National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-20T11:38:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Tegoroczne upały były armagedonem dla ptaków w miastach. „Ludzie chodzili po osiedlach z pudełkami i zbierali pisklęta”
items: Niepokojące ostrzeżenia wyłoniły się z dna wysychającej rzeki. To wiadomości sprzed wieków
items: Dokąd w Polsce uciec przed upałem? W tych miejscach przez cały rok jest najwyżej kilkanaście stopni
items: Klimatyczny kryzys energetyczny wstrząsa Europą. Polska sięga po wyjątkową procedurę
items: Europa przekroczyła granicę 2,4°C. Nasz kontynent ociepla się najszybciej na świecie
items: Czy klimatyzacja jest szkodliwa? Nie, ale… Fakty, mity i zasady bezpiecznego użytkowania
items: Czy zimny prysznic naprawdę chłodzi w upał? Organizm może zareagować odwrotnie
items: W upały mózg zaczyna działać inaczej. Wystarczyło kilka stopni różnicy
items: Upały stają się coraz trudniejsze do zniesienia. Możemy winić rosnącą wilgotność powietrza
items: Najgorętszy gadżet lata… chłodzi. Przenośny wentylator stał się symbolem statusu
items: Upał postarza organizm jak palenie papierosów. Naukowcy ostrzegają
items: Zielone dachy i starożytne metody. Jak skutecznie walczyć z upałem w mieście?
items: Oaza w skwarze kokushobi. „Lodówka dla ludzi” ma ratować Japonię przed ekstremalnym upałem
items: 238 zwierząt pod opieką w jeden weekend. Jak upały zagrażają ptakom?
items: Rekordowe upały w Europie Zachodniej. Śmiertelne pożary w Hiszpanii, alerty we Francji i Włoszech
items: W kilka dekad liczba upalnych dni w Polsce wzrosła o 100 procent. Naukowiec opisuje dramatyczne zmiany w naszym klimacie
items: Fale upałów budzą mięsożerne bakterie. Wakacyjny raj w Europie staje przed biologicznym zagrożeniem
items: Jak mądrze używać klimatyzacji? Najlepsze sposoby na efektywne chłodzenie i oszczędność energii
items: Naukowcy alarmują. Oceany weszły na „nieznane terytorium”, a to dopiero początek
items: Pasażerowie utknęli w samolocie podczas fali upałów. Temperatura sięgała 56 stopni
items: Gdy człowiek „gotuje się od środka”. Udar cieplny to jeden z najbardziej niszczycielskich stanów organizmu. Liczy się każda minuta
items: Polska w objęciach ekstremalnej pogody. Rekord ciepła, nawałnice i kolejna fala upałów na horyzoncie
items: Nie tylko psy i koty – także drób i trzoda. Ministerstwo Rolnictwa wydało zalecenia na upały
items: Upały w mieście: jak pomóc ptakom, jeżom i żabom? Najlepsze sposoby i najczęstsze błędy
items: Fizyka kontra upał: jak skutecznie zatrzymać chłód w domu i jakich błędów unikać?

Tegoroczne upały były armagedonem dla ptaków w miastach. „Ludzie chodzili po osiedlach z pudełkami i zbierali pisklęta”
type: item
date: 2026-08-20T11:37:24.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: polskie miasta
subject: ptaki
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
subject: zwierzęta
description: Jakbyś się czuł, gdyby ktoś zamknął cię w blaszanej puszce wystawionej na 40-stopniowy upał – i nie miałbyś potu, który mógłby cię ochłodzić. Nic przyjemnego, prawda? W takiej właśnie pułapce bez wyjścia znalazły się w tym roku tysiące miejskich ptaków. Zjawisko, które zaobserwowali leśnicy, łamie serce.
encoded: Betonoza, „wyspy ciepła” i nagrzewające się do czerwoności dachy – nasze miasta podczas letnich fal upałów zamieniają się w wielkie piekarniki. Gdy my ratujemy się klimatyzacją, miejskie zwierzęta muszą walczyć o przetrwanie. Tegoroczne lato dobitnie pokazało, jak bardzo nieprzystosowane do rosnących temperatur jest polskie środowisko zurbanizowane. Dramat rozegrał się tuż nad naszymi głowami, w rynnach, szczelinach budynków i pod blaszanymi dachami, gdzie z braku laku ptaki – zwłaszcza jerzyki – najchętniej zakładają swoje gniazda. „Armagedon dla ptaków” Dla leśników i wolontariuszy z ośrodków rehabilitacji dzikich zwierząt ostatnie miesiące były prawdziwym koszmarem i walką z czasem. – W tym roku przyjęliśmy ponad 400 piskląt jerzyków. To 9–10 razy więcej niż w poprzednich latach w tym samym okresie. Do większych ośrodków trafiało ich jeszcze więcej. Tegoroczne upały to był armagedon dla tych ptaków – mówi PAP Paweł Kowalski, kierownik Leśnego Ośrodka Rehabilitacji Dzikich Zwierząt Nadleśnictwa Piotrków. Mechanizm tej tragedii był bardzo brutalny. Nagrzane od słońca blachy i wyloty wentylacyjne zamieniały się w śmiertelne pułapki cieplne. Ponieważ ptaki nie pocą się jak ssaki (regulują temperaturę jedynie poprzez otwieranie dziobów, szybkie oddychanie czy stroszenie piór), a pisklęta były ślepe i pozbawione izolujących piór, ich ciała błyskawicznie się przegrzewały. Jedyny ratunek to desperacki skok Aby nie usmażyć się żywcem w rozgrzanych gniazdach, maluchy, które nie potrafiły jeszcze latać, masowo, instynktownie wyskakiwały w przepaść. Wiele z nich zginęło na miejscu po uderzeniu w beton. Część na szczęście uratowali mieszkańcy. – Ludzie chodzili po osiedlach z pudełkami i zbierali pisklęta jerzyków. Do naszego ośrodka przywozili po kilkanaście–kilkadziesiąt maluchów naraz; były kolejki – relacjonuje dla PAP Kowalski. Nawet budka lęgowa może stać się piekarnikiem Choć w lasach i dziuplach drzew panuje naturalny chłód, w miastach infrastruktura często tworzy tzw…

GettyImages-1241450871-7325def.jpg
width: 6720
height: 4200

Niepokojące ostrzeżenia wyłoniły się z dna wysychającej rzeki. To wiadomości sprzed wieków
type: item
date: 2026-08-06T13:15:58.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: niemcy
subject: rzeki
subject: susza
subject: upał
description: Rekordowe upały, utrzymujące się od kilku tygodni w Niemczech, przyczyniają się do bardzo niskiego stanu Renu - najdłuższej rzeki naszych zachodnich sąsiadów. Z wysychającego akwenu zaczęły wyłaniać się zapomniane obiekty, które przez lata znajdowały się na dnie. Niektóre z nich to ostrzeżenia od minionych pokoleń.
encoded: Ekstremalne upały, które od tygodni utrzymują się nad Europą, wywołały niszczycielską suszę na Starym Kontynencie. Węgry musiały wstrzymać pracę swojej elektrowni jądrowej. Trudna sytuacja panuje również u naszych zachodnich sąsiadów – wysychający Ren zachwiał tamtejszą gospodarką i turystyką. Teraz najdłuższa rzeka Niemiec zaczęła ukazywać obiekty, które lata temu, ku przestrodze, zostały tam pozostawione przez minione pokolenia. Ostrzegawcze znalezisko w Renie Gdzie szukać potwierdzenia, że sytuacja związaną z suszą jest naprawdę poważna? Obiekty, które kilka dni temu wynurzyły się z Renu są przestrogą przed konsekwencjami niszczycielskich upałów. W niemieckiej miejscowości Neuss (miasto graniczące z Dusseldorfem) spod wody wyłonił się stary kuter rybacki. Łódź osiadła na dnie Renu w latach 90. XX wieku i od tamtej pory pozostawała zatopiona. Opieszałość w wyciąganiu statku nie bierze się jednak z lenistwa lokalnych władz, a z celowego działania. Łódź służy za punkt ostrzegawczy, którego pojawienie się oznacza niebezpiecznie niski poziom wody w rzece. Z tego odkrycia nikt więc nie powinien się cieszyć. Ostatni raz zatopiony kuter ukazał się mieszkańcom Neuss w 2022 roku. Panująca wówczas susza doprowadziła m.in do pierwszego w historii wysuszenia źródła Tamizy – drugiej co do długości rzeki w Wielkiej Brytanii. Sygnał sprzed wieków zwiastujący głód Dużo bardziej niepokojące obiekty ukazały się w ostatnich dniach mieszkańcom innych nadreńskich miast. Wysychająca rzeka odsłoniła tzw. „kamienie głodowe” – skały z wyrytymi na nich inskrypcjami. Takie kamienie były umieszczane w korytach Renu i innych niemieckich rzek od ok. XV do XIX wieku, by ostrzec przyszłe pokolenia przed głodem spowodowanym ekstremalnymi upałami. Na jednej z inskrypcji możemy przeczytać: „Jeśli mnie widzisz, płacz”, natomiast na innej napis sugerujący, że gdy kamień zniknie pod wodą, życie znów stanie się bardziej kolorowe. Tak jak w przypadku zatopionej łodzi, to nie pierwszy raz, gdy złowieszcz…

FABRIC-KOLAZ-32-45-c7360f4.jpg
width: 2813
height: 1875

Dokąd w Polsce uciec przed upałem? W tych miejscach przez cały rok jest najwyżej kilkanaście stopni
type: item
date: 2026-08-06T07:55:35.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: jaskinie
subject: kopalnia soli
subject: kopalnie
subject: kopalnie złota
subject: kraków
subject: polska
subject: upał
description: Kolejna fala upałów dotarła do Polski, a w części kraju termometry mogą pokazać nawet 40 st. C. W takich warunkach wielu z nas szuka sposobu, by choć na chwilę uciec od skwaru. Nie trzeba jednak wyjeżdżać za granicę ani zamykać się w klimatyzowanych pomieszczeniach. W Polsce nie brakuje miejsc, w których przez cały rok panuje temperatura wynosząca zaledwie kilkanaście stopni.
encoded: Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia przed upałami dla niemal całej Polski. Najwyższym, trzecim stopniem alertu objęto znaczną część południa i centrum kraju, natomiast ostrzeżenia drugiego stopnia obowiązują m.in. w województwach lubuskim, wielkopolskim, kujawsko-pomorskim oraz na części Pomorza Zachodniego i Podlasia. Gdy temperatury na zewnątrz przekraczają 35, a miejscami mogą zbliżyć się nawet do 40 st. C, warto poszukać miejsc, w których panuje naturalny chłód. Jaskinie, kopalnie, podziemne trasy turystyczne czy dawne sztolnie przez cały rok utrzymują temperaturę na poziomie około 8-14 st. C, oferując nie tylko wytchnienie od upału, ale także możliwość poznania niezwykłych zakątków Polski. Kopalnia Guido w Zabrzu. 320 metrów pod ziemią nawet latem jest chłodno Jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji Górnego Śląska jest Kopalnia Guido w Zabrzu, gdzie można zjechać autentyczną windą górniczą nawet 320 metrów pod ziemię. Na tej głębokości przez cały rok panuje temperatura około 13–16 st. C, a specyficzny mikroklimat stanowi przyjemną odmianę od letnich upałów. Trasa prowadzi przez oryginalne wyrobiska, w których zachowano maszyny, urządzenia i wyposażenie wykorzystywane przez górników jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Zwiedzający mogą zobaczyć pracujące kombajny górnicze, przejść wąskimi chodnikami oraz poznać realia jednej z najtrudniejszych profesji przemysłowych. Dodatkową atrakcją jest najwyżej położony podziemny pub w Europie. Kopalnia Soli w Wieliczce. Pod ziemią przez cały rok panuje przyjemny chłód Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Kopalnia Soli w Wieliczce od wieków zachwyca nie tylko historią, ale również wyjątkowym mikroklimatem. Na trasie turystycznej temperatura przez cały rok utrzymuje się na poziomie około 14-16 st. C, dzięki czemu zejście pod ziemię przynosi wyraźną ulgę nawet podczas największych upałów. Zwiedzanie rozpoczyna się od pokonania ponad 350 schodów prowadzących kilkadziesiąt metrów pod powierzchnię. …

zdj-2026-08-04T141922.346-25e28d2.jpg
width: 5120
height: 3410

Klimatyczny kryzys energetyczny wstrząsa Europą. Polska sięga po wyjątkową procedurę
type: item
date: 2026-08-05T12:52:26.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: dunaj
subject: elektrownia
subject: elektryczność
subject: europa
subject: mołdawia
subject: polska
subject: rumunia
subject: susza
subject: upał
subject: węgry
subject: wisła
subject: zmiany klimatyczne
description: Fale upałów i susze przestają być wyzwaniem tylko ekologicznym – stają się zagrożeniem dla stabilności energetycznej Europy. Rekordowe zapotrzebowanie na prąd zderza się ze spadkiem poziomu wód w kluczowych rzekach i brakuje wody do chłodzenia elektrowni. Europa znalazła się bez wątpienia w punkcie zwrotnym, ale Polska jest dobrze przygotowana, choć nie obyło się bez wyjątkowych procedur.
encoded: Wysychające koryta wielkich rzek ograniczają pracę wielu elektrowni, także w Polsce. Rośnie ryzyko wystąpienia niedoborów prądu i konieczności wprowadzenia przerw w jego dostawach – choć nie rozkłada się ono w Europie równo. Różne kraje radzą sobie w różny sposób, m.in. kupując energię za granicą, zmieniając zarządzanie siecią energetyczną oraz stopniowo przebudowując swój miks energetyczny. Wysychające rzeki i rekordowe zapotrzebowanie na prąd Tegoroczne lato przynosi Europie falę bezprecedensowych temperatur. Upalne dni i tropikalne noce zmuszają miliony gospodarstw domowych i firm do intensywnego korzystania z klimatyzacji, co generuje gwałtowny wzrost zużycia energii elektrycznej. Z drugiej strony postępująca susza hydrologiczna, której nie były już w stanie zatrzymać opady deszczu np. w Polsce, doprowadziła do spadku poziomu wód w kluczowych wielkich rzekach Europy. Niezbędnej do chłodzenia elektrowni wody zaczyna brakować, co w ostatnich dniach odczuły szczególnie Węgry i Rumunia. Elektrownia jądrowa Paks na Węgrzech, odpowiadająca za niemal połowę krajowej produkcji prądu, znalazła się o krok od całkowitego wyłączenia z powodu rekordowo niskiego poziomu wód Dunaju. W Rumunii, także na Dunaju, przeprowadzono kontrolowane detonacje, aby zwiększyć dopływ wody do elektrowni Cernavodă. Sytuację odczuła również Mołdawia, w której spadek produkcji prądu, wysokie temperatury i ograniczone możliwości importu z sąsiednich krajów, zmusiły władze do zapowiedzi czasowych przerw w dostawach prądu. Wydarzenia te pokazują, jak splot pogodowych ekstremów w krótkim czasie może zagrozić stabilności energetycznej całych państw. Polska ogranicza moc elektrowni i wprowadza okres przywołania Na tle tej trudnej sytuacji polski system elektroenergetyczny wykazał się wysokim poziomem odporności, choć nie obyło się bez wprowadzenia wyjątkowych procedur. Niski stan wody w Wiśle wymusił ograniczenie mocy w bloku elektrowni Kozienice i Połaniec, chłodzonych wodą z rzeki. Wisła bije rekord…

elektrownia-paks-b161099.jpg
width: 4500
height: 3001

Europa przekroczyła granicę 2,4°C. Nasz kontynent ociepla się najszybciej na świecie
type: item
date: 2026-08-05T09:50:23.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: europa
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: satelity
subject: susza
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
description: Najnowsze dane klimatyczne wskazują jednoznacznie: Europa jest najszybciej ogrzewającym się kontynentem na Ziemi. Podczas gdy średnia temperatura globu wzrosła o około 1,3–1,4°C w porównaniu z erą przedprzemysłową, w Europie wzrost ten przekroczył już 2,4°C. Ten dramatyczny proces nie jest jednak dziełem przypadku, lecz wynikiem splotu czynników geograficznych, atmosferycznych i środowiskowych.
encoded: Choć wydaje się to sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem, Europa nagrzewa się dużo szybciej niż wskazywałaby światowa średnia zmian klimatycznych. Jednak wytłumaczenie tego faktu, choć skomplikowane, to czysta fizyka, wynikająca z interakcji między lądem, atmosferą a sąsiadującą z Europą Arktyką. Badania wskazują na cztery kluczowe mechanizmy odpowiedzialne za ten stan rzeczy. Europa a reszta świata: liczby, które mówią wszystko W ciągu ostatnich 30 lat (okres 1996–2025) średnia temperatura w Europie rosła o około 0,56°C na dekadę, podczas gdy średnia globalna wynosiła w tym samym czasie ok. 0,27°C. Obecnie temperatury na kontynencie są o około 2,4°C do 2,5°C wyższe od poziomów sprzed uprzemysłowienia (1850–1900), podczas gdy globalne ocieplenie szacuje się na ok. 1,4°C. Rok 2025 zapisał się jako najcieplejszy w historii pomiarów dla Europy, a niemal cały kontynent (95%) doświadczył temperatur powyżej średniej. Dominacja lądu i specyfika geograficzna Europy Pierwszy powód gwałtownego ocieplania się Europy to fizyczna różnica w pojemności cieplnej między lądem a wodą. Woda posiada znacznie wyższe ciepło właściwe, co sprawia, że pochłania ogromne ilości energii słonecznej, ogrzewając się przy tym powoli i długo oddając ciepło. Ląd i powietrze nad nim ogrzewają się szybko. Europa jest częścią dużej masy lądowej Eurazji, co sprawia, że temperatura powietrza przy powierzchni rośnie gwałtowniej. Poza tym gęsta sieć miast, rozbudowana infrastruktura oraz przekształcenie naturalnych krajobrazów dodatkowo wzmacniają ten proces, poprzez efekt „wyspy ciepła”. Arktyczne wzmocnienie Europa nie istnieje w izolacji klimatycznej – jej północ graniczy z obszarem arktycznym, który ociepla się już nawet nie dwu- ale ponad trzykrotnie szybciej niż reszta świata (wzrost o ok. 0,75°C na dekadę). Głównym mechanizmem napędzającym to zjawisko jest tzw. arktyczne wzmocnienie, związane z zanikaniem pokrywy śnieżnej i lodowej. Świeży śnieg oraz lód morski działają jak gigantyczne zwierciadło, odbija…

europa-susza-1777312.jpg
width: 3797
height: 2848

Czy klimatyzacja jest szkodliwa? Nie, ale… Fakty, mity i zasady bezpiecznego użytkowania
type: item
date: 2026-08-05T08:55:03.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: klimat
subject: medycyna
subject: ocieplenie klimatu
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Klimatyzacja stała się nieodłącznym elementem współczesnego życia, także w Polsce. Zapewnia ulgę w upalne dni w domach, biurach, szpitalach i samochodach. Mimo powszechności, wokół jej wpływu na organizm wciąż krąży wiele informacji częściowo lub całkiem fałszywych. Czy przebywanie w chłodzonych pomieszczeniach rzeczywiście może być szkodliwe dla zdrowia? Przyglądamy się najważniejszym faktom i mitom, aby wyjaśnić jak korzystać z chłodzenia bez ryzyka dla zdrowia.
encoded: Spis treści: Mit przeziębienia od chłodu – jak wilgotność wpływa na śluzówki? Syndrom chorego budynku – fakt czy mit? Mikroorganizmy w klimatyzacji – od zarodników grzybów po wirusy Lekcja z historii: odkrycie bakterii Legionella pneumophila Jak bezpiecznie i zdrowo korzystać z klimatyzacji? Pytania o wpływ klimatyzacji na ludzki organizm powracają jak bumerang każdego lata. Wiele osób łączy korzystanie z niej z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych, bólami głowy czy chronicznym zmęczeniem. W rzeczywistości to nie samo chłodzenie jest przyczyną dolegliwości, lecz błędy popełniane podczas eksploatacji urządzeń oraz zaniedbania w ich regularnym serwisowaniu. Oto kluczowe fakty, zagrożenia mikrobiologiczne oraz zasady bezpiecznej eksploatacji. Mit przeziębienia od chłodu – jak wilgotność wpływa na śluzówki? Jeden z najpowszechniejszych mitów głosi, że zimne powietrze z klimatyzatora samo w sobie wywołuje przeziębienia. Ale niska temperatura nie jest patogenem – do infekcji potrzeba przecież chorobotwórczych mikroorganizmów. To raczej gwałtowny szok termiczny wywołany przejściem z rozgrzanego otoczenia do mocno wychłodzonego pomieszczenia osłabia mechanizmy obronne organizmu. Istotnym fizjologicznym czynnikiem jest też fakt, że schładzanie powietrza wiąże się z drastycznym obniżeniem jego wilgotności. Długotrwałe przebywanie w środowisku o niskiej wilgotności prowadzi do wysuszania błon śluzowych nosa, zatok, gardła i górnych partii oskrzeli. Wysuszone śluzówki tracą swoją naturalną barierę ochronną, która zatrzymuje drobnoustroje, co w konsekwencji ułatwia bakteriom oraz grzybom wnikanie do organizmu i zwiększa ryzyko infekcji. Syndrom chorego budynku – fakt czy mit? Długotrwałe przebywanie w niewłaściwie wentylowanych i klimatyzowanych obiektach może prowadzić do rozwoju tzw. syndromu chorego budynku (ang. sick building syndrome). To zespół dolegliwości, do których należą: uporczywe bóle i zawroty głowy, zatkany nos, przewlekły kaszel, podrażnienia skóry, zmęczeni…

klimatyzacja-zdrowie-eca5e0c.jpg
width: 5184
height: 3456

Czy zimny prysznic naprawdę chłodzi w upał? Organizm może zareagować odwrotnie
type: item
date: 2026-08-04T14:40:27.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Nauka
subject: ciało
subject: kąpiele
subject: upał
subject: Wellness
description: Po długim, upalnym dniu wiele osób instynktownie wskakuje pod zimny prysznic, licząc na natychmiastową ulgę i łatwiejsze zasypianie. Choć wydaje się to najbardziej oczywistym sposobem na ochłodzenie organizmu, w rzeczywistości lodowata woda nie zawsze działa tak, jak moglibyśmy oczekiwać. W niektórych sytuacjach może wręcz utrudnić oddawanie ciepła i przynieść efekt odwrotny do zamierzonego.
encoded: Podczas fal upałów szukamy sposobów, które pozwolą choć na chwilę obniżyć temperaturę ciała. Jedni włączają klimatyzację, inni sięgają po zimne napoje lub biorą lodowaty prysznic. Choć taka kąpiel daje natychmiastowe uczucie chłodu, eksperci zwracają uwagę, że z punktu widzenia fizjologii nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Organizm może bowiem zareagować w sposób, który ograniczy naturalne oddawanie ciepła i sprawi, że po pewnym czasie znów zrobi się gorąco. Czy zimny prysznic naprawdę chłodzi organizm? Mechanizm działa inaczej, niż mogłoby się wydawać Intuicja podpowiada, że im zimniejsza woda, tym skuteczniej ochłodzi rozgrzane ciało. W praktyce organizm reaguje jednak znacznie bardziej skomplikowanie. Człowiek utrzymuje temperaturę wewnętrzną na poziomie około 37°C dzięki precyzyjnemu systemowi termoregulacji. Kiedy robi się zbyt gorąco, naczynia krwionośne znajdujące się tuż pod powierzchnią skóry rozszerzają się, zwiększając przepływ krwi. Dzięki temu nadmiar ciepła może być oddawany do otoczenia poprzez promieniowanie, kontakt z chłodniejszym powietrzem oraz parowanie potu. To naturalny mechanizm chroniący organizm przed przegrzaniem. Kontakt z bardzo zimną wodą uruchamia jednak reakcję obronną. Organizm odbiera nagły spadek temperatury jako sygnał zagrożenia i stara się ograniczyć utratę ciepła. W efekcie dochodzi do gwałtownego zwężenia naczyń krwionośnych, czyli tzw. skurczu naczyń. Krew przestaje swobodnie dopływać do skóry, a ciepło zostaje zatrzymane głębiej – w pobliżu narządów wewnętrznych. Jak wyjaśnia prof. Mike Tipton z Uniwersytetu w Portsmouth, po wyjściu spod lodowatego prysznica organizm potrzebuje więcej czasu, aby ponownie rozszerzyć naczynia i przetransportować ciepło na powierzchnię ciała. Oznacza to, że uczucie chłodu jest zwykle krótkotrwałe, a po kilku lub kilkunastu minutach temperatura organizmu może ponownie zacząć rosnąć. Z tego powodu eksperci podkreślają, że podczas upałów znacznie lepiej sprawdza się letni prysznic, który wsp…

GettyImages-2261022901-71569bc.jpg
width: 5500
height: 3667

W upały mózg zaczyna działać inaczej. Wystarczyło kilka stopni różnicy
type: item
date: 2026-08-04T13:49:05.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Nauka
subject: badania
subject: mózg
subject: nauka
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
description: Klimatyzacja podczas upałów to nie tylko kwestia wygody. Badanie Harvardu pokazało, że osoby śpiące w nagrzanych, nieklimatyzowanych pomieszczeniach miały rano wolniejszy czas reakcji i gorsze wyniki w testach poznawczych. W czasie coraz częstszych fal upałów chłodne mieszkanie może więc realnie poprawiać funkjonowanie mózgu.
encoded: Tegoroczne rekordowe upały, a także gwałtowne zmiany temperatur, nie bez powodu są alarmujące pod wieloma względami. Przede wszystkim wiążą się z podwyższonym ryzykiem przegrzania i udaru cieplnego oraz stanowią poważne zagrożenie dla osób z chorobami przewlekłymi. Powodują też duży dyskomfort utrudniający codzienne funkcjonowanie. Nie każdy jednak wie, że wysokie temperatury mogą negatywnie wpływać także na pracę mózgu. Dlaczego fale upałów są tak niebezpieczne dla mózgu? Wysokie temperatury mają wiele negatywnych konsekwencji dla organizmu. Ciało musi uruchamiać mechanizmy termoregulacji, aby utrzymać bezpieczną temperaturę wewnętrzną. Dlatego szczególnie niebezpieczne są narastające i coraz częstsze fale upałów, czyli okresy, w których przez co najmniej kilka dni temperatura przekracza 30 st. C. W Polsce od czerwca zanotowano skrajnie wysokie wartości temperatury, a po upalnych dniach następowały gwałtowne zmiany pogody. Jak podaje dr Magdalena Janc z łódzkiego Instytutu Medycyny Pracy, ludzkie ciało potrzebuje od 10 do nawet 14 dni żeby się odpowiednio aklimatyzować do nowych warunków. Dlatego nagłe skoki cieplne mogą negatywnie wpływać na pracę całego ciała, w tym jednego z najważniejszych organów – mózgu. Badanie wpływu temperatury na funkcje poznawcze Grupa badaczy z Harvard T.H. Chan School of Public Health zauważyła, że wiele budynków projektowano tak, by dobrze zatrzymywały ciepło zimą. Okazuje się jednak, że ta sama cecha może działać także w czasie upałów. W pomieszczeniach bywa wtedy cieplej niż na zewnątrz, szczególnie jeśli budynek nagrzewa się w dzień i wolno oddaje ciepło nocą. Dlatego latem 2016 roku badacze przeprowadzili badanie, którego celem było sprawdzenie, jak temperatura wewnątrz budynków wpływa na funkcje poznawcze. Wzięło w nim udział 44 studentów z okolic Bostonu. Część z nich mieszkała w budynkach z klimatyzacją, a część w budynkach bez klimatyzacji. Następnie, przez 12 dni przed falą upałów, w jej trakcie i po niej, badani codziennie r…

upal-GettyImages-2217240271-6642689.jpg
width: 4309
height: 2967

Upały stają się coraz trudniejsze do zniesienia. Możemy winić rosnącą wilgotność powietrza
type: item
date: 2026-08-04T10:00:39.000Z
creator: Sara Novak
subject: Nauka
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: powietrze
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Coraz bardziej duszne lata to jeden z wyraźnych skutków ocieplającego się klimatu. Naukowcy wyjaśniają, dlaczego rosnąca wilgotność powietrza jest coraz większym zagrożeniem dla naszego zdrowia i jak ograniczyć jej skutki.
encoded: Spis treści: Co powoduje wilgotność? Dlaczego wilgotność sprawia, że czujesz się tak źle? Czym jest „efekt mokrego termometru”? Czy wilgotność pogarsza się z każdym latem? Jak stworzyć plan działania na wypadek upałów Pierwsza poważna fala upałów tego lata objęła znaczną część środkowych i wschodnich Stanów Zjednoczonych brutalną „kopułą” rekordowych temperatur i wysokiej wilgotności powietrza. Zjawisko kopuły występuje, gdy warunki pogodowe powodują, że wysokie ciśnienie atmosferyczne pozostaje w miejscu, zatrzymując pasma gorąca i wilgoci w danym regionie przez dłuższy czas. Eksperci ostrzegają, że choroby związane z upałem, w tym wyczerpanie cieplne i udar cieplny, stanowią poważne zagrożenie. Nie jest zaskoczeniem, że wysokim letnim temperaturom towarzyszy przytłaczająco wysoka wilgotność, ale co powoduje te duszne warunki i dlaczego sprawiają, że czujemy się jeszcze gorzej? Co powoduje wilgotność? Wilgotność pojawia się, gdy para wodna dostaje się do powietrza poprzez parowanie wody z powierzchni. Kiedy temperatury rosną w miesiącach letnich, więcej wody paruje niż zimą, kiedy na zewnątrz jest chłodniej.– Im więcej pary wodnej w atmosferze, tym większa wilgotność powietrza – mówi James Marshall Shepherd, dyrektor Programu Nauk Atmosferycznych na Uniwersytecie Georgii. W regionach kraju, które są zazwyczaj bardziej wilgotne, jak wschodnie Stany Zjednoczone, na powierzchni znajduje się więcej wody, która może parować, co skutkuje większą wilgotnością. Letnie wzorce pogodowe pochodzące z rejonu Zatoki Meksykańskiej, wywołane przez ciepłe temperatury wody i dominujące kierunki wiatru, prowadzą do dodatkowego napływu wilgoci z południa, co może przyczyniać się do parnych warunków. Dlaczego wilgotność sprawia, że czujesz się tak źle? Kiedy twoje ciało się nagrzewa, obszar mózgu zwany podwzgórzem wysyła sygnał do gruczołów potowych, że nadszedł czas, aby się ochłodzić. Pocenie się jest podstawowym mechanizmem organizmu służącym do obniżania jego wewnętrznej temperatur…

upal-GettyImages-2282905493-f2a0a49.jpg
width: 6000
height: 4002

Najgorętszy gadżet lata… chłodzi. Przenośny wentylator stał się symbolem statusu
type: item
date: 2026-08-04T05:45:58.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Lifestyle
subject: Porady
subject: Traveler
subject: gadżety
subject: lato
subject: upał
description: Przenośny wentylator przestał być tanią plastikową zabawką wyciąganą z szuflady podczas upałów. Latem 2026 roku najmodniejsze modele pojawiły się na Wimbledonie, pokazach mody i ulicach europejskich metropolii. Czy drogi gadżet rzeczywiście chłodzi lepiej?
encoded: Spis treści: Najmodniejszy dodatek lata pojawił się na Wimbledonie Dlaczego właśnie teraz chcemy nosić chłód przy sobie? Jak działa przenośny wentylator? Czy droższy wentylator chłodzi lepiej? Kiedy wentylator nie wystarczy? Gadżet, który mówi coś ważnego o naszych czasach Jeszcze niedawno osobisty wentylator kojarzył się głównie z niewielkim wiatraczkiem kupowanym przed wakacyjnym wyjazdem. Dziś może przypominać designerską elektronikę, kosztować tyle co markowe okulary przeciwsłoneczne i pełnić podobną funkcję społeczną: chłodzić, ale też komunikować styl oraz zasobność portfela. Najmodniejszy dodatek lata pojawił się na Wimbledonie Latem 2026 roku w rękach widzów na Wimbledonie, uczestników paryskich pokazów mody oraz mieszkańców zamożnych dzielnic Londynu zaczął pojawiać się charakterystyczny przedmiot przypominający nieco niewielką lornetkę. Był to Shark ChillPill – przenośny system chłodzenia wyceniony w Stanach Zjednoczonych na około 150 dolarów, a w Wielkiej Brytanii na blisko 130 funtów. Jak opisywał „Business Insider”, podczas czerwcowych i lipcowych fal gorąca zainteresowanie przenośnymi wentylatorami gwałtownie wzrosło m.in. w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech. Producent ChillPill informował, że w najlepszych tygodniach sprzedawał trzy egzemplarze na minutę. Z kolei według danych przekazanych przez TikTok Shop UK sprzedaż tego modelu wzrosła o ponad 1200 proc. między okresem kwiecień–maj a czerwcem–lipcem. Są to dane pochodzące od firm zaangażowanych w sprzedaż urządzenia, dlatego należy traktować je jako deklaracje producenta i platformy handlowej. Nie zmienia to jednak faktu, że ChillPill stał się wyjątkowo widoczny. W mediach społecznościowych promowali go influencerzy i sportowcy, a marka podjęła także współpracę z Justinem Bieberem. O powstaniu symbolu statusu zdecydowała nie tylko cena. Urządzenie ma charakterystyczny kształt, występuje w kilku kolorach i można je nosić na pasku lub przypinać do ubrania. Jest więc łatwe do rozpoznania na ulicy…

mini-wentylator-GettyImages-2285799723-b9a5f91.jpg
width: 1746
height: 1183

Upał postarza organizm jak palenie papierosów. Naukowcy ostrzegają
type: item
date: 2026-07-30T10:49:41.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: pogoda
subject: upał
subject: życie
description: Nie tylko odwodnienie i udar cieplny. Najnowsze badania pokazują, że długotrwała ekspozycja na wysokie temperatury może przyspieszać biologiczne starzenie organizmu. Zmiany zachodzą nawet na poziomie DNA, a ich skala może przypominać skutki palenia papierosów lub nadmiernego picia alkoholu.
encoded: Spis treści: Jak bardzo upał skraca życie? Tak gorąco działa na ciało Ciepło przedwcześnie starzeje geny Czy wszyscy starzejemy się od gorąca? Nie tylko gorące tropiki – średnie temperatury wielu miast w Polsce rosną z roku na rok. Wiedzą o tym np. mieszkańcy Wrocławia, w którym średnia roczna temperatura w 2023 roku znacząco różniła się od średniej z lat 1991–2020. Powodem są nie tylko łagodniejsze zimy, ale także nachodzące Polskę fale upałów. To nie koniec złych wieści: według najnowszych badań długotrwała ekspozycja na podwyższoną temperaturę może mieć katastrofalne skutki dla organizmu. Jak bardzo upał skraca życie? Coraz więcej badań udowadnia, że długotrwałe przebywanie w gorącym klimacie niesie za sobą nie tylko oczywiste zagrożenia, takie jak utrata wody czy powodowane przez słońce choroby skóry, ale także… wpływa na ogólne starzenie się organizmu na poziomie komórkowym. – Nasze badanie wykazało, że wiek biologiczny osób mieszkających na obszarach o ekstremalnie wysokich temperaturach jest nawet o 14 miesięcy starszy niż tych, którzy żyją w znacznie chłodniejszych rejonach – mówi Eun Young Choi, gerontolożka z USC Leonard Davis School of Gerontology i współautorka najnowszych badań. Naukowców zaskoczyło to, że efekt utrzymywał się po uwzględnieniu dochodów, stylu życia i stanu zdrowia badanych. Tak gorąco działa na ciało Według Amita Shaha, geriatry z Mayo Clinic, długotrwałe narażenie na gorąco wywiera wpływ na wiele układów narządów. Wszystko przez to, że nasz organizm walczy o utrzymanie niskiej temperatury. Serce pracuje intensywniej, jak najszybciej kierując krew do skóry. Układ nerwowy jest nadmiernie pobudzany, przez co doświadczamy zawrotów głowy, dezorientacji czy zaników pamięci. Nerki pracują na zwiększonych obrotach, by oszczędzać wodę. Nawet układ odpornościowy może wywoływać stany zapalne, próbując poradzić sobie z ciężkimi warunkami. Ciepło przedwcześnie starzeje geny Najnowsze badania udowadniają jednak, że to nie wszystko. Wysokie temperatu…

Upal-postarza-nas-jak-papierosy-168a721.jpg
width: 6192
height: 4128

Zielone dachy i starożytne metody. Jak skutecznie walczyć z upałem w mieście?
type: item
date: 2026-07-30T08:24:22.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Technologia
subject: miasta
subject: pogoda
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
description: Letni skwar w betonowej dżungli staje się coraz większym wyzwaniem dla mieszkańców. Aby chronić zdrowie obywateli, urbaniści sięgają po innowacyjne i historyczne metody chłodzenia. Od roślinnych dachów po podziemne kanały wodne – zobacz, jak nowoczesne metropolie walczą z ekstremalnymi temperaturami.
encoded: Miejskie wyspy ciepła to zjawisko polegające na tym, że temperatura powietrza w obszarach zurbanizowanych jest wyraźnie wyższa niż w otaczających je terenach podmiejskich czy wiejskich. Przyczyn takiej sytuacji można szukać w wielu czynnikach. Są to zarówno ludzkie działania, mające miejsce obecnie w miastach, jak i sam kształt metropolii, który sprzyja podwyższaniu temperatury powietrza. Skutki powstawania miejskich wysp ciepła mogą być niezwykle szkodliwe dla ludzi, zwiększając chociażby ryzyko udarów cieplnych. Z uwagi na to zagrożenie bardzo istotne jest budowanie infrastruktury, która mogłaby „ochłodzić” miasto. Zielone miasto, to chłodne miasto Jednym z popularniejszych rozwiązań radzenia sobie z miejskim gorącem jest budowa zielonej infrastruktury. Parki, skwery i ogrody nie nagrzewają się w takim tempie jak asfaltowe powierzchnie, rzucając dodatkowo cień. Trawy pochłaniają również wodę, która, gdy paruje, ochładza powietrze w tej części miasta. Tworzenie miejskich stref zieleni towarzyszy miastom na całym świecie od tysięcy lat. Legendarne wiszące ogrody Semiramidy w Babilonie (ok. VI w. p.n.e., Mezopotamia) miały dawać cień, parowanie i chłód w gorącym klimacie. Podobne zastosowanie do tej pory spełniają np. wewnętrzne dziedzińce z roślinnością i wodą, czyli tzw. riady w Maroku. Miejska zieleń to jednak nie tylko specjalne zielone enklawy, lecz także mniejsza infrastruktura wkomponowana w urbanistyczną przestrzeń. Roślinność nie musi być planowana strefowo, może przenikać się z miejską tkanką, pomagając w ten sposób w ochładzaniu temperatury powietrza. Rozwiązaniami takimi są np. hiszpańskie emparrados (dosłownie: winne zadaszenie), które chłodzą ulice andaluzyjskiego miasteczka Jerez de la Frontera. Winorośl tworzy na tamtejszych uliczkach gęsty, zielony dach, który zatrzymuje promienie słoneczne i daje cień. Dzięki temu temperatura powietrza przy chodniku spada średnio o 6–8 °C. Tradycyjne rozwiązania pomocne i dziś W dawnych perskich miastach stosowano s…

shutterstock2507327259-95672e0.jpg
width: 5184
height: 3456

Oaza w skwarze kokushobi. „Lodówka dla ludzi” ma ratować Japonię przed ekstremalnym upałem
type: item
date: 2026-07-30T06:01:01.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Traveler
subject: japonia
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: upał
subject: wynalazki
description: Gdy temperatury w Japonii biją rekordy, inżynierowie zaproponowali coś zupełnie nieoczekiwanego. Stworzyli urządzenie przypominające automat z napojami, będące w rzeczywistości przenośną kabiną chłodzącą dla ludzi.
encoded: Ekstremalne fale upałów nawiedzają w tym roku nie tylko Europę. W Japonii dni z temperaturą przekraczającą 40 st. Celsjusza nazywane są kokushobi, co oznacza „okrutnie gorące dni”. Japoński dostawca sprzętu przemysłowego TRUSCO Nakayama oraz firma Sanden Retail Systems zaproponowały niecodzienne urządzenie, które ma pomóc przetrwać taki skwar. Budka Do Hiemon Box to coś w rodzaju mobilnej lodówki dla jednej osoby. Może pomóc tam, gdzie tradycyjna klimatyzacja jest niemożliwa do zainstalowania. Lodówka dla ludzi? Czemu nie Do Hiemon Box to dwumetrowa kabina ze stali nierdzewnej, z izolacją ze styropianu, odporna na warunki atmosferyczne. Urządzenie utrzymuje wewnątrz temperaturę 15 st. Celsjusza, dodatkowo kierując nawiew o temperaturze 5 stopni bezpośrednio na kark, głowę i ramiona użytkownika. Taki nawiew pozwala złagodzić objawy wyczerpania cieplnego w około 10 minut. Aby zapobiec szokowi termicznemu, inżynierowie zaprogramowali trzy tryby chłodzenia oraz timer wyłączający nawiew po 20 minutach. Mobilna budka zużywa o połowę mniej energii niż standardowa klimatyzacja i działa po podłączeniu do zwykłego gniazdka elektrycznego. Oczywiście warto pamiętać o prawach fizyki. Do Hiemon Box działa jak tradycyjna lodówka – zużywa energię, by „wypompować” ciepło ze swego wnętrza i uwalniać je na zewnątrz. Jeśli postawimy budkę w zamkniętym pomieszczeniu, będzie je dodatkowo dogrzewać. Rozwiązanie do miasta i na budowę Mobilność i prosta obsługa sprawiają, że „ludzka lodówka” idealnie wpisuje się w potrzeby miejskie i przemysłowe. Wyposażona w kółka z blokadą oraz opcjonalne uchwyty na dźwig, może być łatwo transportowana na place budowy czy imprezy plenerowe. Pierwsze egzemplarze trafiły już do użytku publicznego, m.in. do urzędu miasta Maebashi. Koszt rzędu 1,5 miliona jenów to dobra inwestycja w bezpieczeństwo pracowników. Nowa kategoria upałów: nadejście ery kokushobi W Japonii jest ostatnio tak gorąco, że dotychczasowe określenia na fale upałów przestały wystarczać. Tra…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/07/trusco-human-fridgedezeen2364col0-8542453.jpg
width: 2364
height: 1329

238 zwierząt pod opieką w jeden weekend. Jak upały zagrażają ptakom?
type: item
date: 2026-07-18T10:17:08.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona zwierząt
subject: ptaki
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
description: Afrykańskie upały w Polsce to już nie anomalie, ale stały element lata. My, ludzie, w takie dni chowamy się w cieniu drzew, pijemy litry wody albo zamykamy się w klimatyzowanych pomieszczeniach. A co robią ptaki, gdy asfalt parzy w łapy, oczka wodne wysychają, a miejskie rabaty zamieniają się w rozgrzaną do 50°C patelnię?
encoded: Spis treści: Gdy gniazdo zamienia się w piekarnik Dla nas upał to dyskomfort. Dla nich może być wyrokiem Woda na wagę życia. Jak wspierać ptaki podczas upałów? Lato, które dla wielu z nas oznacza czas odpoczynku i długich, ciepłych dni, dla dzikich mieszkańców miast może stać się bezlitosną próbą przetrwania. Rosnące temperatury, niedobór wody i wszechobecny beton sprawiają, że środowisko stworzone przez człowieka stawia przed ptakami coraz większe wyzwania. Czerwiec 2026 roku zapisał się na kartach historii polskiej meteorologii czarnymi głoskami. Gdy w województwie lubuskim termometry wskazały rekordowe 40,5°C, czyli najwyższą temperaturę od ponad wieku, a w całym kraju upalne noce nie przynosiły wytchnienia, dla wielu miejskich zwierząt rozpoczął się prawdziwy dramat. Gdy gniazdo zamienia się w piekarnik Śmiertelną pułapką dla ptaków okazały się miejsca, które miały być bezpiecznym domem. Lęgowiska jerzyków, wróbli, jaskółek czy pustułek – ukryte pod rozgrzanymi połaciami dachów i parapetami, w niszach elewacji czy w nieosłoniętych budkach lęgowych – w palącym słońcu nagrzewały się do ekstremalnych temperatur. W obliczu 40-stopniowego upału betonowa architektura naszych miast i rozżarzone ściany zamieniły się w wielki piekarnik. Młode ptaki, nie będąc w stanie wytrzymać tego koszmaru, w desperacji i panice wyskakiwały z gniazd. Niektóre ginęły na miejscu, uderzając o beton. Te, które przeżyły upadek, trafiały wprost na rozgrzane jak patelnia chodniki, gdzie w pełnym słońcu groziła im szybka śmierć z wycieńczenia i odwodnienia. Dla miejskich ptaków te dni stały się dramatyczną walką o przetrwanie, o czym najlepiej świadczą dane z frontu ratowania dzikich zwierząt. Mikołowski ośrodek „Leśne Pogotowie”, działający przy Nadleśnictwie Katowice od ponad trzech dekad, w zaledwie jeden czerwcowy weekend zamienił się w bazę ratunkową pracującą w stanie najwyższej gotowości. Dla nas upał to dyskomfort. Dla nich może być wyrokiem W ciągu zaledwie kilkudziesięciu godzin opie…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/07/74091760140050207929666607502987714195862104n-8ae4675.jpeg
width: 2048
height: 1366

Rekordowe upały w Europie Zachodniej. Śmiertelne pożary w Hiszpanii, alerty we Francji i Włoszech
type: item
date: 2026-07-10T11:15:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: europa
subject: hiszpania
subject: pożary
subject: upał
description: Trzecia tegoroczna fala upałów przynosi Europie tragiczne pożary i temperatury rzędu 45°C. Czy kopuła ciepła dotrze do Polski? Najnowsze prognozy modelu GFS wskazują na mocne uderzenie gorąca.
encoded: Europa zachodnia po raz kolejny zmaga się z ekstremalnymi upałami, które w Hiszpanii przyniosły śmiercionośne pożary. Najbardziej dotknięte kraje to znów Hiszpania, Francja i Włochy. Za tę najnowszą anomalię odpowiada także zjawisko kopuły ciepła. Upał wędruje na wschód – w tej chwili modele pogodowe nie są zgodne, czy ta fala dotrze do Polski. Tak jak w przypadku czerwcowej fali, najbardziej prawdopodobne jest to w zachodniej części kraju. Gorąco i tragiczne pożary w Europie zachodniej W Paryżu ogłoszono najwyższy, czerwony alert pogodowy, co zdarza się już po raz drugi w tym roku. Temperatury przekraczają tam 35 stopni Celsjusza. Do Włoch zbliża się trzecia już tego lata fala gorąca, podczas której termometry na Sardynii mogą wskazać od 43 do nawet 45 stopni Celsjusza. Ministerstwo Zdrowia wprowadziło najwyższy, czerwony stopień alarm dla Florencji i Perugii. Ekstremalne warunki panują również w Hiszpanii – w Barcelonie odnotowano rekordowe 40,7 stopnia Celsjusza, a w południowej części kraju szaleją tragiczne pożary lasów. Najnowsze doniesienia mówią o 12 ofiarach śmiertelnych pożaru w prowincji Almeria. Zagrożenie pożarowe we Francji doprowadziło do wprowadzenia pomarańczowego alertu w 63 departamentach. Rząd rozważa odwołanie pokazów sztucznych ogni zaplanowanych na święto narodowe 14 lipca, w rocznicę zburzenia Bastylii. Eksperci podkreślają, że najmocniej cierpią osoby powyżej 75. roku życia, a odczuwalne temperatury w zurbanizowanych centrach miast, takich jak Rzym, mogą sięgać nawet 57 stopni Celsjusza. Skutki upałów: tysiące ofiar, problem z utylizacją zwierząt Skutki poprzedniej fali upałów z końca czerwca, są poważne. W Niemczech Instytut Roberta Kocha oszacował liczbę zgonów związanych z gorącem na ponad 5 tysięcy. We Francji ministra zdrowia poinformowała o śmierci 2025 osób. Pożary we francuskich Pirenejach zmusiły do ewakuacji 10 tysięcy ludzi i strawiły blisko 5 tysięcy hektarów lasów. Według informacji portalu Farmer.pl we Francji umarło też tyle z…

pozar-hiszpania-1c9502b.jpg
width: 2000
height: 1333

W kilka dekad liczba upalnych dni w Polsce wzrosła o 100 procent. Naukowiec opisuje dramatyczne zmiany w naszym klimacie
type: item
date: 2026-07-08T11:48:28.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Nauka
subject: globalne ocieplenie
subject: klimat
subject: pogoda
subject: upał
description: 28 czerwca 2026 roku odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów w Polsce. Zdaniem klimatologa nie tylko sam rekord jest jednak problemem. Zmiany są naprawdę dramatyczne.
encoded: W minionych tygodniach w Polsce pojawiła się niepokojąca fala upałów. Wydawać by się mogło, że ciepłe dni latem są czymś naturalnym, jednak tak wysokie temperatury to alarmujący sygnał, szczególnie dla klimatologów. Prof. Bogdan Chojnicki w rozmowie z PAP przyznał, że w tym roku został pobity rekord temperatury, ale nie tylko on jest prawdziwym problemem. Nowy rekord temperatury w Polsce W minionych tygodniach do Polski napływało suche i gorące powietrze z Europy zachodniej. W połączeniu z bezchmurnym niebem oraz przesuszoną, nagrzaną glebą przyniosło to jedne z najgorętszych dni. 28 czerwca 2026 roku Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej odnotował najwyższą temperaturę w historii pomiarów w Polsce. Po 105 latach rekord został pobity w Słubicach, gdzie termometry wskazały 40,5 st. C. Było to o 0,3 st. C więcej niż poprzedni, zarejestrowany w Prószkowie w 1921 roku. Liczba upalnych dni w Polsce wzrosła dwukrotnie Rekordowo wysokie temperatury są mocnym sygnałem zmieniającego się klimatu, jednak zdaniem eksperta nie sam rekord jest największym problemem. Znacznie bardziej niepokojące jest to, że dni z temperaturą przekraczającą 30 st. C jest coraz więcej. Nie chodzi więc wyłącznie o to, że jednego dnia odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów, ale również o to, że zwiększyła się ogólna liczba dni upalnych. Według klimatologa prof. Bogdana Chojnickiego w latach 60. i 70. XX wieku w centralnej Polsce rejestrowano od kilku do około 10 takich dni rocznie. Obecnie liczba ta może sięgać od 20 do nawet 30 dni. Zdaniem eksperta to naprawdę dramatyczna zmiana. Noc tropikalna w Polsce Podczas podwyższonych temperatur wiele osób narzeka również na problemy ze snem. Jest to związane między innymi ze zjawiskiem nocy tropikalnej, które w ostatnim czasie występowało także w Polsce. Kiedy w ciągu dnia temperatura zbliża się do 40 st. C, wieczory i noce również bywają znacznie cieplejsze niż zwykle. Nie jest to obojętne dla ludzkiego organizmu, ponieważ według ekspertó…

klimat-535edac.jpg
width: 1952
height: 1300

Fale upałów budzą mięsożerne bakterie. Wakacyjny raj w Europie staje przed biologicznym zagrożeniem
type: item
date: 2026-07-03T11:15:05.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: bakterie
subject: morze śródziemne
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Europa zmaga się z kolejną falą upałów, która uwięziła gorące powietrze nad kontynentem, bijąc rekordy temperatur od Francji po Grecję. Ekstremalny żar to jednak tylko wierzchołek góry lodowej. Nasze ulubione kurorty, oprócz walki z suszą, muszą stawić czoła rosnącemu ryzyku biologicznemu w wodach przybrzeżnych. Tam wyższe temperatury sprzyjają namnażaniu się mięsożernej bakterii z rodzaju Vibrio.
encoded: Morze Śródziemne ociepla się około 20% szybciej niż wynosi światowa średnia oceaniczna. Dla turystów oznacza to cieplejszą wodę, ale dla ekosystemu – zaburzenie równowagi, która przez lata utrzymywała zagrożenia biologiczne w ryzach. Mięsożerny Vibrio to sygnał ostrzegawczy z głębin W mediach bakterie te często określane są mianem „mięsożernych”, co wywołuje zrozumiały lęk. Rzeczywistość jest jednak bardziej złożona. Vibrio to naturalnie występujące w wodach słonawych drobnoustroje. Większość ich szczepów jest dla człowieka całkowicie nieszkodliwa, jednak niektóre, jak Vibrio vulnificus, mogą wywoływać poważne infekcje. Zagrożenie dotyczy przede wszystkim osób z osłabioną odpornością, chorobami wątroby lub szczególnie z otwartymi ranami, przez które bakterie mogą wniknąć do organizmu. Infekcja może prowadzić do martwiczego zapalenia powięzi – rozwija się ono błyskawicznie, w ciągu kilku godzin lub dni – co wymaga natychmiastowego usunięcia martwych tkanek przez operację. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) ostrzega, że w tym sezonie ryzyko infekcji jest podwyższone, szczególnie w płytkich, mocno nagrzanych wodach przybrzeżnych. Kiedyś te bakterie występowały najczęściej w Bałtyku Dlaczego bakterie Vibrio vulnificus stają się problemem i dlaczego właśnie teraz? Wystarczy spojrzeć na dwa kluczowe warunki niezbędne do ich rozwoju: wysoką temperaturę oraz niskie zasolenie wody. Pomagają obecnie trwające fale upałów. Historycznie to nie południe Europy, lecz wybrzeża Bałtyku i Morza Północnego notowały największe ryzyko występowania groźnego szczepu Vibrio vulnificus. Wynika to z faktu, że akweny te są z natury mało słone. Gdy podczas letnich fal upałów ich wody mocno się nagrzewały, stawały się idealnym inkubatorem. Z kolei Morze Śródziemne przez lata było przed tą bakterią świetnie chronione. Jego naturalnie wysokie zasolenie działało jak tarcza, uniemożliwiając drobnoustrojom namnażanie się, nawet pomimo sprzyjających, wysokich temperatur. Ob…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-07-03T115152.510-8e1f2f8.jpg
width: 2700
height: 1800

Jak mądrze używać klimatyzacji? Najlepsze sposoby na efektywne chłodzenie i oszczędność energii
type: item
date: 2026-07-02T07:00:18.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Porady
subject: Traveler
subject: energia
subject: ocieplenie klimatu
subject: pieniądze
subject: upał
description: Fala ekstremalnych upałów już prawie za nami – ale lato dopiero się zaczęło. A za nim przyjdą kolejne, które najprawdopodobniej będą coraz cieplejsze. Podpowiadamy, jak korzystać z klimatyzacji w sposób oszczędny, efektywny i możliwie ekologiczny.
encoded: Polacy coraz częściej przed upałami ratują się klimatyzacją – i w nagrzanych miejskich murach to rozwiązanie często najlepsze. Warto jednak wiedzieć, jak korzystać z klimatyzatora w sposób, który mu nie zaszkodzi, a nam pozwoli wykorzystać drogocenny chłód najbardziej efektywnie. Oto najlepsze sposoby na to, by cieszyć się chłodem w domu i nie zbankrutować na rachunkach za prąd. Wybierz odpowiednią temperaturę Najczęstszym błędem użytkowników jest ustawianie zbyt niskiej temperatury. To zły pomysł zarówno ze względów finansowych, jak i zdrowotnych, nie mówiąc o ekologii. Optymalna temperatura dla ludzkiego organizmu to 23–25°C, choć długie gorące lato powoduje, że stopniowo przyzwyczajamy się i dobrze znosimy także nieco wyższe temperatury. Różnica między temperaturą na zewnątrz a tą w pomieszczeniu nie powinna przekraczać 5–7°C. Wyjątkiem są ekstremalne upały powyżej 35°C, ale nawet wtedy należy zachować umiar. Zbyt duży przeskok termiczny oraz silny nawiew prowadzą do przeziębień czy zapalenia zatok. Kontroluj zużycie energii Klimatyzacja wcale nie musi generować gigantycznych rachunków za prąd, jeśli nauczysz się nią odpowiednio sterować. Każdy stopień niżej wybrany na pilocie to wzrost zużycia energii o kilka procent. Zamiast ustawiać nawiew na maksimum, korzystaj z trybu automatycznego (Auto). Nowoczesne klimatyzatory inwerterowe, ze sprężarkami o płynnie regulowanej mocy, świetnie radzą sobie same. Dostosują moc sprężarki do panujących warunków, pracując najbardziej ekonomicznie – ale po osiągnięciu zadanej temperatury. Jeśli Twoje urządzenie posiada funkcję Eco/Oszczędzanie energii lub program nocny, używaj ich. Tryb nocny delikatnie podnosi temperaturę, co jest zdrowsze dla snu (i budżetu). Możesz też samodzielnie eksperymentować, zaczynając od najniższej siły nawiewu. Jeśli twój dom lub mieszkanie niezbyt silnie się nagrzewa i jest dobrze izolowane to całkiem możliwe, że klimatyzator je schłodzi. Orientacyjne zużycie energii możesz przeważnie sprawdzić w ap…

AdobeStock1722913429-d3b55e9.jpeg
width: 6000
height: 4000

Naukowcy alarmują. Oceany weszły na „nieznane terytorium”, a to dopiero początek
type: item
date: 2026-07-01T08:45:57.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: oceany
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
description: Czerwcowe temperatury oceanów pobiły dotychczasowy rekord. Średnia wynosząca blisko 21°C sprawiła, że był to najcieplejszy czerwiec w historii pomiarów oceanicznych. Naukowcy ostrzegają, że wypływamy na „nieznane wody”, a w następnych miesiącach będziemy świadkami padania kolejnych rekordów.
encoded: Niezwykle wysokie temperatury, panujące obecnie w Europie, dotyczą nie tylko lądu. Ciepło uderza również w morza i oceany, pobijając ich dotychczasowe rekordy temperatury. Powszechne morskie upały nie są jednak zjawiskiem nowym – naukowcy podkreślają, że całe pierwsze półrocze stało pod znakiem ekstremalnych anomalii. Jednym z głównych czynników wpływających na rekordowe temperatury jest oceaniczne zjawisko El Niño, które przynosi ekstremalną pogodę na całym świecie. Wrota do nieznanego terytorium Całe pierwsze półroczne 2026 roku stało pod znakiem wybitnie wysokich temperatur panujących w światowych morzach i oceanach. Choć średnia ciepłota wynosiła 20,04°C, plasując się nieznacznie poniżej rekordowego poziomu odnotowanego w analogicznym okresie w 2024 roku, możemy mówić o rekordowych miesiącach. Wisienką na torcie okazał się czerwiec, podczas którego padł absolutny rekord wodnych temperatur. Według unijnego programu obserwacji i monitorowania oceanów Copernicus Marine Service globalna średnia wyniosła aż 20,98°C. To najwyższa zanotowana kiedykolwiek temperatura w szóstym miesiącu roku. Dyrektor instytucji Carlo Buontempo ostrzega, że obecne warunki świadczą o rozpoczęciu nowej fazy, która zaprowadzi ludzkość na „nieznane terytoria”. – Przy temperaturach oceanów na tym poziomie i El Niño na horyzoncie, w nadchodzących miesiącach prawdopodobnie będziemy świadkami padania kolejnych rekordów temperatur – zapowiada koordynator działań. El Niño w natarciu Naukowcy są zgodni – do obecnie poobijanych rekordów przyczynił się w ogromnej mierze szalejący na pacyfiku El Niño. Zjawisko to uwalnia w niektórych częściach Oceanu Spokojnego duże ilości ciepła do atmosfery, co natomiast wpływa na układy wiatrów, chmur oraz wzorce pogodowe na całym świecie. W efekcie sytuacja ta zmienia globalne układy pogodowe prowadząc do klimatycznych zaburzeń i ekstremalnych zjawisk pogodowych. Obecność El Niño sprawia, że trend wysokich temperatur w morzach i oceanach będzie się utrzymywać. Oce…

FABRIC-KOLAZ-32-29-2305527.jpg
width: 2813
height: 1875

Pasażerowie utknęli w samolocie podczas fali upałów. Temperatura sięgała 56 stopni
type: item
date: 2026-06-30T13:11:39.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Traveler
subject: bezpieczeństwo
subject: lotniska
subject: loty samolotem
subject: niemcy
subject: samoloty
subject: upał
description: Rekordowe upały, które w ostatnich dniach objęły znaczną część Europy, utrudniły życie milionom mieszkańców i podróżnych. Wysokie temperatury doprowadziły do opóźnień pociągów, problemów z infrastrukturą i licznych ostrzeżeń dla turystów. W wyjątkowo trudnej sytuacji znaleźli się również pasażerowie jednego z samolotów, który przez ponad dwie godziny pozostawał na płycie lotniska w Frankfurcie bez działającej klimatyzacji.
encoded: Potężny układ wysokiego ciśnienia sprowadził nad Europę gorące powietrze znad Afryki, a słupki rtęci w wielu krajach przekroczyły 40 stopni Celsjusza. Fala upałów objęła m.in. Niemcy, Francję, Hiszpanię, Włochy i Polskę, powodując liczne utrudnienia w funkcjonowaniu transportu i infrastruktury. Jednym z najbardziej niepokojących incydentów ostatnich dni była sytuacja na lotnisku we Frankfurcie, gdzie pasażerowie jednego z samolotów przez ponad dwie godziny przebywali w nagrzanej kabinie pozbawionej klimatyzacji. Według relacji podróżnych temperatura wewnątrz maszyny miała sięgać nawet 56 stopni Celsjusza. 56 stopni w kabinie samolotu. Pasażerowie zaczęli wzywać pomoc To miał być rutynowy wakacyjny lot z Frankfurtu do tureckiej Antalyi, jednego z najpopularniejszych kierunków wybieranych przez europejskich turystów podczas sezonu letniego. Zamiast startu pasażerowie Boeinga 737 linii SunExpress spędzili jednak ponad dwie godziny na rozgrzanej płycie lotniska, czekając na rozwiązanie problemów technicznych. W tym czasie temperatura w kabinie zaczęła gwałtownie rosnąć. Według relacji podróżnych oraz niemieckich mediów wewnątrz maszyny mogło być nawet 56 stopni Celsjusza, choć oficjalnie wartości tej nie potwierdzono. Na publikowanych w sieci nagraniach widać pasażerów próbujących ochłodzić się wachlowaniem i rozpiętymi ubraniami, a część osób miała doświadczać objawów przegrzania oraz ataków paniki. Szczególnie trudna sytuacja dotyczyła rodzin podróżujących z dziećmi i niemowlętami. Jedna z pasażerek cytowana przez niemieckie media opisywała, że „upał był nie do zniesienia”, a część osób zaczęła płakać i krzyczeć z bezsilności. Według jej relacji jeden z podróżnych posiadał termometr wskazujący temperaturę przekraczającą 50 stopni Celsjusza. Inni pasażerowie twierdzili, że przez długi czas nie otrzymywali informacji, kiedy sytuacja zostanie rozwiązana i czy możliwe będzie opuszczenie pokładu. Ostatecznie część podróżnych zdecydowała się samodzielnie zadzwonić pod numer…

shutterstock2007694655-1e664f7.jpg
width: 3000
height: 2000

Gdy człowiek „gotuje się od środka”. Udar cieplny to jeden z najbardziej niszczycielskich stanów organizmu. Liczy się każda minuta
type: item
date: 2026-06-30T10:21:01.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: akcja ratunkowa
subject: medycyna
subject: udar cieplny
subject: upał
description: Jak rozpoznać udar cieplny i jak udzielić pierwszej pomocy? Gdy temperatura ciała drastycznie rośnie, liczy się każda minuta. Dr Janusz Sokołowski z Kliniki Medycyny Ratunkowej we Wrocławiu tłumaczy, czym jest udar, kto jest szczególnie narażony i co robić, gdy go podejrzewamy.
encoded: Udar cieplny to coś więcej niż silne przegrzanie: to jeden z najcięższych stanów bezpośredniego zagrożenia życia. Trafiający na SOR pacjenci z udarem znajdują się zazwyczaj już w stanie krytycznym. Jak podkreśla w rozmowie z PAP dr n. med. Janusz Sokołowski, specjalista medycyny ratunkowej i szef Kliniki Medycyny Ratunkowej we Wrocławiu, podczas udaru temperatura wewnętrzna ciała przekracza możliwości termoregulacyjne człowieka. Temperatura głęboka: klucz do niszczycielskiej siły udaru Kluczowym parametrem jest tu tzw. temperatura głęboka, mierzona wewnątrz organizmu (np. w przełyku lub odbytnicy), która po przekroczeniu 40 stopni Celsjusza zwiastuje katastrofę. Choć granica ta jest umowna i zależy od ogólnej kondycji pacjenta, jej przekroczenie uruchamia kaskadę zniszczeń, którą dr Sokołowski porównuje do „gotowania się” organizmu od środka. W obliczu takiej temperatury ustaje pocenie, a skóra chorego staje się sucha jak pergamin i gorąca. Udar cieplny to nie to samo co udar słoneczny - ten pierwszy jest stanem znacznie poważniejszym. Sepsa termiczna i denaturacja białek Głównym mechanizmem niszczącym ciało podczas udaru jest denaturacja białek, które pod wpływem wysokiej temperatury tracą swoją strukturę i właściwości, co prowadzi do obumierania komórek. Dr Sokołowski wskazuje, że udar cieplny to postępująca niewydolność wielonarządowa, a nie problem jednego organu. Jednym z najbardziej przerażających procesów jest tzw. sepsa termiczna, wywołana rozszczelnieniem ścian jelit. W normalnych warunkach stanowią one barierę dla bakterii, jednak przy udarze drobnoustroje i ich toksyny przenikają do krwiobiegu, wywołując gwałtowną reakcję zapalną w całym ciele. Równolegle postępuje niewydolność serca, które pompuje coraz mniej krwi, oraz płuc, których pęcherzyki wypełniają się płynem, co uniemożliwia skuteczną wymianę gazową i często wymaga natychmiastowego podłączenia pacjenta do respiratora. Kolejny etap udaru: rabdomioliza i obrzęk mózgu Kolejnym etapem tej tragicznej …

udar-cieplny-d409ad7.jpg
width: 4728
height: 3252

Polska w objęciach ekstremalnej pogody. Rekord ciepła, nawałnice i kolejna fala upałów na horyzoncie
type: item
date: 2026-06-29T10:30:23.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: europa
subject: pogoda
subject: polska
subject: rekordy
subject: upał
description: Historyczny upał nad Polską przyniósł nowy rekord ciepła. Upał wciąż wisi nad centralną i wschodnią częścią Polski, a zachodnia część kraju notuje gwałtowne nawałnice wywołane przez przechodzący front atmosferyczny. Prognozy są bezlitosne: pokazują kolejną falę upałów nadciągającą nad Europę.
encoded: To było do przewidzenia, ale i tak jest niezwykłe: Polska ma nowy rekord temperatury, który wynosi 40,5 stopnia Celsjusza. Historyczny upał wciąż wisi nad centrum i wschodem kraju, podczas gdy zachód zmaga się z nawałnicami przyniesionymi przez front atmosferyczny. Tymczasem 10-dniowe prognozy pogody dla Europy przewidują kolejną falę upałów, która, według różnych modeli, w Hiszpanii i Francji znów może przynieść temperatury powyżej 40 stopni. Czy dotrze do Polski? Tego na razie nie wiemy. Rekord temperatury w Polsce, pobity po ponad stu latach Niedziela, 28 czerwca, oraz panująca fala ekstremalnych upałów, zapisały się na kartach polskiej meteorologii. Padł historyczny rekord temperatury. Według oficjalnych danych przekazanych przez IMGW, w Słubicach termometry wskazały 40,5 stopnia Celsjusza, a w Toruniu 40,3 stopnia. Tym samym pobity został dotychczasowy rekord z lipca 1921 roku, kiedy w Prószkowie (woj. opolskie) odnotowano 40,2 stopnia. Rzeczniczka IMGW, Agnieszka Prasek, podkreśliła, że obecna fala upałów wpisuje się w długofalowy proces zmian klimatu, a zjawiska określane niegdyś jako „raz na pokolenie” stają się niemal coroczną normą. Wysokie temperatury nie opuszczą kraju również w poniedziałek – w Warszawie prognoza przewiduje 39 stopni, a w Lublinie i Rzeszowie 38 stopni Celsjusza. Front atmosferyczny: silne nawałnice na zachodzie Podczas gdy wschodnia połowa kraju pozostaje w strefie afrykańskiego upału, nad zachodnią i północno-zachodnią Polskę wkroczył front atmosferyczny, który przyniósł gwałtowne zjawiska. Zderzenie dwóch mas powietrza doprowadziło do rozwoju superkomórek burzowych. Już w niedzielę wieczorem pierwsi łowcy burz donosili o zniszczeniach w województwie lubuskim i wielkopolskim. W miejscowościach takich jak Skrzatusz czy Strzelce Krajeńskie nawałnice zrywały dachy, łamały drzewa i niszczyły zaparkowane samochody. Odnotowano opady gradu o średnicy przekraczającej 3 cm, a lokalnie nawet 5–7 cm. Prędkość wiatru w porywach osiągała 100 km/h,…

FABRIC-KOLAZ-32-c305738.jpg
width: 1575
height: 1050

Nie tylko psy i koty – także drób i trzoda. Ministerstwo Rolnictwa wydało zalecenia na upały
type: item
date: 2026-06-27T06:19:50.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: koty
subject: psy
subject: rolnictwo
subject: upał
subject: wieś
subject: zwierzęta
description: Jak chronić zwierzęta przed upałem? Ministerstwo Rolnictwa opublikowało wytyczne dla właścicieli psów, kotów i zwierząt gospodarskich. Oto, jak skutecznie ochronić je przed przegrzaniem i odwodnieniem.
encoded: Wiedza o tym, jak chronić przed upałem psy i koty jest już dość powszechna – ale nigdy dość przypominania. Wciąż zdarzają się przypadki tragiczniej niewiedzy, które skutkują śmiercią zwierząt, np. pozostawianie ich w nasłonecznionym samochodzie. Przed nadchodzącą, rekordową falą upałów, głos zabrało też Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wydano oficjalne zalecenia, jak zadbać o dobrostan zwierząt. Oto one. Żelazne zasady opieki nad zwierzętami w upał Bez względu na gatunek zwierzęcia i to, czy mieszka z nami w domu, czy w zabudowaniach gospodarczych, trzeba spełnić te podstawowe warunki: zapewnić stały dostęp do świeżej i czystej wody; umożliwić schronienie przed bezpośrednim nasłonecznieniem; zadbać o skuteczną wentylację pomieszczeń, w których przebywają zwierzęta; ograniczać stres oraz wykonywanie zabiegów i czynności związanych z przemieszczaniem zwierząt w najgorętszych godzinach dnia; zachować szczególną ostrożność podczas transportu; częściej ich doglądać, aby szybko zauważyć pierwsze objawy przegrzania lub odwodnienia. Jak dbać o zwierzęta domowe? Warto wiedzieć, że brak zapewnienia podstawowych potrzeb zwierzęcia jest karalny – to znęcanie się, które można zgłosić na policję. Zalecenia ministerstwa są proste, ale rzeczywistość pokazuje, że wciąż nie wszyscy o nich pamiętają. Właściciele psów, kotów i innych zwierząt domowych muszą pamiętać aby: nigdy nie zostawiać zwierzęcia w samochodzie – nawet krótki postój może doprowadzić do gwałtownego wzrostu temperatury wewnątrz pojazdu i stanowić śmiertelne zagrożenie dla zwierzęcia; spacerach o odpowiednich porach – psy najlepiej wyprowadzać wcześnie rano oraz wieczorem. Należy unikać spacerów między godziną 11:00 a 17:00, gdy temperatura jest najwyższa; chronić łapy zwierzęcia przed gorącą nawierzchnią – rozgrzany asfalt czy beton mogą powodować bolesne oparzenia opuszek łap. Jeśli nawierzchnia jest zbyt gorąca dla dłoni człowieka, będzie również niebezpieczna dla psa; woda i cień – zwierzę powinno mieć przez …

upal-zwierzeta-e3e6226.jpeg
width: 7083
height: 4722

Upały w mieście: jak pomóc ptakom, jeżom i żabom? Najlepsze sposoby i najczęstsze błędy
type: item
date: 2026-06-26T11:47:41.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: miasta
subject: pomoc
subject: upał
subject: zwierzęta
description: Gdy naturalne źródła wody wysychają, miejskie ptaki i inne zwierzęta potrzebują naszego wsparcia. Tłumaczymy, jak zrobić bezpieczne poidło dla ptaków, jak chronić jeże i wiewiórki przed suszą oraz jak rozpoznać, że zwierzę potrzebuje pomocy.
encoded: Zabudowana przestrzeń w pełnym słońcu potrafi rozgrzać się do ponad 50 stopni Celsjusza. Dla miejskich zwierząt – a jest ich z roku na rok coraz więcej – fala upałów to walka o przetrwanie. Infrastruktura zatrzymuje ciepło, a naturalne źródła wody wysychają w mgnieniu oka. Wielu z nas chciałoby w tym czasie jakoś pomóc zwierzętom – ale ważne jest, aby robić to mądrze. Źle przygotowane poidło może okazać się śmiertelną pułapką, a pomoc na siłę – ogromnym stresem. Woda dla ptaków: jak dobrze zrobić poidło? Ptaki są najliczniejszymi, ale też najbardziej narażonymi na przegrzanie mieszkańcami miast. W przeciwieństwie do ssaków, nie mają gruczołów potowych. Aby się schłodzić, dyszą przez otwarty dziób, szukają cienia oraz chłodzą się w wodzie. Potrzebują jej oczywiście też do picia oraz pielęgnacji piór. Skuteczne poidło dla ptaków jest bardzo proste do zrobienia, ale diabeł tkwi w szczegółach. Powinno wyglądać następująco: Wybierz płytkie naczynie: może to być np. podstawka pod doniczkę lub duży talerz. Woda powinna mieć głębokość zaledwie kilku centymetrów (2–4 cm). Jeśli naczynie będzie odpowiednio duże, ptaki będą mogły się w nim także wykąpać, co bardzo lubią i dobrze je schładza. Bezpieczna wyspa: na środku poidła umieść np. kamień. Posłuży on ptakom jako miejsce z którego będą mogły bezpiecznie pić i gdzie mogą łatwo wylądować. Lokalizacja: postaw poidło w miejscu zacienionym, bezpiecznym, stabilnym, możliwie cichym, niedostępnym dla innych zwierząt. Powinno stać z dala od gęstych krzewów, w których mógłby czaić się np. kot, ale na tyle blisko drzew, by spłoszony ptak mógł szybko uciec. Higiena to podstawa: w upale bakterie i pasożyty mnożą się błyskawicznie. Wodę należy wymieniać nawet dwa razy dziennie, a naczynie regularnie myć gorącą wodą. Nie tylko ptaki. Jak pomagać miejskim ssakom? W miastach mieszkają nie tylko ptaki – także mnóstwo ssaków. Szczególnie te mniejsze zwierzęta są narażone na przegrzanie. Nie mogą odbyć zbyt dalekich wędrówek w poszukiwaniu wo…

ptaki-upal-548f64a.jpeg
width: 3342
height: 2228

Fizyka kontra upał: jak skutecznie zatrzymać chłód w domu i jakich błędów unikać?
type: item
date: 2026-06-26T10:08:25.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: pogoda
subject: polska
subject: upał
description: Jak skutecznie schłodzić dom w upały, nawet bez klimatyzacji? Odpowiedź tkwi w prawach termodynamiki. Wyjaśniamy, kiedy i jak wietrzyć wnętrza, zasłaniać okna oraz jakich błędów unikać, by niepotrzebnie nie nagrzać mieszkania.
encoded: Przed nami historyczna i ekstremalna fala upałów. W Polsce mogą paść rekordy temperatur, nie tylko czerwca, ale i całoroczne. Upały będą w naszym kraju coraz częstsze, dlatego warto wiedzieć jak się na nie przygotować. Nawet jeśli nie mamy klimatyzacji, wciąż możemy do pewnego stopnia panować nad temperaturą w naszych domach. Wystarczy odrobinę znać fizykę i zainspirować się rozwiązaniami od zawsze stosowanymi w gorących krajach. Oto sposoby na to, jak zatrzymać chłód w domu. Po pierwsze: kontroluj temperaturę To absolutna podstawa. Musisz wiedzieć zarówno, jaka jest temperatura za zewnątrz, jak i w domu/mieszkaniu. To pozwoli na otwarcie i zamknięcie okien w odpowiednim momencie. Po drugie: nie otwieraj okien w dzień Ten błąd popełniamy chyba najczęściej. Po chłodniejszej nocy pozostawiamy uchylone okna, gdy temperatura na zewnątrz znacznie wzrasta. Tak tracimy cały chłód, który udało się zatrzymać w nocy. Okna w upał otwieramy tylko wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest niższa niż wewnątrz. W bardzo gorące dni może to być nawet dość późny wieczór. Najważniejszy czas w walce z upałem to noc. To wtedy otwieramy wszystko, co się da i schładzamy mieszkanie, w miarę możliwości robiąc przeciąg. Ten chłód (albo, naukowo mówiąc, brak ciepła), odpowiednio „uwięziony” zostanie z nami przez większość kolejnego dnia. Ważne, aby wietrzenie trwało długo, najlepiej aż do rana. Dzięki temu schłodzi się nie tylko powietrze w mieszkaniu, ale i ściany oraz meble, które kumulują dużo ciepła. Ta strategia zapewni nam też lepszy sen, o co w upały dużo trudniej. Po trzecie: zasłoń okna, ale mądrze Wyeksponowana na światło słoneczne szyba działa jak złodziej ciepła. W miarę możliwości zasłoń wszystkie nasłonecznione okna, najlepiej jak najbliżej szyb – to zapobieganie wytworzeniu się warstwy gorącego powietrza np. przed zasłoną. Rolety lub żaluzje wewnątrz nie powinny być ciemne lub czarne – będą pochłaniać zbyt dużo ciepła i wypromieniowywać je do mieszkania. Najskuteczniejsze w walce…

upal-b60fb34.jpeg
width: 3868
height: 2800