Narodziny króla to dopiero początek. Pod zamkiem archeolodzy odkryli ślady sprzed 100 tysięcy lat
W murach tego zamku narodził się król, ale prawdziwe skarby archeolodzy odkryli w pieczarze znajdującej się pod spodem. Odkopano tam kości mamutów oraz dowody na obecność ludzi sprzed dziesiątków tysięcy lat. „Takie odkrycie zdarza się raz w życiu” – mówi badacz stanowiska.
Zamek Pembroke w Walii to miejsce narodzin Henryka Tudora, króla Anglii, który rządził królestwem od 1509 roku. Pod tą potężną budowlą znajduje się ogromna jaskinia Wogan. Dostać się do niej można przez spiralne schody prowadzące prosto z zamku. Przez bardzo długi czas uważano, że jaskinia jest po prostu pusta. Sądzono, że w czasie prac porządkowych epoce wiktoriańskiej usunięto cenne osady sprzed wieków. Panowało przekonanie, że nie pozostało tam nic wartościowego dla badaczy przeszłości. Archeolodzy pod zamkiem Niedawne badania pokazały, jak bardzo był to niesłuszny pogląd. Okazało się, że pod piaszczystym dnem pieczary kryją się nietknięte warstwy pełne niezwykłych zabytków. Wstępne wykopaliska prowadzone w latach 2021–2024 przyniosły zdumiewające rezultaty. Archeolodzy znaleźli szczątki zwierząt, które dziś nie występują w tej części świata. – Mimo ograniczonego zakresu dotychczasowych prac już teraz możemy stwierdzić, że jaskinia Wogan to miejsce doprawdy wyjątkowe. Mamy tu nie tylko niezwykle rzadkie dowody na obecność wczesnych Homo sapiens, ale także przesłanki wskazujące na jeszcze wcześniejsze osadnictwo, prawdopodobnie neandertalczyków – powiedział szef badań dr Rob Dinnis z Uniwersytetu w Aberdeen. – W całej Wielkiej Brytanii nie ma drugiego takiego stanowiska – takie odkrycie zdarza się raz w życiu – dodał archeolog. Największą sensację wywołały kości hipopotama. Zwierzę to żyło na terenie dzisiejszej Walii około 120 tysięcy lat temu. Był to okres między ostatnimi zlodowaceniami. Odkryto także kości mamuta oraz nosorożca włochatego. W jaskini spoczywały również szczątki reniferów i dzikich koni. Schronienie dla wielu pokoleń ludzi Jaskinia służyła za schronienie nie tylko dzikim zwierzętom. Naukowcy zidentyfikowali tam ślady bytowania ludzi z różnych epok. Odnaleziono niezwykle rzadkie dowody na obecność wczesnych przedstawicieli Homo sapiens, którzy bytowali w tym miejscu od 45 do 35 tysięcy lat temu. Badacze natrafili również na liczne narzędzia kamienne. Istnieją mocne przesłanki, że znacznie wcześniej jaskinię zajmowali neandertalczycy. Po ustąpieniu lodowca, około 11 500 lat temu, miejsce to zasiedlili łowcy-zbieracze. Jaskinia Wogan pozwala zatem śledzić historię ludzkości przez ponad 100 tysięcy lat, co jest ewenementem. Wielki projekt badawczy Te niezwykłe znaleziska dały asumpt do rozpoczęcia nowych badań. Uniwersytet w Aberdeen poprowadzi pięcioletnią, kompleksową eksplorację jaskini. Archeolodzy chcą teraz działać na znacznie większą skalę niż dotychczas. Wspiera ich Pembroke Castle Trust, a w projekcie wezmą udział badacze z całej Wielkiej Brytanii. Nowoczesne technologie w służbie archeologii Na potrzeby badań wykorzystywane są najnowsze osiągnięcia współczesnej nauki. Naukowcy skupią się także na badaniu kopalnego DNA. Pilotażowe testy potwierdziły, że materiał genetyczny zachował się w osadach. DNA znajduje się nie tylko w kościach, ale i w samym piasku na dnie jaskini. Pozwoli to zrekonstruować całe dawne ekosystemy i zrozumieć zmiany klimatu. Źródło: University of Aberdeen Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
„Rekin-anioł” pojawił się w Walii po latach. Budzi nadzieję wśród naukowców
Jeden z najrzadszych rekinów na świecie został po raz pierwszy od czterech lat uchwycony na nagraniu z kamery śledzącej delfiny w Zatoce Cardigan w Walii. Raszpla zwyczajna jest gatunkiem krytycznie zagrożonym.
Spis treści Krytycznie zagrożona raszpla u wybrzeży Walii „Rekin-anioł”: ofiara trałowania i degradacji środowiska Jak i gdzie żyją raszple? Raszple to rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych, w której większość gatunków jest zagrożona, niektóre krytycznie. Obserwacja w Walii dotyczy raszpli zwyczajnej, jednego z najbardziej zagrożonych gatunków. Sarah Perry, menedżerka ds. ochrony i badań morskich w organizacji Wildlife Trust of South and West Wales, powiedziała, że było to „rzadkie i ekscytujące spotkanie”. Krytycznie zagrożona raszpla u wybrzeży Walii Ryba została sfilmowana przez podwodną kamerę przy okazji do badania grupy delfinów butlonosych, które żyją u wybrzeży Walii. To pierwszy raz od czterech lat, kiedy zaobserwowano tę rybę. Wcześniej młody osobnik tego gatunku został uchwycony na kamerze we wrześniu 2021 roku. Po raz pierwszy widziano ram raszplę w 2019 roku i naukowcy uważają że to znak istnienia nowej, walijskiej populacji. Sarah Perry dodała, że nowe obserwacje raszpli „pojawiają się w kluczowym momencie, gdy Senedd (parlament Walii) i rząd Wielkiej Brytanii rozważają zakaz trałowania w obszarach chronionych”. „Rekin-anioł”: ofiara trałowania i degradacji środowiska Raszple, po angielsku nazywane „angelshark” (rekin-anioł) były niegdyś powszechne we wschodnim Atlantyku i Morzu Śródziemnym, ale ich populacja gwałtownie zmniejszyła się z powodu degradacji siedlisk i połowów. Raszple padały ofiarami tzw. połowów przypadkowych, kiedy to wpadały w sieci rybackie przy okazji łowienia innych ryb, szczególnie za pomocą włoków. To sieci używanie do połowów przydennych, uważanych za wyjątkowo szkodliwe dla środowiska. Połowy włokami niszczą morskie dno, zagrażając całemu ekosystemowi dennemu. Jak i gdzie żyją raszple? Raszple są rekinami przydennymi. Większość czasu spędzają zakamuflowane w osadach na dnie morskim, gdzie czyhają na ryby. W 2019 roku eksperci stwierdzili, że Walia może być kluczowym siedliskiem dla raszpli zwyczajnej, która wcześniej najliczniej występowała w wodach Wysp Kanaryjskich. Raszpli od bardzo dawna nie wiedziano ani w Morzu Północnym, ani Śródziemnym. Jej obserwacje gdzie indziej należą do ogromnych rzadkości, mimo że jest gatunkiem chronionym przez wiele krajów i od wielu lat. Akwarium Deep Sea World w North Queensferry w Szkocji prowadzi program hodowli raszpli zwyczajnych w niewoli. Pierwszych młodych dochowano się tam w 2011 roku. Źródło: BBC Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Snowdonia to jeden z najpiękniejszych parków narodowych. Zachwyca nie tylko wspaniałą przyrodą
Snowdonia to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych parków narodowych w Wielkiej Brytanii. Dziewięć pasm górskich, prawie sto dwadzieścia kilometrów linii brzegowej, jedenaście tysięcy hektarów lasów i niezliczone doliny tworzą niesamowity krajobraz. Wystarczy dodać do tego lokalną kulturę i zachwycającą architekturę, by otrzymać idealny cel wakacyjnego wojażu. Gdzie znajduje się Park Narodowy Snowdonia? Co warto zobaczyć na miejscu? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Gdzie znajduje się Snowdonia? Charakterystyka Snowdonii Przyroda Snowdonii Kultura Snowdonii Co warto zobaczyć w Snowdonii? Snowdonia National Park jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów miejsc w Walii. Każdego roku zachwycający park narodowy jest celem wyprawy niemal czterech milionów osób. Nic dziwnego. Coś dla siebie znajdą tam nie tylko miłośnicy przyrody, wielbiciele górskiego trekkingu i osoby preferujące spokojne wycieczki w mniej wymagającym terenie, ale także wszyscy, którzy nie wyobrażają sobie urlopu bez podziwiania zachwycającej architektury i kosztowania przysmaków lokalnej kuchni. Gdzie znajduje się Snowdonia? Zanim wskażemy lokalizację parku narodowego, wypada wyjaśnić, czym właściwie jest Snowdonia, w języku walijskim nazywana Eryri. Mowa tu o pasmie górskim, którego najwyższym szczytem jest Yr Wyddfa (Snowdon). Zasięg geograficzny tego obszaru nie jest ściśle zdefiniowany. Tradycyjnie odnosi się do gór wznoszących się na terenie historycznego hrabstwa Caernarfonshire, ale bywa też zawężany do szczytu Snowdon i wierzchołków sąsiadujących. Park Narodowy Snowdonia obejmuje większy obszar. Rozciąga się w północno-zachodniej części Walii, na obszarze dwóch hrabstw: Gwynedd i Conwy. Zajmuje powierzchnię 823 mil kwadratowych (ok. 2131 kilometrów kwadratowych). 5 najpiękniejszych tras samochodowych. Wspaniałe widoki! Wsiadaj za kółko i zwiedzaj świat. Te trasy to absolutny hit: kręte drogi, klify, półki skalne, wodospady. Poleca Karol Lewandowski z bloga Busem przez świat. Jak pod tym względem wypada na tle polskich obszarów chronionych? Biebrzański PN – największy park narodowy w Polsce – rozciąga się na obszarze około 592 kilometrów kwadratowych. Z kolei najmniejszy – Ojcowski Park Narodowy – zajmuje niespełna 22 kilometry kwadratowe. Charakterystyka Snowdonii Utworzona w 1951 roku Snowdonia, będąca trzecim najstarszym parkiem narodowym w Wielkiej Brytanii, ma charakter typowo górski. Na jej obszarze wznosi się 9 pasm górskich. Należy jednak podkreślić, że Eryri to nie tylko górskie krajobrazy. Linia brzegowa parku mierzy ponad 119 km, więc nie brakuje tam wspaniałych wybrzeży. Walijskie lasy pokrywają 11000 ha powierzchni parku i tworzą niesamowity krajobraz. Długość sieci rzecznej to 700 km. Na dzikich rzekach i strumieniach górskich można podziwiać malownicze, spienione wodospady, a to jeszcze nie wszystko. Na obszarze parku znajduje się ponad 100 jezior. Park narodowy inny niż wszystkie W odróżnieniu od większości europejskich czy amerykańskich parków narodowych, Snowdonia nie jest objęta ochroną. Na tym obszarze mieszka i pracuje 27500 osób. Znajdują się tak kamieniołomy i kopalnie. Znaczący wzrost populacji Snowdonii nastąpił w XVIII i XIX wieku. Trwająca rewolucja przemysłowa znacząco zwiększyła zapotrzebowanie na wydobywane tam surowce. Co za tym idzie, nastąpił ogromny wzrost zapotrzebowania na siłę roboczą. W krótkim do tamtejszych miasteczek zaczęli zjeżdżać ludzie z całej Wielkiej Brytanii. Przyroda Snowdonii Tak bogaty krajobrazowo obszar po prostu musi obfitować w niezwykłe gatunki roślin i zwierząt. Poniżej opisujemy najciekawsze okazy tamtejszej flory i fauny. Lilijka alpejska Lilijka alpejska to wizytówka Snowdonii. Roślina z gatunku liliowatych występuje w górach Azji, Europy i Ameryki Północnej. W Polsce można zobaczyć ją w Tatrach i na nielicznych stanowiskach w pasmie Karkonoszy. Wzniesiona, prosta łodyżka lilijki alpejskiej osiąga do 12 cm wysokości. Ma dwa nagie liście odziomkowe o szerokości 1 mm i kilka krótkich, skrętolegle wyrastających liści łodygowych. Na szczycie łodygi rośnie jeden lub dwa kwiaty. Skalnica naprzeciwlistna Żeby zobaczyć skalnicę naprzeciwlistną, trzeba wybrać się wysoko w góry. Ta arktyczna roślina z gatunku skalnicowatych jest wyjątkowo odporna na niesprzyjające warunki. W Polsce rośnie wyłącznie w najwyższych partiach Tatr. Skalnica naprzeciwlistna tworzy gęste darnie o wysokości do 1,5 cm, z których wyrastają dłuższe pędy kwiatowe, osiągające ok. 3 cm. Ulistnienie, składające się z drobnych, sztywnych liści o kształcie odwrotnie jajowatym, jest naprzeciwległe. Na szczytach pędów kwiatowych rosną pojedyncze różowoliliowe kwiaty. Wrończyk Wrończyk jest najrzadziej spotykanym w Walii przedstawicielem rodziny krukowatych. Cechuje go czarne, połyskliwe upierzenie oraz czerwony dziób i kończyny. Żywi się drobnymi owadami, a górskie zbocza są jego naturalnym środowiskiem. Stonehenge pierwotnie stało w Walii? Archeolodzy udowodniają, że część kamieni przeniesiono Kamienna neolityczna budowla w Stonehenge od wieków rozbudza wyobraźnię naukowców i historyków. Ostatnio pojawia się coraz więcej rewelacji na jej temat. Kolejną są badania, z których wyn... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czesc-kamieni-w-stonehenge-zostala-przeniesiona-z-innego-kamiennego-kregu-fot-getty-images-ed81130.jpeg" width="938" height="528" alt="Część kamieni w Stonehenge została przeniesiona z innego kamiennego kręgu (fot. Getty Images)" title="Część kamieni w Stonehenge została przeniesiona z innego kamiennego kręgu (fot. Getty Images)" /> Drozd obrożny Kolejnym ciekawym przedstawicielem tamtejszej awifauny jest drozd obrożny. Średniej wielkości przedstawiciel drozdowatych jest powszechny w rejonach górskich całej Europy, aż po Ural. W Polsce najliczniejsze populacje drozda obrożnego występują w Tatrach I Beskidzie Żywieckim (wraz z Babią Górą i Policą). W Karpatach i Sudetach stwierdzono tylko nieliczne stanowiska. Jest gatunkiem wędrownym. Zimą opuszcza strefy o surowym klimacie i kieruje się w stronę Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu i północnej Afryki. Sokół wędrowny Wymieniając ptaki występujące w Snowdonii, nie można pominąć sokoła wędrownego. Największy przedstawiciel swojej podrodziny występuje na prawie wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce jest skrajnie nielicznym ptakiem lęgowym, więc będąc w Snowdonii, warto wypatrywać jego krępej, silnie zbudowanej sylwetki. Dziki kuc walijski Jednym z najciekawszych ssaków Snowdonii jest kuc walijski. Na obszarze około 20 mil kwadratowych (ok. 52 kilometrów kwadratowych) żyje populacja składająca się z około 300 osobników. Niewielkie konie osiągają od 112 do 163 cm wysokości w kłębie. Na ich umaszczenie składa wiele kolorów. Nie występują wyłącznie dwie maści: srokata i tarantowata. Kozica północna Kozice górskie występują w górach Eryri od wielu wieków. Te niezwykłe zwierzęta są stworzone do życia w tych nieprzyjaznych warunkach. W trudnym terenie poruszają się z niebywałą łatwością. Potrafią wspinać się po niezwykle stromych zboczach, by znaleźć miejsce do żerowania. Żyją w niewielkich grupach, na czele których zawsze stoi samica z młodymi. Kultura Snowdonii W Snowdonii walijska tradycja jest wciąż żywa. Wciąż odbywają się tam festiwale literatury, muzyki i piosenki (eisteddfod), których tradycja sięga XII wieku. Do tamtejszych tradycji należą także festiwale kulinarne i Ras yr Wyddfa, czyli wyścig Snowdon. Pod tą nazwą kryje się bieg wytrzymałościowy na dystansie dziesięciu mil, od Llanberis do szczytu Snowdon. Uczestnicy muszą pokonać pięć mil ścieżką Llanberis Path na szczyt i wrócić na dół. W granicach parku narodowego mieszczą się 24 niewielkie wioski i pięć miast. Y Bala i Dolgellau są głównymi skupiskami tamtejszej ludności. Językiem walijskim posługuje się ok. 58 proc. mieszkańców Snowdonii, z czego większość używa go na co dzień. Nic dziwnego, że obszar ten jest nazywany twierdzą jednego z najstarszych europejskich języków. Lokalna legenda Eryri w języku walijskim oznacza „miejsce orłów”. Według lokalnych wierzeń, to właśnie tam król Artur miał stoczyć potyczkę z ogromnym ptakiem i wyjść z niej zwycięsko. Wielu przedstawicieli tamtejszej społeczności do dziś wierzy, że na szczycie góry Snowdon znajduje się grób legendarnego władcy. Co warto zobaczyć w Snowdonii? Możliwości wędrowania są tam niemal nieograniczone. Łączna długość ścieżek i szlaków przekracza 1490 km. Nie brakuje tam tras rowerowych, ścieżek prowadzących przez ciche wioski, lasy, pola i wrzosowiska, ale wytrwali piechurzy mogą wybrać się też na górski trekking. Co zobaczyć w Snowdonii? Snowdon Miłośników górskiej wędrówki z całą pewnością ucieszy możliwość zdobycia najwyższego wierzchołka Walii. Snowdon mierzy 10805 m n.p.m. Na szczyt prowadzi kilka szlaków: Llanberis, Snowdon Ranger, Pyg, Miners, Rhyd Ddu, Over Y Lliwedd, Watkin i Crib Goch. Zdecydowanie warto podjąć się takiej wyprawy, bo ze Snowdon rozpościera się fantastyczny widok. Przy dobrej pogodzie można zobaczyć Irlandię, Szkocję, Anglię, 17 wysp, 29 jezior i tyle samo hrabstw. Miejsca, które warto zobaczyć: 25 destynacji, które trzeba umieścić na podróżniczej liście Szukasz inspiracji na zagraniczny wyjazd? Jeśli tak, to świetnie trafiłeś. Poniżej przedstawiamy niemal 30 pomysłów zarówno dla ciepłolubnych, jak i zimnolubnych podróżników. To miejsca... Warto podkreślić, że najwyższa góra Walii jest osiągalna dla każdego. Na szczyt można wjechać parową kolejką wąskotorową „Snowdon Mountain Railway”. Zamki Walia słynie ze wspaniałych średniowiecznych warowni, a Snowdonia jest ich zagłębiem. Z najciekawszych obiektów należy wymienić zamki Caernarfon i Harlech. Pierwszy znajduje się między rzekami Seiont i Menai Strait. Średniowieczną fortecę wzniesiono z rozkazu Edwarda I. Drugi zamek, Harlech, jest największą warownią wybudowaną w czasach Długonogiego. Warownia znajduje się na skalistej górze, z której rozpościera się widok na zatokę Tremadog, półwysep Llyn i Snowdonię. Portmeirion Niewielka wioska wybudowana w latach 1925–1976 zachwyca niezwykłą architekturą. Niezwykłą, bo znacząco różniącą się od typowych brytyjskich zabudowań. Cała miejscowość jest utrzymana w typowo włoskim stylu. Kolorowe kamieniczki, brukowane ulice, niskie murki i fontanny jednoznacznie przywodzą na myśl słoneczną Italię. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Najdłuższa nazwa miejscowości. Nawet nie próbuj jej wymówić, bo polegniesz
Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch. O dziwo nie jest to – jak mogłoby się wydawać – zlepek przypadkowo wybranych liter na klawiaturze, a najdłuższa nazwa miejscowości w Europie, a może i na świecie.
W tym artykule: Najdłuższa nazwa miejscowości w Europie Jaka jest najdłuższa nazwa miejscowości na świecie? Najdłuższa nazwa miejscowości w Polsce Najdłuższa nazwa geograficzna na świecie Oparty na alfabecie łacińskim alfabet polski składa się z 32 liter (nie licząc Q, V oraz X). I choć co poniektórym – niezależnie od wieku – uszeregowanie ich w poprawnej kolejności wciąż sprawia niemały problem, to nic przy próbie wypowiedzenia najdłuższej nazwy miejscowości na świecie, podczas której można sobie połamać język. Ale właśnie na tym, co przyznają sami mieszkańcy, polega cała zabawa. Najdłuższa nazwa miejscowości w Europie Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch to niewielka wioska w północno-zachodniej Walii, na wyspie Anglesey. Liczy aż 58 liter i uznawana jest za najdłuższą nazwę miejscowości w Europie i jedną z najdłuższych nazw geograficznych na świecie. W tłumaczeniu na język polski oznacza: „Kościół Świętej Marii nad stawem wśród białych leszczyn niedaleko wodnego wiru pod czerwoną pieczarą przy kościele św. Tysilia”. Pełna nazwa – jak podają źródła internetowe, w tym Wikipedia – składa się z poszczególnych elementów: llan (kościół, parafia), Fair (miękka mutacja Mair, tzn. św. Maria), pwll (basen, niecka), gwyn (biały), cyll (leszczyna), go ger (obok, koło, przy), y (nietłumaczone na polski, ang. the), chwyrn (zawzięty), drobwll (miękka mutacja trobwll, tzn. wir wodny, z troi (kręcić się)), llan (kościół, parafia), Tysilio (św. Tysilio), -g- (walijski wrostek spółgłoskowy), ogo (regionalna forma ogof, tzn. jaskinia), coch (czerwony). Nie trudno się domyśleć, że Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch – z wiadomych przyczyn – od lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród turystów. Choć na miejscu nie ma zbyt wielu atrakcji, odwiedzający i tak chcą poczuć klimat wioski i zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie na stacji kolejowej na tle tabliczki z nazwą miejscowości. Po sieci krążą historie, że pracownicy tamtejszych kolei oferują bilety na przewóz wyłącznie w zamian za prawidłowe wymówienie rekordowo długiej nazwy. Aczkolwiek ci, którzy nie podołają temu zadaniu, nie muszą się martwić. Mieszkańcy i przyjezdni stosują bowiem uproszczoną wersję – Llanfairpwll, a także Llanfair P. G. W ramach ciekawostki wspomnijmy, że do 2007 roku, również w Walii, istniała 68-literowa nazwa stacji kolejowej „Gorsafawddacha’idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion” i oznaczała „Stacja Mawddach i jej zęby smoka na północnym szlaku wzdłuż złotej plaży Zatoki Cardigan”. Z czasem została ona jednak skrócona i obecnie nazywa się „Golf Halt”. Ten zamek po raz pierwszy w historii otwiera się na turystów. Warto się spieszyć Zamek Balmoral – ulubiona rezydencja Elżbiety II, w której monarchini spędziła ostatnie chwile swojego życia – po raz pierwszy w historii zostanie udostępniony turystom. Zobaczą go jedna... Jaka jest najdłuższa nazwa miejscowości na świecie? Jeśli uważasz, że Walijczycy postawili wysoko poprzeczkę, to jesteś w błędzie. Pod tym względem bezkonkurencyjni są Tajowie. Pełna nazwa stolicy kraju, Bangkoku, składa się ze 176 liter i brzmi następująco: „Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit”. W dosłownym przełożeniu na język polski oznacza ona: „Miasto aniołów, wielkie miasto, rezydencja świętego klejnotu Indry, niezdobyte miasto Boga, wielka stolica świata, ozdobiona dziewięcioma bezcennymi kamieniami szlachetnymi, pełne ogromnych pałaców królewskich, równającym niebiańskiemu domowi odrodzonego Boga; miasto, podarowane przez Indrę i zbudowane przez Wiszwakarmana”. Zagraniczne media zachwycone „polskimi Malediwami”. Każdy może tu wypocząć za darmo „Polskie Malediwy” zostały wyróżnione przez „The Sun". Brytyjski dziennik w swojej publikacji wprost zachęca czytelników, by jeszcze w tym roku wybrali się w to niezwykle malownicze mie... Najdłuższa nazwa miejscowości w Polsce Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, położona w województwie podkarpackim Wólka Sokołowska k. Wólki Niedźwiedzkiej jest najdłuższą nazwą miejscowości w naszym kraju. Składa się ona z 38 liter i 43 znaków. Co ważne, w porównaniu do Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch czy pełnej nazwy Bangkoku nie jest trudna do wypowiedzenia i zapamiętania. Do grona polskich miejscowości z najdłuższymi nazwami zaliczyć można także m.in.: Przedmieście Szczebrzeszyńskie (woj. mazowieckie; 29 liter), Leśniczówka Skarżysko Kościelne (woj. świętokrzyskie; 28 liter), Sobienie Kiełczewskie Pierwsze (woj. mazowieckie; 28 liter), Wybudowanie Skarszewy Pierwsze (woj. pomorskie; 28 liter), Warmątowice Sienkiewiczowskie (woj. dolnośląskie; 28 liter). Dodajmy, że tytuł najdłuższej jednowyrazowej nazwy miejscowości w Polsce należy do Siemieniakowszczyzny na Podlasiu. Najdłuższa nazwa geograficzna na świecie Mówiąc o najdłuższych nazwach miejscowości, nie sposób nie wspomnieć o najdłuższej jednowyrazowej nazwie geograficznej świata, czyli Tetaumatawhakatangihangakoauaotamateaurehaeaturipukapihimaungahoronukupokaiwhenuaakitanarahu. To liczące 85 metrów wzgórze w Nowej Zelandii, nieopodal miasta Porangahau, w regionu Hawke’s Bay. Określenie pochodzi z języka maoryskiego i oznacza: „Szczyt wzgórza, gdzie Tamatea, mężczyzna o wielkich kolanach, zdobywca gór, pożeracz ziemi i podróżnik grał na flecie dla swojej ukochanej”. Istnieje także nieco skrócona nazwa, która składa się „tylko” z 57 liter – Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu. Co ciekawe, obie znajdują się w Księdze Rekordów Guinnessa. Do najdłuższych nazwa geograficznych na świecie warto zaliczyć również 45-literową nazwę jezioro położonego w Webster w amerykańskim stanie Massachusetts. Mowa o Chargoggagoggmanchauggagoggchaubunagungamaugg, znanym również jako Webster Lake. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Kolejny kraj w Europie chce zmienić nazwę. Obecna została mu „narzucona” przez imperium
Walia, podobnie jak Holandia, Macedonia czy Turcja, zmieni swoją nazwę? Petycja w tej sprawie, którą podpisało ponad 10 tys. osób, trafiła właśnie do tamtejszego parlamentu.
W tym artykule: Walia zmieni nazwę? Co oznacza słowo „Cymro”? Zmieniają nie tylko nazwę Decyzja o zmianie nazwy przez dany kraj, choć zawsze wywołuje spore poruszenie, nie jest niczym nowym. Przykładów nie trzeba daleko szukać. W 2019 roku, po dość głośnym konflikcie grecko-macedońskim, rząd w Skopje postanowił zmienić nazwę kraju z Macedonia na Macedonia Północna. Natomiast od 2020 r. Holandia to już Niderlandy. Dużo mówiło się także o Turcji, która w grudniu 2021 r. zwróciła się do Organizacji Narodów Zjednoczonych z wnioskiem o zmianę nazwy swojego kraju z Turkey to Türkiye. To dlatego, że Turcja po angielsku to „Turkey”, co ma też drugie znacznie – „indyk”. – Kraje mają swobodę wyboru sposobu, w jaki chcą być nazywane. Nie dzieje się to codziennie, ale nie jest niczym niezwykłym, że kraje zmieniają swoje nazwy – argumentował rzecznik prasowy ONZ, Stephane Dujarric w rozmowie z CNN. Walia zmieni nazwę? Niewykluczone, że już niebawem kolejnym państwem na Starym Kontynencie, który zdecyduje się zmienić swoją nazwę, będzie Walia. Do tamtejszego parlamentu trafiła właśnie podpisana przez ponad 10 tys. osób petycja w tej sprawie. Jak przekonują pomysłodawcy inicjatywy, aktualna nazwa została „narzucona”. Dlatego żądają zmiany z angielskiego „Wales” na walijskie „Cymru”. – Walia to nazwa narzucona Cymru i zasadniczo wcale nie jest walijskim słowem. Świat wie o Walii ze względu na jej powiązania z Anglią od 1282 r. Mało kto słyszał o Cymru lub zdaje sobie sprawę, że mamy swój własny, unikatowy język i kulturę, która całkowicie różni się od innych krajów w Wielkiej Brytanii – czytamy w uzasadnieniu petycji. Czy do Wielkiej Brytanii potrzebny jest paszport? Turystów czekają spore zmiany Pytanie o to, czy do Wielkiej Brytanii potrzebny jest paszport, wielokrotnie padało z ust turystów w ostatnim czasie. Po tym, jak Zjednoczone Królestwo opuściło Unię Europejską, nastąpiło ... Zapowiedź ewentualnej zmiany nazwy kraju wzbudziła mieszane uczucia nie tylko wśród mieszkańców, ale i polityków. Andrew Davies, lider tamtejszych konserwatystów, otwarcie przyznał, że nie podpisałby się pod tym postulatem. Z kolei Rachel Garrick z Partii Pracy wyraziła swoje poparcie dla takiej inicjatywy. – Dla walijskiej kultury i tożsamości ważne jest, aby używać walijskich nazw. Widzieliście to teraz w wielu częściach świata, gdzie kraje przyjmują swoje rodzime nazwy, a nie ich angielskie wersje – podkreśliła polityczka. Co oznacza słowo „Cymro”? Słowo „Cymro” (w tłumaczeniu „Walijczyk”) pochodzi od brytańskiego słowa „Combrogi”, które oznacza „człowieka ze wsi”. Tak bowiem określono Walijczyków, którzy zawsze z dumą podkreślali swoje pochodzenie z prowincji. Języki brytańskie należą do grupy języków celtyckich. Dziś wyróżnia się dwa typy Walijczyków – „Cymro Cymraeg”, czyli „walijski Walijczyk”, który zna język walijski oraz po prostu „Cymro”, a więc „Walijczyk”, który nie zna języka. Z opublikowanych w 2020 roku danych wynika, że językiem walijskim na całym świecie posługuje się 866 tys. osób. Zmieniają nie tylko nazwę Gdy jedne kraje debatują nad zmianą nazwy, inne zmieniają narodowe symbole. Tak jak na przykład położony w Azji Środkowej Kirgistan. Pod koniec ubiegłego roku prezydent Sadyr Dżaparow podpisał ustawę, na mocy której zmianie ulegnie flaga państwowa. Zdaniem głowy państwa, znajdujące się na kirgiskiej fladze słońce za bardzo przypomina swoim kształtem słonecznik. – W naszym społeczeństwie panuje powszechne przekonanie, że obecna flaga wygląda jak słonecznik. A to z kolei jest jednym z powodów, przez który kraj nie może podnieść się z kolan – zaznacza Dżaparow, który w 2021 r. objął urząd prezydenta Kirgistanu. Przypomnijmy, że debatę nad zmianą flagi przez wiele lat prowadzili Nowozelandczycy. Ostatecznie po dwóch powszechnych referendach – w 2015 i 2016 r. – w których większość opowiedziała się za starą flagą, podjęto decyzję o niezmienianiu narodowych barw. Czy wiesz, które państwa zmieniły swoje nazwy? Rozwiąż quiz i sprawdź swoją wiedzę. Źródła: southwalesargus.co.uk; onet.pl; Bożena Gierek, „Miejsce i znaczenie języków celtyckich w kulturze europejskiej”. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
100-letnia teoria o Stonehenge została obalona. W końcu rozwiązano tajemnicę słynnego megalitu
Stonehenge od lat nie przestaje intrygować naukowców. Badacze do tej pory zastanawiają się, jak 5000 lat temu budowniczy przetransportowali i ułożyli tak wielkie kamienie w formę olbrzymiego megalitu. Niewyjaśnioną zagadką pozostawało też zastosowanie tej zjawiskowej konstrukcji. Nowe badania ujawniają rąbka tajemnicy najsłynniejszej europejskiej budowli megalitycznej.
W tym artykule: Tajemnica „Kamienia Ołtarzowego” Badania wykazały, że centralny kamień pochodzi z innego miejsca Nowe poszukiwania czas zacząć Stonehenge zna prawie każdy. Najsłynniejsza megalityczna budowla na świecie znajduje się w pobliżu miasta Salisbury na południu Wielkiej Brytanii. Pierwszy etap budowy tego kręgu z pionowo ustawionych kamieni przypada na okres neolitu (ok. 2950–2900 p.n.e.). Od bardzo dawna badacze zastanawiają się, w jaki sposób możliwe było przetransportowanie tak wielkich skał i zbudowane struktury, jaka się z nich składa. Tajemnica „Kamienia Ołtarzowego” W centrum Stonehenge znajduje się kamień 80, zwany również „Kamieniem Ołtarzowym”. Dotychczas uważano, że ten, jak i inne skały, pochodził z miejsca oddalonego o ok. 240 km od megalitycznej budowli, a dokładniej z formacji Old Red Sandstone w zachodniej Walii, która powstała ok. 400 milionów lat temu. Teoria ta dominowała w świecie naukowym przez ponad 100 lat. Teraz okazuje się, że może zostać obalona. Naukowcy z Wydziału Geografii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Aberystwyth w Wielkiej Brytanii opublikowali artykuł na łamach czasopisma Journal of Archeological Science. Zespół opisał w nim swoje najnowsze badania i stwierdził, że stuletnia teoria była nieprawdziwa. To dlatego, że „Kamień Ołtarzowy” nie pochodził z tego samego miejsca. Badania wykazały, że centralny kamień pochodzi z innego miejsca – Kamień 80 lub kamień ołtarzowy, jest największym spośród wszystkich tak zwanych błękitnych kamieni (bluestones, przyp. red) w Stonehenge. To głównie skały magmowe tworzące wewnętrzny krąg budowli megalitycznej. Nieprawidłowa litologia Kamienia Ołtarzowego, piaskowca pochodzenia kontynentalnego, doprowadziła do wcześniejszych sugestii mówiących o jego pochodzeniu z walijskiej formacji, blisko miejsca, z którego pochodzi większość błękitnych kamieni (tj. obszaru Mynydd Preseli w zachodniej Walii) około 225 km na zachód od Stonehenge – czytamy w artykule. Jak i po co zbudowano Stonehenge? Tajemnica słynnej megalitycznej budowli rozwiązana Stonehenge to najsłynniejsza megalityczna budowla na świecie. Zespół kamiennych bloków znajduje się w pobliżu miasta Salisbury na południu Wielkiej Brytanii. Naukowcy twierdzą, że w końc... Uczeni przeprowadzili badania, bazując na nowych próbkach z formacji Old Red Sandstone. Autorzy dokonali tego przy użyciu takich technik badawczych jak: fluorescencja rentgenowska, czy spektroskopia Ramana. – Jedną z kluczowych cech kamienia ołtarzowego jest jego niezwykle wysoka zawartość baru (wszystkie z wyjątkiem jednej ze 106 analiz wykazały Ba>1025 ppm). Spośród 58 przeanalizowanych próbek z basenu anglo-walijskiego, tylko cztery wykazały rezultat, w których Ba przekracza 1000 ppm – twierdzą naukowcy z Uniwersytetu Aberystwyth. Według naukowców „Kamień Ołtarzowy” najprawdopodobniej nie pochodzi z formacji w zachodniej Walii. Nie potwierdza tego analiza petrograficzna. Uczeni przyznają jednak, że nie są w stanie teraz stwierdzić, jakie jest pochodzenie kamienia 80. W praktyce oznacza to, że wyjaśniając jedną tajemnicę Stonehenge, badacze natrafili na kolejną. Nowe poszukiwania czas zacząć – Nie ma wątpliwości, że uznanie kamienia ołtarzowego za błękitny kamień miało wpływ na to, że przez lata uważano, że jego źródło znajduje się w Walii. Dlatego proponujemy, aby Kamień Ołtarzowy przestał być nazywany błękitnym kamieniem, zrywając powiązanie z resztą głazów pochodzenia „egzotycznego” – stwierdzili naukowcy. Autorzy przyznali, że centralny kamień Stonehenge, nie pochodzi nawet z tego samego miejsca co sarseny, czyli kamienie tworzące zewnętrzny krąg. Te głazy pozyskiwano lokalnie (Anglia) i pochodziły z miejsca oddalonego o „zaledwie” 40 km. Bardzo możliwe, że „Kamień Ołtarzowy” rzeczywiście był wyjątkowym obiektem budowli megalitycznej i twórcy Stonehenge przetransportowali go z miejsca, którego dotychczas nikt nie brał pod uwagę. Pewne jest jedno. Odkrycie oznacza nowe poszukiwania miejsca, z którego starożytni budowniczy pozyskiwali kamienie do budowy słynnego kromlechu. Źródło: Journal of Archeological Science Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Brytyjscy archeolodzy odnaleźli drewniany most, który niegdyś łączył krainy Anglii i Walii. Ma 2000 lat
Podczas wykopalisk archeologicznych w Chepstow w Wielkiej Brytanii badacze odnaleźli pozostałości rzymskich i anglosaskich fortyfikacji. Co więcej, naukowcy znaleźli dowód na to, że w regionie istniał drewniany most, który łączył Anglię i Walię ok. 2000 lat temu.
W tym artykule: Starożytny most, który łączył dwie brytyjskie krainy Most prawdopodobnie został zbudowany przez Rzymian Po raz pierwszy konstrukcję odkryto 112 lat temu W starożytności obszar Wysp Brytyjskich był zamieszkany głównie przez plemiona celtyckie, w tym Brytów i Piktów, które zasiedlały tereny Wielkiej Brytanii przez kilkaset lat. Uważa się, że ludzie ci przybyli z centralnej lub wschodniej Europy. W tych czasach nie istniały jeszcze kraje jak Anglia, Irlandia, Szkocja czy Walia. Dopiero w V wieku, gdy tereny Anglii zostały podbite przez Anglosasów, powstał specyficzny system państw, który nazywamy heptarchią, czyli podziałem terytorium na 7 głównych królestw. Starożytny most, który łączył dwie brytyjskie krainy Brytyjscy archeolodzy prowadzą od lat wykopaliska w różnych częściach Wielkiej Brytanii, aby odkryć historię swoich ziem. Wiele badań jest poświęconych miejscom, które były związane z czasami rzymskimi. Tak było również w przypadku prac w miejscowości Chepstow w południowo-wschodniej Walii. Naukowcy odkryli tam ślady rzymskich, ale również anglosaskich fortyfikacji, które zbudowano na obszarze dzisiejszego miasta. Badacze znaleźli pozostałości struktur, które wskazywały na obecność Rzymian i plemion, które dużo później zdominowały wyspy. Jednak uwagę badaczy przykuło coś zupełnie innego. Archeolodzy odkryli przełomowe fakty dotyczące życia starożytnego plemienia Brytów Icenowie byli plemieniem Brytów z epoki żelaza, którzy zamieszkiwali obszary wschodniej Anglii. W historii zasłynęli heroicznym powstaniem przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu, które w 43 roku n.e.... Archeolodzy odkryli, że w miejscu współczesnego Chepstow znajdował się starożytny drewniany most, który łączył dzisiejszą Anglię i Walię. Badacze odnaleźli pozostałości tej struktury podczas badań zamku wikingów, którzy został zbudowany w okolicy ok. 950 lat temu, na zachodnim brzegu rzeki Wye. Most prawdopodobnie został zbudowany przez Rzymian Chepstow to miasto, które wyznacza granicę walijsko-angielską, nieopodal jej ujścia do rzeki Severn. Położenie osady w dolinie Wye sprawiało, że już w czasach prehistorycznych w tym miejscu powstawały najwcześniejsze forty i zabudowania. Miasto powstało dopiero w XIV–XV wieku wokół normańskiego zamku, a w 1524 roku uzyskało prawa miejskie. Do dziś przetrwały pozostałości i fragmenty murów miejskich wraz z XVI-wieczną bramą. Archeolodzy uważają, że drewniany most został najprawdopodobniej wybudowany przez Rzymian ok. 2000 lat temu. – Zespołowi udało się zlokalizować pionowe belki w basenie pływowym w miejscu rzymskiej przeprawy. Dopóki nie pojawią się wyniki, nie będziemy mieli pewności, z jakiego okresu pochodzi ta konstrukcja. Jesteśmy jednak bardzo podekscytowani tym, co udało nam się osiągnąć. Z niecierpliwością czekamy na wyniki najnowszych analiz – powiedział Simon Maddison z Towarzystwa Archeologicznego w Chepstow. Po raz pierwszy konstrukcję odkryto 112 lat temu Starożytny most łączył krainy Walii i Anglii. Przez kilkaset lat miał być strategicznym i niezwykle ważnym połączeniem pomiędzy tymi dwoma regionami, które umożliwiało handel, a także przeprawy. To starożytna brama, która łączyła dwa bliskie sobie światy. Badacze w oświadczeniu przypomnieli, że most został już w przeszłości odnaleziony i częściowo odkopany. Stało się to w 1911 r. I dokonał tego dr Orville Owen. Od tego czasu pozostawał jednak przykryty głęboką warstwą mułu. Dopiero w tym roku możliwe było ponowne odkrycie mostu. Archeolodzy z Chepstow zaobserwowali struktury podczas silnego odpływu, który trwał ok. 2 godziny. – Zaczęliśmy przyspieszone prace, podczas których udało nam się odsłonić bardzo duże belki i piękne złącza, które stanowiły część pierwotnego mostu. Pobraliśmy próbki drewna do badań dendrochronologicznych i ewentualnego datowania radiowęglowego. Jednak dopóki nie otrzymamy wyników, nie będziemy pewni, z jakiego okresu pochodziła konstrukcja – podkreślił Maddison. Źródło: Chepstow Archaeological Society. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Czy średniowieczna mapa potwierdza istnienie dwóch „zaginionych” wysp walijskiej Atlandydy?
Dwie wyspy u wybrzeży Walii w zatoce Cardigan znane są z walijskiej mitologii. Jednak mapa sprzed 650 lat przedstawia ich dokładne położenie. Czy to dowód, że wyspy istniały naprawdę?
W tym artykule: Brytyjscy badacze przeanalizowali mapę, która ma przedstawiać dwie zaginione wyspy Czy „walijska Atlantyda” naprawdę istniała? Naukowcy przeanalizowali starożytne teksty, które zawierały informacje o potencjalnym Cantre'r Gwaelod Niektórzy naukowcy podają w wątpliwość najnowsze odkrycie Skąd wiemy, co wydarzyło się setki, a niekiedy tysiące lat temu? Źródeł może być dużo. To między innymi dawne pisma, artefakty archeologiczne, szczątki ludzi lub zwierząt, mapy, przekazy ustne, a nawet... mitologia. Jednak w przypadku tego ostatniego źródła historycy i archeolodzy zazwyczaj podchodzą z dużą rezerwą, ponieważ mity oparte są na opowieściach o bóstwach, istotach nadprzyrodzonych oraz ludowych wierzeniach. To literacka forma opowiadań, które mogą o przedstawiać historię m.in. o początkach danego narodu. Brytyjscy badacze przeanalizowali mapę, która ma przedstawiać dwie zaginione wyspy Analiza mitów i mitologii często idzie w parze z badaniami innych dowodów, które mogą potwierdzać ich potencjalną prawdziwość. Biorąc pod uwagę, że w każdej legendzie może kryć się ziarno prawdy, brytyjscy naukowcy doszli do zaskakującego odkrycia. Ich praca doczekała się publikacji w czasopiśmie naukowym „Atlantic Geoscience”. Badacze analizowali średniowieczną, 650-letnią mapę Gough. Jej nazwa pochodzi od Richarda Gougha, który w 1809 roku przekazał ją do Biblioteki Bodlejańskiej Uniwersytetu Oksfordzkiego i przedstawia ówczesną Wielką Brytanię. Jednakże data powstania mapy oraz jej autor nie są do końca znane. Dokument przedstawia m.in. zatokę Cardigan, na której widać dwie wyspy, które dziś nie istnieją, a znane są z brytyjskiej mitologii i legendzie o Cantre'r Gwaelod. To starożytne zatopione królestwo, które nazywane jest również „walijską Atlantydą”. Czy „walijska Atlantyda” naprawdę istniała? Autorzy najnowszego badania, Simon Haslett i Davis Willis twierdzą, że wyspy mogły istnieć w okresie, gdy nieznany kartograf rysował mapę Gough. Uczeni sugerują, że mogły być pozostałościami po większym lądzie, który w wyniku erozji i podtopień został ostatecznie zalany, a historię o nim zapisano w opowieści o mitycznej krainie. Cantre'r Gwaelod znane jest również jako Cantref Gwaelod lub Cantref y Gwaelod. Według brytyjskich legend to zatopione królestwo miało niegdyś zajmować obszar bardzo żyznej ziemi, który znajdował się pomiędzy wyspami Ramsey i Bardsey, u zachodnich wybrzeży Walii. Archeolodzy trafili na starożytny fort w Walii. Rzymianie walczyli tam z Celtami Sensacyjne znalezisko na wyspie Anglesey w północnej Walii. Może pochodzić nawet z pierwszego wieku! Historia zatopienia Cantre'r Gwaelod głosi, że to mężczyzna zwany Seithenyn, miał doprowadzić do katastrofy. W czasach panowania władcy Gwyddno Garanhira był on osobą odpowiedzialną za otwieranie i zamykanie śluz wodnych. Pewnego dnia nie dopełnił swoich obowiązków, co doprowadziło do zalania niemalże całego lądu i ostatecznego do upadku królestwa. Co ciekawe, legenda głosi, że dzwony kościelne Cantre'r Gwaelod wciąż czasem biją. Naukowcy przeanalizowali starożytne teksty, które zawierały informacje o potencjalnym Cantre'r Gwaelod Autorzy badania przeanalizowali różne źródła, które mogłyby wskazywać istnienie „walijskiej Atlantydy”. Postanowili sprawdzić m.in. dokumenty z okresu starożytności. Haslett i Willis odkryli, że w dziele Ptolemeusza pt. „Geografia”, które było kompendium wiedzy geograficznej i kartograficznej imperium rzymskiego, znajdują się współrzędne lądu, które pokrywałyby się z istnieniem Cantre'r Gwaelod. Według starożytnego uczonego, który żył w latach 100–168 n.e., linia brzegowa współczesnej zatoki Cardigan była dużo bardziej wysunięta na zachód niż obecnie. – Według Ptolemeusza ujście rzeki Ystwyth leżało dużo dalej na zachód niż dzisiaj. Tak wynika ze współrzędnych, które podawał w „Geografii”. Jeśli to prawda, to możemy stwierdzić, że rzeka płynęła przez ziemię, której dziś już nie ma – mówi prof. Haslett w rozmowie z Live Science. Autorzy odkrycia uważają, że na przestrzeni lat doszło do potężnej erozji lądu, która trwa do dziś. Niektórzy naukowcy podają w wątpliwość najnowsze odkrycie Naukowcy podają również jako dowód pismo brytyjskiego mnicha Gildasa. W VI wieku opisywał on, jak z jednej strony wzburzone morze uwięziło ludzi mieszkających w rejonie zatoki, a z drugiej na mieszkańców nacierały wojska barbarzyńców. – Śmierć na nas czeka i daje nam wybór na dwa sposoby. Albo utoniemy, albo zginiemy z rąk najeźdźców – pisał Gildas. Uczeni wskazują, że kilka niezależnych od siebie źródeł opisuje potencjalną przyczynę zatopienia mitologicznej krainy. Na razie jednak badania są na etapie początkowym. Badacze mają nadzieję, że wkrótce uda im się znaleźć więcej dowodów, które mogą potwierdzić zarówno ich hipotezę o erozji, jak i mit o Cantre'r Gwaelod. Część środowiska naukowego jest jednak sceptyczna wobec odkrycia Hasletta i Willisa. Według niektórych uczonych mapa Gough jest niedokładna oraz zawiera błędy, dlatego nie może być przedmiotem analizy tego, czy mityczne wyspy kiedykolwiek istniały. Źródła: Atlantic Geoscience, Live Science. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ludzie z okresu wczesnego neolitu używali kryształów do oznaczania kurhanów. Co to oznaczało?
Archeolodzy odnaleźli kryształy na zachodzie Anglii, które zostały celowo złożone w miejscach pochówków sprzed nawet 6000 lat.
W tym artykule: Dlaczego neolityczni ludzie używali kwarcu do oznaczania grobowców? Kryształy były transportowane do Dorstone Hill z odległych terenów dzisiejszej Walii Naukowcy planują dowiedzieć się więcej o lokalnych społecznościach neolitycznych Kiedy zaczął się neolit? Naukowcy z University of Manchester wraz z archeologami z Cardiff prowadzili wykopaliska na stanowisku archeologicznym Dorstone Hill, na zachodzie Anglii, przy granicy z Walią. W epoce kamienia znajdowała się tu osada, a pierwsze ślady osadnictwa odkryto w latach 1965–1970. Badacze znaleźli wówczas pozostałości po dwóch dużych, drewnianych halach oraz kurhan, w którym grzebano zmarłych przed 6000 lat. Dlaczego neolityczni ludzie używali kwarcu do oznaczania grobowców? W trakcie ostatnich wykopalisk brytyjskim uczonym udało się odnaleźć bardzo rzadkie kryształy, które neolityczni ludzie przywozili do Dorstone Hill. Robili to, aby oznaczyć kurhany, w których grzebali swoich bliskich. Badacze twierdzą, że umieszczano je w miejscu pochówku przez wiele pokoleń, nawet przez ok. 300 lat. Minerał, o którym mowa to kwarc. W przeszłości archeolodzy odnajdywali dowody na to, że neolityczni ludzie, którzy żyli na terenach Wielkiej Brytanii, używali kwarcu. Naukowcy jednak przeprowadzili stosunkowo niewiele badań na temat konkretnego zastosowania i znaczenia poszczególnych minerałów dla tych społeczności. Wiadomo m.in., że wyroby z krzemienia, który jest odmianą kwarcu, były wykorzystywane aż do końca neolitu. Kryształy były transportowane do Dorstone Hill z odległych terenów dzisiejszej Walii Ten typ materiału był zazwyczaj przekształcany w narzędzia, np. groty strzał. Naukowcy ustalili jednak, że kryształ z Dorstone Hill został strzaskany w podobny sposób jak krzemień, ale jego fragmenty zostały zebrane i złożone w różnych miejscach kurhanu. Eksperci twierdzą, że najbliższe miejsce, z którego prehistoryczni ludzie mogli pozyskać kwarc, znajdowało się w północnej i południowo-zachodniej Walii. Po raz pierwszy naukowcy połączyli ze sobą dwa kryształy czasoprzestrzenne. Do czego ich użyją? Czy kryształy czasoprzestrzenne mogą być czymś więcej niż ciekawostką naukową? Badacze są zdania, że da się je wykorzystać w praktyce. Właśnie stworzyli podwójny układ, który może... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/po-raz-pierwszy-naukowcy-polaczyli-ze-soba-dwa-krysztaly-czasoprzestrzenne-do-czego-ich-uzyja-fot-getty-images-31632b8.jpeg" width="933" height="700" alt="Po raz pierwszy naukowcy połączyli ze sobą dwa kryształy czasoprzestrzenne. Do czego ich użyją? (fot. Getty Images)" title="Po raz pierwszy naukowcy połączyli ze sobą dwa kryształy czasoprzestrzenne. Do czego ich użyją? (fot. Getty Images)" /> Oznacza to, że neolityczni mieszkańcy Wysp Brytyjskich musieli zadać sobie bardzo dużo trudu, aby przetransportować ten materiał do miejsca pochówku. Archeolodzy podejrzewają, że może to wiązać się z pewnego rodzaju rytuałem, który zmuszał ich do pogrzebania bliskich w dany sposób. Badacze sugerują również, że składanie kwarcu na grobach mogło być również sposobem na podkreślanie ich lokalnej tożsamości. Naukowcy planują dowiedzieć się więcej o lokalnych społecznościach neolitycznych – Odnalezienie tego kryształu jest niewątpliwie przełomowym odkryciem, ponieważ to bardzo rzadki minerał. W okresie wczesnego neolitu ten wyjątkowo przezroczysty kwarc był bardzo charakterystyczny i przez to wyróżniał się spośród innych kamieni, których wówczas używano – twierdzi dr Nick Overton, główny autor odkrycia. Uczony dodaje, że obecnie ich uwaga skupi się na badaniu, czy w innych miejscach pogrzebowych kwarc był wykorzystywany w podobny sposób. Może to pomóc ustalić powiązania pomiędzy poszczególnymi społecznościami neolitycznymi, a badacze mają nadzieję, że ich praca rzuci nowe światło na tradycje z czasów epoki kamienia. Kiedy zaczął się neolit? Neolit to ostatni okres epoki kamienia, który poprzedzał epokę brązu. Najwcześniej rozwinął się na obszarach Izraela, Syrii i Palestyny ok. 9000 r. p.n.e. W Europie epokę datuje się na lata 6200–4500 p.n.e. W tym czasie ludzie zaczęli uprawiać rośliny, hodować zwierzęta i zakładać stałe osady. W neolicie doszło również do rewolucji w zakresie technologii obróbki kamienia. Historia z grobów. Pogańskie korzenie pochówku w Polsce Dla człowieka pierwotnego zwłoki były źródłem pożywienia. Z czasem zaczął grzebać zmarłych krewnych – głównie po to, by nie zjedli ich inni. Pierwsze groby nad Wisłą pojawiły się... To w tym okresie ludzie zaczynają wyrabiać ceramiczne przedmioty, takie jak misy, naczynia, figurki i garnki. W neolicie rozwijają się również kulty religijne. Jednym z najważniejszych był kult Wielkiej Matki, która była boginią płodności. Na terenach dzisiejszej Polski epoka ta trwała w latach 5200–1900 p.n.e. Źródło: Cambridge Archeological Journal. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Archeolodzy odnaleźli grobowce ponad 65 brytyjskich monarchów. Mogą być związani z legendą o Królu Arturze
Według najnowszych badań, grobowce odnalezione na Wyspach Brytyjskich należały do brytyjskich królów, ich rodzin oraz bardzo wpływowych osób. Naukowcy twierdzą, że pochodzą z tak zwanych Wieków Ciemnych, czyli okresu średniowiecza od końca V w do połowy X w wieku naszej ery.
W tym artykule: Naukowcy odnaleźli co najmniej dwadzieścia kompleksów pogrzebowych W V wieku Wielką Brytanię podbijały plemiona anglosaskie Miejsca pochówku królów znajdują się tam, gdzie niegdyś rządził Król Artur Grobowce Brytów były dużo bardziej skromne niż grobowce Anglosasów Po analizie tysięcy grobowców z V wieku, naukowcy dostrzegli pewne nieznaczne różnice Nowe badania zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym "Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland". Naukowcy opisali w nich odnalezienie grobowców, w których pochowano królów i ich rodziny z czasów wczesnego średniowiecza. Archeolodzy są przekonani, że odkrycie jest przełomem, które rzuca nowe światło na naszą wiedzę i zrozumienie tego okresu historycznego na Wyspach Brytyjskich. Naukowcy odnaleźli co najmniej dwadzieścia kompleksów pogrzebowych Badaczom udało się zidentyfikować co najmniej dwadzieścia kompleksów grobowych, w których mieli zostać pogrzebani królowie i królowe. W każdym z nich znajdowało się maksymalnie pięć grobów. Wstępna analiza wykazała, że pochodzą z V i VI wieku. W katedrze Notre-Dame znaleziono grobowce i kompletny ołowiany sarkofag. Odkrycie o „nadzwyczajnej wadze naukowej” W czasie prac rekonstrukcyjnych w paryskiej katerze Notre-Dame archeolodzy natrafili na niezwykłe znalezisko. W samym środku budowli pod podłogą odkryto kilka grobowców i nienaruszony sarkofag... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-katedrze-notre-dame-znaleziono-grobowce-i-kompletny-olowiany-sarkofag-odkrycie-o-nadzwyczajnej-wadze-naukowej-fot-magdalena-salik-f5414ca.jpeg" width="933" height="700" alt="W katedrze Notre-Dame znaleziono grobowce i kompletny ołowiany sarkofag. Odkrycie o „nadzwyczajnej wadze naukowej” (fot. Magdalena Salik)" title="W katedrze Notre-Dame znaleziono grobowce i kompletny ołowiany sarkofag. Odkrycie o „nadzwyczajnej wadze naukowej” (fot. Magdalena Salik)" /> To okres w historii Wielkiej Brytanii, o którym wiadomo niewiele, ze względu na znikome źródła. Dotychczas udało się odnaleźć tylko dziewięć anglosaskich miejsc pochówku, ale tylko jedno należało do rdzennego brytyjskiego króla. W V wieku Wielką Brytanię podbijały plemiona anglosaskie W V wieku rozpoczęły się podboje ziem brytyjskich przez germańskich Anglów, Sasów i Jutów. W rezultacie wojen i podbojów, rdzenni Anglicy, czyli celtyccy Brytowie, musieli wyemigrować na północ i zachód swojego kraju. O Brytach do tej pory archeolodzy i historycy wiedzieli najmniej. Wokół tego ludu wytworzyło się więcej legend i mitów, niż zgromadzono wiarygodnej wiedzy. Najnowsze odkrycie może to zmienić. Naukowcy twierdzą, że to właśnie do celtyckich Brytów należą szczątki odnalezione w grobowcach. Co ważne, nie mówimy tu o rolnikach czy kupcach, ale staroangielskich królach i władcach, co czyni badania jeszcze bardziej ekscytującymi. Miejsca pochówku królów znajdują się tam, gdzie niegdyś rządził Król Artur Nad nowymi badaniami czuwał Ken Dark, profesor z wydziału historii i archeologii na Uniwersytecie w Reading. Wraz z zespołem badaczy odnalazł te niezwykłe nekropolie na terenach zachodniej Anglii i Walii. Dziś znajdują się tam między innymi hrabstwa Somerset i Kornwalia. Historycy twierdzą, że to właśnie tam miał rządzić legendarny król Artur. Archeolodzy w Jordanii odnaleźli kompleks rytualny sprzed 9000 lat. To najstarsza konstrukcja skalna, jaką wybudował człowiek Kompleks rytualny został odnaleziony na wschodniej pustyni Jordanii. Pochodzi z okresu neolitu. Naukowcy twierdzą, że to najstarsza tak duża konstrukcja zbudowana przez człowieka. Prof. Dark twierdzi, że powodem, dla którego nie udało się dotąd odnaleźć wielu miejsc pochówku władców Brytów, są różnice pomiędzy nimi a Anglosasami w kwestii grzebania zmarłych. Plemiona, które podbiły Wielką Brytanię w V wieku, chowały swoich zmarłych w dużo bardziej wyszukany sposób. Grobowce Brytów były dużo bardziej skromne niż grobowce Anglosasów Archeolog przyznaje, że w nekropoliach anglosaskich władców znajdowały się ozdobne i drogie dary, które składano w ofierze. Z kolei grobowce Brytów były bardzo proste i skromne. Dlatego tak trudno jest zidentyfikować, które szczątki należały do rodzin królewskich. Naukowcom w końcu się jednak udało. – Królewskie groby Brytów były niezwykle pospolite. Niczym nie różniły się od miejsc pochówku „normalnych” ludzi – mówi prof. Dark. Chrześcijańscy Brytyjczycy, którzy pamiętali jeszcze Imperium Rzymskie, chcieli utrzymać swoją religię, a plemiona anglosaskie nazywali poganami, przypomina prof. Dark. Makabryczne odkrycie: w Anglii wykopano 40 szkieletów. Wszyscy zmarli mieli odcięte głowy... Ludzkie szczątki znajdowały się na cmentarzu z czasów Imperium Rzymskiego w angielskim hrabstwie Buckinghamshire. Archeolodzy twierdzą, że ciała należały głównie do przestępców i wszys... Jedyne szczątki władcy Brytów odnaleziono wcześniej w północno-zachodniej Walii. Należały do Cadfana, który władał walijskim królestwem Gwynedd, które zostało założone ok. 450 r. n.e. Król zmarł ok. 625 roku, a historycy wiedzą o nim głównie za sprawą inskrypcji wyrytej na kamieniu, w miejscu pochówku. Po analizie tysięcy grobowców z V wieku, naukowcy dostrzegli pewne nieznaczne różnice Prof. Dark wraz z grupą badaczy podjął się karkołomnego zadania. Postanowili przeanalizować tysiące stanowisk archeologicznych i miejsc, w których pochowano ludzi, zamieszkujących zachód Wielkiej Brytanii i Irlandii. Naukowcy twierdzą, że choć większość grobów wygląda skromnie i podobnie, to jednak są drobne różnice, które mogą świadczyć o wyższym statusie zmarłych. Archeolodzy twierdzą, że kompleksy grobowe, które miały należeć do królów, są większe niż standardowe. – Znaleźliśmy mnóstwo takich samych, skromnych miejsc pochówku, ale jest znikoma część z nich, która jest większa i bardziej okazała – podkreśla prof. Dark. To nie wszystko. Wszystko wskazuje na to, że tylko nieliczne nekropolie zostały zaprojektowane w taki sposób, że groby miały znajdować się w środku prostokątnego lub okrągłego ogrodzenia. Tak jak miało to miejsce między innymi w okolicy ruin zamku Tintagel, w północnej Kornwalii. To właśnie tam miał urodzić się król Artur. Źródło: Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland
4-latka odkryła ślad dinozaura sprzed 220 mln lat. Niezwykłe znalezisko w Walii
O tej 4-letniej dziewczynce mówi cały świat. Lily Wilder w czasie spaceru z tatą zauważyła odciśnięty w kamieniu ślad. Tata Lily zrobił zdjęcie znaleziska i skontaktował się ze specjalistami z dziedziny paleontologii.
23 stycznia Lily Wilder wybrała się na spacer z tatą i psem na plażę w Bendricks. Rodzina z pewnością nie spodziewała się, że przechadzka do supermarketu zaowocuje takim odkryciem. – To Lily i Richard (ojciec dziewczynki) odkryli ślad. Lily zauważyła go i powiedziała: „Spójrz tatusiu”. Kiedy Richard wrócił do domu i pokazał mi to zdjęcie, pomyślałam, że wygląda niesamowicie. Richard uznał, że odcisk jest zbyt piękny, aby mógł być prawdziwy – opowiada mama 4-latki, Sally Wilder. Początkowo rodzice dziewczynki uznali, że odcisk, który ma nieco ponad 10 cm, został wydrapany na skale przez artystę. Jednak pani Wilder wiedziała, że już wcześniej w tej okolicy znajdowano tego typu prehistoryczne odciski stóp. Postanowiła opublikować informację o odkryciu w mediach społecznościowych, aby znaleźć więcej informacji na ten temat. – Znalazłam stronę identyfikacji skamieniałości na Facebooku i opublikowałam tam zdjęcie, a ludzie po prostu oszaleli – opowiada mama Lily. Wkrótce potem z rodziną Wilderów skontaktowali się pracownicy Muzeum Narodowego Walii. Muzeum zabezpieczyło skamieniałość i poddało ją pierwszym analizom. Teraz eksponat należy do zbiorów muzeum. – Lily jest naprawdę podekscytowana, ale nie do końca rozumie, jakie to niesamowite – mówi pani Wilder o tym, jak córka zareagowała na wieść o odkryciu, którego stała się przypadkową autorką. Rodzice przyznają, że zainteresowanie ich córki dinozaurami znacznie wzrosło od czasu odkrycia i teraz Lily chętnie bawi się kolekcją zabawek i modeli dinozaurów. View oEmbed on the source website Eksperci uważają, że skamieniały ślad został najprawdopodobniej pozostawiony przez dinozaura, który miał około 75 centymetrów wysokości i 2,5 metra długości i chodził na dwóch tylnych łapach. 10-centymetrowy ślad wygląda podobnie do śladów Cerofyza - rodzaju teropoda z rodziny Coelophysidae, zamieszkującego niegdyś tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i południowej Afryki. – Ten skamieniały ślad dinozaura sprzed 220 milionów lat jest jednym z najlepiej zachowanych okazów w Wielkiej Brytanii i naprawdę pomoże paleontologom w uzyskaniu lepszego wyobrażenia o tym, jak żyły wczesne dinozaury – mówi Cindy Howells, kustoszka paleontologii w Muzeum Narodowym Walii. Skamielina jest tak szczegółowa, że widoczne są pazury i opuszki palców stopy. Analizy wskazują, że dinozaur, który pozostawił ślad, żył na początku triasu, kiedy region był pustynią usianą sporadycznie słonymi jeziorami. Dinozaury wyewoluowały zaledwie około 10 milionów lat przed tym, jak to tajemnicze trójpalczaste stworzenie przeszło przez obecnie walijski krajobraz, więc jego trop jest ważną wskazówką dotyczącą wczesnej historii dinozaurów. – Powiedziałbym, że jest to ważne odkrycie na skalę międzynarodową – podkreśla archeolog Karl-James Langford. – Podczas pandemii COVID naukowcy z Amgueddfa Cymru (Muzeum Narodowe Walii w języku walijskim – przyp. red.) podkreślali znaczenie przyrody na wyciągnięcie ręki i jest to doskonały przykład. Oczywiście nie wszyscy mamy ślady dinozaurów za progiem, ale jeśli poświęcimy trochę czasu, aby przyjrzeć się przyrodzie z bliska, będziemy mieć do czynienia z bogactwem przyrody – mówi Howells.
Stonehenge pierwotnie stało w Walii? Archeolodzy udowodniają, że część kamieni przeniesiono
Kamienna neolityczna budowla w Stonehenge od wieków rozbudza wyobraźnię naukowców i historyków. Ostatnio pojawia się coraz więcej rewelacji na jej temat. Kolejną są badania, z których wynika, że część kamieni do Stonehenge przeniesiono z terenu Walii, gdzie znajdowała się inna tego typu budowla zwana Waun Mawn, datowana na 3000 r.p.n.e. - wynika z najnowszych badań.
W tym artykule: Poszukiwania starożytnych kamieniołomów Cyfrowy odcisk i idealne dopasowanie Geoffrey z Monmouth, autor “Historii królów Brytanii” z 1136 r., twierdził w swoich pismach, że monolity w Stonehenge pojawił się dzięki czarodziejskiej mocy Merlina, który wykradł głazy z mitycznej irlandzkiej budowli zwanej Tańcem Olbrzymów. Nowe badania, choć nie uwzględniają magicznego pierwiastka, mogą potwierdzać, że i ta legenda – jak mawia powiedzenie – kryje w sobie ziarno prawdy. Mike Parker Pearson, profesor archeologii z University College London opisał na łamach “The Conversation” wyniki ostatnich badań zespołu, którego był członkiem. Archeolodzy z UCL we współpracy z geologami i archeobotanikami najpierw zlokalizowali miejsce wydobycia głazów, które tworzą tzw. błękitny krąg w Stonehenge. Odkrycie miejsca pierwotnych wykopalisk i narzędzi służących do wydobycia kamieni dało badaczom kolejną wskazówkę - mianowicie, że kamienie wykopano na ok. 400 lat przed tym, jak stanęły w obecnym miejscu. W Stonehenge odkryto ogromny i tajemniczy krąg dołów Blisko kamiennego kręgu w Stonehenge odkryto jeszcze jeden, o znacznie większej średnicy krąg szybów w ziemi. Otwory wykopano nawet 4500 lat temu. Odnośnie do znaczenia tej konstrukcji naukow... Poszukiwania starożytnych kamieniołomów “Stonehenge było budowane w pięciu etapach przez 1500 lat, począwszy od około 3000 lat p.n.e. Wśród jego kamieni są błękitne kamienie: mniejsze filary z dolerytu, ryolitu, popiołu wulkanicznego i piaskowca, o których od dawna wiemy, że pochodzą ze wzgórz Preseli w zachodniej Walii, oddalonych o ponad 225 km” - pisze Pearson. Wykopaliska w rejonie wzgórz Preseli pozwoliły odkryć narzędzia do wydobywania kamieni, a karbonizowane drewno i orzechy laskowe zidentyfikowane przez archeobotaniczkę Ellen Simmons dostarczyły dowodów na to, że ludzie wydobywali tu kamienie już około 3400 roku p.n.e. “Zastanawiająca była wczesna data wydobycia. Z pewnością przetransportowanie świeżo wydobytych błękitnych kamieni do Stonehenge nie mogło zająć 400 lat? Kamienie musiały stać gdzie indziej przez stulecia, zanim zostały przetransportowane do Wiltshire” - podkreśla archeolog. Zespół rozpoczął więc poszukiwanie możliwej pierwotnej lokalizacji głazów z błękitnego kręgu. Pod uwagę brano miejsca znajdujące się wystarczająco blisko starożytnych kamieniołomów na wzgórzach Preseli. Badacze skupili swoją uwagę na znanym od lat kręgu Waun Mawn, ale początkowo odrzucili tę opcję m.in. ze względu na niewielkie rozmiary pozostałości neolitycznej budowli. "Jednak nie mając szczęścia z innymi okrągłymi pomnikami w okolicy, wróciliśmy do Waun Mawn na ostatnie spekulacyjne wykopaliska. Ku radości wszystkich, nasz kierownik wykopalisk, Dave Shaw, odkrył dwa puste kamienne doły, po jednym na każdym końcu łuku kamieni, gdzie kiedyś stały brakujące kamienie. Późniejsze wykopaliska odkryły kolejne dziury, ułożone w okrąg o takiej samej średnicy, jak rów otaczający Stonehenge” - opisuje Pearson. I ty narzekasz na swoją robotę? Zobacz jak budowano Stonehenge Narzędzia, ślady po kamieniołomie oraz zalana wodą droga – to trzy najnowsze odkrycia w rejonie tajemniczej kamiennej budowli. Archeolodzy mówią, że znaleźli odpowiedzi na wiele pytań. Cyfrowy odcisk i idealne dopasowanie Naukowcy twierdzą, że montaż i demontaż kamiennych elementów w Waun Mawn musiał nastąpić przed 3000 r.pn.e., bowiem na ten czas datuje się powstanie pierwszego etapu Stonehenge. Aby potwierdzić tę teorię konieczne było datowanie osadu skalnego znalezionego w kamiennych lukach w Walii. W tym celu wykorzystano technikę zwaną optycznie stymulowaną luminescencją (OSL). OSL określa czas, w którym ziarna mineralne w osadzie były po raz ostatni wystawione na działanie światła dziennego, bezpośrednio przed osadzeniem. Używając tej metody, naukowcy datowali budowę Waun Mawn na drugą połowę czwartego tysiąclecia p.n.e. Oznacza to, że została zbudowana na krótko przed rozpoczęciem budowy Stonehenge. “Co najbardziej uderzające, odkryliśmy również kamienny odłamek w jednym z otworów w Waun Mawn, który musiał zostać oderwany od filaru z błękitnego kamienia, który pierwotnie tam stał. Potwierdzono, że jest to doleryt, rodzaj skały reprezentowany przez trzy kamienie w Stonehenge” - podkreśla naukowiec. W ramach badań stworzono także komputerowe modele śladów pozostałych w Waun Mawn. Wszystko po to, aby później spróbować do nich dopasować - niczym w drewnianej układance - kamienie znajdujące się w Stonehenge. Okazało się, że jeden z komputerowych odcisków z Waun Mawn idealnie pasuje. “Dowody łączące Waun Mawn ze Stonehenge są mocne. Pozostaje jednak jedno fascynujące pytanie: dlaczego ludzie neolitu przenieśli błękitne kamienie? Naukowa analiza skremowanych szczątków ludzi pochowanych w Stonehenge tysiące lat temu może dostarczyć odpowiedzi” - mówi Pearson odnosząc się do innych ostatnich odkryć. W niedawnych wykopaliskach w okolicy Stonehenge natrafiono na ludzkie szczątki. Możliwe, że należały do budowniczych neolitycznego pomnika.
I ty narzekasz na swoją robotę? Zobacz jak budowano Stonehenge
Narzędzia, ślady po kamieniołomie oraz zalana wodą droga – to trzy najnowsze odkrycia w rejonie tajemniczej kamiennej budowli. Archeolodzy mówią, że znaleźli odpowiedzi na wiele pytań.
Przede wszystkim chodzi o ustalenie w jaki sposób wielkie błękitne kamienie, z których składa się najstarsza część konstrukcji, trafiły w to miejsce. Według historyków Stonehenge miało aż 80 takich boków, do dziś zachowały się czterdzieści trzy. Największe z nich mierzą do dziewięciu metrów i ważą do dwóch ton. Zatem kwestia jak dotarły na miejsce jest naprawdę istotna. Nie zapominajmy, że mówimy o czasach sprzed ponad 5 tysięcy lat! Badania geologiczne kamieni wskazują, że mogą one pochodzić z walijskich kamieniołomów na wzgórzach Preseli. Te jednak znajdują się w odległości okolo 290 kilometrów od miejsca wzniesienia kręgu. Najnowże znaleziska to ślady po zaawansowanych pracach kamieniarskich, rampach załadunkowych, drogach oraz pozostałościach po ogniskach. Za pomocą badań chemicznych węgla w spalonych łupinach orzechów oraz w spalonej kredzie, które tam także wydobyto, ustalono, że kamieniołomy działały w tej okolicy około 5400 lat temu. Powstanie Stonehenge datuje się mniej więcej na czterysta lat później. Co zatem działo się z wielkimi głazami przez cztery wieki? Archeolodzy raczej nie wierzą, że sam transport głazów z kamieniołomów na wzgórze mógł tak długo trwać. Raczej podejrzewają, że kamienne konstrukcje musiały istnieć w najbliższej okolicy, jeszcze wcześniej. To właśnie ich części miały posłużyć do postawienia Stonehenge. Jakkolwiek transport dwutonowego głazu siłą ludzkich rąk wydaje się niemożliwy historia zna przykłady choćby z Indii, gdzie podobnej wielkości obikty transportowano na specjalnych drewnianych paletach niesionych przez 60 osób. Jak pracowano w kamieniołomach przy Stonehenge? Wymagało to połączenia siły i geniuszu, ponieważ droga wyjściowa z kamieniołomów była dość wąska i utrudniało to na przykład ustawienie drewnianych rolek. Archeolodzy mówią, że najprawdopodobniej budowniczowie z neolitu używali systemu opartego na linach i dźwigniach. Pracowały dwie ekipy, jedna opuszczała drewniane sanie z głazem, a druga je odbierała i zabezpieczała. Kolejne ekipy pracujące w tym miejscu będą szukać odpowiedzi na ptyanie czy błękitne kamienie rzeczywiście nie były elementami inncyh, wcześniejszych konstrukcji, zanim stały się częścią Stonehenge. Autor: Nick Romeo
Piękno i różnorodność otaczającego świata zawsze działa na człowieka inspirująco. Kiedy zachwyci nas wyjątkowy krajobraz czy też niezwykła forma, w którą przyoblecze się banalna deska, warto sięgnąć po aparat fotograficzny, by te inspiracje utrwalić.
Aby was do tego zachęcić, od niniejszego numeru National Geographic Polska rozpoczynamy prezentacje najlepszych prac nadsyłanych na nasz internetowy portal. Zdjęcia wybierane są z galerii wszystkich użytkowników NG. Własną galerię może stworzyć każdy – wystarczy zarejestrować się w serwisie www.galeria.pomoc.national-geographic.pl.