zagłębiem Europy. Jakiś czas temu na turystów zostały jednak nałożone wysokie podatki, a imprezowiczom dopuszczającym się skandalicznych zachowań na ulicach grożą mandaty. Rozumiemy frustracje mieszkańców zatłoczonych miast. Być może to dobra okazja dla turystów, żeby zainteresować mniej znanymi, ale równie ciekawymi kierunkami. Może weekend w Wilnie? Podpowiadamy, jak zaplanować zwiedzanie stolicy Litwy.
Wenecja przygotowuje się na fale powodzi. Miasto może zostać zalane do 2100 r.
To, że poziom wody w morzach i oceanach podnosi się, to niepodważalny fakt. Nie jest jednak pewne, jak sytuacja w Wenecji będzie wyglądała do 2100 r. Wstępne prognozy nie są optymistyczne.
W tym artykule: Powodzie poważnym zagrożeniem dla Wenecji „Paskudna bestia” Wzrost poziomu wody w morzach i oceanach to tylko jedno z wielu następstw zmian klimatycznych. Zagrożenie powodzi najbardziej dotyczy mieszkańców nadmorskich miast, w tym przykładowo Wenecji. Domy we Włoszech znów za 1 euro. Tym razem bardzo blisko Rzymu W odróżnieniu od innych miast oferujących sprzedaż domów za 1 euro, Maenza nie boryka się z problemem wyludniania. Powodzie poważnym zagrożeniem dla Wenecji Najnowsza ocena ryzyka powodziowego dla Wenecji wskazuje na to, że podnoszenie się poziomu wody w Morzu Śródziemnym i Adriatyku będzie odrywało kluczową rolę w planowaniu przyszłej infrastruktury miasta. Prognozy opracowali naukowcy z Università del Salento, ISMAR - Institute of Marine Sciences i University Ca 'Foscari of Venice. Według danych zebranych na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat, do końca XXI wieku prawdopodobność zalania Wenecji znacznie wzrośnie. To, że poziom wody w morzach i oceanach podnosi się, to niepodważalny fakt. Nie jest jednak pewne, jak sytuacja w Wenecji będzie wyglądała do 2100 r. Szacunki naukowców wahają się od wzrostu o 17 cm do nawet 120 cm. Tempo podnoszenia się poziomu wód jest zależne od wielu czynników, w tym wzrostu temperatur i topnienia lodowców. Nie bez znaczenia są również wciąż badane procesy fizyczne, jakie zachodzą w Morzu Śródziemnym i Adriatyku. – W funkcjonowaniu klimatu zawierają się ważne sprzężenia zwrotne, związane na przykład z dynamiką porywy lodowej. Aby uzyskać jak najbardziej wiarygodne prognozy, musimy je zrozumieć i symulować – tłumaczy Davide Zanchettin, główny autor badań. Szczegółowe prognozy nieuniknionego wzrostu poziomu mórz są szczególnie istotne przy szacowaniu ryzyka powodziowego, zwłaszcza że na ten proces oddziałują też inne ekstremalne zjawiska. Do tej pory podtopienia w Wenecji przypisywano falom sztormowym wywołanym przez wiatry sirocco. W niedalekiej przyszłości gama czynników może poszerzyć się między innymi o meteotsunami czy fale atmosferyczne. Wenecja wprowadza opłaty za wejście do miasta. Ceny dość rozbieżne Włoskie miasto od lat cieszy się ogromną popularnością wśród turystów. Mieszkańcy są jednak zmęczeni tłumami przyjezdnych. Nowe prawo ma odciążyć między innymi słynny Plac Święte... „Paskudna bestia” Doraźną ochroną dla Wenecji przed powodziami jest system MoSE (Modulo Sperimentale Elettromeccanico) używany od października 2020 r. Projekt polega na prognozowaniu poziomu wody na 4-6 godzin przed szczytowym momentem i otwieraniu lub zamykaniu specjalnych zapór. – System MoSE jest obsługiwany zgodnie z prognozą. Jeśli prognozy będą błędne, to działania również będą nieadekwatne do zagrożenia. To ważne zarówno z ekonomicznego, jak i ekonomicznego punktu widzenia. Właśnie dlatego wiarygodne prognozy są tak istotne – podkreśla Georg Umgiesser, współautor badań. Obecnie jeden z najczarniejszych scenariuszy przewiduje, że w 2075 r. zapory wodne wokół miasta musiałyby być zamknięte przez cały rok. To na szczęście mało prawdopodobne. Przynajmniej na razie. – Poziom morza to paskudna bestia. Moglibyśmy całkowicie powstrzymać globalne ocieplenie i zaprzestać korzystania z paliw kopalnych, a mimo to wzrost nadal by się utrzymywał, choć w znacznie wolniejszym tempie – komentuje Piero Lionello, współautor oceny ryzyka powodziowego dla Wenecji. Jak dodaje, mieszkańcy Wenecji będą musieli zmienić dotychczasowe strategie adaptacyjne.