„Myślałem, że znam Włochy, ale Wyspa Ischia całkiem mnie zaskoczyła” – wyjątkowy przewodnik Travelera z mapą
Wyspa Ischia to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc południowych Włoch. Wulkaniczne pochodzenie wyspy, gorące źródła, średniowieczne zabytki i bujna śródziemnomorska roślinność przyciągają turystów z całego świata. Wraz z dziennikarzami Travelera poznaj historię Ischii, odkryj atrakcje i dowiedz się, jak zaplanować podróż na tę wyjątkową wyspę w Zatoce Neapolitańskiej.
Spis treści: Gdzie leży wyspa Ischia i jak się tam dostać? Historia Ischii – od starożytności po współczesność Najważniejsze atrakcje turystyczne Ischii Ischia jako centrum wellness i SPA Przyroda i krajobraz Ischii Kultura i życie lokalne Informacje praktyczne – jak zaplanować podróż na Ischię Położona na Morzu Tyrreńskim, nieopodal plaż Neapolu, Ischia jest największą z Wysp Flegrejskich i jedną z najbardziej fascynujących destynacji we Włoszech. Znana od starożytności jako Pithecusae, była pierwszą grecką kolonią na Półwyspie Apenińskim. Dziś zachwyca nie tylko swym dziedzictwem kulturowym, ale także wyjątkowym krajobrazem ukształtowanym przez siły wulkaniczne. Naturalne gorące źródła, monumentalny Zamek Aragoński i śródziemnomorskie ogrody termalne tworzą miejsce idealne zarówno dla miłośników historii, jak i relaksu. Gdzie leży wyspa Ischia i jak się tam dostać? Położenie geograficzne i wulkaniczne korzenie Ischia leży w Zatoce Neapolitańskiej i zajmuje powierzchnię ok. 47 km². To największa wyspa archipelagu Wysp Flegrejskich, do którego należą także Procida i Vivara. Najwyższy punkt wyspy – Monte Epomeo (788 m n.p.m.) – jest wygasłym wulkanem, który ukształtował dzisiejszy krajobraz wyspy. Ostatnia erupcja miała miejsce w 1302 roku, a jej ślady widoczne są do dziś w postaci lawowych pól i specyficznego ukształtowania terenu. Wulkaniczna przeszłość tłumaczy obecność licznych gorących źródeł – termalne wody i fumarole czynią z Ischii jedno z najstarszych uzdrowisk w Europie. Transport z Neapolu – promy i wodoloty Najłatwiejszym sposobem dotarcia na Ischię jest przeprawa morska z Neapolu. Promy i wodoloty kursują regularnie z portów Molo Beverello i Calata Porta di Massa. Rejs trwa od 50 minut (wodolot) do około 90 minut (prom). Bezpośrednie połączenia oferują także porty w Pozzuoli, Sorrento czy na Capri. Historia Ischii – od starożytności po współczesność Greckie początki i rzymskie dziedzictwo Już w VIII w. p.n.e. Ischia została zasiedlona przez Greków, którzy założyli tu pierwszą kolonię na Półwyspie Apenińskim – Pithecusae. Wkrótce wyspa stała się ważnym centrum handlu, znanym z produkcji ceramiki. Rzymianie, którzy przejęli kontrolę nad wyspą, wykorzystywali jej gorące źródła w celach leczniczych – Ischia była znanym kurortem już w czasach antyku. Średniowiecze i rola Zamku Aragońskiego W średniowieczu Ischia wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk – Bizancjum, Normanowie, Andegaweni i Aragończycy odcisnęli swoje piętno na historii wyspy. Najbardziej imponującym świadectwem tego okresu jest Zamek Aragoński, zbudowany na skalistej wysepce i połączony mostem z Ischią. Stanowił centrum obronne i polityczne, a dziś jest jedną z głównych atrakcji turystycznych. Współczesność i rozwój turystyki Od XIX wieku Ischia stała się celem podróży europejskiej arystokracji i artystów. Dziś to dynamicznie rozwijający się kierunek turystyczny, który łączy walory kulturowe, krajobrazowe i wellness. Najważniejsze atrakcje turystyczne Ischii Zamek Aragoński – wizytówka wyspy Monumentalny zamek, położony na skalistej wysepce połączonej mostem z miastem Ischia Ponte, to najważniejszy symbol wyspy. Początki zamku sięgają 474 r. p.n.e., kiedy Grecy z Syrakuz wznieśli tu pierwsze fortyfikacje. W późniejszych wiekach zamek był rozbudowywany przez Rzymian, Normanów i Aragończyków, którzy nadali mu obecny kształt w XV wieku. Przez stulecia pełnił funkcję obronną, a także był siedzibą klasztorów, kaplic i pałaców. Dziś można zwiedzać kaplicę św. Piotra w stylu bizantyjskim, kościół Niepokalanego Poczęcia, dawny klasztor klarysek, a także wystawy poświęcone historii wyspy. Z murów roztacza się zapierający dech w piersiach widok na Neapol, Capri i całe wybrzeże Kampanii. Ogrody termalne i źródła lecznicze Ischia od starożytności słynie z leczniczych wód termalnych – już Rzymianie budowali tu swoje łaźnie. Na wyspie znajduje się ponad sto źródeł, fumaroli i gorących kąpielisk. Najbardziej znane kompleksy to Giardini Poseidon Terme w Forio, oferujące ponad 20 basenów o różnej temperaturze, oraz Negombo w zatoce San Montano, gdzie naturalne jaskinie i łaźnie wulkaniczne łączą się z ogrodem botanicznym. Warto wspomnieć także o historycznych łaźniach Cavascura, wykutych w skale, które funkcjonują od czasów rzymskich. Wody bogate w siarkę, żelazo i minerały są stosowane w terapii chorób reumatycznych, dermatologicznych i układu oddechowego, a także w zabiegach odmładzających. Najpiękniejsze plaże i naturalne kąpieliska Wyspa zachwyca różnorodnością plaż. Spiaggia dei Maronti w Barano to jedna z najdłuższych – ma prawie 3 km i słynie z gorących fumaroli wydobywających się spod piasku. Z kolei Baia di San Montano to zaciszna zatoka z łagodnym zejściem do morza, idealna dla rodzin z dziećmi. W Forio znajduje się malownicza Spiaggia di Citara, tuż obok ogrodów Posejdona. Miłośnicy dzikiej przyrody docenią plażę Sant’Angelo, urokliwą rybacką wioskę z kolorowymi domami. W wielu miejscach można kąpać się w morzu, gdzie woda ma naturalnie podwyższoną temperaturę dzięki podziemnym źródłom geotermalnym – rzadkie zjawisko nawet w skali świata. Monte Epomeo – wędrówki i panorama Monte Epomeo, najwyższy szczyt Ischii (788 m n.p.m.), to obowiązkowy punkt programu dla miłośników trekkingu. Ścieżki prowadzące na szczyt wiją się przez winnice, kasztanowe lasy i skaliste formacje wulkaniczne. Dawniej znajdował się tu klasztor eremitów, którego pozostałości można zobaczyć do dziś. Z wierzchołka roztacza się niezwykła panorama – widać całą Zatokę Neapolitańską, Wezuwiusza, Capri, a przy dobrej pogodzie także wybrzeże Lacjum. To jedno z najlepszych miejsc na wyspie, by podziwiać zachód słońca. Ischia jako centrum wellness i SPA Historia terapii termalnych Już starożytni Grecy i Rzymianie odkryli niezwykłe właściwości gorących źródeł Ischii. Archeolodzy znaleźli ślady rzymskich łaźni oraz kanałów wodnych, które służyły do transportowania gorącej wody do kąpielisk publicznych. Rzymianie stosowali kąpiele nie tylko w celach higienicznych, ale również leczniczych – woda bogata w minerały łagodziła bóle reumatyczne, problemy skórne i choroby dróg oddechowych. W średniowieczu korzystanie z term miało także wymiar duchowy – uważano, że kąpiel oczyszcza ciało i duszę. W czasach nowożytnych wody Ischii zaczęły przyciągać europejską arystokrację i artystów, a XIX wiek przyniósł rozwój profesjonalnych kurortów leczniczych. To wtedy Ischia zaczęła być określana mianem „wyspy zdrowia”. Najbardziej znane uzdrowiska Na wyspie działa dziś kilkanaście dużych kompleksów termalnych oraz mniejsze, bardziej kameralne ośrodki. Giardini Poseidon Terme w Forio to największy park termalny w Europie – oferuje ponad 20 basenów o temperaturze od 28 do 40°C, a także łaźnie parowe wykute w skale. Negombo w zatoce San Montano łączy tradycyjne kąpiele z elementami nowoczesnego wellness – wśród zieleni znajdują się baseny o różnym składzie mineralnym oraz spa z masażami i terapiami błotnymi. Najstarszym uzdrowiskiem jest Cavascura Terme, funkcjonujące od czasów rzymskich – gorące źródła spływają tu po skalnych ścianach, tworząc naturalne prysznice termalne. Oprócz nich warto wspomnieć o parku Aphrodite Apollon w Sant’Angelo czy o mniejszych basenach publicznych, dostępnych dla mieszkańców i turystów. Przyroda i krajobraz Ischii Bioróżnorodność i typowa roślinność śródziemnomorska Ischia to wyspa niezwykle zielona – aż jedna trzecia jej powierzchni jest porośnięta lasami. W niższych partiach dominują gaje cytrusowe, winnice i oliwki, a w wyższych – lasy kasztanowe i dęby. Na stokach Monte Epomeo rosną endemiczne gatunki roślin, a wiosną cała wyspa tonie w kwiatach: bugenwilli, jaśminie i hibiskusie. Śródziemnomorski klimat sprzyja także uprawie ziół, takich jak rozmaryn czy oregano, które są ważnym składnikiem lokalnej kuchni. W okolicznych wodach żyje bogata fauna morska – od delfinów, po liczne gatunki ryb, które stanowią podstawę tradycyjnej diety mieszkańców. Wpływ aktywności wulkanicznej na florę i faunę Aktywność wulkaniczna ukształtowała nie tylko krajobraz, ale także charakter rolnictwa. Gleby wulkaniczne są jednymi z najbardziej żyznych w basenie Morza Śródziemnego, co sprzyja uprawie winorośli – z Ischii pochodzi wiele cenionych win, w tym białe Ischia Bianco i czerwone Ischia Rosso. Wulkaniczne podłoże nadaje winom unikatowy mineralny posmak. Również oliwki i warzywa z wyspy są cenione ze względu na intensywny smak. Co ciekawe, gorące źródła wpływają także na faunę – w niektórych zatokach można spotkać morskie mikroorganizmy przystosowane do wysokich temperatur. Kultura i życie lokalne Tradycje kulinarne i festiwale Kuchnia Ischii to połączenie śródziemnomorskiej prostoty z lokalnymi produktami. Najsłynniejszym daniem jest coniglio all’ischitana, czyli królik duszony w winie z dodatkiem pomidorów, czosnku i ziół. Popularne są także oliwy z oliwek, świeże ryby, owoce morza i lokalne sery, m.in. pecorino. Wina z wyspy od wieków cenione są przez kupców i podróżników. Latem odbywają się liczne festiwale kulinarne i kulturalne, jak Festa di Sant’Anna w lipcu – barwna procesja łodzi w zatoce Ischia Ponte, zakończona pokazem sztucznych ogni. Innym ważnym wydarzeniem jest Ischia Film Festival, który co roku przyciąga twórców i widzów z całego świata, odbywając się w malowniczej scenerii zamku Aragońskiego. Społeczność i styl życia mieszkańców Życie mieszkańców Ischii płynie w rytmie śródziemnomorskim – powoli, w zgodzie z naturą i tradycjami. Wielu z nich nadal zajmuje się rolnictwem i rybołówstwem, choć turystyka stała się głównym źródłem utrzymania. Ważne miejsce w życiu społecznym zajmuje rodzina i religia – liczne procesje i święta patronalne są okazją do wspólnych spotkań. Mieszkańcy słyną z gościnności i przywiązania do swojej wyspy, a lokalna kultura jest dumą, którą chętnie dzielą się z odwiedzającymi. Informacje praktyczne – jak zaplanować podróż na Ischię Z Polski nie ma bezpośrednich lotów na Ischię, ponieważ wyspa nie posiada własnego lotniska. Najwygodniej jest polecieć do Neapolu – bezpośrednie połączenia oferują linie z Warszawy, Krakowa, Wrocławia czy Gdańska, a lot trwa około 2,5 godziny. Z lotniska w Neapolu do portu Molo Beverello lub Calata Porta di Massa kursują autobusy i taksówki, skąd odpływają promy i wodoloty na Ischię. Rejs trwa od 50 minut do 1,5 godziny w zależności od rodzaju jednostki. Najlepszy czas na wizytę to maj–czerwiec oraz wrzesień–październik – wtedy pogoda jest ciepła, ale nie upalna, a liczba turystów mniejsza niż w szczycie sezonu. Lato bywa gorące i zatłoczone, natomiast zimą wiele kurortów termalnych działa w ograniczonym zakresie. Planując podróż, warto wcześniej zarezerwować nocleg – Ischia oferuje zarówno luksusowe hotele ze spa, jak i kameralne pensjonaty w rybackich wioskach. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
„Odwiedziłem Toskanię spoza przewodników”. Zielone serce Italii rozpieszcza zmysły
Toskania nie bez powodu kojarzy się z winnicami i zielonymi wzgórzami. Od wieków uchodzi za zielone serce Italii. Ale powodów, by odwiedzić ten magiczny region, jest znacznie więcej.
Spis treści: Grosseto – mało znana perła Toskanii Jak podróżować w zrównoważony sposób? Rowerem po Toskanii Butteri, czyli kowboje z Toskanii Uczta z oliwą pod księżycem Żeby było ciepło i zielono – takimi kryteriami kierujemy się zazwyczaj przy wyborze kierunków na jesienny urlop. Miejsc, które w październiku czy listopadzie wyglądają zupełnie inaczej niż pochmurna Polska oczywiście nie brakuje. W samej tylko Europie do wyboru mamy niemal całe południe kontynentu wraz z wyspami. Ja słońca szukałem Toskanii. Nie było to trudne, bo nawet w drugiej połowie października toskańskie termometry wskazywały powyżej 20 stopni Celsjusza. W Grosseto – bo właśnie ta prowincja była celem podróży – zielono jest za to przez cały rok. Dosłownie i w przenośni, co potwierdza tytuł European Green Pioneer of Smart Tourism przyznany miastu Grosseto w 2024 r. przez Komisję Europejską. Grosseto – mało znana perła Toskanii Komisja Europejska przyznała tytuł Grosseto po tym, jak miasto zrobiło wrażenie na europejskim jury zrównoważonymi i ekologicznymi praktykami turystycznymi, pokazując, że może być wzorem do naśladowania dla innych kierunków. – Sukces jest wynikiem wielu lat wysiłków skupionych na wzmacnianiu naszego dziedzictwa naturalnego i kulturowego. To dopiero początek naszej podróży w kierunku bardziej zielonej i zrównoważonej przyszłości dla Grosseto – zapowiada Antonfrancesco Vivarelli Colonna, burmistrz Grosseto. Jedną z głównych zalet miasta jest brak masowej turystyki, co tworzy kameralną atmosferę, idealną dla tych, którzy chcą odkrywać Toskanię poza utartymi szlakami. Średniowieczne centrum Grosseto, otoczone imponującymi murami, oferuje urokliwe zakątki, kawiarnie serwujące lokalne specjały oraz galerie sztuki, gdzie wystawiają się lokalni artyści. Podróżując po Grosseto i jego okolicach, turyści mogą zanurzyć się w autentycznym, wolnym tempie życia, które jest esencją Toskanii. Dla tych, którzy szukają alternatywy dla popularnych i zatłoczonych miejsc turystycznych, Grosseto stanowi wyjątkową propozycję, gdzie nowoczesność harmonijnie współgra z tradycją, a zrównoważony rozwój staje się faktem, nie tylko hasłem. Jak podróżować w zrównoważony sposób? O zrównoważonej turystyce mówi się ostatnio coraz więcej. W gąszczu informacji trudno jednak zrozumieć, na czym tak naprawdę polega ten zielony trend służący planecie. W skrócie można powiedzieć, że zrównoważona turystyka opiera się na podróżowaniu w sposób, który minimalizuje negatywny wpływ na środowisko, kulturę i społeczności lokalne, jednocześnie wspierając ich rozwój i ochronę. Chodzi o odpowiedzialne korzystanie z zasobów tak, by miejsca turystyczne mogły służyć kolejnym pokoleniom. Zrównoważona turystyka zaczyna się już przy wyborze środka transportu. Grosseto jest świetnie skomunikowane kolejowo z największymi miastami we Włoszech, w tym z Rzymem i Turynem. Entuzjaści pociągów mogą zaplanować podróż z Polski od Grosseto również wyłącznie koleją. Taka przygoda obejmie przesiadki np. w Wiedniu. Na miejscu również można poruszać się bez użycia samochodu. Rowerem po Toskanii Dzięki rozbudowanej infrastrukturze dla rowerzystów Grosseto stawia na zrównoważony rozwój mobilności i aktywną turystykę. Miasto oferuje wypożyczalnie rowerów elektrycznych, które ułatwiają poruszanie się po dłuższych i bardziej wymagających trasach, takich jak odcinki górskie. Wytrwalsi rowerzyści mogą skorzystać z możliwości eksploracji bardziej zróżnicowanego terenu, co pozwala im odkrywać urokliwe toskańskie wioski oraz historyczne miejsca, jak ruiny starożytnego etruskiego miasta Roselle. Liczne trasy rowerowe prowadzą przez malownicze krajobrazy – od nadmorskich ścieżek wzdłuż wybrzeża Morza Tyrreńskiego po zielone wzgórza i doliny parku Maremma. Dla tych, którzy preferują łagodniejsze trasy, dostępna jest ścieżka rowerowa biegnąca od Grosseto do Alberese, która oferuje widoki na malowniczą rzekę Ombrone, prowadzącą do Parku Maremma, znanego z różnorodnej flory i fauny. Miłośników przyrody i aktywnego wypoczynku na pewno zainteresuje też rezerwat Diaccia Botrona. To ajwiększe mokradło we Włoszech, będące domem dla wielu gatunków ptaków. Można tam spotkać m.in. flamingi. Poza miesiącami letnimi, kiedy odwiedzających jest mniej, ptaki zbliżają się do wytyczonych dla turystów ścieżek. Obserwacje fauny z bliska ułatwia też specjalna budka dla ornitologów. Butteri, czyli kowboje z Toskanii O autentyczność prowincji Grosseto dbają też konkretne osoby. Na przykład grupa znana jako butteri. To miejscowi pasterze i kowboje, których zadaniem jest nie tylko opieka nad bydłem, ale także zachowanie równowagi ekosystemu parku naturalnego Maremma. Butteri od wieków pilnują stad długorogich krów rasy maremmana, wypasając je na naturalnych terenach i troszcząc się o ochronę tego unikalnego obszaru. Dzięki nim park Maremma zachowuje swoją naturalną różnorodność i jednocześnie wspiera bioróżnorodność regionu. Butteri posługują się tradycyjnymi metodami i są przykładem dziedzictwa kulturowego Grosseto. Ich praca odgrywa kluczową rolę w promocji zrównoważonej turystyki – pokazując, jak człowiek i natura mogą współistnieć harmonijnie, bez ingerencji masowej mechanizacji. Na co dzień butteri oferują odwiedzającym unikalne pokazy jazdy konnej i technik pracy z bydłem, co stanowi jedną z największych atrakcji regionu i daje turystom możliwość zobaczenia, jak wygląda życie prawdziwego toskańskiego kowboja. Ta symbioza pracy z przyrodą jest przykładem na to, jak turystyka może wspierać zarówno ochronę środowiska, jak i tradycję, zamiast ją niszczyć. Obecnie w Toskanii pracuje tylko piętnastu butteri. W tym roku po raz pierwszy w historii przyuczenia do tej wymagającej fizycznie profesji podjęła się kobieta. Uczta z oliwą pod księżycem Kolejną atrakcją regionu, która przyciąga turystów szukających autentycznych doświadczeń, jest Oil Festival w Batignano, malowniczym miasteczku położonym niedaleko Grosseto. To wydarzenie, odbywające się każdej jesieni (w ostatnią sobotę października) promuje tradycyjne techniki tłoczenia oliwy, które są ekologiczne oraz zachowują jej naturalny smak i wartości odżywcze. Na straganach można nabyć także inne miejscowe specjały, w tym miód. Oil Festival to przykład, jak można połączyć przyjemność z poznawaniem tradycyjnych smaków z odpowiedzialnym podejściem do produkcji, które minimalizuje ślad ekologiczny. Dzięki takim inicjatywom region Grosseto zyskuje na znaczeniu jako lider w zrównoważonej turystyce gastronomicznej, oferując możliwość odkrywania Toskanii przez pryzmat lokalnych smaków i tradycji. Choć festa przy muzyce granej na żywo zaczyna się dopiero w godzinach wieczornych, już wcześniej chętni mogą wstąpić do domów lokalsów, a stoją dosłownie otwarte. Z okazji corocznego festiwalu gospodynie z Batignano przygotowują ciasta i inne przysmaki, którymi można się częstować po uiszczeniu drobnej opłaty. Wieczorem uczta przenosi się na uliczki i place poutykane między budynkami z kamienia. Na talerzach lądują smażone na oliwie donzelle, a zaraz po nich gnocchi z sosem pomidorowym i parmezanem. Sąsiedzi donoszą butelki z czerwonym winem. A to wszystko z dala od typowych turystycznych odpustów. Nie ma więc ani stoisk z magnesami, ani innych "atrakcji". Bo Batignano, tak jak i reszcie prowincji Grosseto, nie zależy na przyciąganiu tłumów gości, a na podtrzymaniu lokalnych tradycji. Każdy jest zaproszony do ich odkrywania – w duchu zrównoważonej turystyki, ma się rozumieć. Źródło: National Geographic Polska. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Nie tylko Watykan. Papież Leon XIV znalazł tu swoje miejsce na ziemi
Po raz pierwszy od lat papież znów odpoczywa w Castel Gandolfo. Leon XIV postanowił wskrzesić tradycję letnich wakacji nad Jeziorem Albano. Ale to miasteczko skrywa więcej niż tylko piękne widoki.
Spis treści: Gdzie papież spędza urlop? Castel Gandolfo – co to za miejsce? Miasteczko Castel Gandolfo od wieków odgrywa szczególną rolę na mapie Włoch. To właśnie tutaj, nad błękitnym Jeziorem Albano, papież Leon XIV postanowił spędzić swój pierwszy urlop od wyboru na tron Stolicy Piotrowej. Wypoczynek Ojca Świętego przypomniał światu nie tylko o tradycji papieskich wakacji, ale też o samym Castel Gandolfo. Malownicza miejscowość jest położona na wzgórzach Lacjum, około 24 kilometry na południowy wschód od Rzymu. Od XVII wieku do 2013 roku kolejni zwierzchnicy Kościoła katolickiego korzystali z pałacu papieskiego jako miejsca odpoczynku. W czasie II wojny światowej rezydencja pełniła też funkcję azylu. Ukrywano tam kilka tysięcy Żydów i uchodźców. Ostatnim papieżem, który aktywnie korzystał z pałacu był Benedykt XVI. Gdzie papież spędza urlop? Papież Franciszek zrezygnował z letnich wyjazdów do Castel Gandolfo. Co więcej, przekształcił rezydencję w muzeum otwarte dla zwiedzających. Turyści mogą dziś zwiedzać apartamenty papieskie, ogród, prywatną kaplicę i dziedziniec z kolekcją historycznych papamobili. Nadal jest tam jednak przestrzeń wypoczynkowa. Leon XIV wybrał Castel Gandolfo na swój pierwszy urlop nie tylko ze względu na tradycję. Trzeba przyznać, że to wyjątkowe miejsce z wielu powodów. Villa Barberini łączy historyczny majestat z ciszą i pięknem przyrody. Z tarasu można podziwiać widok na jezioro Albano. W trakcie wakacji papież nie tylko odpoczywa. W planach ma nabożeństwa i spotkania z wiernymi. W niedzielę 20 lipca oraz podczas Wniebowzięcia NMP (15 sierpnia) poprowadzi modlitwę Anioł Pański z centralnego placu Castel Gandolfo. To rzadkość, bo zwykle tego typu wydarzenia są celebrowane z okna Pałacu Apostolskiego w Watykanie. Castel Gandolfo – co to za miejsce? W Castel Gandolfo mieszka niespełna 9 tysięcy osób. Miejscowa gospodarka w dużej mierze opiera się na turystyce. Wizyta papieża to nie tylko powód do dumy, ale i realne wsparcie dla społeczności. Restauracje, kawiarnie czy sklepiki z pamiątkami notują wtedy znacznie większy ruch. Nieopodal znajduje się także Obserwatorium Watykańskie, jedno z najstarszych na świecie, prowadzące badania astronomiczne już od końca XVI wieku. Mieszkańcy liczą, że wizyta Leona XIV nie będzie jednorazowym epizodem, ale początkiem nowego rozdziału w relacji Watykanu z miasteczkiem. Z Rzymu do Castel Gandolfo najwygodniej dojechać pociągiem regionalnym z dworca Termini. Podróż trwa ok. 40 minut, a stacja docelowa znajduje się 10 minut spacerem od centrum miasteczka. Alternatywnie można dojechać samochodem (ok. 45 minut) trasą Via Appia Nuova, mijając malownicze tereny Parku Regionalnego Castelli Romani. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Włoskie lato droższe niż kiedykolwiek. Nawet 1500 euro za zwykły namiot na plaży
Ceny na włoskich plażach osiągają rekordowe poziomy. Eksperci alarmują, że lato 2025 we Włoszech to już luksus nie dla każdego. Sprawdź, gdzie jest najdrożej.
Spis treści: Ile naprawdę kosztuje dziś wypoczynek na włoskim wybrzeżu? Dlaczego we Włoszech ceny biją rekordy? W cieniu turystycznego boomu W 2024 roku Włochy odwiedziło rekordowe 65 milionów turystów, co czyni je jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc na świecie. Kraj ten nieustannie przyciąga wyjątkowym połączeniem historii, sztuki, kultury i wybrzeża. Jednak wzrost popularności wiąże się również z rosnącymi cenami – szczególnie na plażach. Media obiegły właśnie zaskakujące informacje o kosztach wynajmu namiotów na luksusowych włoskich przystaniach. Ile naprawdę kosztuje dziś wypoczynek na włoskim wybrzeżu? Organizacja włoskich konsumentów Codacons opublikowała analizę cen na letnich plażach, w której ujawniono szokujące dane. Za dzień spędzony w „standardowym” namiocie plażowym trzeba zapłacić około 600 euro, co zazwyczaj obejmuje dwa leżaki, dwa fotele i stolik. Jednak oferta premium – czyli wynajem tzw. „tenda imperiale” w ekskluzywnych miejscach, takich jak Twiga w Versilii w Toskanii – potrafi kosztować nawet... 1500 euro dziennie. Owe „pałacowe namioty” obejmują wtedy cztery łóżka, cztery leżaki, stół i krzesełka. Podobne stawki obowiązują również w Nikki Beach na Sardynii (około 550 euro) czy w Forte dei Marmi i Wenecji (od 515 do 560 euro). To oznacza, że wakacje we Włoszech stają się coraz droższe nie tylko dla zagranicznych turystów, ale także dla lokalnych mieszkańców. Takie ceny to poważny cios dla rodzin planujących letni wypoczynek. Codacons alarmuje, że za podobne pieniądze można zarezerwować tygodniowy pobyt w hotelu w niektórych regionach. Dlaczego we Włoszech ceny biją rekordy? W cieniu turystycznego boomu Tłumy spragnione słońca i morza, rosnąca popularność włoskich plaż, a także coraz bardziej luksusowe oferty sprawiają, że lokalne władze i przedsiębiorcy coraz częściej stosują taryfy uzależnione od pory dnia, rodzaju usługi czy prestiżu lokalizacji. To klasyczny model dynamicznego ustalania cen. W sezonie letnim nie brakuje ekskluzywnych propozycji, takich jak prywatne kabiny, obsługa premium, muzyka, wysokokaloryczne menu czy koktajle – wszystko to znacząco zwiększa koszt pobytu przy plaży. Organizacja Codacons podkreśla, że to zjawisko odzwierciedla rosnącą presję, jaka spoczywa na najpopularniejszych kurortach. Wysokie ceny dotyczą już nie tylko luksusowych lokalizacji – coraz częściej są odczuwalne również w regionach średniego standardu. Nawet podstawowe oferty, takie jak „standardowy” namiot plażowy, wiążą się z coraz wyższymi dopłatami. To skutek zarówno inflacji, jak i rosnącego popytu na turystyczne doświadczenia w wersji premium – na poziomie, który jeszcze kilka lat temu wydawał się nieosiągalny. Źródła: Codacons, bankier.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Oto miasto z bogatymi tradycjami akademickimi. Jest jednym z najciekawszych miejsc na północy Włoch
Padwa to miasto z bogatą historią akademicką i do dziś stanowi ważny ośrodek uniwersytecki we Włoszech. Nie oznacza to jednak, że turyści nie mają tam czego szukać. Wprost przeciwnie. Po bogatej historii miasta pozostały liczne zabytki, które dziś stanowią o atrakcyjności tego miejsca. Co zobaczyć w Padwie? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Turystyczna perła na północy Włoch Z rąk do rąk, czyli historia Padwy od starożytności do XIX wieku Co warto zobaczyć w Padwie? Padwa kojarzy się przede wszystkim z trzecim najstarszym uniwersytetem we Włoszech i z obowiązkowym punktem na trasie każdej polskiej pielgrzymki do tego kraju. Nie można jednak zapominać o turystycznych walorach tego miasta. Stolica prowincji o tej samej nazwie imponuje ilością zabytków, nie tylko sakralnych, ale także świeckich. Turystyczna perła na północy Włoch Północne Włochy są szczególnie często wybieranym kierunkiem wakacyjnych wojaży. Trudno się temu dziwić. Miasta jak Wenecja czy Werona są przecież turystycznymi wizytówkami tego wspaniałego kraju. Nie można jednak zapomnieć, że w tej samej części Włoch, w regionie Wenecji Euganejskiej, rozciąga się także Padwa. Zlokalizowana nad brzegiem rzeki Bacchiglione, jest trzecim, bo zamieszkanym przez ponad 208 tys. osób, miastem regionu. Padwa kojarzy się przede wszystkim z tradycjami akademickimi. Przechadzając się nastrojowymi ulicami, szybko można dojść do wniosku, że studenci stanowią lwią część jej mieszkańców. Nie można jednak zapomnieć, że miasto ma długą historię i jako takie ma do zaoferowania wiele atrakcji. Z rąk do rąk, czyli historia Padwy od starożytności do XIX wieku Padwę, a właściwie Patavium (bo taką nazwę nosiło wówczas miasto), założył indoeuropejski lud Wenetów, w IV wieku p.n.e. Na przestrzeni lat miasto stanowiło cel częstych ataków. W 601 roku, gdy tamtejsze ziemie najechali zachodniogermańscy Longobardowie niemal doszczętnie zostało zrównane z ziemią. Niemal 200 lat później cesarz Karol Wielki położył kres ich panowaniu. Padwa zaczęła rozkwitać w XII stuleciu, kiedy miasto przekształciło się w niezależną republikę. Powstał tam wówczas słynny uniwersytet, trzeci we Włoszech (po Uniwersytecie Bolońskim i Szkole Medycznej w Salerno). W XVIII wieku Padwa znalazła się pod panowaniem Republiki Weneckiej. Po jej rozpadzie, miasto przejęli Francuzi, jednak po zawarciu traktatu pokojowego znalazła się w granicach Austrii. W 1805 roku miasto przejęli Włosi, jednak już po dziewięciu latach ponownie przypadło w udziale Austriakom. Dopiero w 1866 roku weszło w skład Królestwa Włoch. Uniwersytet Padewski Nie ulega wątpliwości, że miasto kojarzy się przede wszystkim ze słynnym na całym świecie uniwersytetem. Trzecią włoską uczelnię założyli w 1222 roku uczeni, którzy w poszukiwaniu wolności akademickiej opuścili Uniwersytet Boloński. Tworzeniu uniwersytetu przyświecała maksyma wyrażająca swobodę w wyrażaniu myśli i opinii: Universa Universis Patavina Libertas, czyli „Wolność Padwy jest absolutnie dla każdego”. Początkowo na Uniwersytecie Padewskim wykładane były nauki prawne i teologia. W 1399 roku uczelnia doczekała się podziału na dwie instytucje. Pierwsza, Universitas Iuristarum, była poświęcona prawu (cywilnemu i kanonicznemu) i teologii. W drugiej, Universitas artistarum, nauczano filozofii, gramatyki, dialektyki, retoryki, medycyny i astronomii. Ponowne scalenie uczelni nastąpiło dopiero w 1813 roku. Na przełomie XVI i XVII wieku wykładał tam sam Galileusz. Uniwersytet Padewski wykształcił wiele sławnych osobistości. Wśród absolwentów słynnej uczelni nie brakuje Polaków. Wystarczy wspomnieć choćby o Macieju z Miechowa, Mikołaju Koperniku, Janie Kochanowskim, Janie Zamoyskim, Pawle Włodkowicu czy Marcinie Kromerze. Św. Antoni z Padwy Mówiąc o historii miasta, nie można nie wspomnieć o jednym z najsławniejszych świętych Kościoła katolickiego. Św. Antoni z Padwy, a właściwie Fernando Martins de Bulhões, przybył do miasta na przełomie 1227 i 1228 roku, gdy został mianowany prowincjonałem Romandioli, która obejmowała całą północną Italię. Po roku pełnienia posługi w klasztorze Świętej Marii ciężko zachorował. Zmarł 13 czerwca 1231 roku. Jego proces kanonizacyjny zapisał się w historii jako najkrótszy. Papież Grzegorz IX ogłosił go świętym po zaledwie 352 dniach po śmierci. Co warto zobaczyć w Padwie? W Padwie nie przetrwało zbyt wiele obiektów z czasów rzymskich. Najlepiej zachowała się rzymska arena, gdzie latem działa kino plenerowe. We wspaniałym stanie zachowała się natomiast średniowieczna i renesansowa architektura. To przede wszystkim skarby architektury sakralnej, jednak nie tylko. Zwiedzając to piękne miasto można natrafić na wiele świeckich zabytków, z których większość ma mniejszy lub większy związek z akademickimi tradycjami Padwy. Palazzo del Bo Naszą listę atrakcji Padwy otwiera najcharakterystyczniejsza wizytówka miasta. Funkcję głównego budynku Uniwersytetu Padewskiego Palazzo del Bo zaczął pełnić w 1539 roku. Samodzielnie można zwiedzić dziedziniec, podziwiając wspaniałe uczelniane mury. Namawiamy jednak na wycieczkę z przewodnikiem. Można wówczas wejść do historycznych sal, gdzie wykładali najznakomitsi uczeni i gdzie kształciły się najwybitniejsze umysły. Zwiedzić można też wspaniały Teatr Anatomiczny. Najstarszy tego typu obiekt na świecie powstał w 1594 roku. W wielopoziomowym amfiteatrze, który do dziś pozostaje świadectwem roli Padwy w badaniach anatomicznych, odbywały się sekcje medyczne. W XVI i XVII wieku do tego typu praktyk podchodzono jak do bezczeszczenia zwłok, więc ich przeprowadzanie wymagało uprzedniej zgody. Te nie były wydawane zbyt często, więc obiekt zaprojektowano w taki sposób, by w pokazie jednorazowo mogło uczestniczyć możliwie najwięcej słuchaczy. Orto Botanico W 1545 roku, na terenach otaczających Uniwersytet Padewski, z inicjatywy Giovanniego Battisty da Monte powstał zieleniec, mający służyć studentom medycyny. Prowadzone tam uprawy przyczyniały się do badań nad ziołolecznictwem. Wówczas był to innowacyjny pomysł, który z czasem przeistoczył się w wielką atrakcję miasta. Ogród zaprojektowany na planie koła wpisano w kwadrat poprzecinany wzdłuż i wszerz alejami. Z czasem wybudowano tam szklarnie i obiekty mające zwiększyć jego atrakcyjność: fontanny, posągi i zegary słoneczne. Bazylika św. Antoniego Tego obiektu właściwie nie trzeba reklamować. Bazylika św. Antoniego, patrona Padwy, należy do najchętniej odwiedzanych miejsc w mieście. Imponujący kościół wzniesiono w XIII stuleciu, niedługo po kanonizacji portugalskiego franciszkanina. Wcześniej znajdował się tam kościół Santa Maria Mater Domini, który po wybudowaniu nowej świątyni stał się jedną z jego kaplic. We wnętrzu mieści się grób św. Antoniego. Na ołtarzu można podziwiać krucyfiks i rzeźby samego Donatella. Ten sam artysta jest autorem posągu konia i jeźdźca, który znajduje się na kościelnym dziedzińcu. Bazylika Santa Giustina Wymieniając sakralne skarby Padwy, nie można pominąć bazyliki św. Justyny. Kościół wzniesiony w XV wieku do dziś pozostaje jedną z najważniejszych katolickich świątyń na północy Włoch. Wnętrze kościoła kryje nie tylko cenne zabytki sztuki, ale także relikwie świętych Kościoła katolickiego. W lewym ramieniu transeptu znajduje się alabastrowy sarkofag, w którym spoczęły szczątki Łukasza Ewangelisty. W prezbiterium, poniżej nastawy ołtarzowej, umieszczono relikwie patronki kościoła, a w prawym ramieniu transeptu – relikwie św. Macieja Apostoła. W kaplicy św. Marii spoczywa św. Prosdocym. Palazzo della Ragione Średniowieczna hala targowa została wzniesiona w 1219 roku. To największy tego typu obiekt w Europie. Mierzy aż 24 m wysokości. Oprócz punktów handlowych i zakładów rzemieślniczych, historycznie mieściła się tam także sala sądowa. Wnętrze zdobią wspaniałe freski przedstawiające planety i znaki zodiaku. Parto della Valle Ten owalny plac jest jednym z najcharakterystyczniejszych miejsc w mieście. Otacza go kanał wodny, nad którym prowadzą cztery nieduże mosty. Te prowadzą na wyspę Isola Memmia, na środku której wzniesiono fontannę. Wzdłuż kanału podziwiać można posągi osób zasłużonych dla Padwy. W ten sposób upamiętnieni zostali Galileusz i Dante, a także między innymi Jan III Sobieski i Stefan Batory. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
W tym miejscu bycie rolnikiem to prestiż. Nie zawsze tak było
Tyrol Południowy nie przypomina typowych włoskich krajobrazów. Nie usłyszymy tu też na każdym kroku włoskiego języka. To tu Europejczycy szukają wytchnienia od pędu życia w mieście.
Spis treści: Autentyczne doświadczenia w Roter Hahn Bycie rolnikiem to duma Przed podróżą Czasy, kiedy pierwszym skojarzeniem z luksusem były wczasy pod palmami, powoli przechodzą do lamusa. Dziś wakacje w tzw. ciepłych krajach nie są drogie, a tanie linie lotnicze oferują dziesiątki rejsów na słoneczne wyspy. W zatłoczonych kurortach pogoda dopisuje, ale trudno się tam wyciszyć, a dla wielu z nas to właśnie cisza jest potrzebna do prawdziwego relaksu. Cisza, wolniejszy rytm dnia i powrót do natury. Gdzie szukać takich luksusów? Na przykład w Tyrolu Południowym. Autentyczne doświadczenia w Roter Hahn Ten północny region we Włoszech różni się od reszty kraju, choćby górskimi pejzażami. Jednak nie tylko Dolomity przyciągają turystów w te strony. To w Tyrolu Południowym powstało zrzeszenie agroturystyk Roter Hahn. Dziś tworzy je ponad 1600 gospodarstw. Nocleg w jednym z nich to gwarancja nie tylko wysokiej jakości, a również doświadczenia codzienności mieszkańców. Roter Hahn, czyli Czerwony Kogut w języku niemieckim, jest symbolem autentyczności, lokalności i rodzinnej gościnności. Na długo zapamiętam poranki w gospodarstwie Ölackererhof, gdzie na śniadanie co rano dostawałem kosz z regionalnymi smakołykami: od świeżego chleba, przez jaja prosto od kur, po przetwory owocowe. W ofercie obiektów nie brakuje też doświadczeń. Goście mogą spróbować swoich sił w kuchni podczas warsztatów z domowego gotowania, zrobić swój pierwszy ser lub nauczyć się wyrabiać mydła ziołowe. Mnie udało się zażyć pierwszej w życiu kąpieli w sianie w Alpenbadl Oberfrauner. Ten lokalny „zabieg” naprawdę relaksuje. Bycie rolnikiem to duma – Wszystko zaczęło się w 1999 roku – wspomina Sonja Kareser. – Roter Hahn powstało z inicjatywy Południowotyrolskiego Związku Rolników. Chodziło przede wszystkim o to, żeby zapewnić im drugie źródło dochodu. Wiele małych gospodarstw nie było w stanie utrzymać się wyłącznie z rolnictwa. Dzięki agroturystyce rolnicy mogli tylko zarabiać, ale też dzielić się z gośćmi swoją kulturą, tradycjami i produktami. Pomysł się przyjął i dziś turyści, głównie z Niemiec i Austrii, ale też z Czech czy Polski, nie tylko chętnie odwiedzają gospodarstwa Roten Hahn, ale też wracają do nich. – Mam stałego gościa z Monachium. Przyjeżdża do mnie co wakacje na 2 tygodnie. Większość tego czasu spędza w gospodarstwie, rzadko kiedy schodzi niżej do miasteczka. Mówi, że dopiero tu wypoczywa, w ciszy, angażując się w gospodarskie aktywności – mówi mi właściciel jednego ze zrzeszonych obiektów. Symbol czerwonego koguta to dla gospodarzy zaszczyt. Aby móc się nim pochwalić, trzeba spełniać określone warunki. Przede wszystkim ma to być aktywne gospodarstwo, gdzie produkcja rolna stanowi realną część życia na farmie. Właściciele muszą też przez cały rok wytwarzać przynajmniej jeden własny produkt. Mogą to być sery, marmolady, soki lub popularny w regionie speck, czyli tradycyjna szynka. Produkty te nie tylko trafiają na stoły gości, ale też łączą się z lokalnymi hotelami i wydarzeniami jak festiwal Farm Food w Merano, który gromadzi tysiące smakoszy z regionu. Dla właścicieli przynależność do Roter Hahn wiąże się również z pomocą m.in. w kwestiach promocyjnych i marketingowych, ale nie tylko. W końcu turyści odwiedzają gospodarstwa, aby wypocząć i lepiej poznać lokalne tradycje. Na miejscu mogą wziąć udział w warsztatach kulinarnych lub rękodzielniczych. Wcześniej gospodarze sami szkolą się na kursach z gotowania czy prezentowania produktów. Wszystko po to, żeby goście poczuli się częścią społeczności – choćby na chwilę. Przed podróżą Warto wiedzieć, że gospodarstwa zrzeszone w Roter Hahn są oceniane w wyjątkowy sposób – nie gwiazdkami, ale kwiatkami. Kwiatki symbolizują bliskość natury i wskazują na standard obiektu, jego komfort, jakość oferty oraz zaangażowanie gospodarzy. Najwyższa ocena to 5 kwiatków, ale nawet te z trzema oferują niezapomniane doświadczenia, często z bardziej „surowym” klimatem i prostszym wystrojem. Dla gości istotne mogą być również różnice sezonowe. Wiosną doliny pachną świeżym sianem, kwitną jabłonie i można podglądać pierwsze prace w winnicach. Lato to czas zbiorów owoców, pełne stoły i ciepłe wieczory na tarasach. Jesienią królują kasztany, speck i wino – wtedy też odbywa się tradycyjne Törggelen, czyli uczta po winobraniu. A zima? Cisza, śnieg, świerkowe zapachy, czasem kulig z końmi i wieczory przy kaflowym piecu. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Tu doświadczysz wiejskiego spokoju. Zacznij od kąpieli w sianie
Czy wiesz, że we włoskich Alpach można się kąpać w sianie? Ja też nie wiedziałem. Tyrol Południowy zaskakiwał mnie na każdym kroku. Odkrywałem ten region z perspektywy gospodarzy agroturystyk Roter Hahn.
Spis treści: Gospodarstwa Roter Hahn w Tyrolu Południowym Spotkaj Ötziego w Bolzano Pomóż gospodarzom Pojedź w góry Wykąp się w sianie Spróbuj lokalnych smaków Mimo że Włochy pod względem powierzchni nie są największym krajem w Europie, to jeśli chodzi o różnorodność (smaków, widoków, czy po prostu atrakcji turystycznych), mogą nie mieć sobie równych. Pierwsze dni wiosny spędziłem w Tyrolu Południowym, gdzie częściej niż język włoski słyszałem niemiecki, a to i tak nie było największe zaskoczenie na miejscu. Gospodarstwa Roter Hahn w Tyrolu Południowym Tyrol Południowy to zupełnie inny świat. Aż trudno uwierzyć, że leży zaledwie kilka godzin jazdy samochodem od Mediolanu – tętniącej życiem stolicy mody i biznesu. W Tyrolu Południowym nawet największe miasto koi uszy ciszą, a oczy wszechobecną zielenią. Między miasteczkami i wioskami zabudowa niemal nie istnieje. Są przede wszystkim góry, po obu stronach drogi, i daleko przed nami, ze śniegiem na szczytach. Tyrol Południowy administracyjnie należy do Włoch, ale kulturowo jest zakorzeniony w tradycji austriackiej. To pozostałość po czasach, gdy Tyrol był częścią monarchii Habsburgów. Właśnie dlatego dla mieszkańców do dziś pierwszym językiem jest niemiecki. Czuć tu też typowy dla Niemców szacunek do porządku, ale nie brakuje i silnych włoskich wpływów. Sjesta to rzecz święta. Po obiedzie ruch na ulicach spowalnia, a kuchnie w restauracjach się zamykają. Wszystko wraca do „normy” około godziny 17. Podczas mojego pobytu odwiedziłem dwa szczególnie ważne miasta dla Tyrolu Południowego: Bressanone – uważane za najstarsze w okolicy i Bolzano, czyli stolicę. Zatrzymałem się jednak w Varnie w Ölackererhof, gospodarstwie agroturystycznym należącym do zrzeszenia Roter Hahn. Jak się szybko przekonałem, to doświadczenie okazało się czymś więcej niż tylko noclegiem. To cały styl życia. Każde z gospodarstw wytwarza całoroczne produkty: wina, dżemy, przetwory... Każdy poranek zaczynał się więc od wizyty gospodyni z koszem pełnym lokalnych produktów. Nie mogło w nim zabraknąć jaj od kur, które dokazywały zaledwie dwa piętra niżej. Przez kilka dni zanurzałem się w lokalnej kulturze, naturze i codzienności mieszkańców. Sprawdziłem też miejsca, które najchętniej odwiedzają turyści zaglądający do Tyrolu Południowego. Oto 5 rzeczy, które musisz zrobić, jeśli chcesz poczuć prawdziwy smak tego regionu. Spotkaj Ötziego w Bolzano Na początek Bolzano. Miasto otoczone górami, pełne palm, kwiatów i winnic. Spacerowałem tam godzinami, chłonąc klimat, który przypomina połączenie austriackiego porządku z włoskim luzem. Największe wrażenie zrobiło na mnie Muzeum Archeologiczne, gdzie „mieszka”... Ötzi, czyli człowiek lodu sprzed ponad 5 tysięcy lat. Wiedziałem, że muszę go zobaczyć. Patrzenie na jego zmumifikowane ciało i inne dowody życia z epoki kamienia to coś, co długo zostaje w pamięci. Centralnym punktem wystawy jest ciało, a w zasadzie szczątki Ötziego, jednak nie mniejsze wrażenie robi rekonstrukcja człowieka lodu w pełnym ubraniu. Jest to miejsce absolutnie warte odwiedzenia nie tylko przez pasjonatów archeologii i antropologii. W muzeum nie można robić zdjęć, dzięki czemu wizyta jest jeszcze bardziej unikatowym doświadczeniem. Pomóż gospodarzom W gospodarstwach Roter Hahn goście nie tylko obserwują życie na wsi. Mogą w nim również aktywnie uczestniczyć. Dla wielu osób – zwłaszcza dla dzieci, które całe życie spędziły w mieście – pomoc w pracach gospodarzy okazuje się najcenniejszym doświadczeniem całego wyjazdu. Atrakcji jest wiele: od dojenia krów, przez zbieranie owoców i warzyw, po inne domowe robótki. Wszystko pod okiem rodzin, dla których takie aktywności to już od lat codzienność. W niektórych gospodarstwach można też wziąć udział w warsztatach – np. wyrabiania sera, przędzenia wełny czy produkcji ziołowych maści i nalewek. W agroturystyce Ölackererhof, gdzie spędziłem cztery dni, największą frajdą dla maluchów były króliki biegające w swojej zagrodzie i wspomniane już kury, dzięki którym śniadania smakowały fenomenalnie. Pojedź w góry Gospodarstwa Roter Hahn, poza tym, że dają gościom możliwość doświadczenia lokalnego stylu życia, oferują coś jeszcze. Zjawiskowe panoramy Dolomitów. Nie mogłem odmówić sobie wycieczki w góry. Niecała godzina jazdy samochodem z Varny i stałem nad brzegiem Lago di Braies. To jezioro położone w Dolomitach na wysokości 1 496 m n.p.m. Jedno z najpiękniejszych w regionie. Ma około 36 metrów głębokości i powstało naturalnie w wyniku osuwiska, które zablokowało przepływ potoku. Latem turkusowa woda odbija otaczające jezioro góry. Pod koniec marca tafla nadal była zmrożona i pokryta śniegiem, ale to również miało swój urok. Dzięki temu znów miałem wrażenie, że jestem w innym, kolejnym wymiarze Tyrolu Południowego. Wykąp się w sianie Tak, samochód bardzo się tu przydaje, ale i pobyt w gospodarstwie jest atrakcją samą w sobie. Że zjemy dobrze i lokalnie, to już wiadomo. Ale przecież regionalne tradycje nie na samym jedzeniu stoją. Pan David, gospodarz w agroturystyce Alpenbadl Oberfrauner, jako jedna z niewielu osób w okolicy cały czas kultywuje tradycję tzw. kąpieli w sianie. Przygotowanie takiej kąpieli wymaga sporo pracy. Trzeba zebrać trawy i to takie rosnące na wysokości powyżej 1000 metrów (im wyżej rosną, tym bardziej są wartościowe). Z zabiegu korzystają nie tylko turyści, ale i mieszkańcy. Nie ma się co dziwić. Wylegiwanie się w sianie podgrzanym do około 40 stopni działa relaksująco i uwalnia toksyny z naszego ciała. Kąpiemy się oczywiście nago, ale nie ma co się obawiać kłucia przez siano – przed „zanurzeniem” owijamy się ręcznikiem. Powiedzieć, że to było bardzo przyjemne 15 minut, to jak nie powiedzieć nic. To nieoczywiste połączenie SPA w tradycyjnym wydaniu i kontaktu z naturą. Najlepsze, choć i nieco smutne, jest to, że nie doświadczymy tego nigdzie indziej. To bardzo lokalna tradycja. Spróbuj lokalnych smaków Tyrol Południowy, jak na Włochy przystało, oferuje ucztę dla podniebienia, choć w nieoczywistym wydaniu. Na stole królują Speck (wędzona szynka dojrzewająca), knedle z różnymi farszami, a także Schlutzkrapfen, czyli pierogi wypełnione szpinakiem i serem ricotta, podawane z masłem ziołowym. Na deser koniecznie trzeba spróbować Apfelstrudla, czyli strudla z jabłkami, cynamonem i rodzynkami, najlepiej jeszcze ciepłego i z domową bitą śmietaną. Wiele gospodarstw Roter Hahn oferuje własne wyroby: sery, masło, chleby pieczone na zakwasie, a także przetwory i soki z owoców z własnych ogrodów – wszystko świeże, naturalne i z ogromną dbałością o smak. Jeśli nie masz okazji zatrzymać się bezpośrednio w jednym z tych gospodarstw, możesz odwiedzić Pur Südtirol Brixen. To butikowy sklep i bistro zlokalizowane przy Via Santa Croce 11b w Bressanone, gdzie oferta obejmuje ponad 2000 lokalnych produktów (wędliny, sery, pieczywo, miody, przetwory, wina i piwa rzemieślnicze), w tym wiele z certyfikatem Roter Hahn. Sieć Pur Südtirol posiada sklepy także w innych miastach Południowego Tyrolu, m.in. w Merano, Bolzano i Brunico. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Miasto skąpane w słońcu i cytrusach. Palermo to uczta dla zmysłów
Palermo to miasto kontrastów, przesiąknięte historią i aromatem lokalnej kuchni. Uliczny gwar miesza się z zapachem cytrusów, a wszechobecna energia jest jedyna w swoim rodzaju. Spędziłam tu kilka dni, zanurzając się w chaotycznym rytmie tego miejsca.
Spis treści: Hałaśliwe targowisko Vucciria Palermo, czyli architektoniczna mozaika kultur Sycylijski barok na talerzu Teatr lalek na drucie Ostatni zachód słońca w Mondello Słońce pali niemiłosiernie. Chwilę wytchnienia znajdujemy w otaczającym kościół San Giovanni degli Eremiti ogrodzie. Dookoła palmy, agawy, bugenwille, drzewa pomarańczowe i kumkwaty. Dzieci przyjaciół, z którymi podróżuję, biegają po alejkach, my marzymy o frullato (napój ze zmiksowanego z wodą lub winem musującym miąższu owoców). Cytrusy Sycylia zawdzięcza Arabom. Jeździ się po niej wśród cytrynowych i pomarańczowych sadów (rozjeżdżając dojrzałe owoce!). Zresztą już tysiąc lat temu arabski poeta wychwalał Palermo: Żółta cytryna wygląda tu jak kochanek, który płacząc, spędził noc z dala od ukochanej. Hałaśliwe targowisko Vucciria Pachną słodko. Zielone i fioletowe leżą w niewielkiej skrzynce. Kilka rozkrojono, obnażając zmysłowe, purpurowe wnętrze. Nie mogę od tych fig oderwać oczu. Tymczasem sprzedawca mnie ignoruje, flirtując z korpulentną blondynką, która waży w dłoniach ogromne pomidory, wybiera maleńkie cukinie z żółtymi kwiatami, każe sobie jeszcze podać lśniące bakłażany. Wzdycham i odwracam się na pięcie, żeby odejść. I wtedy mężczyzna zaczyna krzyczeć! Nie rozumiem, co mówi, ale staję jak wryta, a on, wyraźnie obrażony, szybko podaje mi papierową torebkę i wkłada do niej figi. Nie pozwala sobie zapłacić, a kiedy wciskam mu pieniądze, dokłada mi jeszcze kilka owoców. Chyba uraziłam honor handlarza z Vuccirii, najstarszego i najbardziej hałaśliwego targowiska w Palermo. To miejsce jest równie kapryśne jak ów sprzedawca. Zajęte swoimi sprawami, zapatrzone w historię – turysta ma wrażenie, że w ogóle się tu na niego nie zwraca uwagi. Ale to tylko dumna poza, za którą chowa się pełne temperamentu miasto budzące prawdziwe namiętności. Palermo, czyli architektoniczna mozaika kultur Można je ostudzić, kupując na ulicy zmrożony grudkowaty napój, czyli granitę. Od wyboru smaków znów kręci mi się w głowie: cytrynowe, figowe, pomarańczowe, truskawkowe, migdałowe, jaśminowe. Upodobanie do jaśminu to kolejny spadek po arabskich władcach. Podbili oni Sycylię w IX w. i przez kolejne dwa stulecia żyli tu spokojnie i szczęśliwie, doprowadzając do rozkwitu wyspy. Palermo liczyło wówczas 350 tys. mieszkańców i 500 meczetów. Zresztą nawet po przejęciu przez Normanów muzułmańskie wpływy, zwłaszcza kulturowe, pozostały bardzo silne. Miasto to do dziś mozaika: ufundowaną w XII w. katedrę pod wezwaniem Świętej Rozalii wieńczy XVIII-wieczna kopuła, a przy głównym wejściu do tej katolickiej świątyni uważni obserwatorzy znajdą tabliczkę z arabskim cytatem z Koranu. Palazzo dei Normanni, rezydencja królewska z czasów Normanów, wznosi się na fundamentach pałacu emirów, zaś pobliski kościół San Giovanni degli Eremiti, wybudowany już w czasach normańskiego władcy Rogera II, zdradza kunszt arabskich budowniczych. Pół kościół, pół meczet, najosobliwsza świątynia świata tonąca wraz ze swoimi czerwonymi kopułami w ogrodzie pomarańczy i cytronad – tak pisał o tej budowli Jarosław Iwaszkiewicz w Książce o Sycylii. To, że Sycylią władali Fenicjanie, Grecy, Rzymianie, Arabowie, Normanowie, Hiszpanie i w końcu Włosi z kontynentu, widać też na ulicy. Wystarczy przyjrzeć się mijanym na głównych ulicach Palermo mieszkańcom: są wśród nich zarówno krępi, przysadziści bruneci, jak i wysocy, niebieskoocy blondyni. Sycylijski barok na talerzu Mały południowy głód świetnie zaspokoją arancini, czyli… pomarańcze. Tak miejscowi nazywają smażone w głębokim tłuszczu, złociste ryżowe kulki wypełnione sosem z mięsa i pomidorów lub sera i szynki. Jemy je na ulicy, co szczególną frajdę sprawia dzieciom. Lokalna dieta najwyraźniej im odpowiada: rano pochłonęły bułki z lodami, a kiedy idziemy ku Quattro Canti, placowi u zbiegu via Vittorio Emanuele i via Maqueda, co chwila przystają przy witrynach cukierni. Dzieła cukierników są nie mniej ozdobne niż barokowe rzeźby i fontanny zdobiące słynny plac. Śnieżnobiałe, szaleńczo kaloryczne kassaty, orty z ciasta migdałowego przekładanego słodzoną owczą ricottą i zdobione kandyzowanymi owocami, zaczęto wypiekać z okazji zwycięstwa chrześcijan nad Saracenami. Obok leżą całe góry cannoli, rurek z kruchego ciasta z dodatkiem kandyzowanych wiśni i posiekanych pistacji. Słodkie do przesady – znów ten palermiański temperament. Charakter miejsca jeszcze lepiej oddaje inna cukiernicza specjalność Palermo – frutti di Martorana. To owoce misternie ulepione z marcepanu, wyjątkowo realistycznie pokolorowane. Sekret cukierników polega ponoć na dodawaniu do ciasta migdałowego naparu z kwiatów pomarańczy, dzięki czemu masa staje się odpowiednio elastyczna i łatwiej ją formować. Efekt wywołuje ekstazę dzieci, które dla odmiany zabieramy teraz do słynnego teatru przy Museo Internazionale delle Marionette. Teatr lalek na drucie Orlando i Rinaldo di Montalbano walczą o piękną Angelicę. Obaj są rycerzami i obaj mają ledwo metr wzrostu. Porywczość, która sprawia, że ich pojedynek jest tak widowiskowy, to zasługa drutów wbitych w ich głowy, charakterystycznej cechy konstrukcyjnej sycylijskiej marionetki, nazywanej il pupo, i temperamentu ukrytego za dekoracjami aktora. Pojedynek Orlanda (zielony pióropusz) i Rinalda (pióropusz czerwony) jest tak zaciekły, że większości widzów w ogóle nie przeszkadza, że nie rozumieją kwestii wygłaszanych przez znamienitych rycerzy Karola Wielkiego. Naszym maluchom trudno usiedzieć w miejscu: śmieją się i wiercą podekscytowane, ale oczywiście nikt im nie zwraca uwagi. Tu dzieci nie uspokaja się nawet w kościele na mszy, a co dopiero w świątyni sztuki. Ostatni zachód słońca w Mondello Spragnieni mocnych wrażeń mogą jeszcze odwiedzić katakumby przy klasztorze Kapucynów. W podziemnych korytarzach wystawiono tysiące ciał zmarłych zakonników i bogatych mieszkańców miasta. Ci, którzy wolą stopniować napięcie, mogą się wybrać do Teatro Massimo, trzeciej po Paryżu i Wiedniu największej sceny operowej Europy. My pojechaliśmy do Mondello, willowej dzielnicy na peryferiach miasta, do której palermianie przyjeżdżają, by powylegiwać się na plaży i popływać. Zajadając kalmary w jednej z tutejszych knajpek, można podziwiać bezwstydnie kiczowaty zachód słońca. Robi wrażenie nie tylko na najmłodszych.
Kreatywni płacą mniej. Sycylia oferuje krótkie wczasy za 1 euro
Włosi po raz kolejny zaskakują turystów niecodzienną promocją. W Siculianie można spędzić wakacje za cenę filiżanki espresso. Program obejmuje nocleg, posiłki i zwiedzanie. Wystarczy odrobina kreatywności, aby wygrać wyjazd.
Spis treści: Wakacje na Sycylii za 1 euro Kreatywność się opłaca Marketing po włosku Kiedy w powietrzu zaczynamy czuć wiosnę, coraz częściej i intensywniej myślimy o wakacyjnych wyjazdach. Te wcale nie muszą być zaplanowane na lipiec czy sierpień, kiedy w Europie jest najcieplej. Chodzi o to, żeby zmienić otoczenie, zobaczyć coś nowego – po prostu wypocząć. Sama świadomość, że mamy zaplanowany wyjazd, choćby i za pół roku, staje się przyjemnym punktem odniesienia w mijaniu kolejnych dni. W tym roku ponownie wielu Polaków ruszy na wypoczynek do Włoch. Poza miastami takimi jak Rzym, Neapol czy Wenecja, nie mniejszą popularnością cieszą się włoskie wyspy. Największa z nich Sycylia kusi turystów wieloma atutami. Jej popularność urosła jeszcze bardziej po emisji 2. sezonu „Białego Lotosu”. Akcja serialu rozgrywała się m.in. w Taorminie. Jak się okazuje, Sycylia ma jeszcze parę asów w rękawie, jeśli chodzi o promocję. Wakacje na Sycylii za 1 euro O ile większość osób zna wspomnianą Taorminę, Katanię czy Palermo, o tyle mało kto kojarzy Siculianę. Jedne z najcenniejszych zabytków tego malowniczo położonego miasteczka to m.in. XVI-wieczny kościół Santuario Del Santissimo Crocifisso oraz imponujących rozmiarów zamek Chiaramonte. W tym roku będzie można spędzić tam wakacje za jedyne 1 euro. Jedynym dodatkowym obligatoryjnym kosztem jest lokalny podatek turystyczny. Władze Siculiany chcą w ten sposób zachęcić turystów do odwiedzenia miasta poza sezonem. Za cenę espresso w malowniczej miejscowości na zachodnim wybrzeżu Sycylii będzie można spędzić dwa dni. Program obejmuje zakwaterowanie, posiłki i zwiedzanie z przewodnikiem. Na turystów czekają wycieczki po najpiękniejszych zakątkach regionu, takich jak Siculiana Marina czy Rezerwat Przyrody Torre Salsa, słynący z dzikich plaż i spektakularnych klifów. Dojazd na miejsce leży po stronie wczasowiczów. Wakacje organizuje Lokalna Organizacja Turystyczna Siculiany, a zwycięzcy nocują w partnerskich obiektach. Po przyjeździe goście otrzymają powitalnego drinka w hotelu, a na zakończenie pobytu czeka ich toast przy marinie. Kreatywność się opłaca Brzmi jak wakacje marzeń? Aby je przeżyć, trzeba być kreatywnym. Zainteresowani muszą nagrać oryginalny film, w którym wyjaśnią, dlaczego chcą odwiedzić Siculianę. W konkursie mogą wziąć udział pary – przyjaciele, rodzina lub partnerzy – które ukończyły 18 lat. Film zgłoszeniowy powinien zawierać informacje o wieku uczestników, miejscu zamieszkania oraz dane kontaktowe. Jury oceni zgłoszenia pod kątem oryginalności, entuzjazmu i chęci odkrywania uroków Siculiany. Na szczęśliwych zwycięzców czeka 10 podwójnych miejsc. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone 20 marca. Pierwszy wyjazd odbędzie się w dniach 4–6 kwietnia. Termin nadsyłania zgłoszeń mija 15 marca. Formularz znajduje się na stronie internetowej Siculiana Turistica. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone 20 marca. Podczas pobytu uczestnicy będą proszeni o nagrywanie codziennych relacji z wakacji i dzielenie się swoimi wrażeniami z Lokalną Organizacją Turystyczną. To nie tylko pamiątka z podróży, ale też sposób na promocję oferty turystycznej Siculiany. Marketing po włosku To już nie pierwszy raz, kiedy Włosi kuszą turystów i przyjezdnych tzw. metodą na 1 euro. W ostatnich latach włoskie miasteczka borykające się z problemem wyludnienia wielokrotnie wprowadzały program sprzedaży opuszczonych domów za symboliczną kwotę. Celem tej inicjatywy jest przyciągnięcie nowych mieszkańców i ożywienie lokalnych społeczności. Warto jednak zauważyć, że zakup nieruchomości za 1 euro wiąże się z dodatkowymi zobowiązaniami i kosztami. Przykładowo, w miejscowości Patrica, pomimo atrakcyjnej ceny, program nie odniósł oczekiwanego sukcesu. Wielu właścicieli obawiało się zaległych podatków i opłat, a to zniechęcało ich do współpracy z władzami. Co więcej, stan techniczny wielu budynków wymagał kosztownych remontów. To dodatkowo odstraszało potencjalnych nabywców. Domy za 1 euro oferowały również władze miasteczka Maenza. Nabywcy musieli jednak wpłacić kaucję renowacyjną w wysokości 5 tys. euro. Była ona zwrotna po odnowieniu budynku w ciągu trzech lat. Miało to pomóc uniknąć spekulacji i zapewnić, że budynki zostaną poddane rewitalizacji. Źródło: Siculiana Turistica Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Co Schody Hiszpańskie mają wspólnego z Hiszpanią? My już wiemy
Gdzie są Schody Hiszpańskie? Podróżnicy wiedzą pewnie dobrze, że nie znajdziemy ich w Hiszpanii, a w innym – równie gorącym – kraju położonym na południu Europy. Dokąd prowadzą te słynne stopnie i ile ich jest? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.
Spis treści: Ile stopni mają Schody Hiszpańskie? Dlaczego Hiszpańskie? Schody Hiszpańskie – historia budowy i funkcja Schody Hiszpańskie w popkulturze Schody Hiszpańskie to jeden z symboli wiecznego miasta – Rzymu. Powstały w XVIII wieku, a ich nazwa nawiązuje do znajdującego się w pobliżu hiszpańskiego poselstwa przy Stolicy Apostolskiej. Spacerując po tych słynnych schodach, łatwo zrozumieć, dlaczego są one uznawane za jedne z najpiękniejszych na świecie. Szerokie stopnie, symetryczne balustrady, kamienne rzeźby i romantyczna atmosfera sprawiają, że stały się kultowym miejscem na mapie Rzymu. Do tego zapierający dech w piersiach widok z tarasu na samej górze. Ile stopni mają Schody Hiszpańskie? Schody Hiszpańskie, znane również jako Scalinata di Trinità dei Monti, składają się z 135 stopni. Prowadzą one od placu Piazza di Spagna aż do kościoła Trinità dei Monti. To imponujące dzieło architektoniczne zaprojektowane zostało przez włoskiego architekta Francesco De Sanctis'a. Inspiracją były nie tylko inne budowle w Europie, ale także potrzeba stworzenia eleganckiego przejścia łączącego dwa poziomy miasta. Schody cechuje klasyczne barokowe piękno, jednak są one znacznie mniej dekoracyjne niż inne dzieła z tej epoki. Prostota ich stylu jest harmonijna i pełna wdzięku. Wiosną, w kwietniu i maju, schody pokrywa kwitnąca bugenwilla oraz azalie, co dodaje im wyjątkowego uroku. Nie bez powodu właśnie tu odbywa się co roku Festa della Primavera, czyli Rzymskie Święto Wiosny. To święto, choć nie ma dokładnej daty rozpoczęcia, tradycyjnie przypada na wiosenne miesiące. To czas, kiedy szczególnie celebruje się piękno tej pory roku i budzącą się do życia naturę. Jest to także okazja do organizacji koncertów oraz wydarzeń kulturalnych w okolicach Placu Hiszpańskiego i innych miejscach w Rzymie​ Zimą z kolei w okolicach Schodów Hiszpańskich pojawia się tradycyjna szopka bożonarodzeniowa, zwykle wystawiana w grudniu. Okolicznościowa instalacja przyciąga wielu odwiedzających, dodając świątecznego charakteru historycznemu centrum miasta. Do 2019 r. Schody Hiszpańskie były miejscem odpoczynku, gdzie zarówno rzymianie, jak i turyści zasiadali na chwilę, by podziwiać panoramę miasta. Od kilku lat, na mocy decyzji sądu, obowiązuje jednak zakaz siadania na stopniach. Przestrzegania tego przepisu pilnują strażnicy miejscy z gwizdkami. Dlaczego Hiszpańskie? Nazwa „Schody Hiszpańskie” pochodzi od znajdującego się u ich podnóża placu – Piazza di Spagna, czyli „placu Hiszpańskiego”. To tutaj w XVII wieku powstała siedziba hiszpańskiej ambasady przy Watykanie, która wpłynęła na nadanie tej części miasta „hiszpańskiego” charakteru. Choć schody zostały zbudowane przez Włochów i są ważnym symbolem Rzymu, ich nazwa przywodzi na myśl hiszpańskie wpływy w mieście. To jeden z wielu przykładów międzykulturowej historii Rzymu. Warto też wspomnieć, że w XVIII wieku pojawiły się plany zbudowania pomnika króla Hiszpanii na szczycie schodów. Ostatecznie projekt nigdy nie został zrealizowany. Mimo to miejsce zachowało swoją nazwę, a Schody Hiszpańskie stały się jednym z najważniejszych punktów orientacyjnych zarówno dla mieszkańców, jak i dla przyjeżdżających do Rzymu turystów. Schody Hiszpańskie – historia budowy i funkcja Budowa schodów była efektem wieloletnich planów i debat, które rozpoczęły się na początku XVIII wieku. Wtedy to kardynał Mazarin, francuski ambasador przy Stolicy Apostolskiej, zainicjował rozmowy o stworzeniu monumentalnych schodów prowadzących do kościoła Trinità dei Monti, wówczas jednego z najważniejszych kościołów w Rzymie. Po wielu latach planowania, budowę rozpoczęto w 1723 roku, a ukończono w 1725. Schody nie miały tylko estetycznego charakteru. Były również bardzo praktyczne. Miał ułatwiać przemieszczanie się między poziomami miasta oraz organizowanie uroczystości kościelnych. W późniejszych latach stały się miejscem spotkań, gdzie artyści, poeci i literaci zainspirowani pięknem miasta zbierali się, by dyskutować i tworzyć. Jednym z najsłynniejszych artystów, którzy uczynili schody miejscem swojej twórczości, był angielski poeta John Keats. Jego dom, znajdujący się obok schodów, dziś pełni funkcję muzeum. Architektura i detale Schody Hiszpańskie składają się z trzech głównych tarasów, które stopniowo wznoszą się ku górze, tworząc szerokie przestrzenie idealne do odpoczynku i podziwiania widoku. Projekt De Sanctisa zakładał szerokość i przestronność, które pozwalają na swobodny przepływ turystów, a także dostosowanie do naturalnego ukształtowania terenu. Kamień, z którego wykonano schody, pochodzi z okolic Tivoli. To ten sam, z którego powstały liczne zabytki Rzymu, co dodaje im historycznego charakteru. Na środku placu, tuż przy dolnym wejściu na schody, znajduje się fontanna La Barcaccia będąca dziełem Pietro Berniniego. Fontanna w kształcie łodzi nawiązuje do powodzi, jaka miała miejsce w Rzymie w 1598 roku, kiedy rzeka Tyber wystąpiła z brzegów, a na plac dotarła łódź rybacka, pozostając tam po opadnięciu wody. Schody Hiszpańskie w popkulturze Schody Hiszpańskie od lat inspirują artystów, filmowców, projektantów mody i muzyków. Nie bez powodu są więc pewnego rodzaju ikoną popkultury. Jednym z najważniejszych filmowych momentów Schodów Hiszpańskich jest kultowa scena z Audrey Hepburn i Gregorym Peckiem w filmie „Rzymskie wakacje”. To właśnie w tym miejscu rozpoczyna się romantyczna przygoda granych przez nich postaci. Scena ta na stałe zapisała się na kartach historii kina. Woody Allen, znany z miłości do europejskich miast, również umieścił część akcji swojego filmu „Zakochani w Rzymie” właśnie na Schodach Hiszpańskich. Schody Hiszpańskie stały się także scenerią dla świata mody. Najsłynniejsze domy mody, takie jak Valentino czy Bulgari, wykorzystywały to miejsce jako plener pokazów i sesji zdjęciowych. Schody Hiszpańskie pojawiły się także w teledyskach, m.in. w klipie do piosenki „Spending My Time” szwedzkiego zespołu Roxette. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Mesyna jest nazywana „drzwiami Sycylii”. Starożytne miasto skrywa wiele atrakcji
Mesyna jest jednym z najpopularniejszych kierunków wśród turystów, którzy udają się na największą wyspę Morza Śródziemnego, głównie dlatego, że znajduje się tam port obsługujący wielkie liniowce. Należy jednak podkreślić, że miasto pamiętające czasy antyku nie powinno być traktowane wyłącznie jako baza wypadowa do zwiedzania pozostałych części Sycylii. To malownicze miejsce skrywa wiele atrakcji i oferuje niesamowite widoki. Co warto zobaczyć w Mesynie? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Gdzie znajduje się Mesyna? Historia Mesyny Co zobaczyć w Mesynie? Pogoda w Mesynie Mesyna bywa nazywana „drzwiami Sycylii”. Nic dziwnego. To właśnie tam większość osób rozpoczyna zwiedzanie malowniczej Sycylii. Nie jest to jednak jedno z tych miast, do którego wchodzi się tylko po to, by wyruszyć w dalszą drogę. Pod względem mnogości atrakcji, to malownicze miejsce ma naprawdę dużo do zaoferowania. Gdzie znajduje się Mesyna? Mesyna, trzecie pod względem liczby mieszkańców miasto Sycylii, jest położono w południowo-wschodniej części wyspy, nad Cieśniną Mesyńską. Jej obszar rozpościera się u podnóża malowniczych Gór Pelorytańskich, będących strukturalnym przedłużeniem Apeninów Południowych. Miasto jest dobrze skomunikowane. Z Palermo i Katanii można dostać się tam autostradą A20, a z Kalabrii – promem. Planowana jest budowa mostu o długości 3,6 km, który połączy Mesynę z gminą Villa San Giovanni. Historia Mesyny Historia miasta sięga VIII wieku p.n.e. Właśnie wtedy Grecy założyli na terenie dzisiejszej Mesyny osadę zwaną Zankle. Nazwę, którą można przetłumaczyć jako „kosa” lub „sierp”, zawdzięczała specyficznemu ukształtowaniu zatoki, nad którą powstała. W 396 roku p.n.e. Zankle najechali i doszczętnie zniszczyli Kartagińczycy. W kolejnych latach odbudowana osada przechodziła z rąk do rąk, zupełnie jak hiszpańska Saragossa i wiele innych miast na południu Starego Kontynentu. Miasto znajdowało się we władaniu Mamertynów, Rzymian, Bizancjum i Arabów. W 1060 roku, Sycylię (wraz z Mesyną) podbili i zajęli Normanowie. 126 lat później, gdy Henryk VI poślubił sycylijską księżniczkę Konstancję, wyspa stała się częścią księstwa Szwabii, a następnie – Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. W 1860 roku miasto zostało zajęte przez oddziały Giuseppe Garibaldiego. Miasto wielokrotnie było nawiedzane przez trzęsienia ziemi i tsunami. Największy kataklizm jest datowany na 1908 rok. Silne wstrząsy właściwie zrównały je z ziemią. Zginęło wówczas 80 tys. osób. Zniszczona Mesyna zaczęła podnosić się z gruzów, jednak niebawem kolejny raz musiała zmierzyć się z niszczycielską siłą, tym razem nie natury, a człowieka. Bombardowania w trakcie II wojny światowej niemal przywróciły stan sprzed odbudowy. Co zobaczyć w Mesynie? Czas nie był łaskawy dla Mesyny. Większość tamtejszych zabytków uległa zniszczeniu podczas trzęsienia ziemi z 1908 roku. Dzieła zniszczenia dopełniły bombardowania podczas II wojny światowej. Na szczęście większość śladów bytności dawnych cywilizacji i innych atrakcji miasta udało się odbudować i dziś są dostępne dla zwiedzających. Katedra Wybudowana w XII stuleciu katedra została ufundowana przez Henryka VI Hohenstaufa. Została mocno uszkodzona w czasie trzęsienia ziemi w 1908 roku i bombardowania w 1943 roku. Została jednak odbudowana i dziś stanowi prawdziwą ozdobę miasta, mimo że do dziś zachowały się tylko nieliczne oryginalne elementy – XV-wieczna chrzcielnica, figura Jana Chrzciciela i kilka rzeźb. Gdy wskazówki zegara wskazują dwunastą, dzwon na wieży dwanaście razy wybija południe. Następnie rozpoczyna się niesamowity spektakl figur. Najpierw zaczyna ryczeć 4-metrowy lew. Następnie nieco mniejszy, bo 2-metrowy kogut porusza głową i macha skrzydłami, a znajdujące się po jego bokach figury Diny i Clarenzy, XIII-wiecznych bohaterek miasta, zaczynają uderzać w dzwon, powtarzając to co 15 minut. Palazzo Zanca Neogotycki pałac zlokalizowany na placu Unione Europea, odrestaurowany w 1914 roku, zajmuje powierzchnię 12 tysięcy metrów kwadratowych. Obecnie mieści się tam siedziba rady miejskiej i władz Mesyny. Budynek jest częściowo udostępniony do zwiedzania. W trzech salach mieści się ekspozycja prezentująca dzieła z ceramiki, rzeźby i przedmioty codziennego użytku. Najstarsze eksponaty pochodzą ze starożytności. Chiesa del Carmine Kościół wybudowany w latach 20. poprzedniego wieku, którego projektantem był Cesare Bazzini, a wykonawcą – Lorenzo Interdonato, z daleka rzuca się w oczy. Wszystko przez wspaniałą ośmiokątną kopułę. Równie imponująca jest architektura wnętrza, które ma formę otoczonego ołtarzami i kaplicami greckiego krzyża. Muzeum Regionalne Chcąc poznać niezwykłą historię miasta, warto udać się do Muzeum Regionalnego. W placówce zgromadzono liczne eksponaty z epok, gdy Mesyna znajdowała się pod władaniem rzymskim, bizantyjskim i normańskim. Na szczególną uwagę zasługują rzeźby dłuta Goro di Gregorio i malowidła autorstwa Alonzo Rodrigueza czy Girolamo Alibrandiego. Pogoda w Mesynie Kiedy w Mesynie panuje najlepsza pogoda? Miasto znajduje się w strefie klimatu śródziemnomorskiego, dla którego charakterystyczne są łagodne zimy i gorące lata. W miesiącach zimowych średnia temperatura sięga kilkunastu stopni Celsjusza. Wiosną i jesienią osiąga wartość od 15 do 20 stopni Celsjusza. Latem jest tam gorąco, wręcz upalnie. Zdarzają się dni, kiedy słupek rtęci wskazuje wartość około 40 stopni Celsjusza. Warto pamiętać, że Mesynę nawiedzają gwałtowne ulewy. Największe opady są notowane jesienią i zimą, od października do lutego. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Jezioro Como uwielbiają gwiazdy, Włosi i turyści. Akwen zachwyca przez cały rok
Jezioro Como, malowniczo położone wśród alpejskich szczytów Lombardii, od lat przyciąga nie tylko turystów spragnionych odpoczynku nad wodą, ale także gwiazdy światowego formatu. Co sprawia, że to jezioro jest jedną z ulubionych destynacji w słonecznej Italii?
Jezioro Como od wielu sezonów jest jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc na Półwyspie Apenińskim. Wakacje we Włoszech można spędzać na wiele sposobów, jednak latem Włosi i turyści chętniej wybierają chłodzenie się nad wodą. Poza wyspami – Sycylią i Sardynią – inne popularne wypoczynkowe miejsca to Bari czy jeziora. We Włoszech największą popularnością cieszą się Garda i wspomniane już jezioro Como. To drugie jest uwielbiane zarówno przez gwiazdy światowego formatu, jak i „zwykłych śmiertelników”. Włoskie jeziora to oczywiście tylko jedna z urlopowych propozycji. Słoneczna Italia od lat pozostaje w czołówce ulubionych letnich kierunków Polaków. City breaki do Rzymu, Neapolu czy Mediolanu można organizować przez cały rok Como na mapie. Gdzie na wakacje we Włoszech? Zanim ruszymy w podróż, szybkie spojrzenie na mapę. Jezioro Como leży na północy Włoch w Lombardii, 40 km na północ od Mediolanu. Jest otoczone górami, z najwyższym szczytem Monte Legnone dominującym nad miastem Colico na północnym krańcu jeziora. Como to trzecie co do wielkości jezioro we Włoszech. I tu zaczyna się zabawa. Wakacje nad Como zazwyczaj nie ograniczają się do pobytu jednym kurorcie. To trochę jak jedzenie cukierka przez papierek. Łatwo o niedosyt. Tym bardziej, że miasteczka położone wokół jeziora są niezwykle urokliwe i oferują niesamowite widoki – zarówno dla miłośników naturalnych krajobrazów, jak i architektury. Jezioro Como – atrakcje Głównym ośrodkiem jest miasto Como, od którego jezioro wzięło swoją nazwę. Dalej na północ leżą Cernobbio i Ossuccio z jedyną wyspą na jeziorze – Comaciną – i Sacro Monte di Ossuccio wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W Tremezzo znajduje się z kolei słynna Villa Carlotta ze wspaniałymi ogrodami tarasowymi. Obowiązkowym miejscem do zobaczenia jest też Bellagio – miasto położone na styku trzech ramion jeziora Como. Przyjezdni chętnie odwiedzają tam zabytkowe wille, w tym Villę Serbelloni i Villę Melzi. Inne ciekawe miasteczka to: Lecco na południu, Varenna, Bellano, Colico – te trzy na północy. Jezioro Como można objechać autem lub rowerami, zatrzymując się w wybranych miasteczkach. Polecanym rozwiązaniem jest też transport wodny. Miłośnicy pieszych wędrówek mogą z kolei wybrać jeden z hikingowych szlaków. Co zobaczyć nad Jeziorem Como? Katedra w Como – XV-wieczną neogotycką fasadę można podziwiać, siedząc w jednej z knajpek na placu przed świątynią. Warto także wejść do środka, zwłaszcza że wstęp jest bezpłatny. Na ścianach znajdują się obrazy świętych oraz przedstawiające sceny biblijne. Główny ołtarz z marmuru i onyksu liczy prawie trzysta lat. Powstał w 1728 r. Dawny fort wojskowy Forte di Fuentes – jedna z niewielu pozostałości hiszpańskiego panowania w tej części Włoch. Znajduje się w północnej części jeziora, w pobliżu Colico. Spacer po dawnej twierdzy, w tym placu i kościele to gratka nie tylko dla zafascynowanych historią. Enoteca Principessa – winnica w Bellagio. To miejsce jest zdecydowanie warte zatrzymania się, jeśli masz ochotę na spróbowanie jednego z najsłynniejszych towarów eksportowych Lombardii. Właściciel chętnie oprowadza zainteresowanych i opowiada o winach produkowanych na miejscu. Plaże nad jeziorem Como Jezioro Como słynie z malowniczych plaż. Do najpopularniejszych należą: Lido di Menaggio – znajduje się w miejscowości Menaggio. Płatna plaża oferuje basen, restaurację, bar, plac zabaw dla dzieci i piękne widoki na jezioro​; Spiaggia di Lenno – w Lenno dostępne są dwie plaże: publiczna, piaszczysta i darmowa oraz płatna z leżakami, parasolami i zapleczem gastronomicznym​; Spiaggia di Sorico – plaża w północnej części jeziora, popularna wśród miłośników sportów wodnych, takich jak kitesurfing czy windsurfing​; Lido di Bellagio – w Bellagio znajdziesz plaże kamieniste, z krystaliczną wodą, a także płatne lido z udogodnieniami, np. basenami​; Spiaggia di Onno – plaża we wschodniej części jeziora, szeroka i dobrze wyposażona, z czystą, przejrzystą wodą. Idealne miejsce dla rodzin​; Lido di Cadenabbia – w miejscowości Cadenabbia, luksusowa plaża z częścią wypoczynkową oraz atrakcjami wodnymi​; Spiaggia di Careno – kameralna plaża z mieszanką piasku i trawy, idealna dla rodzin z dziećmi, choć mniej uczęszczana. Jezioro Como czy Garda? Turyści przed przyjazdem często zadają sobie to pytanie. Nie ma na nie jednej odpowiedzi. Oba miejsca idealnie nadają się na wakacyjny wypoczynek. Jezioro Como uchodzi jednak za bardziej luksusowe, przez co ceny w kurortach są nieco wyższe. Wypoczywając nad Como mamy – niewielkie, ale większe niż gdzie indziej – szanse spotkać gwiazdy światowego formatu. George Clooney tak pokochał okolicę, że kilkanaście lat temu kupił tam ogromną willę. W miejscowych kurortach widywani byli też między innymi Sylvester Stallone i Madonna. Pogoda nad jeziorem Como Klimat w regionie jeziora Como jest łagodny i przyjemny przez większość roku. Latem temperatury wynoszą od 25 do 30 stopni Celsjusza, co sprzyja plażowaniu i uprawianiu sportów wodnych. Wiosna i jesień to z kolei idealny czas na zwiedzanie. Wówczas termometry w miasteczkach położonych nad jeziorem pokazują od 15 do 22 stopni Celsjusza. W miesiącach wiosennych i jesiennych jezioro Como odwiedza też mniej turystów niż latem, a więc jest nieco ciszej. Zimy są chłodniejsze, z temperaturami w okolicach 5–10 st. Celsjusza. Rzadko jednak występują tam intensywne opady śniegu. Przez cały rok jezioro Como oferuje piękne widoki, ale warto pamiętać, że wiosną i jesienią mogą pojawiać się krótkie, intensywne opady deszczu Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Asyż to miejsce pełne duchowej mocy i średniowiecznego uroku. Oto ukryty skarb Umbrii
Asyż to mniej oczywiste, ale warte rozważenia, miejsce na city break we Włoszech. Urokliwe miasteczko w Umbrii oferuje niesamowite widoki, bogactwo zabytków i wyjątkową atmosferę, która przyciąga od wieków. Dowiedz się, kiedy najlepiej je odwiedzić i jak zaplanować podróż.
Spis treści: Asyż to miasto św. Franciszka i duchowe serce Umbrii Asyż – co zobaczyć? Centrum religijne i kulturowe Jak zaplanować podróż do Asyżu? Kiedy planujemy szybki city break we Włoszech, najczęściej bierzemy pod uwagę Rzym, Neapol, Florencję czy Wenecję. Jest jednak pewne miejsce, które, choć mniej popularne wśród turystów, również warto odwiedzić – Asyż. To malownicze miasteczko położone na wzgórzach Umbrii ma unikatowy urok, a dodatkowo oferuje niezwykłe połączenie historii, kultury i duchowości. Co trzeba tam zobaczyć? Asyż to miasto św. Franciszka i duchowe serce Umbrii Na pierwszy rzut oka Asyż to przede wszystkim przepiękne miasteczko o bogatej historii. Dla chrześcijan jest to także miejsce o niezwykłej duchowej mocy. To właśnie tutaj urodził się i żył św. Franciszek z Asyżu – założyciel zakonu franciszkanów, który odegrał kluczową rolę w średniowiecznej Europie. Św. Franciszek jest jednym z najważniejszych świętych w Kościele katolickim. Jego przesłanie o pokoju, prostocie i miłości do natury wciąż inspiruje miliony ludzi na całym świecie – nie tylko wierzących. Asyż zachował swój średniowieczny charakter, a spacerując po jego wąskich, kamiennych uliczkach, można przenieść się w czasie. Miasteczko, otoczone murami obronnymi, jest położone na wzgórzu Monte Subasio, co gwarantuje niezapomniane widoki na zielone doliny Umbrii. Asyż – co zobaczyć? Jednym z najważniejszych miejsc w Asyżu jest Bazylika św. Franciszka (Basilica di San Francesco), wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Ta imponująca świątynia z XIII wieku składa się z dwóch poziomów: dolnej i górnej bazyliki. W dolnej znajduje się grób św. Franciszka, gdzie pielgrzymi z całego świata przybywają, by oddać hołd świętemu. Górna bazylika natomiast zachwyca freskami autorstwa Giotta, przedstawiającymi życie świętego z Asyżu. Warto odwiedzić Piazza del Comune, centralny plac miasta, na którym znajduje się ratusz z wieżą oraz świątynia Minerwy – starożytna rzymska świątynia, przekształcona w kościół Santa Maria sopra Minerva. Asyż, choć niewielki, kryje w sobie liczne kościoły i klasztory, które świadczą o jego duchowym znaczeniu. Kolejnym punktem na trasie każdego zwiedzającego powinien być Kościół św. Klary (Basilica di Santa Chiara), w którym spoczywają relikwie św. Klary, bliskiej współpracowniczki św. Franciszka i założycielki zakonu klarysek. Nie można też pominąć Eremo delle Carceri, czyli pustelni św. Franciszka, położonej kilka kilometrów od centrum Asyżu, w lesistych wzgórzach Monte Subasio. To ustronne miejsce, gdzie święty wraz ze swoimi towarzyszami oddawał się medytacjom i modlitwie, pozwala na chwilę zadumy i refleksji w otoczeniu przyrody, którą tak ukochał św. Franciszek. Centrum religijne i kulturowe Asyż od wieków jest ważnym centrum religijnym, szczególnie dla wiernych Kościoła katolickiego. Od czasów średniowiecza przyciągał pielgrzymów z całego świata, którzy przybywają, by uczcić pamięć św. Franciszka. Duchowe dziedzictwo miasta to jednak nie tylko św. Franciszek. Asyż jest symbolem pokoju i dialogu między religiami. Co roku odbywają się tutaj międzynarodowe spotkania międzywyznaniowe, nawiązujące do „Dnia Modlitwy o Pokój”, który zainicjował papież Jan Paweł II w 1986 roku. Miasto jest także ważnym ośrodkiem kulturalnym. W Asyżu odbywa się wiele festiwali, koncertów i wydarzeń artystycznych. Najbardziej znanym z nich jest Calendimaggio. To wiosenny festiwal, który ma korzenie w dawnych tradycjach pogańskich. Mieszkańcy w barwnych strojach średniowiecznych rywalizują w konkursach śpiewu, tańca i przedstawień, celebrując nadejście wiosny. Jak zaplanować podróż do Asyżu? Asyż położony jest w regionie Umbria, na północ od Rzymu i na południe od Florencji. To doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę z tych większych miast, ale warto spędzić tutaj więcej czasu, aby w pełni docenić jego atmosferę. W okolicy nie ma lotniska, toteż najlepszym sposobem dotarcia do Asyżu jest podróż pociągiem lub samochodem. Miasteczko znajduje się ok. 2 godziny drogi od Rzymu i Florencji. Asyż można także połączyć z wizytą w pobliskiej Perugii, stolicy regionu Umbria. Miasto słynie z pięknych zabytków (m.in. Katedra św. Wawrzyńca czy Pałac Priori) i słynnego festiwalu czekolady Eurochocolate. Inne pobliskie miasta godne uwagi to Spoleto z imponującą katedrą i fortecą oraz Gubbio, które zachowało swój surowy, średniowieczny charakter. Planując podróż do Asyżu, warto wziąć pod uwagę porę roku oraz ważne wydarzenia religijne, które mają znaczący wpływ na atmosferę tego miejsca. 4 października miasto staje się centrum pielgrzymek i modlitw. To najważniejsze święto w Asyżu, obchodzone na cześć patrona miasta. W ramach uroczystości organizowane są liczne procesje, msze i nabożeństwa, a Bazylika św. Franciszka jest odwiedzana przez tysiące wiernych. Wielki Tydzień i Wielkanoc również są obchodzone w Asyżu z wyjątkową podniosłością. Wielki Piątek jest szczególnie znaczący. Wówczas przez miasto przechodzi Droga Krzyżowa. Bazylika św. Franciszka oraz inne kościoły organizują w tym czasie specjalne nabożeństwa. Źródło: National Geographic Polska. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Wizz Air rozpieszcza Polaków. Więcej połączeń i nowa włoska trasa
Wizz Air ogłasza nową trasę z Warszawy do Włoch, która zadebiutuje na majówkę 2025 roku. Tani przewoźnik zaoferuje połączenia trzy razy w tygodniu. Nowa oferta obejmie również dodatkowe loty na popularnych trasach do dużych europejskich miast.
Spis treści: Wizz Air poleci z Warszawy do Genui Co zobaczyć w Genui? Wizz Air ogłosił ambitne plany rozwoju siatki połączeń z Lotniska Chopina w Warszawie. Nowa strategia na przyszły rok obejmuje m.in. dodatkowe loty do popularnych miast europejskich. Wiadomo już, że wzmocnione zostaną rejsy na trasach do Barcelony, Mediolanu, Kopenhagi i Malagi. Według Józsefa Váradiego, dyrektora generalnego Wizz Aira, Warszawa jest jednym z najważniejszych portów w Europie dla tej linii. Tani przewoźnik obsługuje już połączenia z 10 polskich lotnisk, oferując 158 kierunków w 24 krajach. W 2023 roku Wizz Air był drugim co do wielkości przewoźnikiem na Lotnisku Chopina, ustępując jedynie Polskim Liniom Lotniczym LOT. Wraz z ciągłymi inwestycjami w rozwój warszawskiego portu, linia planuje dalsze wzmacnianie swojej pozycji. Wizz Air poleci z Warszawy do Genui Na konferencji prasowej Wizz Aira, która odbyła się 15 października 2024 roku w Warszawie József Váradi, ogłosił, że przewoźnik wprowadzi nowe połączenie z Lotniska Chopina do włoskiej Genui. Pierwszy lot zaplanowano na 1 maja 2025 roku. Będzie to więc kusząca propozycja dla osób planujących majówkę we Włoszech. Samoloty Wizz Aira będą latać do Genui trzy razy w tygodniu – we wtorki, czwartki i soboty. Ceny biletów na inauguracyjny lot zaczynają się od 249 zł, a dla członków programu WIZZ Discount Club od 200 zł. Co ciekawe, na lot zaplanowany na 3 maja przewoźnik oferuje jeszcze niższe ceny – odpowiednio 209 zł i 160 zł. Zaktualizowana włoska oferta to nie tylko nowe połączenia, ale również większa częstotliwość lotów do popularnych miast, takich jak Mediolan, Bergamo i Olbia na Sardynii. Co zobaczyć w Genui? Genua, położona nad malowniczą Zatoką Genueńską, jest jednym z najbardziej fascynujących miast Włoch. Oferuje turystom niezliczone atrakcje kulturalne i historyczne, a jej starówka została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Miasto zachwyca pięknymi pałacami, jak słynny Palazzo Ducale, a także katedrą San Lorenzo, której wnętrze przyciąga miłośników sztuki sakralnej. Powszechnie przyjmuje się, że Genua to rodzinne miasto Krzysztofa Kolumba. Miłośnicy historii mogą zagłębić się w marynistyczną przeszłość tego miasta w Muzeum Morskim. Z kolei amatorzy malowniczych widoków docenią spacery po nadmorskiej promenadzie i wycieczki do pobliskich miejscowości, takich jak widokówkowe Portofino. Genua oferuje także bogatą kuchnię. To właśnie stąd pochodzi pesto alla genovese, którego warto spróbować w jednej z lokalnych trattorii. Źródło: National Geographic Polska. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Podróż po Sycylii. Odkryj szlak Magna Via Francigena i najpiękniejsze zakątki wyspy
Podróż po Sycylii to coś więcej niż tylko zwiedzanie popularnych plaż i miast. Odkryj niesamowity szlak Magna Via Francigena, który prowadzi przez dziewicze regiony, malownicze wioski i mniej znane atrakcje wyspy. Ten przewodnik pomoże Ci zaplanować pieszą wędrówkę, odkryć lokalną kulturę, historię i kuchnię Sycylii, zapewniając pełne doświadczenie tego unikalnego regionu Włoch.
Spis treści: Szlak Magna Via Francigena – historia i charakterystyka Najpiękniejsze miasteczka i wioski na szlaku Kulinarne doświadczenia na Sycylii Noclegi na szlaku Magna Via Francigena Praktyczne porady dla podróżujących po Sycylii Podsumowanie Szlak Magna Via Francigena – historia i charakterystyka Magna Via Francigena to pieszy szlak o długości około 180 km, który we Włoszech przecina Sycylię z północy na południe, łącząc Palermo z Agrigento. Trasa została oficjalnie wytyczona w 2017 roku, bazując na starożytnych drogach używanych przez kupców, pielgrzymów oraz frankońskich rycerzy. Szlak jest podzielony na dziewięć etapów o różnej długości, od 15 do 25 km, co pozwala na elastyczne planowanie podróży według indywidualnych preferencji. Dla wielu osób, w tym dla początkujących piechurów, jest to idealna okazja do wejścia w świat dalekodystansowych wędrówek bez konieczności posiadania zaawansowanych umiejętności trekkingowych. Początek szlaku – Palermo Palermo, dynamiczna stolica Sycylii, jest punktem wyjściowym dla podróżników wybierających się na Magna Via Francigena. To miasto pełne kontrastów, które łączy w sobie wpływy arabskie, normandzkie i włoskie, oferuje nie tylko piękne zabytki, ale również unikatowe doświadczenie kulturowe. W Palermo można również nabyć „paszport wędrowca” – specjalny dokument wymyślony przez twórców szlaku. Każdy etap trasy kończy się pieczątką w paszporcie. Stanowi to nie tylko pamiątkę z podróży, ale także umożliwia uzyskanie zniżek w niektórych hotelach i pensjonatach. – To jak zbieranie trofeów z każdego pokonanego odcinka, co dodaje wędrówce dodatkowego smaku przygody – mówi Totto Greco, współtwórca szlaku i właściciel winnicy przyjmującej pielgrzymów. Etapy trasy i wskazówki dla wędrowców Magna Via Francigena jest podzielona na dziewięć etapów, które różnią się długością i stopniem trudności. Trasa jest dobrze oznakowana – kierunek wskazują drewniane tabliczki w czerwono-białe pasy, co minimalizuje ryzyko zgubienia się. Dla tych, którzy preferują bardziej nowoczesne metody nawigacji, przydatna może być aplikacja GPS, taka jak SlowWays APP, dostępna na systemy iOS i Android. Prędkość 4–5 km na godzinę to tempo przynależne naszemu gatunkowi, pozwalające dostrzec detale krajobrazu, które umykają, gdy przemieszczasz się wszelkimi pojazdami, które wynaleźliśmy w ciągu ostatnich 150 lat. Najlepszy czas na podróż i warunki pogodowe Podróż po szlaku Magna Via Francigena jest możliwa przez cały rok. Jednak najlepsze warunki pogodowe panują w maju, czerwcu oraz pod koniec września. Latem temperatury mogą sięgać nawet 40°C, co może uczynić wędrówkę bardziej wymagającą. Zimą chłodniejsze warunki mogą zniechęcać do długich spacerów. Najpiękniejsze miasteczka i wioski na szlaku Szlak Magna Via Francigena prowadzi przez liczne miasteczka i wioski, które ukazują prawdziwe, niekomercyjne oblicze Sycylii. Każde z nich ma do zaoferowania coś unikatowego – od fascynującej historii, po niezwykłe formy sztuki i autentyczne doświadczenia kulinarne. Corleone – prawdziwa historia mafii W Corleone, słynącym z filmowej sagi „Ojciec chrzestny”, podróżnicy spodziewają się zobaczyć atmosferę tajemniczości i mroku. Jednak miasto to jest zupełnie inne, niż przedstawiono w filmie. – Corleone nie ma z filmem wiele wspólnego poza nazwą – mówi Federico Blanda, aktywista współpracujący z antymafijnym muzeum w mieście. – Naszą misją jest przedstawienie prawdziwej historii mafii, która daleka jest od romantycznego obrazu kreowanego przez Hollywood. Muzeum to, poświęcone historii walki z mafią, przedstawia dramatyczne losy ofiar oraz bohaterów, takich jak sędziowie i dziennikarze, którzy poświęcili życie w walce z przestępczością zorganizowaną. Prizzi – miasto z długą historią Prizzi to jedno z najstarszych miast na Sycylii, którego początki sięgają epoki brązu. Na przestrzeni wieków przez miasto przewinęli się Kartagińczycy, Grecy, Rzymianie i Arabowie, co zostawiło trwały ślad w lokalnej architekturze i kulturze. To miejsce nosi w sobie ślady setek lat historii, a mimo to nie utknęło w przeszłości. Młodsze pokolenie odświeża miasto, przekształcając stare wiejskie domy w winnice i pensjonaty oraz promując lokalną sztukę i rzemiosło. Grotte – plenerowa galeria sztuki Grotte to niewielkie miasteczko, które stało się plenerową galerią sztuki. Jego unikatowy projekt artystyczny obejmuje murale na ścianach domów, które przedstawiają zarówno lokalne legendy, jak i nowoczesne interpretacje sztuki. Murale te, choć często nawiązują do lokalnych tradycji, w większości są na wskroś nowoczesne i potrafią zaskoczyć, przeobrażając się zależnie od kąta patrzenia i ukazując ukryte wcześniej szczegóły. Kulinarne doświadczenia na Sycylii Sycylijska kuchnia to jedno z największych doznań, jakie oferuje wyspa. Podczas wędrówki Magna Via Francigena można spróbować wielu lokalnych specjałów, które podkreślają różnorodność kulinarną regionu. Tradycyjne dania i regionalne specjały Cannoli, jedne z najbardziej znanych sycylijskich deserów, mają swoje korzenie w czasach arabskich. – Jedna z legend mówi, że przepis na cannoli został wymyślony przez kobiety żyjące w haremie w Caltanissetta, które piekły te smakołyki, aby uczcić męskość swojego pana – opowiada właściciel restauracji Lo Sperdicchio w Aragonie. Gdzie zjeść na szlaku – polecane restauracje Na trasie szlaku Magna Via Francigena można znaleźć wiele lokalnych restauracji i barów, które oferują autentyczne dania i gościnność. Warto odwiedzić takie miejsca jak Lo Sperdicchio, gdzie za 12 euro można skosztować „menu pielgrzyma” – zestawu obiadowego z przystawką, daniem głównym i kieliszkiem wina. Noclegi na szlaku Magna Via Francigena Dla wędrowców dostępna jest szeroka gama opcji noclegowych – od tanich pensjonatów po bardziej luksusowe hotele. Ospitalità Diffusa – lokalne pensjonaty Jednym z ciekawszych miejsc noclegowych na trasie jest Ospitalità Diffusa La Casa di Kokalo w Prizzi. To przykład lokalnego podejścia do turystyki. Stare, często opuszczone budynki są przekształcane w komfortowe pensjonaty, zachowując przy tym autentyczny charakter miejsca. Hotele w kluczowych miejscowościach W miejscowości Corleone można zatrzymać się w Hotelu Ristorante Leon d'Oro, który oferuje dziedziniec z palmami i basen. To idealne miejsce na odpoczynek po długim dniu wędrówki. Praktyczne porady dla podróżujących po Sycylii Podróżowanie po Sycylii pieszo wymaga odpowiedniego przygotowania i świadomości lokalnych uwarunkowań. Co spakować na pieszą wędrówkę Podstawowe wyposażenie na wędrówkę po Magna Via Francigena to wygodne buty trekkingowe, odzież na zmienne warunki pogodowe, nawigacja GPS oraz odpowiednia ilość wody. Aplikacja SlowWays APP może okazać się niezwykle przydatna do nawigacji. Jak dotrzeć na Sycylię i poruszać się po wyspie Na Sycylię można dotrzeć z Polski za pomocą tanich linii lotniczych, takich jak Wizz Air czy Ryanair, z przesiadką w Rzymie lub bezpośrednio do Katanii. Stamtąd łatwo dojechać do Palermo autobusem. Bezpieczeństwo i nawigacja na trasie Dzięki dobrze oznakowanemu szlakowi oraz licznej sieci barów, sklepów i pensjonatów, Magna Via Francigena jest bezpiecznym i komfortowym szlakiem dla wszystkich podróżnych. Ważne jest jednak, aby mieć przy sobie podstawowe lekarstwa i odpowiednie wyposażenie. Podsumowanie Podróż po Sycylii szlakiem Magna Via Francigena to niezapomniane doświadczenie, które pozwala odkryć mniej znane zakątki wyspy, jej historię, kulturę i smaki. To wyjątkowa okazja, aby zwolnić tempo, zanurzyć się w lokalnym stylu życia i cieszyć się każdą chwilą spędzoną na tej malowniczej wyspie. Źródło: National Geographic Traveler
Kampania we Włoszech jest położona u stóp Wezuwiusza. Znajdziemy tu sławne na cały świat zabytki
Czas na wycieczkę na szczyt i dookoła Wezuwiusza. Włoska Kampania zapewnia atrakcje, emocje i przepiękne krajobrazy. Oraz, niestety, tłumy turystów.
W tym artykule: Wycieczka na Wezuwiusza Ruiny Pompejów Eleganckie Sorrento Wyspa Capri Kampania – informacje praktyczne Czuję czyjeś dłonie w okolicy moich pośladków. – Obmacuje czy kradnie? – zadaję sobie pytanie. W wagonie kolejki Circumvesuviana panuje taki ścisk, że nie jestem w stanie się odwrócić. Bez żadnych skrupułów prawym łokciem daję więc kuksańca w tył, pomagam sobie pietą. Słyszę lekki jęk i dłonie znikają z mojej pupy. Enrico, właściciel B&B w Neapolu, dał mi wyraźne instrukcje przetrwania pod Wezuwiuszem: – Miej oczy dookoła głowy, plecak noś na brzuchu, nie afiszuj się z cennymi przedmiotami: komórką, portfelem, aparatem fotograficznym, bo ani się obejrzysz, a je stracisz. U nas potrafią kraść, są w tym mistrzami – tak tubylcy, jak imigranci. Oczywiście nie wszyscy, tylko malavita, źli ludzie, którym nie chce się uczciwie pracować. Wystarczy, że zachowasz czujność, Annina, a zobaczysz, że Kampania to najpiękniejszy region na świecie! Spocona i wymięta dosłownie wylewam się wraz z tłumem z pociągu na rozgrzany upałem peron stacji Ercolano Scavi. Zdezelowana, upstrzona graffiti kolejka z brudnymi szybami, która dowiozła mnie tu z Neapolu, znika w dali. Teraz sama nerwowo się obmacuję, ale OK, nikt mi nic nie zwinął! Jestem w Herkulanum, jednak moim celem nie są wykopaliska, lecz Wezuwiusz, bo stąd, spod stacji kursują autobusy pod szczyt. Wycieczka na Wezuwiusza Tym razem podróżuję „na bogato”, we wnętrzu klimatyzowanego, eleganckiego Vesuvio Express Shuttle. Mam swoje miejsce siedzące, tak jak inni turyści. Nikt nie stoi w przejściu, bo droga wraz z wysokością staje się coraz bardziej kręta. Wybrzeże pachnące cytryną, czyli Amalfi Zakochani chętnie celebrują tu zawarcie małżeństwa, spragnieni wypoczynku przyjeżdżają na złote plaże, smakoszy z kolei przyciągają makarony i likier cytrynowy. Z pełnego casermoni (bloków mieszkalnych) centrum miasta wyjeżdżamy na przedmieścia, które znaczą bogate wille otoczone ogrodami. Potem wegetacja staje się coraz uboższa. Dostrzegam połacie spalonej ziemi, zwęglone korpusy drzew, pierwsze jęzory lawy. To pamiątka po ostatniej erupcji Wezuwiusza, z 1944 r. Od tej najsłynniejszej, w 79 r. n.e., która zmiotła z powierzchni ziemi i ludzkiej pamięci kwitnące miasta: Pompeje, Herkulanum i Stabie, do współczesności wulkan wybuchał jeszcze 36 razy. A zaczął się formować 30 tys. lat temu i był wtedy podmorską wyspą, która dopiero potem „skleiła” się z lądem. Autobus wtacza się ostrożnie na parking na zboczu. Wokół budki z pamiątkami – w większości z „koszmarkami” z lawy. Stąd na szczyt mam pół godziny łagodnymi szerokimi zakosami. Z boku rozpościera się gardziel Valle del Gigante, doliny, której zieleń przecina ogromny zastygły strumień lawy – tej sprzed 78 lat. Spacerują po niej ludzie – prowadzi przezeń jeden ze szlaków turystycznych Parku Narodowego Wezuwiusza. Trasa na szczycie funduje mi skoki ciśnienia nie tylko dlatego, że prowadzi wokół krateru, a snujące się we wnętrzu fumarole przypominają o tym, że wulkan tylko drzemie. Z niedowierzaniem obserwuję „śmiałków”, którzy dla „fajnego” selfie przeskakują barierki lub sadzają na nich dzieci, nie bacząc, że mogą spaść 230 m w dół! Obracam głowę w przeciwną stronę i chłonę godną malarskiego pędzla panoramę zasnutego mgiełką Neapolu i oblewających go lazurowych wód Zatoki Neapolitańskiej. Okolicę zamieszkuje 700 tys. ludzi. Gdyby Wezuwiusz ponownie wybuchł... Ruiny Pompejów Dwadzieścia pięć domów publicznych na 8–10 tys. mieszkańców Pompejów to spora liczba. Rozłożone na imponującej powierzchni 64 ha starożytne miasto, choć w ruinie, za każdym razem opowiada mi inny wątek swojej historii. Dziś prawi o praktykowanej tu bez skrępowania wolnej miłości, gdzie płeć partnera nie miała znaczenia. W jedynym ocalałym po erupcji lupanarze malunki instruktażowe na ścianie przypominają mi do złudzenia te z podręcznika Michaliny Wisłockiej. Bardziej niż pikantne freski zdobią najbogatsze rezydencje: Casa dei Vettii (Dom Wettiuszów) i Casa dei Misteri. Kolor dominujący, tzw. róż pompejański – dla mnie bardziej bordowo-czerwony – „podkręca” temperaturę odbioru tych malunków będących prawdziwymi dziełami sztuki. „Akceptuję dziewice”, „dochodzę”, „oddam się za…”, „zostaw otwarte wrota dla tych, co cię pragną” – graffiti po łacinie widoczne na fasadach domów w większości przypadków są jeszcze dosadniejsze. Motywem przewodnim rzeźb, fresków i mozaik wykonanych przez artystów najwyższej klasy jest w Pompejach penis w fazie zwielokrotnionej erekcji. Posiadaczem jednego z nich, wyjątkowych wymiarów, jest bóg płodności Priap, syn Dionizosa przedstawiony na jednym z domów. Podstarzałe to bóstwo o twarzy wyrachowanego satyra mierzy swoje imponujące przyrodzenie na szali wagi! Bo fallus miał przynosić szczęście nie tylko w sferze ars amandi – miał też zapewniać bogactwo i chronić od niebezpieczeństw. I zapewniał, co widzę spacerując po odtworzonych z pieczołowitością ogrodach pompejańskich domostw, gdzie szum fontann miesza się z zapachem mirtu. Mój ulubiony to ten przylegający do Casa della Venere in Conchiglia, w którym fresk na ścianie przedstawia tytułową Wenus. Odziana jedynie w klejnoty kołysze się na wodzie w muszli łożu, a towarzyszy jej Kupidyn. W Pompejach odkopano niezwykły czarny pokój. Zdobią go freski przedstawiające sceny z wojny trojańskiej To jedne z najlepiej zachowanych fresków w Pompejach. Przedstawiają sceny z wojny trojańskiej i najprawdopodobniej powstały niedługo przed zagładą miasta. Znajdują się na ścianach czarneg... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-pompejach-odkopano-niezwykly-czarny-pokoj-zdobia-go-freski-przedstawiajace-sceny-z-wojny-trojanskiej-f2f0856.jpg" width="933" height="700" alt="W Pompejach odkopano niezwykły czarny pokój. Zdobią go freski przedstawiające sceny z wojny trojańskiej" title="W Pompejach odkopano niezwykły czarny pokój. Zdobią go freski przedstawiające sceny z wojny trojańskiej" /> Stoję na ogromnym forum, gdzie tylko przetrzebione rzędy okalających plac kolumn przypominają o istniejących tu niegdyś świątyniach. W tle jak memento wznosi się Wezuwiusz. Ironia losu polegała na tym, że pompejańczycy brali go za zwykłą górę, a wstrząsy poprzedzające erupcję interpretowali jako gniew bogów. Jak tragicznie się pomylili! Eleganckie Sorrento Circumvesuviana kończy swój bieg w znanym z piosenki Sorrento. Miasto jest eleganckie, czyste, zdecydowanie dla osób z „wyższej półki finansowej”. W tym nadmorskim kurorcie, którego nazwa ma pochodzić od legendarnej córki syreny Sirentum, gościło wielu VIP-ów, o czym przypominają tabliczki na murach dedykowane Byronowi, Nietzschemu, Dickensowi czy Tołstojowi. W Sorrento urodził się Torquato Tasso – imię tego jednego z najwybitniejszych poetów włoskiego renesansu nosi główny plac miasta. Za nim – miejsce, które łatwo przeoczyć, fenomen natury – Vallone dei Mulini, dosłownie Dolinisko Młynów. Skalne zapadlisko powstałe 35 tys. lat temu w wyniku pierwszego trzęsienia ziemi w Kampanii gromadziło ongiś tubylców – działały tu młyn, tartak, a kobiety prały ubrania w strumieniu. Gwałtowny wzrost wilgotności sprawił, że mogę zachwycać się nieprawdopodobnie bujną wegetacją otulającą romantyczne ruiny dawnych budowli i pnące się pionowo w górę na wiele pięter skały. Jednak trudno mi jest oddychać, więc czym prędzej opuszczam niezwykłą atrakcję. Wyspa Capri Podróż promem z Sorrento na Capri dostarcza mi dwojakich wrażeń. Z jednej strony malownicze, sielsko-anielskie widoki na całą Zatokę Neapolitańską i sąsiadującą z nią zatokę Solerno z wybrzeżem Amalfi, które rozdziela półwysep, i oczywiście Wezuwiusz. Z drugiej – smród spalin walących czarną smugą z komina leciwego statku. Dosłownie nim uwędzona ląduję na najpiękniejszej z wysp. Marina Grande wbrew nazwie jest raczej mała i ciasna. W porciku gigantyczne promy z trudem manewrują, aby nie uszkodzić zacumowanych jedna przy drugiej łodzi i łódeczek. Wąskie wybrzeże ograniczone rzędem najwyżej dwupiętrowych domków, nad którymi piętrzą się widowiskowo ogromne wapienne skały – dyszy nadmiarem ludzkiego mrowia. Turyści wykupują ze sklepików z pamiątkami gadżety o tematyce morskiej bądź zapełniają liczne ogródki trattorii, delektując się frutti di mare i limoncello di capri. Ten likier jest efektem maceracji skórek cytryn uprawianych na wyspie, a specjalizuje się w nim od pokoleń rodzina Canali. Serwowany z lodem usprawnia trawienie, natomiast z tonikiem – doskonale gasi pragnienie. Kolejką szynowo-linową sunę z portu w górę, ku jednej z dwóch miejscowości na wyspie, Capri (druga to Anacapri). Taras widokowy przy jej głównym placu (Piazzetta) oferuje mi panoramiczny, pocztówkowy widok na całe wybrzeże. Pełen wysublimowanego przepychu wystrój wystaw butików najsłynniejszych marek świata skupionych w centrum miejscowości całkowicie zdaje się zagłuszać nastrojową, częściowo jeszcze średniowieczną, choć „odpicowaną” architekturę. Ewakuuję się pospiesznie z tego targowiska próżności, wskakując do niewielkiego żółtego autobusu, jednym z wielu kursujących między atrakcjami turystycznymi wyspy. Barolo znajduje się w sercu Piemontu. Są tu średniowieczne wioski, najsłynniejsze wino i najdroższe grzyby Piemont to rzadko odwiedzany przez turystów region Włoch. Słynie przede wszystkim z trufli i z wyśmienitego wina Barolo. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/523caf697cc029c02419cf33d8b83589e98db5b8-fc76536.jpg" width="938" height="626" alt="Barolo znajduje się w sercu Piemontu. Są tu średniowieczne wioski, najsłynniejsze wino i najdroższe grzyby (fot. Shutterstock)" title="Barolo znajduje się w sercu Piemontu. Są tu średniowieczne wioski, najsłynniejsze wino i najdroższe grzyby (fot. Shutterstock)" /> Moim celem jest willa Axela Munthe, szwedzkiego lekarza i psychologa, który jako 19-letni student medycyny zakochał się w Capri, a dwie dekady później zaczął wznosić na niej swoją siedzibę – dzieło niemal całego życia. „Dom otwarty na słońce, wiatr i morze niczym grecka świątynia”, dziś muzeum w stylu eklektycznym wznosi się na miejscu, gdzie według legendy stała jedna z 12 willi cesarza Tyberiusza. Wnętrza zdradzają pasje archeologiczno-kolekcjonerskie właściciela: rzeźby antycznych bóstw, stylowe meble, obrazy z różnych epok odcinające się od bieli ścian i marmurów podłóg tworzą fascynującą harmonijną całość. Willę otacza ogród eksplodujący wręcz śródziemnomorską bujną roślinnością. Dla mnie to raj na ziemi, również pełen rzeźb. Kładę dłoń na głowie granitowego sfinksa, który wzrokiem ogarnia Capri oraz morze. Zgodnie z obyczajem wypowiadam cichutko życzenie: – Daj, abym tu jeszcze wróciła! Kampania – informacje praktyczne Dojazd Tanimi liniami do Neapolu. Stamtąd pociągiem Circumvesuviana lub sezonowym Campania Express Train po całym regionie. Nocleg Naples Experience w Neapolu Naples Pizza Hostel w Neapolu Hotel Pompei Ruins w Pompejach, kwadrans od wykopalisk. Jedzenie Pomodorino del Piennolo del Vesuvio DOP to pomidorki uprawiane pod Wezuwiuszem, o okrągłej formie z małym czubkiem, rosnące w gronach. Na pewno pokochacie ich smak! Źródło: archiwum NG.
Abruzja pokazuje siłę włoskiej przyrody. Nie brak tu też ciekawych zabytków
Abruzja jest położona nad Adriatykiem, pomiędzy regionami Marche, Lacjum i Molise. To jeden z najbardziej sejsmicznych regionów na Półwyspie Apenińskim.
W tym artykule: Alba Fucens L’Aquila Gran Sasso Sulmona Plaże w Abruzji – Costa dei Trabocchi Abruzja – informacje praktyczne Hop, hop – mój głos potężnieje, niosąc się echem do masywu Monte Velino, którego wielka bryła skalna, od góry przyprószona śniegiem, widnieje przed moimi oczyma. Znajduję się w sercu Regionalnego Parku Przyrodniczego Sirente-Velino we Włoszech. Alba Fucens Te okrzyki wydaję pośrodku areny dawnego amfiteatru starożytnego miasta Alba Fucens. Miejsce, gdzie kiedyś bili się gladiatorzy, a w nierównej walce z człowiekiem ginęły dzikie zwierzęta, porasta teraz trawa. Ona też pochłonęła większość widowni – pozostało zaledwie kilka rzędów kamiennych stopni. Dlatego obiekt wydaje się niewielki, a przecież według przewodnika arena jest tylko o połowę mniejsza od tej w rzymskim Koloseum, zaś spektakle mogło podziwiać kilka tysięcy ludzi. Krajobrazowo miejsce jest wyjątkowe. Z tej otoczonej górami kolonii rzymskiej, założonej 300 lat przed Chrystusem, można było podziwiać wschody słońca nad nieistniejącym dziś, bo osuszonym w XIX w. jeziorem Fucino (stąd łacińska nazwa miasta – Alba Fucens). Zerkam tylko, bo czas mnie goni, na odkopane przez archeologów bardzo skromne ruiny rzymskiej Alby i jej średniowiecznej, znajdującej się nieco dalej wersji, którą zrównało z ziemią trzęsienie ziemi sto lat temu. Abruzja jest jednym z najbardziej sejsmicznych regionów na Półwyspie Apenińskim położonym nad Adriatykiem, pomiędzy regionami Marche, Lacjum i Molise. Jej największym miastem jest zaś Pescara. L’Aquila Najlepszym dowodem na to jest stolica regionu, L’Aquila, która 6 kwietnia 2009 r. doświadczyła jednego z najdotkliwszych trzęsień ziemi we współczesnej historii Włoch. Pomimo głośnych afer korupcyjnych związanych z przetargami na odbudowę miasta widzę, jak dzielnie dźwiga się ono z powrotem do życia. Wręcz symboliczny okazał się powrót na zamek w L’Aquili jego „strażnika”, ukochanego przez mieszkańców szkieletu mamuta sprzed 1,5 mln lat. Jest gigantyczny i zachowany w stanie wręcz idealnym. Patrząc na niego z dołu, czuję się niczym bohaterowie filmu „Park jurajski”. A nuż nagle przyoblecze się w futro i na mnie ruszy? W przestronnej komnacie XV-wiecznego fortu traktowany jest jak król. A ja nie mogę wyjść ze zdumienia, że siła trzęsienia mogła dosłownie podciąć u podstawy łuki zamkowych kolumn, obracając je w miejscu! Prace remontowe są nadal kontynuowane. Santa Maria di Collemaggio Idealnie odrestaurowana zdaje się natomiast główna ulica historycznego centrum, okolona z obu stron portykami eleganckich pałaców dawnych rodów Corso V. Emanuele z licznymi butikami i kafejkami. Zmierzam do bazyliki Santa Maria di Collemaggio o romańsko-gotyckiej, prostokątnej bryle. Jej fasada ozdobiona niebanalnym motywem białych i różowych, geometrycznie ułożonych krzyżyków, z trzema rozetami i przytuloną do niej ośmioboczną wieżyczką, kojarzy mi się z meczetem. Pierwsze po lewej to Święte Drzwi. Co roku 28 i 29 sierpnia są otwierane w czasie tzw. Odpustu Celestiańskiego, tradycyjnego święta ustanowionego w 1294 r. przez papieża Celestyna V. Obchody te są wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W przestronnych wnętrzach lśniących jasnością marmurów ciekawi mnie najbardziej mauzoleum bardzo nietypowego papieża, który ufundował ten kościół. Celestyn V, czyli Pietro da Morrone, na Tronie Piotrowym zasiadł wbrew swojej woli. I jako pierwszy w historii z niego zrezygnował. Pochowano go jednak z pompą w misternie rzeźbionym trójkondygnacyjnym renesansowym ołtarzu, gdzie przez szybkę z kratką widzę całą postać papieża spowitą w czerwony ornat. Twarz przykrywa srebrna maska. Pomimo że bazylika aż dwukrotnie w swoich dziejach została zniszczona przez trzęsienia ziemi – wcześniej w 1703 r., to szczątki papieża pozostały nietknięte. Fontana delle 99 Cannelle Nim opuszczę L’Aquilę, koniecznie muszę jeszcze zobaczyć słynną Fontana delle 99 Cannelle, też odrestaurowaną. Zbudowana z marmuru i trawertynu ma zaskakującą formę kwadratowej litery U. Z 93 gargulców zamontowanych na ścianach zdobionych szachowym biało-różowym motywem tryska woda do biegnących dołem zbiorników. W krajobrazie miasta dostrzegam nadal rozrzucone tu i tam ramiona dźwigów – odbudowa trwa nadal. Gran Sasso Obieram kierunek na sąsiadujący z L’Aquilą Gran Sasso, najwyższy masyw Apeninów tworzących kręgosłup Półwyspu Apenińskiego. Góry sięgają blisko 3 tys. m, są potężne i przysadziste. Iście księżycowy krajobraz funduje mi Campo Imperatore, ciągnący się pośrodku płaskowyż. Monte Portella Tutaj, na zboczu Monte Portella, wznosi się pięciokondygnacyjny hotel z bordową fasadą, w którym w 1943 r. internowany był Benito Mussolini. Stąd też w wyniku tajnej operacji SS i Luftwaffe pod kryptonimem „Eiche” (Dąb), na rozkaz samego Hitlera wydany w Wilczym Szańcu, Duce został uwolniony, aby zostać przywódcą zależnej od III Rzeszy Włoskiej Republiki Socjalnej. Hotel jest teraz zamknięty na trzy spusty. Plany przekształcenia go w obiekt luksusowy pokrzyżowała pandemia. Natomiast nieopodal znajdują się hostel i stacja narciarska, bo Gran Sasso to raj dla amatorów desek, ale też wędrowców. Rocca Calascio Mój kolejny cel to Rocca Calascio – zawieszone nad średniowiecznym kamiennym miasteczkiem Calascio malownicze ruiny zamku zasnute mgłami. Ta najwyżej położona twierdza w Apeninach zagrała w amerykańskim filmie Richarda Donnera „Zaklęta w sokoła”. I do dziś zamek jest utożsamiany z tą baśnią fantasy, w której parę zakochanych rozdzielonych złymi czarami zagrali Michelle Pfeiffer i Rutger Hauer. Wcale się nie dziwię, bo film rzeczywiście „działa promocyjnie”, pokazując mury z lotu ptaka, w otoczeniu majestatycznego i groźnego Gran Sasso. Zastanawiam się tylko, jak do ruin wciągnięto kamery i cały sprzęt, bo wejście wąskim szlakiem, który miejscami biegnie stromym zboczem, wymaga tak kondycji, jak i uwagi, aby nie stoczyć się w przepaść. Sulmona Olbrzymi jest plac Garibaldiego w Sulmonie, trzeci co do wielkości w regionie. Pośrodku pusta przestrzeń jakby spychająca na bok otaczające ją budynki, w tym kilka kościołów. Jeden bok zamyka wysoki, złożony z arkad średniowieczny akwedukt. Jednak mnie fascynuje olbrzymi jakby wał górski, grupa Montagne del Morrone widoczna nad placem. Burzowe chmury gęstniejące na niebie sprawiają wrażenie, jakby góry niszczącą falą miały za chwilę zwalić się na miasto. W eremie na najwyższym szczycie, Monte Morrone, pędził samotniczy żywot późniejszy papież Celestyn V. Wieki wcześniej na zboczach miał mieć swoją willę urodzony w Sulmonie Owidiusz. Dlatego główna ulica starego miasta nosi nazwę tego poety, ale i – według niektórych – twórcy eliksiru miłosnego. Chyba coś w tym jest, bo Sulmona kojarzy mi się z szykującą się na wesele panną młodą. W większości parterów eleganckich kamienic działają bowiem zakładziki produkujące bukiety sztucznych kwiatów wykonanych z konfetti. To lokalny produkt DOC – podłużne, oblewane lukrem cukierki z migdałem w środku, które włoscy nowożeńcy ofiarowują na swoich ślubach. Sam cukierek mi nie smakuje, jest za twardy i za słodki, ale wyczarowywane z jego udziałem cuda budzą mój najszczerszy podziw. Niemal jak żywe wyglądają bukieciki fioletowo-żółtych bratków, stokrotek czy ogromne tarcze słoneczników zrobione z kolorowanych konfetti. Ale też artystyczne wiązanki niekiedy dużych rozmiarów, w których konfetti ginie w nawale tiulu, wstążek i innych ozdób. Plaże w Abruzji – Costa dei Trabocchi Nie przepadam za Adriatykiem, ale odcinek abruzyjski jest niczym z obrazka. Dlatego decyduję się zamienić cztery na dwa kółka. Pedałuję ubitym szlakiem rowerowym, choć dekoncentrują mnie widoki szerokich piaszczystych plaż, które przeplatają się z tymi kamienistymi, maciupkimi, ściśniętymi w romantycznych zatoczkach wabiących krystalicznie czystym morzem. Znajduję się na Costa dei Trabocchi, wybrzeżu rozciągającym się między miastem Ortona a miejscowością Vasto. Oglądam „maszynerie do łowienia ryb”. Dla mnie te kilkupiętrowe drewniane konstrukcje zwane trabocchi są połączeniem pomostu i domu na palach z wyciągniętymi ku wodzie długimi ramionami. Jednak nie szpecą krajobrazu, a stanowią wartość dodaną, będąc jedną z topowych atrakcji turystycznych Abruzji. Trabocchi jest sporo, część już opuszczonych i rozpadających się. Niektóre przekształcono w restauracje i knajpki, jak Trabocco Punta Tufano w Vallevò. Nie ma luksusów – kilka prostych stołów stoi na zbitej z desek platformie, tylko od góry zadaszonej – pale pode mną wbite są w skały. Wybrano najpiękniejsze miasteczko we Włoszech. Tu spędzisz wspaniały urlop Poznaliśmy najpiękniejsze miasteczko we Włoszech. Zwycięzcę wyłonił coroczny konkurs organizowany przez włoską telewizję. O tytuł walczyło 20 miejscowości. Zamawiam grande pasta allo scoglio, domowy, ręcznie robiony makaron z małżami, omułkami i innymi cudami prosto z morza. Pycha! Właściciel Rinaldo Veri’ opowiada: – Ten dziś już niepraktykowany system połowu sprowadzili do nas Fenicjanie, a działa na zasadzie wagi. Na antenach, czyli wystających ramionach, rozwiesza się sieć, którą opuszcza się w morze – gdy odpowiednio się napełni, łup idzie w górę, a ciężar zawieszony z drugiej strony – w dół. W latach 60. przyplątał tu się nawet wieloryb – mężczyzna pokazuje mi czarno-białe zdjęcie. Zachód słońca kontempluję z kieliszkiem napełnionym płynnym skarbem Abruzji, likierem z korzenia goryczki. Genziana jest gorzkawa, lecz przyjemna w smaku, a co najważniejsze – ułatwia trawienie. Abruzja – informacje praktyczne Dojazd Tanimi liniami lotniczymi do Pescary lub Rzymu. Stamtąd dalej wynajętym samochodem lub pociągiem. Jedzenie Patata turchese – ziemniak z mocno fioletową skórką (nie należy go obierać, bo skórka zawiera najwięcej antyoksydantów). Pizza dolce – tort z warstw biszkoptu nasączonego rumem i korzennym likierem alchermes, przekładany kremem cukierniczym lub czekoladą. Pecorino di farindola – ser owczy ze świeżego mleka owczego z nutami ziół. Źródło: archiwum NG.
Barolo znajduje się w sercu Piemontu. Są tu średniowieczne wioski, najsłynniejsze wino i najdroższe grzyby
Piemont to rzadko odwiedzany przez turystów region Włoch. Słynie przede wszystkim z trufli i z wyśmienitego wina Barolo.
W tym artykule: Piemont i trufle Alba Barolo i wino Rowerem wokół Barolo Monforte d’Alba Barolo – informacje praktyczne Trzymam chropowatą grudkę, która potrafi zmienić zwyczajność w niezwykłość. Jest warta spore pieniądze, ale to nie one są tu najważniejsze. Najważniejszy jest aromat. Pisarz kulinarny Josh Ozersky opisał go jako „połączenie świeżo zaoranej gleby, jesiennego deszczu, dżdżownic ryjących w ziemi i cierpkiej pamięci o utraconej młodości i dawnych romansach”. Trudno to ująć lepiej. Oto trufle – rosnące pod ziemią grzyby, dla których smakosze tracą głowy. Potrafiące uczynić z prostego posiłku królewskie danie. Piemont i trufle Jestem na północy Włoch, w Piemoncie – mało odwiedzanym przez turystów regionie, który słynie z wina i właśnie z trufli. Okaz, który mam w dłoniach, pójdzie w świat, osiągając z każdym kilometrem podróży i kolejnym pośrednikiem coraz wyższą cenę. Choć pewnie nie taką, jaką zapłacono za słynną truflę mającą zaledwie 0,07 grama – 140 euro. Jeżeli wydaje się wam, że to niewiele, to przeliczcie, ile wychodzi za kilogram (2 mln euro!). Ile kosztuje najdroższe jedzenie świata? Przygotuj się na ceny liczone w dziesiątkach tysięcy dolarów Luksus przyciąga sam w sobie. Może być nawet zabiegiem marketingowym, bo drogie produkty i usługi odruchowo postrzegamy jako lepsze niż te tańsze. Dobrze wiedzą o tym także restauracje. Pal... Piero Gardini, mieszkający we wsi nieopodal Alby, jest jednym ze zbieraczy. Truflę, którą dał mi powąchać, znalazł poprzedniego dnia. Czeka właśnie na kupca, który już jedzie, by odebrać od niego towar. Gardini mógłby być jednym z bohaterów dokumentu „Truflarze”, zdobywającego kolejne nagrody na festiwalach filmowych. Jest sędziwy, zna tutejsze lasy jak własną kieszeń, a aromatyczne grzyby zbiera nie dla ogromnych zysków (te przypadają w udziale głównie pośrednikom), lecz dlatego, że to po prostu lubi. To czynność polegająca na przemierzaniu kolejnych kilometrów, dająca poczucie harmonii z naturą. I pozwalająca cieszyć się widokiem unoszącej się nad łąkami mgły, gdy wyrusza się o świcie do lasu. Alba Symbolem Alby – miasta, do którego zajeżdżam następnego dnia – trufle stały się jednak dopiero w latach 30. ubiegłego wieku. To wtedy Giacomo Mora, jeden z piemonckich łowców grzybów, wymyślił targi truflowe. Odbywają się one do dziś, raz w roku jesienią, przyciągając do stawianego w mieście ogromnego namiotu tłumy turystów i szukających okazji do ubicia interesu handlarzy. Alba ma średniowieczny rodowód, o czym przypominają sylwetki wież obronnych wybijających się nad mury miejskie. Centrum wyznaczają tu kwartały ciągnące się pomiędzy placami Savona i Garibaldi, pełne eleganckich butików włoskich marek i delikatesów z lokalnymi przysmakami oraz małych punktów prowadzonych przez piemonckich rzemieślników. Odbijam w jedną z wąskich ulic okrążających późnogotycką katedrę San Lorenzo z XV w. (jak na włoskie standardy w architekturze sakralnej jest dość nietypowa, bo wzniesiona z czerwonych cegieł) i prowadzących ku rzece Tanaro, skąd rozciąga się wspaniała panorama na odległe o pół godziny jazdy Alpy. Barolo i wino O ile Alba uchodzi za centrum przemysłu truflowego, o tyle miasteczko Barolo jest sercem świata winnego. Na pofalowanych zboczach wokół tej miejscowości ciągną się rzędy winorośli szczepu nebbiolo. Patrzę na nie z wieży zamku Falletti. Urządzono w nim interaktywne muzeum wina. Sunę wzrokiem po winnicach, które produkują jedne z najdroższych win świata. – Barolo nie ma tańszego odpowiednika – mówi mi Claudio z Muzeum Wina. – Zamiast szampana możesz kupić niewiele gorszą hiszpańską cavę, francuskie bordeaux ma kilka kategorii cenowych. Tymczasem barolo zawsze wymaga wysupłania większych pieniędzy. Ale też jego jakość zawsze będzie najwyższa z możliwych. Kilkaset złotych za butelkę to początkowy pułap cenowy. Ale jeżeli masz więcej gotówki na zbyciu, bez trudu znajdziesz butelki warte i kilka tysięcy złotych. Miasteczko Barolo jest uroczą miejscowością, która jednak sama w sobie niespecjalnie wyróżnia się na tle innych na północy Włoch. Turyści przyjeżdżają tu jednak nie dla architektury czy zabytków, lecz właśnie dla rubinowego trunku. – Dziś trudno w to uwierzyć, ale jeszcze kilkadziesiąt lat temu okolice Barolo były rejonami dość biednymi – wyjaśnia mi Claudio. – Dopiero na przełomie lat 70. i 80. XX w. tutejsze czerwone wina zaczęły zdobywać sławę. W samym centrum Barolo znajduję Museo dei Cavatappi, czyli muzeum korkociągów. W gablotach zgromadzono tu ponad 600 przedmiotów o wszystkich możliwych kształtach. Wiele z nich wykonali na zamówienie prawdziwi mistrzowie fachu. Kościane, złote lub perłowe rączki świadczyły o zamożności właściciela. Rowerem wokół Barolo Gdy kilka godzin później wsiadam na wypożyczony rower, by zrobić rundkę po okolicy, wpadam w urzekający krajobraz oblany złotawym światłem. Na horyzoncie widzę poszarpane szczyty Alp, na wyciągnięcie ręki mam pofalowaną linię winorośli, pomiędzy nimi widać odrestaurowane zabytkowe budynki. Klasyczna pętla rowerowa, otaczająca niemal wszystkie gminy Barolo, ma blisko 50 km. I choć jest to dystans możliwy do pokonania w jeden dzień, lepiej rozbić go na kilka etapów, by mieć czas na zwiedzanie i degustację win. W La Morra, wiosce w zachodniej części Barolo, zatrzymuję się nieco dłużej. Chcę przejść się po historycznym centrum usianym barokowymi kościołami i zajrzeć do sklepów z winami, których ciąg prowadzi do Piazza Castello, głównego placu miejscowości. Tuż obok niego XVIII-wieczna ceglana dzwonnica pozwala (jeżeli wespnie się po schodach) unieść się nad terakotowe dachy budynków i bez przeszkód ogarnąć wzrokiem niemal całą dolinę. Gdzieś tam w dole, już poza granicami La Morra, stoi kolorowy kanciasty budynek nazywany kaplicą Barolo (oficjalnie: Madonna delle Grazie). Gdy zatrzymuję przy nim rower, muszę pożegnać wyobrażenia o klasycznych freskach, cherubinach i baroku, których bym się tu spodziewał – jesteśmy w końcu we Włoszech! Ten budyneczek przypomina sen w technikolorze. Skrzy się jaskrawymi barwami, domagając się momentalnie uwagi. Kaplicę w 1914 r. zbudowali rolnicy, tworząc miejsce nie tylko do modlitw, ale też do ochrony przed sezonowymi opadami. W latach 70. ziemię wraz z budynkiem kupił Bruno Ceretto. I był to ostatni moment, by uchronić świątynię przed rozpadnięciem się. Na jego zlecenie amerykańscy artyści Sol LeWitt i David Tremlett zamienili budynek w dzieło sztuki (zapłatą za pracę były ponoć butelki wina produkowanego przez Ceretta). Twórcy zalali budynek kolorowymi pasami i geometrycznymi formami. – Chciałem stworzyć miejsce, gdzie można miło spędzić dzień, posiedzieć, wypić lampkę wina, poczytać książkę, a może też pomodlić się – wyjaśniał Tremlett. Siła tego projektu polega w dużej mierze na kontraście – w przesiąkniętym tradycją Barolo ta kolorowa jak rajski ptak kaplica sprawia wrażenie przybysza z innej planety. Nie dziwi więc, że przyciąga turystów, fotografów i miłośników pikników. Monforte d’Alba Sztuka obecna jest zresztą w tych regionach w przeróżnych formach. Przekonuję się o tym, docierając do wioski Monforte d’Alba, miejsca widniejącego na liście I borghi più belli d’Italia („Najpiękniejsze wioski we Włoszech”). Średniowieczną mieścinę oplatają strome brukowane uliczki zabudowane okazałymi willami w kolorze ochry. Na jednej z karczm widzę tabliczkę upamiętniającą tragiczne wydarzenia z XI w. Miejscowość była miejscem życia dla kilku pokoleń katarów – uznawanych przez papiestwo za heretyków członków ruchu, który powstał po rozłamie Kościoła. W 1028 r. arcybiskup Mediolanu zdobył tutejszy zamek i deportował ich do swojego miasta. Tam, nie chcąc wyrzec się swoich przekonań, płonęli na stosach. Idę do Audytorium Horszowski – niesamowitego teatru na otwartym powietrzu. Jego schody, służące też za miejsca do siedzenia, porośnięte są równo przystrzyżoną bujną trawą. Obok stoi wysoka ceglana dzwonnica z XIII w. Działalność tego miejsca zainaugurował w 1986 r. polski pianista Mieczysław Horszowski, chwaląc doskonałą akustykę piemonckiego teatru. Od tego czasu audytorium co roku gości festiwal jazzowy, a w sezonie staje się areną niemal codziennych koncertów i spektakli. Jest jednym z przykładów na to, że w Barolo doznania kulinarne swobodnie przenikają się z artystycznymi, a proste radości dostępne są na każdym kroku. Kęs obsypanego truflami makaronu, muzyka w cieple wieczoru, kieliszek czerwonego wina, kameralny krajobraz niewiele zmieniony od setek lat. Czego chcieć więcej? Barolo – informacje praktyczne Dojazd Najbliższe lotniska znajdują się w Turynie i Mediolanie (ok. 100 i 200 km). Do Mediolanu można się do-stać tanimi liniami m.in. z Warszawy. Z Turynu dojedziesz do Alby pociągiem lub autobusem do Barolo – z przesiadką w Albie. Autem dojazd na miejsce zajmuje z Warszawy ok. 18 godz. o pokonania jest ponad 1,6 tys. km. Noclegi Najprzyjemniejszymi noclegami w Barolo i okolicznych gminach są gospodarstwa agroturystyczne. Stosunkowo atrakcyjną ofertę ma Cà San Ponzio – posiadłość leżąca niecałe 2 km od Barolo. Oszczędni mogą zdecydować się na leżący tuż obok kemping Sole Langhe; pięknie położony, kameralny i zacieniony. Wino Miejsc do degustacji wina w okolicach Barolo nie brakuje. Ja polecam wizytę w enotece La Vite Turchese w samym miasteczku, gdzie dowiesz się wszystkich szczegółów na temat poszczególnych win, spróbujesz ich i oczywiście będziesz mógł zakupić wybrane w sklepiku. Źródło: archiwum NG. Nasz ekspert Michał Głombiowski dziennikarz, podróżnik, autor książek. Stały współpracownik magazynu „National Geographic Traveler".
Basilicata oferuje plenery jak z Bonda. Ten obszar w dużej mierze pozostaje nieodkryty przez turystów
Piaszczyste plaże, malownicze zatoki i najstarsze miejscowości świata. Basilicata ma wszystko – poza tłumem turystów.
W tym artykule: Palombaro Lungo Historia Matery Matera dziś Region Basilicata Terzo Cavone i Tavole Palatine Pollino Maratea Basilicata – informacje praktyczne Metalowa kładka dudni pod stopami. Dźwięk odbija się od kamiennych ścian i wraca zwielokrotniony, gubiąc się pomiędzy skalnymi zaułkami. Jestem 16 m pod ziemią. Gdzieś tam, nade mną rozciąga się plątanina ciasnych uliczek Matery – jednego z najstarszych miast świata. Poznawanie tej niewielkiej miejscowości na południu Włoch, w regionie Basilicata, rozpocząłem dość nietypowo: od wejścia do podziemi. Być może to jednak najlepszy sposób. Matera, choć dziś kojarzy się z uroczymi kawiarenkami i malowniczymi zaułkami, wyrosła w skalnych zaułkach, rytych w miękkim kamieniu jaskiniach, podziemnych lochach. Palombaro Lungo Metalowy chodnik prowadzi mnie nad lustrem wody w Palombaro Lungo – podziemnej cysternie. Znajduje się ona poniżej samego centrum miasta, pod Piazza Vittorio Veneto. Budowanie zbiornika rozpoczęto w XVI w., inżynierowie wykorzystali jednak przy tym dużo starsze podziemne jaskinie. Cysterna może pomieścić 5 mln litrów wody, jest głęboka na 18 m i rozciąga się na 50 m długości. Ściany z tufu budowniczowie wyłożyli fajansem, rodzajem wodoodpornego tynku, spowalniając w ten sposób naturalne przesiąkanie wilgoci przez kamień. Kolejne włoskie miasto sprzedaje domy za 1 euro Dla niektórych perspektywa zakupu taniego domu we Włoszech jest szansą na porzucenie starego życia i rozpoczęcie wszystkiego od nowa. Ale Bisaccia, kolejne włoskie miasto, które rozdaje swoj... Gdy zadzieram głowę, Palombaro Lungo wydaje mi się czymś w rodzaju podziemnej katedry. Sklepienie układa się w okazałe łuki niczym w gotyckiej świątyni, a echo wypowiadanych zdań mknie przez przestrzeń jak w kościelnych nawach. Zamiast modlitw tę przestrzeń wypełnia jednak dźwięk wiader pluskających o taflę, opuszczanych na linach przez specjalne otwory z pozycji ulicy. Miliony litrów wody pozwalały miasteczku trwać niezależnie od dziejowych zawirowań, a więc głównie kolejnych najazdów Greków, Rzymian, Bizantyjczyków, Saracenów, Aragończyków czy Burbonów. Historia Matery Matera zamieszkiwana jest od dobrych 10 tys. lat i uważana za trzecie najstarsze miasto na świecie, zaraz po Aleppo i Jerychu. Jej wieczne trwanie zostało zakłócone dopiero w połowie ubiegłego wieku. Wtedy jednak po dawnej świetności miejsca nie było już śladu. Większość mieszkańców żyła w jaskiniach. Wilgoć, brak kanalizacji, paraliżujący chłód zimą wpędzały ludzi w ciągłe choroby. Umieralność niemowląt sięgała nawet 50 proc. W 1954 r. włoski rząd postanowił coś z tym zrobić. Nie w smak mu było jednak opracowywanie planu poprawy warunków życia i rozwiązania problemów skrajnego ubóstwa i wysokiej śmiertelności. Wybrał szybszą drogę – całą ludność przesiedlono po prostu do nowej Matery. Jedno z najstarszych miast świata na kilkadziesiąt lat zupełnie opustoszało. Pierwsze zmiany zaczęły się w latach 80. Wysiedlone rodziny już nie wróciły, ale puste mieszkania skusiły inwestorów. Powoli zaczęły powstawać tu pierwsze hotele i restauracje, a w końcu i galerie sztuki. Matera dziś Matera stała się więc teatrem. Codzienne życie toczy się tu w ograniczonym stopniu, podporządkowane spektaklowi dla przybyszów. Wciąż pozostaje jednak miejscem fascynującym, z łatwością pozwalającym cofnąć się w myślach o 2–3 tys. lat. Labirynt ulic prowadzących pomiędzy kościołami, klasztorami i domami z wapienia, stojących na krawędzi wąwozu, nabiera jeszcze bardziej nierealnego kształtu wraz ze zmrokiem. Żółte plamy światła spowijające miasteczko są wystarczającym powodem, by zostać tu przynajmniej na jedną noc i rozkoszować się tym widokiem w towarzystwie kieliszka amaro lucano, lokalnego likieru z ponad 30 ziół. Trudno się dziwić, że właśnie to miasto pojawia się w filmie o agencie 007, Jamesie Bondzie – „Nie czas umierać”. Scena pościgu wśród wąskich i stromych ulic z pewnością zostanie zapamiętana na długo. Region Basilicata Przyciągająca turystów Matera wciąż jest jednak w regionie Basilicata wyjątkiem. Ten obszar w dużej mierze pozostaje nieodkryty, przegrywając w rankingu popularności z sąsiednią Apulią. Na mapie włoskiego buta gra rolę łuku stopy i podbicia, rozciągając się od wybrzeża Morza Jońskiego do Morza Tyrreńskiego na zachodzie. To kraina ciszy i spokoju – mieszka tu nieco ponad 600 tys. osób, co daje zaledwie 62 osoby na kilometr kwadratowy. Tę pustkę szybko odczuwam, sunąc po krętych drogach Basilicaty. Zabudowania wsi pojawiają się co kilkadziesiąt kilometrów, a na ulicy mijają mnie zaledwie pojedyncze samochody. Nawet nad samym morzem większy ruch jest tylko przez kilka tygodni w samym środku lata, ale i wtedy trudno narzekać na ścisk. Terzo Cavone i Tavole Palatine W Terzo Cavone, na Wybrzeżu Jońskim, do wyboru jest zarówno plaża z podstawową infrastrukturą – parasolki z leżakami, bar z przekąskami – jak i dziewiczy piach otoczonym lasem zaledwie kilkaset metrów dalej. Zadziwiająco pusto jest też w Tavole Palatine (Metaponte), ruinach mającej 2,5 tys. lat świątyni Hery. Gdy parkuję na rozgrzanym wiosennym słońcem placu, ciszę przerywa jedynie jednostajny dźwięk cykad. Z doryckiej świątyni, postawionej przez Greków w 630 r. p.n.e., ocalało 15 masywnych rowkowanych kolumn przykrytych potężnymi kapitelami. Te kamienne pozostałości są śladem czasów, gdy na tych ziemiach rozciągała się Magna Graecia – Wielka Grecja, kolonie starożytnego świata. Mieszkający tu w IV w. p.n.e. słynny matematyk i filozof Pitagoras czuł się więc w dzisiejszej Basilicacie jak u siebie w domu. W Metaponcie prowadził wykłady dla uczniów, ale wbrew popularnemu w starożytnej Grecji „filozofowaniu ulicznemu”, za miejsce spotkań wybierał własny dom. Publiczne pogadanki uważał za nieprzyzwoite, ale przede wszystkim zależało mu na otoczeniu własnych nauk nimbem tajemnicy. Sam zresztą przemawiał do słuchaczy ukryty za kotarą. Starożytne przekazy nie dają pewności, jak długo przebywał w Metaponcie. Niektórzy uważają, że był tu zaledwie 40 dni. Za niemal pewnik można jednak przyjąć, że będąc tu, musiał odwiedzić – lub chociaż przechodzić obok – świątyni, w której ruinach teraz stoję. Pollino Ruszam w końcu ku przeciwległemu krańcowi Półwyspu Apenińskiego. Przez moment poruszam się blisko granicy z Kalabrią, kręcąc zawzięcie kierownicą na wspinających się coraz wyżej drogach wcinających się w przestrzeń największego parku narodowego we Włoszech – Pollino. Jestem już daleko od śródziemnomorskiej scenerii, otoczony coraz wyższymi górami (najwyższa, Monte Pollino, ma 2248 m n.p.m.) i gęstymi bukowymi oraz sosnowymi lasami, które przecinają porośnięte trawą stoki wzgórz. Podobno zimą, gdy powietrze jest bardziej przejrzyste, ze szczytów Pollina można dostrzec oddaloną o ponad 300 km Sycylię. Przyjeżdżają tu samotnicy i miłośnicy przyrody – park jest ziemią niemal nietkniętą przez człowieka. Można tu wędrować całymi dniami, napotykając co najwyżej dziesiątki barwnych motyli, krążące ponad drzewami sokoły wędrowne, a przy odrobinie szczęścia – również przebiegającego w oddali wilka apenińskiego. Maratea Na krańcu mojej trasy leży Maratea, ulokowana na zachodnim wybrzeżu Włoch. Wysokie wzgórza zamieszkiwane były od paleolitu. Udokumentowana historia miasteczka nie jest jednak aż tak imponująca jak Matery, gdyż sięga „zaledwie” drugiego stulecia przed naszą erą. Maratea jest jedynym nadmorskim miastem na Wybrzeżu Tyrreńskim w Bazylikacie. Ze zdziwieniem odkrywam więc, że nie jestem w stanie dostrzec z niego wody. Kręcę się po ciasnych kamiennych uliczkach (pośród których kryją się aż 44 kościoły), wypatrując błękitnego prześwitu. Szybko okazuje się jednak, że to zajęcie bezcelowe. – Zabytkowa część Maratei powstała ok. 1070 r., gdy mieszkańcy opuścili przepełnioną wówczas dzielnicę Castello – wyjaśnia mój przewodnik, z którym umówiłem się na szczycie wzgórza Monte San Biagio. – Za nowe miejsce do życia społeczność wybrała sobie punkt w zaułku góry. Dzięki temu zabudowania miały być niewidoczne dla kręcących się po wybrzeżu piratów. Ceną za tę przezorność okazało się odcięcie od bezpośredniego dostępu do morza. Szeroka panorama rozciąga się jednak z Monte San Biagio. Spod wieńczącego szczyt ogromnego marmurowego posągu Odkupiciela, który podobnie jak ten w Rio rozkłada z troską ręce w szerokim geście. Stojąc w jego cieniu, bez przeszkód sunę wzrokiem po błękicie morza, sięgając aż do popularnych plaż Acquafredda i przyprószonych czarnym wulkanicznym żwirkiem zatoczek wcinających się w ląd. Czekają tylko, by rozstawić na nich leżak i spędzić jeden z tych cudownych leniwych dni nad włoskim morzem, o których nigdy się nie zapomina. Basilicata – informacje praktyczne Dojazd Najbliższe lotnisko znajduje się w Bari, do którego kursują tanie linie. Druga opcja to lot w pobliże zachodniej części Bazylikaty – do Neapolu. Z Neapolu do Maratei można się dostać pociągiem. Warto wiedzieć Na terenie Dolomitów Lukańskich, w samym centrum Bazylikaty, śmiałkowie mogą zdecydować się na mrożący krew w żyłach zjazd po stalowej linie rozpiętej pomiędzy wioskami Castelmezzano i Pietrapertosa. Tyrolka ma 1,5 km długości. Zjazd odbywa się w materiałowym hamaku w pozycji „na supermana”. Źródło: archiwum NG. Nasz ekspert Michał Głombiowski dziennikarz, podróżnik, autor książek. Stały współpracownik magazynu „National Geographic Traveler".
Florencja bez wątpienia jest piękna latem. Bywa też głośna, upalna, czasami męcząca
Florencja z daleka wygląda jak z najpiękniejszej pocztówki. I właśnie wtedy trzeba ją pokochać miłością od pierwszego wejrzenia. Bezwarunkową.
W tym artykule: Galeria Uffizi Kopuła katedry Santa Maria del Fiore Ponte Vecchio Kuchnia we Florencji Oltrarno Dom Mona Lisy Ogrody Florencji Florencja – kościoły Mercato di Sant’Ambrogio Gdy pokochasz Florencję, przestanie ci przeszkadzać, że jest głośna i zatłoczona, że szpilki nie włożysz. I będziesz tęsknić i do niej wracać. Galeria Uffizi Przy galerii sztuki Uffizi mieszają się wszystkie języki świata, grupy, wycieczki. Gubią się ludzie i własne myśli. Zaczynam więc od kawy i przejrzenia mapki muzeum, by wybrać już tylko pojedyncze dzieła moich ukochanych mistrzów. Ruszam do sali Botticellego spojrzeć w oczy dopiero co narodzonej Wenus o smukłych nogach i rozwianych rudych włosach. Staję przed obrazem „Wiosna” (La Primavera), zaliczam potem sale Tycjana i Rubensa. Wiedziałam, że sztuka potrafi człowieka rozłożyć na łopatki, zwłaszcza jeśli się jej mądrze nie dawkuje. Takiego artystycznego nokautu jednak się nie spodziewałam. Toskania. Tu spełniają się pragnienia Czy wakacje w artystycznym centrum Włoch, wśród wytwornych florentczyków i gościnnych mieszkańców mniejszych miast, muszą być drogie? Nie. Da się spędzić je ekonomicznie. W bonusie dost... Po czterech godzinach w tej najwspanialszej galerii świata, gdzie na powierzchni 13 tys. m kw. znajduje się 200 tys. dzieł, czuję przesyt i niedosyt zarazem. Niezdolność do dalszego zwiedzania, a w tyle głowy żal, że nie starczyło sił na więcej. Kopuła katedry Santa Maria del Fiore Próbuję złapać równowagę, wspinając się po 463 stopniach na ceglaną kopułę katedry Santa Maria del Fiore. Jest najbardziej rozpoznawalnym symbolem Florencji, z którego zobaczyć można dachy miasta i niemal wszystkie zabytki jak na dłoni. Zachwycam się jak dziecko. Widokiem i samą konstrukcją katedry wznoszonej przez 600 lat, która tak podobno oczarowała Michała Anioła, że wzorował na niej kopułę watykańskiej bazyliki św. Piotra. Schodząc, czuję głód. Czyżby nadszedł czas na słynny florencki stek? Ponte Vecchio Arno przecina Florencję na pół. Kiedyś odcinała bogatych od biedniejszych, co łatwo dostrzec można w architekturze po obu stronach rzeki. Dziś – główne salony miasta od miejsc bardziej niezależnych, z alternatywną sztuką, w których można złapać oddech. Te dwa światy dzieli kilka mostów z tym najstarszym, Ponte Vecchio (most Złotników), który zaczęto budować w X w. Jest bardzo charakterystyczny, bo to most z przyklejonymi doń kolorowymi domkami. Kiedyś nieźle na nim śmierdziało, bo królowali tu rzeźnicy i sprzedawcy ryb, którzy nie bacząc na higienę i ekologię wrzucali odpadki do rzeki. Pewnie przeszkadzało to księciu Ferdynandowi I, który z kolei wyrzucił z mostu jatki i ich właścicieli, zapraszając w ich miejsce jubilerów i złotników. Dziś na moście wiszą kłódki zakochanych. A w galeriach możecie kupić pamiątkę, o ile cena nie zwali was z nóg. Most Złotników ma swój tajemny korytarz Giorgio Vasariego. Łączył książęce pałace Pitti i Vecchio, tak by członkowie dynastii medycejskiej nie musieli wąchać odpadów i przeciskać się wśród zwykłych śmiertelników. Most, który jako jedyny we Florencji przetrwał II wojnę światową, może się pochwalić naprawdę obłędną biżuterią. Kuchnia we Florencji Podziwiam ją, przechodząc na drugą stronę rzeki, by tam zjeść stek z fasolą lub ziemniakami. To nie jest taki sobie zwykły befsztyk, a niemal święty bistecca alla fiorentina. Czyli kawał grillowanego cielęcego mięsa, niezbyt wysmażonego. W środku musi być czerwony. Czymś nieprzyzwoitym, obraźliwym jest poprosić w tym mieście o mocno wysmażony stek lub zwrócić go do kuchni, tłumacząc, że jest surowy. Oltrarno Jem go w uroczej rodzinnej Trattorii Sabatino przy via Pisana, kilkanaście minut spacerem po zejściu z mostu. Jestem w klimatycznej dzielnicy Oltrarno, w której zamierzam nieco odpocząć. Posłuchać ptaków, znaleźć dom Mona Lisy i powłóczyć się po zaułkach wokół Piazzale Michelangelo. Z samego placu, na którym ustawiony jest brązowy odlew Dawida Michała Anioła, widać piękną panoramę miasta. Ale idę dalej i dobrze robię, bo po dziesięciu minutach znajduję magiczną, pnącą się do góry uliczkę Via dell’Erta Canina, którą kiedyś chodzili do miasta ludzie z wiosek położonych na południe od Florencji. Wąska, z kamiennym murkiem, wciśnięta między budynki, ogrody i parki przenosi mnie do przeszłości. I daje najcudowniejszy widok na okoliczne wzgórza i miasto. Żałuję, że nie zaczęłam podróży w tym miejscu – idąc jak zwykli ludzie przed wiekami do miasta, wśród pól, drzew, w których śpiewają ptaki, kwitnących kwiatów – zamiast od razu pchać się do pałaców i bogatych katedr. Dom Mona Lisy Uwielbiam ją za te wszystkie wojny, kradzieże, mniejsze i większe aferki. Nawet za to, że może nie jest tą, za kogo się podaje. Mowa oczywiście o Lisie z obrazu Leonarda da Vinci, słynnej Giocondzie o uśmiechu, który doczekał się wielu tomów analiz. Dlatego chciałam we Florencji odnaleźć dom, w którym się urodziła. Nie wiadomo, jakie Lisa miała marzenia, kiedy w wieku 15 lat oddawała rękę Francescowi Giocondzie, bogatemu kupcowi florenckiemu, który zbił fortunę na handlu jedwabiem. Wiemy, że 29-letni wdowiec chciał się młodą i ładną żoną pochwalić i powiesić jej portret w jadalni, by i inni mogli zawiesić na niej wzrok. I chwała mu za to, bo dzięki jego próżności mamy dziś (w Luwrze co prawda, co jest solą w oku niejednego Włocha i florentczyka) obraz Giocondy wciąż rozpalający zmysły i dyskusje. Czy jest na nim uwieczniony sam Leonardo, jego matka, księżna Mediolanu czy jeszcze inna panna – nie jest dla mnie ważne. Modelka przeszła do historii jako Mona Lisa, córka Antonmarii di Noldo Gherardiniego, który nie mając majątku, postanowił zrobić transakcję bezwalutową, zarabiając na córce. Co prawda mąż obrazu nigdy nie zobaczył, bo Leonardo tak długo (17 lat) udoskonalał Lisę, że stracił biedak cierpliwość – ale nie ma co wchodzić w szczegóły. Dom Mona Lisy, ze stosowną na elewacji informacją i gipsowym wizerunkiem tej jednej z najsłynniejszych mieszkanek Florencji, stoi na skrzyżowaniu Via Sguazza i Via Maggio. To ciasna uliczka, która ożywa co roku 16 czerwca, w dniu urodzin modelki Leonarda. Wówczas świętuje tu cała dzielnica. Ogrody Florencji Czas na ogrody. Florencja ma ich wiele, także takie, które są otwierane wyłącznie na miesiąc. To Ogród Irysowy, Giardino dell’Iris, który można odwiedzać na przełomie kwietnia i maja, kiedy kwiaty kwitną. Nie mam tego szczęścia, by być tam akurat w tym czasie. Zmierzam więc do Ogrodu Boboli, a potem do Ogrodu Różanego (Giardino delle Rose). To magiczne miejsce, w którym można siedzieć lub leżeć na trawie, spacerować wśród róż, cytryn i współczesnych rzeźb mając cały czas przed oczami panoramę Florencji. Florencja – kościoły Wracam na drugą stronę miasta przez most Łaski. Popołudniowe słońce inaczej układa się teraz na Florencji, zmiękcza jej kontury, wycisza. W sam raz na wizytę w kościele Dantego i Beatrycze przy Via Santa Margherita. Kobieta, która w „Boskiej komedii” staje się symbolem objawienia, zachodziła do tej świątyni, gdyż tam pochowani byli jej przodkowie. Dante mieszkał niedaleko, więc może – jak chcą legendy – właśnie w nim się spotykali, mijali? W murach świątyni ukojenia szukają dziś nieszczęśliwi kochankowie, tłumów jednak nie ma. Wszak we Florencji nie ma czasu być nieszczęśliwym. Plaga mandatów w słynnym włoskim mieście. Płacą głównie turyści Nieznajomość prawa szkodzi. O prawdziwości tej słynnej paremii na własnej skórze przekonało się już wielu turystów. Zwłaszcza tych, którzy we włoskim mieście otrzymali wysokie mandaty... Dlatego ruszam dalej, do bazyliki Świętego Krzyża (Santa Croce). Ta piękna, pełna przepychu świątynia to miejsce wiecznego spoczynku Michała Anioła, Galileusza, Niccola Machiavellego i Gioacchino Rossiniego. Tu także zobaczę symboliczny grób Dantego. Mercato di Sant’Ambrogio Z kościołem związana jest opowieść o francuskim pisarzu Stendhalu, który doznał tutaj takiego oszołomienia i duszności, że niemalże upadł porażony nadmiarem piękna. Syndrom Stendhala naprawdę we Florencji działa i może być niebezpieczny. Dlatego by uniknąć przesytu i kołatania serca, wracam powoli do hotelu, by zaplanować na kolejny ranek zakup pamiątek, czyli w moim przypadku lokalnych produktów. I wiem, gdzie to zrobię – na Mercato di Sant’Ambrogio, targu odzieży i jedzenia, gdzie pełno tłuściutkich trufli, serów, wina i oliwy. Obładowana tymi dobrościami siadam na ulicy i przyglądam się temu miastu, by jeszcze przez chwilę poczuć jego rytm. Jeszcze stąd nie wyjechałam, a już chcę wrócić, bo złapałam ten rytm.
Odwiedziłem Livigno latem. To raj dla miłośników aktywnego wypoczynku
Położone na wysokości 1816 m n.p.m. Livigno jest dobrze znane turystom z Polski. Zwłaszcza zimą. Od grudnia do maja trwa tu sezon zimowy. Wtedy też Polacy są obok Czechów i Niemców jedną z najliczniejszych grup przyjezdnych. A co robić w Małym Tybecie Europy latem? Sprawdziłem to i już wiem, że ten przydomek nie jest przypadkowy.
W tym artykule: Trasy w Livigno. Pieszo i rowerem Co robić w Livigno latem? Mały Tybet Europy aktywnie Relaks & dolce vita Mimo że lipiec to środek letniego sezonu w Livigno, a właśnie wtedy odwiedziłem północ Włoch, na ulicach nie spotkamy tłumów turystów. Oczywiście z roku na rok piechurów i rowerzystów jest tu coraz więcej, ale to nie odbiera uroku niewielkiej miejscowości zamieszkanej zaledwie przez niewiele ponad 6 tys. osób. Większość mieszkańców pracuje właśnie w turystyce. Tym bardziej zaskakuje fakt, że branża turystyczna zaczęła rozwijać się tu dość późno, bo dopiero w latach 70. ubiegłego wieku. Od tamtej pory jest to jednak siła napędowa dla całego regionu. Nie tylko zimą, ale również latem. To zasługa malowniczego położenia w samym sercu Alp. Livigno Włosi ukryli między pomiędzy szczytami o wiele wyższymi niż polskie Rysy: Monte delle Rezze (2858 m n.p.m.), Cima Piazzi (3439 m n.p.m.) czy Piz la Stretta (3104 m n.p.m.). Trasy w Livigno. Pieszo i rowerem Wysoko w górach przez cały rok działa popularny kompleks narciarski i turystyczny Carosello 3000. Można tam wjechać koleją gondolową i na wysokości 2798 m n.p.m. rozpocząć wędrówkę w dół. Do miasteczka prowadzi jeden z najstarszych szlaków w okolicach Livigno. Wiedzie przez zieloną dolinę Val Federia. I choć jest to też jedna z najpopularniejszych tras – tu także nie zostaniemy zadeptani przez turystów. Innych wędrowców mijam sporadycznie, co kwadrans, a może i jeszcze rzadziej. Ta cisza pozwala medytować (zupełnie jak w Tybecie!) i kontemplować spektakularne alpejskie widoki. Nie trzeba mieć szczególnie wrażliwego nosa, żeby wyczuć kwiaty porastające ścieżkę po obu stronach. Wśród nich jest choćby bielutka Achillea moscata, z której powstaje popularny w tej części Włoch likier Taneda. Serwuje się go już po deserze w większości knajpek i restauracji w Livigno. Więcej piechurów i rowerzystów można spotkać dopiero w agroturystyce Malga Federia. Warto wstąpić tu na obiad. Porcje są ogromne, ale wysoko w górach kalorii nigdy nie jest za wiele. Na przystawkę (najlepiej do podzielenia się z grupą) warto wybrać sciatty. To smażone kulki z ciasta naleśnikowego, wypełnione rozpuszczonym serem. Smakują obłędnie. Tak jak i główne danie, czyli typowe dla regionu pizzoccheri (makaron wytwarzany z mąki gryczanej). W Malga Federia można płacić tylko gotówką. Kiedy wydaje się, że najpiękniejsza część trasy jest już za nami, zza „rogu” wyłania się malowniczo meandrujący w dół strumień. Idąc dalej, mijam chatki, w których turyści mogą odpocząć, napić się kawy, a nawet zagrać w gry planszowe. Idylliczny obrazek ubogacają swoją obecnością alpejskie krowy na wypasie. Dzięki dzwonkom z daleka nie tylko je widać, ale też słychać. Diabeł tkwi w szczegółach, czyli jak przygotować się do wyjazdu w góry latem Na pytanie, kiedy najlepiej jechać w góry, bez wahania odpowiada: latem. Z Anną Szczepaniak, licencjonowaną trenerką CrossFitu i organizatorką górskich obozów, rozmawiamy między innymi o t... Co robić w Livigno latem? A kto chce połączyć alpejski hiking z doświadczeniem górskiego lifestylu, na pewno zainteresuje się zorganizowanymi wycieczkami trasą Val delle Mine. Po drodze może np. wydoić krowy, a na mecie, czyli w agroturystyce Alpe Mine, podejrzeć proces powstawania koziego sera. Kozi ser króluje tu także w kuchni. Jest serwowany jako kulki sciatty czy gelato podawane z borówkami. Coś fantastycznego. Można się tu jednak nie tylko stołować, ale też zostać na noc. Alpe Mine prowadzi młode małżeństwo z gromadką dzieci. Zdjęcia gospodarzy i ich pociech są porozwieszane w jadalni, przez co można odnieść wrażenie, że jest się w gościach u dobrych znajomych. Mały Tybet Europy aktywnie W Livigno robienie słynnych 10 tys. kroków dziennie to czysta przyjemność, a zapewniają to cisza, czyste powietrze i zjawiskowe widoki. Po dwóch dniach na nogach przesiadłem się jednak na rower. Kocham rowerowe wycieczki, a więc nie mogłem sobie odmówić eksploracji Livigno i Alp na dwóch kołach. Górskie trasy słusznie wydają się wymagające, dlatego Włosi wyszli naprzeciw tym, którzy dopiero pracują nad kondycją. Z pomocą przychodzą tzw. ebajki, czyli rowery z silnikiem o napędzie elektrycznym. Można je wypożyczyć w kilku punktach w Livigno. Specjalnie z myślą o turystach, którzy wolą nie zaczynać rowerowej przygody od wyjazdu w góry, wytyczono trasę dookoła miasta. Pokonując ją, można podziwiać zarówno szczyty górskie, jak i infrastrukturę. Nie jest szczególnie skomplikowana, ale za to spójna. W oczy rzucają się przede wszystkim spadziste dachy, kilka kościółków i oczywiście jezioro Livigno, od którego miasteczko bierze swoją nazwę. Bez względu na to, czy wybierzemy trasę górską, czy jednak miejską, warto tam zajechać, żeby zrobić pamiątkowe zdjęcie i chwilę pokontemplować piękno natury. Relaks & dolce vita Gdzie wypocząć po intensywnym wysiłku? Na przykład w parku wodnym Aquagranda. Kompleks jest podzielony na dwie strefy Slide & Fun oraz Wellness i SPA. Do strefy Wellness i SPA nie mają wstępu dzieci, a więc jest tam zdecydowanie ciszej i bardziej kameralnie. Wypoczywać można w basenie z jacuzzi i biczami wodnymi. Tuż obok gości rozgrzewają trzy sauny, w których regularnie przeprowadzone są tak zwane rytuały saunowania. Strefa Slide & Fun to już królestwo młodszych, ale nie tylko. Zjeżdżalnie znajdują się w środku i na zewnątrz. Latem działa też wodny plac zabaw. Dorośli mogą z kolei wypoczywać na leżakach z filiżanką espresso w dłoni. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Nowe połączenie lotnicze z Polski na południe Europy. Takiego kierunku jeszcze nie było
Południe Włoch nie jest tak tłumnie odwiedzane przez turystów, jak np. Toskania czy Lombardia. Region ten wyróżnia się chociażby kuchnią. Do atutów Kalabrii należą też malownicze plaże i łatwe połączenie z Sycylią. Już niebawem Polacy będą mogli dolecieć tam w zaledwie 2,5 godziny.
W tym artykule: Nowe połączenie lotnicze na południe Włoch Co zobaczyć w Reggio di Calabria? Polacy chętnie odwiedzają Włochy niezależnie od pory roku. Turystów przyciągają włoska historia, kultura, krajobrazy i oczywiście kuchnia. Dzięki nowemu połączeniu lotniczemu z Polski na południe Włoch, odkrywanie słonecznej Italii stanie się jeszcze łatwiejsze. Tym razem naprzeciw podróżnym wychodzi Ryanair. Jeszcze w tym roku polscy turyści będą mogli odwiedzić region nieobsługiwany do tej pory przez tanie linie lotnicze. Nowe połączenie lotnicze na południe Włoch Już 29 października irlandzki przewoźnik uruchomi nowe połączenie lotnicze. Trasa z Katowic (lotnisko w Pyrzowicach) do Reggio di Calabria będzie obsługiwana dwa razy w tygodniu: we wtorki i soboty. Idealnie, aby zaplanować krótki włoski urlop. Warto wspomnieć, że Reggio di Calabria to jedno z najdalej wysuniętych na południe miast we Włoszech. To też stolica Kalabrii. Region ten słynie między innymi z malowniczych plaż z krystalicznie czystą wodą i pikantnej kuchni. Co prawda jesienią aura może nie sprzyjać plażowaniu, jednak południe Włoch nawet w listopadzie wita turystów cieplej niż większość krajów w Europie. To może być ostatnia okazja, aby nasycić się ostatnimi promieniami słońca przed zimą. Podróż w jedną stronę z Katowic do Reggio di Calabria potrwa około 2,5 godz. To krócej niż przejazd samochodem z Katowic np. do Warszawy. Ze strony przewoźnika dowiadujemy się też, że bilety w dwie strony w najtańszym wariancie można kupić już za 449 zł (wylot we wtorek 5 listopada; powrót 9 listopada). Podróż do Reggio di Calabria można połączyć ze zwiedzaniem Sycylii. Miasto od największej wyspy Włoch oddziela wąska Cieśnina Mesyńska. Najłatwiejszy sposób na przedostanie się na Sycylię to prom z Reggio di Calabria do Mesyny. Promy kursują regularnie, a podróż w jedną stronę trwa od około 20 do 30 minut. Co zobaczyć w Reggio di Calabria? Reggio di Calabria jest pełne atrakcji, które łączą historię, kulturę, naturę i lokalne smaki. Turyści w szczególności upodobali sobie Lungomare Falcomatà. To promenada upstrzona palmami, ogrodami i kawiarniami. Spacer deptakiem nazywanym „najpiękniejszym kilometrem Włoch” pozwala podziwiać z Morze Tyrreńskie oraz Sycylię z malowniczej perspektywy. Inne ciekawe atrakcje w Reggio di Calabria to między innymi: Castello Aragonese. Zamek Aragoński jest imponującą średniowieczną fortecą zbudowaną w XV wieku, która oferuje wspaniałe widoki na miasto i okolicę. Warto odwiedzić jej mury i wieże, aby poczuć atmosferę dawnych czasów. Cattedrale di Maria Santissima Assunta. Katedra w Reggio di Calabria to największy kościół w regionie, zbudowany w stylu neoromańskim. Wnętrze katedry jest imponujące, a wizyta w niej dostarcza duchowych i estetycznych doznań. Villa Comunale Umberto I. To piękny park miejski, idealny na spacery i pikniki. Znajdują się tam różnorodne rośliny, fontanny i rzeźby. Chiesa degli Ottimati. Kościół Ottimatów jest przykładem średniowiecznej architektury sakralnej z unikalnymi mozaikami i pięknym wnętrzem. To jedno z najstarszych miejsc kultu w mieście. Pinacoteca Civica. Galeria sztuki, która posiada bogatą kolekcję dzieł sztuki od XV do XIX wieku, w tym prace włoskich mistrzów. Monopol PKP zagrożony. Europejski gigant ma wjechać na polskie tory Do Urzędu Transportu Kolejowego trafił wniosek niemieckiego przedsiębiorstwa FlixTrain o uruchomienie połączenia między Warszawą a Berlinem. Czy FlixTrain stanie się konkurencją dla PKP? Na zakupy warto wybrać się do centrum miasta, gdzie królują lokalne produkty, w tym ceramika, biżuteria i wyroby rękodzielnicze. Nie można też pominąć kalabryjskiej kuchni. Najbardziej charakterystyczne dania serwowane w Kalabrii to: `nduja (pikantna kiełbasa), parmigiana di melanzane (zapiekanka z bakłażanów) czy różnorodne owoce morza (frutti di mare). Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Ten włoski kurort wprowadził nietypowy zakaz. W San Felice Circeo nie pospacerujesz boso
Nadmorskie miasteczko San Felice Circeo jest oddalone od Rzymu o niewiele ponad 100 km. Turyści, którzy planują wypocząć tam w te wakacje, będą musieli pamiętać o przestrzeganiu nowych zasad. Jedna z nich dotyczy chodzenia boso po mieście.
W tym artykule: San Felice Circeo we Włoszech zyskuje na popularności Włoski kurort z zakazem chodzenia boso Nietypowy zasady i zakazy w podróży Latem nadmorskie kurorty w Europie przeżywają prawdziwe oblężenie. Te najpopularniejsze we Włoszech czy Hiszpanii w najbliższych miesiącach odwiedzą setki tysięcy gości. Im więcej turystów na miejscu, tym większe szanse, że doświadczymy zachowań uprzykrzających wypoczynek. Tak jest na przykład z paleniem papierosów w miejscach publicznych. Na szczęście coraz więcej europejskich plaż wprowadza zakaz palenia. Od nikotyny wolna jest chociażby jedna z Wysp Kanaryjskich. Niestety, moda na niepalenie nadal nie dotarła np. do Turcji. San Felice Circeo we Włoszech zyskuje na popularności Palacze to niejedyna bolączka wakacyjnych kurortów. Mieszkańcy nadmorskich miejscowości są też zniesmaczeni, kiedy przyjezdni chodzą po mieście w strojach kąpielowych. Dlatego zakaz półnegliżu również zyskuje na popularności w Europie. Burmistrzyni włoskiego miasteczka San Felice Circeo poszła o krok dalej i zakazała poruszania się po kurorcie boso. San Felice Circeo to urocze miasteczko położone w regionie Lacjum we Włoszech. Kurort oferuje wyjątkowe połączenie bogatego dziedzictwa kulturowego, malowniczych krajobrazów i śródziemnomorskiego klimatu. Chętnie wypoczywają tam mieszkańcy oddalonego o 100 km Rzymu, ale nie tylko. Zarówno na plażach San Felice Circeo, jak i brukowanych uliczkach historycznego centrum miasta spotkać można turystów z Włoch i zagranicy. W pewnym momencie popularność nadmorskiej miejscowości zaskoczyła samą burmistrzynię. Aby zachować nastrojowy klimat, od tego roku obowiązują tam nowe zasady. Niektóre mogą zaskakiwać. Przed wakacjami sprawdź, jak (nie) ubierać się na plażę. Nie wszędzie stroje plażowe są mile widziane Stroje plażowe są dziś dostępne w ogromnym wyborze. Jednak nie wszędzie można się w nich pokazać. Są kraje, gdzie nie wolno zakładać bikini. Na niektórych plażach zakazano zaś obcisł... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/723c44e04208f0a6d68055158e5dbb7949e27974-b4092ed.jpg" width="938" height="492" alt="Przed wakacjami sprawdź, jak (nie) ubierać się na plażę. Nie wszędzie stroje plażowe są mile widziane (fot. Shutterstock)" title="Przed wakacjami sprawdź, jak (nie) ubierać się na plażę. Nie wszędzie stroje plażowe są mile widziane (fot. Shutterstock)" /> Włoski kurort z zakazem chodzenia boso Monia Di Cosimo, burmistrzyni San Felice Circeo, podpisała rozporządzenie zgodnie z którym w miasteczku obowiązują nowe porządki. Są to między innymi zakaz chodzenia boso oraz w strojach kąpielowych w historycznym centrum i głównych ulic miasta. Od niedawna prawo zakazuje też suszenia prania w widocznych miejscach. O nowych zasadach w kurorcie poinformował dziennik „La Repubblica”. Jak na razie przepisy dotyczą sezonu wakacyjnego i przestaną obowiązywać z końcem września. Do tego czasu turyści (i mieszkańcy) muszą jednak pamiętać o nienaruszaniu etykiety. Zlekceważenie zakazów może grozić karą pieniężną w wysokości od 25 do 500 euro. – Rozporządzenie wynika z potrzeby ochrony wizerunku San Felice Circeo – przekazała mediom Monia Di Cosimo. Nietypowy zasady i zakazy w podróży Planując wakacyjne podróże, warto pamiętać o tym, że w turystycznych miejscowościach na całym świecie obowiązują różne zasady i zakazy. Przepisy te mają na celu ochronę środowiska, zachowanie porządku publicznego lub respektowanie lokalnych tradycji i kultury. Oto niektóre z nich: W historycznym centrum Florencji zabronione jest jedzenie na chodnikach i schodach zabytkowych budynków w godzinach szczytu turystycznego. W Barcelonie nie można chodzić po mieście bez koszulki lub w strojach plażowych poza plażą. W Singapurze obowiązuje zakaz sprzedaży i importu gumy do żucia. Bhutan jest pierwszym krajem, który całkowicie zakazał sprzedaży tytoniu i produktów tytoniowych, a palenie publiczne jest surowo zabronione. W ramach ochrony środowiska na popularnej wyspie Koh Phangan w Tajlandii wprowadzono zakaz używania plastikowych toreb i styropianowych pojemników. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Plaga mandatów w słynnym włoskim mieście. Płacą głównie turyści
Nieznajomość prawa szkodzi. O prawdziwości tej słynnej paremii na własnej skórze przekonało się już wielu turystów. Zwłaszcza tych, którzy we włoskim mieście otrzymali wysokie mandaty. Mowa o Florencji i jej lokalnych przepisach – dla wielu wciąż niezrozumiałych.
W tym artykule: Plaga mandatów we Florencji. Płacą głównie turyści Władze chcą chronić historyczne centrum przed samochodami Niegdyś we Florencji można było dostać mandat nawet za... jedzenie kanapki W zeszłym roku tylko w jednym włoskim mieście wystawiono mandaty na łączną kwotę 125 mln euro. Co ciekawe, większość z nich przypadła turystom. Jednym z głównych powodów jest nieznajomość lub niezrozumiałość lokalnych przepisów obowiązujących we Florencji. Największy problem dotyczy ruchu drogowego. Plaga mandatów we Florencji. Płacą głównie turyści 125 mln euro, czyli około 533 mln zł – to kwota mandatów, jakie w zeszłym roku wystawiono tylko we Florencji. Za nieuwagę płacą głównie turyści. O niechlubnym rekordzie rozpisują się już włoskie media. W pierwszej chwili można by pomyśleć, że to spory zastrzyk gotówki dla miasta. Jednak Florentczycy nie widzą powodów do radości. Radni są wręcz załamani, mówiąc wprost o porażce. Jeden z nich, Stefano Giorgetti cytowany przez włoską gazetę „La Nazione" stwierdził, że „bardzo wysoka liczba mandatów, niepokoi także w kontekście komfortu życia w centrum i całym mieście". W porównaniu z 2022 rokiem łączna kwota kar pieniężnych jest bowiem 9% wyższa. Okazuje się, że ogromny wpływ na plagę mandatów we Florencji mają przepisy zakazujące wjazdu samochodem do historycznego centrum. Dla wielu turystów to prawdziwa pułapka. Nie zdają sobie bowiem sprawy z istnienia takich reguł. Władze stolicy Toskanii podjęły próbę walki z tym problemem, występując z inicjatywą szerokiej kampanii informacyjnej, także w mediach społecznościowych. Ma ona na celu objaśnienie podróżnym – zwłaszcza przybywającym zza granicy – w jaki sposób poruszać się po mieście. Tak, by nie otrzymać mandatu, a przy okazji ograniczyć ruch samochodowy. Zagraniczne media zachwycone „polskimi Malediwami”. Każdy może tu wypocząć za darmo „Polskie Malediwy” zostały wyróżnione przez „The Sun". Brytyjski dziennik w swojej publikacji wprost zachęca czytelników, by jeszcze w tym roku wybrali się w to niezwykle malownicze mie... Władze chcą chronić historyczne centrum przed samochodami Prowadzona kampania informacyjna ma przestrzec turystów przed łamaniem zakazów, ale i pokazać im możliwości, jakie oferuje transport publiczny. Sugerowane jest także korzystanie z rowerów i hulajnóg. Władze miasta starają się bowiem na wszelkie sposoby chronić historyczne centrum przed samochodami, ale i ograniczyć wysyp wysokich mandatów. Szef wydziału ds. ruchu i transportu publicznego we władzach miejskich Stefano Giorgetti przyznał, że wysoki wskaźnik mandatów rzeczywiście niepokoi. – Jesteśmy zmuszeni do interwencji. Znaki zakazu wjazdu są doskonale widoczne, dodatkowo pali się czerwone światło, które samo w sobie powinno być dla każdego sygnałem alarmującym. Są również tablice z angielskimi napisami – podkreślał Giorgetti. Kierowcy bronią się jednak, tłumacząc, że o pomyłkę w tym rejonie jest bardzo łatwo. Strefy zakazu ruchu (otwarte jedynie dla uprawnionych pojazdów) są wyraźnie oznaczone. Ale istnieje też kilka kategorii umożliwiających wjazd na dany obszar. Zmieniają się one jednak w zależności od dni tygodnia i godzin, co z kolei dezorientuje niektórych kierowców. Niegdyś we Florencji można było dostać mandat nawet za... jedzenie kanapki Obecny wysyp wysokich mandatów we Florencji spowodowany jest przede wszystkim nieprzestrzeganiem tamtejszych przepisów ruchu drogowego. Jednak jeszcze 6 lat temu karę grzywny można było dostać nawet za zjedzenie kanapki. W 2018 roku władze stolicy Toskanii zabroniły bowiem siadania z prowiantem bądź jedzeniem kupionym na wynos w ścisłym historycznym centrum. Rejon ten zazwyczaj oblegany jest przez tłumy podróżnych. Jeśli któryś z nich akurat zgłodniał, mógł coś zjeść – ale w trakcie marszu. Jak podaje portal Forsal, takie rozporządzenie podpisał wówczas burmistrz Dario Nardella. Dotyczyło między innymi zakazu zatrzymywania się i siadania z jedzeniem na schodach, chodnikach, na progach sklepów i lokali gastronomicznych, domów mieszkalnych i na krawężnikach. Organizacji tego typu „pikników" zabroniono na poszczególnych obszarach w porze obiadu, między godziną 12 a 15 oraz kolacji, czyli od godz. 18 do 22. Nieprzestrzeganie powyższych przepisów wiązało się z możliwością otrzymania wysokiego mandatu – od 150 do nawet 500 euro. „Zdarza się, że mamy do czynienia z turystami, którym brakuje dobrych manier wobec naszego miasta, także za sprawą drobnych gestów" – napisał wówczas burmistrz Nardella w mediach społecznościowych. Źródło: La Nazione Nasz ekspert Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Otwarto najwyższy most tybetański w Europie. Zawisnął 175 metrów nad przepaścią
Na miłośników adrenaliny we włoskiej Umbrii czeka prawdziwa niespodzianka. Otwarto tam bowiem najwyżej położony most wiszący w Europie. Kładka dla pieszych została zawieszona 175 metrów nad przepaścią.
W tym artykule: Spacer z przyspieszonym biciem serca O czym należy pamiętać, zanim kupi się bilet? Z budową wyjątkowego mostu wiąże się przykra historia Najdłuższy most wiszący dla pieszych znajduje się niedaleko Polski We włoskiej miejscowości Sellano w Umbrii tuż przed Wielkanocą została otwarta wyjątkowa atrakcja turystyczna. Najwyżej zawieszony most tybetański w Europie niemal od razu skradł serca turystów – zwłaszcza tych, którzy lubią dreszcz emocji. Kładkę dla pieszych zawieszono bowiem aż 175 metrów nad ziemią. Przejście nią zajmuje średnio 30–45 minut. Spacer z przyspieszonym biciem serca Sam spacer po moście wiszącym zaprojektowanym w stylu tybetańskim niektórych może przyprawiać o dreszcze. Konstrukcje te charakteryzują się bowiem brakiem podwieszanego pomostu. Pionowe kable mają tę samą długość, a zatem ulegają znacznemu ugięciu. Dla wielu osób może to wiązać się z poczuciem braku stabilizacji i nieprzyjemnego „bujania". Oprócz charakterystycznej konstrukcji most łączący średniowieczne Sellano z Montesanto – miejscowością po drugiej stronie doliny Valnerina – wyróżnia się także pod wieloma innymi względami. Obiekt rozciąga się na długości 517,5 m nad kanionem rzeki Vigi. Mimo, że widoki są bajeczne, trudno się jednak na nich skupić. Most został bowiem zawieszony aż 175 metrów nad przepaścią. A jego przewyższenie między dwoma końcami wynosi 68 metrów. Jakby tego było mało, przechadzka odbywa się po 1023 stopniach, pomiędzy którymi są... przerwy. Każdy kolejny krok wiąże się zatem z koniecznością spojrzenia w dół, prosto w przepaść. Nic dziwnego, że w czasie niemalże godzinnego spaceru należy przestrzegać pewnych zasad. O czym należy pamiętać, zanim kupi się bilet? Niezwykłe górskie krajobrazy i zastrzyk adrenaliny to połączenie, które niemal natychmiast zachwyciło turystów. Niedługo po otwarciu atrakcji bilety na wiszącą kładkę wyprzedały się na miesiąc do przodu. Koszt takiego spaceru wynosi 25 euro w jedną stronę lub 35 euro w dwie strony. Należy jednak pamiętać o kilku ważnych zasadach. Przede wszystkim śmiałkowie decydujący się na przechadzkę nad przepaścią muszą mierzyć więcej niż 120 cm. Konieczne są odpowiednie zabezpieczenia, takie jak kask, uprząż i rękawiczki zapewniające bezpieczeństwo. Zabronione jest również wejście na most ze zwierzętami. Ponadto na konstrukcji może przebywać maksymalnie 90 osób. Atrakcja ma być otwarta przez 8 godzin dziennie, zarówno w sezonie letnim, jak i zimowym. Łączny koszt budowy mostu wyniósł 1,4 mln euro (ok. 5,7 mln zł). Z budową wyjątkowego mostu wiąże się przykra historia Dziś najwyższy most wiszący w Europie zachwyca turystów, ale i internautów, którzy z zapartym tchem oglądają dostępne w mediach społecznościowych relacje z jego przeprawy i filmiki przedstawiające proces budowy. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że niezwykła konstrukcja powstała jako odpowiedź władz na tragiczne wydarzenia w tym regionie. W 2016 roku środkowe Włochy nawiedziły silne trzęsienia ziemi. Jednym z najbardziej poszkodowanych regionów stała się wówczas malownicza Umbria, przez niektórych podróżnych okrzyknięta zielonym sercem Włoch. Niszczycielski żywioł doprowadził do zniszczenia wielu rolniczych miejscowości. Mieszkańcy znaleźli się w trudnej sytuacji, dlatego – razem z władzami regionu – zaczęli szukać alternatywnych źródeł przychodu. Tak właśnie zrodził się pomysł czerpania środków z turystyki, a konkretnie z otwarcia niesamowitej atrakcji. Jak podkreślał burmistrz Sellano – Attilio Gubbiotti – w rozmowie z włoską gazetą „Corriere della Sera”, powstała ona w celu „rewitalizacji tego obszaru i walki z wyludnieniem”. Spodziewano się bowiem, że napływ turystów przyczyni się do rozwoju lokalnych biznesów. Biorąc pod uwagę rosnące zainteresowanie mostem w Sellano, można śmiało założyć, że pomysł przyniósł oczekiwane rezultaty. Najdłuższy most wiszący dla pieszych znajduje się niedaleko Polski Na spacer po najwyższym moście wiszącym w Europie trzeba wybrać się do Włoch. Jednak dla tych, którzy wolą znacznie krótszą podróż, doskonałą alternatywą jest Sky Bridge położony w czeskiej gminie Dolní Morava. Został otwarty 13 maja 2022 roku. Przechadzka po 721-metrowej kładce umożliwia przejście z jednego grzbietu górskiego na drugi. Warto dodać, że w pewnym momencie spacerujący nią turyści znajdują się 95 metrów nad głęboką górską doliną, w otoczeniu zapierających dech w piersi krajobrazów. Źródła: https://inzynieria.com/mosty/wiadomosci/94929,najwyzszy-most-wiszacy-w-europie-juz-otwarty-film https://corrieredellumbria.it/notizie/2024/foligno/attualita/ponte_tibetano_sellano_sospesi_vuoto_sergio_casagrande.html https://www.dolnimorava.cz/pl/sky-bridge-721 Nasz ekspert Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.