National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-15T11:41:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Co dzieje się z mózgiem po tygodniu intensywnej medytacji? Naukowcy dostrzegli podobieństwa do działania psychodelików
items: Nauka studzi entuzjazm wokół lodowatych kąpieli. Morsowanie nie działa tak jak sądzono
items: Czy zimny prysznic naprawdę chłodzi w upał? Organizm może zareagować odwrotnie
items: Zakopują się w gorącym piasku i ćwiczą jogę z kozami. Tak wyglądają nowe podróże wellness
items: Dlaczego wracamy z urlopu bardziej zmęczeni niż przed wyjazdem? Badania przynoszą zaskakującą odpowiedź
items: Rośnie popularność tzw. grief travel. To „jeden z najbardziej nieoczekiwanych nowych trendów w branży”
items: Podróże bez internetu rosną w siłę. Trend na „deadzone travel” podbija świat
items: Dlaczego w Japonii istnieją 72 pory roku? Ten system zmienia sposób myślenia i podróżowania
items: Jak zastosować metodę Marie Kondo na wakacjach? Te zasady zmieniają życie w podróży
items: Zapomniany rytuał wraca do łask. Dusking pomaga odzyskać spokój i odbudować więź z naturą
items: Samotny posiłek w restauracji? Psychologowie tłumaczą: to zdrowy nawyk

Co dzieje się z mózgiem po tygodniu intensywnej medytacji? Naukowcy dostrzegli podobieństwa do działania psychodelików
type: item
date: 2026-08-15T11:40:51.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Nauka
subject: medytacja
subject: mózg
subject: psylocybina
subject: Wellness
description: O korzystnym wpływie medytacji na organizm mówi się od lat. Regularna praktyka może pomagać wyciszyć natłok myśli, lepiej radzić sobie ze stresem i uważniej obserwować własne emocje oraz potrzeby. Najnowsze badania sugerują jednak, że jej działanie może sięgać znacznie głębiej. Zaledwie tydzień intensywnej praktyki wiązał się z mierzalnymi zmianami w funkcjonowaniu mózgu i całego organizmu.
encoded: Naukowcy przyjrzeli się uczestnikom siedmiodniowego wyjazdu łączącego intensywną medytację z innymi ćwiczeniami umysłowo-fizycznymi. Badania mózgu i krwi wykonane przed i po pobycie wykazały zmiany m.in. w sposobie komunikowania się różnych obszarów mózgu, metabolizmie, działaniu układu odpornościowego oraz naturalnych mechanizmach regulowania bólu. Pojawiły się również sygnały wskazujące na zwiększoną neuroplastyczność, czyli zdolność mózgu do tworzenia i reorganizowania połączeń. Co szczególnie zainteresowało badaczy, część zaobserwowanych zmian przypominała wzorce wcześniej opisywane podczas badań nad odmiennymi stanami świadomości, w tym wywoływanymi przez psychodeliki. Jak wyglądało badanie nad medytacją? Uczestnicy spędzili tydzień na intensywnej praktyce W badaniu wzięło udział 20 zdrowych dorosłych wybranych spośród 561 uczestników siedmiodniowego wyjazdu prowadzonego przez Joe Dispenzę. Program nie ograniczał się jednak do samego siedzenia w ciszy. W ciągu tygodnia uczestnicy wysłuchali około 25 godzin wykładów, odbyli łącznie około 33 godzin prowadzonych medytacji oraz pięć godzin grupowych rytuałów opartych na współczuciu, skupieniu uwagi i tzw. otwartym placebo. Oznacza to, że osoby biorące udział w praktykach wiedziały, iż nie otrzymują żadnej substancji ani tradycyjnego leczenia. Badacze analizowali więc łączny wpływ całego programu, a nie samej medytacji. W programie znalazły się m.in. ćwiczenia oddechowe, kierowanie uwagi na sygnały płynące z ciała i praktyki mające ograniczać analizowanie własnych myśli. Część uczestników miała już co najmniej półroczne doświadczenie z podobnymi technikami, pozostali byli początkujący. Przed rozpoczęciem wyjazdu i po jego zakończeniu uczestnicy przeszli badania funkcjonalnym rezonansem magnetycznym oraz oddali próbki krwi. Naukowcy porównywali następnie m.in. sposób komunikowania się różnych sieci mózgowych, obecność wybranych białek i metabolitów oraz to, jak osocze pobrane od uczestników wpływało na komórki nerwow…

zdj-2026-08-10T150237.095-085b5ad.jpg
width: 5120
height: 3410

Nauka studzi entuzjazm wokół lodowatych kąpieli. Morsowanie nie działa tak jak sądzono
type: item
date: 2026-08-09T09:25:28.000Z
creator: Daryl Austin
subject: Nauka
subject: ciało
subject: lód
subject: morsowanie
subject: pływanie
subject: social media
subject: Wellness
subject: woda
description: Czy morsowanie naprawdę pomaga schudnąć, zachować bystrość umysłu i przyspieszyć regenerację po treningu? Coraz więcej badań naukowych wylewa na te obietnice kubeł zimnej wody.
encoded: Spis treści: Morsowanie pod lupą naukowców. Czy naprawdę działa? Skąd wzięła się moda na morsowanie i kąpiele lodowe? Kąpiele w lodzie a regeneracja mięśni. Naukowcy obalają popularny mit Ryzyko morsowania. Kto powinien szczególnie uważać? Korzyści z zimnych kąpieli. Co rzeczywiście potwierdza nauka? Jak bezpiecznie morsować? Temperatura, czas i najważniejsze zasady Kąpiele w lodowatej wodzie to bez wątpienia jeden z najgłośniejszych trendów wellness ostatniej dekady. Celebryci zachwalają ich efekty, sportowcy regularnie publikują nagrania, na których wchodzą do lodowatych balii tuż po wyczerpujących treningach, a influencerzy w mediach społecznościowych przypisują morsowaniu niemal magiczne właściwości – od przyspieszenia metabolizmu i regeneracji, przez poprawę koncentracji i wydłużenie życia, aż po gwałtowny wzrost poziomu dopaminy. Choć popularność zanurzania się w zimnej wodzie wciąż rośnie, wielu naukowców podkreśla, że badania nie potwierdzają w pełni przypisywanych mu korzyści. Morsowanie pod lupą naukowców. Czy naprawdę działa? Najbaczniejszym obserwatorem mody na morsowanie jest prof. Denis Blondin, kanadyjski fizjolog specjalizujący się w ludzkiej termoregulacji. Sam po raz pierwszy wszedł do lodowatej wody w 2004 roku – nie w ramach dbania o zdrowie, lecz jako ochotnik w eksperymencie medycznym nad hipertermią. To doświadczenie głęboko zapadło mu w pamięć. – Czułem, jak ciepła krew uderza mi do serca, gdy pod wpływem zimna moje naczynia krwionośne gwałtownie się kurczyły – wspomina. Choć dla organizmu prof. Denisa Blondina był to ogromny szok, właśnie wtedy narodziła się w nim fascynacja zimnymi kąpielami, która trwa do dziś. Prof. Denis Blondin nie jest przeciwnikiem pozytywnego mówienia o tej praktyce. Sam jest wręcz zwolennikiem zimnych kąpieli z powodów, które często uchodzą uwadze opinii publicznej – takich jak ich ogólna dostępność czy potencjał do budowania relacji między ludźmi. Intryguje go również to, w jaki sposób dreszcze zmuszają mięśnie do …

morsowanie-baltyk-GettyImages-900253762-fad85be.jpg
width: 3441
height: 2294

Czy zimny prysznic naprawdę chłodzi w upał? Organizm może zareagować odwrotnie
type: item
date: 2026-08-04T14:40:27.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Nauka
subject: ciało
subject: kąpiele
subject: upał
subject: Wellness
description: Po długim, upalnym dniu wiele osób instynktownie wskakuje pod zimny prysznic, licząc na natychmiastową ulgę i łatwiejsze zasypianie. Choć wydaje się to najbardziej oczywistym sposobem na ochłodzenie organizmu, w rzeczywistości lodowata woda nie zawsze działa tak, jak moglibyśmy oczekiwać. W niektórych sytuacjach może wręcz utrudnić oddawanie ciepła i przynieść efekt odwrotny do zamierzonego.
encoded: Podczas fal upałów szukamy sposobów, które pozwolą choć na chwilę obniżyć temperaturę ciała. Jedni włączają klimatyzację, inni sięgają po zimne napoje lub biorą lodowaty prysznic. Choć taka kąpiel daje natychmiastowe uczucie chłodu, eksperci zwracają uwagę, że z punktu widzenia fizjologii nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Organizm może bowiem zareagować w sposób, który ograniczy naturalne oddawanie ciepła i sprawi, że po pewnym czasie znów zrobi się gorąco. Czy zimny prysznic naprawdę chłodzi organizm? Mechanizm działa inaczej, niż mogłoby się wydawać Intuicja podpowiada, że im zimniejsza woda, tym skuteczniej ochłodzi rozgrzane ciało. W praktyce organizm reaguje jednak znacznie bardziej skomplikowanie. Człowiek utrzymuje temperaturę wewnętrzną na poziomie około 37°C dzięki precyzyjnemu systemowi termoregulacji. Kiedy robi się zbyt gorąco, naczynia krwionośne znajdujące się tuż pod powierzchnią skóry rozszerzają się, zwiększając przepływ krwi. Dzięki temu nadmiar ciepła może być oddawany do otoczenia poprzez promieniowanie, kontakt z chłodniejszym powietrzem oraz parowanie potu. To naturalny mechanizm chroniący organizm przed przegrzaniem. Kontakt z bardzo zimną wodą uruchamia jednak reakcję obronną. Organizm odbiera nagły spadek temperatury jako sygnał zagrożenia i stara się ograniczyć utratę ciepła. W efekcie dochodzi do gwałtownego zwężenia naczyń krwionośnych, czyli tzw. skurczu naczyń. Krew przestaje swobodnie dopływać do skóry, a ciepło zostaje zatrzymane głębiej – w pobliżu narządów wewnętrznych. Jak wyjaśnia prof. Mike Tipton z Uniwersytetu w Portsmouth, po wyjściu spod lodowatego prysznica organizm potrzebuje więcej czasu, aby ponownie rozszerzyć naczynia i przetransportować ciepło na powierzchnię ciała. Oznacza to, że uczucie chłodu jest zwykle krótkotrwałe, a po kilku lub kilkunastu minutach temperatura organizmu może ponownie zacząć rosnąć. Z tego powodu eksperci podkreślają, że podczas upałów znacznie lepiej sprawdza się letni prysznic, który wsp…

GettyImages-2261022901-71569bc.jpg
width: 5500
height: 3667

Zakopują się w gorącym piasku i ćwiczą jogę z kozami. Tak wyglądają nowe podróże wellness
type: item
date: 2026-08-02T12:27:59.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: podróże
subject: regeneracja
subject: Spa
subject: stres
subject: Wellness
description: Podróże wellness od kilku lat zyskują na popularności, co wynika m.in. z coraz większej dbałości o zdrowie psychiczne, regenerację i ograniczanie stresu. Coraz więcej osób traktuje odpoczynek w sposób holistyczny, wybierając wyjazdy, które mają poprawić nie tylko kondycję fizyczną, ale również samopoczucie. Choć weekendy w hotelach spa czy pobyty w termach wciąż cieszą się dużym zainteresowaniem, podróżni coraz częściej poszukują mniej oczywistych doświadczeń, które pozwalają spojrzeć na wellness z zupełnie innej perspektywy.
encoded: Jeszcze do niedawna wyjazd wellness kojarzył się przede wszystkim z masażami, zabiegami pielęgnacyjnymi i chwilą relaksu w hotelowej strefie spa. Dziś ten segment turystyki rozwija się znacznie szerzej. Podróżni coraz częściej wybierają miejsca i aktywności, które mają realnie wpłynąć na jakość życia, poprawić samopoczucie lub pomóc odzyskać równowagę po intensywnym czasie. W odpowiedzi na te oczekiwania branża turystyczna proponuje coraz bardziej oryginalne formy wypoczynku, udowadniając, że wellness może oznaczać znacznie więcej niż tradycyjny pobyt w spa. Zakopani po szyję w piasku. Japoński rytuał „sunamushi” Jednym z najbardziej niezwykłych zabiegów wellness na świecie jest sunamushi, czyli tradycyjna japońska kąpiel piaskowa. Największą popularnością cieszy się w nadmorskim mieście Ibusuki na wyspie Kiusiu, gdzie gorące źródła geotermalne od wieków naturalnie ogrzewają wulkaniczny piasek. Uczestnicy rytuału kładą się na specjalnie przygotowanym stanowisku, po czym obsługa przykrywa ich ciała ciepłym piaskiem, pozostawiając odkrytą jedynie głowę. Temperatura dochodzi do około 50°C, a sam zabieg trwa zwykle od 10 do 15 minut. Według lokalnej tradycji pomaga to rozluźnić mięśnie, pobudzić krążenie i wspomaga naturalne oczyszczanie organizmu poprzez intensywne pocenie się. Choć naukowcy podkreślają, że wiele przypisywanych mu właściwości wymaga dalszych badań, dla odwiedzających równie ważne jest samo doświadczenie – uczucie ciężaru piasku, przyjemnego ciepła i całkowitego odcięcia od bodźców zewnętrznych. Po zakończeniu rytuału większość osób korzysta z kąpieli w gorących źródłach onsen, dzięki czemu cały pobyt staje się połączeniem lokalnej tradycji z nowoczesnym podejściem do regeneracji. To właśnie takie doświadczenia sprawiają, że Japonia coraz częściej pojawia się na mapie podróży osób poszukujących nie tylko wypoczynku, ale również autentycznych rytuałów zakorzenionych w miejscowej kulturze. Piwo, kakao i mleko oślicy. Spa w niecodziennym wydaniu Współczesn…

zdj-2026-07-27T183149.969-412d12e.jpg
width: 5632
height: 3751

Dlaczego wracamy z urlopu bardziej zmęczeni niż przed wyjazdem? Badania przynoszą zaskakującą odpowiedź
type: item
date: 2026-07-12T08:47:26.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Nauka
subject: Traveler
subject: badania
subject: wakacje
subject: Wellness
subject: Zdrowie
description: Wakacje mają być czasem odpoczynku, jednak dla wielu osób stają się kolejnym zadaniem do wykonania. Choć na wymarzony urlop potrafimy wydać nawet kilka czy kilkanaście tysięcy złotych, nie zawsze wracamy z niego zregenerowani. Najnowsze badania pokazują, że tylko około jedna trzecia pracowników po zakończeniu wolnego czuje, że naprawdę odpoczęła. Co sprawia, że tak trudno odciąć się od pracy?
encoded: Dla większości pracowników urlop to jeden z najbardziej wyczekiwanych momentów w roku. W założeniu ma pozwolić odzyskać siły, zredukować stres i na chwilę zapomnieć o zawodowych obowiązkach. W praktyce coraz więcej osób zabiera jednak pracę na wakacje – przynajmniej w pewnym stopniu. Z najnowszych badań wynika, że co czwarty respondent zamierza podczas urlopu pozostawać w kontakcie z pracodawcą, a niemal połowa jeszcze przed zakończeniem wypoczynku zaczyna przygotowywać się do powrotu do biura. Eksperci zwracają uwagę, że taki „tryb czuwania” utrudnia prawdziwą regenerację i sprawia, że organizm nie wykorzystuje w pełni czasu przeznaczonego na odpoczynek. Dlaczego nie potrafimy odciąć się od pracy? Coraz więcej osób spędza urlop „w trybie czuwania” Choć urlop powinien być czasem całkowitego oderwania od zawodowych obowiązków, dla wielu osób staje się jedynie ich ograniczoną wersją. Z badania „Regeneracja czy tryb czuwania? Urlopy specjalistów i managerów w 2026 roku”, przeprowadzonego przez HRK wśród 276 specjalistów i menedżerów, wynika, że aż 25% respondentów zamierza podczas wakacji regularnie sprawdzać służbową pocztę elektroniczną, odbierać telefony lub zaglądać do firmowych komunikatorów. Co więcej, niemal jedna trzecia z tej grupy planuje robić to codziennie, a podobny odsetek – kilka razy w tygodniu. Taki nawyk często wynika z poczucia odpowiedzialności za projekty, klientów czy współpracowników, ale także z przekonania, że bez naszej kontroli coś może pójść nie tak. Eksperci zwracają jednak uwagę, że nawet krótkie spojrzenie na skrzynkę mailową może uruchomić mechanizmy odpowiedzialne za stres i utrzymywać organizm w stanie gotowości, przez co mózg nie ma szans przejść w tryb prawdziwej regeneracji. – Kontakt z pracą podczas urlopu rzadko zaczyna się od dużych spraw. Częściej od szybkiego sprawdzenia skrzynki, odczytania powiadomienia czy krótkiego spojrzenia na komunikator. To niewielkie działania, ale dla naszego układu nerwowego mogą oznaczać powrót do t…

shutterstock2424589765-7be8b1f.jpg
width: 5021
height: 3347

Rośnie popularność tzw. grief travel. To „jeden z najbardziej nieoczekiwanych nowych trendów w branży”
type: item
date: 2026-05-24T13:14:23.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Traveler
subject: emocje
subject: śmierć
subject: trendy
subject: Wellness
description: Podróże coraz częściej stają się czymś więcej niż tylko sposobem na odpoczynek czy zwiedzanie nowych miejsc. Dla wielu osób wyjazd okazuje się formą ucieczki od codzienności i próbą poradzenia sobie z najtrudniejszymi emocjami. Rośnie liczba podróżnych, którzy decydują się na tzw. grief travel – wyjazdy pomagające przeżyć żałobę, stratę, rozstanie lub traumę z dala od rutyny i presji codziennego życia. Eksperci zauważają, że ten nietypowy trend staje się jednym z najszybciej rosnących zjawisk we współczesnej turystyce.
encoded: Jeszcze do niedawna żałoba kojarzyła się przede wszystkim z samotnym przeżywaniem bólu i wycofaniem z życia społecznego. Dziś coraz więcej osób szuka jednak innych sposobów radzenia sobie z emocjami po stracie bliskich, zakończeniu związku czy traumatycznych doświadczeniach. W odpowiedzi na te potrzeby powstają specjalne retreaty, warsztaty, rejsy oraz wyjazdy terapeutyczne skupione wokół idei grief travel. Ich celem nie jest klasyczny wypoczynek, lecz stworzenie bezpiecznej przestrzeni do przeżywania emocji, budowania odporności psychicznej i stopniowego odzyskiwania równowagi. Trend ten eksperci określają dziś jako „jeden z najbardziej zaskakujących i jednocześnie najszybciej rozwijających się kierunków” w branży podróżniczej. Grief travel staje się jednym z najszybciej rosnących trendów podróżniczych Jeszcze kilka lat temu trudno było sobie wyobrazić, że podróże związane z przeżywaniem żałoby staną się jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się segmentów branży wellness. Tymczasem eksperci zauważają dziś wyraźny wzrost zainteresowania wyjazdami skupionymi wokół zdrowia emocjonalnego, terapii i przepracowywania trudnych doświadczeń. Według danych Global Wellness Institute rytuały żałobne oraz wspólnotowe przeżywanie straty od tysięcy lat były ważnym elementem wielu kultur, jednak w nowoczesnym społeczeństwie zostały w dużej mierze wyparte przez samotne radzenie sobie z emocjami. Obecnie trend ten zaczyna się odwracać. Organizacja prognozuje, że globalny rynek usług związanych ze wsparciem osób w żałobie wzrośnie z 2,73 mld dolarów w 2022 roku do ponad 4,5 mld dolarów do 2029 roku. Eksperci tłumaczą to przede wszystkim rosnącą otwartością na rozmowy o zdrowiu psychicznym i potrzebą szukania profesjonalnego wsparcia po traumatycznych doświadczeniach. Coraz częściej podróż przestaje być wyłącznie formą rozrywki czy odpoczynku, a staje się sposobem na odzyskanie równowagi psychicznej i emocjonalnej. Trend grief travel został już zauważony przez największe świa…

grief-travel-9f49d79.jpg
width: 7000
height: 4670

Podróże bez internetu rosną w siłę. Trend na „deadzone travel” podbija świat
type: item
date: 2026-04-24T09:01:36.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Porady
subject: Traveler
subject: internet
subject: social media
subject: trendy
subject: Wellness
subject: Zdrowie
description: Nowy trend określany jako „deadzone travel” zyskuje coraz większą popularność, szczególnie wśród millenialsów i przedstawicieli pokolenia Z. Coraz więcej podróżnych świadomie wybiera miejsca pozbawione zasięgu i dostępu do internetu, traktując to jako formę ucieczki od nadmiaru bodźców i cyfrowego przeciążenia. Czy odłączenie się od sieci w trakcie podróży rzeczywiście może przełożyć się na lepsze samopoczucie i realny odpoczynek?
encoded: Współczesny styl życia coraz częściej wiąże się z ciągłą dostępnością, presją efektywności i nadmiarem informacji, które nie kończą się wraz z zamknięciem dnia pracy. Eksperci zwracają uwagę, że długotrwałe funkcjonowanie w takim trybie może prowadzić do wypalenia zawodowego, wyczerpania psychicznego, poczucia dystansu wobec codziennych obowiązków oraz spadku koncentracji. Wbrew popularnym przekonaniom problemu tego nie da się rozwiązać poprzez zwiększenie produktywności czy intensyfikację działań – przeciwnie, wymaga on świadomego ograniczenia bodźców i realnego odpoczynku. Właśnie w tym kontekście pojawia się rosnące zainteresowanie podróżami do miejsc, które oferują coś, czego na co dzień brakuje najbardziej – ciszę, brak powiadomień i pełne odcięcie od świata online. Deadzone travel, czyli dlaczego coraz więcej osób świadomie odłącza się od sieci? Choć podróżujemy częściej niż kiedykolwiek wcześniej, granica między pracą a odpoczynkiem coraz bardziej się zaciera. Możliwość pracy zdalnej sprawiła, że wakacje dla wielu osób przestały oznaczać realne oderwanie się od obowiązków – skrzynka mailowa, komunikatory i media społecznościowe towarzyszą nam niemal bez przerwy, nawet w trakcie wyjazdów. Krótkie sprawdzenie wiadomości między posiłkami czy szybka odpowiedź na służbowy komunikat w podróży stały się normą, która skutecznie rozmywa ideę odpoczynku. Właśnie na tym tle rośnie popularność tzw. „deadzone travel”, czyli podróżowania do miejsc, w których dostęp do internetu jest ograniczony lub celowo eliminowany. Jak zauważa Christina Bennett, ekspertka ds. trendów turystycznych, „deadzoning odzwierciedla szerszą zmianę kulturową odejścia od ciągłej łączności i wypalenia”. Coraz więcej osób zaczyna traktować brak zasięgu nie jako problem, lecz jako wartość samą w sobie – warunek konieczny do rzeczywistego odpoczynku. Decyzja o wyborze „martwej strefy” nie jest przypadkowa – wynika z rosnącego zmęczenia cyfrowym przeciążeniem i potrzebą odzyskania kontroli nad własnym …

deadzone-6c627e1.jpg
width: 5500
height: 3667

Dlaczego w Japonii istnieją 72 pory roku? Ten system zmienia sposób myślenia i podróżowania
type: item
date: 2026-03-31T09:01:48.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: azja
subject: japonia
subject: kalendarze
subject: tradycje
subject: Wellness
description: Podczas gdy większość świata funkcjonuje w rytmie czterech pór roku, w Japonii tradycyjny kalendarz dzieli czas znacznie precyzyjniej – na krótkie, kilkunastodniowe mikrosezony. To nie tylko sposób obserwowania przyrody, lecz także element filozofii życia, który sprzyja większej uważności i pozwala dostrzegać subtelne zmiany zachodzące w naturze na co dzień.
encoded: Tradycyjny japoński kalendarz to znacznie więcej niż podział roku na wiosnę, lato, jesień i zimę. Jego struktura opiera się na dawnym systemie 24 okresów zwanych sekki, które dodatkowo dzielą się na jeszcze krótsze, kilkudniowe etapy – kō. Każdy z nich opisuje konkretne zjawiska przyrodnicze, takie jak kwitnienie roślin, migracje zwierząt czy zmiany temperatury. Choć system ten wywodzi się z tradycji chińskiej i przez lata pozostawał w cieniu zachodniego kalendarza, dziś ponownie zyskuje na znaczeniu, przyciągając osoby poszukujące głębszego kontaktu z naturą i bardziej świadomego przeżywania upływu czasu. Japoński kalendarz i mikropory roku – skąd wzięły się kō? Złożony system japońskiego kalendarza ma swoje korzenie w dawnych rozwiązaniach stosowanych w Azji Wschodniej, a jego obecna forma jest efektem wielowiekowej ewolucji. Choć współcześnie w Japonii funkcjonuje przede wszystkim kalendarz gregoriański (seireki), równolegle wykorzystywany jest system nazw er cesarskich (gengō), a także rzadziej spotykane, historyczne sposoby odmierzania czasu. Fundamentem tradycyjnego kalendarza był jednak model księżycowo-słoneczny, który dotarł do Japonii z Chin przez Półwysep Koreański już w VI wieku. Opierał się nie tylko na obserwacji cykli natury, lecz także na elementach takich jak chiński zodiak czy system rokuyō, przypisujący dniom określoną pomyślność lub jej brak. Kluczowa zmiana nastąpiła w okresie Edo, kiedy astronom Shibukawa Shunkai (uznawany za pierwszego oficjalnego astronoma Japonii) dostrzegł niedoskonałości dotychczasowego kalendarza i opracował jego nową wersję. Uwzględnił w niej długość roku wynoszącą 365 dni oraz dostosował system do rzeczywistych warunków panujących na archipelagu. Wprowadzony przez niego podział roku na 24 główne okresy (sekki), a następnie na 72 krótsze etapy (kō), został oficjalnie przyjęty w 1685 roku. Każde kō trwa zaledwie kilka dni i opisuje bardzo konkretne zjawiska przyrodnicze – od pojawiania się pierwszych pąków, przez migracje…

zdj-52-65c9b78.jpg
width: 4864
height: 3240

Jak zastosować metodę Marie Kondo na wakacjach? Te zasady zmieniają życie w podróży
type: item
date: 2026-03-30T08:03:39.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Lifestyle
subject: Porady
subject: Traveler
subject: japonia
subject: książki
subject: porady w podróży
subject: sprzątanie
subject: walizka
subject: Wellness
description: Marie Kondo zdobyła światową popularność jako ekspertka od porządkowania i autorka metody, która zmieniła sposób myślenia o organizacji przestrzeni. Jej zasady można jednak zastosować nie tylko w domu, lecz także w podróży – od pakowania walizki po podejście do samego wyjazdu. Co w takim razie radzi Japonka?
encoded: Urodzona w Tokio autorka i osobowość telewizyjna stała się symbolem minimalistycznego podejścia do życia, opartego na świadomych wyborach i eliminowaniu nadmiaru. Jej filozofia, koncentrująca się na zatrzymywaniu tylko tych rzeczy, które „wywołują radość”, zyskała globalne uznanie i znalazła zastosowanie nie tylko w organizacji domowej przestrzeni, lecz także w codziennych nawykach. W najnowszej swojej książce „Letter From Japan” Marie Kondo przybliża kulturowe inspiracje stojące za tym podejściem, pokazując, jak łączyć porządek z uważnością i spokojem. Te same zasady można przenieść również na grunt podróżowania, które dla wielu osób bywa źródłem stresu. Jak więc zastosować metodę Kondo podczas wyjazdu i co naprawdę warto zabrać ze sobą w drogę? Jak spakować walizkę metodą Marie Kondo? Zastosowanie metody Marie Kondo w podróży zaczyna się od zmiany podejścia do samego pakowania – warto świadomie wybierać tylko te rzeczy, które rzeczywiście będą potrzebne i komfortowe w użyciu. Kluczowe staje się uporządkowanie przestrzeni w walizce w sposób, który ogranicza chaos i pozwala szybko odnaleźć każdy element bez konieczności przekopywania się przez zawartość bagażu. Pomocne wówczas okazuje się grupowanie rzeczy według funkcji oraz oddzielanie ich w mniejszych organizerach lub woreczkach, dzięki czemu ubrania, kosmetyki czy akcesoria nie mieszają się ze sobą i pozostają łatwo dostępne przez cały wyjazd. – Segreguję w małych woreczkach np. ubrania na co dzień, odzież „po domu”, kosmetyki do makijażu, kosmetyki do pielęgnacji skóry, suplementy i elektronikę z kablami – podkreśla Kondo. Równie istotna jest selekcja, ponieważ ograniczenie liczby przedmiotów nie oznacza rezygnacji z wygody, lecz jej zwiększenie. – W podróż zabieram ze sobą tylko niewielką liczbę rzeczy, starannie dobierając te, które naprawdę dają radość – zaznacza autorka w rozmowie z BBC. Jak podróżować bez stresu? Rady Marie Kondo To podejście można rozszerzyć na cały proces podróżowania, szczególnie na mom…

marie-kondo-c1d4025.jpg
width: 4991
height: 3445

Zapomniany rytuał wraca do łask. Dusking pomaga odzyskać spokój i odbudować więź z naturą
type: item
date: 2026-03-20T14:39:26.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: holandia
subject: niebo
subject: noc
subject: Wellness
subject: Zdrowie
subject: zwyczaje
description: Przywrócony do współczesnej codzienności przez holenderską pisarkę Marjolein Dubbers, prosty rytuał „duskingu” – czyli świadomego obserwowania chwili, gdy dzień przechodzi w noc – zyskuje coraz większą popularność. Dla wielu osób to nie tylko sposób na wyciszenie, lecz także forma ponownego nawiązania kontaktu z naturą i rytmem, który na co dzień łatwo przeoczyć.
encoded: Obserwowanie zapadającego zmroku może wydawać się czynnością banalną, a jednak w rzeczywistości ma w sobie potencjał głębokiego wyciszenia. Przez wieki ludzie naturalnie funkcjonowali w rytmie światła i ciemności, traktując zmierzch jako moment przejścia – symboliczne zakończenie dnia i początek odpoczynku. Współcześnie ten prosty zwyczaj powraca w nowej formie jako praktyka określana mianem „duskingu”, coraz częściej postrzegana jako sposób na poprawę dobrostanu psychicznego. Trend ten wpisuje się w rosnące zainteresowanie uważnością i świadomym przeżywaniem codzienności. Zatrzymanie się na kilka minut, by obserwować zmieniające się światło, kolory nieba i stopniowe wyciszenie otoczenia, może pomóc ograniczyć napięcie, uspokoić myśli i stworzyć przestrzeń do refleksji. To doświadczenie, choć niezwykle proste, dla wielu osób staje się jednym z najbardziej dostępnych sposobów na odzyskanie równowagi w świecie pełnym bodźców. Skąd wziął się dusking? Zapomniany rytuał wraca do łask Choć dziś „dusking” bywa przedstawiany jako nowy trend związany z uważnością, jego historia sięga znacznie głębiej i jest wyraźnie zakorzeniona w dawnym stylu życia. W Holandii funkcjonował pod nazwą schemeren i jeszcze w XVIII oraz XIX wieku był naturalnym elementem codzienności – szczególnie na obszarach wiejskich. Rodziny, kończąc dzień pracy, na chwilę przerywały zajęcia, by wspólnie obserwować zapadający zmrok, zanim zapalono lampy i rozpoczęto wieczorne aktywności. Był to moment przejścia – symboliczne oddzielenie obowiązków w ciągu dnia od odpoczynku, a zarazem czas wyciszenia i skupienia na otoczeniu. Wraz z upowszechnieniem elektryczności i przyspieszeniem tempa życia w XX wieku zwyczaj ten w dużej mierze zanikł, o czym już w latach 60. i 70. pisano jako o utraconym elemencie codziennej kultury. Do tej niemal zapomnianej praktyki powróciła współcześnie holenderska pisarka Marjolijn van Heemstra, która – sięgając do wspomnień starszego pokolenia i archiwalnych źródeł – zaczęła przywr…

dusking-c0c8299.jpg
width: 5405
height: 3603

Samotny posiłek w restauracji? Psychologowie tłumaczą: to zdrowy nawyk
type: item
date: 2026-03-16T06:56:07.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: jedzenie
subject: psychologia
subject: restauracje
subject: samotność
subject: Wellness
subject: Zdrowie
description: Dla wielu osób sama myśl o siedzeniu w restauracji w pojedynkę – tylko z talerzem przed sobą i własnymi myślami – może wywoływać pewien dyskomfort. Od lat przyzwyczailiśmy się bowiem, że jedzenie jest przede wszystkim wydarzeniem społecznym: towarzyszą mu rodzinne obiady, spotkania ze znajomymi czy romantyczne kolacje. Coraz więcej osób zaczyna jednak świadomie wybierać samotne wyjścia do restauracji. Co ciekawe, psychologowie zwracają uwagę, że taka praktyka może przynosić zaskakujące korzyści dla naszego samopoczucia i zdrowia psychicznego.
encoded: Specjaliści zajmujący się psychologią zachowań społecznych coraz częściej podkreślają, że umiejętność spędzania czasu samemu – także podczas posiłku – nie musi oznaczać izolacji czy braku relacji z innymi. Wręcz przeciwnie, dla wielu osób jest to sposób na chwilę spokoju, refleksję i świadome przeżywanie codzienności. Współczesne podejście do samotnych posiłków powoli się zmienia: zamiast niezręcznej sytuacji zaczynają być postrzegane jako forma dbania o siebie i własne potrzeby. W świecie, w którym niemal każda chwila wypełniona jest komunikacją i bodźcami, spokojny posiłek w pojedynkę może stać się momentem wyciszenia, odzyskania równowagi i budowania większej niezależności emocjonalnej. Jedzenie w restauracji w pojedynkę. Dlaczego wciąż budzi emocje? Przez większą część historii posiłki pełniły funkcję wydarzenia społecznego. Wspólne jedzenie – od ognisk dawnych społeczności łowiecko-zbierackich po współczesne rodzinne obiady – było sposobem budowania więzi, wzmacniania poczucia przynależności oraz dzielenia się doświadczeniami dnia codziennego. Nic więc dziwnego, że w wielu kulturach samotne siedzenie przy restauracyjnym stoliku wciąż bywa postrzegane jako coś nietypowego. Dla niektórych osób taki obraz automatycznie kojarzy się z izolacją lub brakiem towarzystwa. Psychologowie zwracają jednak uwagę, że takie skojarzenia wynikają często z błędnego utożsamiania dwóch różnych zjawisk – samotności i bycia samemu z wyboru. Pierwsze oznacza niechciany stan emocjonalny, drugie natomiast może być świadomą decyzją i formą odpoczynku od bodźców społecznych. Jak wyjaśnia psycholog kliniczny dr Rachel Stern, wiele osób projektuje na innych własne obawy. – Kiedy widzimy kogoś jedzącego samotnie, często wyobrażamy sobie, że czujemy się w tej sytuacji niekomfortowo, osamotnieni lub oceniani przez innych. Tymczasem dla wielu ludzi jest to po prostu spokojny moment dla siebie – podkreśla specjalistka. Podobne stanowisko prezentuje dr Elena Torres, która uważa, że kultura zachod…

solo-1-3c866d7.jpg
width: 7004
height: 4920