Ten polski region ma własny język i własny rytm. Wakacje płyną tu wolniej
8 miejsc na Kaszubach na weekendową wycieczkę to propozycja dla tych, którzy marzą o bliskości natury, malowniczych jeziorach i zabytkach z historią. Region słynie z ponad 700 jezior, pofałdowanego krajobrazu i wyjątkowej kultury kaszubskiej. Sprawdź, gdzie warto pojechać, co zobaczyć i jak zaplanować krótki, ale intensywny wypad.
Spis treści: Wieżyca – najwyższe wzniesienie Pojezierza Pomorskiego Droga Kaszubska – jedna z najbardziej malowniczych tras w Polsce Chmielno i Kółko Raduńskie – serce Szwajcarii Kaszubskiej Złota Góra i punkty widokowe nad Jeziorem Ostrzyckim Bytów – zamek krzyżacki i historia Pomorza Krokowa – pałac i park w stylu rezydencjonalnym Rzucewo – pałac nad Zatoką Pucką Hel i Fokarium – nadmorska przygoda blisko Kaszub Kaszuby to jeden z najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo regionów północnej Polski. Znajdziemy tu jeziora rynnowe, morenowe wzgórza, rozległe lasy i zabytki pamiętające czasy krzyżackie. To również obszar o silnej tożsamości kulturowej – z własnym językiem, tradycją i kuchnią. Weekend na Kaszubach może być zarówno aktywny, jak i spokojny – wszystko zależy od wybranego kierunku. Oto miejsca, które pozwolą poczuć klimat regionu i zobaczyć jego największe atuty. Wieżyca – najwyższe wzniesienie Pojezierza Pomorskiego Wieżyca (329 m n.p.m.) to najwyższe wzniesienie Pojezierza Pomorskiego oraz jeden z najwyższych punktów północnej Polski o charakterze nizinnym. Położona w paśmie Wzgórz Szymbarskich, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Szwajcarii Kaszubskiej. Jej ukształtowanie jest efektem działalności lądolodu – to klasyczne wzgórze morenowe powstałe w czasie ostatniego zlodowacenia. Choć często można spotkać się z informacją, że jest najwyższym wzniesieniem Niżu Środkowoeuropejskiego aż po Ural, stwierdzenie to jest zbyt daleko idącym uproszczeniem – w rzeczywistości to najwyższy punkt Pojezierza Pomorskiego i jeden z wyższych w obrębie północnych nizin Polski. Na szczycie znajduje się wieża widokowa im. Jana Pawła II, z której przy dobrej pogodzie rozciąga się szeroka panorama na okoliczne jeziora – m.in. Jezioro Ostrzyckie – oraz rozległe kompleksy leśne i falujący krajobraz morenowy. Wejście na wzniesienie nie jest wymagające i zajmuje zwykle kilkanaście minut z pobliskiego parkingu; trasa jest odpowiednia dla rodzin z dziećmi, choć w deszczowe dni warto zadbać o stabilne obuwie ze względu na piaszczysto-leśne podłoże. Wieża jest zazwyczaj dostępna za niewielką opłatą, a najlepsze warunki widokowe panują rano oraz przed zachodem słońca, gdy światło podkreśla urozmaiconą rzeźbę terenu. Wieżyca jest łatwo dostępna komunikacyjnie – można tu dojechać samochodem (parkingi przy stoku i u podnóża wzniesienia), pociągiem PKM do przystanku Wieżyca lub rowerem, korzystając z oznakowanych szlaków turystycznych Kaszub. Miejsce ma charakter całoroczny: latem i jesienią przyciąga miłośników trekkingu, nordic walking oraz rowerów górskich, natomiast zimą funkcjonuje tu stok narciarski Koszałkowo-Wieżyca z wyciągiem i wypożyczalnią sprzętu, co czyni je jednym z nielicznych punktów na Pomorzu umożliwiających jazdę na nartach bez wyjazdu w góry. W okolicy działa rozwinięta baza noclegowa – od agroturystyki po pensjonaty i domki nad jeziorami – a lokalne restauracje serwują dania kuchni kaszubskiej, w tym potrawy z ryb jeziornych. Ze względu na położenie w obszarze chronionym obowiązuje tu poruszanie się wyznaczonymi szlakami i dbałość o środowisko. Wieżyca to doskonały punkt startowy do dalszego zwiedzania regionu, łączący walory przyrodnicze, widokowe i rekreacyjne, a jednocześnie jedna z najłatwiej dostępnych atrakcji krajobrazowych północnej Polski. Droga Kaszubska – jedna z najbardziej malowniczych tras w Polsce Droga Kaszubska to jedna z najbardziej widowiskowych tras krajobrazowych północnej Polski, prowadząca przez serce Szwajcarii Kaszubskiej. Odcinek ten, oznaczony jako droga wojewódzka nr 228, łączy m.in. Chmielno, Zawory, Ręboszewo, Brodnicę Dolną, Ostrzyce i Wieżycę, tworząc spójną trasę widokową o długości około 20 kilometrów. To propozycja zarówno dla zmotoryzowanych turystów, jak i dla rowerzystów czy motocyklistów, którzy cenią dynamiczny, pofałdowany krajobraz i częste punkty widokowe. Trasa prowadzi przez obszar o wyraźnie polodowcowej rzeźbie terenu – z licznymi morenowymi wzniesieniami, stromymi zjazdami i jeziorami rynnowymi, czyli długimi, wąskimi akwenami powstałymi w wyniku działalności wód roztopowych pod lądolodem. Charakterystyczne dla tego obszaru są duże różnice wysokości jak na warunki nizinne, co sprawia, że droga momentami przypomina górską serpentynę. To właśnie ta zmienność terenu decyduje o wyjątkowych walorach krajobrazowych. Jednym z najważniejszych przystanków na trasie jest Jezioro Ostrzyckie, popularne wśród kajakarzy i żeglarzy, z dobrze rozwiniętą infrastrukturą turystyczną – przystaniami, wypożyczalniami sprzętu wodnego i bazą noclegową. Warto również zatrzymać się na Złotej Górze, skąd rozciąga się panorama na tzw. Kółko Raduńskie, czyli system połączonych jezior rynnowych (m.in. Jezioro Raduńskie Górne i Dolne). Ten układ hydrologiczny jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Kaszub i stanowi ważny fragment regionalnych szlaków kajakowych. Droga Kaszubska jest szczególnie atrakcyjna wiosną i jesienią – w okresie świeżej zieleni lub podczas intensywnych barw liści – jednak również latem przyciąga turystów szukających widokowych tras spacerowych i rowerowych. Należy pamiętać, że odcinki są kręte i miejscami wąskie, dlatego kierowcy powinni zachować ostrożność, zwłaszcza w sezonie wysokiego ruchu turystycznego. Dla rowerzystów trasa może być wymagająca kondycyjnie ze względu na strome podjazdy, ale rekompensatą są rozległe panoramy i liczne miejsca odpoczynku. Wzdłuż Drogi Kaszubskiej znajdują się gospodarstwa agroturystyczne, restauracje serwujące kuchnię kaszubską, punkty sprzedaży lokalnych produktów oraz oznakowane zejścia do jezior. To sprawia, że przejazd tą trasą nie jest jedynie przemieszczaniem się między miejscowościami, lecz pełnoprawną atrakcją turystyczną – pozwalającą w krótkim czasie zobaczyć najbardziej reprezentacyjny krajobraz regionu. Chmielno i Kółko Raduńskie – serce Szwajcarii Kaszubskiej Chmielno to jedna z najbardziej rozpoznawalnych miejscowości turystycznych Kaszub, położona malowniczo między Jeziorem Białym a Jeziorem Kłodno, w bezpośrednim sąsiedztwie systemu jezior określanego jako Kółko Raduńskie. Miejscowość od lat przyciąga turystów spokojem, kameralną atmosferą oraz silnie zachowaną tradycją kaszubską. To dobre miejsce dla osób szukających wypoczynku nad wodą, ale również dla tych, którzy chcą lepiej poznać lokalną kulturę i rzemiosło. Jedną z najważniejszych atrakcji jest Muzeum Ceramiki Kaszubskiej Neclów, prezentujące dorobek kilku pokoleń rodziny garncarzy. Charakterystyczne motywy zdobnicze – tulipany, lilie, ryby czy gwiazdy kaszubskie – są elementem regionalnej tożsamości wizualnej. Zwiedzanie muzeum pozwala zrozumieć, czym jest tradycyjna ceramika kaszubska oraz jaką rolę odgrywała w codziennym życiu mieszkańców regionu. W sezonie letnim organizowane są także warsztaty, podczas których można samodzielnie spróbować pracy na kole garncarskim. W Chmielnie i okolicznych wsiach działają również lokalne warsztaty rękodzieła, oferujące haft kaszubski, wyroby z drewna czy regionalne pamiątki. To miejsce, gdzie tradycja nie jest jedynie elementem ekspozycji muzealnej, ale realnie funkcjonuje w przestrzeni społecznej i turystycznej. Bliskość jezior sprawia, że miejscowość stanowi doskonałą bazę dla miłośników sportów wodnych. Działają tu przystanie kajakowe, wypożyczalnie rowerów wodnych i sprzętu rekreacyjnego. Kółko Raduńskie – obejmujące m.in. Jezioro Raduńskie Górne i Dolne – jest częścią popularnego szlaku kajakowego, który pozwala na kilkugodzinne lub całodniowe spływy w otoczeniu polodowcowego krajobrazu. Akweny są stosunkowo czyste i dobrze zagospodarowane, a linia brzegowa urozmaicona zatokami i półwyspami. Chmielno oferuje także rozbudowaną bazę noclegową – od pensjonatów i gospodarstw agroturystycznych po domki letniskowe z widokiem na jezioro. W lokalnych restauracjach można spróbować kuchni kaszubskiej, w tym potraw z ryb słodkowodnych, zup rybnych czy tradycyjnych wypieków. Określenie „miasteczko kochanków” oraz legenda dotycząca pochodzenia nazwy miejscowości mają charakter folklorystyczny i stanowią element lokalnej narracji, a nie potwierdzony fakt historyczny. Niezależnie od legend, Chmielno rzeczywiście sprzyja romantycznym spacerom brzegiem jeziora, szczególnie o zachodzie słońca, kiedy tafla wody odbija światło, a okoliczne wzgórza tworzą spokojne, niemal sielskie tło. Połączenie przyrody, tradycji i kameralnej atmosfery sprawia, że Chmielno i Kółko Raduńskie uznawane są za prawdziwe serce Szwajcarii Kaszubskiej. Złota Góra i punkty widokowe nad Jeziorem Ostrzyckim Złota Góra to jedno z najbardziej charakterystycznych i najczęściej fotografowanych miejsc widokowych na Kaszubach, położone nad brzegiem Jeziora Ostrzyckiego, w obrębie Szwajcarii Kaszubskiej. Wzniesienie dominuje nad okolicą i umożliwia podziwianie klasycznego krajobrazu młodoglacjalnego – z wyraźnie pofałdowaną rzeźbą terenu, mozaiką lasów, pól oraz długą, wąską taflą jeziora rynnowego. To właśnie tutaj najlepiej widać, jak działalność lądolodu ukształtowała pagórkowaty charakter regionu. Złota Góra wznosi się bezpośrednio nad Jeziorem Ostrzyckim, które jest jednym z najpopularniejszych akwenów w centralnej części Kaszub. Jezioro ma wydłużony kształt i dobrze rozwiniętą linię brzegową z zatokami oraz półwyspami, co dodatkowo podnosi walory widokowe. Panorama obejmuje zarówno otwarte przestrzenie wodne, jak i porośnięte lasem wzgórza morenowe, które przy dobrej widoczności tworzą wieloplanowy, malarski pejzaż. To miejsce szczególnie polecane na: piknik z widokiem na jezioro, fotografię krajobrazową, zwłaszcza o tzw. złotej godzinie, obserwację zachodu słońca, kiedy tafla wody odbija intensywne barwy nieba, krótki postój podczas przejazdu Drogą Kaszubską. Złota Góra jest łatwo dostępna – w pobliżu znajdują się miejsca parkingowe, a dojście na punkt widokowy nie jest wymagające. To dobra lokalizacja zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i osób starszych. W sezonie letnim odbywają się tu wydarzenia plenerowe oraz spotkania integracyjne, ponieważ przestrzeń sprzyja organizacji imprez na świeżym powietrzu. Okolice oferują rozbudowaną sieć szlaków pieszych i rowerowych, prowadzących wzdłuż Jeziora Ostrzyckiego oraz przez pobliskie wzniesienia. Trasy są zróżnicowane pod względem długości i stopnia trudności – od krótkich spacerów brzegiem jeziora po bardziej wymagające podjazdy rowerowe w kierunku Wieżycy. Bliskość miejscowości Ostrzyce zapewnia dostęp do infrastruktury turystycznej: działają tu pensjonaty, ośrodki agroturystyczne, restauracje oraz wypożyczalnie sprzętu wodnego. W sezonie letnim Jezioro Ostrzyckie przyciąga również miłośników kajakarstwa i żeglarstwa rekreacyjnego, a zimą – przy sprzyjających warunkach – okolica zyskuje bardziej surowy, spokojny charakter. Niezależnie od pory roku, Złota Góra pozostaje jednym z najlepszych miejsc, by zrozumieć fenomen krajobrazowy Kaszub: harmonijne połączenie wody, lasów i łagodnych, choć wyraźnych wzniesień morenowych. Bytów – zamek krzyżacki i historia Pomorza Zamek w Bytowie to jedna z najlepiej zachowanych twierdz krzyżackich w Polsce i jeden z najważniejszych zabytków średniowiecznej architektury obronnej na Pomorzu. Wzniesiony na przełomie XIV i XV wieku przez zakon krzyżacki, pełnił funkcję warowni obronnej, siedziby administracyjnej oraz punktu kontrolnego na pograniczu ziem pomorskich. Jego masywna, ceglana bryła z czterema charakterystycznymi basztami doskonale oddaje militarny charakter epoki. Twierdza została zaprojektowana na planie zbliżonym do prostokąta, z wewnętrznym dziedzińcem i potężnymi murami obronnymi. Zamek pełnił funkcję strażnicy na ważnym szlaku komunikacyjnym, a po okresie krzyżackim przechodził w ręce książąt pomorskich, a następnie administracji brandenburskiej i pruskiej. Dzięki temu jego historia odzwierciedla złożone dzieje regionu – zmieniające się granice, wpływy polityczne i kulturowe. Obecnie w zamku mieści się Muzeum Zachodniokaszubskie w Bytowie, które prezentuje bogate zbiory związane z historią i kulturą regionu. Zwiedzający mogą zobaczyć: wystawy etnograficzne poświęcone kulturze kaszubskiej, ekspozycje dotyczące historii Pomorza i średniowiecznego budownictwa obronnego, zbiory sztuki ludowej i dawnego rzemiosła, rekonstrukcje dawnych wnętrz zamkowych. W sezonie turystycznym organizowane są tu wydarzenia plenerowe, turnieje rycerskie, koncerty i wystawy czasowe, które przybliżają realia życia w średniowieczu oraz epokach późniejszych. Wejście na jedną z baszt umożliwia podziwianie panoramy Bytowa i okolicznych terenów. Samo miasto Bytów również zasługuje na uwagę. Zachował się tu fragment dawnych murów miejskich oraz układ urbanistyczny typowy dla miast lokowanych w średniowieczu. Spacer po centrum pozwala dostrzec ślady wielokulturowej przeszłości – przez stulecia przenikały się tu wpływy polskie, niemieckie i kaszubskie, co widoczne jest w architekturze, nazwach oraz tradycjach. Bytów to dobre miejsce dla osób zainteresowanych historią pogranicza oraz procesami, które kształtowały tożsamość Pomorza. Wizyta w zamku pozwala zrozumieć nie tylko militarne znaczenie twierdzy, ale także jej rolę administracyjną i symboliczną – jako centrum władzy w regionie o skomplikowanej historii politycznej. Dzięki dobrze zachowanej strukturze architektonicznej i funkcji muzealnej Zamek w Bytowie pozostaje jednym z najważniejszych punktów na mapie zabytków Kaszub. Krokowa – pałac i park w stylu rezydencjonalnym Zespół pałacowo-parkowy w Krokowej to jedna z najciekawszych rezydencji arystokratycznych na Pomorzu, której początki sięgają średniowiecza. Pierwotnie w tym miejscu funkcjonowała siedziba rycerska, należąca do rodu von Krockow, który przez stulecia odgrywał istotną rolę w historii regionu. W kolejnych epokach obiekt był rozbudowywany i przekształcany – z warownej siedziby w bardziej reprezentacyjny pałac w stylu rezydencjonalnym, łączący elementy architektury obronnej i dworskiej. Dzisiejsza bryła pałacu zachowała historyczny charakter, z wyraźnymi detalami architektonicznymi i harmonijną kompozycją przestrzenną. Po gruntownej renowacji obiekt pełni funkcję hotelową, muzealną i kulturalną. W jego wnętrzach organizowane są wystawy, koncerty, konferencje oraz wydarzenia promujące historię i kulturę Pomorza. Część ekspozycji poświęcona jest dziejom rodu von Krockow oraz skomplikowanej historii pogranicza polsko-niemieckiego. Otaczający pałac park krajobrazowy to idealne miejsce na spacer wśród starodrzewu, alei lipowych i rozległych trawników. Kompozycja parku nawiązuje do założeń ogrodowych charakterystycznych dla rezydencji arystokratycznych – z otwartymi osiami widokowymi i naturalistycznym układem zieleni. To przestrzeń sprzyjająca spokojnemu wypoczynkowi, fotografii oraz krótkiej przerwie w podróży po regionie. Krokowa ma również korzystne położenie – znajduje się niedaleko wybrzeża Bałtyku oraz miejscowości takich jak Dębki czy Karwia. Dzięki temu zwiedzanie pałacu można łatwo połączyć z wypoczynkiem nad morzem lub spacerem po nadmorskich rezerwatach przyrody. To dobra propozycja dla osób, które chcą w jednym dniu połączyć kontakt z historią, architekturą i naturą. Warto wybrać się tu trasą rowerową Via Baltica. Pałac w Krokowej stanowi przykład, jak dawne rezydencje szlacheckie mogą dziś funkcjonować jako przestrzenie otwarte dla turystów – łącząc funkcję zabytkową z nowoczesnym zapleczem noclegowym i kulturalnym. Dzięki temu miejsce to jest nie tylko świadectwem przeszłości, ale także żywym elementem współczesnej mapy turystycznej Pomorza. Rzucewo – pałac nad Zatoką Pucką Rzucewo to kameralna miejscowość położona nad brzegiem Zatoki Puckiej, między Puckiem a Osłoninem. To miejsce, w którym krajobraz nadmorski łączy się z historią ziemiańskich rezydencji i archeologiczną przeszłością regionu. Najważniejszym zabytkiem jest neogotycki pałac z XIX wieku, malowniczo usytuowany tuż przy linii brzegowej. Budowla, nazywana niekiedy „zamkiem w Rzucewie”, wyróżnia się romantyczną architekturą z elementami stylu angielskiego gotyku oraz charakterystycznymi wieżyczkami i detalem ceglanej elewacji. Pałac otoczony jest parkiem krajobrazowym ze starodrzewem, który płynnie przechodzi w nadmorski klif i otwartą przestrzeń zatoki. Spacer alejkami pozwala podziwiać panoramę Półwyspu Helskiego oraz spokojne wody Zatoki Puckiej, szczególnie efektowne o wschodzie i zachodzie słońca. Obecnie obiekt pełni funkcję hotelowo-restauracyjną, dzięki czemu można nie tylko zwiedzić jego otoczenie, ale także zatrzymać się na nocleg lub posiłek z widokiem na wodę. Informacje o lipach sadzonych rzekomo za czasów Jana III Sobieskiego funkcjonują jako lokalna ciekawostka i element narracji turystycznej, jednak trudno je jednoznacznie potwierdzić w źródłach historycznych. Niezależnie od tych przekazów park rzeczywiście zachwyca dojrzałym drzewostanem i spokojną atmosferą. Rzucewo ma również znaczenie archeologiczne. W okolicach odkryto ślady osadnictwa z epoki kamienia, a teren ten bywa określany jako jedno z ważniejszych stanowisk związanych z pradziejową obróbką bursztynu. Region nad Zatoką Pucką od wieków sprzyjał rozwojowi osad dzięki dostępowi do wody, rybołówstwa i handlu. To miejsce szczególnie polecane osobom, które szukają mniej oczywistych punktów na mapie Pomorza. W przeciwieństwie do popularnych kurortów nadmorskich, Rzucewo oferuje ciszę, otwartą przestrzeń i możliwość spokojnego spaceru wzdłuż brzegu. Połączenie historycznej architektury, nadmorskiego krajobrazu i kameralnej atmosfery sprawia, że to idealna propozycja na odpoczynek z dala od tłumów, a jednocześnie blisko głównych atrakcji regionu. Hel i Fokarium – nadmorska przygoda blisko Kaszub Choć Hel geograficznie znajduje się na Półwyspie Helskim, a więc poza ścisłymi granicami Kaszub, w praktyce często stanowi naturalne uzupełnienie wycieczki po regionie. Bliskość Trójmiasta oraz centralnych Kaszub sprawia, że wiele osób łączy zwiedzanie jezior i wzgórz z jednodniowym wypadem nad otwarte morze. Sam półwysep jest unikatową formą geograficzną – to wąski, piaszczysty wał oddzielający wody Zatoki Puckiej od Morza Bałtyckiego, o długości około 35 kilometrów. Największą atrakcją Helu jest Fokarium Stacji Morskiej Uniwersytetu Gdańskiego, które od lat prowadzi program ochrony i rehabilitacji foki szarej w Morzu Bałtyckim. Foka szara to największy drapieżny ssak żyjący w Bałtyku, a jej populacja w XX wieku była silnie zagrożona wyginięciem. Działalność fokarium obejmuje leczenie chorych i osłabionych osobników, odchów młodych fok oraz działania edukacyjne zwiększające świadomość ekologiczną odwiedzających. Część zwierząt po zakończeniu rehabilitacji wraca do naturalnego środowiska. Obiekt ma charakter nie tylko turystyczny, lecz przede wszystkim naukowo-edukacyjny. Zwiedzający mogą obserwować karmienia fok, poznać informacje dotyczące ekosystemu Bałtyku, zagrożeń środowiskowych czy zasad odpowiedzialnego zachowania nad morzem. To szczególnie wartościowa atrakcja dla rodzin z dziećmi – łączy kontakt ze zwierzętami z rzetelną wiedzą przyrodniczą. Sam Hel oferuje również inne atrakcje: szerokie, piaszczyste plaże od strony otwartego morza, spokojniejsze wody Zatoki Puckiej, popularne wśród windsurferów i kitesurferów, latarnię morską z punktem widokowym, pozostałości fortyfikacji i obiektów militarnych związanych z historią II wojny światowej. Dojazd na Hel możliwy jest samochodem, pociągiem kursującym wzdłuż półwyspu, a w sezonie także tramwajem wodnym z Gdyni. Warto jednak pamiętać, że w okresie wakacyjnym ruch bywa intensywny, dlatego najlepiej zaplanować wizytę wcześnie rano lub poza szczytem sezonu. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Na pograniczu województwa mazowieckiego leży Cud Polski. To spokojne, urocze miasteczko z legendą o miłości
Szydłowiec leży na skraju Mazowsza: w zasadzie bliżej mu do Kielc niż do Warszawy. Z tego powodu zostaje niekiedy pomijany przez turystów, a to wielki błąd – to miejsce z ogromnym potencjałem, którego serce stanowi piękny, XV-wieczny zamek. Teraz został Cudem Polski, więc ma szansę dowiedzieć się o nim więcej osób. A odwiedzić go z pewnością warto.
Niewielkie miasteczko z południowego skraju województwa mazowieckiego zostało wybrane „Cudem Polski 2025” w trakcie prestiżowego plebiscytu organizowanego rokrocznie przez „National Geographic Traveler”. Zabytki z pewnością przyczyniły się do sukcesu Szydłowca, ale szalę przechylił chyba… wyjątkowy, spokojny klimat miasta. Dlaczego warto odwiedzić Szydłowiec? Renesansowy zamek Szydłowieckich i Radziwiłłów Serce miasta stanowi uroczy, renesansowy zamek z XV wieku wzniesiony przez Stanisława Szydłowieckiego. Jest położony na sztucznej wyspie, otoczony parkiem i był niegdyś siedzibą rodów Szydłowieckich i Radziwiłłów, a później Anny z Zamoyskich Sapieżyny. Dla niego samego warto odwiedzić Szydłowiec. Budowla, wykonana z lokalnego szydłowieckiego piaskowca, przez wieki przeszła wiele przebudów i stała się świadkiem licznych legend, jak choćby tej o Białej Damie pojawiającej się nocą w zamkowych murach. Dziś mieści Szydłowieckie Centrum Kultury „Zamek” oraz unikatowe Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych. Kościół św. Zygmunta z legendą o szczęściu w miłości Późnogotycki kościół św. Zygmunta, perła lokalnej architektury sakralnej, kryje w sobie cenne dzieła sztuki oraz tajemniczą legendę. Według miejscowej opowieści, każdy kto odwiedzi kościół i dotknie marmurowej rzeźby śpiącej niewiasty, będzie mieć zapewnione szczęście w miłości. Jeśli to na zakochaniu wam zależy to… już wiecie, gdzie jechać. To miejsce niezwykłe nie tylko dla pasjonatów historii, ale i dla romantyków. Kamieniołom Podkowiński Jedną z najnowszych atrakcji jest Kamieniołom Podkowiński, otwarty w 2025 roku. Miejsce to łączy funkcje edukacyjne i rekreacyjne – powstały tu ścieżki wspinaczkowe (via ferrata), tyrolka nad wodą, altany grillowe oraz wystawa poświęcona słynnemu szydłowieckiemu piaskowcowi, z którego powstały m.in. elementy elewacji Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Kamieniołom stał się ważnym punktem dla miłośników adrenaliny, ale także edukacji geologicznej. Po pełnej emocji wspinaczce warto zrelaksować się także nad Zalewem Szydłowieckim. Krzywe Drzewo, czyli Drzewo Roku 2025 Nie tylko Cuda Polski: w 2025 roku szerokim echem odbił się sukces tzw. Krzywego Drzewa – 110-letniego wiązu szypułkowego rosnącego na wyspie przy zamku, który zdobył tytuł Polskiego Drzewa Roku 2025 w konkursie Klubu Gaja. Nietypowy kształt drzewa oraz kampania informacyjna uczyniły z niego jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych miasta. Jak dojechać do Szydłowca? Do Szydłowca wygodnie dojedziemy samochodem, a cała podróż nie powinna zająć więcej niż 1,5 godziny: oczywiście jeśli jedziemy z Warszawy. Z Kielc czy Radomia jest jeszcze bliżej. Podobnie sprawa wygląda w przypadku pociągu – wtedy transport zajmie nam około 2 godzin. To sprawia, że Szydłowiec jest idealnym pomysłem na jednodniowy wypad lub weekendową przygodę. Będzie odrobina historii, będzie adrenalina, będą romantyczne chwile i relaks nad zalewem. Czego chcieć więcej? Sponsorem plebiscytu „Cudem Polski 2025” jest: Źródło: National Geographic Polska, PTTK Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Czy wiecie, że na Podkarpaciu znajduje się perła renesansu? Posiadłość należąca do rodu Sapiehów została Cudem Polski
Zamek w Krasiczynie został Cudem Polski 2025 i nie ma się co dziwić, bo to wyjątkowy na skalę Polski zabytek renesansu. Ogromny i świetnie zachowany kompleks powoli staje się turystyczną perłą, a zwycięstwo w plebiscycie z pewnością mu w tym pomoże.
Malowniczo usytuowany nad Sanem zamek jest zachwycającą renesansową rezydencją, otoczoną jednym z najpiękniejszych parków w Polsce. Jego bogata historia zachwyca i jest kolejnym argumentem, by wybrać się na wycieczkę na Podkarpacie. Nic dziwnego, że zwyciężył w plebiscycie organizowanym przez „National Geographic Traveler”. Czemu Zamek Krasiczyn jest wyjątkowy? Odrobina historii Budowa zamku rozpoczęła się pod koniec XVI wieku z inicjatywy kasztelana przemyskiego Stanisława Krasickiego. Syn fundatora, Marcin Krasicki – znany mecenas sztuki – nadał rezydencji rozmach i prestiż, przekształcając ją z warownego zamku (takie budowle w XVI wieku, wraz z rozwojem broni prochowych, odchodziły już do lamusa) w reprezentacyjną siedzibę magnacką. Zamek w Krasiczynie powstał na planie czworoboku z czterema charakterystycznymi cylindrycznymi wieżami – Boską, Papieską, Królewską i Rycerską. Każda z nich symbolizuje inną wartość i zajmuje odpowiednie miejsce w przyjętym przez fundatorów porządku świata. Warto podziwiać ich przynajmniej za konsekwencję! Między basztami, po stronie wschodniej, wznosi się czworoboczna wieża zegarowa z wysokim hełmem. Kto urodził się w zamku w Krasiczynie? W zamku odbywały się nie tylko wydarzenia polityczne i dworskie, ale również te o wymiarze symbolicznym. Chociażby narodziny kardynała Adama Stefana Sapiehy, który był jednym z najważniejszych przedstawicieli rodu i duchownych Kościoła katolickiego w Polsce. To jest w zamku najbardziej wyjątkowe Wzrok w zamku przyciągają szczególnie dekoracje elewacji. Sgraffito, czyli technika polegająca na nakładaniu kilku warstw tynku i zeskrobywaniu ich w odpowiedni sposób, tworzy niezwykłe ornamenty o powierzchni aż… 7000 m2. Sgrafittowe zdobienia portretują m.in. polskich monarchów z rodu Wazów, w tym Zygmunta III (znanego z warszawskiej kolumny), Władysława IV czy Jana II Kazimierza. Park zamkowy rodziny Sapiehów z wyjątkową tradycją Było coś o historii, to teraz coś o przyrodzie. Otoczenie zamku to prawdziwy raj dla jej miłośników. Przyłączony do niego ogromny park o powierzchni 14,5 ha łączy w sobie elementy ogrodów geometrycznych z XVII wieku oraz nowsze nasadzenia. W parku rośnie ponad 200 gatunków drzew i krzewów – zarówno rodzimych, jak i egzotycznych. Szczególnie interesujący jest platan klonolistny, miłorząb dwuklapowy czy perukowiec podolski. Według tradycji, rodzina Sapiehów – właściciele zamku od XIX wieku – sadziła drzewa z okazji narodzin dzieci: dąb dla syna, lipę dla córki. Park słynie także z licznych legend: według jednej z nich, trzykrotne obejście wiekowego miłorzębu zapewnia spełnienie marzeń. Obiekt stanowi także siedlisko wielu gatunków ptaków, co dodatkowo wzbogaca doznania odwiedzających. Zwiedzanie zamku w Krasiczynie W programie zwiedzania zamku znajdziemy m.in. dziedziniec zamkowy, niezwykle bogato zdobioną kaplicę, gabinet myśliwski czy zlokalizowaną pod Basztą Boską kryptę (to dobre miejsce, prawda?). Jednymi z najciekawszych propozycji są wejście na Wieżę Zegarową oraz zwiedzanie sal tortur w głębokich podziemiach. Wyjątkowym przeżyciem jest także nocne zwiedzanie zamku z przewodnikiem-kamerdynerem. W klimacie świec i ogniska, uczestnicy mogą usłyszeć o tajemnicach i legendach zamku, a niekiedy nawet poczuć obecność Białej Damy, ducha znanego z lokalnych podań. Nie trzeba po nim wracać do domu: na terenie zamku znajduje się także klimatyczny hotel. Kiedy warto odwiedzić zamek Krasiczyn? Cud Polski z Podkarpacia zachwyca o każdej porze roku, a bogata oferta wydarzeń i możliwości noclegowe sprawiają, że to doskonały cel zarówno na weekendowy wyjazd rodzinny, jak i romantyczną podróż we dwoje. Warto zarezerwować zwiedzanie z wyprzedzeniem – zwłaszcza w sezonie turystycznym, gdy zainteresowanie zamkiem jest największe. Sponsorem plebiscytu „Cuda Polski 2025” jest: Źródła: National Geographic Polska, zabytek.pl, podkarpackie.eu Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
„Nie sądziłem, że w Polsce są jeszcze takie miejsca” – 3 pomysły na weekend bez tłumów
W Polsce aż roi się od pereł turystycznych, które co roku biją rekordy popularności pod względem liczby odwiedzających. Nie brakuje jednak i takich miejsc, w których można się wyciszyć, odpocząć od miejskiego zgiełku i tłoku. Wybraliśmy najciekawsze propozycje.
Spis treści: Kostrzyn nad Odrą – ukryty klejnot turystyczny Leśny raj idealny na ucieczkę od miejskiego zgiełku W krainie wodospadów – Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej Warszawa, wybrzeże Morza Bałtyckiego czy popularne Krupówki w Zakopanem – Polska ma całą masę kultowych miejsc, które warto odwiedzić. Dla miłośników mniej znanych propozycji i tych, którzy wolą uciec od kolorowych straganów, komercji i tłoku, przygotowaliśmy listę „polskich pustkowi”. Kostrzyn nad Odrą – ukryty klejnot turystyczny Kostrzyn nad Odrą to urokliwe miasto w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim. Znajduje się nieopodal ujścia Warty do Odry, w zachodniej części Kotliny Gorzowskiej. Mimo niezaprzeczalnego uroku często bywa pomijane przez turystów – zupełnie niesłusznie. Miłośnicy przyrody znają to miejsce jako bramę do Parku Narodowego „Ujście Warty”. Został utworzony w 2001 roku na powierzchni 8037,59 ha. Głównym przedmiotem ochrony jest fauna ptaków. Obowiązkowym punktem wycieczki jest słynna Twierdza Kostrzyn. „Dzięki niej miasto od XVI w. kojarzone było z nowoczesną, imponującą i niezdobytą fortecą, wpływającą na losy całego regionu” – dowiadujemy się z oficjalnej strony miasta. Średniowieczne osady niemal zawsze miały strategiczne znaczenie militarne. Regularnie piszemy o kolejnych odkryciach historycznych w Kostrzynie. Sercem miasta jest Park Miejski i sąsiedni plac Wojska Polskiego. Dzięki walorom estetycznym odpoczywają tam zarówno turyści, jak i mieszkańcy. Ważnym dla wizerunku Kostrzyna obszarem są okolice amfiteatru z urokliwa trasą spacerową. Na tym lista atrakcji się jednak nie kończy. Warto samemu się o tym przekonać. Dla podróżników, którzy po zwiedzaniu poczują niedosyt, dobrym pomysłem będzie kontynuowanie wycieczki i odwiedzenie... Berlina. Samochodem dojedziemy tam w mniej więcej 1,5 godziny. Leśny raj idealny na ucieczkę od miejskiego zgiełku Na liście urokliwych „polskich pustkowi” warto również uwzględnić południową część Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Ten rejon uznawany jest za największe bogactwo gminy Wyryki, która położona jest w zachodniej części powiatu włodawskiego. Region porasta zwarty kompleks Lasów Włodawskich. To głównie bory mieszane sosnowo-dębowe, dąbrowy, grądy dębowo-grabowe oraz lasy sosnowe. Co ciekawe, pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie jest jedynym pojezierzem w Polsce, którego nie objął zasięg ostatniego zlodowacenia. Z kolei Park Krajobrazowy „Pojezierze Łęczyńskie” został utworzony w 1990 roku jako jeden z elementów Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych Województwa Lubelskiego. Ten urokliwy rejon obejmuje zachodnie części Polesia Lubelskiego i Równiny Łęczyńsko-Włodawskiej, zwanej Pojezierzem Łęczyńsko-Włodawskim oraz Wysoczyzny Lubartowskiej. Dominują tam równiny urozmaicone niewielkimi wzniesieniami. Najbardziej charakterystyczną cechą parku są rozległe, urokliwe jeziora z przylegającymi do nich torfowiskami wysokimi i przejściowymi oraz stawy. Nadają tamtejszym krajobrazom wyjątkowego charakteru. W samym parku znajduje się niewiele zabytków, jednak z pewnością warto go odwiedzić ze względu na walory przyrodnicze. W krainie wodospadów – Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej Na wyróżnienie zasługuje również Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej, ukryta perełka województwa lubelskiego. Większa część jego obszaru leży na płaskiej, sandrowej Równinie Biłgorajskiej porośniętej borami Puszczy Solskiej. Pod względem krajobrazowym najciekawsza jest północno-wschodnia część parku, obejmująca krawędź Roztocza. Wznosi się kilkadziesiąt metrów nad Równiną Biłgorajską. Najwyżej położony fragment krawędzi osiąga 321 m n.p.m. To tam znajdują się najlepsze szlaki piesze w Polsce. „Krawędź jest w kilku miejscach głęboko rozcięta przez doliny spływających z Roztocza rzek i potoków tworzących systemy niewielkich wodospadów, zwanych szumami lub szypotami” – dowiadujemy się ze strony parki.lubelskie.pl. To właśnie one są najciekawszą atrakcją w okolicy. Największy na terenie Roztocza wodospad, którego próg wapienny wynosi 1,5 m, znajduje się na rzece Jeleń. Z kolei na odcinku Tanwi, między ujściem Potoku Łosinieckiego a ujściem Jelenia, na niewielkim 400 m odcinku znajdują się aż 24 progi. To właśnie ten rejon jest uznawany za najpiękniejszy fragment doliny Tanwi i prawdziwy unikat w skali całego kraju. Źródło: kostrzyn.pl, parki.lubelskie.pl Nasza ekspertka Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Nie tylko Zakopane i Władysławowo – 5 miejsc na weekendowy wypad o każdej porze roku
Wypad na weekend to coraz popularniejszy sposób na aktywny odpoczynek bez konieczności długiego planowania. W Polsce nie brakuje miejsc, które zaskoczą nawet doświadczonych podróżników.
Spis treści: Park Wodny Suntago – na weekend z rodziną Góry Opawskie – na krótki wypad na trekking po górach Międzyzdroje – nad morze o każdej porze roku Karpacz – na zwiedzanie i chodzenie po górach Jeziora Augustowskie – nad wodę Weekend w Polsce to szansa na odkrycie miejsc, które często mijamy w codziennym pośpiechu. Nie trzeba lecieć za granicę, by poczuć się jak na wakacjach – wystarczy kilka godzin jazdy samochodem czy pociągiem. Od górskich szlaków i malowniczych jezior po klimatyczne miasteczka i tętniące życiem miasta – w każdym regionie znajdziesz coś, co pozwoli ci oderwać się od rutyny. Właśnie dlatego przygotowaliśmy zestawienie 5 pomysłów, które idealnie nadają się do zrealizowania podczas krótkiego wyjazdu. Park Wodny Suntago – na weekend z rodziną Weekend w Polsce blisko Warszawy? Dobrym wyborem będzie Suntago – największy zadaszony park wodny w Europie. Obiekt znajduje się w miejscowości Wręcza, w gminie Mszczonów, około 60 km od stolicy. Dojazd jest bardzo wygodny – samochodem zajmuje niespełna godzinę trasą S8, a z Warszawy i Łodzi kursują także specjalne busy organizowane przez park. W strefie Jamango poczujesz się jak na tropikalnej wyspie – otaczają cię palmy, egzotyczne rośliny i setki atrakcji wodnych. To tutaj znajdziesz aż 32 zjeżdżalnie tematyczne, w tym rekordową Jungle Eclipse – najdłuższą zjeżdżalnię w Europie o długości 320 m. Dla najmłodszych przygotowano brodzik i wodne place zabaw. Miłośnicy relaksu odnajdą się w Saunarium – z saunami suchymi i mokrymi, grotą solną oraz aromaterapią. W strefie Relax czekają baseny lecznicze z wodą termalną, siarkową i solankową, a także bogata oferta Wellness & SPA. Suntago należy do kompleksu Park of Poland. Na dłuższy pobyt można zatrzymać się w Suntago Village – domkach i apartamentach dla 4 lub 8 osób. Na miejscu znajdziesz także liczne restauracje serwujące dania kuchni polskiej, włoskiej, azjatyckiej i amerykańskiej. Dzięki temu cały weekend w Suntago można zaplanować bez wychodzenia poza kompleks. Jak zaplanować weekend w Suntago: Godziny otwarcia: codziennie od 10:00 do 22:00 Bilety: od około 89 zł za bilet ulgowy i 119 zł za normalny (cena za 4 godziny); bilety całodniowe to odpowiednio ok. 109 zł i 149 zł Dojazd: własnym samochodem (duży parking płatny), busy z Warszawy i Łodzi, możliwy także dojazd koleją do Mszczonowa i dalej taksówką Noclegi: Suntago Village – domki/apartamenty z aneksem kuchennym, cena od ok. 450 zł za dobę Góry Opawskie – na krótki wypad na trekking po górach Góry Opawskie to perła Opolszczyzny, położona na południu województwa, tuż przy granicy polsko-czeskiej. Są to niewysokie góry, dlatego świetnie nadają się na rodzinny wyjazd z dziećmi oraz dla osób starszych. Ich walory chroni Park Krajobrazowy Góry Opawskie, który wchodzi w obszar sieci Natura 2000. Na turystów czekają tu malownicze trasy wzdłuż górskich strumyków i leśne polany, jak np. w Cichej Dolinie. Atrakcją są także wypiętrzenia skalne o intrygujących nazwach: „Karolinki”, „Karliki” i „Piekiełko”. Warto też zobaczyć ukryty wśród skał zbiornik wodny „Żabie Oczko”. Szlaki prowadzą na szczyty takie jak: Srebrna Kopa Zamkowa Góra Góra Chrobrego Najwyższym punktem jest Kopa Biskupia (890 m n.p.m.), bardzo popularna wśród polskich i czeskich turystów. Baza wypadowa: wioski Jarnołtówek i Pokrzywna to doskonałe miejsca na rozpoczęcie górskich wędrówek. Znajdziesz tam pensjonaty, agroturystyki i restauracje serwujące regionalną kuchnię. Stąd można też szybko dostać się do Czech – np. na pobliskie wyciągi narciarskie. Z kolei w Głuchołazach, skąd prowadzi szlak na Górę Chrobrego, warto poznać historię dawnego uzdrowiska i średniowiecznego wydobycia złota. Jak zaplanować weekend w Górach Opawskich Dojazd: z Opola ok. 1 godzina samochodem (60 km) drogą krajową nr 46; z Wrocławia ok. 2 godziny (150 km). Do Głuchołaz kursują pociągi regionalne z Opola. Szlaki: otwarte całorocznie, bez opłat za wstęp. Trasy: od łatwych spacerowych (1–2 h) po dłuższe wędrówki (4–5 h). Noclegi: pensjonaty w Jarnołtówku i Pokrzywnej od ok. 150–200 zł za dobę w pokoju dwuosobowym; gospodarstwa agroturystyczne tańsze. Atrakcje dodatkowe: w sezonie zimowym – czeskie stoki narciarskie dostępne w ok. 20 minut jazdysamochodem; latem – ścieżki rowerowe i kąpieliska w dolinach rzek. Międzyzdroje – nad morze o każdej porze roku Międzyzdroje – nad morze o każdej porze roku Planujesz wyjazd na weekend? Niezależnie od pory roku warto odwiedzić Międzyzdroje – jedno z najpopularniejszych nadmorskich miast w Polsce. Latem trzeba się liczyć z dużą liczbą turystów, ale już wiosną czy jesienią można spokojnie korzystać z uroków tego miejsca, ciesząc się ciszą i klimatem Bałtyku. W Międzyzdrojach czeka szeroka plaża otoczona malowniczymi klifami. Obok znajduje się przystań rybacka, gdzie skosztujesz świeżych ryb prosto z kutra. W sezonie letnim można także wybrać się na rejs statkiem wycieczkowym po Morzu Bałtyckim. Jednym z największych skarbów regionu jest Woliński Park Narodowy – chroniący cenne gatunki roślin i zwierząt oraz wyjątkowe nadmorskie krajobrazy. Z Międzyzdrojów prowadzą liczne szlaki turystyczne: na Kawczą Górę (najwyższy punkt z widokiem na Bałtyk) czy do Zagrody Pokazowej Żubrów. To także świetne miejsce na wycieczki rowerowe i piesze. Na samym wybrzeżu znajdziesz promenadę z licznymi restauracjami, która prowadzi do słynnej Alei Gwiazd i na Molo w Międzyzdrojach – jedno z najdłuższych w Polsce. To idealna trasa na wieczorny spacer. Jak zaplanować weekend w Międzyzdrojach: Dojazd: Międzyzdroje leżą ok. 100 km od Szczecina (ok. 1,5 h samochodem). Można tu dojechać także pociągiem – bezpośrednie połączenia z Warszawy, Poznania i Wrocławia. Noclegi: pensjonaty i apartamenty od ok. 180–250 zł za dobę (2 osoby), hotele 4★ od ok. 350 zł. Poza sezonem ceny są znacznie niższe. Atrakcje płatne: wejście do Zagrody Pokazowej Żubrów – ok. 12 zł normalny, 6 zł ulgowy; rejsy statkiem – od 40–50 zł za osobę. Sezon: plaża i szlaki dostępne są całorocznie; największe atrakcje turystyczne działają od wiosny do jesieni. Gastronomia: szeroka oferta restauracji i smażalni ryb – najwięcej przy promenadzie, czynne także poza sezonem. Karpacz – na zwiedzanie i chodzenie po górach Karpacz – na zwiedzanie i chodzenie po górach Weekend w Polsce w górach? Świetnym wyborem będzie Karpacz – serce Karkonoszy, do którego bez problemu dojedziesz z Wrocławia (ok. 2 h jazdy samochodem) lub z Jeleniej Góry (ok. 20 min). Miasteczko leży u podnóża Karkonoskiego Parku Narodowego, a stąd prowadzi najpopularniejszy szlak na Śnieżkę (1603 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Sudetów. W okolicy znajdziesz liczne, malownicze trasy piesze, które prowadzą na przełęcze i punkty widokowe, jak np. Słonecznik, Pielgrzymy czy okolice Małego i Wielkiego Stawu. Wędrówkę umilają edukacyjne tablice z ciekawostkami przyrodniczymi. Po drodze można odpocząć w górskich schroniskach, które serwują ciepłe posiłki i oferują noclegi w klimatycznej atmosferze. Dla mniej doświadczonych turystów idealna będzie wycieczka do Schroniska Samotnia nad Małym Stawem – jedno z najbardziej malowniczych miejsc w Polsce, często wybierane przez pary na romantyczny weekend. Równie urokliwy jest Dziki Wodospad, który stał się popularnym miejscem zdjęć. W Karpaczu nie można pominąć wizyty w Kościółku Wang – unikalnej, drewnianej świątyni przeniesionej z Norwegii, otoczonej ogrodem i przykościelnym cmentarzem. To jedno z najważniejszych zabytków regionu. Miasto oferuje także sporo atrakcji dla rodzin i młodzieży: parki linowe, tor bobslejowy Kolorowa, muzeum Karkonoskie Tajemnice, a także spacerową ścieżkę wzdłuż potoku, łączącą dwie części miasta. Po całym dniu aktywności warto odwiedzić lokalne restauracje – od tradycyjnych góralskich knajpek po nowoczesne bistro. Praktyczne informacje: Dojazd: z Wrocławia – ok. 2 godziny samochodem (120 km); z Warszawy – ok. 5 godzin (450 km); do Karpacza kursują też busy i autobusy z Wrocławia i Jeleniej Góry. Noclegi: pensjonaty i agroturystyki od ok. 200 zł za pokój 2-os.; hotele 3–4★ od 350 zł za dobę; schroniska górskie od 80–120 zł/os. Bilety wstępu: do Karkonoskiego Parku Narodowego – 9 zł ulgowy, 12 zł normalny (dzień); Kościół Wang – 12 zł normalny, 7 zł ulgowy; tor bobslejowy – od 15 zł za zjazd. Sezon: szlaki dostępne całorocznie, ale zimą zalecane są raczki/łańcuchy. Latem największe oblężenie na Śnieżce – warto wyruszyć wcześnie rano. Gastronomia: bogata baza restauracyjna, m.in. karczmy z kuchnią karkonoską (kwaśnica, pierogi, jagnięcina). Jeziora Augustowskie – nad wodę Weekend w Polsce na Podlasiu? Idealnym wyborem będzie Augustów i jego malownicze jeziora – w okolicy znajduje się ponad 20 akwenów, które tworzą unikalny krajobraz i pozwalają odpocząć wśród natury. To świetne miejsce zarówno dla grup znajomych, rodzin z dziećmi, jak i par szukających romantycznych widoków. Można tu kąpać się, uprawiać sporty wodne, pływać kajakiem, żaglówką czy rowerkiem wodnym. Wieczorami popularną atrakcją są ogniska i biesiady nad wodą, a dla miłośników ciszy – spacery brzegiem jezior w otoczeniu lasów Puszczy Augustowskiej. Jezioro Białe – perełka z krystaliczną wodą Jednym z najpiękniejszych jezior regionu jest Jezioro Białe (Krechowieckie), położone we wsi Przewięź, kilka kilometrów od Augustowa. Otaczają je sosnowe lasy, a na tafli wody widać cztery wyspy. Miejsce to słynie z krystalicznie czystej wody, w której można bezpiecznie się kąpać. Na brzegu znajduje się popularna plaża zwana „Patelnią” z możliwością wypożyczenia kajaków, rowerków wodnych i skuterów. Jezioro Necko – serce Augustowa Jezioro Necko leży w samym Augustowie i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc regionu. Znajduje się w obszarze chronionym „Krajobraz Puszcza i Jeziora Augustowskie”, a jego okolice pełne są rzadkich gatunków ptaków i ryb, takich jak łabędź niemy, miętus, sieja czy troć jeziorowa. Latem to prawdziwe centrum aktywności wodnej: działa tu profesjonalny wyciąg do nart wodnych, organizowane są imprezy i zawody sportowe, a na turystów czekają plaże i bary nad wodą. Jak zaplanować weekend pod Augustowem: Dojazd: Augustów leży ok. 3 godziny jazdy z Warszawy (240 km) i 2 godziny z Białegostoku (90 km). Do miasta kursują też bezpośrednie autobusy i pociągi. Noclegi: pensjonaty i kwatery od ok. 120–160 zł/doba (pokój 2-os.), hotele 3–4★ od 250–400 zł; pola namiotowe i kempingi nad jeziorami – od 30–50 zł/os. Wypożyczenie sprzętu wodnego: kajak – od 20 zł/h, rowerek wodny – od 25 zł/h, skuter wodny – od 150 zł/h. Wyciąg nart wodnych na Jeziorze Necko: bilety od 50 zł za 15 min; całodniowy karnet ok. 250 zł. Sezon: najlepszy czas to lato i początek jesieni, ale spacery i wypady rowerowe nad jeziora warto zaplanować także wiosną. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Ciekawe miejsca w Polsce. Oto 7 propozycji na jednodniowy wypad
Ciekawe miejsca w Polsce to nie tylko znane atrakcje turystyczne, ale także ukryte perełki, które zachwycają historią, naturą i wyjątkowym klimatem. Sprawdź, gdzie warto się wybrać na jednodniowy wypad.
Spis treści: Zamek w Łapalicach Twierdza Modlin Mysia Wieża w Kruszwicy Elektrociepłownia EC Szombierki w Bytomiu Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie Wieża książęca w Siedlęcinie Zabytkowy most w Tczewie Ciekawe miejsca w Polsce zachwycają różnorodnością i wyjątkowym charakterem. Nasz kraj oferuje zarówno majestatyczne krajobrazy, jak i fascynujące zabytki, które przyciągają miłośników historii, kultury i natury. Warto odkrywać nie tylko popularne atrakcje, ale także mniej znane zakątki. Poniżej prezentujemy 7 z nich. Zamek w Łapalicach Ten położony nad Jeziorem Łapalickim na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego zamek jest niedokończoną wizją gdańskiego rzeźbiarza Piotra Kazimierczaka. Jego budowa rozpoczęła się w latach 80. ubiegłego wieku. Obiekt miał mieć ponad 5 tys. m² powierzchni, 52 pomieszczenia, 12 wieżyczek, basen i olbrzymią salę balową. Trudno uwierzyć, że budynek tej skali był planowany na dom mieszkalny. Zamek, oprócz imponujących rozmiarów i eklektycznego, charakteru wyróżnia też pokrętna symbolika. Np. liczba wież nawiązuje do 12 apostołów, a okien do dni w roku. Po kilku latach inwestycję wstrzymano ze względu na samowolę budowlaną i problemy finansowe właściciela. Obiektu nigdy nie dokończono, ale wydaje się, że właśnie jego surowy charakter przyciąga do niego zwiedzających, choć oficjalnie wstęp na jego teren jest zabroniony. Najsłynniejsza samowola budowlana na Pomorzu została zalegalizowana w 2023 roku. Twierdza Modlin Położona u zbiegu Wisły, Narwi i Wkry od początku pełniła ważną rolę strategiczną. Najpierw, w 1656 r., obóz wojskowy założył tu król szwedzki Karol X Gustaw. Następnie, w 1806 r., Napoleon Bonaparte zbudował tu cytadelę. W XIX w. obiekt rozbudowywali Polacy podczas powstań listopadowego i styczniowego. Na jego terenie znajduje się najdłuższy w Europie budynek: mające 2250 m długości koszary wojskowe. Mysia Wieża w Kruszwicy Z tą wieża związana jest legenda o królu Popielu zjedzonym przez myszy. Ma ona 32 m wysokości i zbudowana została na planie ośmioboku, jednak jest okrągła od środka. Otwory w jej fasadzie to nie malutkie okienka, a pozostałości po rusztowaniu. Wieża była częścią średniowiecznego zamku Kazimierza Wielkiego, zniszczonego przez Szwedów podczas potopu. Wchodząc na jej wierzchołek, można podziwiać jezioro Gopło. Kruszwica, gdzie się ona znajduje, od VIII do X była ośrodkiem plemiennym Goplan. Przebiegał też tędy szlak bursztynowy. Elektrociepłownia EC Szombierki w Bytomiu Wpisana do rejestru zabytków dawna elektrociepłownia Szombierki została zbudowana w 1921 r. i zajmuje prawie 18 ha powierzchni. W jej skład wchodzą m.in. kotłownia, pompownia, maszynownia, rozdzielnia prądu czy wieża wodna Zegarowa. Początkowo miała się tu znajdować fabryka prochu, stąd jej bardzo solidna konstrukcja. Obiekt został zaprojektowany przez sławnych architektów: Georga i Emila Zillmannowów. Przed II wojną światową była to jedna z największych elektrowni w Europie. Obecnie znajduje się na liście siedmiu najcenniejszych zagrożonych zabytków naszego kontynentu. Na teren EC Szombierki można wejść z przewodnikiem po wcześniejszym zapisaniu się na stronie EC Generator. Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie Zauważalny wśród architektury Szczecina budynek był wyróżniany w wielu konkursach. To projekt studia Barozzi/Veiga z Barcelony. Biała fasada Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza jest zaprojektowana tak, że może połyskiwać wieloma kolorami. Wnętrze to ponad 12 tys. m² przestrzeni rozłożonej na czterech kondygnacjach z m.in. salą kameralną, nazywaną akustyczną perełką, gdzie panują doskonałe warunki do odbioru muzyki. Wieża książęca w Siedlęcinie Ten mało znany w Polsce 700-letni zabytek jest unikatem w skali światowej. Znajduje się niedaleko Jeleniej Góry w Dolinie Bobru. Główną atrakcją gotyckiej wieży są ścienne polichromie przedstawiające legendę o sir Lancelocie, jednym z rycerzy Okrągłego Stołu. To wskazuje na powiązania właścicieli wieży z kręgami arturiańskimi. Zabytkowy most w Tczewie Most drogowo-kolejowy na Wiśle w Tczewie pochodzi z XIX w. Wykonany został ze stali i pierwotnie mierzył 837 m, a zaprojektował go niemiecki inżynier Carla Lentze znany z innych budowli nad Renem. W chwili powstania był najdłuższym tego typu mostem europejskim i należał do światowej czołówki. Wyróżniają go charakterystyczne wieżyczki, a przy jego budowie pracowało 10 tys. robotników. Historia nie była jednak dla tej konstrukcji łaskawa. Przez wiele lat niszczał i nie inwestowano w jego konserwację. W 2015 r. wreszcie zaczęto jego remont, jednak reparacje wywołały wiele kontrowersji i do dziś nie udało się ich zakończyć w planowanym zakresie. Źródło: National Geographic Traveler
Miejsce uwielbiane przez Polaków zachwyca jeszcze bardziej. Mazury Zachodnie to idealny plan na weekend
Oto Mazury Zachodnie. Przed nami wizyta w pałacu, w którym bawił sam Napoleon, długi spacer po pagórkowatej dolinie Kanału Elbląskiego oraz smakowita sielawa.
W tym artykule: Statkiem po trawie Gdzie Napoleon polował na łabędzie Rezydencja z historią Kto się boi smoka? Na Grunwald! Bogurodzica przyprawia o ciarki Jest smukły, a jego czekoladowa sierść lśni w popołudniowym słońcu. Spaceruje wolno z podniesionym wielkim łbem, najpierw wzdłuż kanału, potem jak gdyby nigdy nic wchodzi do wody, a ja zamieram. – Nie utopi się? – pytam Bartka, mojego przewodnika. – Ależ skąd! Sama widzisz, że dla łosia nasz kanał, głęboki tu najwyżej na jakiś metr, jest jak kałuża. Ma długie i silne nogi. Stoimy w bezruchu kilka dobrych minut, zastanawiając się, czy zwierzę nas zauważy. Łoś rzeczywiście, dostojnie pluskając potężnymi racicami, przechodzi przez wodę. Po kilku sekundach ze zwinnością sarny wyskakuje, lekko otrząsa kopyta brudne od gliny, bo nią wyłożone jest dno wgłębienia, i znika w zaroślach. Bartek, który w sezonie jako kapitan statku pasażerskiego pływa po Kanale Elbląskim, opowiada, że tutaj widok łosia nie jest czymś wyjątkowym. Poza tym w tutejszych lasach widział sporo dzikiej zwierzyny. Jelenie, sarny, zające, grasują nawet watahy wilków. Podobno dzików jest mniej, bo wyniosły się do Gdańska – śmieje się. Statkiem po trawie Najbardziej znany zabytek hydrotechniczny województwa warmińsko-mazurskiego; siódmy cud Polski; pomnik historii; tu suniesz na szynach statkiem po trawie – prasowe nagłówki mówią same za siebie. Kanał Elbląski to nie tylko kręgosłup Mazur Zachodnich, ale też największy lokalny gwiazdor. Jest długi na ponad 150 km i w pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że łączy Iławę, Ostródę i Elbląg z Morzem Bałtyckim. Zaczęto go budować w 1844 r. i skończono 16 lat później. – Powstał, by pływały nim barki towarowe przewożące drewno, sól czy torf. Były transportowane najczęściej spod Ostródy na północ, do Elbląga, gdzie rozpływały się w świat. Z czasem linia kolejowa wyparła transport wodny i od 113 lat po kanale pływają głównie statki pasażerskie, kajaki, jachty, czasem motorówki – opowiada Bartek. Ale nie tak po prostu pływają. Cały system jest unikatowy – przy budowie kanału wykorzystano jeziora leżące na różnych poziomach, różnica między nimi to nawet 100 m. By sobie z nią poradzić, pruski inżynier Georg Jacob Steenke zaprojektował zespół pięciu pochylni, po których przetacza się statki na specjalnych platformach ustawionych na szynach. W tym celu zastosowano szynowe urządzenia wyciągowe napędzane mechanicznie siłą przepływu wody. Efekt? Momentami suniemy statkiem po trawie. Dlatego rejs kanałem to prawdziwa frajda, zwłaszcza dla dzieciaków. My tymczasem z Bartkiem, idąc wzdłuż niego, nieco przyspieszamy – od pochylni Oleśnica do pochylni Buczyniec mamy do przejścia nieco ponad 5 km. Wypatrujemy kolejnego łosia lub chociaż sarenki albo bobra – te podobno zajadają się bez umiaru tutejszą kukurydzą, przez co budzą skrajne emocje wśród mieszkańców. Za to pagórkowaty krajobraz, jaki roztacza się przed nami, budzi emocje wyłącznie pozytywne i gdyby nie wiatrakowe farmy, można by się tu poczuć jak w alpejskiej wiosce. Błogi spokój burzy grupa mijających nas rowerzystów – w pobliżu biegnie bowiem szlak rowerowy, który liczy 80 km i wiedzie od Ostródy do Elbląga. Ostróda zresztą była moim pierwszym przystankiem na Mazurach Zachodnich (region na zachód od Warmii, obejmuje m.in. Pojezierze Iławskie i Wzgórza Dylewskie). Zajrzałam do tutejszego pokrzyżackiego zamku – w 1807 r. w pokoju na pierwszym piętrze Napoleon obmyślał strategię kampanii pruskiej. Dziś w twierdzy działa miejskie muzeum historyczne i jeśli wierzyć plakatowi, który wisi na dziedzińcu, w każdą ostatnią środę miesiąca odbywają się tu darmowe projekcje filmów. Pospacerowałam też przyjemnym bulwarem nad Jeziorem Drwęckim, zrobiłam parę zdjęć wygrzewającym się na molu kaczkom i pozaglądałam w okna nowoczesnym rezydencjom – wygląda na to, że deweloperzy bardzo doceniają tereny wokół jeziora. I trudno im się dziwić. Cuda natury w Polsce – 15 miejsc wartych zobaczenia Cuda natury w Polsce, czyli miejsca, które każdy powinien odwiedzić chociaż raz w życiu. Przyjrzyjmy się tym propozycjom! Gdzie Napoleon polował na łabędzie – Stawiamy na sezonowość, ale też odtwarzamy stare przepisy naszych babć i prababć – słyszę od kelnera restauracji Kraina Jezior. Sława tego niepozornego miejsca dotarła aż do Warszawy. Jakiś czas temu usłyszałam od przyjaciół, że w całej Ostródzie lepiej nie karmią, więc cóż było robić, przyjechałam. Z krótkiej karty wybrałam krem chłodnik z ogórka z bakłażanem i sorbetem z trawy cytrynowej. Danie smakowało jeszcze lepiej, niż brzmiało, podobnie jak lokalna sielawa skropiona słodko-kwaśnym sosem i serwowana z podpłomykami z mąki i wody, którymi zajadali się pradawni Słowianie. W wersji szefa kuchni Kariny Jezior placki są doprawiane olejem sezamowym i prażone na gorącej patelni. Zarówno chłodnik, jak i sielawa zostały tak podane, jakby za chwilę miały być fotografowane do magazynu kulinarnego. Moi znajomi się nie mylili – tu jakość idzie w parze z urodą. Nad kawą zastanawiam, się co zrobić z resztą popołudnia. Spoglądam na mapę. Z Ostródy w linii prostej jakieś 60 km na zachód położona jest wieś Kamieniec, a tam słynny późnobarokowy pałac. Jadę. Posiadłość ma ciekawą historię – powstała w 1720 r. na zlecenie pruskiego feldmarszałka Albrechta Fincka von Finckensteina i okrzyknięto ją wschodnim Wersalem. Jej wnętrza urządzono z przepychem – piece wyłożone miśnieńską porcelaną, kominki misternie zdobione białymi stiukami, podłoga z czarno-białego marmuru, na ścianach tapety ze skóry. Klatka schodowa była połączona z holem obszernym przejściem, którego obramowanie stanowiła wymodelowana ze stiuku sztukateria. Co z tego wszystkiego zostało do dziś? Na miejscu przekonuję się, że w zasadzie nic. Rezydencja z historią Podjeżdżam pod żeliwną bramę, która jest otwarta dla zwiedzających, pod szkieletem pałacu pasie się stado koni. Obchodzę resztki posiadłości dookoła – w obszernym ogrodzie zachowały się fragmenty kanałów, które niegdyś były połączone z jeziorem Gaudy. Rezydencja została splądrowana w 1945 r. przez Armię Czerwoną, potem obrabowana przez szabrowników i dwa lata później podpalona. Dziś pozostaje w rękach prywatnych i podobno ma zostać odbudowana. Na tablicach informacyjnych czytam o mieszkańcach pałacu: bawił tu i Fryderyk Wilhelm I, i Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern, a w roku 1807 przez dwa miesiące nawet Napoleon. Zresztą wizyta jest owiana legendą – podczas pobytu Bonapartemu czas umilała Maria Walewska. Ponieważ hrabina była zaangażowana politycznie, ich romans miał także polityczne konsekwencje – większość historyków jest zgodna, że to jej wdzięk i przekonania skłoniły cesarza Francuzów do ustanowienia 7 lipca 1807 r. w Tylży Księstwa Warszawskiego. Dozorca pałacu opowiada mi jeszcze, że Napoleon, mimo że miał do dyspozycji łoże z baldachimem i zasłonami z jedwabiu, spał w małym łóżku polowym, które woził wszędzie ze sobą. Podobno strzelał tu do łabędzi i lubił polować w tutejszych lasach. Częścią pałacu były także XVIII-wieczne rzeźby przedstawiające bogów rzymskich: Herkulesa, Junonę, Jowisza i Meduzę. Słyszę, że dziś można je znaleźć przy ulicy Niepodległości w Iławie. Mam zatem kolejny dobry powód, by odwiedzić to miasto. Kto się boi smoka? Iława szczyci się ratuszem z 1912 r., gmachem dworca kolejowego niegdyś największym w Prusach Wschodnich – w holu budynku zwróćcie uwagę na herby miejscowości, do których przed wojną można było dojechać stąd bezpośrednio. Można tu też pospacerować w lasku miejskim, który znajdziecie tuż przy Kinoteatrze, lub zajrzeć do Amfiteatru im. Louisa Armstronga. Tu z kolei co roku w sezonie letnim spotkają się muzycy z całego świata na Międzynarodowym Festiwalu Jazzu Tradycyjnego Old Jazz Meeting „Złota Tarka”. Mnie ciągnie jednak do wody. Mimo późnego lata po Jezioraku zasuwają skutery i rowery wodne, kręci się też kilka żaglówek i kajaków. Ja tymczasem bez namysłu wskakuję na odpływający właśnie z przystani wodny tramwaj, który ma okrążyć Wielką Żuławę. Dawno już chciałam zobaczyć z bliska jedną z największych wysp śródlądowych w Polsce – jej powierzchnia liczy 82,4 ha. Zostawiamy w tyle port w Iławie, po lewej stronie jeziora mijamy też zabytkowy budynek dawnego gimnazjum, kompleks domków plażowych i miejskie kąpielisko. Jak na tramwaj wodny płyniemy dość szybko, więc wkrótce wyłania się przed nami obficie porośnięta roślinnością nieregularna sylwetka głównej bohaterki dzisiejszej wyprawy. Podobno w średniowieczu na wyspę prowadził drewniany most i jeszcze w XIII w. działał na niej gródek krzyżacki. Dziś żadnych gródków nie ma, za to – jak słyszymy od kapitana – jest kilka ośrodków wypoczynkowych. À propos kapitana naszego tramwaju, staje się coraz bardziej śmiały, zaczyna nawet snuć legendę o Wielkiej Żuławie. Otóż dawno, dawno temu wyspa budziła grozę wśród mieszkańców, bo przy znajdującym się na niej wzgórzu zwanym Scholtenberg żył ogromny smok. Potwór wypatrywał stamtąd zdobyczy. Dlatego nocą można było ujrzeć jego czerwone, przecinające ciemność oczy. Każdy rybak, który znalazł się w pobliżu wyspy, padał ofiarą bestii, która… umiała latać. Aż pewnego razu pewien chłop wziął ze sobą zaledwie mocną sieć i wypłynął w czółnie w stronę smoczej wyspy. Kiedy potwór rzucił się na łódź, śmiałek sprytnie z niej wyskoczył i zarzucił sieć na smoka. Bezradne stworzenie nie umiało się z niej wydostać. I tak oto dzielny chłop pokonał potwora i odtąd mieszkańcy oraz turyści chętnie odwiedzają Żuławę. Na Grunwald! Po wysłuchaniu takiej legendy czuję się wręcz zaproszona na Wielką Żuławę. Tymczasem nie mogę wyjechać z Mazur Zachodnich bez zajrzenia jeszcze w dwa miejsca. Gotycki zamek w Szymbarku od dawna chodził mi po głowie głównie dlatego, że podobno był pierwowzorem twierdzy opisanej przez Zbigniewa Nienackiego w Panu Samochodziku i Winnetou. Zresztą nic dziwnego, bo autor pochodził z tych terenów, z czego był bardzo dumny. Zamek, podobnie jak pałac w Kamieńcu, nie miał jednak szczęścia. Zbudowany w XIV w. z inicjatywy proboszcza kapituły pomezańskiej Henryka ze Skarlina, później zamieszkiwany przez rody: von Polentz i hrabiowski Fink von Finckenstein, w 1945 r. został spalony przez Armię Czerwoną. Ocalał obwód murów obronnych z bramą, basztami i mostem. Ponadto zachowały się szczątkowe ślady po budynkach mieszkalnych. Dziś widać wyraźnie, że prywatni właściciele stopniowo go odbudowują. Swego czasu zagrał nawet w filmie Volkera Schlondorffa Król Olch z Johnem Malkovichem. Ekipa realizacyjna na pewno była pod wrażeniem okolicy – podobnie zresztą jak ja teraz. Rezydencja położona jest nad Jeziorem Szymbarskim, wśród rozległych pól i łąk malowanych „zbożem rozmaitem”, nad którymi krążą żurawie. Cóż, pozostaje czekać na rychłą rekonstrukcję twierdzy i zaglądać tu co jakiś czas. Żeby dopełnić realizację weekendowego planu, muszę jeszcze odwiedzić nowe multimedialne Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku. Na dzień dobry miło zaskakuje mnie minimalizm jego betonowej bryły oraz dobrze zaprojektowana jasna przestrzeń wewnątrz. Bogurodzica przyprawia o ciarki Przyłączam się do kilkuosobowej wycieczki i przysłuchuję się przewodniczce. Ta pokazuje nam kopie zbroi (te prawdziwe ważyły 20 kg), mieczy i łuków średniowiecznego rycerstwa, włącza interaktywne mapy i patrząc na sporą makietę grunwaldzkiego pola, opowiada, jak Jagiełło szykował się do bitwy. Jego wojska stały w lesie ukryte przed upałem, na który narażone były oddziały krzyżackie, dlatego spokojnie wysłuchał do końca mszy i dopiero później zaczął wydawać rozkazy bojowe. Wojsku nakazał przepasać się wiechciami słomy, by móc rozpoznać się podczas walki. Jako zawołanie bojowe król podał nazwy: Kraków i Wilno. Tuż przed starciem armia zaśpiewała zaś Bogurodzicę. – Marzę o wzięciu udziału w takiej walce! – krzyczy jeden z najmłodszych słuchaczy, a przewodniczka zaprasza go na imprezę rekonstrukcyjną, która co roku odbywa się tu w rocznicę wielkiej bitwy. Ja tymczasem oddalam się do sąsiedniej sali, by przypomnieć sobie wyświetlane tu fragmenty filmu Aleksandra Forda Krzyżacy. Na słowo wojna przeszywają mnie ciarki. Nasz ekspert Agnieszka Michalak Dziennikarka i redaktorka „National Geographic Traveler" oraz magazynu pokładowego LOT-u „Kaleidoscope". W podróż zawsze zabiera książkę i buty do biegania – bo lubi poznawać nowe miejsca joggingując.
Odwiedziłem „francuskie” miasto w centrum Polski. Zjesz tu więcej pizzy niż bagietek
To miasto w połowie XIX wieku było wielokulturowym tyglem. Do dziś doskonale zachowały się zabytkowe budowle. Nazwa miejscowości pochodzi od osoby, która przysłużyła się do jej rozkwitu – francuskiego wynalazcy. Żyrardów warto odwiedzić.
W tym artykule: Stare budowle, nowe funkcje Powrót do przeszłości. Muzeum Lniarstwa Zielono mi. „Dzika” strona Żyrardowa Bliżej natury. Bobry w Żyrardowie Wielokulturowe miasto Równomierny stukot. I lekkie drżenie ziemi. Przez ponad 150 lat dźwięk i wibracje maszyn do przędzenia lnu wyznaczały niczym bicie serca sens i rytm istnienia Żyrardowa. Stare budowle, nowe funkcje Ostatnie dekady przyniosły jednak olbrzymie zmiany. Przestał działać zakład włókienniczy, który stał u zarania miejscowości. Miasto znalazło jednak na siebie pomysł. Garściami sięga do swojej świetlanej przeszłości. Stało się jednym z ciekawszych miejsc w okolicach Warszawy. W 2012 roku tą dawną osadę fabryczną uznano za Pomnik Historii, jako modelowy przykład organizacji przestrzennej XIX-wiecznego ośrodka przemysłowego. Z centrum Warszawy można dojechać tutaj koleją nawet szybciej niż do niektórych dzielnic stolicy W czasie spaceru po centrum widzę biurowy budynek dawnej fabryki, który obecnie jest siedzibą starostwa. A dużą część hal, w których przędziono len – przearanżowano na ekskluzywne lofty. Powrót do przeszłości. Muzeum Lniarstwa W 1900 roku lniane tkaniny z Żyrardowa zdobyły główną nagrodę na Wystawie Światowej w Paryżu. W sumie tamtejsze zakłady nagrodzono 24 medalami w całej Europie. To świadectwo najwyższej jakości wyrobów z tej fabryki. Również w późniejszych czasach, aż do końca PRL-u, zakłady kontynuowały swoją działalność. Potem nadszedł kryzys i ogłoszono ich upadłość… Dziś w Żyrardowie w części hal produkcyjnych działa Muzeum Lniarstwa, gdzie stoją maszyny do przędzenia lnu. Część z nich działa. Można przekonać się, jak były to głośne i potężne urządzenia. Są też maszyny sprowadzone z innych miejsc. Warto zwrócić uwagę na krosno, na którym pobito rekord Guinessa na najdłuższy obrus na świecie. Wizualną ucztą jest największa na świecie kolekcja wielkoformatowych szablonów sitodrukowych. Poczułem się trochę, jak w muzeum sztuki nowoczesnej. Zielono mi. „Dzika” strona Żyrardowa Początki osady fabrycznej w miejscu przyszłego Żyrardowa związane są z postaciami braci Łubieńskich – właścicieli folwarku Ruda Guzowska. Rewolucję przyniosła jednak postać francuskiego inżyniera Filipa de Girarda. Był on bowiem wynalazcą mechanicznej maszyny lniarskiej, od którego nazwiska osada wzięła swoją nazwę. Produkcję lnu zorganizowano według metod opracowanych właśnie przez tego Francuza. Po różnych perypetiach zakłady trafiły w połowie XIX w. na dłużej w ręce spółki austriackich przemysłowców Karola Dittricha i Karola Hielle. Dittrich posiadał w Żyrardowie niewielki pałacyk otoczony przez piękne tereny zielone. To taki żyrardowski Central Park, chociaż początkowo nie był dostępny dla mieszkańców miasta. Teraz już jest, a po wielu inwestycjach stał się ulubionym miejscem wypoczynku Żyrardowian. W pałacyku Dittricha znalazło swoją siedzibę muzeum. Warto zajrzeć, by obejrzeć wielką panoramę miasta z 1899 roku. Widać na niej elegancko zorganizowane przemysłowe miasto zbudowane w oparciu o prostopadle biegnące ulice. Od początku sporo było obszarów zielonych (teraz pewnie jeszcze więcej), część z nich na podwórzach domów pracowniczych. Żyrardów to miejsce przyjazne spacerom. Warto polecić je na co najmniej jednodniowy wypad. Wcale nie trzeba szukać muzeów. Z uwagi na świetnie zachowaną tkankę miejską, wiele budowli, które formalnie muzeami nie są, przepełnia duch dawnych czasów. Ich historia sięga głęboko w przeszłość. Tak jest na przykład z Pałacykiem Tyrolskim powstałym w 1871 roku. Dziś znajduje się tam restauracja. Bliżej natury. Bobry w Żyrardowie Z jakiegoś powodu bobry upodobały sobie to mazowieckie miasto. Niegdyś zapuszczały się aż do parku Dittricha. Teraz już są nieco bardziej „wycofane”. Dobrym miejscem do ich obserwacji – nawet w ciągu dnia – jest nowo wybudowana ścieżka przyrodnicza nad rzeką Pisia Gągolina. To rzut beretem od centrum. Jej twórcy obawiali się, że kładka wykonana z drewna stanie się celem tych wielkich gryzoni. Jednak impregnacja skutecznie je zniechęciła. Nadal buszują po okolicy. A z prawie kilometrowej kładki roztacza się widok na dziką przyrodę. Zamki i pałace na Mazowszu. 5 weekendowych wycieczek w okolice Warszawy Chcesz choć na chwilę uciec od miejskiego zgiełku? Zbliżający się weekend to idealna okazja, by wyruszyć w wycieczkę w okolice Warszawy i odkryć nieznane zabytki. Oto zamki i pałace na Ma... Wielokulturowe miasto Fabryce lnu niezbędna była siła robocza. Ludzie ściągali do Żyrardowa z pobliskich wsi, ale wyspecjalizowana kadra również z Francji, Austrii, Niemiec czy Wielkiej Brytanii. Polacy też mieli spory wkład. Przędzalnię lnu i tkalnia wraz z pobliską zabudową zaprojektował warszawski architekt, Jan Jakub Gay. Dziś Żyrardów najbardziej francuski jest właśnie z nazwy, pochodzącej od swojego utalentowanego dyrektora technicznego fabryki lnu. Nie ma francuskich knajpek, więc bagietkę czy croissanta można co najwyżej kupić w markecie. Silniejszy jest włoski akcent w postaci pizzerii, których udało mi się naliczyć aż dziewięć. Miasto utrzymuje jednak kontakty z władzami Lourmarin w Prowansji, skąd pochodził de Girard. Jedna ze szkół podstawowych nosi imię francuskiego wynalazcy i posiada dwujęzyczne oddziały. Drugim językiem jest oczywiście francuski. De Girard do dziś inspiruje i wprowadza twórczy ferment w Żyrardowie. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Czeskie Pardubice. Miasto pierników, pięknej architektury i bogatej historii. W sam raz na city break
Z czym najczęściej kojarzone są czeskie Pardubice? Ze słynnymi wyścigami konnymi. Jednak miasto to ma o wiele więcej do zaoferowania na city break: bogatą historię, piękną architekturę i pyszne, tradycyjne pierniki. A chwilami można poczuć się, jak w Białowieży. Dlaczego?
W tym artykule: Pardubice zaskakują piękną i zróżnicowaną architekturą Czeskie miasto kultury Rodzina Pernsteinów. Nowe oblicze miasta Pardubicki żubr. Legenda Pardubicki zamek Pierniki. Lokalny specjał Co jeszcze warto zobaczyć w Pardubicach? Jak dojechać do Pardubic? Każde miasto ma tak naprawdę kilka obliczy, nawet o tej samej porze roku. Za dnia jest pełne zgiełku i ludzi. Nocą zwalnia. Jest też trzecie oblicze. Wczesny poranek. Najbardziej lubię ten moment przesilenia, gdy słońce żegna mrok. Jest już widno, ale ulice są puste. I tak jest w ten grudniowy dzień w Pardubicach, w centralnych Czechach. Jest mroźno, powietrze czyste i przejrzyste. Idealne warunki do spaceru i podziwiania architektury. Pardubice zaskakują piękną i zróżnicowaną architekturą Bo Pardubice mają czym się pochwalić. Jest piękny stary rynek z imponującym neorenesansowym ratuszem, secesyjny teatr, renesansowy zamek. Nie brakuje też brutalistycznej architektury z czasów komunistycznych. Jej fanów przybywa. Ale jest też wpisane do rejestru zabytków krematorium, które przypomina nieco podhalańskie domy. Budowla ta powstała w latach 1921–1923 i według projektu autorstwa modernistycznego architekta, Pavla Janáka. Ponoć inspirował się mitologią Słowian oraz pierwszymi bazylikami chrześcijańskimi. To pierwsze czeskie krematorium położone jest trochę na uboczu miasta, ale można do niego podejść i przyjrzeć się urokliwej fasadzie. Mi przypominała trochę domek piernikowy. O poranku jestem jednak w centrum. I mimo że niewiele jest wokół życia, to spod Zielonej Bramy, będącej pozostałością systemu umocnień sprzed kilkuset lat, słyszę głośne rozmowy i krzyki. To niedzielny poranek, więc każde porządne miasto ma swoje imprezownie, gdzie zabawa nie kończy się do rana. Podobnie jest w przypadku Pardubic. Młodzież bawi się na balkonie lokalu, ale też rozlewa po ulicy tuż obok. Przechodzę obok. Nagle słyszę zażartą dyskusję. Podniesionym głosem jeden z młodzian rzuca - Ukrajina o Českou republiku by nestála! (Ukraina nie stanęłaby w obronie Czech!) - nawet tu dotarła wielka polityka i jest tematem silnie zakrapianych spotkań. Czeskie miasto kultury Moją uwagę odciąga jednak sunący bezgłośnie po pustawej ulicy trolejbus. A na nim reklama „Jdu na filharmonie”, czyli „Idę do filharmonii”. Bo Pardubice to nie tylko miejsce zażartych politycznych rozmów o poranku, ale też miasto kultury. Trolejbus znika za zakrętem, a przy nim dostrzegam przepiękną fasadę teatru. Jego linie są tak płynne i faliste, jak kończąca się noc dla młodych podchmielonych chłopaków, których przed chwilą mijałem. Ornamentowany jest motywami roślinnymi. Takie wzory są widoczne też na witrażu nad wejściem. Nie jest to typowy widok dla mieszkańca Polski. To bowiem przykład secesji, czyli art nouveau z przełomu XIX i XX wieku. Teatr powstał w latach 1907–1909. Jest to największa scena teatralna w mieście i jednocześnie główna scena Teatru Wschodnioczeskiego w Pardubicach. Zawracam w stronę hotelu, który jest tuż obok kościoła św. Bartłomieja z charakterystyczną spiczastą wieżą. Wierni w różnym wieku przychodzą właśnie na pierwszą poranną mszę. Rodzina Pernsteinów. Nowe oblicze miasta Zaglądam do środka świątyni. Są osoby starsze i bardzo młode. W sumie pewnie ponad 20 osób. To kościół katolicki. Tylko około 7 proc. Czechów deklaruje to wyznanie. Gdy świątynia powstawała w XVI wieku, katolicy również stanowili mniejszość. W środku warto zobaczyć prezbiterium w formie monumentalnego, piaskowcowego grobowca obłożonego marmurem. Należy do Wojciecha Pernsteina (1490–1534), który był wówczas jednym z najbogatszych możnych Czech. Z jego śmiercią związana jest domniemana klątwa. Wojciech skazał na śmierć sadystyczną morderczynię Kateřinę Bechyňovą z Lažan, która zamordowała czternaście swoich służących. Kobieta przeklęła go po ogłoszeniu wyroku. Wojciech umarł bardzo szybko, po krótkiej chorobie, zaledwie dwa dni po śmierci zbrodniarki. Jego ojciec, Vilem kupił Pardubice. Za jego czasów miasto rozkwitło. A zamek, który góruje nad miastem, uzyskał monumentalny charakter. Pora pójść do hotelu na śniadanie. Nie tak szybko. Wtem drogę zastępuje mi wielki zwierz. To żubr! Na jednym z nadproży kościoła widnieje jego podobizna. Zmaga się z nim mężczyzna z toporem. Chyba go okiełznał? Pardubicki żubr. Legenda Żubra spotkacie w Pardubicach wszędzie, nie jest to tylko domena Białowieży. Jest bowiem elementem herbu rodziny szlacheckiej Pernsteinów. W sklepiku muzealnym należącym do zamku można go nawet zakupić w formie sympatycznej maskotki o imieniu Oskar. Legenda o żubrze związana jest z praprzodkiem rodziny Pernsteinów. Jeden z nich, o imieniu Wojciech (nie mylić z Wojciechem żyjącym w XV wieku), trudnił się wypalaniem węgla drzewnego. Zauważył, że w czasie gdy pracował, znikało jego jedzenie. Pewnego dnia zaczaił się na złodzieja, którym okazał się być żubr. Niewiele myśląc, chwycił go za rogi. Jakimś cudem udało mu się umieścić metalowe koło w nozdrzach bestii i ją okiełznać. Następnie udał się do pobliskiego zamku. Pochwalił się swoim czynem przed władcą. Na oczach zaskoczonego dworu ściął żubrowi głowę. Za ten „waleczny” czyn otrzymał ziemię, na której stać ma dziś pałac Pernsteinów. Pardubicki zamek Dzień budzi się szybko. I dobrze. Bo nie do wszystkich atrakcji można wejść w nocy. Tak jest na przykład z zamkiem Pernsteinów, który góruje nad Pardubicami. Olbrzymie wrażenie robią zachowane polichromie renesansowe o różnorodnej tematyce i przepiękne sklepienia z tej samej epoki. Fanów uzbrojenia zainteresuje zbrojownia z rekonstrukcjami mieczy i broni palnej. Można też postrzelać z (laserowych) arkebuzów! Jak każdy zamek i ten skrywa wiele tajemnic. Można odwiedzić mroczną komnatę, którą odkryto dopiero w XIX wieku. A w niej znajdowała się olbrzymia skrzynia. Co się w niej znajdowało? To dobre pytanie. Turyści mogą zobaczyć ją w miejscu znalezienia. Za dnia w grudniu są też jarmarki świąteczne. Jeden na rynku, a drugi tuż przy wejściu na zamek. Tam można spożyć na przykład dziczyznę, a jarosze docenią placki ziemniaczane i tradycyjne pierniki z dodatkiem miodu. Pierniki. Lokalny specjał Pierniki z województwa pardubickiego mają kilkusetletnią tradycję. Wyrób uzyskał specjalny certyfikat i oznaczenie geograficzne Unii Europejskiej. Każdy oryginalny oznakowany jest charakterystycznym, żółto-niebieskim logotypem z żółtymi gwiazdkami. Skład jest dość prosty: mąka, miód i przyprawy. W proporcjach i przyprawach ponoć drzemie tajemnica ich sukcesu. Początkowo pierniki, zwane też słodkim chlebem, były formowane ręcznie i niezdobione. Później zaczęto stosować drewniane formy z reliefowym rzeźbieniem, które przechodziły z pokolenia na pokolenie. Obecnie można obejrzeć je w muzeach. A pięknie zdobione pierniki zakupić na przykład na jarmarku bożononarodzieniowym. Z piernikiem związane jest też powiedzenie: „Ja ci pokażę pardubicki piernik!”, które odpowiada naszemu: „Ja ci pokażę, gdzie raki zimują!”. Dzień kończę na gwarnym rynku miasta, gdzie jest pełno lokalnych mieszkańców. Na jarmarku bożonarodzeniowym piją grzańca, przysłuchują się muzyce na żywo. Dzieciaki w tym czasie bawią się na karuzeli. Atmosfera jest niemal rodzinna, zupełnie inna od podobnych jarmarków w wielkich europejskich metropoliach. Co jeszcze warto zobaczyć w Pardubicach? W tym krótkim opisie Pardubic zabrakło wielu innych ciekawych miejsc, które warto odwiedzić. Zatem w telegraficznym skrócie Kawiarnia Bajer – w tym miejscu zjecie świetne ciacho i wypijecie doskonałą kawę. Ze względu na wystrój lokalu poczujecie się, jakby czas cofnął się o grubo ponad 100 lat. Restauracja Na Staré Rybárně – tu zjecie lokalne paluszki karpiowe (i nie tylko) z widokiem na staw (gdzie je wyhodowano) i na którym kilkadziesiąt lat temu w zimie uczył się jeździć na łyżwach Dominik Hašek. Uważany jest za jednego z najlepszych bramkarzy w dziejach światowego hokeja na lodzie. Automatyczne Młyny – tuż za starym miastem nad rzeką położone są Automatyczne Młyny. Dawne miejsce przetwarzania i składowania ziarna zmieniono w centrum kultury i sztuki współczesnej. Światła opowiadają – na wałach zamkowych w Pardubicach urządzono ogród świateł, który czynny jest w okresie świątecznym. Do obejrzenia mnóstwo zwierzątek i zaskakujących instalacji. Z wału roztacza się też widok na stare miasto i zamek Pernsteinów. Jak dojechać do Pardubic? Z Warszawy to jakieś 6–7 godzin jazdy samochodem. Ale można też przyjechać pociągiem nocnym. Ze stolicy to 10,5 godziny jazdy. W lepszej sytuacji są mieszkańcy południowej Polski, na przykład Krakowa czy Katowic. Można skorzystać z czeskiego przewoźnika Leo Express i po kilku godzinach dotrzeć do celu. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Urodziły się na oczach zwiedzających. Niecodzienne sceny w łódzkim Orientarium
Łódzkie Orientarium ma nowych mieszkańców. W ostatni weekend lipca na świat przyszły tam dwie małe wikunie, które od razu skradły serca zwiedzających. Sprawdź, jakie imiona otrzymały maluchy.
W tym artykule: Wikunie przyszły na świat w Łodzi Imiona dla małych wikunii Łódź cieszy się coraz większym zainteresowaniem turystów nie tylko z kraju, ale i z zagranicy. Nic więc dziwnego, że trzecie co do wielkości miasto Polski pojawia się w prestiżowych zestawieniach. Wspomnijmy tu choćby „BEST OF THE WORLD 2022 National Geographic”. Często gości też na łamach cenionych magazynów. Mark Gordon i David Harris, dziennikarze „The Jerusalem Post” i autorzy podcastu „Travel Edition Podcast”, przekonują, że „złoty czas Łodzi dopiero nachodzi”. Ich zdaniem stolicę województwa łódzkiego najlepiej odwiedzić kilka razy, bo „za każdym razem odkryje się coś innego”. Dobrą okazją, by wpaść do tego miasta, jest jubileusz jego 600-lecia. Choć główne obchody odbyły się pod koniec lipca, to na mieszkańców i turystów nadal czeka masa atrakcji i naprawdę wiele ciekawych miejsc do zobaczenia. Jednym z nich z pewnością jest Orientarium, gdzie przed kilkoma dniami na świat – i to na oczach zwiedzających – przyszły małe wikunie. Niezwykłe zwierzę widziane w polskim lesie. Taki widok to rzadkość Nadleśnictwo Trzebielino zamieściło za pośrednictwem Facebooka niecodzienne nagranie z polskiego lasu, które wywołało lawinę komentarzy. Uwieczniono na nim rzadko spotykanego nad Wisłą dr... Wikunie przyszły na świat w Łodzi Łódzkie Orientarium zostało otwarte dla zwiedzających w kwietniu 2022 roku. Od samego początku cieszy się sporym zainteresowaniem i jest chętnie odwiedzany przez łodzian i przyjezdnych. Nie inaczej było w czasie jubileuszowego weekendu, gdy tłumy zawitały do jednego z najnowocześniejszy tego typu kompleksów w Europie. Ci, którzy odwiedzili Orientarium w ostatni weekend lipca, z pewnością na długo zapamiętają tę wizytę. Na ich oczach na świat przyszły bowiem małe wikunie andyjskie, czyli najmniejsi przedstawiciele rodziny wielbłądowatych, blisko spokrewnieni z lamami. – W naszym zoo wikunie hodowane są od lat. Aktualnie stado liczy 7 osobników – 4 samców, samica i dwójka młodych – które przyszły na świat w weekend świętowania 600. urodzin Łodzi – czytamy na facebookowym profilu łódzkiego ZOO. Wikunie andyjskie żyją głównie na dużych wysokościach w Ameryce Południowej u podnóża Andów. Przeważnie tworzą haremowe grupy rodzinne złożone z 6-19 osobników – samca, kilku do kilkunastu samic i młodych. Niestety, olbrzymim zagrożeniem dla gatunku – jeszcze większym niż żyjące w okolicy drapieżniki – jest człowiek, który znacznie przyczynił się do zmniejszenia jego populacji. Dlatego wikunie są objęte konwencją CITES oraz europejskim programem hodowlanym w ogrodach zoologicznych. – Naturalnym wrogiem wikunii są głównie pumy i dzikie psy. Największym zagrożeniem jest jednak człowiek. Wskutek wzmożonych polowań gatunek ten zniknął z wielu obszarów. Utworzenie parków narodowych na terenie Peru i Boliwii zahamowało spadek liczebności populacji, a nawet spowodowało jej powolny wzrost – dodają przedstawiciele zoo w Łodzi. Imiona dla małych wikunii Imiona dla nowych mieszkańców łódzkiego Orientarium wybrali internauci. Najwięcej głosów otrzymały propozycje Geralt oraz Jaskier. I właśnie tak wabić się będą młode wikunie. Warto wspomnieć, że łódzkie wikunie można oglądać na terenie ogrodu zewnętrznego Orientarium, w pobliżu wybiegu pingwinów. Obiekt otwarty jest przez cały rok (z wyjątkiem 1 listopada) w godzinach 9:00-19:00. Najtańsze bilety kosztują około 40 zł, najdroższe ponad 200 zł. Oprócz wikunii andyjskich swój dom ma tam także ważący 6 ton Aleksander, czyli najcięższy ze wszystkich słoni indyjskich żyjących w ogrodach zoologicznych na Starym Kontynencie. A także Kanken, mierzący ponad 5 m długości krokodyl gawialowy. Źródło: ZOO Łódź Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Weekend za granicą. 10 pomysłów na city break w Europie
Często wystarczą 2 lub 3 dni, by dobrze poznać nowe miasto. Oto 10 miast w Europie, do których dolecisz w mniej niż 4 godziny.
W tym artykule: Madryt (3 godz. 50 min) Barcelona (3 godz. 15 min) Monachium (1 godz. 30 min) Nicea (2 godz. 30 min) Amsterdam (2 godz. 10 min) Paryż (2 godz. 30 min) Kopenhaga (1 godz. 30 min) Wiedeń (1 godz. 10 min) Berlin (1 godz. 20 min) Ateny (2 godz. 30 min) Coraz droższe koszty podróżowania i niepewna sytuacja polityczna na świecie sprawiają, że w latach 20. XXI wieku mniej ludzi decyduje się na dalekie egzotyczne wakacje. O pomysłach na wypad na weekend w Polsce pisaliśmy tutaj. Do łask wracają też europejskie city breaki. Weekend za granicą można bowiem wciąż zorganizować stosunkowo łatwo i przy odrobinie szczęścia niedrogo. W Polsce jest aż 12 lotnisk, z których można polecieć do ponad 50 różnych miast w Europie. Oto 10 kierunków, które warto wziąć pod uwagę oraz liczba godzin lotu z Polski. Madryt (3 godz. 50 min) Stolica Hiszpanii przyciąga słonecznym niebem, imprezową atmosferą, imponującą architekturą i fantastycznymi halami z jedzeniem. Koniecznie trzeba tu spróbować słynnych hiszpańskich tapas z lokalnym winem oraz kawy z churros polanymi gorącą czekoladą. Te ostatnie najlepiej smakują podczas spaceru w centralnym parku Retiro. Lata w Madrycie są dość suche i upalne. Zimy z kolei mogą zaskoczyć mroźną temperaturą, choć najczęściej w słoneczne dni temperatura przekracza tu 15oC. Samolot do Madrytu: Lot do stolicy Hiszpanii trwa 3 godz. 50 min. Bezpośrednie połączenia z Warszawy i Krakowa oferuje LOT i Ryanair. O tym, co zobaczyć w Madrycie, przeczytasz w artykule National-Geographic.pl „Madryt w 24 godziny". Barcelona (3 godz. 15 min) Katalonia i stolica tego autonomicznego regionu Hiszpanii to wciąż jeden z najpopularniejszych kierunków wycieczek z Polski. Trudno się dziwić, Barcelona ma do zaoferowania nie tylko przyjemny klimat przez większość roku, ale też znakomite restauracje i bary. To w Barcelonie w końcu stoi wciąż niedokończony secesyjny kościół Sagrada Famiglia, którego wznoszenie trwa już dłużej niż budowano piramidy w Egipcie. Na zainteresowanych kulturą, sztuką i historią czeka tu ponad 80 muzeów. Samolot do Barcelony: Lot do Barcelony trwa średnio 3 godz. 15 min. Do stolicy Katalonii można się dostać bezpośrednio z Warszawy, Krakowa, Katowic, Poznania i Gdańska. Fani hiszpańskiego futbolu i Roberta Lewandowskiego z pewnością będą chcieli zobaczyć stadion Camp Neu. O tym, jak kupić bilety na mecz FC Barcelona, pisaliśmy w tym artykule. Monachium (1 godz. 30 min) Nigdzie indziej słone precle z białym piwem nie smakują tak wyśmienicie jak w stolicy Bawarii. Monachium to trzecie największe miasto Niemiec. Warto tu spędzić przedłużony weekend połączony ze zwiedzaniem bawarskich zamków i pałaców. Jesienią Monachium kipi życiem za sprawą Oktoberfest. W pozostałych porach roku również trudno się tu nudzić. Miasto wyróżnia się historyczną architekturą (nie ma tu ani jednego drapacza chmur) i rzeką, na której fale osiągają metr wysokości, przyciągając lokalnych surferów. Samolot do Monachium: Podróż do Monachium trwa 1 godz. 30 min. Bezpośrednie loty z Warszawy, Gdańska, Wrocławia, Poznania i Krakowa oferują LOT i Lufthansa. Więcej o Monachium i Bawarii latem przeczytasz w specjalnym artykule National-Geographic.pl. Najbezpieczniejsze kraje świata. Zobacz, jak wypadła Polska na tle innych państw Jakie są najbezpieczniejsze kraje świata? Poniżej prezentujemy najbardziej aktualny ranking dziesięciu państw, w których nacisk na bezpieczeństwo jest najwyższy. Nicea (2 godz. 30 min) Nicea na francuskim Lazurowym Wybrzeżu to jedno z najbardziej urokliwych miast we Francji. Umiarkowana pogoda jesienią i zimą sprawia, że wielu podróżnych szuka na Riwierze Francuskiej ciepłych promieni słońca, gdy w Polsce jest zimno i pochmurno. Miasto swoją nazwę zawdzięcza greckiej bogini Nike, a można tu znaleźć dużo więcej odniesień do antycznych korzeni Nicei. Szczególne wrażenie robi zawsze pełna spacerowiczów nadmorska promenada. Samolot do Nicei: Lot do Nicei trwa średnio 2,5 godz. Bezpośrednie połączenie z Warszawy oferuje m.in. LOT, Wizzair i Ryanair. Zatrzymując się w Nicei, warto zorganizować jednodniową wyprawę do pobliskich Monako i Cannes. Do obu miast można wygodnie dotrzeć malowniczą nadmorską koleją z Nicei. Więcej o Cannes znajdziesz z naszym miniprzewodniku tutaj. Amsterdam (2 godz. 10 min) Amsterdam to nie tylko rowery, coffee shopy i tulipany. Konstytucyjna stolica Holandii to miasto z największą liczbą muzeów na jednego mieszkańca na świecie. Koniecznie odwiedzić trzeba przynajmniej 3 z nich: Muzeum Van Gogha, Rijksmuseum Stedelijk. Amsterdam doskonale się jednak nadaje do długich spacerów. Miasto jest przyjazne pieszym, więc wielu podróżnych po prostu włóczy się godzinami po uliczkach i mostach, od czasu do czasu robiąc przerwę na lokalną przekąską, kawę lub znakomite holenderskie piwo. Samolot do Amsterdamu: Lot do Amsterdamu trwa nieco ponad 2 godziny. Bezpośrednie połączenia z Warszawy, Krakowa, Gdańska, Wrocławia i Katowic oferuje m.in. LOT i KLM. Więcej faktów i ciekawostek o Amsterdamie znajdziesz w specjalnym artykule National-Geographic.pl tutaj. Macedonia – atrakcje bałkańskiej republiki słońca. 5 rzeczy do zobaczenia w Macedonii Północnej Malownicze góry, urokliwe jeziora i bałkańska gościnność. Każdego roku Macedonia Północna przyciąga coraz więcej turystów z całego świata. Sprawdzamy, jak zorganizować wyjazd i co zo... Paryż (2 godz. 30 min) Trudno o bardziej oczywisty pomysł na city break niż Paryż. To jedno z tych miast, które zdecydowanie warto choć raz w życiu odwiedzić. Miasto zostało na tyle sposobów przepracowane przez dzieła kultury, że można dziś mówić o różnicy między wyobrażeniami a rzeczywistością. Psycholodzy zdefiniowali nawet tzw. syndrom paryski u turystów, którzy orientują się, że wyobrażony Paryż nie spełnia ich oczekiwań. Tym bardziej warto tu wpaść bez dokładnego planu i po prostu dać się ponieść temu niezwykłemu miastu. Samolot do Paryża: Lot do Paryża trwa 2,5 godz. Bezpośrednie połączenia z Warszawy, Poznania, Krakowa i Gdańska oferuje m.in. LOT, Air France, Wizzair i Ryanair. Więcej pomysłów na Paryż na weekend znajdziesz w artykule National-Geographic.pl tutaj. Kopenhaga (1 godz. 30 min) Dania od kilku lat trafia na czołówki rankingów najszczęśliwszych krajów świata. Świetnie widać to w Kopenhadze, gdzie nawet gdy pada deszcz Duńczycy zupełnie to ignorują i dalej prowadzą wesołe rozmowy na ulicach. Po parasolach można poznać turystów – tak się tu mawia. I rzeczywiście, to jedno z najładniejszych miast Europy przyciąga przede wszystkim przyjazną atmosferą jego mieszkańców. Samolot do Kopenhagi: Lot do Kopenhagi trwa zaledwie półtorej godziny. Bezpośrednie loty odbywają się z Warszawy, Gdańska, Krakowa, Poznania i Wrocławia. Pobyt w Kopenhadze można połączyć z odwiedzinami w szwedzkim mieście Malmö, które jest oddalone od stolicy Danii o zaledwie 30 minut podróży pociągiem. O tym, co zjeść w Kopenhadze pisaliśmy w naszym miniprzewodniku tutaj. Wiedeń (1 godz. 10 min) Wiedeń to miasto wielokrotnie wyróżniane za wysoką jakość życia. Dumna naddunajska stolica Austrii wyróżnia się imponującą architekturą, świetnie zorganizowaną komunikacją publiczną, dziesiątkami muzeów i galerii, a także wyjątkową kulturą picia kawy. To tu przecież w XVII wieku powstawały pierwsze kawiarnie. Samolot do Wiednia: Lot do Wiednia trwa niewiele ponad godzinę. Dogodna siatka połączeń z Warszawy, Krakowa i Gdańska sprawia, że łatwo zaplanować podróż o wygodnych godzinach. Więcej o tym, co i gdzie zjeść w Wiedniu przeczytasz z naszym specjalnym artykule tutaj. Berlin (1 godz. 20 min) Berlin niezmiernie wyznacza trendy. O tym, jak się zmienia niemiecka stolica pisaliśmy nie dawno tutaj. Do Berlina warto wpaść, nie tylko dlatego, że jest położony blisko granicy z Polską. To jedno z najciekawszych miast w Europie od lat wyróżnia się ofertą dla każdego. Amatorzy historii znajdą tu wiele ciekawych muzeów i wydarzeń kulturalnych. Spragnieni rozrywki mogą z kolei przebierać w niezrównanej ofercie berlińskiej kultury klubowej. Samolot do Berlina: Mimo że samolot do Berlina tylko nieco ponad godzinę, warto rozważyć podróż pociągiem. Od Warszawy stolica Niemiec jest oddalona zaledwie 5 godzin podróży. O tym, jak spędzić 48 godzin w Berlinie, przeczytasz również tutaj. Ateny (2 godz. 30 min) Chyba żadne inne miasto Europy nie może się równać z atmosferą gościnności, jaka panuje w Atenach. Stolica Grecji oferuje 3,5 tys. lat historii, na którą nakładały się kolejno kultury grecka, rzymska, bizantyjska, osmańska i nowogrecka. Warto tu jednak przyjechać również dla doskonałej kuchni i wina. Szukając wytchnienia od zgiełku dużego miasta, warto również wybrać się na położoną nieopodal wyspę Eginę. Samolot do Aten: Zaledwie 2,5 godziny lotu wystarcza, by przenieść się w obszar klimatu śródziemnomorskiego. Bezpośrednio do Aten można polecieć z Warszawy, Krakowa, Wrocławia i Katowic. Więcej o tym, co i gdzie zjeść w Atenach, przeczytasz w specjalnym artykule tutaj. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Co robić w weekend? Poznaj nasze sprawdzone pomysły
Choć zdecydowana większość z niecierpliwością odlicza dni do rozpoczęcia weekendu, to w piątkowy wieczór zawsze pojawia się to samo pytanie – co robić w weekend? Żeby nie był to stracony czas, przygotowaliśmy listę 20 sprawdzonych pomysłów, do której będziecie wracać nieraz.
W tym artykule: Zjedz śniadanie w łóżku Zajrzyj do schroniska dla zwierząt Pójdź na ściankę wspinaczkową Zaszalej w tunelu aerodynamicznego Pobaw się w geocaching Posegreguj stare zdjęcia Zadzwoń do kogoś, z kim od dawna chciałeś porozmawiać Wyprawa do księgarni z tanimi książkami albo do antykwariatu Zorganizuj slajdowiska Zrób coś, co ciągle odkładasz Pojedź rowerem do Kampinosu Eksperymentuj kulinarnie Jedź na konie Wyhaftuj sobie makatkę Wybierz się na kajaki Idź na saunę Zrób sobie wodną medytację wzorem Lankijczyków Uprawiaj „birdwatching” Pobiegaj po lesie Zaplanuj kolejną podróż Co robić w weekend? Takie pytanie zadaliśmy naszym kolegom i koleżankom z redakcji. Na podstawie otrzymanych odpowiedzi przygotowaliśmy 20 pomysłów, które umilą każdemu z was sobotę i niedzielę. Zobaczcie, jak spędzają weekend redaktorzy magazynu „National Geographic”, kiedy nie są w podróży. Zjedz śniadanie w łóżku Jak mawiają chińscy górale: dobry weekend zacznij od dobrych rzeczy. Pierwszą z nich niech będzie porządne śniadanie. Jak często zdarza ci się jeść je w łóżku? No właśnie, więc zrób sobie tę przyjemność, włącz radio i odpręż się. Nabierz energii, bo przed tobą jeszcze sporo do zrobienia. Zajrzyj do schroniska dla zwierząt Czas zrobić coś dobrego dla innych, na przykład dla czworonogów ze schroniska. Nakarm i pogłaszcz koty, pomóż w wyprowadzaniu psów – wiele z nich od dawna nie było na spacerze. Możemy to zrobić samodzielnie (czasem wystarczy telefon do wolontariuszy), często jednak schroniska organizują tego typu akcje. Psia Wioska „Ada” w Przemyślu niesie pomoc czworonogom z Polski i Ukrainy Psia Wioska „Ada” powstała z inicjatywy doktora Radosława Fedaczyńskiego. Jej głównym zadaniem jest socjalizacja zwierzaków, a docelowo ułatwienie im adopcji. W Przemyślu schronienie zn... Pójdź na ściankę wspinaczkową Wybieramy tę opcję, zwłaszcza jeśli nie dopisuje pogoda, bo to świetna alternatywa dla sportów outdoorowych. Poznaj tajniki wspinaczki sportowej. A także dowiedz się, jak zaplanować treningi, zadbać o bezpieczeństwo i przygotować się do uprawiania tej dyscypliny sportu. Zaszalej w tunelu aerodynamicznego Chcesz w weekend poczuć się swobodnie? Symulator swobodnego spadania to miejsce, w którym nie istnieje grawitacja! Warto spróbować. Pobaw się w geocaching Geocaching to zabawa terenowa polegająca na w poszukiwaniu skarbów za pomocą odbiornika GPS – wystarczy ten, który masz w telefonie komórkowym. Pojemniki ze skarbami ukryte są w wielu miejscach Polski. Są nawet bliżej niż myślisz. Posegreguj stare zdjęcia Gwarantujemy, że odnalezienie wielu skarbów. Bardzo prawdopodobne, że pojawią się plany na resztę weekendu – postanowisz odwiedzić starego znajomego albo nagle zatęsknisz za niewidzianą wiele lat kuzynką. Zadzwoń do kogoś, z kim od dawna chciałeś porozmawiać Wykorzystaj tę okazję. Przychodzi ci już ktoś do głowy? Wyprawa do księgarni z tanimi książkami albo do antykwariatu To jest zabawa w prawdziwe poszukiwanie skarbów. Nie rób tego w środku tygodnia, ale właśnie w weekend. Przeglądanie jest wciągające. A skarby, które przywieziesz do domu same będą pchały ci się w ręce. Najbardziej inspirujące książki o podróżach. Każdy podróżnik musi je przeczytać Książki o podróżowaniu zabierają nas do innego, czasem nieznanego nam świata. Z reportaży o tematyce podróżniczej można dowiedzieć się znacznie więcej, niż z krótkich artykułów w p... Zorganizuj slajdowiska Jeśli w towarzystwie zdarzy się znajomy z rzutnikiem, pamiętajcie – taki znajomy to skarb! Wybierzcie najciekawsze zdjęcia z wakacji. Najlepiej takie, z którymi wiążą się najsmaczniejsze anegdoty, żeby nie zmuszać nikogo do oglądania tysiąca zdjęć pt. „to ja z pomnikiem”. Wybierzcie muzykę z kraju, w którym byliście. Można do tego przyrządzić lokalne przekąski. Naprawdę nie trzeba jechać na festiwal podróżniczy, żeby przeżyć wieczór pełen inspiracji! Zrób coś, co ciągle odkładasz Warunek jest jeden – to ma być coś przyjemnego. Pojedź rowerem do Kampinosu To może być oczywiście inny park, czy las. W samym Kampinosie polecamy szczególnie czerwony szlak z Dziekanowa Leśnego. Jest wszystko: bagna, pagórki, rośliny, zwierzęta. Zapominamy, że jesteśmy tak blisko miasta! Do samego Dziekanowa można dojechać autobusem, jest też parking, żeby zostawić auto. Nie warto jechać rowerem bezpośrednio z Warszawy – ze względu na brak trasy rowerowej i duży ruch na jezdni. Chyba, że lubicie kontrasty. Rowerem po Polsce. Oto 8 najciekawszych tras rowerowych, które musisz poznać Zima powoli dobiega końca, pora odkurzyć swój jednoślad i zacząć sezon kolarski. Nasuwa się zatem pytanie – gdzie się wybrać rowerem po Polsce? Prezentujemy 8 tras rowerowych o różnym ... Eksperymentuj kulinarnie Ugotuj coś, czego nigdy nie odważyłeś się przygotować. Weź pomocników. Gotowanie ze znajomymi to frajda! Sami czasem przyrządzamy (tj. usiłujemy odtworzyć oryginał) egzotyczne potrawy, które jedliście razem ze znajomymi w podróży. Wraz ze smakami wracają wspomnienia! Odkrywaj smaki świata z National-Geographic.pl. Jedź na konie Stresujący tydzień za tobą? Zafunduj sobie hipoterapię i galopuj. Wyhaftuj sobie makatkę Albo naucz się grać w brydża. Naucz się czegoś nowego. Po prostu zrób coś po raz pierwszy. Wybierz się na kajaki Taką możliwość znajdziesz nawet w dużym mieście, nawet nad Wisłą. A jeśli wolisz mniejsze rzeki uciekaj za miasto. Poznaj trasy dla początkujących, średniozaawansowanych i ekstremalistów. Idź na saunę Sauna to nie miejsce, to filozofia. Najlepiej wiedzą o tym Finowie – na co dzień skryci w saunie opowiadają najintymniejsze sekrety. Jeśli więc nie masz planów na chłodny sobotni wieczór, przeczytaj dokładnie, jak taki rytuał odprawić. Na ile minut wejść, ile powinna trwać przerwa, jak zanurzać się po wyjściu. Zaopatrz się w olejek zapachowy i specjalną czapkę. Jak zachować się w prawdziwej fińskiej saunie? Gorący temat, czyli jak zachować się w saunie z rodowitym Finem. Zrób sobie wodną medytację wzorem Lankijczyków Wstań o 5:00 i wypij 1,5-litrową butelkę wody niegazowanej, łyk po łyku kontemplując, jak woda nawadnia twoje ciało. Bardzo poważny pomysł redaktor Magdaleny Szwedowskiej. Propozycja nie do odrzucenia. Zwłaszcza ta 5:00. Uprawiaj „birdwatching” Czyli obserwacje ptaków. Takie podglądanie, choć z pozoru mało dynamiczne, jest bardziej fascynujące niż ci się wydaje. Warto śledzić organizowane przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków akcje „ptakoliczenia”. Prawdziwy raj dla ornitologów, fotografów i miłośników natury to Rzeczpospolita Ptasia. Pobiegaj po lesie Truchtem, leśną ścieżką, z słuchawkami na uszach (albo bez). Nie dla wyników, nie po to, żeby się zmęczyć, ale żeby przewietrzyć głowę. Zaplanuj kolejną podróż Szukasz inspiracji podróżniczych? Chętnie ci w tym pomożemy – sprawdź nasze propozycje i zainspiruj się.
Vaduz na weekend. Z czego słynie stolica Liechtensteinu?
Vaduz to bardziej miasteczko niż miasto. Leży nad Renem i otoczone jest Alpami Retyckimi. Jakie atrakcje czekają tu na turystów?
W tym artykule: Gdzie się znajduje Liechtenstein? Jak się żyje w Liechtensteinie? Atrakcje Vaduz – co warto zobaczyć? Liechtenstein – jak dojechać? Siedemdziesiąt tysięcy dolarów kosztuje wynajęcie całego państwa Liechtenstein na jedną noc. W cenie uwzględniono specjalną walutę emitowaną na czas wynajmu oraz zmienione na tę okazję znaki drogowe. Oferta od ukazania się kilka lat temu na Airbnb pozostaje bez odpowiedzi, nie licząc pewnej pary, która planowała wynająć Liechtenstein na miejsce swojego ślubu. Gdzie się znajduje Liechtenstein? Mierzący 24 km długości kraj tworzy kilka łańcuchów górskich oraz jedna mała dolina, wszystko wciśnięte niczym parówka z hot doga między Austrię a Szwajcarię. Mnie kojarzył się dotąd wyłącznie ze znaczkami pocztowymi i horrendalnie wysokimi cenami. Liechtenstein ma bez wątpienia poważny problem wizerunkowy. Prawie nikt nie traktuje go poważnie, a dla wielu jest absurdalnym wymysłem z tandetnej operetki – przeczytałem w monumentalnej (jak na wymiary przedmiotu badań) historii Liechtensteinu Davida Beattiego. Z każdą kolejną lekturą dotyczącą tego państwa moja ciekawość tylko rosła. Liczący sobie zaledwie 37 tys. mieszkańców kraj wydaje się jednym z najdziwniejszych miejsc współczesnej Europy. Państwo nieprzerwanie od 1719 r. rządzone jest przez jedną rodzinę, od której nazwiska pochodzi jego nazwa, i już na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie średniowiecznego skansenu. To tutaj dziwaczny system feudalny wciąż gwarantuje księciu właściwie nieograniczoną władzę, a kobiety uzyskały powszechne prawo głosu dopiero w 1984 r. (w wyniku referendum, w którym wzięli udział wyłącznie mężczyźni i które ledwie przeszło, wynikiem 51,3 proc. „za”). Najbogatsze kraje świata. Ranking najzamożniejszych narodów 6 z 10 najbogatszych krajów na świecie wciąż znajduje się w Europie. Oto najnowszy ranking najbogatszych państwa świata. Jak się żyje w Liechtensteinie? Do Liechtensteinu wybrałem się w sierpniu i trafiłem wprost na obchody Święta Państwowego (Staatsfeiertag), hucznie celebrowane co roku 15. dnia tego miesiąca. Jak się dowiedziałem na miejscu, święto zostało wprowadzone w 1940 r. – z braku jakichkolwiek ważnych dat w historii państwa wybrano wigilię dnia urodzin panującego wówczas księcia Franciszka Józefa II. Tego dnia na obchody w zamkowych ogrodach są zaproszeni wszyscy mieszkańcy kraju, a także turyści. Już od wczesnego rana ku umieszczonemu na wysokim klifie nad Vaduz zamkowi zmierzają tłumy ludzi. Scenariusz imprezy każdego roku jest taki sam. Zgromadzeni w napięciu czekają na orszak, w którym przechodzą: książęca rodzina oraz najważniejsi lokalni oficjele w otoczeniu orkiestry i młodych ludzi w tradycyjnych strojach. Całość sprawia wrażenie średniowiecznego festynu odpustowego. Oficjalne uroczystości rozpoczyna wspólne odśpiewanie narodowego hymnu Nad młodym Renem, który – co ciekawe – wykonuje się na zapożyczoną od Brytyjczyków melodię God Save the Queen. W corocznej mowie okolicznościowej władca przybliża zgromadzonym bieżące plany polityczne i gospodarcze, zawsze konsekwentnie wspominając o unikalnym ustroju konstytucyjnym (czyli szerokich uprawnieniach monarchy), który ma być gwarantem stabilności kraju i zamożności jego mieszkańców. Dopiero jednak część nieoficjalna wzbudza prawdziwe emocje. Do ogrodów są wnoszone kramy z lokalnym piwem, napojami orzeźwiającymi oraz precle i kanapki. Wszystko na koszt rodziny panującej, która wciąż jest na festynie obecna. Przez kilka godzin oficjalna głowa państwa, książę Jan Adam II, jego syn – następca tronu, de facto sprawujący władze od 2004 r., książę Alojzy – oraz księżna Zofia są do dyspozycji swoich poddanych. Każdy obywatel ma zatem możliwość podejścia do monarchy (zaliczone!), zamienienia z nim słowa (zaliczone!), uściśnięcia dłoni (zaliczone!) czy zrobienia sobie selfie (nie mogłem sobie odmówić!). Wszystko to byłoby absolutnie niewyobrażalne w innych monarchiach. Liechtensteinowie starają się prowadzić życie normalnej rodziny. Nie udzielają wywiadów magazynom plotkarskim, nie pojawiają się na pokazach mody. Owszem, mieszkają w wielkim średniowiecznym zamku, nie utrzymują jednak tradycyjnego dworu. Za to stosunkowo często można ich spotkać na ulicach Vaduz, podczas zakupów lub na filiżance kawy. Dzieci następcy tronu nie maja guwernantek, uczą się z rówieśnikami w jedynym w kraju gimnazjum. – Tak, oczywiście, jestem najbardziej światłym władcą na świecie – mówi podczas festynu grupce podnieconych amerykańskich turystów 71-letni książę Jan Adam. W reku trzyma wielki kufel piwa, sprawia wrażenie człowieka, który ma dystans do swojej roli i potrafi żartować. Z pewnością nie można mu odmówić charyzmy. W Europie znany jest z tego, ze mówi, co myśli, a czasami zdarza mu się coś chlapnąć. W roku 2000, w następstwie (nieudowodnionych) oskarżeń o ukrywanie nielegalnych operacji finansowych przez władze Liechtensteinu, które opublikował niemiecki magazyn Der Spiegel, książę stwierdził: „Przetrwaliśmy trzy niemieckie Rzesze, przetrwamy i czwartą”. Wakacje na południu Europy. Gdzie polecimy bezpośrednio z polskich miast? Zagraniczne podróże nareszcie są możliwe. Wiele osób czekało na to, żeby móc kupić bilet lotniczy, spakować walizkę i ruszyć w świat – my na pewno. Tym razem pod lupę bierzemy wakac... Atrakcje Vaduz – co warto zobaczyć? Kolejnego dnia, po suto zakrapianej piwem imprezie w książęcych ogrodach, wybieram się na spacer po Vaduz. Niewiele jest na świecie tak małych stolic, w których wychodząc drugi dzień z rzędu na ulicę, można być pewnym, ze minie się dokładnie te same twarze. Takie jest liczące 5 tys. mieszkańców Vaduz. Miasto tworzy tak naprawdę jedna główna ulica – Städtle, przebiegająca tuż pod dramatycznie zawieszonym na alpejskim klifie zamkiem księcia (pamiętacie słowa Davida Beattiego o „tandetnej operetce”? No właśnie.). Potrzeba naprawdę dużo dobrej woli, aby opisać Städtle jako gwarną aleję, a mimo to właśnie tutaj swoje adresy mają najważniejsze instytucje Liechtensteinu, muzea, galerie sztuki, sklepy i restauracje. Spacerując po okolicy, w oczy rzuciły mi się przede wszystkim dwa budynki. Nowa siedziba Landtagu, czyli lokalnego parlamentu oraz Muzeum Sztuki Nowoczesnej Hilti. Projekt Landtagu ze spadzistym dachem i planem prostokąta nawiązuje do archetypicznej formy domu. Warto zajrzeć do środka, aby przyjrzeć się wypełniającej prawie cały budynek prostej, ale nowoczesnej sali posiedzeń. Bryła przykuwa uwagę za sprawą pokrywającej ją w całości cegły klinkierowej, która nadaje parlamentowi ciekawy jasnobrązowy kolor. Zaledwie kilka kroków dalej znajduje się Muzeum Hilti. Nowoczesny budynek został uznany przez użytkowników serwisu VirtualTourist.com za jeden z 10 najbrzydszych na świecie (sporo w tym przesady, nie jest taki zły!). Zawiera całkiem niezłą kolekcję sztuki współczesnej należącą do rodziny książęcej oraz lokalnego rodu Hiltich. Z powodu naprawdę niewyobrażalnie wysokich cen darowałem sobie jakiekolwiek zakupy w księstwie. Świadomie nie omijałem jednak lokalnych restauracji przy Städtle. Liechtensteińskie tradycje kulinarne nie odbiegają znacząco od innych kuchni alpejskich, ze Szwajcarii czy Tyrolu. Przede wszystkim na talerzu musi być dużo, sycąco i gorąco. Moje serce skradły szpecle, czyli kładzione kluski z serem, tu podawane z musem jabłkowym i szklanką mleka (käsknöpfle mit apfelmus) oraz tatch, czyli cienki placek na słodko. Wszystko to oczywiście w towarzystwie kolejnych kieliszków owocowych sznapsów. Liechtenstein – jak dojechać? Liechtenstein nie ma na swoim terytorium lotniska obsługującego pasażerskie loty międzynarodowe. Aby dostać się do stolicy księstwa, najlepiej udać do Zurychu, skąd w ok. półtorej godziny dotrzemy do Vaduz. Inną opcją są dalekobieżne autobusy, które kursują z największych polskich miast. Jednak taka opcja dojazdu wiąże się z wielogodzinną podróżą (ponad 20 godzin). Tekst ukazał się na łamach magazynu „National Geographic Traveler Extra – 50 miast na weekend w Europie” (nr 01/2019). Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Lublana na weekend – krótki przewodnik po stolicy Słowenii
Lublana na weekend? Dlaczego nie! To miasto niczego nie udaje. Niewielkie, spokojne i zielone. Bezpretensjonalne.
W tym artykule: Lublana – co warto zobaczyć? Lublana – dojazd, komunikacja, nocleg, jedzenie Najlepiej zacząć od góry. Wagonik kolejki sunie stromo nad miasto, na szczyt zamkowego wzgórza. Lublański zamek w ciągu kilkuwiekowej historii służył jako rezydencja Habsburgów, więzienie i koszary wojsk napoleońskich. Spaceruję po dziedzińcu i wzdłuż wałów obronnych i przyglądam się budowli. Najlepsze zostawiam na koniec: wspinam się po 95 schodach na taras wieży strażniczej i po chwili mam przed sobą fantastyczna miejska panoramę. Rdzawoczerwone dachy przypominają czeskie miasteczka. Góry w oddali wyglądają jak stuprocentowa Szwajcaria. Tysiące studentów w całym mieście – trochę jak Kraków. Burek, czyli ciastko z serem i szpinakiem, które zjadłam od razu po przyjeździe, jest nieodłącznym smakiem Bałkanów. Podobno przed wiekami w okolicy żyły smoki, teraz jednak Lublana (nazywana też Ljubljaną) to znacznie bardziej przyjazna mieszanka kultur. Stromymi uliczkami schodzę wprost na stare miasto, siatkę brukowanych ulic łączących trzy skwery: Miejski, Górny i Stary Rynek. Pastelowe kamienice, parasole kawiarni i turystyczne restauracje nie zatrzymują mnie na długo. Najlepsze kaski sprzedają kilka ulic dalej. Lublana – co warto zobaczyć? Centralny Targ u podnóża wzgórza zamkowego jest dobrym przewodnikiem po słoweńskich tradycjach kulinarnych. Na skwerach i przy ulicach ciągną się rzędy straganów, gdzie można kupić wszystko, czego potrzeba do idealnego posiłku: od grzybów i ziół po ryby i plasterki wędzonej szynki pršut. Przez całe lato w każdy piątek na placu Pogacarjev odbywa się Odprta Kuhna (Otwarta Kuchnia). Zastępy kucharzy gotują słoweńskie specjały. Žlikrofi, pierożki nadziewane przyprawioną wieprzowiną, panierowane żabie udka, wędzone ozorki... Wszystko najlepiej smakuje popite miejscowym winem. Na koniec jeszcze deser, prekmurska gibanica, czyli królestwo przesady: przekładaniec z makiem, orzechami, jabłkami i twarogiem. Ljubljanicę, rzekę, w której zakolu usadowiło się wzgórze zamkowe, przecinają raz po raz kamienne mosty. Najwięcej uwagi od turystów dostaje Zmajski Most ze smokami z każdej strony. Mnie najbardziej podoba się jednak Tromostovje – trzy przejścia w jednym. Przeciętną kładkę rozbudował 85 lat temu Jože Plecnik, architekt heros, który walczył o zachowanie urbanistycznej jedności miasta, godząc tradycję i nowoczesność. Piran. To słoweńskie miasto jest klejnotem w koronie Adriantyku Urok miejscowości docenia się dopiero podczas powolnego błąkania się, zmierzania ku osadzonemu na szczycie kościołowi lub samemu koniuszkowi półwyspu. Koronkowa, lekka konstrukcja Potrójnego Mostu prowadzi – jak wszystkie drogi w Lublanie – na plac Prešerena. Na patrona głównego skweru w stolicy Słoweńcy wybrali nie rycerza ani polityka, tylko poetę. Wieszcz France Prešeren wpatruje się w okna budynku, gdzie mieszkała kiedyś jego muza Julija (jej popiersie umieszczono na murze jednej z okolicznych kamienic). Kilka kroków od eleganckiego śródmieścia leży jeden z najbardziej oryginalnych europejskich squatów. Metelkova to samozwańcze miasto, gdzie w XIX-wiecznych koszarach rządzi sztuka, a nie urzędnicy. To nie anarchia, ale autonomia – mówią jednak artyści, którzy zarządzają całym centrum. Kiedy w 1991 r., po odzyskaniu przez Słowenię niepodległości, armia opuściła zabudowania, artyści poprosili rząd o prawo do użytkowania terenu. Nigdy nie otrzymali oficjalnej odpowiedzi. Po dwóch latach postanowili wprowadzić się na swoich zasadach. Dziś Metelkova tętni życiem. Co roku odbywa się tu 1,5 tys. wydarzeń, od warsztatów i debat po wystawy, koncerty i spektakle. Otwarte w 2011 r. MSUM, czyli Muzeum Sztuki Współczesnej, przyciąga publiczność w bardziej eleganckim wydaniu. Ściany budynków zdobią fantastyczne dekoracje, ogromne rzeźby stoją wprost na chodnikach. Granic kreatywności nie widać. Po jeszcze więcej sztuki ruszam w kierunku parku Tivoli. Ta wielka zielona przestrzeń z rozrzuconymi zabytkowymi budowlami jest doskonała na weekendowe spacery. W barokowym pałacyku mieści się muzeum współczesnej historii Słowenii. W sercu parku stoi dworek Tivoli z siedzibą centrum sztuk graficznych. Nad stawem przez całe lato działa „Biblioteka pod drzewami” i można za darmo poczytać książki. W poszukiwaniu jedynych w swoim rodzaju pamiątek wracam nad rzekę. Na bulwarze Cankarjevo Nabrežje w każdą niedzielę rozkładają się stoiska targu staroci. Wśród wojskowych medali, biżuterii, starych zegarów i portretów dawnych wodzów trafiają się prawdziwe skarby. O każdy warto się zaciekle targować. Przy odrobinie szczęścia można wyjechać z miasta z prawdziwymi perełkami. A jeśli nie, zawsze zostają wspomnienia z pięknej Lublany. Wystarczy mi to w zupełności. Lublana – dojazd, komunikacja, nocleg, jedzenie Dojazd: Z Warszawy do Lublany lata LOT (ceny od 600 zł). Komunikacja: Żeby korzystać z miejskich autobusów, trzeba zakupić Kartę Publicznego Transportu Urbana (2 euro) i doładować ją wybraną kwotą. Jeden przejazd to 0,80 euro (ważny 90 min). Nocleg: Celica Art Hostel w budynku dawnego więzienia, z wnętrzami zaprojektowanymi przez artystów. Łóżko w dormitorium od 17 euro od os./noc. Jedzenie: Ljubljana Essentials organizuje wycieczki, podczas których uczestnicy mogą spróbować tradycyjnych potraw i spotkać się z szefami kuchni. Słoweńskie smaki to m.in. kranjska klobasa (kiełbasa), ciasto potica, deser prekmurska gibanica. Tekst ukazał się na łamach magazynu „National Geographic Traveler Extra – 25 miast na weekend” (nr 01/2018). Wiedeń na weekend – przewodnik po stolicy Austrii Wiedeń niemal przez cały rok oddaje się nieskrępowanej, pełnej hedonizmu zabawie. Jeśli chcesz poczuć się jak rodowity wiedeńczyk, nie zwlekaj i przy najbliższej okazji odwiedź najlepsze...
Edynburg - co można zobaczyć przez 3 dni w stolicy Szkocji?
Edynburg to miasto wyjątkowe, ma w sobie wiele tajemnic i niespodzianek. Jeżeli szukacie ciekawego miejsca na wypad na tak zwany "city break" - to idealny kierunek. Mamy dla was kilka propozycji do zobaczenia w stolicy Szkocji. Sami wybierzcie, które z nich chcecie odwiedzić.
Nie bez kozery Edynburg był inspiracją dla J.K Rowling podczas tworzenia serii książek o Harrym Potterze. Stolica Szkocji jest miastem magicznym. Niepowtarzalny klimat Edynburga tworzą niezwykłe warunki przyrody - góry oraz nasycona zieleń traw i drzew, połączona z mglistą aurą Szkocji. Edynburg bezsprzecznie przywodzi na myśl średniowieczne opowieści o rycerzach oraz bajki o duchach nawiedzających mroczne zamczyska na skalistych wzgórzach. Tak jest w istocie - mimo upływu czasu Edynburg nic nie stracił ze swej wyjątkowej atmosfery. Wciąż przyciąga ona rzesze turystów spragnionych pięknych widoków i ciekawych wycieczek. Miłośnicy wylegiwania się na rozgrzanej plaży raczej nie będą zainteresowani wczasami w stolicy Szkocji. Jeżeli jednak lubisz aktywny wypoczynek połączony z poznawaniem historii zwiedzanych miejsc i zagłębianiem się w tajemnicze zakątki i uliczki, Edynburg jest idealnym miejscem dla ciebie. Specjalnie dla czytelników przygotowaliśmy przegląd najważniejszych atrakcji szkockiej stolicy. Pamiętaj jednak, że miejsc godnych zobaczenia jest w tym mieście o wiele więcej. Zapraszamy na wyjątkową wycieczkę po magicznych zakątkach Edynburga! Edynburg: co warto zobaczyć? Edynburg to miasto z historią sięgającą XI wieku i lat dawniejszych! Od tego czasu rozwijał się w sposób zupełnie inny niż większość miast. Dlatego nie tylko znajdujące się w Edynburgu zabytki, ale same ulice są wyjątkowe. Royal Mile to ulica łącząca zamek z letnią rezydencją królewską: pałacem Holyrood. To turystyczne centrum Edynburga, gdzie znajdziecie najwięcej sklepów, organizatorów wycieczek i spacerów, kramarzy ulicznych, muzyków i sztukmistrzów. Edynburg: dzielnice Edynburg składa się z dwóch części: Old Town oraz New Town. Pierwsza, ograniczona starymi murami miejskimi (wciąż można znaleźć ich pozostałości) pełna jest przepięknych starych kamienic, strzelistych gotyckich świątyń i klimatycznych pubów. Stare miasto ograniczone jest z trzech stron pozostałościami muru miejskiego, a z czwartej ogrodami Princes Street Grardens. Dawniej w tym miejscu rozciągało się jezioro Nor (Nor' Loch). New Town jest w Edynburgu nowe tylko z nazwy. Powstało w XVIII wieku żeby odciążyć ściśnięte do granic możliwości miasto. Dopiero tutaj znalazło się miejsce na szerokie ulice i wygodniejsze budynki mieszkalne. Tutaj znajdziecie między innymi urokliwe Dean Gardens. Warto, podczas zwiedzania Edynburga, wybrać się do nich w słoneczny dzień, choć i podczas deszczu potrafią zachwycać zielenią! Edynburg: Stare miasto Stare miasto w Edynburgu ma budowę podobną do szkieletu ryby. Od zamku odchodzi Royal Mile, a z niej wychodzą niczym żebra maleńkie boczne uliczki. Każda z nich ma szerokość mniej więcej jednej dorosłej osoby. Wszystkie nazywają się "close" ze względu na to jak blisko siebie stoją budynki. Ograniczona murami miejskimi przestrzeń musiała być domem dla coraz większej liczby ludzi, dlatego oszczędzano ją w każdej możliwej postaci, czy była to szerokość ulic, czy wysokość budynków. Gorąco polecam wam, gdy podczas wizyty w Edynburgu, będziecie szli Royal Mile i innymi ulicami starówki, rozglądać się na boki i co jakiś czas pozwolić sobie na zagubienie się w małej uliczce. Każda z nich ma swoją nazwę, a często kryją widoki niczym z powieści fantasy. Zresztą znana autorka książek o Harrym Potterze - J.K. Rowling - przyznała kiedyś, że inspirował ją właśnie Edynburg. Trudno się dziwić! Edynburg: zamek Zamek w Edynburgu to przede wszystkim obiekt obronny. Za grubymi murami codziennie o 13 możecie zobaczyć wystrzał z wojskowej armaty, a przez cały dzień poznać tajniki walki piką (szkoccy pikinierzy bronili się tą bronią przed nacierającym rycerstwem), odwiedzić muzea historii wojskowości oraz pomnik ku czci szkockich żołnierzy walczących na frontach całego świata. Ale w fortecy wspomniano jeszcze innych żołnierzy… Wyjątkowy cmentarz w Edynburgu Na zamku w Edynburgu jest też malutki cmentarzyk, na którym grzebane są psy - maskotki konkrentych jednostek, które zapisały się w ich tradycji. Natomiast wewnątrz budynku National War Memorial znajduje się płaskorzeźba poświęcona pamięci "Tunnellers' friends" przedstawiająca myszy i kanarka w klatce. Warto jej poszukać podczas zwiedzania Edynburga! Katedra w Edynburgu Miłośnicy gotyku, podczas oglądania zabytków Edynburga, nie mogą przepuścić wizyty w St. Giles Cathedral. Przepiękny gotycki kościół kryje w sobie niesamowite witraże, zabytkowe nagrobki, rzeźbione ambony. Polecam oglądać go w południe - słońce oświetlające witraże robi ogromne wrażenie! Pomnik niedźwiedzia w Edynburgu Pomnik niedźwiedzia Wojtka przedstawia misia, który dosłużył się stopnia kaprala w armii generała Andersa. Został on przedstawiony w formie przesympatycznej rzeźby w parku Princes Street Garden u podnóża zamku. Pogłaskanie po nosie na szczęście - obowiązkowe! Zobacz Edynburg z lotu ptaka Położony na wzgórzach Edynburg ma kilka przepięknych punktów widokowych. Jednym z nich jest Calton Hill. Znajduje się tam między innymi pomnik admirała Horatio Nelsona. Warto się przemęczyć pokonując kamienne schody by zobaczyć oszałamiającą panoramę Edynburga. Cmentarz w Edynburgu Cmentarz to miejsce, które rzadko się odwiedza podczas wypraw. Jednak w Edynburgu gorąco wam to polecam. Małe i bardzo stare cmentarzyki, jak ten przy parafii św. Cuthberta, potrafią zachwycić atmosferą. Ta intensywna zieleń, którą widzicie na zdjęciu, nie jest efektem obróbki komputerowej, tak rzeczywiście to wygląda w popołudniowym słońcu. Na starszych cmentarzach Edynburga warto także poszukać "mortsafes" czyli sejfów na groby. W czasach gdy w mieście rozwijała się Akademia Medyczna dla uczących się tam przyszłych chirurgów wciąż potrzebne były nowe zwłoki do nauki sekcji. Niestety popyt doprowadził do rozprzestrzenienia się procederu okradania grobów i sprzedaży zwłok. Dlatego niektóre zamożniejsze rodziny w Edynburgu pozwalały sobie zabezpieczać szczątki bliskich specjalnym "sejfem", czyli klatką, którą otoczony był cały grób. Edynburg: muzeum Surgeons’ Hall Stolica Szkocji to miejsce, w którym narodziła się nowożytna nauka anatomii. Jej historię poznacie w Surgeons' Hall. To wyjątkowo ciekawe muzeum przedstawia rozwój medycyny na przestrzeni wieków. Znajdziecie tu między innymi stare narzędzia chirurgiczne (nie tylko z Europy), posłuchacie o pierwszej publicznej sekcji zwłok, nauczycie się rozpoznawać lecznicze zioła po zapachu, a nawet nauczycie się medycznego węzła, którym dawni lekarze tamowali krwotoki. Muzeum ma także dodatkowy oddział poświęcony patologiom medycznym. Wyjątkowo ciekawy, ale uwaga - tylko dla widzów o mocnych nerwach i stalowych żołądkach! Edynburg: Royal Mile Polecam wszystkim miłośnikom opowieści z dreszczykiem skorzystać z jednej z wielu wycieczek po Edynburgu z opowieściami o duchach. Na Royal Mile bez trudu znajdziecie zarówno te płatne jak i "za darmo". Tu uwaga: za darmo są one z nazwy, bo na końcu przewodnik prosi o "co łaska". Ale trzeba zaznaczyć, że po wycieczce raczej nie będziecie mieli oporów przed sięgnięciem do portfela - te opowieści są naprawdę ciekawe! Poza wycieczkami Edynburg ma dla miłośników grozy tematyczne knajpy. Polecam szczególnie The Banshee Labirynth, w którym posłuchacie muzyki na żywo i obejrzycie film (regularne pokazy na sali kinowej) oraz Frankenstein, gdzie wnętrze jest niesamowicie odwzorowanym laboratorium słynnego szalonego naukowca z powieści Mary Shelley. Edynburg: The Real Mary King's Close Ze względu na małą przestrzeń miasta budynki w Edynburgu pięły się coraz wyżej. Można powiedzieć śmiało, że to jedno z pierwszych miast na świecie, które mogło pochwalić się drapaczami chmur. Stare kamienice potrafiły mieć nawet 14 pięter. Niestety nie bardzo było się czym chwalić. Dolne piętra budynków powstawały z kamienia, ale górne były drewniane. W przypadku pożarów (a i owszem, zdarzały się) natychmiast zajmował się dom po domu. Oczywiście nie było mowy o żadnych windach, na wysokie piętra wchodzono po krętych, śliskich i wąskich schodach. Wyobraźcie sobie jak robiły się śliskie i niebezpieczne w czasie deszczu. Wśród wielu muzeów i atrakcji Edynburga warto wymienić The Real Mary King's Close. To muzeum stworzone w jednej z maleńkich uliczek, które pokazuje codzienność mieszkańców miasta w XVI wieku i później. Gorąco polecam wybrać się tam na wycieczkę! Edynburg - miasto z niepowtarzalnym klimatem Jest jeszcze w Edynburgu wiele innych atrakcji, których nie wymieniłem, a które zdecydowanie warto odwiedzić. Jednak to, co moim zdaniem jest najważniejsze w tym mieście, to atmosfera. Można tu dotknąć naprawdę bogatej historii, poczuć Szkocję, ale na szczęście nie ma zbytniego przesytu tak zwaną cepelią. Miasto nie jest idealne, ma swój brudek, swój sznyt, swój charakter. Dlatego na pewno odwiedzę Edynburg ponownie, co i wam gorąco polecam. Tekst i zdjęcia (poza opisanymi inaczej): Błażej Grygiel View oEmbed on the source website
Wilno na weekend. Podpowiadamy, co warto zobaczyć [PRZEWODNIK]
Polak nie raz poczuje się tu jak u siebie. Ale warto pamiętać, że stolica Litwy to nie tylko stare miasto.
Dzień 1. Wilno ma zmodyfikowane DNA. Na przestrzeni wieków tak często musiało zmieniać swoją narodowość, charakter i właścicieli, że zmienność stała się jego naturą. W związku z tym każdy z łatwością zobaczy w nim to, czego potrzebuje. Jeden Polak przyjedzie tu, by szukać polskich śladów. Drugi, żeby sprawdzić, jak na miasto wpłynęło 50 lat przynależności do ZSRR. Trzeci zechce przyjrzeć się kosmopolitycznej stolicy odrodzonej Litwy. I każdy z tej trójki będzie zadowolony. Polak zwiedzanie Wilna musi zacząć od Ostrej Bramy, która jest pozostałością po dawnych murach obronnych miasta. Z jednej strony – nijaka. Tak niepozorna, że dość łatwo jej nie zauważyć. A trzeba się przeżegnać, na kolana paść, ukłonić, zdjęcie zrobić. Przywitać by się wypadało, bo od strony wewnętrznej w bramie znajduje się kaplica z obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej. O schody, które do niej prowadzą, kilka lat temu była wielka draka. Kiedyś były to schody falujące – powyginane od ciężarów ciał pielgrzymów, wyszorowane ich kolanami, wyżłobione łokciami, łzami pokoleń zalane. Po remoncie stały się zupełnie zwykłymi schodami. Tak bardzo zwykłymi, że ich remont litewski Departament Ochrony Zabytków nazwał przejawem „przerażającego wandalizmu”. Teraz są to więc schody funkcjonalne. Schody o wyższym standardzie. Schody jak schody. Wchodzi się nimi do maleńkiej kaplicy, gdzie wisi obraz będący symbolem tego miasta. Maryję Ostrobramską za swoją uważają i Litwini, i Białorusini, ale co tu dużo mówić, Polak wkracza do środka i od progu puszy się jak paw, bo ściany kaplicy są pokryte wotami z napisami w języku polskim: „Dzięki Ci, Matko, za Wilno”, „za uzdrowienie naszego drogiego Księdza Dyrektora”, „za wysłuchane prośby serca”. Można tam posiedzieć w ciszy, o ile akurat kaplicy nie anektowała polska pielgrzymka i z głośników na całą starówkę nie lecą polskie pieśni religijne. A nawet i wtedy trudno nie poczuć, że to miejsce wyjątkowe, nawet dla niewierzących. W latach 70. pisarz Antoni Gołubiew pytał wilnian, jaka jest różnica między Matką Boską Jasnogórską a tą z Ostrej Bramy. Przekupka powiedziała mu tak: „Może i prawda, że ta sama. Ale różnica taki jest: do naszej Ostrobramskiej polecisz, wypłaczesz się, wypowiesz wszystko jak kobieta kobiecie, dusza cała otworzisz. A u tej Częstochowskiej na renku siedzi malusieńki Jezusik, patrzy swoimi oczkami i każdziutkie słowo podsłuchui – to i dyskrecji żadnej nie ma. A jeszcze Królowa Polski – ciż z królowa bendziesz gadał bez nijakiej żenady?”. Po wyjściu z kaplicy Polak idzie cały czas w dół ulicą Aušros Vartų, aż do klasycystycznego ratusza. Stanie na placu, kilka zdjęć pstryknie, bo przecież pięknie jest dookoła. Odnowione czyste kamienice, księgarnia, eleganckie sklepy z nieprzyzwoitymi cenami. Idąc cały czas w dół, dochodzi się do ulicy Pilies. Jest to najpopularniejszy wileński deptak. Niemal na każdym straganie można tu kupić wyroby z bursztynu, nazywanego złotem Litwy. Ale na litewski bursztyn nie ma sensu liczyć. Nawet te sprzedawane w drogich sklepach z biżuterią pochodzą z Kaliningradu lub Polski, na straganach zaś można kupić bursztyn sztuczny – czasem z zupełnie współczesną muchą w środku. Warto natomiast wejść do butiku z lnem, uważanym tu za tkaninę narodową. Oprócz obrusów czy fartuchów da się tu dostać gustowne sukienki, żakiety, a nawet garnitury z lnu. W zasadzie w każdej restauracji na tej ulicy podaje się litewskie potrawy tradycyjne, czyli... tłuszcz w przeróżnej postaci. Do jedzenia: chłodnik ze smażonymi kartoflami, cepeliny (duże ziemniaczane pyzy z mięsem polane skwarkami). Do picia: kwas chlebowy, mocne ciemne piwo. Na zakąskę: smażony chleb z czosnkiem. Jeśli Polak trafi na kelnera mówiącego po polsku, musi uważać. Po zamówieniu „uszek” do piwa dostanie cienko pokrojone wędzone świńskie uszy, a i „kopytka” okażą się gotowanymi kopytami tejże świni. Po lewej stronie Pilies ciągną się zabudowania Uniwersytetu Wileńskiego. Można się tu pobłąkać po urokliwych dziedzińcach, wstąpić do kościoła św. Jana, gdzie organistą swego czasu był Stanisław Moniuszko. Na tej uczelni studiowali też m.in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Józef Ignacy Kraszewski, Czesław Miłosz. Nic dziwnego, że Polacy przyjeżdżający do Wilna dość łatwo zapominają, że są w stolicy Litwy. Trzeba wrócić na deptak i iść dalej w dół. Ulica Pilies wychodzi wprost na olbrzymi plac Katedralny. Nad nim wznosi się Góra Giedymina z wieżą będącą pozostałością po zamku. Warto się na nią wspiąć, by zobaczyć dzwonnice barokowych wileńskich kościołów. Zostały zaprojektowane tak, by pasować do przepływających po wieczornym niebie chmur. Poza tym wędrówka na górę pozwoli pozbyć się wyrzutów sumienia po tradycyjnym obiedzie, który musi mieć co najmniej 1,5 tys. kalorii. Dzień 2. Jeśli ktoś po powrocie z Litwy opowiada o uroczych wileńskich zaułkach, to zwykle ma na myśli takie miejsca jak uliczka Bernardinų. Dla Polaka ważne będzie, że spacerował nią Mickiewicz. Ale też to, że na jej końcu jest jeden z piękniejszych wileńskich kościołów i – o dziwo! – nie jest to świątynia barokowa. Przewodnicy uparcie powtarzają, że kiedy Napoleon zobaczył gotycki kościół św. Anny, stwierdził: „Ech, gdyby się tak dało postawić go na dłoni i przenieść do Paryża!”. Tuż obok płynie Wilejka, ukochana rzeka Tadeusza Konwickiego. Mówił o niej: „Większość scen miłosnych w moich książkach, gdziekolwiek by się działy, tak naprawdę odbywa się nad Wilejką”. Przerzucono przez nią miniaturowe mostki. Na Litwie istnieje tradycja, która każe panu młodemu w dzień ślubu przenieść pannę młodą przez most. Te na Wilejce mają po kilkanaście metrów, są więc oczywistym wyborem. Dzielnica, która znajduje się po drugiej stronie, to Užupis, czyli właśnie Zarzecze. Kiedyś strach się było tu zapuszczać. Nędznie, niebezpiecznie, główny trakt potocznie nazywany był Ulicą Śmierci. Wszystko zmieniło się w 1997 r. za sprawą grupy artystów. Proklamowali niepodległą Republikę Zarzecze. Wybrali prezydenta, ministrów, ambasadorów. Ustanowili też konstytucję, która mówi, że człowiek ma prawo „czasami nie wiedzieć, czy ma jakieś obowiązki”, „być nieznanym i niesławnym”, „obchodzić albo nie obchodzić swojego dnia urodzin” albo też „uświadamiać sobie swoją marność i swoją wielkość”. W paru punktach konstytucji uwzględniono również zwierzęta. I tak: „Kot nie ma obowiązku kochać swojego gospodarza, ale w trudnej chwili musi mu pomóc”, a „Pies ma prawo do bycia psem”. Zaczęły tu powstawać galerie sztuki, a na obskurnych budynkach kolorowe murale. W dalszym ciągu mało tu odnowionych kamienic, ale na pewno jest jaśniej, radośniej. Na centralnym placyku Zarzecza przez kilka lat stał cokół z olbrzymim jajkiem. Z czasem wykluł się z niego anioł, który jest dziś symbolem dzielnicy. Nad samą rzeką znajduje się kawiarnia Užupio Kavinė. Nazywana jest Parlamentem Republiki Zarzecza. Na tarasie tej kawiarni jest obchodzony Dzień Białych Obrusów, jedno z oficjalnych świąt samozwańczej republiki. Drugiego dnia Wielkanocy sąsiedzi przychodzą tu z talerzami, na których przynoszą resztki świątecznego śniadania, żeby razem jeść. Rzadko który turysta wykracza poza granice starego miasta. Ale opuścić je trzeba, by z góry zobaczyć, że Wilno jest miastem bardziej skomplikowanym. Niech więc Polak pojedzie teraz do dzielnicy Karoliniškės, aż na wieżę telewizyjną. Niech się zdziwi. Jej wysokość to 326,5 m. Na jej parterze znajduje się wystawa poświęcona wydarzeniom z 1991 r., kiedy wieżę zajęli sowieccy żołnierze. Tysiące wilnian próbowało powstrzymać rosyjskie czołgi, 14 ludzi zginęło pod ich gąsienicami. To pierwsi bohaterowie niepodległej Litwy. Na wysokości 165 m znajduje się restauracja. Stoliki są w niej ustawione przy oknach, na obrotowym podeście. Tak że nie przerywając jedzenia, można do godziny 23 wpatrywać się w niebieskie wody rzeki Wilii, ale też szare bloczydła. Żadnego barokowego kościoła na horyzoncie, żadnego pomnika księcia czy poety, żadnych ochów i achów. Tylko korki, bloki, szosy. Ale również lasy. Tu trudniej jest się odprężyć i poczuć tak zwaną magię Wilna, ale za to jest to doświadczenie poszerzające horyzonty. Wieczorem trzeba zjechać na dół. Wsiąść do trolejbusu, popatrzeć na ludzi, nie tak zrelaksowanych jak ci na starówce, i przejechać tymi samymi ulicami, na które z niedowierzaniem patrzyło się z góry. Warto wiedzieć ■ Zrób to taniej Podwileńskie wsie zamieszkałe są często przez miejscowych Polaków. Warto wziąć ze sobą namiot i poprosić o możliwość rozbicia się w pobliżu któregoś z gospodarstw. ■ Kiedy jechać? Od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Klimat jest bardzo podobny do polskiego. Ale to na początku marca odbywa się w Wilnie olbrzymi jarmark rękodzieła nazywany Kaziukami. Niższa temperatura jest wtedy podnoszona przez gorącą atmosferę wydarzenia. ■ Waluta Walutą Litwy jest euro. ■ Dojazd Najtaniej z Warszawy, rezerwując bilet wcześniej, autobusem firmy Lux Express, Simple Express, ewentualnie Ecolines można dojechać już za 20 zł - to jest cena biletu w promocji w jedną stronę. Po wileńskiej starówce warto poruszać się pieszo. Do innych dzielnic dojedziemy trolejbusem albo autobusem. Jednorazowy bilet kupiony u kierowcy kosztuje 1 euro. W kioskach nie da się kupić biletu „papierowego”, a jedynie kartę Vilniečio Kortelė. Można ją doładować np. biletami czasowymi (30 min – 0,64 euro). ■ Nocleg Downtown Forest (ul. Paupio 31 A). Klimatyczny hostel i kemping na Zarzeczu. Latem nocleg w czteroosobowym pokoju kosztuje tu ok. 15 euro. Polscy turyści często zatrzymują się w Domu Kultury Polskiej (od 40 euro za noc). Około 23 euro zapłacimy za noc w hotelu LITiNTERP (Bernardinų 7) mieszczącym się w uroczym zaułku na starym mieście. Za noc w komfortowym hotelu Stikliai na starówce. wydać trzeba nawet 200 euro. W internecie można znaleźć też sporo ofert noclegu w mieszkaniach prywatnych – od 10 euro. ■ Jedzenie Koniecznie trzeba spróbować litewskich dań narodowych: cepelinów, blinów żmudzkich, kiszki ziemniaczanej. Do piwa natomiast zamówić tradycyjne przekąski: smażony chleb z czosnkiem, groch z boczkiem czy świńskie uszy. Dobry obiad można zjeść w legendarnej restauracji Neringa, (al. Gedimino 23) z 1959 r. albo w przytulnej knajpce z tradycyjnymi daniami Forto Dvaras (ul. Pilies 16). Zapłacimy 5–10 euro. Prawdziwym litewskim hitem Litwy jest czarny chleb z mąki żytniej, czyli bočių. Z Litwy warto też przywieźć ziołową nalewkę 999, produkowaną z 27 rodzajów ziół, sękacza i wędzoną lub soloną słoninę. ■ Przeczytaj o Wilnie Powieść Silva rerum Kristiny Sabaliauskaitė o wielokulturowym Wilnie; w Polsce wydana przez Znak.
Weekend w Ejlacie. To miejsce to więcej niż kurort nad Morzem Czerwonym
Od niedawna do tego izraelskiego miasta możemy dolecieć tanimi liniami bezpośrednio z Polski. Sprawdziliśmy, co warto zrobić w Ejlacie w czasie weekendowej wizyty.
Widok z rafy Zakładam maskę z rurką, naciągam płetwy na pięty i wkładam głowę pod wodę. Nie muszę schodzić głęboko. Przebogaty podwodny świat, jak z filmu Gdzie jest Nemo?, otwiera się tuż pod powierzchnią. Rafa koralowa w izraelskim Ejlacie przybiera kształt grzybów i gąbek, czasem – niezwykłych drzew, jakichś baobabów czy wierzb płaczących. Wokół mnie dziesiątki kolorowych ryb. Energetyczne błazenki, urokliwe graniki, pstry, szewrony, wargacze w co najmniej kilku odmianach, niemal fosforyzujące ryby motyle. Leniwa fistularia o patykowatym kształcie znienacka przyspiesza, gdzieś przemknie posępna barakuda. Obok niej – widowiskowy skalar. Tu ośmiornica, tam krewetka czy wreszcie meduza. Snorkling, ale też nurkowanie w Morzu Czerwonym, to zawsze przygoda. Patrząc na kolorowe grzbiety i pyszczki o dziwnych kształtach, dość łatwo stracić kontakt z rzeczywistością. Niestety populacja ryb znacznie się zmniejszyła w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Ryby mylą plastikowe torebki z meduzami – którymi na co dzień się żywią. Od tego zdychają. Gdy u nas jeszcze chłodno, tu temperatura wody to grubo ponad 20 stopni. Nurkować można w zasadzie przez cały rok. Opcja dla leniwych Rodzinny park rozrywki Coral World oferuje przegląd tego wszystkiego, co oferuje rafa (i nie tylko) w pigułce. Jest tu więc podwodne obserwatorium, gdzie ryby i morską florę podziwiać można zza grubej szyby, a potem wdrapać się na kilkunastometrową wieżę, skąd najlepiej widać kawał morza i miasto. Jest wielkie akwarium z okazami z całego świata – o określonych godzinach odbywa się tu ich karmienie. Jest basen z rekinami i ten z ogromnymi żółwiami. Jest wreszcie dość wyjątkowa łódź podwodna, która – za dodatkową opłatą – w ciągu 20 min obwozi turystów po zatoce. W Ejlacie można też popływać z delfinami. Ale od razu ostrzeżenie: delfiny są tu dość chimeryczne i mogą się w ogóle na umówionym spotkaniu nie pojawić. Szansa jest podobno mniejsza niż 50 proc. Na skraju pustyni Po morskich atrakcjach siadam w jednej z wielu klimatycznych knajp na wybrzeżu. Na stół wjeżdżają pieczone bakłażany, humus, tahini i oliwki. Wszystko świeże, znakomite. Do tego niezłe miejscowe piwo. Przed nami wody zatoki Akaba. Jest czas, by się zastanowić, gdzie jesteśmy. Ejlat ma ambicje stania się ważnym, popularnym kurortem nad Morzem Czerwonym. I ma ku temu wszelkie podstawy. Położone w oazie na skraju pustyni Negew miasto to najdalej na południe wysunięty punkt w całym Izraelu. Tuż za rogiem mamy granicę z Egiptem, po drugiej stronie zatoki wieczorami bez trudu dojrzymy z kolei światła jordańskiej Akaby. Klimat jest tu najłagodniejszy w kraju.I nawet gdy zima zmrozi Jerozolimę czy Tel Awiw, redukując temperaturę do czterech czy pięciu stopni, tu zawsze jest osiem czy dziesięć stopni cieplej. Ale największym skarbem Ejlatu i tak jest hipnotyzująca rafa koralowa. Myślę o tym, ponownie zakładając na twarz maskę do nurkowania. Warto wiedzieć Dojazd Od niedawna do Ejlatu lata tani Wizz Air z Warszawy; w obie strony można przelecieć już za 600–700 zł. Z Krakowa lata z kolei Ryanair (ceny bardzo różne, zależnie od pory roku). Nocleg Izraelskie hotele są raczej drogie, warto więc rozejrzeć się za hostelami i kwaterami. Godny polecenia jest Custo Guest House (Mihol Yasmine 10) – od ok. 150 zł za dwójkę. A także hostel Little Prince w centrum (ok. 165 zł za 2 os.). Rozrywka Bilet do Coral World kosztuje 109 szekli, czyli ok. 120 zł. Sesja snorklingowa z delfinami to z kolei koszt 80 euro, czyli blisko 350 zł (w tym sprzęt ABC, czyli maska, rurka i płetwy plus opieka przewodnika).
Meandrujące rzeki, gęste lasy, do tego wszechobecna cisza. Z dala od telewizora, samochodu, klimatyzacji, za to w bliskim kontakcie z naturą. Kajaki to świetny pomysł na weekend!
W tym artykule: Poznaj 6 najlepszych tras kajakowych w Polsce >>> Poznaj 6 najlepszych tras kajakowych w Polsce >>> ###gallery-end###
Katowice na weekend. "Industrial mają w sercu"
Kawa na górniczym osiedlu, spacer po fabryce porcelany, a może popołudnie pod ziemią? Przyjedźcie po to na Śląsk. Zapraszamy na Szlak Zabytków Techniki!
- Ty się, chopie, starej, jak chcesz mieć ta robota – słyszeli. I śląskie chopy się starały, co im zresztą zostało. Dlatego dziś pokazują mi z dumą, jak w dawnych szybach kopalnianych, chałupach górniczych czy fabrykach urządzili galerie, muzea, knajpy, tworząc jeden z ciekawszych w kraju i na świecie szlaków zabytków techniki. Pełen miłości i szacunku do tradycji, mówiący o tym, kim są i jaka jest ich tożsamość. Wielkie hale, cynownie, walcownie dostały drugie życie. Nowoczesne, kulturalne i artystowskie, ale zanurzone w tym, co jest solą tej ziemi; ciężkiej pracy, miłości i rodzinie. Górnik po szychcie szedł do gospody Pod ziemię zwozili chleb z „tłustym” – jak mówili na smalec czy jakąś inną spyrkę. Przy takiej harówie jeść musieli tłusto, jak nie rosół, to przynajmniej żur z ziemniakami. No i koniecznie piwo, ale to po robocie. Tu w Giszowcu chodzili na nie do pobliskiej gospody, gdy żona pozwoliła. A Giszowiec to miejsce absolutnie unikatowe – tu górnicy kopalni Giesche, później Wieczorek, dostali przed stu laty swoje domy. Wszystko wokół zaprojektowane zostało tak, by mieli pod ręką co dusza zapragnie. Architekci z Berlina – Zillmannowie – umyślili więc, by w osiedlu ogrodzie były: jadłodajnia, magiel, łaźnia i osiem pieców chlebowych. Stanęły tam szkoły, sklepy, a nawet fabryka lodu. Mogę to sobie łatwo wyobrazić, kiedy stoję w jego centrum – na pl. Pod Lipami. Bo choć karczma to teraz Dom Kultury, a po fabryce lodu nie ma śladu, wciąż stoją tu domy z pięknymi ogrodami, które podziwiać można z leniwych o sobotnim poranku ulic. O te ogrody nieraz była kłótnia, bo kto o rabatki nie dbał, mógł ze swojej części zostać eksmitowany. Nielicznym rodzinom, które tu żyją, kara taka nie grozi, ale mimo tego trawniki w Giszowcu są tak wypielęgnowane, że miło patrzeć. To tylko fragment artykułu. Całość przeczytasz w październikowym wydaniu National Geographic Traveler.
Gorce - tu wciąż są schroniska, gdzie zaproponują ci darmową herbatę
Jedna z największych zalet Gorców? Oprócz najbardziej uczęszczanych szlaków są to góry raczej puste.
Polska stolica salamandry plamistej Idziemy kamienistą drogą przez bukowy las. Słońce prześwieca przez liście, zgromadzona przez noc w poszyciu wilgoć paruje. Srebrne pnie drzew lśnią jak wypolerowane. Las stopniowo rzednie, a naszym oczom ukazuje się świeżo skoszona łąka. To Polana Chowańcowa, moje najulubieńsze miejsce w Gorcach. Stoją tu dwa spore szałasy, a wyżej, nad samym Pucołowskim Stawkem, wiata dla turystów. Choć jest dopiero 7 rano, na polanie już mocno grzeje. Jest o kilka stopni cieplej niż w lesie, z którego właśnie wyszliśmy. Tatr, które zwykle stąd widać, jeszcze nie dostrzegamy zza snujących się po dolinie Dunajca mgieł. Ale i tak jest pięknie. Pachnie sianem i rozgrzaną ziemią. Oprócz nas nie ma tu nikogo. I to jest właśnie jedna z największych zalet Gorców: oprócz najbardziej uczęszczanych szlaków są to góry raczej puste. W szczycie sezonu w czasie ładnej pogody nie jesteście oczywiście w górach sami, ale turystów w Gorcach jest znacznie mniej niż w Tatrach czy Pieninach. A są miejsca, gdzie nadal można spotkać ledwie kilka osób w czasie wycieczki. Tak jest choćby na czarnym szlaku z Łopusznej na polanę Jankówki, przy którym leży Polana Chowańcowa. A miejsce jest przecież urokliwe i dojść tam naprawdę nietrudno. Od szosy asfaltowej biegnącej doliną Łopuszanki, w górze wsi Łopuszna, zajmuje to około godziny. Nie ma tu nikogo oprócz salamandry plamistej, powinnam była napisać. Ten największy w Europie płaz ogoniasty szczególnie ukochał sobie Gorce. Być może dlatego, że lubi wilgotne lasy, zwłaszcza bukowe, a takich tutaj dostatek. Salamandra ta jest czarna z pomarańczowymi plamkami, trudno jej nie zauważyć, kiedy przecina błotnistą drogę. Mamy szczęście, bo salamandry zwykle polują w nocy, a dnie spędzają zaszyte pod konarami drzew. To tylko fragment artykułu "Bohater drugiego planu". Czytaj więcej we wrześniowym wydaniu National Geographic Traveler (9/2020).
4 niebanalne miejsca na weekend w Polsce. Tu odpoczniesz od miasta!
Chcesz wyrwać się z miasta i wypocząć w okolicznościach pięknej przyrody? Oto kilka propozycji, które w myśl przysłowia „cudze chwalicie, swego nie znacie” pozwolą ci oderwać się od codzienności i sprawią, że jeszcze bardziej pokochasz Polskę.
Polacy coraz chętniej wybierają wakacje poza granicami naszego kraju. Jednak warto pamiętać, że Polska ma do zaoferowania miejsca, które śmiało mogą konkurować z zagranicznymi kurortami. Dlatego właśnie do naszego kraju przyjeżdża coraz więcej turystów z Europy i całego świata (w 2015 aż 16 milionów!). Są w Polsce miejsca, które zachwycą nas piękną przyrodą, architekturą i bogactwem lokalnej kultury. Dlatego przygotowaliśmy listę miejsc, które idealnie nadają się na weekendowy wyjazd. 1. Bory Tucholskie Bory Tucholskie - jeden z 23 parków narodowych – to kraina zieleni, w której obrębie znajduje się aż 21 jezior. To idealne miejsce na wyciszenie się, odpoczynek od zgiełku i tłumów, doskonałe miejsce na spacery po lasach, obfitujących w sezonie w jagody oraz grzyby. Warto, będąc w tej okolicy, udać się także na spływ kajakowy Brdą. Ta rzeka nie jest regulowana, a jej nurt jest silny. Z tego też powodu trasa takiego spływu jest przeznaczona dla nieco bardziej zaawansowanych miłośników kajaków. Niezapomniane widoki wynagradzają wszelkie ewentualne niedogodności na trasie. - Jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji w Borach Tucholskich jest rezerwat Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego. To inaczej Uroczysko Wierzchlas lub Cisowy Bór. Stanowi ono pozostałość pierwotnej puszczy pomorskiej z najpiękniejszym i największym skupiskiem cisów w całej Europie - ponad 3,5 tys. sztuk – wskazuje Karolina Solis z portalu nocleg.pl. Jak dodaje, miejsce to było dla wybitnego malarza polskiego Leona Wyczółkowskiego natchnieniem do pracy artystycznej. Rezerwat ten nazwał Świętym Gajem i upamiętnił go na ponad stu wspaniałych obrazach. 2. Warmia i Mazury Nie mogło zabraknąć krainy tysiąca jezior, która zaskarbiła sobie miejsce w sercach Polaków. Warmia i Mazury trafiły na listę UNESCO za sprawą przepięknych jezior. Wszyscy wiemy, że odpoczynek nad jeziorem, pływanie na żaglach i wędzona ryba najlepsze są właśnie tam. Ale jakie jeszcze zalety skrywa ta część kraju? Poszukujący wiedzy historycznej powinni odwiedzić Wilczy Szaniec. Kętrzyńskie lasy stały się strategicznym miejscem w najnowszej historii. Tutaj były podejmowane decyzje, które odbiły się na losach Europy. Tu także znajdują się porośnięte lasem ruiny kwatery głównej Adolfa Hitlera. To również miejsce, w którym hrabia Claus Schenk von Stauffenberg dokonał nieudanego zamachu na przywódcę III Rzeszy. 3. Sudety Miłośnicy aktywnego spędzania czasu i górskich wycieczek mogą udać się w okolice Kudowy Zdrój, gdzie spokojny spacer po Parku Zdrojowym i kurację wodami leczniczymi można zamienić w przepiękną wyprawę po Górach Stołowych, w których nie brakuje szlaków turystycznych, na których można dobrać trasę do swoich preferencji. Warte zobaczenia są bez wątpienia Błędne Skały. Unikatowe formacje skalne zapierają dech w piersiach i pozwalają na odpoczynek od miejskiego zgiełku. To miejsce przenosi do innego świata. Trudno się temu dziwić – to tutaj przecież kręcono film „Opowieści z Narni”. Miłośnicy historii, choć nie tylko, świetnie odnajdą się zwiedzając Zamek Czocha, który początkowo służył jako warownia graniczna, na przestrzeni lat przechodził z rąk do rąk. Wielokrotnie też był okradany. Jednak równie ciekawe jest także to, że to właśnie na jego tle rozgrywały się akcje m.in. takich filmów jak „Wiedźmin” czy „Legenda”. To także niezwykle ważny element krajobrazu wielu seriali. 4. Podziemne miasto Wypoczywając w śląskich rejonach i jednocześnie czerpiąc z turystycznych dobrodziejstw regionu, koniecznie trzeba odwiedzić Podziemne Miasto Osówka. Jest to jeden z kilku kompleksów stworzonych przez hitlerowców w ramach podziemnego projektu RIESE. Do dziś nie jest jasne, jaką funkcję miał pełnić ten kompleks. Według badaczy mogło to być podziemne miasto czy fabryka broni. Spekulują oni również, że mogło to być również miejsce tajnych eksperymentów, a także schronienie w razie wojny atomowej. - Jedno jest pewne. Warto odwiedzić to owiane tajemnicą miejsce i stworzyć własną teorię na jego temat – podkreśla Solis. Tekst: Paweł Sadowski Źródło: materiały prasowe portalu nocleg.pl
Regeneracja ciała i ducha w stylu slow? Wybierz ELLE Zen Weekend pod znakiem jogi
Aż 20 osób będzie mieć okazję przeżyć wyjątkowe trzy dni w pięknym Pałacu w Komierowiew towarzystwie redaktorek ELLE. W programie joga, koncert gongów, niespodzianki i kuchnia w stylu „slow food”. Co jeszcze czeka na uczestników i uczestniczki?
ELLE Zen Weekend (17-19 lipca 2020r.) to weekend pod znakiem jogi. Joga będzie wam towarzyszyć od wschodów do zachodów słońca, będziecie celebrować wspólne posiłki, a każda z uczestniczek wyjazdu wróci do domu z pakietem startowym do świętowania zen w stylu ELLE. Każda zostanie też obdarowana matą Moonholi, bransoletką Anki Krystyniak i wieloma innymi niespodziankami. Położony w Borach Tucholskich malowniczy Pałac Komierowo, który pokochały nie tylko redaktorki ELLE, służy jako azyl, szczególnie podczas wyjazdów Yoga Retreatment organizowanych przez dziedziczkę tego miejsca – Annę Komierowską-Szweycer. Tym razem redakcja ELLE postanowiła podzielić się tym dobrem szerzej i na kolejny ELLE Zen Weekend zaprosić czytelniczki. Ta oferta to coś dużo więcej niż trzydniowy wypoczynek w posiadłości, która dziś jest jednym z najlepszych butikowych hoteli w kraju. Uczestniczki, wspólnie z redaktorkami, spędzą weekend w trybie slow. Odpoczną w otoczeniu Pałacu – parku pełnego kilkusetletnich drzew i kojącej natury. Weekend rozpocznie się od piątkowej jogi, medytacji, kolacji z redakcją ELLE i gośćmi prowadzącymi sesje jogi – między innymi Jimmy ‘m Saurabha i Martą Kucińską, która uczy m.in. praktyki jogi twarzy. Warsztaty uzupełnią kąpiele, ćwiczenia oddechowe, medytacje i koncert gongów. Poranki otworzymy wegetariańskimi śniadaniami, a ostatni wieczór uczcimy uroczystą kolacją. Praktyka jogi dwa razy dziennie naprawdę może odmienić życie. A na pewno – samopoczucie. Głębokie rozciąganie stymuluje układ nerwowy, dzięki czemu poprawia się jakość snu, znika rozedrganie i pojawia poczucie wewnętrznego spokoju. Asany w łagodny sposób wzmacniają mięśnie i usprawniają przepływ limfy, dzięki czemu poprawia się twoja odporność i znikają wszelkie obrzęki. Nagle zapominasz o bólach kręgosłupa i sztywności ciała. Nie bez znaczenia jest też fakt, że twoja sylwetka staje się smuklejsza. Za każdym razem, gdy stajesz na macie, zyskujesz też autentyczną możliwość spotkania z samym sobą. Czasem sesja jogi wyzwala ukryte emocje, które wreszcie masz szansę przeżyć. Zaczynasz czuć, kim naprawdę jesteś i czego potrzebujesz. To bezcenne doświadczenie. Nie jest też tajemnicą, że bliskość natury pomaga się uspokoić, wyciszyć i nabrać energii do podejmowania nowych wyzwań. Cały program ELLE Zen Weekend z Yoga Retreatment oraz ceny dostępnych pakietów dostępne na stronie ELLE.
Trzydniowy weekend. Eksperyment Microsoftu: wydajność skoczyła 40 proc.
W sierpniu 2019 roku w każdy piątek biura japońskiego oddziału Microsoftu pozostały zamknięte. 2300 osób w ramach eksperymentu pracowało w tym letnim miesiącu jedynie 4 dni w tygodniu przy zachowaniu tej samej pensji i dodatków. Efekt? Olbrzymie oszczędności i gwałtowny skok wydajności zatrudnionych.
Co więcej, wszystkie spotkania ograniczono odgórnie do maksymalnie 30 minut. Tam, gdzie to było możliwe, proszono by pracownicy w ogóle zrezygnowali z rozmów bezpośrednich i wymieniali informacje w sieci. Trzeba przy tym pamiętać, że eksperyment przeprowadzono w kraju, gdzie istnieje zjawisko śmierci z przepracowania, karōshi. Co roku umiera z tego powodu 10 tys. Japończyków. Według danych z 2017 roku, w co 4. firmie na japońskim rynku byli pracownicy wyrabiający ponad 80 nadgodzin miesięcznie. Często bezpłatnie. W tym kontekście eksperyment Work Life Choice Challenge 2019 Summer okazał się sporym sukcesem. Po jego zakończeniu aż 92 proc. biorących w nim udział przyznało, że bardzo im się podobało pracowanie w systemie 4/3. Szczególnie doceniali dodatkowy bonus w wysokości 100 tys. jenów (3,5 tys. zł) przeznaczony na wyjazdy weekendowe z rodziną albo krótkie kursy podnoszące umiejętności. Ludzie byli szczęśliwi, pracowali lepiej i oszczędniej. - Owe oszczędności dotyczyły m.in. zużycia prądu. W stosunku do 2018 roku, w bieżącym sierpniu spadło ono o 23 proc. Podobnie zużycie papieru. Wydrukowano 59 proc. mniej stron – informuje ”Guardian”. Druga edycja eksperymentu będzie przeprowadzona zimą. Tym razem tydzień pracy ma mieć standardowe 5 dni roboczych, ale pracowników zachęcać się będzie do ”mądrego odpoczywania”. Podobny eksperyment przeprowadzono w 2018 roku w Nowej Zelandii. Firma Perpetual Guardian wprowadziła 4-dniowy tydzień pracy dla 240 pracujących tam osób. Ludzie opisali doświadczenie jako bardzo pozytywne. Udawało im się lepiej balansować między pracą a życiem prywatnym i mocniej skupiać w pracy. Spadł też ogólny poziom stresu. Z badania firmy konsultingowej Robert Half na 1500 pracownikach i 600 szefach działu HR, 2/3 zapytanych chciałoby pracować mniej niż 5 dni w tygodniu. Z kolei w eksperymencie opisanym w ”Harvard Business Review” skrócenie dnia pracy z 8 do 6 godzin zwiększyło znacznie wydajność. Wreszcie z badania na 3 tys. osób przeprowadzonego przez należący do korporacji Kronos Workforce Institute wynika, że co druga osoba jest przekonana, że całodniowe obowiązki jest w stanie wykonywać w 5 godzin zamiast 8. Na drugim końcu skali znajdują się pomysły z Chin. Miliarder Jack Ma, współzałożyciel gigantycznego serwisu zakupowego Alibaba chce widzieć swoich pracowników przy stanowiskach przez 6 trwających 12 godzin zmian w tygodniu. Jego pomysł na sukces? Praca w systemie 996, czyli zaczynasz o 9 rano, kończysz o 9 wieczorem i pracujesz przez 6 dni. Z kolei raport zlecony przez brytyjskich laburzystów uznał 4-dniowy tydzień pracy za nierealistyczny. – Większość osób po prostu jest zmuszana do dodatkowych godzin w pracy. - Jeżeli odgórnie narzucić pracodawcom ograniczenie o jeden dzień, pracownicy będą z konieczności męczyć się próbując zmieścić tę samą liczbę obowiązków w mniejszą liczbę godzin – stwierdzili autorzy raportu. Jan Sochaczewski
Chcecie odpocząć na łonie natury, kochacie górskie wędrówki, gęste lasy pełne dzikiej zwierzyny, rzeki płynące dołem wąwozu i urokliwe miasteczka? A może chcecie poczuć dreszcz adrenaliny na paralotni, poszaleć na koniach, rowerach czy skosztować małopolskiej kuchni z rozsławioną przez Papieża Jana Pawła II kremówką?
Polecamy Wam zaskakująco piękne choć niewielkie pasmo górskie Beskidu Małego leżącego na pograniczu Karpat. Zobaczcie naszą galerię i jedźcie! View oEmbed on the source website
Planujesz weekend w Oslo? Oto, co powinieneś wiedzieć!
Znakomity dizajn i architektura, do tego mnóstwo zieleni. Nigdzie indziej kultura nie żyje w takiej symbiozie z naturą.
Nagrodą za każdy krok w drodze na wzgórze Ekeberg jest coraz piękniejszy widok. Wspinam się więc, a przebiegających obok mnie wielbicieli joggingu zbywam usprawiedliwiającą własne żółwie tempo myślą: „Norwegowie to przecież najbardziej wysportowany naród na świecie”. Za sobą zostawiłam malutkie kolorowe domki najstarszej dzielnicy Oslo, Gamle Byn, która pamięta czasy, kiedy stolica Norwegii nosiła nazwę Christiania i była niewielkim portem, z którego w świat startowały łodzie wikingów. Przed sobą widzę Oslo przyszłości: ze wzgórza roztacza się widok na dzielnicę portową Bjørvika, której przemysłowy charakter zaczął się zmieniać w 2003 r. Od tego czasu na nabrzeżu wyrosło 13 nowoczesnych budynków w formie różnej wielkości czworoboków, wykonanych z odmiennych materiałów (stali, kolorowego szkła, białego marmuru, drewna), ale tworzących architektoniczną całość – niepowtarzalną niczym kod kreskowy, Barcode, jak nazwano projekt. Tuż obok wyróżnia się supernowoczesna bryła opery, nowego symbolu Oslo, której dach jest otwarty dla zwiedzających. Dziś, kiedy słońce przygrzewa, na wszystkich poziomach budynku, które układają się w kamienne tarasy, turyści i miejscowi szukają punktu, gdzie najmocniej przygrzewa słońce i z którego najlepiej widać żaglówki kursujące między fiordami. W oddali majaczy skocznia narciarska Holmenkollen, ostateczne potwierdzenie norweskiej miłości do sportu. Widok za milion koron W tych malowniczych okolicznościach łatwo przeoczyć to, co dzieje się tuż przed moimi oczami. A dzieje się wiele – właśnie wyrosła przede mną Huldra, rzeźba z brązu wykonana przez norweskiego artystę Dyre Vaa (1903–1980). W soczystej zieleni drzew i między granitowymi skałami parku Ekeberg kryje się jeszcze 30 prawdziwych skarbów – to dzieła wielkich rzeźbiarzy, od Auguste’a Rodina, przez Louise Bourgeois, po Jamesa Turrella, które podarował miastu biznesmen Christian Ringnes. Intencją podarunku o łącznej wartości ponad 300 mln koron było uhonorowanie kobiet tego miasta, a także ożywienie ważnego historycznie terenu, w którym można znaleźć kamienie runiczne sprzed prawie tysiąca lat oraz niezwykły przykład perełki z początku XX w. – budynek projektu Larsa Becke­ra z 1927 r. Dziś mieści się tam restauracja, w której robię sobie zasłużoną przerwę. Na szczęście trafiłam na porę lunchu, więc za wyłowionego prosto z Oslofjorden łososia z ziemniakami w koperku płacę „jedyne” 155 koron, prawie o połowę mniej niż w innych porach dnia. Tym razem nie oszczędzam – rozsiadam się na kanapie i rozpływam w wygodnych poduszkach, obserwując mieniącą się w promieniach słońca zatokę. Miasto przygód Z tej perspektywy całe miasto wygląda jak sielska bajka, a jego mieszkańcy na najspokojniejszych ludzi na świecie. To jednak tylko pozory – już słynne sportowe wyczyny zdradzają uwielbienie przygód, które Norwegowie mają we krwi. Jak głoszą legendy, to właśnie wikingowie, pod dowództwem Leifa Erikssona, odkryli Amerykę na długo przed Kolumbem. Na pewno za to swoimi słynnymi, rzeźbionymi łodziami ozdobionymi wizerunkami smoków grabili całą Europę, od Wielkiej Brytanii po Konstantynopol. Łodzie norweskich wikingów wystawiono w muzeum, do którego można się dostać... oczywiście przez morze. Co prawda przeprawa przez półwysep Bygdøy nie trwa dłużej niż 30 min, ale zawsze można poczuć wiatr we włosach, ten sam, który mierzwił czupryny wielkich odkrywców. A w historii Norwegii ich nie brakuje – w kolejnym muzeum na półwyspie, Kon-Tiki, można prześledzić trasę „misji niemożliwej” młodego naukowca Thora Heyerdahla, który postanowił udowodnić teorię, według której Polinezyjczycy mieli pochodzić z … Ameryki Południowej. Teoria spotkała się z oporem środowiska naukowego, na co Norweg odpowiedział rejsem przez Pacyfik na pokładzie własnoręcznie skonstruowanej tratwy. Wyprawa rozpoczęła się 28 kwietnia 1947 r., a zakończyła po 101 dniach u wybrzeży Polinezji. Dziś oglądam fragmenty oryginalnej tratwy, na pokładzie której sześcioosobowa załoga dokonała tego wyczynu, który nadal wydaje mi się nieprawdopodobny. Podobnie jak przygoda z innej części świata, do której spaceruję jedyne 15 min. W Muzeum Statku Polarnego „Fram”, gdy staję za sterami łodzi, budzi się we mnie marzenie z dzieciństwa – o przygodach na końcu świata. Trudno nie mieć takich myśli na pokładzie jednostki, którą Roald Amundsen jako pierwszy w historii dotarł do bieguna południowego. Muszę schłodzić rozgrzane ekspedycjami emocje, najlepiej zwyczajem miejscowych: kąpielą w morzu. Kiedy z tysiącem wrażeń wracam w kierunku modnej dzielnicy Grünerløkka, mijając za sobą wszystkie najważniejsze atrakcje miasta – od zamku królewskiego, przez pasaż handlowy Karl Johans gate, po katedrę – zaczynam myśleć o następnych przygodach. Doskonale rozumiem żonę słynnego norweskiego pisarza Henryka Ibsena, która codziennie rano przykuwała męża do biurka na całe dwie i pół godziny, by napisał akapit tekstu, zanim pozwoliła mu ruszyć w miasto. Być może tylko dzięki niej powstały takie arcydzieła dramatu jak Dzika kaczka czy Nora. Wiedziała, co robi – bo mało co wciąga tak jak przechadzka po Oslo. Wiktoria Michałkiewicz WEEKEND W OSLO DOJAZD Tanie linie oferują loty już od kilkudziesięciu złotych w obie strony na lotnisko Rygge. Stamtąd do Oslo można się dostać autobusem lub pociągiem. Autobus kosztuje 300 koron (ok. 150 zł) w obie strony, odjazdy są co godzinę. NOCLEG Najbardziej ekonomiczną opcją jest hostel, jednak nie ma ich zbyt wielu w centrum miasta. W Anker Hostel ceny zaczynają się od 250 koron (125 zł). JEDZENIE „Tanio” oznacza w Norwegii przedział między 50 a 150 koron (25–75 zł) za obiad. Np. w Rice Bowl posiłek kosztuje ok. 90 koron (Youngsgate 4). ROZRYWKA Wybierz się na nocny rejs promem z Oslo do Kopenhagi. Idź do parku Frogner. Magnesem jest tu sztuka na najwyższym poziomie: 212 rzeźb stworzonych przez norweskiego artystę Gustava Vigelanda. Wypij kawę.I to nie byle jaką. Maleńka palarnia kawy Tim Wendelboe ma aspiracje, by zostać najlepszą palarnią i barem espresso na świecie. Jedz eko i luksusowo. W restauracji Maaemo dania są inspirowane lokalnym krajobrazem i klimatem Norwegii.