National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-12-20T14:49:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: „Roślina kosmita” znaleziona w Utah nie należy do żadnego znanego gatunku. Ani istniejącego, ani wymarłego
items: W niedzielę na Ziemię dotrze kosmiczna przesyłka. Materiał z planetoidy Bennu wyląduje na pustyni w Utah
items: National Geographic Numer Specjalny 3/23
items: Pando - największy i najstarszy organizm na świecie - jest powoli zjadany. Jak go uratować?
items: Odkryto ślady najwcześniejszego spożycia tytoniu
items: Tajemniczy monolit zniknął z pustynii w Utah. Teraz pojawił się w Rumunii
items: Naukowcy odkryli tajemniczy metalowy monolit. Na pustyni w Utah
items: "Cokolwiek się stanie, nie próbuj jechać za nimi." Mustangi - duchy ginącego Zachodu
items: Kto malował na klifach w Utah?
items: Jedyny taki żółw w historii ewolucji. "Jest najdziwniejszy ze wszystkich"
items: Dinozaury z Utah
items: 6/2009
items: Pustynie - nie tylko morze piasku

„Roślina kosmita” znaleziona w Utah nie należy do żadnego znanego gatunku. Ani istniejącego, ani wymarłego
type: item
date: 2024-12-20T14:48:24.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: nowy gatunek
subject: odkrycia
subject: paleologia
subject: rośliny
subject: utah
description: Naukowcy przeprowadzili ponowne badania tajemniczej skamieniałości sprzed 47 milionów lat. Wynik okazał się zaskakujący. Nie udało się wskazać rodziny, do której należy ten gatunek. Jego kuzynów nie ma ani wśród współczesnych drzew i krzewów, ani wśród roślin już wymarłych.
encoded: Spis treści: Co jeszcze znaleziono w okolicy opuszczonego miasteczka? Gdzie natrafiono na nowych przedstawicieli gatunku z Utah? „Roślina kosmita” – co na pewno o niej wiemy? Miasteczko Rainbow w stanie Utah istniało tylko 27 lat. W okresie swojej świetności, w latach 30. XX wieku, składało się z kilkudziesięciu drewnianych domów stojących po dwóch stronach prostej drogi. Miało własną szkołę i stację kolejową. To właśnie dzięki niej do odbiorców trafiał asfaltyt, osadowa skała wydobywana w kopalniach otaczających Rainbow. W 1937 roku kopalnie w Rainbow zamknięto, a wydobycie asfaltytu przeniesiono do pobliskiej Bonanzy. Górnicze miasteczko przestało istnieć. Dzisiaj interesują się nim głównie paleolodzy. Rainbow znajduje się niedaleko rozległej formacji geologicznej Green River, jednego z najważniejszych miejsc zawierających skamieniałości z epoki eocenu (czyli z okresu między 56 a 34 mln lat temu). Najistotniejsze naukowo znalezisko pochodzące z Green River Formation to bez wątpienia szczątki najstarszego znanego latającego ssaka. Był nim nietoperz z gatunku Icaronycteris index. Zachował się nie tylko jego szkielet, ale też chrząstki, błony oraz cała zawartość przewodu pokarmowego. Nietoperz ten żył około 52 miliony lat temu. Co jeszcze znaleziono w okolicy opuszczonego miasteczka? Green River Formation okazało się miejscem wyjątkowo bogatym w różnego rodzaju skamieniałości. Odkrywano tam nie tylko szczątki kręgowców i bezkręgowców, ale również roślin. Trzy lata po wyjątkowym nietoperzu paleobotanicy pracujący w pobliżu Rainbow znaleźli skamieniałość liści nieznanej rośliny. Było to w 1969 roku. Same liście nie pozwalały wyciągnąć bardzo zaawansowanych wniosków na temat odkrytego gatunku. Naukowcy nazwali go Othniophyton elongatum, co można przetłumaczyć jako „roślina-kosmita”. Analiza unerwienia liści naprowadziła jednak badaczy na pewien trop. Ponieważ przypominały liście gatunków należących do istniejącej współcześnie rodziny araliowatych (Araliaceae), uznano, ż…

this-mysterious-plant-4f173c7.jpg
width: 2000
height: 1243

W niedzielę na Ziemię dotrze kosmiczna przesyłka. Materiał z planetoidy Bennu wyląduje na pustyni w Utah
type: item
date: 2023-09-21T11:15:35.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: asteroida
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: utah
description: Już za 4 dni w pobliżu Ziemi przeleci sonda NASA wysłana 7 lat temu na Bennu. Zgodnie z planem zrzuci wówczas swój ładunek – pojemnik z materiałem zebranym 3 lata temu z powierzchni planetoidy. Nikt nie wie, jak dużo regolitu z Bennu znajduje się w środku.
encoded: W tym artykule: Niebezpieczna planetoida Wiele nerwowych momentów Co się wydarzy w Utah w niedzielę Dotychczas jedynie Japończykom udało się przywieźć na Ziemię fragmenty kosmicznych skał. Pozyskali oni jednak bardzo niewiele materiału: mikroskopijną ilość z Ikotawy w 2010 r. i łyżeczkę z Ryugu w 2020 r. NASA ma nadzieję, że z pomocą bezzałogowej sondy Osiris-Rex uda się jej pobić ten rekord. Czy tak się stanie, dowiemy się za kilka dni – w niedzielę sonda zrzuci przywieziony z planetoidy Bennu ładunek, tak by spadł na pustynię w Utah. − Zadaję sobie pytanie, ile razy w życiu możesz znieść momenty, w których serce wali ci tak, jakby chciało wyskoczyć z piersi – powiedział Dante Lauretta z Uniwersytetu Arizony, główny naukowiec misji – mam wrażenie, że zbliżam się do swojego limitu – dodał. Niebezpieczna planetoida O istnieniu Bennu dowiedzieliśmy się w 1999 r. Planetoida – powstała prawdopodobnie na skutek zderzenia się dwóch większych obiektów − ma szerokość około 500 metrów. Na fotografiach może wyglądać jak jedna zwarta kamienna bryła, jednak tylko dla niewprawnego oka. Dzięki sondzie Osiris-Rex naukowcy ustalili, że na Bennu zalegają luźne odłamki skalne, czyli regolit. Być może składają się na niego resztki materiału z samych początków Układu Słonecznego. Bennu okrąża Słońce co 14 miesięcy, a wokół własnej osi obraca się co cztery godziny. Co wyróżnia ją na tle innych znanych planetoid? Może niebezpiecznie zbliżyć się do Ziemi – a nawet w nią uderzyć – 24 września 2182 roku (czyli dokładnie, co do dnia, 159 lat po odebraniu próbek z jej powierzchni). I choć prawdopodobieństwo zderzenia wynosi sporo poniżej procenta, misja sondy Osiris-Rex miała pomóc opracować plan zmienienia kursu Bennu, gdyby w przyszłości zaszła taka potrzeba. Sonda Parker Solar Probe nagrała film z przelotu przez rozgrzaną plazmę słoneczną. Jak to zniosła? Należąca do NASA sonda Parker Solar Probe nie tylko przeleciała przez potężną erupcję słoneczną, ale w dodatku uchwyciła całe zdarzenie …

sonda-6ebcb21.jpg
width: 1920
height: 1080

National Geographic Numer Specjalny 3/23
type: item
date: 2023-08-31T21:59:58.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic Numer Spec.
subject: Edukacja
subject: konie
subject: Lifestyle
subject: ochrona środowiska
subject: stany zjednoczone
subject: utah
subject: zagrożone gatunki
subject: zwierzęta
description: Zaginione miasta
encoded: Miasta odkryte na nowo Co mamy na myśli, nazywając miasto „zaginionym”? Wiemy przecież, gdzie szukać ruin większości wielkich miast starożytności, takich jak Babilon czy Teby. Kwitły one przez długie stulecia. Zwykle więc to nie położenie miasta jest zaginione, lecz jego historia, jego życie jako części świata. Na zatłoczonych ulicach starożytnych ośrodków żyły przecież lokalne społeczności, z ich klasami wyższymi i niższymi, targowiskami i świątyniami, dziećmi i zwierzętami domowymi. Wraz z upadkiem miast w przeszłość odchodził także ogół tych ludzkich doświadczeń. Zadaniem archeologów jest odsłonięcie tych historii. Jeśli mieszkańcy znali pismo, które umiemy odczytać, jak w przypadku miast Mezopotamii czy Grecji, jest to łatwiejsze. W innych miejscach – choćby w Mohendżo Daro na terytorium współczesnego Pakistanu czy w meksykańskim Teotihuacán – badacze muszą rekonstruować funkcjonowanie ośrodka, opierając się na ceramice, układzie ulic czy rzeźbach. Poza wyobrażaniem sobie życia miasta próbujemy także zrozumieć jego śmierć. W przypadku kilku przeklętych przez los miejsc, takich jak Pompeje czy Akrotiri, odpowiadał za nią kataklizm natury geologicznej. Częściej jednak śmiertelny cios zadawała niestabilność polityczna w połączeniu ze środowiskową – to lekcja, którą ludzkość wciąż odrabia na nowo. Na kolejnych stronach odwiedzimy starożytne miasta – zaginione, a potem odnalezione – w różnych zakątkach świata. Niektóre, jak Troja, należą do najsłynniejszych odkryć archeologów. Inne, choćby Nan Madol na Oceanie Spokojnym, nie są tak znane, ale też dają fascynujący wgląd w odległe światy. A poszukiwania trwają. Nawet teraz, na początku trzeciej dekady XXI w., badacze odkryli nowe siedziby ludzkie w starożytnych Tebach. Te domostwa robotników dostarczą nam kolejnej porcji wiedzy o jednej z najstarszych kultur w dziejach ludzkości. Spis treści Wprowadzenie: Miasta odkryte na nowo – s. 6 1: Pierwsze miasta – s. 8 Mezopotamia 2: Starożytne dynastie – s. 26 Afryka Północna …

national-geographic-numer-specjalny-3-23-eaceb5b.jpg
width: 757
height: 1013

Pando - największy i najstarszy organizm na świecie - jest powoli zjadany. Jak go uratować?
type: item
date: 2022-09-22T08:41:36.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: ekologia
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
subject: utah
description: Największy i najstarszy organizm na świecie waży 6 tysięcy ton i liczy kilkanaście tysięcy lat. Dlaczego nagle zaczął się kurczyć i jak można go ocalić?
encoded: W tym artykule: Najstarszy organizm na Ziemi Pando zagrażają roślinożercy. To przez brak drapieżników Pando przez ostatnie tysiące lat wiele już znosił Pando znajduje się się w amerykańskim stanie Utah. Ma co najmniej kilkanaście tysięcy lat. Waży sześć tysięcy ton. To 35 razy więcej niż największe zwierzę, czyli płetwal błękitny. Zajmuje powierzchnię ponad 40 hektarów. Ale czym właściwie jest? Nazwa Pando dotyczy kolonii topoli osikowej Populus tremuloides (której nie należy mylić z rosnącą także w Polsce topolą osiką, Populus tremula). Należące do niej nowe drzewa wyrastają nie z nasion, ale z odrostów korzeniowych starych drzew. Topole osikowe często rosną w takich koloniach. Co jednak wyróżnia Pando, to rozmiar i wiek. Na obszarze wielkości ponad trzydziestu boisk piłkarskich rośnie ponad 47 tysięcy drzew, które stanowią jeden organizm. Są genetycznie identyczne i dzielą wspólny system korzeniowy. /Getty Images Najstarszy organizm na Ziemi Ponieważ młode topole nieustannie wypierają stare, liczenie słojów poszczególnych drzew nie daje odpowiedzi na pytanie, ile lat ma Pando. Naukowcy szacują, że mógł wyrosnąć w tym miejscu z końcem ostatniego zlodowacenia, czyli 16 tysięcy lat temu. Jest więc najstarszym organizmem na Ziemi. 8 wyjątkowych drzew. Są dla nas inspiracją i pocieszeniem - National Geographic Stare i piękne, przypominają nam, że życie toczy się dalej. Poznajcie wyjątkowe drzewa z różnych stron świata. Są to jednak tylko domysły. Jeśli kolonia utrzymała się również podczas zlodowacenia, równie dobrze może rosnąć tam nawet od miliona lat. Nic dziwnego, że bywa nazywana Trzęsącym się Gigantem (The Trembling Giant). Samo słowo Pando pochodzi od łacińskiego „rozciągam się”. Pando zagrażają roślinożercy. To przez brak drapieżników Na łamach „The Conversation” Richard Walton, pochodzący z Utah biolog, przypominał jednak, że Pando ma poważny kłopot. Jest stale zjadany, o czym już w 2018 roku alarmowali naukowcy w „PLOS One”. Z badań wynika, że zagrożeniem dla…

pando-najwiekszy-i-najstarszy-organizm-na-swiecie-jest-powoli-zjadany-jak-go-uratowac-fot-tayfun-coskun-anadolu-agency-via-getty-images-2932944.jpg
width: 1024
height: 683

Odkryto ślady najwcześniejszego spożycia tytoniu
type: item
date: 2021-10-12T20:41:21.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: nikotyna
subject: utah
description: Mało jest roślin, które są tak bardzo związane z ludzką historią, jak tytoń. Najprawdopodobniej żadna inna substancja psychoaktywna nie jest tak popularna i to na całym w zasadzie świecie.
encoded: W tym artykule: Skąd wziął się tytoń w Ameryce Północnej? Wielkie Jezioro Słone Badania prowadzone na stanowisku archeologicznym Wishbone, w stanie Utah w USA, dostarczyły niedawno dowodów na używanie tytoniu przez ludzi już około 12 300 lat temu, czyli aż o 9 000 lat wcześniej niż wcześniej sądzono! To oznacza, że miejsce, w którym prowadzone są wykopaliska, określane jako palenisko Wishbone (wiemy że gromadzili się tutaj ludzie) jest miejscem najwcześniejszego użycia tytoniu o jakim wiemy. Przed publikacją wyników tych badań naukowcy powszechnie sądzili, że spożywanie tytoniu w Ameryce Północnej zaczęło się około 3300 lat temu. Przemawiały na tym ślady nikotyny odkryte na ceramicznych fajkach. Skąd wziął się tytoń w Ameryce Północnej? Co ciekawe, nie wiadomo tak naprawdę, skąd tytoń się w Ameryce Północnej wziął. Istnieją dwie teorie: wg jednej roślina istniała tam jeszcze przed zaludnieniem kontynentu; wg drugiej tytoń dotarł tam z Ameryki Środkowej i Południowej po zaludnieniu tych terenów. Większość badań archeologicznych zdaje się sugerować, że tytoń występował w Ameryce Północnej zanim przybyli do niej ludzie. Możliwe jest, że rósł tam przez miliony lat. Problemem jest jednak brak dowodów pochodzących z wykopalisk archeologicznych. Ludzie migrowali do obu Ameryk około 16 000 lat temu i najprawdopodobniej od samego początku pierwsi Amerykanie znali psychoaktywne właściwości tytoniu. Tak twierdzi Daron Duke, główny autor badania i dyrektor Grupy Badań Antropologicznych (dotyczących) Dalekiego Zachodu: „Teraz wiemy, że rdzenne ludy obu Ameryk używały tytoniu przez większość czasu od momentu ich przybycia". Wielkie Jezioro Słone Stanowisko archeologiczne Wishbone znajduje się na terenie tego, co dziś nazywamy Pustynią Wielkiego Jeziora Słonego. Jest to rozległy obszar wyschniętego jeziora w północnym Utah. 12 000 lat temu obszar na tym obszarze znajdowały się bagna zamieszkiwane przez społeczności o charakterze zbieracko–łowieckim. Daron Duke zna te tereny doskon…

utah-87d6afe.jpeg
width: 1024
height: 683

Tajemniczy monolit zniknął z pustynii w Utah. Teraz pojawił się w Rumunii
type: item
date: 2020-12-01T12:55:14.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: metal
subject: monolit
subject: rumunia
subject: utah
description: Ponad tydzień po doniesieniach na temat konstrukcji odkrytej przypadkiem na pustkowiu w amerykańskim stanie Utah, nowy kanciasty słup z metalu trafił do północnej Rumunii.
encoded: Wpisanie do wyszukiwarki wiadomości Google’a czterech obco brzmiących słów Batca Doamnei Piatra Neamt daje długą listę artykułów z portali od Brazylii, przez Meksyk, USA, Kanadę, większość krajów Europy, Turcję, po Chiny i Japonię. View oEmbed on the source website Autorzy tych tekstów uznali, że także w ich zakątkach świata ludzie powinni dowiedzieć się, że na wzgórzu Batca Doamnei w mieście Piatra Neamt ktoś ustawił metalową, z braku lepszego słowa, rzeźbę kształtem przypominającą tę do niedawna stojącą w parku narodowym w Utah. View oEmbed on the source website Wbrew niektórym opiniom, monolit z Rumunii nie jest tym, który zniknął z Utah. Jest podobny, owszem, ale ma podstawę trójkątną, nie kwadratową. Poza tym ten ”amerykański” ma gładką powierzchnię niczym fabrykat do konstrukcji statku kosmicznego. Rumuński, jak widać na filmach, nosi ślady narzędzi. Wysokość obu jest zbliżona – między 3 a 4 metry. Rumuńską konstrukcję umieszczono na prywatnych gruntach w pobliżu miejsca o dużym znaczeniu historycznym, rzymskiej fortecy Petrodava Dacian zbudowanej między I wiekiem przed naszą erą a I wiekem naszej. Jedna ze stron monolitu zwrócona jest w kierunku góry Ceahlau, lokalnie znanego miejsca kultu religijnego i jednej z ważniejszych gór Rumunii. View oEmbed on the source website Lokalne władze szukają autora tej instalacji, bo umieszczanie w ziemi czegokolwiek na terenie chronionym (z uwagi na liczne wykopaliska archeologiczne) wymaga zgody ministerstwa kultury. Do końca roku został tylko miesiąc, ale zakładamy, że nie jest to ostatni monolit, o którym przyjdzie nam pisać.

monolit-acff33a.jpeg
width: 1033
height: 626

Naukowcy odkryli tajemniczy metalowy monolit. Na pustyni w Utah
type: item
date: 2020-11-24T12:08:58.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: utah
description: Monolit został zainstalowany w miejscu szczególnie odległym od cywilizacji, więc załoga naukowców i lotników postanowiła ukryć jego dokładną lokalizację.
encoded: Lotnicza ekipa wydziału bezpieczeństwa publicznego Utah asystowała 18 listopada kolegom z departamentu dzikiej przyrody w liczeniu muflonów kanadyjskich (Ovis canadensis) w południowo-wschodniej części stanu, gdy z pokładu śmigłowca dostrzeżono między skałami nietypowy, błyszczący w słońcu kształt. - Jeden z biologów go zobaczył jak przelatywaliśmy powyżej, i nagle krzyknął: hej, hej, hej, zawróć. Ja na to, że co? A on: tam jest to coś, musimy to zobaczyć – opowiada ze śmiechem pilot Bret Hutchings. Gdy zawrócił maszynę zobaczyli w niszy między wulkanicznymi skałami jasny, metalowy monolit. W ocenie pilota miał może nieco ponad 3 metry wysokości. View oEmbed on the source website - Żartowaliśmy sobie, że jak któryś z nas zniknie, to reszta ma wiać. Widać było, że ktoś go tam wbudował, a nie po prostu zrzucił. Zastanawialiśmy się, czy to może NASA coś tam wetknęło, ja wiem, żeby odbijać sygnał z satelit? – zastanawia się Hutchings. Muflony zdjęcie: Utah Department of Public Safety Biolodzy i załoga śmigłowca uznali, że monolit nie wydaje się spełniać żadnej naukowej funkcji. Zdecydowanie też ”wygląda na coś wykonanego przez człowieka, a nie kosmitów”. Być może to instalacja artystyczna, zastanawiali się. - Założyłem, że to jakiś nowofalowy artysta, a może ktoś, kto jest wielkim fanem filmu Stanley’a Kubricka (2001: Odyseja Kosmiczna – red.) – stwierdził pilot Utah Department of Public Safety, nawiązując do kultowej produkcji z 1968 roku. Tam wokół ”czarnego monolitu z kosmosu” gromadzą się zafascynowane małpy, praprzodkowie homo sapiens. View oEmbed on the source website Monolit został zainstalowany w miejscu szczególnie odległym od cywilizacji, więc załoga postanowiła ukryć jego dokładną lokalizację. Boją się, że za chwilę będą musieli ratować zagubionych poszukiwaczy monolitu. Na stronie wydziału bezpieczeństwa publicznego umieścili kilka filmów i zdjęć dokumentujących znalezisko. Zdjęcie: Utah Department of Public Safety - To chyba najdziwniejsza rzecz na jaką tra…

metalowy-monolit-na-srodku-pustkowia-w-utah-71d7fe3.jpeg
width: 1024
height: 1024

"Cokolwiek się stanie, nie próbuj jechać za nimi." Mustangi - duchy ginącego Zachodu
type: item
date: 2019-10-18T06:41:42.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: konie
subject: Lifestyle
subject: ochrona środowiska
subject: stany zjednoczone
subject: utah
subject: zagrożone gatunki
subject: zwierzęta
description: Zimą 2005 roku Nelson Quispe, który niedawno przyjechał do USA z Peru, został wynajęty do wypasu owiec na Red Dessert w Wyoming. Od swego szefa, hodowcy Pata O’Toole’a, dostał sześcioletniego mustanga, na grzbiecie którego miał dotrzeć na pastwisko długą drogą przez zaśnieżone pagórki i zarośla bylicy.
encoded: Mustang był cały biały, z ciemnymi plamami na zadzie, co sugerowało, że wśród jego przodków były konie rasy appaloosa, ale kopyta miał jak talerze, a to z kolei świadczyło o domieszce genów czegoś zbliżonego raczej do konia pociągowego. Więźniowie pracujący na Honor Farm w pobliżu Riverton, gdzie go ujeżdżono, nadali mu imię Dot. W rezultacie był mieszanką dzikich instynktów i dobrych manier. U konia to nie najgorszy zestaw cech. – Jeśli wiatr się nasili i owce rozproszą, po prostu jedź do obozowiska. Cokolwiek się stanie, nie próbuj jechać za nimi – wyjaśnił O’Toole Peruwiańczykowi. Powiedział to i po angielsku, i po hiszpańsku, a dla pewności wzmocnił wypowiedź gestykulacją, bo żeby opisać, jak zmienia się pogoda w Wyoming, człowiekowi potrzebne są wszelkie znane mu języki. Po czym Quispe z Dotem i owcami wyruszył na szeroką prerię. Nie minęło wiele czasu, a zerwał się lodowaty wiatr i temperatura spadła poniżej minus 37ºC. Quispe, pełen młodzieńczej chęci sprawdzenia się w trudnej sytuacji, próbował zostać ze stadem. Ale owce rozbiegły się po pastwisku, zapadła noc, a wiatr wciąż przybierał na sile. Młody pasterz zgubił się, przymarzł do siodła. Wtedy przypomniał sobie radę, jaką dostał od doświadczonego kolegi. Pochylił się więc do przodu, zdjął Dotowi wodze, otoczył ramionami szyję mustanga, zamknął oczy i polecił duszę Matce Boskiej. Dot – który urodził się w tych właśnie okolicach wśród dzikich mustangów zaledwie sześć lat wcześniej, a zatem doskonale znał rejon – pochylił głowę, by zwęszyć nory piesków preriowych i borsuków i w ten sposób uniknąć potknięcia, po czym kierowany rozumem i odwagą rekompensującymi mu braki w urodzie zaniósł młodzieńca prosto do obozowiska. po raz pierwszy zobaczyłam mustangi w okolicy Rock Springs jesienią 2007 r. Stado złożone z klaczy i kilku źrebaków pod wodzą ogiera biegło wzdłuż ogrodzenia z drutu kolczastego i słupów wysokiego napięcia, a za nim pędziła stara cysterna do przewozu ropy, przeganiając konie z pola naftowego. -…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/af981a695fa2f646a14e2091cfce9c39b31c7bef-a72507e.jpeg
width: 714
height: 469

Kto malował na klifach w Utah?
type: item
date: 2018-06-08T07:17:00.000Z
creator: A.R. Williams
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: malowidła naskalne
subject: Travel
subject: Uroda
subject: utah
description: Surrealistyczne postaci autentycznych rozmiarów namalowane na ścianie z piaskowca w Kanionie Horsehoe w Utah mogą być znacznie młodsze, niż wcześniej szacowano.
encoded: Dzięki nowym technikom pozwalającym zmierzyć czas ekspozycji skały na działanie słońca badacze znacznie doprecyzowali okres powstania malowideł. 2 tys. lat temu warstwa skały odpadła od klifu. Artyści wykorzystali odsłoniętą płaszczyznę jak płótno malarskie. Około 900 lat temu odpadła kolejna warstwa, a wraz z nią kilka malowideł. Steven Simms, archeolog z Uniwersytetu Stanowego w Utah, jest zdania, że malunki powstały w ciągu kilkuset lat od oderwania się pierwszego fragmentu, w czasie przemian społecznych związanych z migracją rolników z południa na tereny zamieszkane przez ludy łowiecko-zbierackie. – Rolnicy przybywają tu licznie, przejmują ziemię i polują na miejscową zwierzynę. Ludy łowiecko-zbierackie zepchnięte są na margines – mówi Simms. – Malowidła mogły być czymś w rodzaju starej tradycji, którą miejscowi chcieli zachować dla podtrzymania związków z ich ziemiami. —A.R.Williams

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/89dcd83516700a6012a36b06dffeb16f9ecba19b-623d17e.jpeg
width: 900
height: 627

Jedyny taki żółw w historii ewolucji. "Jest najdziwniejszy ze wszystkich"
type: item
date: 2015-11-02T11:26:00.000Z
creator: papauthor
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: utah
subject: żółwie
description: Skamieniałość prehistorycznego żółwia sprzed 76 mln lat z pyskiem przypominającym świński ryjek została odkryta w amerykańskim stanie Utah.
encoded: Jak komentują odkrywcy na łamach „Journal of Vertebrate Paleontology”, w trakcie 250 mln lat ewolucji żółwi nie pojawił się żaden inny gatunek, który miałby podobny wygląd. Nowy gatunek, który nazwano Arvinachelys goldeni, odkryto w formacji skalnej Grand Staircase-Escalante National Monument w Utah (USA). - Jest to jeden z najdziwniejszych żółwi, jakie kiedykolwiek żyły na Ziemi - opisuje Joshua Lively z University of Texas w Austin, który zajmował się badaniem skamieniałości. Zwierzę mierzyło ok. 60 cm długości licząc od głowy do ogona. Inaczej niż pozostałe żółwie, nowo odkryty gatunek miał dwa otwory kostne w funkcji nozdrzy. Wszystkie pozostałe żółwie mają tylko jeden otwór w czaszce, osobne nozdrza zaś wyodrębnione są u nich jedynie z miękkich tkanek. Przed dziesiątkami mln lat stan Utah, dzisiaj pustynny i skalisty, był wilgotny i ciepły. W krajobrazie dominowały rzeki, jeziora i wilgotne równiny zalewane okresowo przez wody rzek. Żółw zamieszkiwał takie właśnie środowisko jeziorno-rzeczne. Żył po sąsiedzku z dinozaurami, takimi jak tyranozaury, pancerne ankylozaury, duże dinozaury kaczodziobe i wiele innych, których skamieniałości licznie występują w okolicy. Poza tym żyły tam również liczne gatunki płazów, krokodyli, żółwi i jaszczurek. Wiele skamieniałości żółwi reprezentowanych jest wyłącznie przez czaszkę lub skorupę. Tym razem odkryto czaszkę, skorupę oraz niemal kompletne kończyny przednie, częściowo tylne oraz kręgosłup od części szyjnej aż po ogon. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/aa84c1ae63ce3b2dd2225add2c4eb90dc1eea840-9d570f2.jpeg
width: 1280
height: 720

Dinozaury z Utah
type: item
date: 2014-06-27T07:47:00.000Z
creator: Peter Miller
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: dinozaury
subject: odkrycia
subject: stany zjednoczone
subject: utah
description: Około 75 mln lat temu amerykański stan Utah wchodził w skład ogromnej wyspy zwanej Laramidią. Była ona gorąca i bagnista, a rządziły na niej dinozaury
encoded: Bracia Millerowie wyglądali raczej na poszukiwaczy złota niż na paleobotaników. Ich brody pokrywała warstwa błota, gogle chroniły oczy przed piaskiem niesionym przez wiatry. Mierzyli prawie po dwa metry. Po ostrej grani na południu stanu Utah poruszali się ze swobodą ludzi nawykłych do otwartych przestrzeni. Kiedy Ian wbijał kilof w mułowiec, Dane próbował skręcić papierosa, ale wichura zwiała mu tytoń z bibułki. – Niech to szlag – rzucił i spróbował ponownie. Wraz ze Scottem Sampsonem, kuratorem Muzeum Przyrody i Nauki w Denver, oraz Joe Sertichem, tamtejszym paleontologiem, bracia szukali skamieniałości w Narodowym Pomniku Grand Staircase-Escalante. Badali szczególnie odległy region, plątaninę stromych urwisk i żlebów na północ od Horse Mountain. Podczas gdy reszta ich zespołu pracowała kilka kilometrów dalej, na stanowiskach odkrytych w poprzednich latach, Sampson, Sertich i Millerowie szukali nowych miejsc. Po miesiącach pracy biurowej w muzeum Sampson z trudem ukrywał radość z faktu, że jest tam, „gdzie żaden paleontolog jeszcze nie był”, a przy tym może odnaleźć nowe skarby „zaginionego kontynentu” Laramidii. Warstwa mułowca, którą rozbijali Millerowie, stanowiła osady ze wschodniego wybrzeża tego wąskiego pasa lądu ciągnącego się niegdyś przez 6500 km, od Oceanu Arktycznego do Zatoki Meksykańskiej. Laramidia powstała 90 mln lat temu, pod koniec kredy, gdy wzrost poziomu morza doprowadził do zalania Ameryki Północnej i rozdzielenia jej na dwie części. Dziś ten ląd tkwi głęboko pod zachodnimi stanami USA. Dzięki wiatrom i deszczom obfitujące w skamieniałości złoża znalazły się tu na tyle płytko, że można do nich dotrzeć przy użyciu kilofów. Od roku 2000, pracując głównie w formacji Kaiparowits, złożu o grubości 800 m pochodzącym sprzed 77–75 mln lat, badacze odkopali skamieniałości tysięcy roślin i zwierząt, od szyszek drzew iglastych aż po krokodyle, żółwie, i dinozaury. Zwłaszcza dinozaury. Wygląda na to, że w ciągu jakichś 20 mln lat istnienia Laramidia była…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/200022ecec3ed65525b1b6979544f6a6de2e6dbf-62125b4.jpeg
width: 2048
height: 1535

6/2009
type: item
date: 2009-12-10T22:00:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: atakama
subject: australia
subject: namibia
subject: pustynie
subject: sahara
subject: stany zjednoczone
subject: utah
description: Otwieram pięknie wyglądającą paczkę leżącą pod choinką. Z trudem rozrywam papier, szarpię się ze wstążką… W końcu jest! Hm… Kolejny ciepły szalik bordo (nie lubię tego koloru!). Potem jest jeszcze gorzej – granatowa gustowna torebka z kokardą skrywa film DVD (widziałam go w kinie). Zestaw kosmetyczny z gąbką (czyżbym źle pachniała?), wisiorek (będzie do mnie pasował za jakieś 30 lat), nowy toster (choć dotychczasowy całkiem nieźle działa!). Od kiedy przestałam pisać listy do Świętego Mikołaja, często zdarza mi się dostawać upominki, które (delikatnie mówiąc) są mi zupełnie zbędne. Wolę zawczasu o tym pomyśleć i sama robię sobie prezenty. Najchętniej podróżnicze! Sobie i bliskim można podarować wyprawę w góry, wyjazd rodzinny do ciepłych krajów, emocje związane ze skokiem na bungee, nurkowanie z rekinami, kilka dni w ciszy i medytacji, kurs lepienia garnków… Dla tych, którzy nie mają jeszcze sprecyzowanych planów, przygotowaliśmy w tym specjalnym, świątecznym wydaniu Travelera aż 37 sprawdzonych pomysłów na prezent. Mam nadzieję, że lektura tego numeru będzie dla Was inspirująca! A sobie i Wam życzę w tym nadchodzącym roku wielu niezapomnianych wyjazdów w dalekie i bliższe zakątki Ziemi.
encoded: Traveler 6/2009 WIEŚCI ZE ŚWIATA Wydarzenia, wyprawy 20 zrób sobie prezent. Znani opowiadają o swoich upragnionych wyjazdach, a my podrzucamy kolejne pomysły do zrealizowania Podróż życia: Hawaje, Bhutan, Albania, Boliwia, Borneo, Mali, Norwegia, Kalifornia W 48 GODZIN- Dubrownik WARTO SPRÓBOWAĆ- Off-road Adventure- Wyprawa samochodami przez Syberię RAPORT SPECJALNY- Amelia Earhart POZDROWIENIA ZE... Świątyni Tygrysów felieton- Wojciech Cejrowski

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7c990f6441c5b26b03ef0e03614b4952b4d70666-873d6ef.jpeg
width: 1205
height: 1604

Pustynie - nie tylko morze piasku
type: item
date: 2009-03-21T18:56:04.000Z
creator: Andrzej Hołdys
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: atakama
subject: australia
subject: namibia
subject: pustynie
subject: sahara
subject: stany zjednoczone
subject: utah
description: Do płaskowyżu San Rafael w stanie Utah dojedzie się autostradą I-70 z Denver. Ta sucha, pusta i niegościnna, ale za to bardzo malownicza kraina powstała około 60 mln lat temu. Stare, prekambryjskie skały liczące setki milionów lat zostały wówczas podźwignięte przez ruchy górotwórcze – te same, które doprowadziły do wypiętrzenia się całych Gór Skalistych.
encoded: SAN RAFAEL, UTAH, USA Płaskowyż San Rafael mający długość ponad 100 km i szerokość ok. 50 km stanowi tylko niewielką część tego potężnego pasma. Pustynny krajobraz wyniesienia tworzą leżące jedna na drugiej grube warstwy piaskowców i wapieni. Równinę przecinają monumentalne wąwozy i kaniony, które powstały przed tysiącami lat, kiedy teren był dużo bardziej wilgotny niż obecnie. Dziś przepływają tam tylko dwie rzeki, które nie wysychają przez cały rok. Erozja rzeczna ustąpiła miejsca eolicznej. Unoszone przez wiatr drobiny piasku szlifują i ścierają skały, doprowadzając do powstania fantazyjnych form – ostańców zbudowanych z materiału odporniejszego na niszczenie. Naukowcom z Mars Society opracowującym plany załogowej wyprawy na Czerwoną Planetę okolica wydała się na tyle „nieziemska”, że zbudowali tu jedną ze swoich baz doświadczalnych, a w czerwcu 2007 r. zorganizowali na San Rafael konkurs dla konstruktorów pojazdów marsjańskich. Zanim droga I-70 przecięła płaskowyż, był to rejon mało dostępny dla ludzi. Dawniej zapuszczali się tu Indianie, lecz i oni nie zakładali stałych siedzib. Dziś skalna pustynia przyciąga amatorów kolarstwa terenowego, wspinaczki skałkowej, wędrówek konnych i jazdy samochodami terenowymi. Ci ostatni są prawdziwą plagą, bo niszczą cienką warstwę pustynnej gleby dostarczającej substancji pokarmowych nielicznym żyjącym tu roślinom. Brązowe suknie dziko rosnących palm Washingtonia filifera to charaktery-styczny, choć coraz rzadszy element krajobrazu pustyni Sonora zajmującej znaczną część południowej Arizony i Kalifornii oraz północno-zachodni skraj Meksyku. Dorastające do 25 metrów i osiągające wiek 90 lat palmy rosły niegdyś powszechnie we wszystkich oazach tej wielkiej pustynnej krainy, której powierzchnia jest równa terytorium Polski. Nazwę otrzymały na cześć pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Dziś jest to gatunek zagrożony wyginięciem – umieszczono go na czerwonej liście UICN (Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody). Zwiędłe liście…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/17a83283a6436fffb6a51cb22fea8b12ab9350e1-66e63cd.jpeg
width: 600
height: 399