Koronki dla królowej Elżbiety i kawa jak smoła – poznaj urokliwe zakątki Cypru
Larnaka na Cyprze nie tylko uczy stoicyzmu, ale też odkrywa przed turystami barwne obyczaje mieszkańców, starożytne dziedzictwo i tajemnicze spotkania o poranku. Przekonaj się, dlaczego warto tu wracać.
Spis treści: Historia i architektura Larnaki Cerkiew św. Łazarza i grób przyjaciela Chrystusa Poranny rytuał pod cerkwią św. Łazarza Lefkara – cypryjska stolica koronek Omodos, Chirokitia i Kolossi – oliwa, wina i historia – Dobrze, że przyleciałaś na Cypr. Tu nauczysz się odpoczywać i cieszyć drobnymi przyjemnościami – mój przyjaciel Georges, który mieszka w Larnace od urodzenia, wziął łyk lokalnego piwa Keo i uśmiechnął się zalotnie. – Jutro jest niedziela. Jeśli chcesz zobaczyć, jak my tu żyjemy, idź za róg, wprost pod cerkiew św. Łazarza, ok. 9.30, usiądź w którejś z kawiarni, masz tu ich sporo, i czekaj. Tylko bądź cierpliwa. The Old Country Pub przy promenadzie Piale Pasha – pierwszej nadmorskiej ulicy w Larnace – w którym właśnie bawiliśmy, robił się tłoczny. Powoli zapadał zmrok i miasto zaczynało drugą zmianę, zapalały się latarnie i restauracyjne lampki, kelnerzy podkręcali muzykę, a głodni turyści zjeżdżali z okolicznych plaż na kalmary, halloumi, musakę i słodką commandarię, na którą mieszkańcy mówią, że jest „winem królów i królem win”. George podczas całego wieczoru nie pisnął już ani słowa o jutrzejszym poranku, więc nie ciągnęłam go za język. A następnego dnia spakowałam książkę – na wypadek naprawdę długiego czekania, aparat, notes, z którym się nie rozstaję, i przed 9.00 pobiegłam w stronę cerkwi św. Łazarza. Historia i architektura Larnaki Larnaka to najstarsze i trzecie co do wielkości miasto na wyspie, którego historia sięga już XII w. p.n.e., kiedy przybyli tu feniccy koloniści i założyli osadę. Jest idealnym pierwszym przystankiem na Cyprze – bo w tutejszej architekturze odbija się i historia miasta, i Cypru, którymi na przestrzeni wieków władali m.in. Grecy, Rzymianie, Turcy czy Brytyjczycy. Zresztą ci ostatni mają wciąż na wyspie dwie bazy wojskowe (Akrotiri i Dhekelia), po nich też został lewostronny ruch. Zapuszczając się w labirynt uliczek, chociażby odchodzących od najsłynniejszej w mieście promenady Finikoudes, odnajdziemy więc zarówno tradycyjne cypryjskie budynki z kamienia, jak i domy w stylu kolonialnym, nowoczesne wille czy budowle z okresu osmańskiego – jak imponujący XVIII-wieczny akwedukt Kamares. Ja zaś najbardziej lubię się zapuścić do dawnej tureckiej dzielnicy Skala z pobielanymi kamienicami, w których miejscowi artyści mają swoje pracownie. Cerkiew św. Łazarza i grób przyjaciela Chrystusa Dzisiejszego poranka maszeruję jednak – zgodnie z sugestią przyjaciela – pod wspomnianą cerkiew, czyli przykład architektury bizantyjskiej. Świątynię zbudowano w IX w., a odnowiono osiem stuleci później. Została wzniesiona w miejscu, w którym znaleziono sarkofag z napisem „Przyjaciel Chrystusa”. Nikt zatem nie miał wątpliwości, że to grób wskrzeszonego w Betanii (Judea) – cztery dni po śmierci – Łazarza. Sarkofag zresztą do dziś jest w podziemiach kościoła, podobnie jak część relikwii, które są przechowywane w srebrnym relikwiarzu. Łazarz wkrótce po wskrzeszeniu trafił do Kition (dawna nazwa Larnaki) i wiele lat był tu biskupem. W cerkwi zobaczycie też bogato zdobioną 300-letnią ambonę i wspaniały barkowy ikonostas, na który potrafię się gapić w nieskończoność. Poranny rytuał pod cerkwią św. Łazarza O godz. 9 miasto jest jeszcze niemal puste, ale – jak przez ponad 300 dni w roku – już obficie oblane słońcem. Przy Piale Pasha palmy lekko tańczą w rytm szalejącego wiatru, a pierwsi urlopowicze rozkładają ręczniki na przylegającej do promenady piaszczystej plaży. Kilku miejscowych wesołków pali papieroski w kawiarni Island. Uliczki świecą pustkami, butiki z rękodziełem i dewocjonaliami, do których lubię zaglądać, są wciąż pozamykane, tylko po krużgankach przylegających do cerkwi kręcą się zaspane grube kociska. Idę na chwilę do tutejszego fortu z XVII w., zbudowanego przez Turków i przekształconego w więzienie przez Brytyjczyków (jest tu m.in. szubienica, która jeszcze w XX w. była w użyciu). Warto się wdrapać na mury obronne, by zrobić kilka panoramicznych zdjęć budzącemu się do życia miastu, które – jeśli wierzyć mojemu obiektywowi – właśnie nieźle się zagęściło, jakby przyjechał autokar turystów. Chyba o tym mówił Georges. Już po chwili okazuje się, że to żadni turyści, tylko mieszkańcy, którzy gromadnie wyszli z kościoła. – Msza zaczęła się o 6.00 i trwała ponad 3 godz. – tłumaczy mi pani Eleni. Wspólnie z mężem i dwiema sąsiadkami zasiedli właśnie w kawiarni i popijają gęstą jak smoła, parzoną w miedzianym tygielku cypryjską kawę. – To nasz rytuał, po mszy kawa, potem spacer, śmiejemy się, dziękujemy za słońce. To porządkuje nam dzień. Dzięki temu jesteśmy spokojni i możemy pojechać do tawerny na obiad. Sighia! Sighia oznacza „spokojnie, na zdrowie” i zwrotu używa się tu tylko podczas picia małej czarnej. Sama chętnie wzniosłabym taki toast, ale nerwowo krążę między kawiarniami i bezskutecznie szukam wolnego krzesła, mieszkańcy całymi rodzinami rozsiedli się w najlepsze absolutnie wszędzie. Lefkara – cypryjska stolica koronek Zostawiam to spokojnie wesołe towarzystwo w Larnace, bo dookoła jest jeszcze ciekawiej. Najpierw wschód – wbijam w nawigację Lefkarę, czyli ukochaną miejscowość Leonarda da Vinci. Ponieważ drogi na Cyprze są bardzo porządne i wiją się między zielonymi pagórkami oraz wzgórzami Troodos, jazda samochodem to niezła lewostronna frajda. Lefkara ma zaledwie kilka wąskich uliczek, wyłożonych kamieniem. Z kamienia są też rozczulające domostwa z błękitnymi okiennicami, pod którymi mieszkańcy poustawiali donice z różowymi i czerwonymi oleandrami, kaktusami czy bugenwillami. Wąchając kwiaty i robiąc im zdjęcia, wyobrażam sobie, jak po mieścince przechadzała się młodziutka wenecjanka Katarzyna Cornaro... Tradycja haftowania przetrwała do dziś, dlatego aż roi się tu od drobnych sklepików z obrusami, serwetami i chustami. – Haftujemy na lnie – mówi pani Maria. Obrus tka się kilka miesięcy. Moja babcia i mama też haftowały, a dziadek te wzory wykorzystywał do zdobienia srebrnej biżuterii. Omodos, Chirokitia i Kolossi – oliwa, wina i historia W drodze do Omodos zajeżdżam do wioski Chirokitia, gdzie zachowały się pozostałości neolitycznej osady z VI w. p.n.e. I także do zakładu tłoczenia oliwy Ktima Erotokritos – po miksturę na długowieczność. Omodos w górach Troodos to kilka brukowanych uliczek, butików i tawern, ale największą atrakcją jest klasztor Timiou Stavrou z relikwiarzem w kształcie krzyża. Na koniec zahaczam jeszcze o zamek Kolossi, twierdzę z XIII w., w której urzędowali joannici. Dziś jest całkiem pusta, ale zostały XVI-wieczne freski i zabytkowe kominki. Teraz patrzę z jej dachu na okolicę i wyobrażam sobie, jak wyglądało oblężenie zamku przez Genueńczyków, Cypr to wyspa fantazji. Źródło: National Geographic Traveler Polska Nasza ekspertka Agnieszka Michalak Agnieszka Michalak – dziennikarka z wieloletnim doświadczeniem, ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Łódzkim oraz Zarządzanie w Kulturze w strukturach UE na PAN. Redaktorka magazynu „National Geographic Traveler”, gdzie publikuje reportaże oraz prowadzi dział kultura. Jest także redaktor prowadzącą w magazynie Polskich Linii Lotniczych LOT – „Kaleidoscope”. Przez wiele lat zajmowała się krytyką teatralną w „Dzienniku Gazecie Prawnej”, pisała o kulturze także do „Teatru”, „Kina”, „Newsweeka” czy „Wprost”. Jako dziennikarka pracowała też w TVP Kultura. Była w jury Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej organizowanego przez MKiDN. Zatem podróżując po świecie, punktami obowiązkowymi na jej trasach są teatry i muzea. Biega i trekkinguje, dlatego najbardziej lubi pisać o wędrówkach w Dolomitach i Bieszczadach. I nie rozstaje się z książkami.
Turystyczne hity Polaków w 2024 r. Na pierwszym miejscu nie Włochy ani Grecja
Wiemy już, gdzie Polacy najchętniej wypoczywali w minionych dwunastu miesiącach. Na liście największych turystycznych hitów 2024 roku uwielbiane przez naszych rodaków Chorwacja czy Turcja nie plasują się najwyżej.
W tym artykule: Największe turystyczne hity 2024 roku Najlepszy kraj na city break Polecane kierunki podróży na 2025 rok Kiedy myślimy o najczęściej odwiedzanych miejscach w Europie, zwykle do głowy przychodzą nam tak oczywiste kierunki jak Chorwacja, Grecja czy Włochy. Tymczasem w minionym roku Polacy chętniej planowali urlop w kraju, który do tej pory cieszył się większym uznaniem wśród filmowców niż turystów. Największe turystyczne hity 2024 roku Polacy coraz chętniej sięgają po oferty internetowych biur podróży, co potwierdzają badania agencji GfK na zlecenie eSky.pl. Jak wynika z raportu, połowa respondentów organizuje swoje wakacje za pośrednictwem platform online. Co więcej, aż 85% ankietowanych deklaruje, że właśnie w ten sposób rezerwuje krótsze wyjazdy typu city break. – Z biegiem lat coraz więcej osób organizuje wyjazdy tak, aby mieć jak największą elastyczność w wyborze kierunku, zakwaterowania i aktywności na miejscu. Na to zapotrzebowanie odpowiadają internetowe biura podróży, które oferują zarówno popularne, jak i mniej znane destynacje, mają różnorodną bazę noclegową i często niedostępne hotele, a także pozwalają zarezerwować pobyt o dowolnej długości i w każdym terminie w konkurencyjnej cenie – przyznaje Deniz Rymkiewicz z eSky.pl. I tak kierunkiem numerem jeden wśród Polaków w 2024 roku – dość nieoczekiwanie – była Malta (26% rezerwacji). Turyści znad Wisły tłumnie odwiedzali Qawrę, Melliehę, Sliemę i Pembroke. Co ciekawe, w każdej z tych miejscowości długość pobytu wynosiła zwykle sześć nocy, które większość osób spędziła w czterogwiazdkowych hotelach z wliczonym w cenę śniadaniem. Na drugim miejscu uplasowała się Hiszpania (25%). Wybór przeważnie padał na Teneryfę i Majorkę, a także na popularne wybrzeża Costa Brava, Costa Blanca i Costa Dorada. Podróżni preferowali noclegi w hotelach trzy- i czterogwiazdkowych, korzystając z różnych opcji wyżywienia: od śniadań, przez dwa posiłki dziennie, aż po all inclusive. Podium uzupełnił Cypr (19%), który przyciąga wczasowiczów gwarancją aż 300 dni słonecznych w roku. Tuż za czołową trójka znalazła się Grecja (15%), gdzie dominującą formą pobytu był all inclusive, oraz Włochy (14%). Najlepszy kraj na city break W przypadku krótkich wypadów, czyli tzw. city breaków, ranking wygląda zupełnie inaczej. Na czele plasują się włoskie miasta, takie jak Rzym, Mediolan, Wenecja, Rimini, Katania, Palermo oraz Bergamo. Masę turystów z Polski przyciągnęły nie tylko bogactwem zabytków i wyjątkową atmosferą, ale przede wszystkim łatwą dostępnością dzięki licznym połączeniom lotniczym. Polacy chętnie wybierali również maltańskie destynacje, które idealnie nadawały się zarówno na dłuższe wakacje, jak i na krótki kilkudniowy wypad. Na trzeciej pozycji uplasowała się Hiszpania. Nasi rodacy najczęściej wybierali Barcelonę, Alicante, Walencję, Malagę, Palmę de Mallorca oraz Madryt. Nieco mniejszą popularnością cieszyły się miasta greckie i cypryjskie. W pierwszym przypadku wybór padał głównie na Ateny, Kretę, Rodos, Korfu lub Saloniki. Z kolei ci, którzy zdecydowali się na city break na Cyprze, najchętniej podróżowali do Larnaki, Pafos, Ayia Napa oraz Protaras. Polecane kierunki podróży na 2025 rok Po podsumowaniu podróżniczych hitów Polaków w 2024 roku warto przyjrzeć się prognozom na 2025. Swoje zestawienie przygotowało m.in. CNN, wskazując najciekawsze miejsca na nadchodzące miesiące. W gronie wyróżnionych kierunków znalazł się – ku naszej radości – Gdańsk. Miasto doceniono za jego bogatą historię, wyjątkową architekturę i niepowtarzalny klimat. – Dawniej znany jako Danzig, Gdańsk został całkowicie odbudowany po wojnie, stając się jednym z najpiękniejszych i najbardziej kolorowych miast Polski – zaznaczyli amerykańscy dziennikarze. Dodajmy, że swoje podróżnicze hity na nowy rok wybrał również nasz magazyn we współpracy z międzynarodowymi edycjami „Travelera”. Wyróżnione zostały zarówno odległe zakątki, jak i europejskie perełki. Więcej o tegorocznej edycji zestawienia „Best Of The World” dowiecie się z artykułu „Gdzie jechać w 2025 roku?”. Źródło: mat. prasowe eSKy.pl; National Geographic Tarveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Na tej wyspie po raz pierwszy odkryto olbrzymie, jadowite pluskwiaki. To ulubiony kierunek Polaków
Na Cyprze odkryto gigantyczne pluskwiaki wodne. To pierwszy raz, gdy te owady zauważono w tym miejscu. Naukowcy twierdzą, że przybyły z kontynentu, ale nie wiedzą, dlaczego…
W tym artykule: Plaga pluskwiaków na Cyprze? Skąd gigantyczne pluskwiaki wzięły się na wyspie? Co jeszcze wiemy o pluskwiakach podgryzających palce? Pluskwiaki wodne to grupa różnoskrzydłych owadów, które prowadzą wodny lub nawodny tryb życia. Stworzenie odkryte na Cyprze należy do rodziny Belostomatidae. Obejmuje ona ok. 150 gatunków, z których jeden (Lethocerus patruelis) występuje w południowo-wschodniej Europie. Te pluskwiaki są bardzo duże i polują na skorupiaki, ślimaki, płazy i ryby. W zdobywaniu pożywienia pomaga im aparat gębowy typu kłująco-ssącego oraz odnóża podobne do odnóży modliszek. Plaga pluskwiaków na Cyprze? Owad zauważony na Cyprze należy do rodzaju Lethocerus, który potocznie nazywany jest gigantycznym pluskwiakiem wodnym lub „podgryzaczem palców”, Owady te atakują ludzi, a ich ugryzienia powodują bolesne obrzmienia. Występują głównie w tropikalnych, subtropikalnych i umiarkowanych obszarach naszej planety. Największą różnorodność gatunków odnotowano w obu Amerykach. Największe osobniki osiągają długość ponad 12 centymetrów. Skąd w takim razie owady te przybyły na Cypr? Naukowcy wciąż nie są pewni, dlaczego ani w jaki sposób stworzenia dostały się na tę uwielbianą przez turystów wyspę. Odkryto je zaledwie kilka tygodni temu, gdy nurkowie pływali przy wschodnim wybrzeżu Cypru. Badacze ostrzegli zarówno mieszkańców, a także podróżnych, aby uważali na te ogromne pluskwiaki. – Cypryjczycy powinni mieć otwarte oczy i palce u nóg z dala od wody – stwierdzili badacze, którzy dokonali identyfikacji pluskwiaków. 20 marca wydali oświadczenie, w którym poinformowali o tym niepokojącym odkryciu. Swoje wnioski przedstawili w artykule, który opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Grigore Antipa” należącego do Narodowego Muzeum Historii Naturalnej. Skąd gigantyczne pluskwiaki wzięły się na wyspie? Nie wiadomo również, czy można już mówić o „pladze”, która zagraża wyspie. Służby Parku Narodowego Cypru przekazały, że gigantyczne pluskwiaki wodne żyją w siedliskach słodkowodnych, takich jak stawy i bagna na całym świecie. Ich ślina zawiera jad, co pozwala im unieruchomić ofiarę. – Wiadomo również, że owady te gryzą niczego niepodejrzewających ludzi między palcami u nóg. Dlatego nazywa się je „podgryzaczami palców”. Warto pamiętać jednak, że to ukąszenie jest nietoksyczne i jesteśmy o wiele za duzi, aby paść ofiarą pluskwiaka – przypominają władze. Największe oraz najbardziej kolorowe i dziwne owady żyjące wśród nas – ranking TOP 10 Nie od dzisiaj wiadomo, że przyroda niejedno ma imię. Wśród wszystkich żyjących zwierząt znajdziemy te zachwycające swoim wyglądem i takie nie wydające się na pierwszy rzut oka zbyt inte... Naukowcy podkreślili w artykule, że Lethocerus występują w pobliżu Cypru, w krajach kontynentalnych, takich jak Turcja, Liban, Izrael i Egipt. Ale nigdy wcześniej nie zauważono ich bezpośrednio na wyspie. W nowym badaniu zespół przejrzał doniesienia z ostatnich lat, aby zebrać dane dotyczące potencjalnych siedlisk pluskwiaków i dowiedzieć się więcej o ich nagłym pojawieniu się. – Wyniki naszych badań opierały się niemal wyłącznie na relacjach osób, które publikowały zdjęcia i filmy w mediach społecznościowych, prosząc ekspertów o określenie gatunku – napisali autorzy w artykule. Wciąż jest jeszcze dużo niepewności co do pochodzenia pluskwiaków. Jednak badacze już teraz wiedzą, że Lethocerus raczej nie stanowi zagrożenia dla ekosystemu Cypru. Co jeszcze wiemy o pluskwiakach podgryzających palce? Samice gigantycznych pluskwiaków wodnych, w przeciwieństwie do innych owadów z podrodziny Belostomatinae, nie składają jaj na grzbietach samców. Zamiast tego po kopulacji jaja składane są na roślinności wschodzącej wysoko nad linią wody, aby nie były zanurzone na stałe. Następnie samiec strzeże jaj przed drapieżnikami i co jakiś czas nawadnia je, aby zapobiec ich wysuszeniu. Podobnie jak inni przedstawiciele rodziny Lethocerus, wielkie pluskwiaki są drapieżnikami, które obezwładniają ofiarę. Atakują ją swoim aparatem gębowym i wstrzykują ślinę zawierającą szereg enzymów rozkładających białka. Ukąszenie może być bardzo bolesne dla ludzi, powodując obrzęk i pulsujący ból. Zwykle ustępuje w ciągu około pięciu godzin. Niektóre gatunki pluskwiaków są zagrożone wyginięciem. Źródło: Grigore Antipa. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Dlaczego warto odwiedzić Cypr? Ciekawostki o rozdartej konfliktem Wyspie Afrodyty
Gdy mowa o Cyprze, większość osób ma przed oczyma rajskie plaże, ciepłe morze i luksusowe hotele. Warto jednak wiedzieć, że ten wyspiarski kraj to coś więcej niż tylko zbiór typowo turystycznych atrakcji. To także wyśmienita kuchnia, bogata, a przy tym burzliwa historia i wspaniała tradycja. Czym zaskakuje Cypr? Ciekawostki o jednej z najpopularniejszych destynacji turystycznych wymieniamy poniżej.
W tym artykule: Z czego słynie Cypr? Kuchnia na Cyprze Warosia na Cyprze Konflikty na Cyprze Czego nie wolno na Cyprze? Zwierzęta na Cyprze Na Cyprze znajduje się Olimp, ale wbrew często powielanej opinii, nie jest to mityczna siedziba bogów Hellady. Ta jest położona między północną a środkową częścią Grecji i oddziela dwie historyczne krainy: Macedonię i Tesalię. Nie znaczy to jednak, że ta piękna wyspa nie ma nic wspólnego z mitologią. Według greckich podań, to właśnie u wybrzeży Cypru, przy skałach zwanych Petra tou Romiou, z piany morskiej miała narodzić się Afrodyta. Podobno opłynięcie tej formacji ma zagwarantować wieczną młodość. Istnieje też miejscowa legenda, według której opłynięcie skały nocą, w blasku księżyca, zapewni szczęście w miłości. Jakie jeszcze ciekawostki na temat Cypru warto poznać? Z czego słynie Cypr? Cypr może poszczycić się niezwykle bogatą historią. Należy podkreślić, że dzieje trzeciej co do wielkości wyspy na Morzu Śródziemnym należą do najdawniejszych na świecie. Najstarsze odkryte tam ślady dawnych cywilizacji są datowane na IX tysiąclecie przed naszą erą. Na przestrzeni wieków Cypr znajdował się pod wpływem wielu kultur. Zainteresowanie tym obszarem wynikało przede wszystkim z jego strategicznego położenia na styku Europy, Azji i Afryki. O ile osadnictwo na Cyprze rozpoczęło się w neolicie, to prawdziwa wielka kolonizacja nastąpiła w epoce miedzi i postępowała w kolejnych okresach dziejowych. Cypr należy utożsamiać z Alasziją, wymienianą w egipskich, hetyckich i babilońskich tekstach. W chalkolicie wyspa była największym importerem miedzi. W epoce brązu na Cyprze osiedlili się przedstawiciele kultury mykeńskiej i Fenicjanie. W kolejnych stuleciach wyspa znajdowała się pod wpływem m.in. Greków, Rzymian, Turków i Brytyjczyków. Cypr: Kraina najpiękniejszych kobiet Jeśli chcesz odwiedzić najpiękniejsze plaże Europy i poimprezować do rana w gwarnych kurortach, pojedź na Cypr. Jeśli marzysz o sielskiej atmosferze odludnych wsi i kontakcie sam na sam z pr... Niezwykle bogata historia wyspy jest zapisana w licznych ruinach i zabytkach. Wystarczy wskazać choćby na stanowiska archeologiczne w Salaminie, Kurionie czy Pafos. Nie można pominąć także średniowiecznych zamków (Kantara, Kolossi, św. Hilariona) i weneckich fortyfikacji. Dokładnie tak, Cypr to nie tylko plaża i morze, ale także wspaniałe zabytki, będące namacalnym świadectwem działalności dawnych kultur. Kuchnia na Cyprze Cypr to także wspaniała kuchnia. Miejscowa tradycja kulinarna jest tak samo barwna, jak historia tego pięknego kraju. Łączy w sobie najlepsze cechy śródziemnomorskie i południowoeuropejskie. Uwidaczniają się w niej przede wszystkim wpływy greckie i tureckie, ale także arabskie i brytyjskie. Na cypryjskim stole nie może zabraknąć oliwy z oliwek i świeżych warzyw, przede wszystkim pomidorów, bakłażanów, ogórków i pietruszki. Główne składniki to natomiast jagnięcina, cielęcina, drób, ryby i owoce morza. Skoro o cypryjskich specjałach mowa, trzeba wspomnieć, że kraj ten słynie z wina i sera. Commandaria, słodkie i esencjonalne wino deserowe, jest znana i ceniona od bardzo dawna. Głębokim smakiem wyśmienitego trunku zachwycał się sam Ryszard Lwie Serce, a później także sułtan Sulejman II. Słynny na niemal całym świecie jest też cypryjski ser halloumi, najlepszy do smażenia i grillowania. Warosia na Cyprze O cypryjskich kurortach słyszał chyba każdy. Jednym z najwspanialszych była Warosia, czyli dzielnica portowej Famagusty. Luksusowy ośrodek, zapełniony ekskluzywnymi hotelami i restauracjami, powstał w połowie ubiegłego wieku. W czasach świetności kurortu istniało tam kilkadziesiąt hoteli i apartamentowców, niemal sto lokali rozrywkowych, kilkadziesiąt teatrów, kin i muzeów. Gościli tam możni tego świata, gwiazdy kina i estrady, między innymi Elizabeth Taylor i Brigitte Bardot. Dziś wspaniała Warosia bardziej niż luksusowy kurort przypomina miasto duchów. Cypr ma w swojej historii wyjątkowo burzliwy rozdział. W 1974 roku miejscowa ludność musiała uciekać przed inwazją turecką (o tym później). W rezultacie jeden z najnowocześniejszych obszarów turystycznych opustoszał. Od 8 października 2020 roku niektóre obszary kurortu są dostępne dla turystów i dawnych mieszkańców, ale tylko w ograniczonym zakresie. Konflikty na Cyprze Cypr to w praktyce dwa państwa: Republika Cypryjska i Turecka Republika Cypru Północnego. Przy czym należy podkreślić, że drugie z wymienionych jest uznawane wyłącznie przez Turcję, Pakistan i Bangladesz. Dlaczego doszło do podziału wyspy? Cypr jest położony w odległości ok. 80 km od Grecji i ok. 70 km od Turcji. To właśnie te dwie całkowicie odmienne kultury od wielu wieków kształtują stosunki na wyspie. Początki greckiego osadnictwa na wyspie są datowane na 1400 rok p.n.e. Okres panowania tureckiego rozpoczął się dopiero w 1573 roku i trwał 305 lat. Przez długi czas Grecy utrzymywali poprawne stosunki z Turkami osmańskimi. Sytuacja zaogniła się dopiero w 1830 roku, kiedy imperium zaczynało tracić swoją pozycję na arenie międzynarodowej. Zaczęto wówczas mówić o zjednoczeniu wyspy z Grecją (idea enosis). W 1878 roku rządy po Turcji objęła Wielka Brytania. To dodatkowo podsyciło wzajemną niechęć. Brytyjczycy mieli interes w pozyskaniu przychylności Greków, więc kilkukrotnie składali obietnicę zjednoczenia wyspy z zamorską macierzą. W praktyce nie zamierzali jednak oddawać obszaru położonego w strategicznym punkcie. Asertywna polityka Londynu w końcu doprowadziła do powstania Cypryjskiej Organizacji Wyzwolenia Narodowego. Rozpoczęły się wówczas walki zbrojne i akcje sabotażowe. W odpowiedzi Londyn stworzył oddziały składające się z tureckich Cypryjczyków i wysłał je do pacyfikacji partyzantów. Wówczas między obiema nacjami pojawiła się wzajemna wrogość i nienawiść. Turcja zaczęła wtedy propagować ideę taksim, czyli podziału wyspy między Greków i Turków. W 1959 roku oba kraje zaczęły dążyć do porozumienia, w ramach którego odrzucono obie idee i utrzymano wpływy brytyjskie. 17 lutego 1960 roku w Londynie rozpoczęła się konferencja zjednoczeniowa, jednak narzucony wówczas system polityczny przyczynił się tylko do pogłębienia antagonizmu. W 1963 roku rozpoczęły się trwające niemal rok starcia. W marcu 1964 roku, na mocy rezolucji uchwalonej przez Radę Bezpieczeństwa ONZ, zwaśnione strony zostały wezwane do zaniechania działań zbrojnych. W 1967 roku wybuchły kolejne zamieszki, w wyniku których śmierć poniosło kilkaset osób. Wojna wisiała w powietrzu i gdyby nie interwencja amerykańskiej dyplomacji, najprawdopodobniej doszłoby do konfliktu. 15 lipca 1974 roku Gwardia Narodowa przeprowadziła pucz. Pięć dni później Turcja przypuściła inwazję na wyspę. Do 1 września w tureckim posiadaniu znalazło się ok. 37 proc. wyspy. Pod wpływem nacisków ze strony Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, Grecja powstrzymała się od zbrojnej odpowiedzi. Czego nie wolno na Cyprze? W związku z tym, że od niemal 50 lat nie udało się rozwiązać problemu cypryjskiego, sytuacja na wyspie wciąż jest napięta. Muszą o tym pamiętać wszyscy odwiedzający ten kraj. Turecka północ, greckie południe. Wszystkie odcienie Cypru Cypr Północny jest piękny niczym filmowa scenografia Baśni 1001 nocy. Jednak niełatwo zapomnieć o jego skomplikowanej historii. W 2003 roku granica między północną a południową częścią wyspy została otwarta, ale wiele obszarów znajduje się pod kontrolą wojska. Nie można ich fotografować, podobnie jak innych strategicznych miejsc, m.in. lotnisk, portów i mostów. Osoba, która zostanie na tym przyłapana, może mieć skonfiskowany aparat. Oczywiście osoby nieupoważnione nie mogą też wkraczać na tereny wojskowe. Takie działanie wiąże się z odpowiedzialnością karną. Zwierzęta na Cyprze Wystarczy o polityce. Skupmy się na przyrodzie. Na górzystych terenach wyspy można spotkać muflony. Warto pamiętać, że zwierzęta te są tam objęte ochroną. Leśna fauna to przede wszystkim lisy, dziki, sarny i żbiki. Należy wspomnieć, że na Cyprze występuje 26 gatunków płazów i gadów. Niektórzy przedstawiciele ostatniej z wymienionych gromad to zwierzęta jadowite, ale zagrożenie dla człowieka stanowi jedynie żmija nosoroga. Na Cyprze można spotkać flamingi, ale wyłącznie w okresie zimowym. Obszar występowania tych pięknych ptaków to dwa Słone Jezioro Akrotiri w Limassol i Słone Jezioro w Larnace. Interesującym mieszkańcem wyspy jest też mysz cypryjska. Na Cyprze pojawiła się 9–10 tys. lat przed człowiekiem, ale za odrębny gatunek została uznana dopiero w 2004 roku. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Pafos na Cyprze to piękne widoki, niesamowite zabytki i pyszne jedzenie. Warto tu wracać
Pafos to moje ulubione miejsce na Cyprze. Zatoczki jak z obrazka, wsie pachnące dobrym jedzeniem i blisko stąd na dziki półwysep Akamas.
W tym artykule: W górnym Pafos Port, zamek i mozaiki Zielony półwysep i niebieska laguna Od wioski do wioski Spróbuj meze! Pafos – Europejska Stolica Inteligentnej Turystyki 2023 Warto wiedzieć Transport Słońce świeci tu przez 340 dni w roku. Ciepło jest nawet zimą, choć to wiosna na Cyprze jest najpiękniejsza. Wybrałem się więc do Pafos, Europejskiej Stolicy Inteligentnej Turystyki 2023, by lepiej poznać to miasto i jego okolice. Sporo tu nie tylko wspomnianego słońca, ale też historii, zabytków, szlaków trekkingowych i malowniczych tras rowerowych. W górnym Pafos Turyści przylatujący do Pafos czas najchętniej spędzają na wybrzeżu. Wylegują się na leżakach przy hotelowych basenach i piaszczystych plażach. Albo spacerują nadmorską promenadą z restauracjami, barami i sklepikami. Jeśli jednak wolicie spokojniejszy odpoczynek z dala od tłumów, to radzę się wam wybrać do Górnego Pafos, nazywanego Ktima, położonego zaledwie 3,5 km od gwarnego portu. Można tu posiedzieć w cieniu drzew albo w jednej z kawiarni i napić się mocnej kawy po cypryjsku czy zdecydowanie bardziej orzeźwiającej latem coffee frappé. Można też odwiedzić galerie sztuki, sklepiki z antykami, zajrzeć do Muzeum Etnograficznego. Albo przyjechać tutaj wieczorem do restauracji Koutourou, prowadzonej przez szefa kuchni Demetrisa Nicolaou. Cypr: Raj na pograniczu Europy Położony na styku kultur, kontynentów i politycznych wpływów, Cypr nieustannie fascynuje, oferując odwiedzającym bogactwo zabytków, rzemiosła, wspaniałej kuchni i zachwycającej przyrody.... Otwiera ją tylko w porze kolacji (godz. 19–22.30) i serwuje pyszne proste dania przygotowane wyłącznie z lokalnych produktów. Skosztować więc tu można i wspaniałych chrupiących warzyw, i serów, i ryb czy owoców morza. Wszystko jest podawane świeże, a menu zmienia się każdego dnia. Port, zamek i mozaiki Na końcu portu w Pafos znajduje się dawny bizantyjski fort z XIII w. Mamy z niego wspaniały widok na miasto i zacumowane statki. Blisko stąd także do najważniejszej atrakcji – mozaik z I i II w., uznawanych za najwspanialsze we wschodniej części Morza Śródziemnego. Są one częścią parku archeologicznego wpisanego na listę dziedzictwa UNESCO. Żeby je zobaczyć, potrzeba sporo czasu, bo to rozległe miejsce. Latem jest tu niezmiernie gorąco, dlatego przyda się wam parasol bądź czapka chroniące przed słońcem oraz butelka wody. Najpiękniejsze są mozaiki podłogowe w willach Dionizosa, Tezeusza, Ajona i Orfeusza przedstawiające sceny z mitologii greckiej. – Zostały one odkryte w 1962 r. i to przez zupełny przypadek. Rolnik orał pole i odkopał jedną z nich. Wówczas rozpoczęły się badania archeologiczne, także przy udziale polskich archeologów, i dzięki temu mamy prawdziwy skarb – mówi przewodnik Michalis Fantaros, z którym oglądam mozaiki. To był zupełny przypadek. Robotnicy odkryli bezcenną kamienną mozaikę Na Cyprze odkryto przypadkowo dużą mozaikę z czasów rzymskich. Jeśli interesujecie się historią, to na listę must see wpiszcie także Grobowce Królewskie, starożytną nekropolię na wschodzie miasta. Tam można zobaczyć ponad sto podziemnych grobowców wykutych w skale, większość z IV w. p.n.e. Zielony półwysep i niebieska laguna Dwa dni w Pafos wystarczą, by poczuć wakacyjny klimat miasta. A potem? Ruszajcie na zielony półwysep Akamas. Można tu dotrzeć wynajętym samochodem albo w lokalnym biurze podróży wykupić całodzienną wycieczkę dżipem. Jest to dobrym rozwiązaniem, gdyż do wielu dzikich miejsc można dojechać tylko autem z napędem na cztery koła. A później wyjść na szlak, np. do wąwozu Avakas. Tu 3-kilometrowa trasa wiedzie najpierw górską ścieżką, by po kilkuset metrach zamienić się w kamienistą, czasami nieco śliską drogę wśród wysokich na 30 m wapiennych skał. To niezwykle fotogeniczne miejsce, choć takich na tym półwyspie jest znacznie więcej. O tym przekonuję się, pokonując fragment Szlaku Afrodyty, zaczynający się przy łaźniach bogini miłości. Według legendy miała się ona spotykać ze swym kochankiem Adonisem, który zatrzymywał się tutaj podczas polowań. Ta legenda wciąż działa na turystów jak magnes, stąd też taka popularność tego malowniczego szlaku. Jednak półwyspem Akamas można zachwycać się także od strony morza. Z portu w niewielkiej miejscowości Latsi odpływają bowiem stateczki do niebieskiej laguny. Jest ona uważana przez miejscowych za najpiękniejszą na całej wyspie – i nie ma w tym przesady, o czym sam się przekonałem. Po niecałej godzinie rejsu dotarłem do laguny z wodą tak czystą i przejrzystą, że nie mogłem najpierw się na nią napatrzeć, a potem z niej wyjść, być może też dlatego, że dzień był upalny. – Przed laty to miejsce nazywało się Hamili. Czterdzieści lat temu przypłynął tu mój pradziadek i tak zachwycił się tą zatoczką, iż uznał, że trzeba ją nazwać Blue Lagoon. Dziś pod taką oficjalną nazwą funkcjonuje – opowiada mieszkająca w Latsi Koulla Philippou. To ona zabrała mnie swą łodzią do niebieskiej laguny. A po trzygodzinnym rejsie, gdy wróciliśmy do portu, zachęcała, by przypłynąć tu ponownie latem, kiedy można spotkać delfiny i żółwie. Od wioski do wioski Mam też na Cyprze swoje ulubione wioski, położone dalej od morza, do których prowadzą kręte górskie drogi. Do Omodos z malowniczym skwerem z restauracjami i barami zaglądam, by skosztować cypryjskich win, bowiem okolice miejscowości znane są z uprawy winorośli. Po drodze można też wstąpić do winnic zapraszających na darmowe degustacje trunków. We wsi Wuni lubię natomiast pochodzić wąskimi ulicami wśród kamiennych domów z kolorowymi drzwiami i ogrodami z drzewami granatów, które, za pozwoleniem właścicieli, można zrywać i których można kosztować na miejscu. Można tu także zasiąść w klimatycznej kawiarni w centrum miasteczka i za jedno euro napić się pysznej kawy po cypryjsku. A na obiad pojechać do położonej na wzgórzach nad doliną Ezousa wsi Letimbou. Tu Sofia i Andreas, małżeństwo starszych Cypryjczyków, prowadzą rodzinną restaurację, w której sami warzą ser halloumi i podają go do zjedzenia z miętą z przydomowego ogródka. Zaś w piecu opalanym drewnem wypiekają najlepsze w okolicy chleby z ziołami i wspomnianym serem w środku, a także mięsa, które potem wraz z wiejską sałatą i podpiekanymi ziemniakami podają swoim gościom. Za każdym razem czuję się u nich jak na rodzinnym obiedzie. I wracam do nich za każdym razem, kiedy jestem na wyspie słońca. Spróbuj meze! To najpopularniejsze jedzenie na Cyprze. Meze może być rybne bądź mięsne, a składa się na nie kilkanaście dań, wśród których nie może zabraknąć (według wybranej wersji): wiejskiej sałaty z chrupiącymi pomidorami, ogórkami i serem feta, kalmarów, grillowanej ośmiornicy, sardynek, labraksa, pieczonych ziemniaków, gołąbków z liści winogron, grillowanego sera halloumi, mięs w marynatach, suwlaków, sheftalia (kiełbasek), keftedes (kotlecików), oliwek. Do tego tzatziki, pasta tahini czy taramosalata – pasta z wędzonej ikry dorsza. Przygotujcie się na wielką ucztę – meze można zamawiać dla minimum dwóch osób. Pafos – Europejska Stolica Inteligentnej Turystyki 2023 Pafos obok Sewilli zostało Europejską Stolicą Inteligentnej Turystyki 2023. Ten tytuł przyznaje Komisja Europejska, a ubiegało się o niego 29 miast z 13 krajów. Cypr: Kraina najpiękniejszych kobiet Jeśli chcesz odwiedzić najpiękniejsze plaże Europy i poimprezować do rana w gwarnych kurortach, pojedź na Cypr. Jeśli marzysz o sielskiej atmosferze odludnych wsi i kontakcie sam na sam z pr... W Pafos można się w tym roku wybrać na bezpłatne wycieczki z przewodnikiem, by lepiej poznać zabytki starego miasta, a także odwiedzić lokalnych rzemieślników. Powstała też aplikacja mobilna Explore Pafos do samodzielnego zwiedzania miasta i okolicy. Więcej informacji znajdziecie na stronie pafos.org.cy. Warto wiedzieć Dojazd Na Cypr bezpośrednio z Polski do Pafos lata Ryanair, a liniami Wizz Air dolecieć można do Larnaki. Ceny biletów zaczynają się od ok. 500 zł w dwie strony. Transport Najczęściej wynajmuję auto z wypożyczalni Petsas. Koszt to ok. 320 zł za dobę. Nocleg Polecam Constantinou Bros Pioneer Beach Hotel w Pafos, w którym pokój 2-osobowy ze śniadaniem kosztuje ok. 600 zł. Położony jest przy plaży i deptaku. Nasz ekspert Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Turecka północ, greckie południe. Wszystkie odcienie Cypru
Cypr Północny jest piękny niczym filmowa scenografia Baśni 1001 nocy. Jednak niełatwo zapomnieć o jego skomplikowanej historii.
Przy małej tureckiej kawie i grillowanym halloumi czytam sobie Szekspira. Dlaczego? W Famaguście rozgrywa się akcja Otella. W cytadeli broniącej portu Otello, dowódca weneckiej armii, zabija żonę Desdemonę, którą podejrzewa o zdradę. Jednak boję się ciebie, boś straszny, kiedy tak dziko przewracasz oczyma – szepce przerażona Desdemona. Po dokonaniu skończy się wahanie – mówi do siebie Otello i dusi nieszczęsną. Łyk kawy staje w mi gardle. Wiem, że to fikcja, ale Szekspir w połączeniu z widokiem, jaki mam przed sobą... Bezcenne! Już w XIII w. Famagusta zyskała miano najbogatszego ośrodka handlowego azjatyckiej części Morza Śródziemnego. W gotyckiej katedrze św. Mikołaja odbywały się koronacje królów. Ale też katedra nie do końca wygląda jak katolicka świątynia. Warosia, turystyczna dzielnica Famagusty, była niegdyś najpiękniejszą perłą Morza Śródziemnego. Porównywano ją do Las Vegas. Elizabeth Taylor kochała to miejsce. Brigitte Bardot także. Teraz wygląda jak Prypeć po wybuchu w Czarnobylu. Patrzę na pozbawione okien budynki, odrapane ściany i bajkowe plaże, które oddzielają to miasto duchów od morza. I wyobrażam sobie, jak mogły prezentowały się przed laty. Miasto jak z bajki Turcy panowali tu już od roku 1571, kiedy to wyspę zajęły wojska Imperium Osmańskiego. Potem losy mieszkańców: greckiej większości i tureckiej mniejszości, plotły się – nierzadko dramatycznie. W XIX w. wielu Cypryjczyków uczestniczyło w walce o niepodległość Grecji. Sporą popularnością cieszył się pomysł włączenia Cypru do powstałego właśnie greckiego państwa. Ostatecznie do tego nie doszło, wyspę opanowali Brytyjczycy. Od 1960 r. Cypr był niepodległy. Kolejny z ważnych epizodów w tej trudnej historii miał miejsce 14 lat później. Państwo rozdarła wojna, trwające od wieków napięcia eskalowały. Inwazja Turcji rozpoczęła okupację, prawie 160 tys. Greków uciekło, pozostawiając za sobą opuszczone domy i kościoły. W 1983 r. Turecka Republika Cypru Północnego proklamowała niepodległość, a nowy kraj uznała wyłącznie Turcja. Warosia znalazła się pomiędzy grecką i turecką częścią wyspy w strefie zdemilitaryzowanej. Powoli obracała się w ruinę, stając się rodzajem kontrowersyjnej atrakcji turystycznej. – Podczas osmańskiego podboju wyspy budowla ucierpiała i wkrótce została zamieniona na meczet Mustafy Lali Paszy. Na jednej z wież stanął minaret. Widzisz, na przykład w Hiszpanii dawne meczety były zamieniane na kościoły, a tu jest na odwrót – opowiada mi Yaren Cali, który zajmuje się historią wyspy. – Wiem, że wygląda to dość kontrowersyjnie, ale zachowała się rozeta nad wejściem. Podobno jeden z mistrzów murarskich został strącony z wieży katedry, żeby nigdy nie mógł wznieść już czegoś równie pięknego. Cypryjski gotyk jest znany na całym świecie, a katedra św. Mikołaja nazywana jest cypryjskim Reims. Trzeba przyznać, miasto wygląda bajkowo. Powstaje tu coraz więcej małych knajpek, owoce morza są wyśmienite, tylko upał jest morderczy jak twarde dłonie Otella. Na deszcz nie warto za bardzo liczyć. Murem podzielone Stolica Cypru Nikozja (gr. Lefkosia, tur. Lefkoşa) to jedyna podzielona stolica na świecie, z częścią turecką – północną, i grecką – południową, które dzieli strefa niczyja. Na wpół zburzone budynki pasa oddzielającego obie części wyspy sąsiadują z gwarnymi ulicami. Ot, taki berliński mur, tylko w trochę innym wydaniu. Północna część Cypru ma zupełnie inny klimat niż greckie południe. Mam odczucie, że „na dole” jest elegancko i wysublimowanie, tutaj natomiast nieco chaotycznie i prowincjonalnie. Nie burzą tego obrazka luksusowe hotele, których twórcy prześcigają się w nadawaniu im fantazyjnych kształtów. Chcąc nie chcąc, podczas włóczęgi oglądam te wytwory gigantomanii. Proszę bardzo: marmurowy kolos w kształcie greckiej świątyni. Białe kolumny, przestronne atrium. Dalej arka Noego, sporo kamienia, nowoczesny design. Jest też Kratos, kompleks z własnym portem, salą koncertową, basenami i kasynem, choć ja wolę jednak coś bardziej swojskiego. W Nikozji wynajmuję dżipa i razem z Yarenem jedziemy eksplorować Góry Pięciu Palców (tur. Beşparmak, gr. Pentadactylos). Niegdyś panorama wybrzeża pozwalała mieszkańcom wypatrywać wroga. Na jednym ze skalistych wierzchołków stoi zamek św. Hilariona. Tu jest moc! W rozgrzanych skałach wykute zostały schodki, które prowadzą do potężnego kompleksu. Przy wejściu najlepsza lemoniada na świecie, zimna, ze świeżych cytryn. Koi nieco w piekielnym żarze. Niezwykłe położenie zamku zauroczyło Walta Disneya. Podobno tutaj czerpał inspirację do projektu zamku Królewny Śnieżki. Jedna z legend wspomina, że Jan z Antiochii wyrzucił tutaj przez okno swoich najemników. Jak widać, tematy jak najbardziej szekspirowskie. Z zamku Hilariona ruszamy dalej przez góry, przez przypadek trafiam do monasteru św. Pantelej ona. Nie ma tu żywej duszy. Gdyby tu zabłąkał się np. Jan Jakub Kolski, z pewnością od razu zakochałby się w tym miejscu i zrobiłby tu film. W kościele stanowiącym centralną część całego kompleksu wpadające przez rzeźbione drzwi światło kładzie magiczne cienie. Nad oknami zamieszkały gołębie. Zieleń wdziera się między kamienie, zasłaniając dziury i odpadający tynk. Schody prowadzą już właściwie donikąd. – Jest tu wiele opuszczonych miejsc, dlatego niektóre wioski coraz częściej stają się mieszkaniem dla bogatych uciekinierów z Europy. Białe domki z widokiem na morze kupują Anglicy i Francuzi, którzy mają wolne zawody albo tyle pieniędzy, że życie nie sprawi im już żadnego zawodu – śmieje się Yaren. Obcokrajowcy lubią również brać śluby w opactwie Pokoju w Bellepais z XIII w. Ma to niejasny dla mnie związek z opowieścią o grzesznych mnichach, którzy miewali kochanki. Cypr Północny nazywany jest „najlepiej strzeżonym sekretem Morza Śródziemnego”. Mój przewodnik chce mi to za wszelką cenę udowodnić. W dawnym weneckim porcie Girne (gr. Kyrenia), pełnym jachtów i łodzi rybackich, znajdujemy cień i dziesiątki klimatycznych restauracji. Ponad nami piętrzą się potężne mury zamku Girne. Blisko stąd do popularnych hoteli, to również idealne miejsce na romantyczną kolację i zakupy. Jako poszukiwaczka „strzeżonego” jadę jednak dalej, na półwysep Karpaz. To miejsce dziewicze; w tutejszym parku narodowym mieszkają dzikie osły, na plażach zaś składają jaja żółwie. Trochę tu kolorów z Krety, trochę z amerykańskiej prerii. Jedyna droga prowadzi przez łagodne wzgórza z oliwkowymi drzewami, które schodzą do piaszczystych zatoczek. Złota Plaża jest tym rajskim miejscem, o którym marzy każdy podróżnik. Kilka kilometrów rozgrzanego piasku z malowniczymi wydmami. Atmosfera dekadencji. Sam koniuszek Karpazu kryje kolejną niespodziankę – monaster św. Andrzeja Apostoła. To jedno z najważniejszych miejsc kultu i pielgrzymek wiernych greckiego i cypryjskiego Kościoła prawosławnego. Znajduje się tu źródło świętej, uzdrawiającej wody, zaś w pięknie zachowanym wnętrzu stoją, wyglądające trochę jak lalki z horroru, woskowe figury. To dziękczynne wota. Tutaj właśnie odnajduję serce całej wyspy. Tu urzędowały jej dawne duchy, kiedy nie tlił się konflikt. Od czasu do czasu północ i południe usiłują się dogadać, turyści zaś wabieni idealną pogodą i niskimi cenami wolą zapomnieć o polityce na czas urlopu.
Gdy świat się zmniejsza, gdy coraz mniej nas ogranicza, ciężko się zdecydować gdzie uciec na wakacyjne zapomnienie. Chcąc się oderwać od codziennych zmagań lub wybrać się na wymarzoną wycieczkę z ukochanym powinnaś obrać jedyny właściwy kierunek – Cypr – prawdziwie kobiecą wyspę.
Cypr to nie tylko miejsce gdzie możesz oddać się relaksowi w ekskluzywnych hotelach, gdzie czujesz na plecach oddech starożytności, gdzie bogactwo naturalnych potraw sprawi, że spożywanie posiłków stanie się rozkoszą – to miejsce kobiet, miejsce gdzie narodziła się jedna z najpiękniejszych z nas – Afrodyta. Sam fakt, że Cypr jest wyspą już sprawia, że można poczuć oderwanie od codzienności. Otoczony błękitem Morza Śródziemnego podzielony jest na dwie części – grecką i turecką. Warto odwiedzić tę pierwszą. Klimat Cypru jest prawie tropikalny. Bryza towarzysząca nam na wybrzeżach niknie gdy tylko oddalimy się od wód otaczających wyspę. Ostre, palące słońce sprawia, że dyskretnie chowamy się w cieniu lub uciekamy do wody. Popijając wyśmienite wina, kosztując nasyconych słońcem owoców i warzyw w asyście narodowych potraw mamy ochotę mrużyć oczy z rozkoszy. Na jedzenie na Cyprze należy zwrócić szczególną uwagę. Jako jeden z nielicznych krajów Unii Europejskiej nie uległ i zakazał genetycznej modyfikacji żywności – każda potrawa smakuje wyśmienicie. Dary jakie oferuje morze, czy mięsiwa przygotowywane w glinianych garnkach według starych receptur sprawiają, że ciężko sobie odmówić. Jednocześnie jedzenie jest zdrowe i nie musimy się martwić tym, że po powrocie z wakacji będziemy unikać wchodzenia na wagę. Także miejsca gdzie możemy na mieście coś zjeść są urokliwe, stare tawerny, kawiarenki i restauracje z surowym wystrojem. Przy wspólnym biesiadowaniu, przeciągającym się do późnych godzin nocnych można czasami skorzystać z okazji nauki narodowego tańca. Cypryjczycy są mili i nie wynika to z tego, że w dużej mierze żyją z turystyki, śródziemnomorska mentalność, leniwy uśmiech i serdeczność jaką obdarzają na każdym kroku sprawia, że już po pierwszej rozmowie poczujesz do nich sympatię. Lądując na lotnisku w mieście Larnaca nietrudno znaleźć pawilon Cypryjskiej Organizacji Turystycznej organizującej regularne wycieczki po tym pięknym kraju. Larnaka umiejscowiona jest na południu wyspy i kierując się na zachód wzdłuż wybrzeża można dotrzeć do miasta Agia Napa, miejscowości wypoczynkowej położonej na najbardziej urokliwej części wyspy. To właśnie tam znajduje się jedna z 52 najpiękniejszych plaż na świecie – Nissi. Żółte piaski, błękit morza, palmy i bryza odwracają uwagę od wielu miejsc jakie warto odwiedzić. Jednym z nich jest Muzeum Morskie gdzie można obejrzeć olbrzymią kolekcję skamielin, muszli, wypchanych zwierząt i historycznych skarbów, drugim obowiązkowym - klasztor stojący w centrum miasteczka. Klasztor z ujmującym krużgankiem i zadaszoną fontanną na środku, pośród palm i kwiatów, w cypryjskim słońcu sprawia, że aż czuć historię. Podróżując z dziećmi czy po prostu mając chęć na wodne szaleństwa warto odwiedzić Aqua Park – największy park wodny w Europie. Wśród salw śmiechu oddać się zjeżdżaniu na zjeżdżalniach lub leniwie dryfować wodnymi alejkami pod czujnym okiem wielu opiekunów i ratowników. Pafos – to kolejny obowiązkowy przystanek na trasie wycieczki objazdowej po greckiej części Cypru. To właśnie w okolicach Petra tou Romiou - Skały Greka, z morskiej piany wynurzyła się piękna Afrodyta, grecka bogini piękna, miłości, kwiatów, pożądania i płodności. Jedna ze sprawczyń wybuchu wojny trojańskiej. W Pafos znajduję się słynna plaża i nieco oddalona od brzegu skała, z którymi wiążą się pewne wierzenia. Sprawiają, że turyści, a w szczególności turystki by zapewnić sobie w przyszłości miłość i urodę opływają skałę lub wyszukują na plaży kamyczków w kształcie serca. Gdy już każdy opłynął skałę można ruszyć na dalsze zwiedzanie – kolejny punkt godny zatrzymania to Mozaiki Paphosskie. To właśnie tu czujemy potęgę starożytnej cywilizacji. Warto zastanowić się ile wieków przetrwały by teraz nam przypomnieć o pierwszych potężnych kulturach mających wpływ na całą Europę. Co ciekawe, przy pracach archeologicznych towarzyszyła polska ekipa. Odkryte mozaiki zostały zadaszone, a zwiedzanie ich ułatwiają drewniane pomosty zawieszone między poszczególnymi partiami. Kilka kilometrów od Pafos na końcu kanionu znajduje się klasztor Agios Neofrytos. Początkowo była to pustelnia św. Neofrytosa, wykuta w skale grota, cypryjskiego ascety i pisarza. Koniecznym punktem wycieczki po Cyprze jest wąwóz Avgas. Nie da się dojechać samochodem do samego wąwozu, ale w okolicach znajduje się parking skąd już prowadzi utwardzony szlak turystyczny. Na dnie wąwozu płynie strumyk a po obrośniętych bujną roślinnością, często endemiczną skaczą kozice. Wysokie, zniszczone erozją zbocza, porośnięte drzewami, malutkie jaszczurki przemykające wśród aromatycznych krzewów sprawiają, że wycieczka jest bardzo przyjemna. W wielu miejscach na Cyprze można uprawiać sporty wodne, od nurkowania do windsurfingu. W hotelach skorzystać z basenu, kortów tenisowych, zabiegów spa. Cypr prócz bogactwa kościołów, klasztorów, opactw, ruin i innych miejsc gdzie zatrzymuje się czas jest tętniącym życiem miejscem – także w nocy. Nastawionym na spełnianie oczekiwań nawet najbardziej wybrednego turysty. Z olbrzymim zapleczem, ciekawą historią i wakacyjnym klimatem sprawi, że wszelkie problemy których pełna głowa wyjeżdża z naszego kraju, rozmazują się i znikają. Niezliczona ilość hoteli, hosteli, dyskotek, bajecznych plaż i atrakcji sprawia, że na Cypr chce się wracać. Oficjalna nazwa: Republika Cypru Ustrój: republika Stolica: Nikozja Język: grecki, turecki Cypr - Waluta: Strefa grecka: 1 funt cypryjski = 100 centów, Euro Jeżeli masz jakieś wątpliwości możesz skorzystać z rad Cypryjskiej Organizacji Turystycznej – Przedstawicielstwo w Polsce znajduje się w Warszawie na ulicy Pięknej 20. Koniecznie odwiedź stronę: http://www.visitcyprus.com Tekst: Magdalena Mission
Zatoka Figowa (lub Zatoka Figowców) uważana jest za najpiękniejszą plażę wschodniego wybrzeża wyspy. To dzięki jej walorom rozwinęło się Protaras. Nazwa pochodzi od drzewa figowego zasadzonego tu w XVII wieku, które wciąż tutaj rośnie.
Nazwa: Zatoka Figowa Państwo: Cypr Długość: 1 km Lokalizacja: Protaras Region: Paralimni Akwen: Morze Śródziemne Podłoże: jasny, drobny, złotawy piasek Sezon: od maja do września Opalanie topless: tak Rafy koralowe: brak Sporty: snorkeling, narty wodne, paralotnie, surfing, rowery i skutery wodne, parasailing, kanoe, banana boating Ratownicy: tak Jak dotrzeć: Na plażę z centrum miasta Protaras można dotrzeć pieszo. Miasto znajduje się ok. 50 km od lotniska w Larnace i 16 km od Ayia Napa. Zatoka Figowa (lub Zatoka Figowców) uważana jest za najpiękniejszą plażę wschodniego wybrzeża wyspy. To dzięki jej walorom rozwinęło się Protaras. Nazwa pochodzi od drzewa figowego zasadzonego tu w XVII wieku, które wciąż tutaj rośnie. Zatoka podzielona jest na małe płytkie laguny, które są doskonałym miejscem zabaw dla dzieci. Miejsce zostało wyróżnione niebieską flagą m.in. za wysoką jakość wody. Plaża posiada dobre zaplecze rekreacyjne dające szeroki wybór sportów wodnych. W jej pobliżu nie brakuje też barów i kafejek. Na miejscu znajduje się wypożyczalnia parasoli i leżaków. Około 100 metrów od plaży leży wyspa, które cieszy się dużym powodzeniem wśród zwiedzających. Chcąc się na nią wybrać, wcześniej lepiej zaopatrzyć się w buty, gdyż nadbrzeżne kamienie mają ostre krawędzie. W miasteczku można znaleźć wiele rozrywek dla dzieci typu akwarium oceaniczne czy parki wodne. Na południe od miasta znajduje się Przylądek Greko na który m. in. prowadzi ścieżka mająca swój początek w oddalonej o 3 km zatoki Knossos. Na trasie można podziwiać wiele urwisk oraz nadmorskich jaskiń. Jest tu też naturalny łuk skalny i rzymski kamieniołom. Obszar przylądka przynależy do parku narodowego, który nie obejmuje jedynie cypla gdzie znajduje się latarnia morska, baza wojskowa i stacja retransmisyjna radia. Zarówno wody w okolicy Protaras, jak i przylądka świetnie nadają się do nurkowania. Niegdyś nazwą Protaras określano jedynie miasteczko i plażę. W miarę rozwijania się tego obszaru cały turystyczny przybrzeżny pas dystryktu Paralimni (rozciągający się na odcinku 10 km od Kapparis na północy do Konnos na południu) zaczęto określać jako Protaras. Do regionu należą też m.in. zatoki: Ayia Triada, Vrysoythkia oraz Pernera. Zobacz także: Turcja - Iztuzu Turcja - Ölüdeniz Turcja - Patara Hiszpania - Playa de la Concha Hiszpania - Playa de las Catedrales Hiszpania - Playa del Sardinero Hiszpania - La Playa de Bolonia Hiszpania - Levante Hiszpania - Burriana Grecja - Mytros Grecja - Elafonisi Grecja - Navagio Grecja - Porto Katsiki Hiszpania - Las Teresitas Hiszpania - Playa Famara Bułgaria - Słoneczny Brzeg Bułgaria - Obzor Włochy - Cala Luna Włochy - San Vito Lo Capo Włochy - Viareggio Hiszpania - Aguas Blancas Grecja - Falasarna Bermudy - Horseshoe Bay Tajlandia - Maya Bay Tajlandia - Pattaya Bahamy - Pink Sands Beach Malta - Ramla il-Hamra Francja - Plage de Rondinara Francja - Plage de Saleccia Portugalia - Praia De São Rafael Grecja - Balos Maroko - Legzira Tanzania - Nungwi Włochy - La Pelosa Grecja - Tsambika Tajlandia - Patong Weź udział w dyskusji na temat Najpiękniejszych plaż na świecie