National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-09T09:55:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Nowe największe miasto świata. Dżakarta prześcignęła Tokio, a wszystko przez to, że policzono… slumsy
items: Siekierki jak Holandia. W Warszawie powstanie nowa nadrzeczna dzielnica
items: Zielony Hamburg. Jak największy port Niemiec zmienia się w miasto przyszłości
items: Opuszczone budynki w Polsce. Gdzie znajdują się najciekawsze z nich?
items: Opuszczone lotniska. Gdzie się znajduje 8 najsłynniejszych obiektów tego typu? Zobacz nasz ranking
items: Ekomiasto na 130 tys. mieszkańców może powstać w Meksyku. Jest projekt
items: Miasto, jakiego nie widziałeś. Metropolis jak wielki organizm [FOTOREPORTAŻ]

Nowe największe miasto świata. Dżakarta prześcignęła Tokio, a wszystko przez to, że policzono… slumsy
type: item
date: 2025-12-09T09:54:22.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Ludzie
subject: Traveler
subject: indonezja
subject: ludzie
subject: miasta
subject: urbanistyka
description: Dżakarta stała się właśnie najludniejszym miastem świata. Chociaż megamiasto rozrasta się w ultraszybkim tempie, to tym razem nie chodzi o nagły napływ populacji: po zmianie metodologii liczenia przez ONZ okazało się, że… mieszka w niej więcej osób niż w Polsce
encoded: Według raportu ONZ „World Urban Organization Prospects 2025” obecna populacja Dżakarty wynosi 41,9 mln osób i czyni ją to największym miastem na świecie. Przyczyną gwałtownej zmiany pozycji miasta w rankingu – wcześniej zajmowało ono „zaledwie” 30. lokatę – jest bardziej uniwersalna metodologia. Co mówi to o rozwoju megamiast i naszej przyszłości? Największe miasta świata według ONZ Pierwsze miejsce Dżakarty to nie wynik gwałtownego wzrostu liczby ludności, lecz z fundamentalnej zmiany metodologii ONZ. Nowa klasyfikacja w większym stopniu uwzględnia realny zasięg urbanistyczny, w tym także dzielnice nieformalne – np. slumsy czy obozowiska – które wcześniej były pomijane. To przełomowy moment w globalnych rankingach urbanistycznych – dotychczasowy lider, Tokio, spadł na trzecie miejsce z populacją 33 milionów. ONZ zdecydowało się na ujednolicenie kryteriów demograficznych i geograficznych, aby lepiej odzwierciedlić rzeczywisty poziom urbanizacji. Według Patricka Gerlanda z działu szacunków populacyjnych ONZ, wcześniejsze raporty opierały się na rozbieżnych definicjach stosowanych przez poszczególne państwa, co faworyzowało Tokio. Nowe podejście eliminuje te różnice, dostarczając bardziej porównywalnych danych. Slumsy zmieniają ranking W przypadku Dżakarty slumsy są integralną – chociaż niepokojącą – częścią miejskiego krajobrazu zamieszkiwaną przez miliony ludzi. Ich włączenie do statystyk sprawiło ,że populacja miasta wzrosła do niemal 42 mln osób. To więcej niż w całej Polsce, w której – według danych GUS – mieszka obecnie 37,49 mln ludzi. Ta decyzja zmieniła układ sił w globalnym rankingu megamiast i sposób, w jaki patrzymy na populację poszczególnych krajów. Dżakarta wyprzedziła Dhakę (37 mln) i Tokio (33 mln). W pierwszej dziesiątce pozostają wciąż New Delhi, Szanghaj, Guangzhou czy Manila, ale to indonezyjska stolica jest teraz symbolem największego wyzwania urbanistycznego XXI wieku. Dżakarta: miasto skrajności Dżakarta to miasto ogromnych kontrastów. W jednym…

GettyImages-2218482701-a3c43b4.jpg
width: 6720
height: 4480

Siekierki jak Holandia. W Warszawie powstanie nowa nadrzeczna dzielnica
type: item
date: 2025-09-11T13:15:51.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Technologia
subject: holandia
subject: urbanistyka
subject: warszawa
description: W sercu Warszawy leży niezagospodarowany 750-hektarowy obszar, który od lat budzi zainteresowanie deweloperów chcących umieścić tam kolejne nowoczesne osiedla. Dziś pojawia się realna szansa na przygotowanie tego terenu pod wielotysięczne kompleksy mieszkaniowe. A wszystko za sprawą metod wypracowanych przez Holendrów.
encoded: Łuk Siekierkowski to teren położony nad samym brzegiem Wisły. Otacza od północy i południa Trasę Siekierkowską, która pełni rolę jednej z głównych arterii komunikacyjnych stolicy. Obecnie zdecydowaną część zabudowy tego obszaru tworzą ogródki działkowe, pojedyncze domy oraz gęsto zarośnięte roślinnością nieużytki. Mimo ekspansji nowoczesnych osiedli mieszkaniowych na sąsiednich działkach Łuk Siekierkowski pozostaje względnie słabo zaludniony – wciąż częściej spotkać tu można dziki niż ludzi. Miasto stołeczne Warszawa opracowało koncepcję zagospodarowania terenów opadowych i roztopowych w Łuku Siekierkowskim. Projekt wprowadza rozwiązania „błękitno-zielone”, inspirowane holenderskim systemem gospodarowania wodą. Celem dokumentu jest przygotowanie planów funkcjonalno-użytkowych oraz wykonawczych systemów odwodnienia, które umożliwią dalsze inwestycje, w tym zabudowę mieszkaniową dla nawet 30 000 osób. Przeszkody przyrodnicze Teren Łuku Siekierkowskiego od lat stanowi jedno z największych wyzwań dla intensywnej zabudowy mieszkaniowej. Obszar znajduje się na terenie dawnego starorzecza i rozlewiska Wisły, dlatego okoliczne gleby mają charakter aluwialny – naniesiony przez rzekę, naturalnie podmokły. Dominują tu piaski, muły i iły, które łatwo przepuszczają wodę lub zatrzymują ją na dłużej. Specyficzna geologia Łuku Siekierkowskiego zwiększa ryzyko zalewania domowych piwnic lub fundamentów. Wysoki poziom wód gruntowych sprawia, że w czasie wezbrań Wisły woda wnika w głąb ziemi i podnosi zwierciadło wód podziemnych. Wszystkie te czynniki sprawiają, że zabudowa na terenach łuku jest wyjątkowo wymagająca i kosztowna. Budowanie wymaga gigantycznych nakładów finansowych na drenaż i systemy odwadniające, które i tak nie niwelują ryzyka podtopień do zera. Dlatego zanim na Łuku Siekierkowskim pojawią się dźwigi i koparki, konieczne jest stworzenie kompleksowej strategii gospodarowania wodą i zabezpieczenia przed skutkami przyszłych powodzi. Dlaczego rozwiązania holenderskie mogą…

shutterstock2179635021-1479181.jpg
width: 4965
height: 2790

Zielony Hamburg. Jak największy port Niemiec zmienia się w miasto przyszłości
type: item
date: 2022-11-06T14:03:30.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: architektura
subject: ekologia
subject: niemcy
subject: ochrona środowiska
subject: Travel
subject: urbanistyka
subject: zrównoważony rozwój
description: Nowoczesna dzielnica portowa zbudowana zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, dawny betonowy bunkier przekształcony w kaskady łąk i niezwykła góra zielonej energii na dawnym wysypisku toksycznych śmieci. Mieszkańcy Hamburga mają wspólny cel – przemienić swoje miasto w jedną z najbardziej zielonych aglomeracji w Europie.
encoded: W tym artykule: Hafencity – Jak powstaje miasto idealne Energieberg – od „góry wstydu" do „góry energii" Zielony bunkier – jak sąsiedzi wzięli sprawy w swoje ręce Hotel w zgodzie z naturą Na tropie organicznego menu Hamburg to nie tylko jeden z największych i najważniejszych portów morskich w Europie. To również drugie największe miasto Niemiec. Gęsto zabudowane miasto z niezliczoną liczbą kanałów już w XX wieku przestało sobie radzić ze zrównoważonym rozwojem. W Hamburgu „zielona rewolucja" rozpoczęła się w 2011 roku wraz otrzymaniem tytułu „Zielonej Stolicy Europy". To wtedy zapadły decyzje, których następstwa można dzisiaj obserwować w mieście. Zmiany nie byłyby możliwe bez szerokiego poparcia mieszkańców Hamburga, którzy od początku podążali za trendami wytyczanymi przez włodarzy. Dziś zielony Hamburg imponuje nie tylko nowoczesną infrastrukturą powstałą w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju, ale również bogatą ofertą organicznej gastronomii. Hafencity – Jak powstaje miasto idealne Zaledwie 20 lat temu był tu wolny port z kontrolą celną. Niezamieszkana strefa obejmowała wyspę Grasbrook na Łabie – największą rzeczną wyspę w Europie – i otaczające tę okolicę kanały. Cały obszar był wówczas zindustrializowany, a w porcie ze względu na zagrożenia powodziami nie można było budować mieszkań. W 2008 roku zapadła decyzja o rewitalizacji Hafencity i przekształcenia dawnego wolnego portu w nowoczesną dzielnicę, która będzie się rozwijać w zrównoważony sposób. Pierwszym żywiołem, z którym musieli zmierzyć się inżynierowie, pracujący nad powstaniem XXI-wiecznego miasta idealnego, była woda. Hamburg jest oddalony zaledwie 100 kilometrów od morza. Miasto przeplata sieć kanałów i kanalików o większej łącznej długości niż wszystkie kanały w Wenecji i w Amsterdamie razem wzięte. W ostatnim stuleciu kilkakrotnie zdarzały się tutaj tragiczne powodzie. To dlatego tak ważne było stworzenie bezpiecznego gruntu dla dzielnicy poprzez podniesienie go o kilka metrów. Na początku tego…

zielony-bunkier-w-hamburgu-5b3335b.jpg
width: 1200
height: 900

Opuszczone budynki w Polsce. Gdzie znajdują się najciekawsze z nich?
type: item
date: 2022-10-16T10:59:45.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: architektura
subject: budynki
subject: polska
subject: polska zabytki
subject: Travel
subject: urbanistyka
subject: zabytki
subject: zabytki polski
subject: zwiedzanie
description: Można się na nie natknąć w każdym mieście, niekoniecznie dużym. Opuszczone fabryki, pałace, dworce czy szpitale przyciągały i przyciągają miłośników urbeksu. Niektóre są niszczejącymi zabytkami, inne zbudowano dopiero niedawno, a mimo to już popadły w ruinę. Gdzie znajdują się najsłynniejsze opuszczone budynki w Polsce?
encoded: W tym artykule: Jak znaleźć opuszczone miejsca? Szpital Psychiatryczny w Owińskach Pałac w Krzeszowicach Pałac w Pruszkowie Pałac w Kujawach Zakład Karny w Łęczycy Gazownia w Warszawie Jak znaleźć opuszczone miejsca? Ta lista właściwie nie ma końca. Każdy potrafiłby wskazać w swojej okolicy przynajmniej jeden opuszczony budynek. Mogą to być niedokończone domy, których budowę przerwano jeszcze w stanie surowym. Albo opuszczone fabryki – zakłady przemysłowe z okresu PRL, które upadły po 1989 r. i które nie dostały swojej drugiej szansy. Przy drogach ciągle można napotkać nieczynne stacje paliw, a nawet całe opuszczone wsie i opuszczone miasta. Jednak poza nimi w Polsce znajduje się również wiele porzuconych zabytków oraz opuszczone kościoły. A także inne budowle, niekiedy bardzo niezwykłe. Opuszczone budynki w Polsce – gdzie ich szukać i jaką kryją historię? Szpital Psychiatryczny w Owińskach Położony kilkanaście kilometrów na północ od Poznania w miejscowości Owińska przy drodze krajowej nr 196. Ten potężny gmach, mogący stanowić modelowy przykład nawiedzonego budynku, został wzniesiony w 1838 r. Rozbudowano go w 1880 r. W dwudziestym wieku dysponował 750 łóżkami, później ta liczba jeszcze się powiększyła. W międzywojniu jego dyrektorem był m.in. Mariusz Zieliński, neurolog i psychiatra, lekarz w Legionach Polskich. Zieliński był biegłym w najsłynniejszym procesie II Rzeczypospolitej. Czyli procesie Rity Gorgonowej, guwernantki skazanej za zabójstwo Elżbiety Zaremby, córki swojego pracodawcy i konkubenta. Mariusz Zieliński został zamordowany przez Rosjan w 1940 r. w Katyniu. Jego miejsce pracy po wybuchu wojny trafiło w ręce Niemców. Ci dokonali w Owińskach masowego mordu. W ramach akcji T4, mającej służyć zapewnieniu „czystości rasy” i usuwaniu osób „niewartych życia”, wymordowali pacjentów szpitala. Opuszczone miejsca na Śląsku. Te miejsca zachwycą fanów miejskich eksploracji Opuszczone miejsca na Śląsku przyciągają miłośników urbexu. Co to takiego? Gdzie można zna…

opuszczone-budynki-w-polsce-gdzie-znajduja-sie-najciekawsze-z-nich-fot-beemwej-wikimedia-commons-cc-by-sa-3-0-c943aa6.jpg
width: 2048
height: 1536

Opuszczone lotniska. Gdzie się znajduje 8 najsłynniejszych obiektów tego typu? Zobacz nasz ranking
type: item
date: 2022-09-25T08:58:45.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: linie lotnicze
subject: lotnictwo
subject: lotniska
subject: Travel
subject: urbanistyka
description: Na świecie jest kilkadziesiąt tysięcy portów lotniczych. Niektóre mają ponad 100 lat, a mimo to nadal funkcjonują. Innym się nie poszczęściło i – z różnych powodów – zostały zamknięte. Gdzie znajdują się najsłynniejsze opuszczone lotniska?
encoded: W tym artykule: W. B. Bramble Airport Hellenikon (Ellinikon) International Airport Berlin-Tempelhof Nicosia International Airport Ciudad Real Airport Gaza International Airport Hongkong Kai-Tak Debrzno Wieś Niektóre lotniska mają sporo szczęścia. Wciąż działa najstarsze lotnisko na świecie – College Park Airport, znajdujące się w miejscowości College Park w amerykańskim stanie Maryland. Zostało zbudowane w 1909 roku na potrzeby armii amerykańskiej. To właśnie tam Wilbur Wright – jeden z braci Wright, pionierów lotnictwa – miał przeszkodzić dwóch pierwszych wojskowych pilotów. To klasyczna już część historii lotów. College Park Airport zajmuje powierzchnię 28 ha. Ma tylko jeden pas mierzący niecałe 800 m. Na jego terenie znajduje się otwarte w 1981 roku nieduże muzeum. Choć obiekt uznawany jest za zabytek, wciąż mogą lądować na nim prywatne samoloty. Lotnisko to miało szczęście, którego zabrakło wielu innym, znacznie od niego większym, młodszym i nowocześniejszym lądowiskom. Gdzie znajdują się najsłynniejsze opuszczone lotniska na świecie? W. B. Bramble Airport To dawny port lotniczy Montserratu – brytyjskiego terytorium znajdującego się na Karaibach. Życie tego lotniska zakończyło się w spektakularny sposób. 25 czerwca 1997 r. na Montserrat wybuchł wulkan Soufriere Hills. Większość mieszkańców wyspy została wówczas ewakuowana. Największe lotnisko w Europie. Aktualny lider planuje obsługiwać 200 mln pasażerów rocznie Pandemia mocno wpłynęła na międzynarodowy ruch turystyczny. Odczuła to przede wszystkim branża lotnicza, która odnotowała duży spadek liczby pasażerów, co przełożyło się na zmianę w... Przez lotnisko przepłynęła lawa. Zniszczyła większość pasa startowego, naruszyła wieżę kontrolną oraz zrównała z ziemią terminal. Po porcie lotniczym pozostały ruiny budynków i nagie żelbetonowe zbrojenia. Hellenikon (Ellinikon) International Airport Turyści wybierający się do Aten drogą lotniczą lądują dzisiaj na największym lotnisku w Grecji: Athens International Airport…

opuszczone-lotniska-gdzie-sie-znajduje-8-najslynniejszych-obiektow-tego-typu-zobacz-nasz-ranking-fot-athanasios-gioumpasis-getty-images-a347ad3.jpg
width: 1024
height: 637

Ekomiasto na 130 tys. mieszkańców może powstać w Meksyku. Jest projekt
type: item
date: 2020-01-20T12:04:59.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: meksyk
subject: miasta
subject: Travel
subject: urbanistyka
description: Smart Forest City Cancun to nazwa projektu autorstwa architekta Stefano Boeriego. Inteligentne miasto miałoby powstać w Meksyku i być połączeniem nowoczesnej przestrzeni życiowej i lasu. Zgodnie z projektem, mogłoby w nim zamieszkać 130 tysięcy ludzi.
encoded: Włoski architekt znany jest właśnie dzięki swoim proekologicznym projektom, jak Bosco Verticale w Mediolanie. Są to wieżowce, na których rośnie blisko 900 drzew. Teraz Boeri nie ograniczył się do jednego budynku i zaprojektował całe zielone miasto. Smart Forest City miałoby powstać nieopodal słynnego meksykańskiego kurortu Cancun. Architekt już wyznaczył też teren pod inwestycję, która planowo ma zajmować powierzchnię 557 hektarów. „400 hektarów zielonej przestrzeni z 7 500 000 roślin (z 400 różnych gatunków, dokładnie dobranych przez Laurę Gatti, botanistkę i architektkę krajobrazu), z których 260 000 będą stanowić drzewa” – czytamy na internetowej stronie architekta. Zieleń będzie obecna nie tylko w miejskich parkach i prywatnych ogrodach, lecz także na dachach a nawet fasadach budynków. Dzięki temu miasto rocznie będzie absorbować 116 tys. ton dwutlenku węgla, a emitować 5,8 tys. ton. Na terenie miasta będą znajdować się budynki mieszkalne, sklepy, restauracje i szkoły. Ambicją pomysłodawcy projektu jest, by miasto stało się samowystarczalne zarówno w kwestii żywności, jak i dostaw energii. Ma się to udać m.in. dzięki ziemi uprawnej wyposażonej w inteligentny system nawadniania oraz panelom słonecznym otaczającym miasto. Źródłem wody pitnej, a także zasilającej kanały przecinające miasto, będzie nieodległe Morze Karaibskie. Specjalny podziemny system rur i pomp ma pompować i odsalać wodę morską, po czym pompować ją do miejskich wodociągów. Miasto ma być pełne czujników zbierających różne dane na temat funkcjonowania samego miasta, jego mieszkańców, bezpieczeństwa czy trudności. Zdaniem Boeriego będzie to idealne pole do badań naukowych na temat zrównoważenia rozwoju technologicznego i odpowiedzialności ekologicznej. Nie wiadomo czy i kiedy mogłaby ruszyć budowa miasta. Architekt nie podał także szacowanych kosztów przedsięwzięcia. Katarzyna Grzelak

ekomiasto-mogloby-pomiescic-130-tys-mieszkancow-fot-stefanoboeriarchitetti-net-bfeb822.jpeg
width: 1920
height: 1040

Miasto, jakiego nie widziałeś. Metropolis jak wielki organizm [FOTOREPORTAŻ]
type: item
date: 2019-06-17T14:03:04.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: ludzie
subject: miasta
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: urbanistyka
subject: Wolny czas
description: Połowa ludzkiej populacji zamieszkuje tereny zurbanizowane. Megamiasta to kłębowisko energii, wyraz kondycji człowieka w XXI w. Zobacz pokazujący dusze miast fotoreportaż.
encoded: Nigdy dotąd tak wielu ludzi nie żyło w miastach. Według Funduszu Ludnościowego Narodów Zjednoczonych ponad połowa ziemian mieszka na terenach zurbanizowanych, a do roku 2050 ma ich być 70 proc. Jeden na ośmiu mieszczuchów żyje w megamieście, zdefiniowanym przez ONZ jako miejsce zamieszkiwane przez ponad 10 mln ludzi. Właśnie dlatego rozpocząłem pracę nad serią zdjęć, którą zatytułowałem Metropolis. Zobacz zdjęcia! Chciałem przyjrzeć się statystykom opracowanym przez ONZ i pokazać ich rzeczywisty obraz. Od 2007 do 2015 r. dokumentowałem więc dynamiczny proces urbanizacji, zadając sobie kilka pytań. Jak ludzie żyją w miejscach, które są potwornie zatłoczone, pełne napięć i chaosu? Czym różnią się megamiasta? Jakie są ich cechy wspólne? Staram się pokazać kontrast między bogactwem i biedą, tradycyjną kulturą i skrajną nowoczesnością. Fascynuje mnie to, że w miejscach, gdzie nigdy nie ma dość przestrzeni, widać nieustanną erupcję twórczej inwencji i poczucie wspólnoty. Za każdym razem, gdy pracuję w megamieście, znajduję miejscowego współpracownika. Dyskutujemy nad tym, które miejsca powinniśmy odwiedzić, i jeśli któreś wygląda dobrze, szukamy najlepszego punktu obserwacji. Potem jest już tylko czekanie na właściwy moment, by zrobić zdjęcie. Aby pokazać tempo miejskiego życia i uchwycić jego energię, stosuję długi czas ekspozycji. Ważne jest, aby wiedzieć, które elementy danego obrazu są w ruchu, a które nie. Trzeba zachować równowagę – harmonię pośród chaosu. Wszystkie zdjęcia zrobiłem na filmie. Moim celem było zamknąć życie megamiasta na pojedynczej fotografii – jednym panoramicznym, kalejdoskopowym obrazie. Wszystkie obrazy w tej serii są wielowarstwowe: im dłużej się na nie patrzy, zwłaszcza gdy są wydrukowane w dużym formacie, dostrzega się więcej. Przyglądałem się im tysiące razy, ale nadal potrafię znaleźć w nich nowe historie i elementy. Mam nadzieję, że i wam się to uda. Tekst i zdjęcia: Martin Roemers

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/318dba8f3a610077c229083b6f2c509adff59176-0e2aaca.jpeg
width: 1287
height: 1019