10 nieoczywistych pomysłów na weekend w Polsce. Nie tylko góry i morze
Szukasz pomysłu na weekend z rodziną lub z przyjaciółmi? Oto 10 kierunków w Polsce, które potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych piechurów. W gronie dziennikarzy National Geographic Traveler przygotowaliśmy propozycje podróżnicze po Polsce dla osób szukających nieoczywistych miejsc, bliskości natury i autentycznych regionalnych klimatów. Poza popularnymi szlakami czekają tu dzikie krajobrazy, pogranicza kultur, uzdrowiska z czystym powietrzem i niezwykłe formy geologiczne, które pokazują Polskę z zupełnie innej strony.
Spis treści: Kraina Lessowych Wąwozów – polska Toskania w wersji dzikiej Hajnówka – brama do Puszczy Białowieskiej i wielokulturowości Roztoczański Park Narodowy – kraina wody, lasów i koników polskich Łuk Mużakowa – geologiczny fenomen i krajobraz jak z innej planety Śląsk Cieszyński – pogranicze kultur i tradycji Gołdap – uzdrowisko na końcu Polski Mazury Zachodnie – cisza, przestrzeń i mniej oczywiste jeziora Kościerzyna – serce Kaszub Chojnice – historia i brama do Borów Tucholskich Akwedukt w Fojutowie – inżynieria w środku lasu Polska wciąż potrafi zaskakiwać nawet doświadczonych podróżników. Poza oczywistymi kierunkami – Tatrami, Trójmiastem czy Krakowem – istnieją miejsca mniej znane, a jednocześnie niezwykle różnorodne krajobrazowo i kulturowo. To regiony, w których natura, historia i lokalna tożsamość tworzą wyjątkowy klimat, często porównywany do zagranicznych destynacji. Poniższa lista to inspiracyjny przegląd 10 miejsc w Polsce, które nie są masowe, a potrafią dostarczyć intensywnych wrażeń: od surowych form geologicznych, przez wielokulturowe pogranicza, po obszary idealne dla osób szukających ciszy, aktywności i autentyczności. Kraina Lessowych Wąwozów – polska Toskania w wersji dzikiej Kraina Lessowych Wąwozów w województwie lubelskim to największe skupisko wąwozów lessowych w Europie, powstałych w wyniku wielowiekowego oddziaływania wody opadowej, procesów erozyjnych i specyficznej budowy geologicznej lessu. Miękka, pylasta skała sprzyjała tworzeniu głębokich parowów, które dziś osiągają kilkanaście metrów głębokości i ciągną się kilometrami, tworząc naturalne korytarze i labirynty. Charakterystyczną cechą tego obszaru jest silna zmienność krajobrazu w zależności od pory roku. Wiosną wąwozy są wilgotne, intensywnie zielone i pełne ptasich siedlisk, latem dają przyjemny cień, jesienią zachwycają paletą barw lessowych ścian i liści, a zimą przybierają niemal baśniowy charakter. Region ma także duże znaczenie przyrodnicze i kulturowe. Wąwozy pełnią funkcję naturalnych korytarzy ekologicznych, a otaczające je pola i sady tworzą mozaikowy krajobraz typowy dla wschodniej Polski. To właśnie tutaj można obserwować tradycyjne formy rolnictwa, stare sady i lessowe drogi, które od wieków służyły lokalnym społecznościom. To miejsce szczególnie docenią: miłośnicy pieszych wędrówek, nordic walkingu i fotografii krajobrazowej, osoby szukające alternatywy dla zatłoczonych parków narodowych, turyści zainteresowani geoturystyką, krajobrazami rolniczymi i ciszą. Dodatkowym atutem regionu jest bliskość Kazimierza Dolnego, znanego z artystycznej atmosfery, Nałęczowa o uzdrowiskowym charakterze oraz lokalnych winnic i gospodarstw agroturystycznych, co pozwala połączyć aktywny wypoczynek z elementami turystyki kulinarnej i enoturystyki. Hajnówka – brama do Puszczy Białowieskiej i wielokulturowości Hajnówka to miasto położone na styku kultur, które od lat pełni rolę głównej bramy do Puszczy Białowieskiej. Jednocześnie jest to miejsce o wyraźnie zaznaczonej tożsamości lokalnej, kształtowanej przez prawosławie, tradycje białoruskie, polskie i dawne wpływy pogranicza wschodniego. Ta różnorodność widoczna jest zarówno w architekturze, jak i w codziennym życiu mieszkańców. Miasto stanowi ważny punkt dla turystyki przyrodniczej, oferując łatwy dostęp do szlaków pieszych, rowerowych i ścieżek edukacyjnych, prowadzących w głąb jednego z najcenniejszych ekosystemów Europy. Puszcza Białowieska zachowała naturalne procesy przyrodnicze, które w innych częściach kontynentu zanikły setki lat temu, co czyni ją wyjątkowym miejscem do obserwacji fauny i flory. Największe atuty Hajnówki to: bliskość ostatniego pierwotnego lasu nizinnego w Europie, Sobór Świętej Trójcy – monumentalna świątynia o wyjątkowej akustyce i nowoczesnej bryle, spokojne tempo życia oraz kontakt z naturą bez nadmiaru komercyjnej infrastruktury. Hajnówka pełni także funkcję centrum kultury regionu, gdzie odbywają się wydarzenia związane z muzyką cerkiewną, folklorem i tradycją wschodniego pogranicza. Lokalna kuchnia, oparta na prostych, sezonowych składnikach, stanowi dodatkowy element poznawania regionu. To kierunek idealny dla osób szukających ciszy, refleksji i autentycznego kontaktu z przyrodą, a także dla podróżników zainteresowanych kulturą pogranicza i turystyką odpowiedzialną, opartą na szacunku dla środowiska naturalnego. Roztoczański Park Narodowy – kraina wody, lasów i koników polskich Roztoczański Park Narodowy obejmuje fragment Wyżyny Roztoczańskiej, gdzie łagodne wzniesienia, źródłowe rzeki i rozległe kompleksy leśne tworzą harmonijny, niemal sielankowy krajobraz. To obszar o wyjątkowo dobrze zachowanej równowadze przyrodniczej, w którym natura wciąż wyznacza rytm życia. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów parku są koniki polskie, czyli potomkowie dawnych tarpana. Zwierzęta te żyją na specjalnych ostojach w warunkach zbliżonych do naturalnych, pełniąc ważną rolę w utrzymaniu otwartych przestrzeni i różnorodności biologicznej. Ich obecność jest nie tylko atrakcją turystyczną, ale również częścią czynnej ochrony przyrody. Roztocze wyróżnia się dużą ilością wód powierzchniowych i źródlisk, dzięki czemu rzeki zachowują krystaliczną czystość i naturalny charakter. Doliny rzeczne tworzą siedliska dla wielu gatunków ptaków, płazów i bezkręgowców, co czyni region atrakcyjnym dla miłośników obserwacji przyrody. Roztocze zachwyca: krystalicznie czystymi rzekami, idealnymi do kajakarstwa i spokojnych spływów, trasami pieszymi i rowerowymi o niskim stopniu trudności, dostosowanymi także do rodzin z dziećmi, bogactwem flory i fauny strefy przejściowej, gdzie spotykają się wpływy wschodnie i zachodnie. To doskonałe miejsce na slow travel, regenerujący wypoczynek blisko natury oraz reset od miejskiego hałasu, bez konieczności rezygnowania z komfortu i dostępnej infrastruktury turystycznej. Łuk Mużakowa – geologiczny fenomen i krajobraz jak z innej planety Park Mużakowski to unikatowa formacja polodowcowa, powstała w wyniku działalności lądolodu, który zdeformował warstwy geologiczne, tworząc charakterystyczny, łukowaty układ terenu. Obszar ten rozciąga się po obu stronach granicy polsko-niemieckiej i jest jednym z najbardziej niezwykłych krajobrazów geologicznych w Polsce. Najbardziej rozpoznawalnym elementem regionu są kolorowe jeziora poeksploatacyjne, powstałe na terenach dawnego górnictwa węgla brunatnego. Ich intensywne barwy – od mlecznego błękitu, przez zieleń, po głęboką czerwień – są efektem naturalnych procesów chemicznych zachodzących w wodzie i podłożu, a nie ingerencji człowieka. Łuk Mużakowa to także przykład miejsca, gdzie przyroda przejmuje tereny poprzemysłowe, stopniowo przekształcając je w atrakcyjne krajobrazowo przestrzenie. Dawne wyrobiska, hałdy i kanały wodne stały się dziś elementem szlaków pieszych i rowerowych, umożliwiających poznanie historii regionu w terenie. Dlaczego to miejsce zaskakuje? krajobrazem przypominającym Islandię lub Park Yellowstone, rzadko spotykanym w tej części Europy, możliwością eksploracji dawnych terenów górniczych w bezpiecznej, udostępnionej formie, statusem światowego geoparku UNESCO, podkreślającym jego znaczenie naukowe i edukacyjne. To propozycja dla osób ciekawych nieoczywistej przyrody, geologii i turystyki poznawczej, a także dla podróżników, którzy chcą zobaczyć, jak natura i historia przemysłu mogą współistnieć w jednym krajobrazie. Śląsk Cieszyński – pogranicze kultur i tradycji Śląsk Cieszyński to region o wyjątkowo złożonej historii, w którym przez stulecia przenikały się wpływy polskie, czeskie i austriackie, pozostawiając trwały ślad w krajobrazie kulturowym. Ta wielowarstwowość widoczna jest nie tylko w architekturze miast i wsi, ale także w codziennych zwyczajach, języku i kuchni regionalnej, które do dziś stanowią ważny element lokalnej tożsamości. Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc regionu jest Cieszyn – miasto podzielone granicą, gdzie jedna część należy do Polski, a druga do Czech. Naturalna granica na rzece Olzie przez lata kształtowała specyficzny model współistnienia dwóch społeczności, co dziś przekłada się na wyjątkową atmosferę pogranicza i bogatą ofertę kulturalną. Śląsk Cieszyński wyróżnia się również silną tradycją protestancką, rzadką w skali kraju. Zabytkowe kościoły, cmentarze i instytucje społeczne świadczą o długiej historii współistnienia różnych wyznań i kultur. Obok nich funkcjonują lokalne festiwale, wydarzenia folklorystyczne i regionalna kuchnia, w której widoczne są wpływy kuchni środkowoeuropejskiej. Najważniejsze wyróżniki regionu: Cieszyn jako miasto podzielone granicą, będące symbolem historii pogranicza, silna tożsamość lokalna oraz widoczne tradycje protestanckie, bliskość Beskidów, oferujących liczne szlaki górskie i widokowe trasy spacerowe. To idealny kierunek dla osób zainteresowanych historią, etnografią i turystyką kulturową, które chcą poznać region o wyraźnym charakterze i autentycznym dziedzictwie. Gołdap – uzdrowisko na końcu Polski Gołdap, położona na północno-wschodnim krańcu kraju, jest jednym z najbardziej wysuniętych na wschód miast w Polsce i jednocześnie miejscem, które kojarzy się z ciszą, przestrzenią i czystym środowiskiem naturalnym. Region ten uchodzi za jeden z obszarów o najlepszej jakości powietrza, co w połączeniu z naturalnymi warunkami klimatycznymi stworzyło podstawy do rozwoju funkcji uzdrowiskowej. Status uzdrowiska wynika z połączenia specyficznego mikroklimatu, bogactwa zieleni oraz infrastruktury nastawionej na zdrowie i rekreację. Centralnym punktem jest park zdrojowy z tężniami solankowymi, które sprzyjają poprawie funkcjonowania układu oddechowego i ogólnemu odprężeniu. Gołdap to także miejsce całorocznego wypoczynku. Zimą region przyciąga miłośników sportów zimowych dzięki trasom narciarskim i biegowym, latem natomiast oferuje rozbudowaną sieć szlaków pieszych i rowerowych, prowadzących przez lasy, wzgórza i tereny przygraniczne. Na miejscu znajdziesz: tężnie solankowe i park zdrojowy sprzyjające regeneracji organizmu, zimą trasy narciarskie, latem szlaki piesze i rowerowe, bliskość granicy oraz krajobrazy nawiązujące do Suwalszczyzny. To propozycja dla osób szukających zdrowotnego wypoczynku bez tłumów, kontaktu z naturą i miejsca, w którym można zwolnić tempo oraz zadbać o dobre samopoczucie. Mazury Zachodnie – cisza, przestrzeń i mniej oczywiste jeziora Mazury Zachodnie to część Pojezierza Mazurskiego, która pozostaje poza głównym nurtem masowej turystyki, dzięki czemu zachowała kameralny, spokojny charakter. Brak dużych kurortów i imprezowych marin sprawia, że region ten wybierają osoby ceniące kontakt z naturą, przestrzeń i autentyczność. Krajobraz Mazur Zachodnich tworzą rozległe jeziora połączone kanałami, pagórkowate tereny polodowcowe oraz lasy, które sprzyjają wypoczynkowi aktywnemu, ale bez presji tłumów. To obszar szczególnie atrakcyjny dla żeglarzy, którzy preferują spokojną żeglugę i noclegi w naturalnym otoczeniu, a nie zatłoczone porty. Region oferuje: doskonałe warunki do żeglarstwa i sportów wodnych, w tym kajakarstwa i paddleboardingu, mniejsze miejscowości z lokalną gastronomią i rodzinnymi pensjonatami, krajobrazy sprzyjające turystyce niespiesznej, długim spacerom i wycieczkom rowerowym. Mazury Zachodnie to propozycja dla tych, którzy nie szukają festiwalowej atmosfery, lecz chcą doświadczyć jezior w ich najbardziej naturalnej, spokojnej odsłonie. Kościerzyna – serce Kaszub Kościerzyna uznawana jest za jedno z najważniejszych miast Kaszub, regionu o silnie zakorzenionej tożsamości językowej, kulturowej i obyczajowej. Miasto pełni funkcję lokalnego centrum administracyjnego i kulturalnego, a jednocześnie zachowuje kameralny charakter, typowy dla kaszubskich miejscowości. Dzięki położeniu wśród jezior i lasów Kościerzyna stanowi doskonałą bazę wypadową do zwiedzania Kaszub: zarówno tych bardziej turystycznych, jak i mniej znanych, spokojnych zakątków. W okolicy znajdują się liczne trasy piesze i rowerowe, a także obiekty prezentujące dziedzictwo materialne i niematerialne regionu. Na uwagę zasługują: kultura kaszubska oraz rozwinięte regionalne muzealnictwo, kuchnia oparta na lokalnych produktach, prostych recepturach i sezonowości, dostęp do tras pieszych i rowerowych, prowadzących przez lasy i pagórkowaty teren. To dobry wybór dla osób chcących poznać Polskę regionalną „od środka”, z dala od masowych atrakcji, w rytmie wyznaczanym przez lokalne tradycje i przyrodę. Chojnice – historia i brama do Borów Tucholskich Chojnice to miasto o wyraźnie średniowiecznym rodowodzie, którego układ urbanistyczny i zabytkowa zabudowa do dziś przypominają o jego strategicznym znaczeniu handlowym i obronnym. Jednocześnie jest to jedno z najważniejszych miast regionu, pełniące rolę naturalnej bramy do Borów Tucholskich – jednego z największych kompleksów leśnych w Polsce. Zachowane fragmenty murów miejskich, bramy oraz historyczne centrum tworzą spójną przestrzeń, w której historia przenika się z nowoczesnym życiem lokalnym. Chojnice oferują bogaty kalendarz wydarzeń kulturalnych, festiwali i inicjatyw społecznych, które przyciągają zarówno mieszkańców, jak i turystów zainteresowanych kulturą regionalną. Miasto wyróżnia się: zachowanymi murami obronnymi i zabytkowym układem starego miasta, rozwiniętą ofertą kulturalną, obejmującą wydarzenia plenerowe i instytucje kultury, świetnym położeniem dla aktywnej turystyki leśnej, rowerowej i kajakowej. Dzięki bliskości lasów, jezior i rzek Chojnice są idealnym miejscem dla osób, które chcą połączyć zwiedzanie historycznego miasta z aktywnym wypoczynkiem na łonie natury. To przykład miasta, które harmonijnie łączy funkcję historyczną i przyrodniczą. Akwedukt w Fojutowie – inżynieria w środku lasu Akwedukt w Fojutowie to największa i najbardziej imponująca budowla hydrotechniczna tego typu w Polsce, zlokalizowana w sercu Borów Tucholskich. Obiekt powstał w XIX wieku jako element rozbudowanego systemu melioracyjnego i do dziś stanowi przykład zaawansowanej myśli inżynieryjnej swojej epoki. Konstrukcja umożliwia skrzyżowanie dwóch cieków wodnych na różnych poziomach – jedna rzeka przepływa nad drugą, nie mieszając się z jej nurtem. To rozwiązanie, rzadko spotykane na skalę krajową, budzi zainteresowanie zarówno miłośników historii techniki, jak i osób poszukujących nietypowych atrakcji turystycznych. Dlaczego warto tu przyjechać? unikatowa hydrotechniczna konstrukcja, wyróżniająca się skalą i precyzją wykonania, położenie wśród Borów Tucholskich, sprzyjające spacerom i aktywnemu wypoczynkowi, ciekawy punkt na trasie rowerowej lub kajakowej, łatwy do połączenia z innymi atrakcjami regionu. Akwedukt w Fojutowie jest dowodem na to, że polska infrastruktura historyczna potrafi być równie fascynująca jak klasyczne zabytki architektury, a jednocześnie doskonale wpisuje się w naturalny krajobraz otaczających lasów. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Urokliwa wieś niedaleko polskiej granicy mierzy się turystycznym problemem. Obiekt może opuścić listę UNESCO
Głosy mieszkańców słowackiej wsi Vlkolínec pokazują, że wraz ze wzrostem prestiżu danego miejsca nie zawsze rośnie komfort życia jego mieszkańców. Tłumy turystów, które zaczęły oblegać miejscowość po wpisaniu jej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, na trwałe zmieniły lokalny krajobraz i codzienne funkcjonowanie wsi. Dziś mieszkańcy apelują o wykreślenie Vlkolínca z tego zaszczytnego grona i przywrócenie normalności w swojej miejscowości.
Wieś Vlkolínec została w 1993 roku wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Gremium doceniło oryginalną drewnianą architekturę, której powstanie datuje się na XIX wiek. Innym czynnikiem, dzięki któremu wioska została włączona do tego prestiżowego grona, był fakt, że Vlkolínec był wówczas zamieszkiwany przez niemal 30 osób. 33 lata później liczba mieszkańców słowackiej wsi jest zdecydowanie mniejsza, a jednym z powodów tego stanu rzeczy jest wzrost turystycznej popularności tego urokliwego miejsca. Dom jak muzeum – z czym musi się mierzyć Vlkolínec? Vlkolínec stał się jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych naszego południowego sąsiada. Co roku wioskę odwiedza około 100 tys. turystów, chętnych zanurzyć się w realiach XIX-wiecznej wsi. Problem polega na tym, że większość odwiedzających, podziwiając piękno tamtejszej zabudowy, nie bierze pod uwagę komfortu życia jej mieszkańców. Choć w Vlkolíncu znajdują się pokazowe domostwa udostępnione do regularnego zwiedzania, spragnieni wrażeń turyści zaglądają również do innych – zamieszkanych – domów, zakłócając w ten sposób codzienne życie mieszkańców. Obywatele słowackiej wsi podkreślają, że problem nadmiernego ruchu turystycznego pojawił się po wpisaniu osady na listę UNESCO. Od tamtej pory odwiedzający przestali traktować Vlkolínec jako miejsce czyjegoś życia, rozpoczynając intensywną ekspansję turystyczną. Drewniane chałupy wraz z ich mieszkańcami – w oczach przyjezdnych – stały się namacalnymi eksponatami skansenu etnograficznego, w który przeobrażono wieś. Jak turystyka zmieniła słowacką wieś? Mieszkańcy Vlkolíńca muszą mierzyć się z wieloma problemami wynikającymi ze zmian zachodzących w osadzie. Wzmożony ruch turystyczny przyczynił się m.in. do masowej emigracji z wioski – od 1993 roku, kiedy została wpisana na listę UNESCO, populacja miejscowości zmniejszyła się niemal o połowę. Obecnie na stałe osadę zamieszkują cztery rodziny, łącznie 14 osób. Zmiany dotyczą również wyglądu współczesnego Vlkolíńca. Niepohamowany napływ turystów wymusił na zarządcach wprowadzenie licznych zakazów. Problem w tym, że restrykcje te często nie są przestrzegane. Mimo obowiązującego zakazu poruszania się po wsi rowerami, mieszkańcy regularnie skarżą się na turystów wybierających właśnie ten środek transportu. Miejscowość dotknęło także zjawisko komercjalizacji turystyki. Mnożące się stoiska z pamiątkami oraz bary serwujące jedzenie na wynos rażąco kłócą się z oryginalnym wyglądem wioski. Niekontrolowany rozwój turystyki prowadzi do sytuacji, w której rdzenni mieszkańcy zaczynają mieć mniej praw niż przyjezdni, zatrzymujący się na chwilę turyści. Już teraz obywatele Vlkolíńca nie mogą hodować zwierząt, ani uprawiać niewielkich działek, co dawniej było naturalnym elementem wiejskiego życia. Czy wieś opuści prestiżowe grono UNESCO? Ekspert ds. dziedzictwa kulturowego Miloš Dudáš podkreśla, że Vlkolínec został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO ze względu na swój „żywy” charakter. To fakt, że wieś była faktycznie zamieszkana, sprawił, iż nie była ona „martwym skansenem”, lecz tętniącym życiem miejscem z unikalną drewnianą architekturą. Problem polega na tym, że popularyzacja osady przyniosła jej zarówno prestiż, jak i odebrała – wcześniej docenianą – autentyczność. Wieloletni mieszkaniec Vlkolíńca, Anton Sabucha, w rozmowie ze słowackim dziennikiem „Denník N” mówi o działalności międzynarodowej organizacji wprost: – UNESCO chroni domy, ale nie ludzi. Słowa te w jasny sposób pokazują, jak mieszkańcy wsi postrzegają przynależność do listy UNESCO. Pozostaje jednak pytanie, czy ewentualne wykreślenie Vlkolíńca z listy faktycznie doprowadziłoby do zmniejszenia liczby turystów. Pewne jest natomiast, że konserwatorskie restrykcje narzucone przez organizację z siedzibą w Paryżu byłyby wówczas łatwiejsze do zniesienia. Nie jest to jednak jedyna – ani nawet największa – bolączka mieszkańców tej słowackiej wioski. Źródło: The Slovak Spectator Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Dziennikarz Travelera poleciał do Tel Awiwu. „Tego napięcia nie da się znieść”
MSZ odradza podróże do Izraela. Turyści i pielgrzymi z Polski podróżują tam z... aplikacją ostrzegającą przed nalotami. Sprawdziliśmy, jak wygląda sytuacja w Tel Awiwie w 2026 r.
Spis treści: Pielgrzymi i plażowicze Życie na promenadzie Kulinarna codzienność z telefonem w ręku Ślady na murach Napięcie trudne do zniesienia Ta podróż bardzo się różniła od innych. Zanim w ogóle spakowałem walizkę, musiałem dopełnić procedur, o których jeszcze kilka lat temu bym nie pomyślał, planując podróż nad Morze Śródziemne. Pierwszy krok: rejestracja w systemie „Odyseusz” polskiego MSZ – na wypadek konieczności nagłej ewakuacji. Drugi: złożenie wniosku o ETA-IL. To nowy, bezwzględny wymóg izraelskich służb granicznych – elektroniczne zezwolenie na wjazd, bez którego nie zostanę wpuszczony na pokład samolotu. Ale najważniejsza była instalacja aplikacji „Tzeva Adom” (Red Alert). To system wczesnego ostrzegania zintegrowany z obroną cywilną, który wyciem syreny informuje o nadlatujących rakietach i daje sekundy na znalezienie schronienia. Codziennie przed wylotem śledziłem też doniesienia z Bliskiego Wschodu. Zastanawiałem się nie nad tym, nie jaka będzie pogoda, ale czy przestrzeń powietrzna pozostanie otwarta. To była podróż nerwowa od samego początku. Pielgrzymi i plażowicze Ląduję na lotnisku Ben Guriona w ciągu dnia. Jestem tu pod koniec stycznia, kilka dni po tym, gdy duża część grupy Lufthansy zawiesiła rejsy nocne do Tel Awiwu. Ryzyko operacyjne i trudności w identyfikacji zagrożeń po zmroku uznano za zbyt wysokie. Ze mną turyści i pielgrzymi z Polski, którzy przylecieli bezpośrednio LOT-em (nasz narodowy przewoźnik, podobnie jak linia Wizz Air, realizuje połączenia do Tel Awiwu). Hala przylotów jest cichsza niż zwykle. Czekając na bagaż, wdaję się w rozmowę z mężczyzną stojącym obok. To Marek, pilot wycieczek, który właśnie przyleciał z grupą z Polski. Mimo że nasze MSZ odradza podróże (komunikat „Nie podróżuj”), on jest tu regularnie. – Ludzie pytają mnie: czy tam nie strzelają? – mówi, obserwując przesuwające się walizki. – Odpowiadam im faktami: konflikt toczy się punktowo. Jerozolima czy Galilea to miejsca, które żyją z turystów i są relatywnie bezpieczne. Pielgrzymi mają inną motywację niż plażowicze. Dla nich chęć dotknięcia miejsc świętych jest silniejsza niż strach. Często mówią mi: „Z Bogiem bezpieczniej niż w domu”. Oczywiście omijamy szerokim łukiem północną granicę z Libanem i okolice Strefy Gazy. Odbieramy bagaże. On rusza do swojej grupy, która mimo wojny chce zobaczyć Jerozolimę. Ja wsiadam do taksówki i jadę do Tel Awiwu. Statystyki są nieubłagane – z rekordowych 4,5 miliona turystów w 2019 roku, ruch skurczył się o blisko 80 procent. Życie na promenadzie Melduję się w hotelu Metropolitan – recepcjonistka mówi, że niemal wszystkie pokoje są zajęte. Wybór tego miejsca był strategiczny: druga linia zabudowy od morza, ale przede wszystkim dostępność schronu, do którego biegnie się stąd niespełna minutę. Wychodzę na miasto, by przyjrzeć się, jak Tel Awiw funkcjonuje w trzecim roku konfliktu. Największy dysonans poznawczy czeka na nadmorskiej promenadzie (Tayelet). To tutaj skupia się życie towarzyskie i sportowe miasta. W niedzielę rano wzdłuż wybrzeża mijają mnie biegacze, spacerowicze, rowerzyści i użytkownicy hulajnóg elektrycznych. Na plażach Gordon, Frishman i Bograshov słychać charakterystyczny, rytmiczny stukot piłeczek – to matkot, narodowy sport plażowy Izraela. Plażowiczów nie jest jednak zbyt wielu, jakaś grupka ćwiczy w siłowni na świeżym powietrzu, inni odpoczywają na kocach albo leżakach. Ten sielankowy obrazek jest jednak pocięty elementami wojennymi. Pomiędzy turystami spacerują patrole. To charakterystyczny widok dla dzisiejszego Izraela: młode żołnierki i żołnierze z długą bronią automatyczną przewieszoną przez ramię. Nie wszyscy są na służbie – piją kawę, jedzą lody, rozmawiają, ale broń jest nieodłącznym elementem ich garderoby, tak naturalnym jak plecak czy torebka. W witrynach wielu lokali, wciśnięte między reklamy piwa a menu, widnieją naklejki z napisem „Peace” oraz wszechobecne flagi narodowe. Na deptaku spotykam też parę turystów z Polski. Przylecieli bezpośrednim rejsem. – Wahaliśmy się – przyznaje mężczyzna. – Ale znajomi na miejscu mówili: przyjeżdżajcie. I faktycznie, tu na deptaku czujemy się bezpiecznie, choć z tyłu głowy mamy świadomość zagrożenia – słyszę. Kulinarna codzienność z telefonem w ręku Idę na rynek Levinsky. Sklepy z orzechami, przyprawami i chałwą pełne są klientów. Wchodzę do słynnej restauracji M25. Jest pełno. Kucharze w otwartej kuchni serwują podroby i steki, panuje gwar. Ale zachowanie gości uległo zmianie. Telefony komórkowe nie są schowane w kieszeniach czy torebkach. Leżą na stołach, ekranami do góry. To nowy odruch społeczny – ciągłe monitorowanie powiadomień z aplikacji alarmowych. Ludzie jedzą, piją wino, śmieją się, ale każde wibrowanie telefonu sprawia, że rozmowy cichną na ułamek sekundy. To życie w stanie ciągłego czuwania. Podobnie jest w Jaffie. Na Pchlim Targu sprzedawcy wykładają perskie dywany bezpośrednio na asfalcie. W kultowej knajpie „Dr Shakshuka” wita mnie tekturowa makieta właściciela, Bino Gabso. W środku turyści mieszają się z miejscowymi, ale jest ich garstka w porównaniu z 2019 roku, gdy byłem tu pierwszy raz. Wbrew powszechnym wyobrażeniom o mieście funkcjonującym w cieniu konfliktu, życie nocne w Tel Awiwie nie zamarło. Po zmroku wąskie uliczki przylegające do targu Carmel (Shuk HaCarmel) wypełniają się ludźmi. Bary i restauracje, które w ciągu dnia sąsiadują ze straganami, wieczorem przeżywają oblężenie. Frekwencja jest na tyle wysoka, że znalezienie wolnego stolika „z marszu”, bez wcześniejszej rezerwacji, jest w wielu miejscach niemożliwe. Tłum gości wylewa się z lokali na chodniki, a gwar rozmów i muzyka trwają do późnych godzin nocnych, ignorując napiętą sytuację geopolityczną. Ślady na murach Choć miasto za wszelką cenę stara się zachować normalność, wojna zostawiła tu swoje fizyczne podpisy. Spacerując po centrum, wciąż można dostrzec na elewacjach niektórych budynków wyrwy i uszkodzenia tynku. To ślady po odłamkach irańskich rakiet, które spadły na aglomerację Tel Awiwu podczas ostatnich zmasowanych ataków w czerwcu 2025 roku. Najbardziej wymownym miejscem jest jednak Dizengoff Square (Plac Dizengoffa). Centralnym punktem placu jest fontanna, wokół której oraz na jej betonowych krawędziach ustawiono setki zdjęć osób porwanych. Obok fotografii znajdują się instalacje artystyczne, w tym puste krzesła. Przechodnie zatrzymują się tu w milczeniu, konfrontując turystyczną codzienność miasta z tragedią, która rozgrywa się zaledwie 70 kilometrów na południe. A potem idą do jednej z knajp w pobliżu na lunch. Napięcie trudne do zniesienia Pobyt w Tel Awiwie kończę z tym samym niepokojem, z którym tu przyjechałem. Czy lot powrotny się odbędzie? Czy przestrzeń powietrzna nie zostanie nagle zamknięta? Turystyka w Izraelu w 2026 roku to nie wypoczynek, to ciągłe zarządzanie ryzykiem. Miasto żyje, restauracje karmią, słońce świeci, a pielgrzymi wciąż modlą się w Jerozolimie. Ale pod tą warstwą rutyny pulsuje napięcie, którego nie da się zignorować i którego na dłuższą metę nie mógłbym znieść. Dlatego cieszę się, kiedy po dwóch dniach jestem już w samolocie powrotnym do Polski. Aplikację „Tzeva Adom” odinstalowuję dopiero po wylądowaniu w Europie. Nasz autor Michał Cessanis Od 14 lat redaktor prowadzący i sekretarz redakcji National Geographic Traveler oraz autor podróżniczej serii „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN i TVN Style. Dziennikarz, który od lat życie spędza w drodze, łącząc pasję do eksploracji z rzetelnym warsztatem reportażysty. W swoich tekstach szczególną wagę przywiązuje do detali, historii spotykanych ludzi oraz ochrony dzikiej natury. Autor książek: „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”. Jako ambasador plebiscytu „Cuda Polski National Geographic Traveler” z równą pasją odkrywa nieznane zakątki kraju, co najdalsze krańce globu. Ma w genach ciekawość świata i otwartość na inne kultury. Nie straszne są mu ekstremalne warunki czy bariery językowe – dla niego to nie przeszkody, lecz paliwo do działania i tworzenia angażujących opowieści.
Alpejski raj na granicy wytrzymałości. Igrzyska pogłębiają kryzys włoskiego regionu
Już w lutym i marcu tego roku we Włoszech odbędą się Zimowe Igrzyska Olimpijskie oraz Zimowe Igrzyska Paraolimpijskie. Choć dla regionu to ogromne wydarzenie sportowe i promocyjne, mieszkańcy alpejskich miejscowości biją na alarm. Ich zdaniem gwałtowny napływ turystów – zarówno w trakcie igrzysk, jak i po ich zakończeniu – może poważnie nadwyrężyć Dolomity, które od lat zmagają się z problemem nadmiernej turystyki.
Nadchodzące zawody zostaną rozegrane m.in. w Mediolanie oraz w Cortinie d’Ampezzo (prestiżowym kurorcie wpisanym na listę UNESCO, często określanym mianem „Królowej Dolomitów”), a także w pobliskich miejscowościach Predazzo, Tesero i Anterselva. Niestety, lokalne władze, organizacje ekologiczne i część mieszkańców ostrzegają, że igrzyska mogą dodatkowo pogłębić niepokojący trend masowej turystyki napędzanej mediami społecznościowymi. Malownicze krajobrazy, które od lat przyciągają miłośników gór, coraz częściej stają się ofiarą własnej popularności, a olimpijski rozgłos może jeszcze przyspieszyć ten proces. Overtourism w Dolomitach: gdy alpejski krajobraz dźwiga tłumy Problem nadmiernej turystyki w Dolomitach przestał być abstrakcyjnym hasłem używanym przez ekologów, a stał się codziennym doświadczeniem mieszkańców regionu. Jednym z najbardziej jaskrawych symboli tego zjawiska jest góra Seceda w Południowym Tyrolu, a dokładniej prowadzący przez nią szlak z widokiem na strzeliste szczyty Odle Peaks. Jeszcze kilkanaście lat temu był to stosunkowo spokojny fragment szlaku wysokogórskiego, dziś natomiast zamienił się w jeden z najbardziej obleganych „punktów fotograficznych” włoskich Alp. Latem kolejki turystów czekających na wykonanie idealnego kadru, często inspirowanego mediami społecznościowymi, stały się normą. Według lokalnych doniesień w szczytowych dniach trasą potrafi przejść nawet około 8 tysięcy osób dziennie, co prowadzi do erozji gleby, niszczenia alpejskich łąk i narastającego chaosu organizacyjnego. Skala problemu zmusiła władze do podejmowania coraz bardziej radykalnych kroków. Tej zimy jeden z najbardziej znanych kurortów narciarskich w Dolomitach (Madonna di Campiglio) jako pierwszy we Włoszech zdecydował się wprowadzić limit odwiedzających. Liczba dziennych karnetów narciarskich dostępnych w sprzedaży online została ograniczona do 15 tysięcy, co ma zapobiec nadmiernemu zagęszczeniu na stokach i zmniejszyć presję na infrastrukturę oraz środowisko. Decyzja ta jasno pokazuje, że overtourism nie dotyczy już wyłącznie letnich szlaków, ale obejmuje cały rok i wszystkie formy aktywności w regionie. Narastająca frustracja doprowadziła także do oddolnych protestów mieszkańców. Na początku lipca grupa lokalnych rolników, będących właścicielami gruntów w rejonie szlaku Odle, zainstalowała bramkę z opłatą za przejście. Jak podkreślali, nie chodziło wyłącznie o pieniądze, lecz o zwrócenie uwagi na brak reakcji władz na niekontrolowany napływ turystów, którzy często ignorują zasady ochrony przyrody i prywatny charakter terenu. Choć administracja Parku Przyrody Puez-Odle szybko nakazała usunięcie bramki, protestujący przywrócili ją kilka dni później, określając swoje działania jako „wołanie o pomoc”. Brak dialogu ze strony instytucji publicznych tylko pogłębił konflikt i unaocznił, że Dolomity znalazły się na granicy swojej turystycznej wytrzymałości. Konflikt interesów przed igrzyskami. Mieszkańcy biją na alarm, władze szukają kompromisu Narastający kryzys związany z nadmierną turystyką w Dolomitach coraz częściej przybiera formę otwartego konfliktu pomiędzy mieszkańcami, władzami lokalnymi, branżą turystyczną oraz organizatorami wielkich wydarzeń sportowych, w tym zbliżających się zimowych igrzysk olimpijskich. W centrum sporu znajduje się nie tylko infrastruktura, ale także pytanie o to, kto ponosi odpowiedzialność za gwałtowny wzrost popularności regionu. Część lokalnych organizacji wskazuje na nieoczywiste źródło problemu: firmę Apple. To właśnie zdjęcie góry Seceda, wykorzystane dekadę temu jako oficjalna tapeta systemu iOS 7, a następnie ponownie pokazane w materiałach promocyjnych przy premierze iPhone’a 15, miało – zdaniem mieszkańców – nieświadomie wypromować region na globalną skalę. Efekt tej „cyfrowej reklamy” okazał się jednak trudny do opanowania. Turyści coraz częściej przyjeżdżają tu wyłącznie po to, by zrobić kilka zdjęć znanych z mediów społecznościowych kadrów i niemal natychmiast odjechać, nie angażując się w lokalną gospodarkę ani nie respektując zasad ochrony przyrody. Dodatkowym punktem zapalnym jest kolejka linowa z Ortisei, która znacząco skraca drogę na szczyt Secedy. Choć miała poprawić dostępność regionu, w praktyce – jak alarmują przewodnicy górscy – stała się jednym z głównych wąskich gardeł generujących tłok, hałas i chaos. Paradoksalnie operator kolejki zaproponował niedawno… potrojenie jej przepustowości, co spotkało się z ostrą krytyką mieszkańców i ekologów obawiających się dalszej eskalacji problemu. W odpowiedzi na rosnące napięcia część organizacji turystycznych i środowiskowych domaga się radykalnych kroków: sezonowych podwyżek cen, limitów dziennych wejść, a nawet czasowego zamykania najbardziej obciążonych obszarów w szczycie lata. Jak podkreśla Catherine Warrilow, ekspertka ds. strategii marek turystycznych cytowana przez „Euronews”, samo ograniczanie liczby odwiedzających w jednym punkcie nie rozwiąże problemu. Jej zdaniem konieczne jest całościowe zarządzanie ruchem turystycznym, skoordynowane pomiędzy władzami, lokalnymi przedsiębiorcami i mieszkańcami. W przeciwnym razie igrzyska olimpijskie – zamiast impulsem do zrównoważonego rozwoju – mogą stać się katalizatorem jeszcze głębszego kryzysu społecznego i środowiskowego w Dolomitach. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Turystyka w Polsce nabrała rozpędu. Jesteśmy wśród liderów Europy
Po pandemii wiele osób zastanawiało się, czy światowa turystyka zdoła wrócić na ścieżkę stabilnego wzrostu. Najnowszy Światowy Barometr Turystyczny przygotowany przez UN Tourism pokazał jednak wyraźnie: branża nie tylko się odbudowała, ale w wielu regionach rozwija się szybciej niż przed 2020 rokiem. W tym globalnym trendzie szczególnie dobrze wypada Polska, która należy dziś do najszybciej rosnących rynków turystycznych w Europie.
Europejska turystyka ponownie notuje solidne wzrosty, a jednym z kluczowych motorów odbudowy jest powrót podróżnych z Azji. Coraz liczniejsi turyści z Chin, Indii i Japonii ponownie pojawiają się w europejskich miastach, czemu sprzyja zarówno odbudowa siatki połączeń lotniczych, jak i stopniowe łagodzenie procedur wizowych w strefie Schengen. Równolegle stabilnie rośnie także ruch transatlantycki – mimo wyższych kosztów podróży Amerykanie nie rezygnują z europejskich kierunków, a miasta takie jak Paryż, Rzym, Barcelona czy Londyn intensyfikują działania promocyjne, by przyciągnąć gości z USA. Na tle tych zmian jednak szczególnie wyróżnia się Polska, która – jak wynika z danych Eurostatu – w 2025 roku ustąpiła pod względem tempa wzrostu ruchu turystycznego jedynie Malcie. Turystyka w Europie znów rośnie. Polska w ścisłej czołówce Dane opublikowane przez Eurostat potwierdzają, że europejska turystyka w 2025 roku definitywnie weszła w fazę stabilnego wzrostu, osiągając poziomy wyższe niż przed pandemią. Łączna liczba noclegów spędzonych w obiektach noclegowych na terenie Unii Europejskiej sięgnęła 3,08 mld, co oznacza wzrost o 2% w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Głównym motorem tego wyniku byli goście zagraniczni, których liczba noclegów zwiększyła się o ponad 46 mln, podczas gdy ruch krajowy rósł wyraźnie wolniej. Struktura popytu pozostała przy tym zrównoważona – noclegi turystów zagranicznych stanowiły 49% całości, a krajowych 51%. Wciąż dominującą formą zakwaterowania były hotele i obiekty o podobnym standardzie, odpowiadające za blisko dwie trzecie wszystkich noclegów w UE, podczas gdy apartamenty krótkoterminowe, domy wakacyjne i kempingi uzupełniały ofertę. Na tym tle szczególnie wyraźnie wyróżniła się Polska, która w 2025 roku odnotowała jeden z najwyższych wzrostów liczby noclegów w całej Unii – aż o 7% rok do roku. Lepszy wynik osiągnęła jedynie Malta. Nasz kraj wyprzedził m.in. Łotwę (+6%), Litwę, Luksemburg, Słowenię, Chorwację, Węgry, Hiszpanię, Grecję, Francję czy Włochy. To rezultat, który stawia nas w ścisłej europejskiej czołówce i pokazuje, że Polska coraz skuteczniej przyciąga turystów, umacniając swoją pozycję jako jeden z najszybciej rozwijających się kierunków podróży w Europie. Przyszłość turystyki w Polsce. Prognozy pokazują jakościowy przełom Tak dobre wyniki Polski na tle Europy potwierdzają także prognozy zawarte w raporcie PMR by Hume’s „Rynek turystyczny w Polsce 2025. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2025-2030”, który wskazuje na długofalowy i jakościowy przełom w rozwoju branży. Według analityków wartość krajowego rynku turystycznego niemal się podwoi – z 97 mld zł w 2024 roku do 171 mld zł w 2030 roku. Równolegle rosnąć będzie liczba podróży: do końca dekady Polskę ma odwiedzać nawet 140 mln turystów rocznie, wobec około 99 mln obecnie. Eksperci podkreślają jednak, że o sile rynku coraz rzadziej decyduje sama skala ruchu. Znacznie ważniejsze staje się to, jak i na co turyści wydają pieniądze. Z owego raportu wynika bowiem, że zarówno Polacy, jak i goście z zagranicy coraz chętniej korzystają z profesjonalnej infrastruktury, rezygnując z modelu „bazy minimum”. Wydatki przesuwają się w stronę gastronomii, unikalnych atrakcji rekreacyjnych oraz noclegów o wyższym standardzie. „Będą oni przeznaczać coraz większą część budżetu na doświadczenia, które oferują realną wartość, jak komfort, jakość i emocje” – czytamy w analizie. Sprzyja temu stabilna sytuacja makroekonomiczna: prognozowany wzrost PKB na poziomie ok. 3% rocznie, rekordowo niskie bezrobocie (poniżej 3%) oraz stopniowa odbudowa realnych dochodów i oszczędności. Jakość przede wszystkim Choć Polacy pozostają wrażliwi cenowo (59% aktywnie poszukuje promocji) oszczędność ma swoje granice. Ponad połowa badanych deklaruje gotowość zapłacenia więcej w zamian za wyjątkowe doświadczenie lub ofertę premium. To wyraźny sygnał dla hotelarzy i operatorów atrakcji: konkurencja oparta wyłącznie na cenie traci znaczenie, a kluczowe stają się jakość, unikalność i emocjonalny wymiar podróży. Zmienia się także model wypoczynku. Coraz większą popularność zyskują wyjazdy typu city break i short stay (2-4 dni), które pozwalają na regenerację bez konieczności długiego urlopu. W segmencie turystyki górskiej aż 92% respondentów wskazuje kontakt z naturą i widoki jako główny motyw wyjazdu, jednocześnie nie akceptując kompromisów jakościowych. Oczekują wygodnego zakwaterowania, dobrej restauracji i sprawnej infrastruktury. Małopolska przyciąga najwięcej turystów Najwięcej na tych zmianach zyskuje Małopolska, która pozostaje liderem rynku. Region generuje najwyższy ruch i przychody, a do 2030 roku wartość turystyki w województwie ma sięgnąć 35 mld zł. Przyciąga turystów przez cały rok dzięki sąsiedztwu Krakowa (jednego z najczęściej odwiedzanych miast Europy) oraz Tatr, które pozostają najpopularniejszą destynacją górską w kraju. Małopolska coraz wyraźniej korzysta także z turystyki przyjazdowej: w 2030 roku aż 35% gości nocujących w regionie mają stanowić turyści zagraniczni. Obok tradycyjnych rynków, takich jak Wielka Brytania (11,8%) i Niemcy (9,7%), coraz silniejszą obecność zaznaczają goście z USA (8,6%) oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich (7,9%). Eksperci zwracają również uwagę na rosnącą rolę seniorów. „Dynamicznie powiększająca się grupa konsumentów w wieku 65+ to jeden z najważniejszych filarów przyszłego wzrostu rynku” – podkreśla PMR by Hume’s. Seniorzy, dysponujący stałym dochodem i czasem wolnym poza szczytem sezonu, mogą stać się stabilizatorem przychodów dla branży turystycznej w kolejnych latach. Źródła: Eurostat, PMR by Hume’s, UN Tourism, Rynek Turystyczny Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Gracze mają swój turystyczny trend. Wstają od komputera i odwiedzają miejsca, które znają z ekranu – Florencję czy czeskie zamki
Gracze także kochają zwiedzać świat, a ich prześmiewczy wizerunek jako przytroczonych do ekranów niewolników na szczęście powoli odchodzi do lamusa. Gamingowi turyści poszukują autentycznych doświadczeń w miejscach znanych z gier, których odwiedzanie łączą z wakacjami w nowych miejscach. To świetny sposób na tematyczną wyprawę!
Turystyka gamingowa przeżywa prawdziwy rozkwit. Tysiące graczy na całym świecie, w przerwie od komputera czy konsoli, wyrusza w podróże tropem lokacji znanych z ulubionych gier. Od czeskich zamków, przez Florencję i francuskie katedry, po Nowy Jork i Tokio. To nowoczesna forma podróżowania, którą uwielbia młode pokolenie i świetny pomysł na wakacje z dziećmi (i nie tylko). Czym jest turystyka gamingowa? Czy jest popularna? Dla wielu graczy poznanie na żywo miejsc, które do tej pory znali wyłącznie z ekranu, to prawdziwe spełnienie marzeń. Turystyka gamingowa to trend intensywnie zyskujący na popularności – zwłaszcza wśród późnych milenialsów, generacji Z i alfa, czyli osób wychowanych lub dorastających w erze cyfrowej. To trend wpisujący się w rosnącą potrzebę podróży doświadczalnych – takich, które oferują wyjątkowe przeżycia i wielkie emocje. Gracze, którzy spędzili setki godzin w cyfrowych wersjach miast i krain, chcą teraz stanąć w nich naprawdę. Pomagają w tym technologie takie jak rozszerzona rzeczywistość, AI czy wyzwania i nagrody przyznawane za odwiedzenie konkretnych punktów. Świadome tego są organizacje turystyczne, które zyskują dzięki współpracom z gamingowymi influencerami czy na tworzeniu specjalnych aplikacji-przewodników. Turystyka gamingowa w Europie i na świecie – gdzie znajdują się lokacje z najpopularniejszych gier? „Kingdom Come Deliverance II”: Zamek Trosky w Czechach Lwia częściej akcji drugiej części czeskiego hitu śledzącego losy XV-wiecznego Henryka ze Skalicy dzieje się na terenie Czeskiego Raju, którego centrum stanowi robiący kolosalne wrażenie i zachowany do dziś zamek Trosky. Jego dwie wieże zbudowane na strzelistych skałach budzą grozę i można je dostrzec z całej okolicy. Czesi są świadomi turystycznej potęgi i w okolicy zamku zakupić można wiele pamiątek związanych z grą, a na samym zamku znajdziemy tablice z kodem QR – te pozwolą porównać rzeczywisty widok z tym, co znamy z gier. W okolicy, w lokacjach znanych z gry, znaleźć można także specjalne skrytki do geocachingu, w których miłośnicy „Kingdom Come Deliverance II” zostawiają darmowe pamiątki dla śmiałków. „Assassin’s Creed Unity” i „Clair Obscur: Expedition 33” – Paryż w lustrzanym odbiciu i krzywym zwierciadle W Paryżu – najbardziej romantycznym mieście świata – dzieje się akcja wielu gier. Szczególnie dobrze został on odwzorowany w „Assassin’s Creed Unity”, w którym jako Arno Dorian mogliśmy bez końca poruszać się po jego spowitych rewolucją francuską dachach i spotkać m.in. Napoleona Bonaparte. Wespniemy się na Palais de la Cité i katedrę Notre Dame. W nieco poetyckim wydaniu możemy obserwować magicznego ducha Paryża w niespodziewanym hicie 2025 – „Clair Obscur: Expedition 33”. Tam w malarskim wydaniu także przedstawione zostały paryskie lokacje, a francuski klimat wprost wylewa się z ekranu: również za sprawą muzyki. „Marvel’s Spider-Man” i „GTA”, czyli amerykańskie miasta w pełnej krasie Fani człowieka-pająka długo musieli czekać na jakościową grę o swoim ulubionym superbohaterze, ale marzenie to spełniło się najpierw w 2018 za sprawą pierwszej części „Marvel’s Spider-Man”, a potem w 2023 za sprawą jej kontynuacji. Obie dzieją się w niezwykle wiernie oddanym Nowym Jorku, po którym bez przeszkód można poruszać się na pajęczych sieciach. Wielu poznało miasto tak dobrze, że późniejsza turystyczna wizyta w Wielkim Jabłku nie wymagała używania mapy. Nieco inaczej do sprawy podchodzi seria „Grand Theft Auto”, w której fikcyjne miasta są zaledwie inspirowane amerykańskimi metropoliami: również Nowym Jorkiem, ale także Los Angeles, San Francisco, Seattle czy – w nadchodzącej, wyczekiwanej części – Miami. To w nich możemy przejść się mostem Golden Gate, odwiedzić molo Santa Monica czy Obserwatorium Griffitha, odtwarzając ulubione momenty z gry. „Indiana Jones” i kolejny asasyn: Włochy, co się zowią W wymienianej wyżej serii „Assassin’s Creed” ważną rolę odgrywają włoskie, renesansowe miasta. Akcja poszczególnych części dzieje się w wiernie oddanej Florencji, Wenecji czy Rzymie, a także w niszowych lokacjach – np. San Gimignano w Toskanii. Obecnie odwiedza je wielu fanów gry. Z kolei w wydanej na koniec 2024 grze o przygodach Indiany Jonesa możemy zwiedzić wiernie oddany przedwojenny Watykan. To wielka gratka dla miłośników historii. Czemu by nie połączyć wypraw śladem ulubionych bohaterów? Z inspiracji grami rozkoszuj się starożytną sztuką, historią i spektakularnymi kanałami Wenecji, odwiedź takie miejsca jak Koloseum, Panteon czy Forum Romanum w Rzymie, a następnie udaj się do Watykanu, aby zobaczyć Bazylikę Świętego Piotra i Muzea Watykańskie. We Florencji podziwiaj renesansową sztukę w Galerii Uffizi i Katedrze Florenckiej i zobacz wieżę, na którą wspinałeś się jako Ezio Auditore da Firenze. Czy to dopiero początek graczy-turystów? To tylko niektóre z popularnych lokacji. Gracze tłumnie odwiedzają także japońską wyspę Cuszima za sprawą „Ghost of Tsushima”, dzielnice Osaki za sprawą „Yakuzy” czy norweską, niezamieszkaną wyspę Jan Mayen za sprawą „Tomb Raider: Underworld”. Trend staje się coraz bardziej popularny i nie ma się co dziwić. Gry co prawda wyglądają coraz lepiej, ale nigdy nie zastąpią nam prawdziwych doświadczeń: a przynajmniej na razie się na to nie zanosi. Możliwość odwiedzenia ulubionych lokacji w prawdziwym świecie to prawdziwa gratka nie tylko dla wytrawnych podróżników, ale także dotychczasowych domatorów, którzy dopiero odkrywają swoją pasję do podróżowania. Źródła: euronews.com, National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Raj? Nie dla mieszkańców. Co się dzieje na Jamajce?
Biel piasku i błękit Morza Karaibskiego są na Jamajce towarem luksusowym. I nie tyczy się to turystów, którzy za egzotyczne wakacje muszą zapłacić z własnej kieszeni. Coraz więcej plaż staje się niedostępnych dla ludności lokalnej, której więzi z linią brzegową są sukcesywnie zrywane.
Pamiętam swój wyjazd do Egiptu. Po dziesięciu dniach intensywnej wędrówki po pustyni i upalnych metropoliach skierowałem się w stronę Morza Czerwonego. Po dotarciu do Hurghady od razu ruszyłem ku wodzie, chcąc się schłodzić. Na mojej drodze stanął jednak najpierw jeden, a potem drugi hotelowy szlaban. Po kolejnej nieudanej próbie sforsowania resortowych zasieków zdecydowałem się wrócić do swojego apartamentu i zaznać kąpieli w basenie. Tego dnia nie było mi dane popływać w Morzu Czerwonym. Sytuacja w tamtym regionie egipskiego wybrzeża do złudzenia przypomina realia linii brzegowej Jamajki. Z tą różnicą, że na karaibskiej wyspie problem z zażyciem kąpieli mają nie tylko turyści, którzy nie nocują w jednym z nadmorskich hoteli, lecz także miejscowa ludność – związana z wodą na długo przed tym, zanim wylano pierwsze fundamenty pod turystyczną rewolucję. Rajskie plaże nie dla lokalnych mieszkańców W ostatnich latach Jamajka wyrosła na jedną z najpopularniejszych destynacji turystycznych na Morzu Karaibskim. W 2024 roku wyspa gościła aż 4,3 miliona turystów, z których większość spędzała czas na rajskich jamajskich plażach. Problem w tym, że tereny zaanektowane przez przybrzeżne, ekskluzywne hotele trudno dziś nazwać wspólną własnością Jamajczyków. W praktyce obywatele Jamajki nie mogą korzystać z dużej części wybrzeża, jeśli nie są gośćmi jednego z nadmorskich resortów. Według danych zbieranych przez Jamaica Beach Birthright Environmental Movement (JaBBEM), jedynie 0,6% całej, liczącej 1022 kilometry linii brzegowej Jamajki stanowią publiczne plaże dostępne dla wszystkich. Oznacza to, że mniej niż jeden procent plaż na Jamajce jest dostępny dla lokalnych mieszkańców, którzy chcą popływać, uprawiać sport lub spędzać czas z rodziną. Jak podkreśla Monique Christie z JaBBEM, w całym Montego Bay – największym ośrodku turystycznym Jamajki – funkcjonują dziś zaledwie cztery publiczne plaże. Większość miejsc, które przez lata były częścią codziennego życia Jamajczyków, została sprywatyzowana i znajduje się obecnie w rękach hoteli, restauracji oraz beach barów. Prywatyzacja jamajskich plaż Obecne realia jamajskiej linii brzegowej są, zdaniem wielu, pozostałością po czasach kolonialnego panowania nad wyspą. Na tropikalnej Jamajce nadal obowiązuje dokument z 1956 roku – Beach Control Act (ang. Ustawa o Kontroli Plaż), na mocy którego państwo jest formalnym właścicielem wybrzeża, a obywatelom nie gwarantuje się publicznego prawa do pływania ani swobodnego korzystania z plaż. W praktyce oznacza to, że władze mogą przekazywać nadmorskie tereny w prywatne ręce, często zagranicznym inwestorom. Proces gwałtownej prywatyzacji terenów przybrzeżnych znacząco przyspieszył w ciągu ostatnich pięciu lat. Pod koniec 2025 roku, po tym jak huragan Melissa dotkliwie zniszczył znaczną część zachodniej i południowej Jamajki, władze zdecydowały się na intensywną promocję turystyki. Hasła w rodzaju: „najlepszym sposobem, by pomóc, jest powrót” miały zachęcić zagranicznych turystów do przyjazdu na wyspę. Pojawia się jednak pytanie, czy zwiększony ruch turystyczny rzeczywiście przekłada się na odbudowę jamajskiej gospodarki. Jak podaje dziennikarka Lebawit Lily Girma w artykule dla BBC, jedynie 40% z 4,3 mld dolarów przychodów z turystyki pozostaje w kraju. Większość środków trafia do prywatnych właścicieli hoteli typu all inclusive, którzy kontynuują inwestycje. Do końca dekady na Jamajce ma powstać około 10 tys. nowych pokoi hotelowych, z czego wiele – w tym duże kompleksy w Montego Bay – zostanie zlokalizowanych bezpośrednio przy linii brzegowej, jeszcze bardziej ograniczając przestrzeń dostępną dla mieszkańców. Jak podróżować po Jamajce? Devon Taylor, prawnik związany z JaBBEM apeluje, aby przed przyjazdem na Jamajkę dokonać rozeznania, czy wydawane przez turystów pieniądze trafiają do lokalnych społeczności. Jednym z miejsc, które wciąż opiera się galopującej prywatyzacji, pozostaje Seven Mile Beach w miejscowości Negril na zachodzie kraju. Tamtejsze wybrzeże zapewnia dostęp do wielu publicznych, ogólnodostępnych plaż, a większość działających w okolicy obiektów noclegowych prowadzona jest przez rdzennych Jamajczyków, którzy od lat rozwijają własne biznesy turystyczne. Inne miejsca polecane przez JaBBEM to m.in.: Treasure Beach – czarne, publiczne plaże na południu kraju, Winnifred Beach – dzika, wschodnia plaża o silnych związkach z lokalną społecznością, Bob Marley Beach – ukryta plaża, na której w przeszłości mieszkał i tworzył Bob Marley, ikona reggae. Źródła: BBC, JaBBEM Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Wyglądają jak pradawny fenomen geologiczny. Powstały stosunkowo niedawno pod Skarżyskiem-Kamieną
Oczy Ziemi to nieoczywista, za to niezwykle interesująca atrakcja województwa świętokrzyskiego. Mówimy tu o miejscu, które łączy w sobie walory historyczne, naukowe i krajobrazowe. Jego fenomen opiera się na unikatowej symbiozie procesów geologicznych zachodzących przed milionami lat, brutalnej historii XX-wiecznej eksploatacji i nowoczesnego zarządzania leśnego, które przekształciło zapomniany kamieniołom w regionalną perłę turystyki. Gdzie znajdują się Oczy Ziemi? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Niezwykłe miejsce między dwoma miastami Atrakcja, która powstała dzięki niszczycielskiej działalności Tajemnica „oczu” Walory Oczu Ziemi Oczy Ziemi jako nowoczesna atrakcja turystyczna Jak dotrzeć do Oczu Ziemi? Turystyka coraz częściej ewoluuje w kierunku poszukiwania miejsc nieoczywistych, a co za tym idzie – niezbyt zatłoczonych. Doskonałą propozycją na jednodniową wycieczkę są Oczy Ziemi. Miejsce to, choć bywa tak opisywane, nie jest rezerwatem geologicznym pod względem formalno-prawnym. Mówimy tu raczej o udostępnionym turystycznie stanowisku. Nic nie szkodzi, bo walory krajobrazowe Oczu Ziemi są ogromne, bez względu na to, jak klasyfikowana jest ta atrakcja. Niezwykłe miejsce między dwoma miastami Oczy Ziemi znajdują się w północnej części województwa świętokrzyskiego, między Suchedniowem a Skarżyskiem-Kamienną. Pod względem administracyjnym obiekt ten leży w granicach powiatu skarżyskiego, w gminie Suchedniów. W kontekście geograficznym, ta wyjątkowa atrakcja wpisuje się w mezoregion Wyżyny Kieleckiej, będącej częścią Wyżyny Małopolskiej. Teren ten charakteryzuje się specyficzną rzeźbą terenu, ukształtowaną przez ruchy górotwórcze oraz procesy erozyjne, które odsłoniły starożytne warstwy skalne. Pod względem przyrodniczym obiekt znajduje się w otoczeniu Lasów Suchedniowskich, które są częścią dawnej Puszczy Świętokrzyskiej. Dominują tam drzewostany jodłowo-bukowe z domieszką sosny, co nadaje okolicy walory estetyczne typowe dla regla dolnego. Otoczenie z licznymi wzniesieniami i dolinami potoków sprzyja różnorodności biologicznej, a co za tym idzie – także atrakcyjności pieszych wędrówek. Atrakcja, która powstała dzięki niszczycielskiej działalności Miejsce, które dziś zachwyca swoją estetyką, przez dziesięciolecia było polem intensywnej działalności przemysłowej. Oczy Ziemi powstały na obszarze, gdzie wcześniej funkcjonował kamieniołom Gębury. Historia eksploatacji surowca w tym miejscu jest nierozerwalnie związana z rozwojem infrastruktury komunikacyjnej Polski w XX wieku. Wydobycie piaskowca w kamieniołomie Gębury rozpoczęło się na większą skalę prawdopodobnie w okresie międzywojennym, jednak to lata II wojny światowej stanowiły czas najbardziej intensywnej i dramatycznej eksploatacji. Wówczas to niemieckie władze okupacyjne wykorzystywały zasoby kamieniołomu do budowy strategicznych dróg i linii kolejowych. Po zakończeniu działań wojennych, kamieniołom nadal pełnił funkcję źródła surowca skalnego. Piaskowiec z Gębur, ze względu na swoje właściwości techniczne, był idealnym materiałem do tworzenia nasypów kolejowych i podbudowy dróg. Eksploatacja prowadzona była metodami odkrywkowymi, co doprowadziło do powstania głębokiego wyrobiska z wysokimi ścianami skalnymi. Po zaprzestaniu wydobycia, co nastąpiło w drugiej połowie XX wieku, obiekt został pozostawiony naturze. Nowy pomysł na nieczynny kamieniołom W 2019 roku Nadleśnictwo Suchedniów postanowiło uporządkować i zagospodarować ten obszar. W ramach prac wybudowano drewnianą bramę, altanę ze stołami, pomost nad zbiornikiem wodnym oraz wytyczono ścieżki dojściowe. To właśnie wtedy nazwa „Oczy Ziemi”, wcześniej funkcjonująca raczej w obiegu lokalnym i nawiązująca do specyficznych otworów w ścianie skalnej, stała się oficjalną marką turystyczną. Tajemnica „oczu” Ludzki mózg wykazuje skłonność do rozpoznawania znajomych kształtów w przypadkowych strukturach. To właśnie to zjawisko sprawia, że w owalnych otworach w pionowej ścianie skalnej widzimy ludzkie oczy. Te są rezultatem działania naturalnych procesów geologicznych i eksploatacji mechanicznej. Piaskowiec nie jest skałą jednorodną. W toku osadzania piasku powstają w nim strefy o mniejszej odporności mechanicznej. Pod wpływem działania wiatru, wody i zmian temperatury, słabsze partie skały uległy szybszemu wykruszeniu, pozostawiając charakterystyczne zagłębienia, a prace strzałowe i wydobywcze w kamieniołomie odsłoniły przekrój pionowy warstw. Walory Oczu Ziemi Słynne oczy w pionowej skale są największą atrakcją tego miejsca. Największą, ale nie jedyną. Dawny kamieniołom urzeka kontrastem między surowością skalnych ścian a taflą jeziora powstałego na dnie wyrobiska. Zbiornik ten jest efektem przecięcia zwierciadła wód podziemnych w trakcie prac wydobywczych. Woda w jeziorze charakteryzuje się niezwykłą przejrzystością oraz specyficznym, turkusowym odcieniem. Za ten efekt odpowiada fizyka rozpraszania światła i chemia roztworów wodnych. Wody nasycone krzemionką lub drobnymi cząstkami węglanu wapnia selektywnie rozpraszają krótkie fale światła (niebieskie i zielone), pochłaniając jednocześnie fale długie (czerwone). Dodatkowo brak intensywnego falowania oraz osłonięcie zbiornika przez ściany kamieniołomu sprzyja sedymentacji drobnych zawiesin, co potęguje wrażenie krystalicznej czystości. Na brzegach zbiornika i w skalnych szczelinach pojawia się roślinność pionierska. Można tam zaobserwować różne gatunki mchów, porostów i krzewów, które powoli „odzyskują” teren dla natury. Las otaczający wyrobisko stanowi naturalną barierę biologiczną, chroniącą czystość wody i zapewniającą spokój bytującym tam zwierzętom. Oczy Ziemi jako nowoczesna atrakcja turystyczna Obiekt ten jest doskonałym przykładem przemyślanego zagospodarowania terenów leśnych. Na całą infrastrukturę składają się obiekty takie jak: brama wejściowa – wykonana z masywnych bali drewnianych, stanowi wyraźny sygnał początku ścieżki dydaktycznej i turystycznej; wiata turystyczna – duża, zadaszona konstrukcja z ławami i stołami, idealna na odpoczynek nawet podczas niepogody; palenisko – wyznaczone miejsce na ognisko, które pozwala na bezpieczną integrację; pomost i kładka – drewniana konstrukcja wchodząca w głąb zbiornika wodnego, umożliwiająca bliski kontakt z taflą wody bez niszczenia brzegów; oznakowanie – tabliczki kierunkowe oraz tablice informacyjne przybliżające historię „Oczu Ziemi” oraz projektu „Okoliczne Skały”. Projekt „Okoliczne Skały” Interesującą ciekawostką jest projekt turystyczny o nazwie „Suchedniów – Okoliczne Skały”. To forma gry terenowej o prostych zasadach. W czterech wyznaczonych miejscach znajdują się skrzynki z pieczątkami. Turyści zbierają je na specjalnych kartach lub w notesach. Po zebraniu kompletu czterech pieczątek można odebrać pamiątkową odznakę. W skład projektu wchodzą cztery lokalizacje: Oczy Ziemi, Brama Piekielna, Piekło Dalejowskie, Kamień Michniowski. Jak dotrzeć do Oczu Ziemi? Dojazd do Oczu Ziemi i samo dojście na miejsce nie stanowią większego problemu. Żeby dotrzeć na miejsce, trzeba odbyć niezbyt długi spacer leśnymi szlakami. Trasa z Suchedniowa Ścieżka rozpoczyna się na ulicy Szerokiej, gdzie można zostawić samochód na leśnym parkingu. Stamtąd do przejścia pozostaje około 3 km malowniczej, płaskiej drogi leśnej, co zajmie około 45 minut. Szlak zielony (Skarżysko-Wykus) Trasa rozpoczyna się przy stacji kolejowej Suchedniów Północny. Mierzy około 2,5 km. Odbicie od głównego szlaku do kamieniołomu jest wyraźnie oznakowane. Trasa z Mostek Droga mierząca około 4 km prowadzi przez głębokie lasy. To idealna propozycja dla wszystkich, którzy chcą rozkoszować się pięknem natury i absolutną ciszą. Źródło: National Geographic Traveler Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Polska w czołówce najpopularniejszych kierunków w Europie. Turystów przyciąga świąteczna atmosfera
Polska coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność na europejskiej mapie podróży. Według najnowszego zestawienia opublikowanego przez Travel and Tour World, nasz kraj znalazł się w czołówce najpopularniejszych kierunków wybieranych przez Europejczyków na krótkie wyjazdy świąteczno-sylwestrowe. W raporcie szczególne miejsce zajmują dwa polskie miasta, które w tym sezonie przyciągają wyjątkowo dużą liczbę zagranicznych gości.
Dynamiczny wzrost zainteresowania Polską pokazuje, że nasz kraj przestaje być jedynie alternatywą dla bardziej oczywistych destynacji, a coraz częściej staje się pełnoprawnym celem zimowych podróży. Europejscy turyści odkrywają, że Boże Narodzenie i przełom roku w Polsce to nie tylko jarmarki, iluminacje i tradycyjna kuchnia, lecz także autentyczna atmosfera miast, gościnność mieszkańców i konkurencyjne ceny. Zdaniem ekspertów branży turystycznej, jeśli ten trend się utrzyma, Polska może w najbliższych latach skutecznie rywalizować z takimi krajami jak Austria czy Niemcy. Dla sektora hotelarskiego i gastronomicznego oznacza to wyjątkowo obiecujące prognozy oraz realną szansę na rekordowo udany sezon zimowy. Dlaczego Polska przyciąga zimą coraz więcej turystów z Europy? Rosnące zainteresowanie Polską jako kierunkiem zimowych wyjazdów nie jest dziełem przypadku, lecz efektem kilku nakładających się czynników, które w ostatnich latach wyraźnie zyskały na znaczeniu. W czasie, gdy podróżowanie po Europie Zachodniej staje się coraz droższe, Polska zaczęła być postrzegana jako atrakcyjna cenowo alternatywa, oferująca jednocześnie wysoki standard usług, dobrą infrastrukturę turystyczną i autentyczne doświadczenia kulturowe. Szczególnie w okresie świąteczno-noworocznym do naszego kraju przyciągają turystów silnie zakorzenione tradycje, jarmarki bożonarodzeniowe, historyczne centra miast oraz atmosfera, która według wielu zagranicznych gości nie została jeszcze zdominowana przez masową turystykę. Coraz większą rolę odgrywa również polska kuchnia, która regularnie pojawia się w zagranicznych przewodnikach kulinarnych i zestawieniach sezonowych smaków. Turyści chętnie sięgają po klasyczne potrawy świąteczne (jak pierogi, barszcz z uszkami czy makowiec), traktując je jako integralną część podróży i lokalnego doświadczenia, a nie jedynie gastronomiczną ciekawostkę. Skala tego zainteresowania znajduje odzwierciedlenie w danych. Według informacji opublikowanych przez Kiwi.com, liczba rezerwacji podróży do Polski wzrosła w skali roku o ponad 55%, a prognozy wskazują, że zainteresowanie będzie nadal rosnąć. Największy napływ turystów obserwuje się m.in. z Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Włoch oraz Rumunii, co pokazuje, że Polska przestaje być kierunkiem niszowym, a zaczyna funkcjonować w świadomości Europejczyków jako pełnoprawna destynacja na city break. Szczególnie wyraźnie widać to w przypadku Rumunii – platforma wskazuje, że w okresie świąteczno-noworocznym liczba rezerwacji do polskich miast wzrosła tam aż trzykrotnie w porównaniu z rokiem poprzednim. Polska na mapie europejskich podróży. Co pokazują statystyki? Polska coraz wyraźniej zaznacza swoją pozycję na turystycznej mapie Starego Kontynentu, coraz lepiej odpowiadając na potrzeby podróżnych. Z tego względu wzrost zainteresowania nie ogranicza się już do Europy Środkowej – coraz częściej przyjeżdżają do nas także turyści ze Szwecji, Niemiec, Grecji, Francji, Danii czy Czech, a także z Portugalii, Holandii oraz Litwy. Eksperci branży turystycznej podkreślają, że jeśli obecne tempo się utrzyma, Polska może na stałe umocnić swoją pozycję w zimowych planach podróżniczych Europejczyków. Jednym z ważniejszych czynników stojących za tym trendem są korzystne połączenia lotnicze. Dane Kiwi.com pokazują, że średni koszt biletu do Polski w okresie świąteczno-noworocznym wyniósł w tym roku 123 euro, czyli mniej niż w sezonie poprzednim. Szczególnie istotne okazały się spadki cen na trasach długodystansowych, gdzie obniżki sięgnęły nawet 23%, co znacząco zwiększyło atrakcyjność kierunku dla turystów z południa i zachodu Europy. Lepsza dostępność przełożyła się także na zmianę zachowań podróżnych: wyjazdy są planowane z większym wyprzedzeniem (średnio niemal dwa miesiące przed podróżą), a same pobyty stają się krótsze i bardziej intensywne, trwając przeciętnie około sześciu dni. Najwięcej zyskują na tym największe polskie miasta. Według raportu Travel and Tour World, wśród zagranicznych gości największym zainteresowaniem cieszą się Kraków i Warszawa. Autorzy zestawienia podkreślają, że to właśnie połączenie przystępnych cen, dobrej dostępności komunikacyjnej oraz sezonowych atrakcji (zwłaszcza jarmarków bożonarodzeniowych) skutecznie przyciąga podróżnych. W przypadku Krakowa eksperci TTW zwracają też uwagę na jego unikalną atmosferę i historyczną scenerię, która w okresie świąt nabiera szczególnego charakteru i sprawia, że miasto bywa postrzegane jako jeden z najbardziej klimatycznych zimowych kierunków w Europie. Źródła: Travel and Tour World, Euronews, Kiwi.com Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Syria znów otwiera się na turystów. „W Damaszku czułam się bezpiecznie”
Jeszcze niedawno Syria była okiem wojennego cyklonu. Dziś to gorący punkt na podróżniczej mapie. Damaszek i Aleppo budzą się z głębokiego snu.
Spis treści: Damaszek: Al-Halbouni i muzeum Pałac, meczet i bazary Aleppo Syria – informacje praktyczne Cokolwiek by się działo, nic nie jest pilniejsze niż pójście na buzę, czyli bliskowschodnie lody. Śnieżnobiałe, ciągnące się, obficie posypane pistacjami. Swoją konsystencję i orientalny posmak zawdzięczają salepowi, czyli mączce z korzenia orchidei, oraz mastyce, czyli żywicy z drzewa pistacji kleistej. Wszystko ubija się w wielkich metalowych pojemnikach ogromnymi tłuczkami, dokładnie tak samo jak 130 lat temu – w lodziarni Bakdash. Mieści się ona w samym środku krytego blachą suku Al-Hamidiyeh i od czasu założenia w 1895 r. również nic się w niej nie zmieniło. Lody z Bakdasha z dostawą do pałacu zamawiała tu ponoć nawet rządząca Syrią rodzina Asadów, ale od czasu upadku reżimu o tym się nie wspomina. O tym, że czasy się zmieniły, przypominają mi dziś migające co jakiś czas twarze żołnierzy nowej władzy: długie brody, zawiązane na głowie chusty i niedbale przewieszone przez ramię kałasznikowy. Mieszają się z tłumem miejscowych, backpackerami z Zachodu i turystami z całej Syrii. Damaszek: Al-Halbouni i muzeum Jeszcze rok temu niewinne: „wyskoczmy na weekend do Damaszku”, brzmiało równie absurdalnie jak city break w Pjongjangu dla mieszkańców Seulu. Ale to się zmieniło. Po upadku reżimu Baszszara al-Asada dla wielu podróżników Syria stała się jednym z najgorętszych kierunków na mapie Bliskiego Wschodu. Choć w kraju wciąż bywa niespokojnie, w Damaszku czują się bezpiecznie. Po rewolucji polityczna zawierucha na razie omija stolicę. Najłatwiej poczuć to, spacerując po Al-Halbouni, okolicy znanej z księgarni i bukinistów. Jeszcze rok temu naloty muhabaratu, czyli służby bezpieczeństwa, zdarzały się tu regularnie, a posiadanie nieodpowiednich książek mogło się zakończyć wieloletnim więzieniem. – Przez lata sprzedawałem spod lady tylko tym, którym naprawdę mogłem zaufać. Zakazane pozycje, głównie religijne, trzymałem w domu. Zwykle zdzierałem okładki i zastępowałem bezpiecznymi. Do niektórych z nich, zwłaszcza o więzieniach, odważyłem się zajrzeć dopiero teraz – mówi mi Mohammed, który ma księgarnię na rogu. Idę dalej. W Muzeum Narodowym oglądam odrestaurowaną figurę Lwa Palmyreńskiego wbudowaną we frontową ścianę muzeum. Lew dostał tu schronienie 9 lat temu, po tym jak Państwo Islamskie usiłowało zniszczyć ruiny średniowiecznego miasta Palmyra. Dla Polaków spotkanie z Lwem ma dodatkowy smaczek – został on odkryty pod koniec lat 70. XX w. przez polską misję archeologiczną. W efekcie zdobi on dziś logo Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Stare przewodniki radzą, by po sąsiedzku koniecznie zajrzeć do sufickiej Takijji Al-Sulejmanija, czyli meczetu połączonego ze „strefą odpoczynku”, który dawał schronienie pielgrzymom podróżującym do Mekki. Ten XVI-wieczny budynek z białymi kopułkami – arcydzieło architektury osmańskiej – wciąż jednak czeka na powojenne otwarcie. Pałac, meczet i bazary Z damasceńskich zabytków wciąż świetnie mają się za to te flagowe, na czele z XVIII-wiecznym pałacem paszy Azema. Można tu zobaczyć, jak jeszcze sto lat temu wyglądało życie w zamożnym syryjskim domu. Tu znajdziemy chyba najbardziej okazały przykład techniki zwanej ablaq, czyli układania ścian w wielobarwne, przypominające czasem mozaiki pasy z różnego rodzaju kamienia – w tym wypadku piaskowca, wapienia, bazaltu i marmuru. Moje ulubione tutejsze atrakcje to skrzydło przeznaczone tylko dla teściowej oraz ekspozycja poświęcona pielgrzymowaniu. Ujrzymy tu np. lekko surrealistycznego manekina wielbłąda objuczonego mahmalem, czyli bogato zdobioną lektyką. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/2025-09-04-125854-These-are-the-oldest-continuously-inhabited-cities-on-each-continent--National--87f4988.png" width="1207" height="806" alt="Wielki Meczet wzniesiony w latach 709–715 n.e. Damaszek, Syria, 2007 r. / fot. Martin Gray, Nat Geo Image Collection" title="Wielki Meczet wzniesiony w latach 709–715 n.e. Damaszek, Syria, 2007 r. / fot. Martin Gray, Nat Geo Image Collection" /> Do kompletu obowiązkowych atrakcji Damaszku trzeba dorzucić wielki meczet Umajjadów z VIII w., jedno z najważniejszych miejsc dla wyznawców islamu. Ale też dla chrześcijan – tu przechowywane są relikwie Jana Chrzciciela. Potem można już oddać się temu, co w starym Damaszku najlepsze, czyli spacerom po plątaninie pachnących przyprawami bazarów i uliczek. Zobaczymy tu grupki starszych panów popijających herbatę nalewaną z metalowych czajników. A często również grających w tawli (gra planszowa znana też jako tryktrak) otoczonych wianuszkiem żywiołowych kibiców. Warto też sobie zrobić przerwę i usiąść na chwilę w jednej z klimatycznych kawiarni. Ja mam słabość do Al-Qishli, pewnie dlatego, że oprócz świetnej lemoniady miętowej ma ona też niezapomniany wystrój: jedną z toalet ozdabia przedpotopowy telewizor oraz… pamiątkowa metalowa taca z Zamkiem Królewskim w Warszawie. Aleppo Wsiadam w nocny autobus do Aleppo (ok. 360 km na północ od Damaszku), które uważane jest za jedno z najdłużej nieprzerwanie zamieszkanych miast na świecie. Podobno na pobliskim wzgórzu swego czasu zatrzymał się biblijny Abraham. Na pewno wiadomo natomiast, że pierwsze zapiski o tym miejscu pochodzą sprzed 4 tys. lat. Kiedyś był to jeden z najważniejszych punktów na Jedwabnym Szlaku, dzięki czemu Aleppo miało szansę na szybki rozwój. Ostatnie lata jednak ciężko je doświadczyły. Wojna, czteroletnie oblężenie, a potem jeszcze trzęsienie ziemi, które zamieniły dużą część miasta w kupę gruzu. Spacerując po tym, co zostało z urokliwej niegdyś starówki, mam sporo wątpliwości, czy nie uprawiam tu wątpliwej moralnie „turystyki wojennej”? Antoine, mój przyjaciel z Aleppo, któremu zadaję to pytanie, uspokaja: – Jeśli w kontakcie z mieszkańcami wykażesz się delikatnością i empatią, to nie. My, Syryjczycy, naprawdę potrzebujemy dziś turystów – nie tylko ze względów finansowych. Po latach izolacji jesteśmy spragnieni kontaktów ze światem, zwłaszcza że dla większości z nas wyjazd za granicę jest wciąż nieosiągalny. Rozmowy z obcokrajowcami to dla nas szansa na opowiedzenie swojej historii, bez cenzury czy propagandy. Antoine z przyjaciółmi założył inicjatywę NoWhere Cultural Club, w ramach której działa m.in. dyskusyjny klub filmowy, który jest okazją do dzielenia się przemyśleniami i doświadczeniami. Organizowane są też regularne spacery po mieście. Uczestniczę w jednym z nich. W Wielki Piątek idziemy razem – muzułmanie i chrześcijanie kilku obrządków – na tradycyjną procesję, z której Aleppo znane jest od pokoleń. Główna jej część dzieje się na placu Farhad, przy którym mieszczą się trzy kościoły: maronicki, greckokatolicki i ormiańskoprawosławny. Pomiędzy nimi przy dźwiękach bębnów wędrują procesje z otwartymi trumnami, w których znajduje się figura Chrystusa. Po wszystkim następuje część bardziej towarzyska, czyli nawiedzanie w gronie rodziny przynajmniej siedmiu kościołów dowolnego obrządku. Innym razem zwiedzamy miasto śladami tego, z czego na świecie jest najbardziej znane, czyli mydła. Niektóre manufaktury wytwarzają je w tradycyjny sposób od setek lat. Charakterystyczny zapach oraz niezwykłe właściwości pielęgnacyjne mydło zawdzięcza połączeniu oliwy z olejem laurowym. Ale i tak Aleppo to dla mnie przede wszystkim niezapomniana kuchnia. Na początek zalaybiyeh – delikatne naleśniki wypełnione asztą, czyli kremem przypominającym mascarpone, obficie posypane pistacjami i polane syropem z kwiatów pomarańczy. Kybby bi karaz to z kolei typowy lokalny przysmak o lekko migdałowym posmaku, w którym mielone kotleciki z baraniny pływają w sosie z wiśni wonnych (mahlab). Zapach tych wiśni, a dokładnie mahlabu produkowanego ze sproszkowanych pestek, będzie mi towarzyszył jeszcze długo po wyjeździe z Syrii. Autorka dziękuje za pomoc Alexowi Orlińskiemu. Syria – informacje praktyczne Dojazd Lotnisko w Damaszku działa i donosi o przywracaniu kolejnych połączeń ze światem – ostatnio zaczęła tu latać m.in. Air Arabia. Ale najwygodniej dostać się tu taksówką – ze stolicy Libanu, Bejrutu. To 110 km. Miejsce w taksówce dzielonej można wynegocjować z już za 35–50 dol., w obu miastach istnieje sieć takich przewozów. Najlepiej pytać taksówkarzy na miejscu, ale można też umówić się wcześniej. Całodobowa firma Lebanon Taxi Official: +961 320 72 83. Z Warszawy do Bejrutu można się dostać np. liniami Lufthansa; od 1250 zł. Wiza i waluta Wniosek o wizę: evisa.sy. Można ją też otrzymać na przejściu granicznym. Walutą jest funt syryjski; 3573 SYP = 1 PLN. Nocleg Ceny w hotelach są inne dla Syryjczyków i dla obcokrajowców, ale nawet te drugie są wciąż dość atrakcyjne: pokój w słynnym 5-gwiazdkowym Talismanie kosztuje ok. 100 dol.; +963 988 900 900. Zwykle nocuję w Al Sultan, gdzie czysty pokój z łazienką, klimatyzacją i śniadaniem to koszt 37 dol.; +963 11 222 5768. W Aleppo polecam tani i czysty Qasr Al-Andalus, 25 dol.; +963 21 212 5156. Syryjskiego hotelu nie zarezerwujemy przez internet, najlepiej zrobić to przez telefon. Jedzenie Restauracja Dar Misk w Damaszku. Warto tu wpaść na popisowe bliskowschodnie śniadanie – z humusem, omletem, serem labneh, oliwkami, kiszonkami i świeżo pieczonym chlebkiem. Restauracja Al Kommeh w Aleppo. Warto tu wpaść na Kybby bi karaz, czyli kotleciki z baraniny w sosie wiśniowym. Warto wiedzieć Uber jest zakazany. Jego miejscowy odpowiednik to YallaGo! Nigdzie nie zapłaci się też kartą, a z bankomatów korzystają tylko Syryjczycy. Trzeba więc mieć ze sobą zapas gotówki. Źródło: National Geographic Traveler
USA szykują nowe, drastyczne przepisy dla turystów. Uderzą także w Polaków
Administracja Donalda Trumpa planuje wprowadzenie nowych przepisów dla turystów wjeżdżających do USA. Konieczne będzie ujawnienie aktywności w mediach społecznościowych z ostatnich 5 lat. Planowane zmiany uderzają w miliony osób z krajów objętych ruchem bezwizowym i mogą wpłynąć na organizację mundialu 2026.
Plan przewiduje obowiązek ujawniania przez turystów aktywności w mediach społecznościowych z ostatnich pięciu lat. Zmiany mają dotyczyć 42 krajów objętych ruchem bezwizowym do USA, w tym m.in. Polski, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji i Japonii. Nowe wymogi zostaną wprowadzone poprzez rozszerzenie formularza ESTA. Zgodnie z dokumentem opublikowanym na stronie Federal Register, turyści będą musieli ujawnić również całą gamę szczegółow ze swojego życia, sięgając w niektórych przypadkach aż dekadę wstecz. Plan zakłada także nowe opłaty: 100 dolarów dziennie za wstęp do parków narodowych dla cudzoziemców (250 dolarów dla osób spoza 42 krajów objętych ruchem bezwizowym). USA prześwietlą prywatność turystów Nowy formularz ESTA będzie wymagał ujawnienia: wszystkich nazw użytkownika w mediach społecznościowych używanych w ostatnich 5 latach, numerów telefonów z ostatnich 5 lat, adresów e-mail z ostatnich 10 lat, danych biometrycznych (twarz, odciski palców, DNA, skan tęczówki), danych członków rodziny: imiona, nazwiska, daty i miejsca urodzenia, w tym dzieci. Odmowa udostępnienia tych danych może skutkować odmową wjazdu do USA. Konsultacje społeczne nad zmianami potrwają 60 dni. Kto zostanie objęty nowymi zasadami? Obostrzenia dotkną nie tylko turystów, ale również osoby aplikujące o wizy studenckie oraz pracownicze (H1-B). Rząd USA zapowiedział również odmowy wiz dla osób pracujących w moderacji treści i fact-checkingu. Formularze wizowe mają być analizowane pod kątem „antyamerykańskich poglądów”. Osoby, które odmówią udostępnienia swoich profili w mediach społecznościowych, będą traktowane jako podejrzane. Wpływ polityki Donalda Trumpa na turystykę Nowe regulacje administracji Trumpa juz od jakiegoś czasu wpływają negatywnie na amerykańską turystykę. W Kalifornii prognozuje się 9-procentowy spadek liczby turystów zagranicznych w 2025 roku. Hollywood Boulevard w Los Angeles odnotował latem 2025 spadek odwiedzin aż o 50%. Liczba Kanadyjczyków podróżujących samochodem do USA w lipcu 2025 spadła o 36,9% w porównaniu do lipca 2024. Podróże lotnicze z Kanady zmniejszyły się o 25,8%. USA w ogniu krytyki za ograniczanie wolności słowa Organizacje zajmujące się prawami człowieka, w tym Foundation for Individual Rights and Expression, krytykują nowe przepisy jako zagrożenie dla wolności słowa i prywatności. Wskazują, że wymóg ujawnienia danych z mediów społecznościowych to narzędzie potencjalnej cenzury i zastraszania podróżnych. USA mają być gospodarzem Mistrzostw Świata w piłce nożnej w 2026 roku, wspólnie z Kanadą i Meksykiem. FIFA szacuje, że przyciągnie to 5 milionów kibiców. Jednak plany nowych przepisów budzą obawy o chaos organizacyjny. Organizacje takie jak Sport and Rights Alliance ostrzegają przed ryzykiem nadużyć, profilowania rasowego i zatrzymań kibiców. Apelują do FIFA o zapewnienie ochrony uczestnikom turnieju. Administracja Trumpa nie odniosła się publicznie do tych obaw. Źródło: The Guardian, Rzeczpospolita, Federal Register Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
To jedna z najbardziej malowniczych części Podlasia. Wzgórza Sokólskie wybrane Cudem Polski 2025 wprost trzeba odwiedzić
Malowniczy pas łagodnych, polodowcowych wzgórz na Podlasiu zachwycił internautów. Nie chodzi jednak tylko o pofalowanie terenu: Wzgórza Sokólskie to teren zamieszkany przez wiele kultur, zachwycający drewnianą architekturą i podlaskim klimatem, który powoli odkrywają turyści z całej Polski. Nic dziwnego, że został Cudem Polski.
Wzgórza Sokólskie zostały „Cudem Polski 2025” w województwie podlaskim podczas corocznego plebiscytu organizowanego przez „National Geographic Traveler”. Mają wszystko: historię, piękną przyrodę i zaangażowaną społeczność. To teren, który nie zawsze jest na pierwszym miejscu u osób planujących odwiedzenie Podlasia, ale warto się nim zainteresować – dopóki nie ma w nim tłumów. Lodowiec, wiatraki i drewno Wzgórza Sokólskie należą do tych najbardziej charakterystycznych form krajobrazu północno-wschodniej Polski: regionu, który w malowniczy sposób został ukształtowany przez plejstoceński lodowiec i nabrał łagodnego, pagórkowatego charakteru. Szerokie panoramy, liczne doliny oraz mozaika pól, łąk i lasów tworzą widoki jak z obrazka. Za to kochamy Podlasie! Nieodłączną częścią tożsamości Wzgórz Sokólskich są jednak liczne wsie z tradycyjną, drewnianą zabudową – domy, stodoły i wyjątkowe wiatraki, które przez stulecia były budowane według lokalnych wzorców i z dostępnych surowców. Do dzisiaj można tu spotkać funkcjonujące wiatraki typu holenderskiego czy bogato zdobione sadyby. Autentyczność krajobrazu sprawia, że jest on wyjątkowy w skali kraju. Ludzie żyją tu normalnie, zgodnie z tradycją, jakby nieświadomi upływu czasu. Co robić na Wzgórzach Sokólskich? To wymarzony teren dla miłośników wycieczek – zarówno pieszych, jak i rowerowych. Zróżnicowane szlaki pomogą zaplanować krótkie i wielogodzinne wyprawy, które przeprowadzą przez najciekawsze miejsca (np. Nową Kamionkę czy Szudziałowo). Jeśli interesuje nas historia, to dobrze wybrać trasę pieszą „Śladami tradycji Podlasia”, podczas której obejrzymy drewniane cerkwie, zabytkowe cmentarze czy miejsca pamięci. Rowerzyści powinni poznać szlak rowerowy „Zielone Wzgórza” liczący sobie około 60 km. Prowadzi przez malownicze wsie, punkty widokowe oraz pozwala podziwiać zabytkowe wiatraki. Poza szlakiem warto odwiedzić także cerkiew w Bohonikach, która jest ważnym elementem kulturowego dziedzictwa regionu. Kiedy najlepiej odwiedzić Wzgórza Sokólskie? Wzgórza Sokólskie najlepiej prezentują się – naszym zdaniem – od późnej wiosny do wczesnej jesieni, kiedy przyroda zachwyca kolorami, malując pięknie na i tak urokliwym podlaskim płótnie. Lato sprzyja wycieczkom rowerowym, natomiast jesienne barwy lasów i panoramy podczas „golden hour” zachęcają do pieszych spacerów. Warto zaplanować wyjazd na kilka dni, by w pełni docenić urok regionu i odwiedzić najważniejsze atrakcje. I przede wszystkim – dać sobie czas, by w pełni chłonąć atmosferę Podlasia. Tak jak się powinno: na spokojnie. Tu czas płynie wolniej, a my płyńmy razem z nim. Sponsorem plebiscytu „Cuda Polski 2025” jest: Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Nad Zatoką Perską stoi osiedle jak z bajki. Kolorowa wioska robi niemałe wrażenie
Na wyspie Ormuz w Zatoce Perskiej znajduje się jedno z najbardziej kolorowych osiedli świata. Zaprojektowane przez irańską pracownię ZAV, wioska składa się z ponad 200 połączonych kopuł. To bajkowa przestrzeń, która zachwyca turystów i stała się symbolem tej tęczowej wyspy.
Spis treści: Bajeczne domki na wyspie Kolory, kolory i jeszcze raz kolory Korzyści dla wyspy Osiedle znajduje się około 8 kilometrów od głównego miasta na irańskiej wyspie Ormuz. Składa się z setek jaskrawych kopuł, pomalowanych w odcieniach czerwieni, żółci, niebieskiego i zielonego. Całość tworzy wyjątkową, kolorową fasadę. Jak tłumaczą irańscy architekci ze studia ZAV, autorzy i pomysłodawcy projektu, kopuły zostały ustawione blisko siebie, aby stworzyć poczucie wspólnoty: – Projekt jest zlokalizowany na otwartej przestrzeni kilka kilometrów od miasta. Kopuły o różnych kolorach i rozmiarach tworzą panoramę, która idealnie wpasowuje się w krajobraz wyspy – mówią architekci. Bajeczne domki na wyspie „Ceramiczne domy” zostały zbudowane z wykorzystaniem techniki „SuperAdobe”. To innowacyjna i prosta metoda budowy, która wykorzystuje ubitą ziemię, worki z piaskiem oraz elementy drutu. Została opracowana przez irańskiego architekta Nadera Khalili. Kształt budynków wywodzi się z tradycji architektonicznej tego regionu. Dzięki niewielkim rozmiarom kopuły mogą być łatwo budowane przez lokalnych robotników. Kolory, kolory i jeszcze raz kolory Ormuz nazywana jest „wyspą tysiąca barw i kolorów". To zarazem najmniejsza z trzech irańskich wysp Zatoki Perskiej - jej powierzchnia liczy zaledwie 42 km2. Według statystyk zamieszkuje ją ponad 6 tysięcy osób. To, co szczególnie przyciąga podróżników, to jej różnorodność. Wyspa słynie z walorów geologicznych – skał osadowych oraz materiału wulkanicznego. Turyści, niczym w kalejdoskopie mogą podziwiać kolory „Doliny Tęczy”, nazwanej tak ze względu na 70 odcieni minerałów, czy barwione na czerwono fale, które otaczają brzegi wyspy. Dzięki swoim odcieniom Ormuz często nazywana jest także „tęczową wyspą”: – To zainspirowało nas, aby użyć mocnych kolorów nie tylko na zewnątrz kopuł, ale i wewnątrz budynków. Chcieliśmy jeszcze bardziej urozmaicić krajobraz tej tęczowej wyspy. Koloru przecież nie da się usunąć z życia, festiwali, ubrań, przedmiotów, czy przestrzeni - mówią architekci ze studia ZAV, cytowani przez brytyjski portal „Dailymail”. Korzyści dla wyspy Ormuz to niegdyś historyczny port w cieśninie Zatoki Perskiej na południe od Iranu, który kontroluje dostawy ropy naftowej z Bliskiego Wschodu. Mimo to lokalni mieszkańcy tej strategicznej politycznie wyspy nadal zmagają się z kryzysem ekonomicznym. Aby poprawić swój byt angażują się w nielegalny handel, co przez lata skutecznie zniechęcało turystów do odwiedzin. „Bajkowe inwestycje” mają nie tylko poprawić wizerunek wyspy, ale ponownie zintegrować lokalną społeczność z podróżnikami: – Zasoby naturalne i położenie geograficzne regionu niewątpliwie jest jego największym atutem. Jeśli go mądrze wykorzystamy, możemy przyczynić się do wzrostu PKB, co przyniesie korzyści zarówno mieszkańcom wyspy, jak i całemu krajowi – podkreślają architekci. Kolorowe osiedle jest jednym z elementów programu poprawy jakości życia na wsypie. Na tym jednak pomysły architektów się nie kończą. W planach mają także zbudowanie wielofunkcyjnej rezydencji artystycznej o nazwie „Majara”, czyli „przygoda”. Wszystko po to, aby ponownie połączyć miejscowych z przyjezdnymi – zarówno pod względem kulturalnym, jak i ekonomicznym. To oczywiście nie jedyne wielobarwne osiedle na świecie. Innymi chętnie odwiedzanymi miejscami są m.in. „Rainbow Village" w mieście Malang w Indonezji, jaskrawe domy w dzielnicy Bo-Kaap w Kapsztadzie w RPA czy budynki mieszkalne Choi Hung Estate w Hongkongu. Niech zatem kolor podbija świat!
Zjechałem pod ziemię i zostałem „turystą kopalnianym”. Czy to faktycznie hit Górnego Śląska?
Według niektórych źródeł węgiel na Śląsku wydobywano już w XVI wieku, a inne surowce – takie jak srebro – nawet wcześniej. Chociaż historyczne kopalnie z epoki przemysłowej dawno już nie pełnią swojej pierwotnej funkcji, to rozległe podziemne labirynty udostępnione są do zwiedzania, pielęgnując historię o fedrujących hajerach. Zszedłem na szychtę i sprawdziłem, czy faktycznie warto je odwiedzić.
Jest wiele powodów, by odwiedzić Górny Śląsk, ale coraz bardziej modna – również wśród zagranicznych gości – jest tzw. „turystyka kopalniana”. Ten region Polski to perła epoki przemysłowej, który głęboko pod ziemią skrywa setki kilometrów wydrążonych korytarzy: także sprzed wieków. Czy warto wybrać się na zwiedzanie kopalni i czy to atrakcja dla każdego? Przekonałem się na własnej skórze i – wytarłszy ręce z węgla – opowiadam. 1. Kopalnia Guido w Zabrzu Zwiedzanie zacząłem z grubej rury – wybrałem się na najgłębiej położoną trasę turystyczną w górnictwie węglowym w Polsce. Znajduje się ona w zabytkowej kopalni Guido w Zabrzu, która swoją nazwę przyjęła od dawnego właściciela, pruskiego magnata i przemysłowca, hrabiego Guido Henckela von Donnersmarcka. Jej początki sięgają 1855 roku. Już zjazd autentyczną sztolą – czyli rodzajem ciasnej windy-klatki, której do tej pory używają górnicy w czynnych kopalniach – na głębokość 320 metrów przyspieszył bicie mojego serca. A był to dopiero początek. Podziemna wędrówka w akompaniamencie opowieści przewodnika naprawdę przeniosła mnie do początku XX wieku, a prezentacja używanych w kopalni olbrzymich maszyn… cóż, wywołała niemałą ekscytację. Zdziwiło mnie też to, że na tak dużej głębokości było względnie ciepło. Reszta musi pozostać tajemnicą, nie chcę psuć niespodzianki. Oprócz klasycznego zwiedzania w kopalni Guido można także wziąć udział w tzw. „Podziemnej Szychcie”, podczas której poczujecie się jak prawdziwi górnicy – z pełnym ekwipunkiem i strojem sztygarskim w najgłębszych rejonach kopalni – oraz w „Mrokach Kopalni”: specjalnej trasie przygotowanej dla osób sprawnych fizycznie, która prowadzi do porzuconej ponad dwadzieścia lat temu, skąpanej w ciemności kopalni węglowej. 2. Sztolnia Królowa Luiza Niedaleko Kopalni Guido znajduje się Sztolnia Królowa Luiza, która w tym roku otrzymała prestiżowe miano „Cudu Polski” w plebiscycie „National Geographic Traveler”. To jeden z najciekawszych obiektów industrialnych w Europie – zabytkowa, wypełniona wodą sztolnia mierzy aż 14 km. Na turystów czeka spływ specjalnymi łodziami wśród ciasnych, podziemnych korytarzy i nowoczesne, multimedialne pokazy. Można spotkać także Skarbnika – legendarnego ducha kopalni. To dodatkowy dreszczyk emocji, a taki spływ to sposób na poznanie kopalni z nieco innej strony. 3. Muzeum Śląskie w Katowicach, czyli „turystyka kopalniana” bez schodzenia tak głęboko pod ziemię Muzeum Śląskie ma siedzibę na terenie dawnej kopalni Katowice i jest prawdziwą perłą stolicy Górnego Śląska. Przede wszystkim wrażenie zrobiła na mnie skala zrewitalizowania poprzemysłowej przestrzeni, a jestem z Łodzi: w moim rodzinnym mieście także coś o tym wiemy. Koncepcją muzeum jest inspirowanie zwiedzających dziedzictwem Śląska: jego intelektualnym i artystycznym dorobkiem oraz zadziwiającą historią pełną wielokulturowości. Bogate kolekcje muzeum znaleźć można już 14 metrów pod ziemią, więc odwiedziny nie wymagają schodzenia tak głęboko pod powierzchnię. W Muzeum znajdziemy galerię sztuki polskiej XIX wieku czy wystawy poświęcone historii Górnego Śląska i górnictwa. Skala projektu robi ogromne wrażenie – to jedno z najnowocześniejszych muzeów w Polsce. Jeśli nie lubicie schodzić pod ziemię, to na terenie muzeum znajduje się także wieża widokowa z tarasem na wysokości 40 metrów, na który dostajemy się szybem wyciągowym „Warszawa II” – wybudowano go 100 lat temu. Rozpościera się z niej wspaniały widok na panoramę miasta. Jak dojechać do Katowic? Najlepszą bazą podczas zwiedzania Górnego Śląska są Katowice – do stolicy regionu dojedziemy wygodnymi pociągami z Warszawy (ok. 2,5–3h), Łodzi (ok. 3h), Krakowa (nawet mniej niż 1h), Wrocławia (ok. 2h) czy innych większych polskich miast. Jeśli przyjeżdżacie pociągiem – tak jak ja – to dobrze zatrzymać się w znajdującym się dosłownie naprzeciwko dworca hotelu Mercure Katowice Centrum z charakterystyczną, roślinną fasadą: jest świetną bazą wypadową do zwiedzania regionu. Spodobało mi się, że miejsce pieczołowicie pielęgnuje tradycje Górnego Śląska: zjadłem tam – z ręką na sercu – najlepszy żurek i roladę śląską w życiu. A musicie wiedzieć, że do tej pory również nie próżnowałem! Ze swojej strony mogę powiedzieć, że zdecydowanie warto zanurzyć się w „turystykę kopalnianą” – niezależnie od tego, co obecnie myślimy o wydobyciu węgla, stanowił on podwaliny rewolucji przemysłowej i związany jest z nim kawał historii naszego kraju. Warto ją znać – po prostu. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Na brak kuracjuszy nikt tu nie narzeka. Najpiękniejsze uzdrowiska i sanatoria w sercu Polski
To nie tylko uzdrowiska, ale też miejsca, gdzie można odzyskać siły i poczuć się lepiej. Przypominamy popularny reportaż z magazynu Traveler z 2020 roku o świętokrzyskich uzdrowiskach.
Spis treści: Dolina Purpurowa Solec-Zdrój Busko-Zdrój Szydłów Jak zaplanować podróż do Busko-Zdroju? Busko-Zdrój od lat cieszy się opinią jednego z najważniejszych uzdrowisk w Polsce. Znajduje się tu kilkanaście sanatoriów, a także tężnie solankowe, które przyciągają nie tylko kuracjuszy, ale i osoby szukające relaksu w otoczeniu natury. Wody siarczkowe i mineralne pomagają w leczeniu schorzeń reumatologicznych, dermatologicznych i ortopedycznych. To właśnie tutaj można połączyć leczenie z wypoczynkiem w otoczeniu malowniczych krajobrazów. Dolina Purpurowa Spróbuj, najlepiej smakują prosto z drzewa – pan Stanisław, który uprawą śliwek zajmuje się od wielu lat, nie musiał mnie dwa razy namawiać. Owoc był dojrzały, soczysty i słodki. Pyszny. – To odmiana amers pochodząca z USA. Nie lubi zimna, dlatego gdy dojrzeje, trzeba ją szybko zrywać – dodaje. Chwilę wcześniej zatrzymałam samochód, mijając ciągnące się po horyzont śliwkowe sady pod Szydłowem. Miejscowi nazywają je Purple Valley, czyli Dolina Purpurowa. Rosną tu m.in. odmiany stanley, lepotica, tophit, rana, record i oczywiście węgierka. Wrócę w te rejony w drodze powrotnej do Warszawy, żeby kupić tutejszy rarytas: Szydłowiankę i purpurowe powidła z czekoladą. Na pożegnanie pan Stanisław wręcza mi woreczek owoców. – Będziesz o mnie pamiętała trochę dłużej – śmieje się. Żegnam go i jadę dalej, na południowy skraj województwa świętokrzyskiego, by – jakkolwiek to brzmi – odrobinę naprawić zdrowie. Świętokrzyskie to nie tylko malownicze rozległe doliny, pagórki, które łagodnie pną się w górę i przechodzą w siwe szczyty. To też świetne tereny rekreacyjne do jazdy na rowerze i spacerów. Ale przede wszystkim zagłębie uzdrowisk, sanatoriów, domów zdrojowych i hoteli, które prześcigają się w ofertach zabiegów dla kuracjuszy. Jadę przez Busko-Zdrój do Solca. To dwie miejscowości uzdrowiskowe słynące ze źródeł siarczkowych, których lecznicze właściwości zaczęto wykorzystywać już w XVIII w. Tymczasem postanowiłam na własnej skórze sprawdzić, czy te słynne na całą Europę wody rzeczywiście działają. Solec-Zdrój W kawiarni Pod Wieżyczką w Uzdrowisku Solec-Zdrój, gdzie częstują mnie kawą i tutejszą słodko-słoną solecczanką, dostaję obszerną historyczną broszurę. Okazuje się, że na przełomie XVIII i XIX w. to niewielkie miasteczko przechodziło prawdziwy rozkwit. Najpierw uruchomiono tu warzelnię soli (na bazie miejscowych solanek), która sprowadziła tu w 1815 r. radcę górniczego, niejakiego Beckera. Inżynier miał szukać pokładów soli kamiennej, ale zamiast spodziewanego minerału, znalazł… wodę siarczkową. Bogate właściwości zdrowotne źródeł wypływających pod ciśnieniem na powierzchnię ziemi szybko docenili mieszkańcy. To w efekcie doprowadziło do powstania uzdrowiska, w którym właśnie goszczę. Pierwsze wanny stanęły w budynkach leczniczo-kąpielowych w 1836 r. Wkrótce potem zbudowano Łazienki, domy dla kuracjuszy i pijalnię wód mineralnych. Do zakładu sanatoryjnego przyłączono też 100-hektarowy las iglasty. Uzdrowisko szybko urosło do rangi centrum kulturalnego, gdzie życie towarzyskie kwitło na całego – wystawiano sztuki teatralne, a podczas wieczorków tanecznych przygrywała orkiestra na żywo. I chociaż uzdrowisko bardzo ucierpiało podczas II wojny, dziś w rękach nowych właścicieli Marty i Czesława Sztuków odbudowuje dawną świetność. Kolejne obiekty należące do kompleksu przechodzą gruntowne remonty. Oferta dla kuracjuszy Na brak kuracjuszy, którzy zażywają uzdrawiających kąpieli, nikt tu nie narzeka. – Maksymalne stężenie wody leczniczej, które dopuszczają lekarze, to 150 mg siarkowodoru na litr wody. Nasze źródło, słynny 110-metrowy szyb solecki, z którego bezpośrednio wydobywamy wodę dla gości, ma stężenie 137 mg. Czyli jest idealne – tłumaczy dyrektor obiektu Bogusław Kunat. I dodaje: – W Solcu leczymy narządy ruchu, nadciśnienie, problemy neurologiczne, dermatologiczne. A na wspólnych imprezach integracyjnych, które klimatem nie odbiegają od tych sprzed wojny, także złamane serca. Dosłownie przecznicę dalej rozciągają się dwa okazałe kompleksy hotelowe: Malinowy Raj i Malinowy Zdrój. Słyną z siarczkowych kąpieli, a przy okazji ze sporego zaplecza rehabilitacyjnego. W holu Malinowego Raju spotykam dwie kobiety. – Droga pani, wyjeżdżamy stąd jak nowo narodzone. W naszym codziennym menu mamy masaże lecznicze, baseny mineralne i serie kąpieli siarczkowych oraz borowinowych – opowiada Karolina z Warszawy, jedna z kobiet. – Tym razem przyjechałam z koleżanką z pracy. Prawie siłą oderwałam ją od biurka. Obie mamy kręgosłupy w rozsypce. Stres i siedzący tryb życia robią swoje. Tu się regenerujemy – dodaje. Kąpiel w wodzie siarczkowej Jednorazowa kąpiel w wodzie siarczkowej, która jest wlewana do specjalnej wanny, trwa nie dłużej niż 15 min. Zawarte w wodzie związki siarki są wchłaniane przez skórę i rozprowadzane po całym organizmie. Kąpiele łagodzą zmiany skórne, m.in. łuszczycę czy atopowe zapalenie skóry. Liczba ekspozycji przekłada się na efekt. – Często przyjeżdżają do nas młodzi ludzie, którzy np. dużo biegają lub uprawiają wspinaczkę wysokogórską. Bo kąpiele można też stosować profilaktycznie do skutków nadmiernych przeciążeń układu kostnego. Jeśli pochodne siarki są elementem budulcowym chrząstki, to dostarczając odpowiednią jej dawkę, możemy przeciwdziałać zmianom zwyrodnieniowym – tłumaczy dr n med. Marek Grabski, kierownik Centrum Rehabilitacji w sieci Malinowe Hotele. I dorzuca: – Ponieważ pani regularnie biega, taka kąpiel się pani przyda. Cóż, już po pierwszej próbie moja skóra staje się rzeczywiście aksamitnie gładka jak po peelingu. Jednak żeby kąpiele przyniosły długotrwałe efekty, trzeba by wziąć ich co najmniej kilka. Tym razem nie mam na to czasu. Jadę dalej do oddalonego o 17 km Buska-Zdroju (do którego prowadzi też czerwony szlak turystyczny). Tam czekają mnie kolejne zabiegi. Busko-Zdrój Busko-Zdrój rocznie odwiedza 43 tys. kuracjuszy i turystów. Nic dziwnego, wody siarczkowe odkryto tu wcześniej niż w Solcu-Zdroju. Już w XIII-wiecznych dokumentach stoi, że w Busku występują źródła mineralne o zbawiennych właściwościach dla układu oddechowego i kostnego. Pierwsze kroki kieruję na promenadę Mickiewicza. Łączy ona centrum miasteczka z XIX-wiecznym parkiem zdrojowym zaprojektowanym przez włoskiego architekta Henryka Marconiego. Alejki gęsto porośnięte klonami, kasztanowcami i jesionami prowadzą mnie do serca ogrodu – zabytkowego budynku Łazienek. To jednocześnie główny obiekt najstarszego w mieście Sanatorium Uzdrowiskowego „Marconi” z 1936 r. Rozglądam się dookoła. Cisza, spokój, mijają mnie grupki kuracjuszy, którzy po porannych zabiegach spacerują w parku lub jeżdżą na rowerach. Hotel jak galeria sztuki Wracam parkowymi alejami na promenadę, przy której stoi dostojny budynek luksusowego butikowego Hotelu Bristol. Obiekt łączy cechy nowoczesnego uzdrowiska z salonem odnowy biologicznej. Jego główną część stanowi zabytkowa, starannie odrestaurowana willa z 1896 r. (gdzie przed wojną mieściło się Sanatorium Bristol), do której parę lat temu dobudowano nowoczesną betonowo-szklaną bryłę. Już z daleka widzę przylegającą do fasady cienką linę, a na niej rzeźbę Piramida krzeseł. Wiem, że wyszła spod dłuta Jerzego Kędziory, którego prace znam z Sopotu, Bydgoszczy czy Berlina. To zapowiedź tego, co czeka mnie w hotelowym holu, który przypomina galerię sztuki. Zamiast żyrandolu gości wita olbrzymia szklana instalacja Piąta gwiazda Ludwiki Ogorzelec, polskiej artystki na stałe mieszkającej i tworzącej w Paryżu. Wokoło rzeźby Sylwestra Ambroziaka, ceramika Marka Cecuły, na ścianach obrazy artystów skupionych wokół Łodzi Kaliskiej, a także Antoniego Fałata i Jakuba Ciężkiego. – Dzieła sztuki znajdziemy tu na każdym kroku, w korytarzach, pokojach, gabinetach zabiegowych i spa, w restauracji czy kawiarni. To miejsce oddycha sztuką, bez niej bylibyśmy nijacy – podkreśla Wojciech Tworek, menedżer hotelu. Zabiegi rehabilitacyjne Przyznam jednak, że Bristol skusił mnie głównie… sprzętem rehabilitacyjnym. Mają tu bieżnię antygrawitacyjną opracowaną przez NASA, która odciąża nawet do 80 proc. wagi ciała. Jest idealna dla osób z nadwagą lub z problemami stawowymi. Fizjoterapeutka, która się mną zajmuje, opowiada, że z takiego sprzętu korzystają zawodnicy Barcelony, którzy rehabilitują stopy i stawy skokowe, by przyspieszyć regenerację. Potwierdzam – na tym magicznym urządzeniu czuję się co najmniej o połowę lżejsza, fantastyczne uczucie. Weszłam też na minutę do kriokomory, w której panuje minus 120 stopni. Ta z kolei obkurcza naczynia krwionośne, podnosi wydolność organizmu, ale też działa przeciwzmarszczkowo i wpływa pozytywnie na nastrój – znów potwierdzam. Kolejnym elementem, który wyróżnia Bristol spośród okolicznych uzdrowisk jest basen oczyszczany nanosrebrem. Można w nim pływać bez okularów, a leczniczy efekt kąpieli siarczkowych nie zostaje zachwiany. Oferta kulturalna Ale Busko-Zdrój to nie tylko uzdrowiska i spa. – To też kultura. Od 26 lat organizujemy tu Międzynarodowy Festiwal Muzyczny im. Krystyny Jamroz. Zapraszamy najlepszych śpiewaków, pianistów, aktorów – mówi Karolina Kępczyk, dyrektor Buskiego Samorządowego Domu Kultury. Oglądam nowy budynek Buskiej Tężni Kultury w parku Zdrojowym. Nowoczesna drewniana owalna bryła obłożona jest tarniną i ma taras na dachu. – Inhalatorium i szklany dom zdrojowy z pijalnią wód będziemy łączyć z działalnością kulturalną i np. targiem solnym. Zimą planujemy zorganizować lodowisko z wypożyczalnią sprzętu – dodaje Kępczyk. Szydłów Ze Świętokrzyskiego wracam zregenerowana i chyba trochę młodsza. Ale żeby nie być gołosłowną, zajeżdżam jeszcze do średniowiecznego Szydłowa. Do miasta prowadzą XIV-wieczne mury obronne, których częścią jest Brama Krakowska. Pośrodku rynku stoi budynek tutejszego ratusza, który kilka lat temu kupiła Agnieszka Baxter. Dziś prowadzi w nim butik śliwkowy, w którym można kupić lokalne specjały, m.in. Szydłowiankę Śliwkę w Czekoladzie i powidła z pomarańczą. Właśnie po nie tu przyjechałam. – Jeżdżąc po świecie, uświadomiłam sobie, że mój rodzinny Szydłów z całym swoim historyczno-sadowniczym dziedzictwem nie ma znaku firmowego. A przecież to stolica śliwki. Od pokoleń suszy się je tu ręcznie, metodą tradycyjną na tzw. laskach w suszarniach opalanych drewnem liściastym. Postanowiłam to wykorzystać – opowiada Agnieszka. Dwa lata temu zajęła się m.in. produkcją oblanej czekoladą deserową Szydłowianki. – Jest znakomita. Delikatna i w odróżnieniu od podobnych wyrobów dostępnych na rynku nie jest przesłodzona – zachwala Ewa z Szydłowa, którą spotykam w butiku. Kupuję kilka paczek i jadę dalej. Znów mijam Dolinę Purpurową, śliwy uginają się od dojrzałych owoców. Tylko pana Stanisława już nigdzie nie widzę. Jak zaplanować podróż do Busko-Zdroju? Transport Droga z Warszawy do Buska-Zdroju zajmuje ok. 3 godz. Najlepiej jechać trasą S7. Do Buska kursują pociągi regionalne z Kielc, Częstochowy i Katowic. Działa też transport autobusowy (FlixBus, Polonus itd.). Nocleg Hotel Słoneczny Zdrój Medical SPA & Wellness w Busku-Zdroju to nowoczesne miejsce noclegowe połączone z całą gamą zabiegów pielęgnacyjnych i leczniczych. W ofercie m.in. biomechaniczna stymulacja mięśni idealna w dysfunkcji układu ruchowego. Sanatorium Słowacki w Busku-Zdroju to nie tylko komfortowy hotel, ale też miejsce, gdzie kompleksowo leczy się choroby narządu ruchu, schorzenia reumatologiczne i neurologiczne. Kąpiele lecznicze, masaże, ale też zabiegi z zakresu medycyny estetycznej i kosmetologii plus nocleg w przytulnym pokoju. To wszystko oferuje Dormed Medical SPA w Busku-Zdroju. Zakupy Do Olejarni Zagłoby w Mikułowicach (wsi oddalonej o 3 km od Buska-Zdroju) można wybrać się z dzieciakami i zobaczyć, jak metodą tradycyjną tłoczy się tu oleje. Najpierw ziarna trafiają do gniotownika, potem do prażalnika, a na końcu do prasy tłokowej. Z 7 kg nasion można zrobić nawet 1,5 litra cieczy. O ofercie m.in. oleje: rydzowy, rzepakowy, lniany, makowy, z konopi, musztardowy (z gorczycy). Artykuł był opublikowany w National Geographic Traveler w 2020 roku. Nasz ekspert Agnieszka Michalak Dziennikarka i redaktorka „National Geographic Traveler" oraz magazynu pokładowego LOT-u „Kaleidoscope". W podróż zawsze zabiera książkę i buty do biegania – bo lubi poznawać nowe miejsca joggingując.
W nowym muzeum zobaczysz skarby Tutanchamona i statki Cheopsa. Jest data otwarcia
Podano datę otwarcia Wielkiego Muzeum Egipskiego. „Zorganizujemy wydarzenie, które wszyscy zapamiętają” – zadeklarował minister turystyki i starożytności Egiptu Sherif Fathy. Na ekspozycji zobaczymy nie tylko skarby z grobowca Tutanchamona, ale też artefakty odkryte przez polskich archeologów. Otwarcie Muzeum przekładano już wiele razy. Czy tym razem się uda?
Budowa Wielkiego Muzeum Egipskiego w sąsiedztwie słynnych piramid w Gizie rozpoczęła się 20 lat temu. Realizacja projektu napotkała na wiele problemów. Brakowało środków, następnie miały miejsce niepokoje społeczne w Egipcie, pandemia COVID-19 i wojna w Gazie. Wszystko to przyczyniło się do wieloletnich opóźnień. Muzeum już dziś jest częściowo otwarte i można obejrzeć niektóre z ekspozycji. Jednak do tej pory nie nastąpiło oficjalne otwarcie. Miały w nim wziąć udział ważne osobistości z całego świata, ale cieniem na tym położyły się niepokoje na Bliskim Wschodzie, w tym wzajemne ostrzeliwanie się przez Izrael i Iran. 1 listopada – wielkie otwarcie W rozmowie z „The National” minister turystyki i starożytności Egiptu Sherif Fathy zadeklarował, że otwarcie Wielkiego Muzeum Egipskiego „zdecydowanie nastąpi 1 listopada”. Jest to czwarta wskazana data oficjalnego otwarcia od 2020 roku. – Obecnie pracujemy nad wieloma szczegółami, które będą z nią [ceremonią – przyp. NG] związane. Mamy nadzieję, że to będzie wspaniały wieczór i jesteśmy przekonani, że zorganizujemy wydarzenie, które wszyscy zapamiętają – dodał Fathy. W jego ocenie otwarcie muzeum ma być punktem zwrotnym dla sektora turystycznego kraju i przyciągnąć jeszcze większą liczbę zwiedzających. Jak przekazał szef resortu, obecnie muzeum odwiedza od 5000 do 6000 osób dziennie, ale po oficjalnym otwarciu spodziewane jest potrojenie tej liczby. Główne wydarzenia związane z otwarciem nastąpią 1 listopada. Ale również 2 i 3 listopada muzeum odwiedzą dygnitarze i inne osoby ze specjalnymi zaproszeniami, które nie będą mogły przybyć pierwszego dnia. To ważna informacja dla zwykłych turystów – muzeum pozostanie dla nich zamknięte do 4 listopada. Dlaczego warto odwiedzić Wielkie Muzeum Egipskie? Pierwsi zwiedzający tę placówkę muzealną są pod wielkim wrażeniem architektury. Skala tego miejsca jest olbrzymia – już samo wejście w postaci tak zwanej wielkiej klatki schodowej, gdzie znajdują się liczne faraońskie posągi nie pozostawia nikogo obojętnym. Jednak do najciekawszych obiektów w tym muzeum z pewnością należą: Niemal kompletne wyposażenie słynnego grobowca Tutanchamona; Dwa zrekonstruowane statki należące do faraona Cheopsa, twórcy Wielkiej Piramidy. Jeden z nich jeszcze nigdy nie był wystawiony na widok publiczny. Obie jednostki znajdowały się przy południowej ścianie piramidy rozłożone na części. Teraz je złożono i możne je podziwiać w całej okazałości; Złote figury sprzed około 5200 lat odkryte w Delcie Nilu w Tell el-Farcha. Odkryli je archeolodzy działający w ramach misji Muzeum Archeologicznego w Poznaniu i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Posążki mają 60 i 30 cm wysokości. Są to najstarsze złote figury znane ze starożytnego Egiptu. W momencie odkrycia były to fragmenty złotej folii. Dzisiejszy stan zabytków zawdzięczamy katorżniczej pracy konserwatorów; 11-metrowy posąg Ramzesa II Wielkiego – jednego z najwybitniejszych władców Egiptu. Za jego panowania powstała słynna skalna świątynia w Abu Simbel. Atrakcją samą w sobie jest też niezwykły gmach muzeum. Zaprojektowała go irlandzka pracownia architektoniczną Heneghan Peng Architects. Fasada nawiązuje kształtem do staroegipskiej architektury, w tym piramid. Źródło: The National, National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Czy w Maroku jest bezpiecznie dla turystów? Sprawdzamy. „Trochę się martwimy”
Niektórzy turyści obawiają się podróży do Maroka po ostatnich protestach na ulicach wielu miast. „Słyszeliśmy o strajkach i trochę się martwimy” – piszą podróżni w mediach społecznościowych. O aktualnej sytuacji w państwie rozmawiałam m.in. z przedstawicielami biur podróży.
Spis treści: Turyści o wydarzeniach w Maroku. „Trochę się martwimy” Co z wycieczkami zorganizowanymi? „Na bieżąco monitorujemy sytuację” „Regiony wypoczynkowe pozostają bezpieczne” Na przełomie września i października w wielu marokańskich miastach wybuchły protesty. Zaczęło się od strajków tzw. pokolenia Z, czyli osób urodzonych między 1997 a 2012 rokiem. To były jedne z największych antyrządowych manifestacji od lat. Według informacji Marokańskiego Stowarzyszenia Praw Człowieka tylko w ciągu jednego dnia kilkadziesiąt osób zostało zatrzymanych. Dochodziło do aktów wandalizmu i zamieszek. Z kolei w niedzielę (5 października) dziesiątki tysięcy osób wyszły na ulice Rabatu, by wyrazić sprzeciw wobec działań Izraela w Strefie Gazy. W związku z ostatnimi wydarzeniami turyści zaczęli się obawiać wycieczek do Maroka. Czy słusznie? Turyści o wydarzeniach w Maroku. „Trochę się martwimy” Na niespokojną sytuację w Maroku zareagowali polscy turyści. Na facebookowych grupach zaczęły pojawiać się pytania o aktualną sytuację w państwie pod kątem bezpieczeństwa. „Słyszeliśmy o strajkach i trochę się martwimy, bo za dwa dni mamy lot. Czy ktoś może powiedzieć, czy jest bezpiecznie podróżować teraz, czy lepiej odpuścić?” – napisała w poniedziałek pani Paulina. Zdaniem pani Danuty, która mieszka w Marrakeszu (miasto w zachodnim Maroku), nie ma powodów do zmartwień. – Absolutnie turyści nie mają się czego obawiać, cisza i spokój. Codziennie jestem na mieście i wstawiam relacje z mojego życia tutaj i z naszych wycieczek. Jest bezpiecznie – zapewnia kobieta. Z kolei pani Luiza przebywała w Agadirze, gdy pod jej oknami przechodzili protestujący. – Czułam się zagrożona w momencie, gdy wieczorem już byłam w łóżku i nagle pojawiły się hałasy. Zrobiło się niesamowicie głośno i akurat tuż przy mieszkaniu, które wynajmowałam. Na szczęście nie doświadczyłam żadnego rzucania kamieniami i innych aktów wandalizmu. Jak było już po wszystkim i chodziłam po Agadirze, to też nie miało to wpływu na to, że czułam się mniej bezpiecznie – opowiada mi polska turystka. Co z wycieczkami zorganizowanymi? „Na bieżąco monitorujemy sytuację” Sprawdziłam, czy ostatnie wydarzenia w Maroku miały również wpływ na turystykę zorganizowaną. Przedstawiciele biur podróży zapewniają, że trzymają rękę na pulsie. – Na bieżąco monitorujemy sytuację w Maroku, śledząc oficjalne komunikaty oraz informacje lokalnych władz. Marokańskie Narodowe Biuro Turystyki (ONMT) zapewnia o bezpieczeństwie i braku zakłóceń w działalności turystycznej – informuje Katarzyna Pasikowska, przedstawicielka biura podróży Rainbow. – Pozostajemy również w stałym kontakcie z naszymi sprawdzonymi partnerami na miejscu, którzy dbają o bezpieczeństwo i komfort uczestników naszych wycieczek. Dzięki tej współpracy, gdy tylko zajdzie taka konieczność, możemy na bieżąco wprowadzać ewentualne modyfikacje w planach podróży, tak aby program zwiedzania przebiegał spokojnie i bez zakłóceń, z dala od miejsc, w których mogą odbywać się zgromadzenia publiczne – dodaje Katarzyna Pasikowska. „Regiony wypoczynkowe pozostają bezpieczne” Jarosław Grabczak, Head of Commercial Product w internetowym biurze podróży eSky.pl również zapewnił, że sytuacja w Maroku jest przez ekspertów stale monitorowana, a reakcja na ewentualne zmiany jest natychmiastowa. – Ostatnie protesty mają charakter wewnętrzny. Dotyczą głównie kwestii gospodarczych i społecznych, nie są wymierzone w odwiedzających ten kraj, ani w branżę turystyczną. Co istotne, główne regiony wypoczynkowe, takie jak Marrakesz, Essaouira czy Fez pozostają stabilne i bezpieczne, a organizacja wyjazdów przebiega w sposób niezakłócony – powiedział Grabczak. Jednocześnie podkreślił, że podróże zorganizowane do Maroka realizowane są zgodnie z planem. – Maroko pozostaje jednym z najchętniej wybieranych kierunków wśród naszych użytkowników – szczególnie jesienią i zimą, gdy oferuje przyjemny klimat, bogatą kulturę i egzotyczny charakter w bezpiecznym otoczeniu. Dla wielu podróżnych to wciąż spokojna, atrakcyjna alternatywa dla bardziej odległych destynacji – dodał ekspert. Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Tak wygląda miejsce spoczynku faraona Amenhotepa III. Niewielu miało okazję je zobaczyć
Po niemal dwóch dekadach konserwacji znów można zobaczyć wnętrze grobowca faraona Amenhotepa III. Miejsce zachwyca kunsztem wykonania i wspaniałymi płaskorzeźbami ukazującymi egipskie zaświaty. Ale gdy wejdziesz do środka, nie znajdziesz tego, czego najbardziej byś się spodziewał. Gdzie podziała się mumia?
Egipska Dolina Królów jest miejscem owianym tajemnicą. To tutaj spoczęło w skalnych grobowcach kilkudziesięciu władców tej starożytnej cywilizacji. Pierwsze groby wykuto w połowie II tysiąclecia p.n.e. Po raz pierwszy władców Egiptu pochowano nie w piramidach, ale ich ciała ukryto wśród skalnych rozpadlin. Liczono, że w ten sposób nie padną ofiarą rabusiów. Było to jednak mylne założenie, bo większość z nich spustoszono i to już w starożytności. Perła Doliny Królów – znów dostępna Na początku października władze egipskie poinformowały o ponownym otwarciu jednego z największych grobowców Doliny Królów. Należał do faraona Amenhotepa III (1390-1352 lat p.n.e.). Przez blisko dwie dekady we wnętrzu tego zabytki pracowali konserwatorzy, których działania wspierał rząd Japonii i UNESCO. Na bezcennych malowidłach od lat pojawiają się wysięki soli, które je niszczą. Poza tym w XIX wieku wandale wycięli ze ścian część z dekoracji i kilka z nich, ukazujących twarze, znajduje się dziś w Luwrze. Dlaczego warto zobaczyć ten grobowiec? Po pierwsze, grobowiec składa się z wielu pomieszczeń, do których wiedzie korytarz zagłębiający się kilkadziesiąt metrów w głąb skał. Wejście do niego można przyrównać z eksploracją piramid i jest wymagające fizycznie. Główną dekorację w komorze grobowej stanowią sceny i teksty z Księgi Amduat („Księga tego, co jest w Zaświatach”). Opisuje ona jak wygląda świat umarłych i jak należy po nim nawigować. To najważniejsza egipska „księga” grobowa. View oEmbed on the source website W różnych częściach grobowca znajdują się przedstawienia samego Amenhotepa III w towarzystwie różnych egipskich bóstw. Te płaskorzeźby uznaje się ze ukoronowanie egipskiej sztuki. Dzieje grobowca Amenhotepa III Grobowiec po raz pierwszy zmapowali i opisali naukowcy działający w ramach napoleońskiej ekspedycji do Egiptu w 1799 roku. Od tego czasu był celem prac wielu naukowców. Wśród jego badaczy był nawet Howard Carter, który odkrył nieopodal słynny grobowiec Tutanchamona. Co ciekawe, budowę grobowca rozpoczął zapewne ojciec Amenhotepa III, Totmes IV, ale ukończył go dopiero Amenhotep III. Nie udało się znaleźć sarkofagu. Zapewne wykradziono go już w starożytności i ponownie użyto w jakimś grobowcu – takie sytuacje zdarzały się często. Szczęśliwie zachowała się mumia tego władcy. Odkryto ją pod koniec XIX wieku w skrytce w Dolinie Królów, wraz z kilkoma innymi królewskim mumiami. Przezorni strażnicy nekropolii chcieli w ten sposób uchronić mumie przed ich zniszczeniem w czasach niepokojów. Dziś mumia Amenhotepa III znajduje się w Narodowym Muzeum Egipskiej Cywilizacji w Kairze. Źródła: Deutsche Welle, Theban Mapping Project Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Jak Polska stanie się silną marką turystyczną – w Kołobrzegu zakończył się Kongres Turystki Przyszłości
Kongres Turystyki Przyszłości w Kołobrzegu zgromadził ponad stu prelegentów i blisko pięciuset uczestników, stając się kluczowym wydarzeniem dla branży turystycznej. Debaty o innowacjach, zrównoważonym rozwoju i promocji Polski wyznaczyły nowe kierunki na kolejne lata.
Spis treści: Kongres Turystyki Przyszłości – główne założenia i uczestnicy Nowe kierunki rozwoju polskiej turystyki Obchody 25-lecia Polskiej Organizacji Turystycznej i wyróżnienia branżowe Kongres Turystyki Przyszłości 2025, który odbył się w Kołobrzegu, stał się jednym z najważniejszych miejsc wymiany myśli w branży. Przez cztery dni liderzy, innowatorzy i przedstawiciele różnych sektorów debatowali o tym, jak skutecznie wykorzystać nowe technologie, zbudować silną markę promocyjną Polski i wzmocnić zrównoważony rozwój turystyki. Spotkanie to zainspirowało do współpracy, integrując środowiska samorządowe, naukowe i biznesowe wokół wspólnej wizji przyszłości podróżowania. Kongres Turystyki Przyszłości – główne założenia i uczestnicy Kongres Turystyki Przyszłości 2025 w Kołobrzegu zgromadził ponad 100 prelegentów i niemal 500 uczestników. Był to kongres branży turystycznej, który stał się przestrzenią do refleksji nad przyszłością turystyki w Polsce. Kluczowe znaczenie miały otwarte debaty, integrujące przedstawicieli administracji publicznej, sektora prywatnego, środowiska naukowego oraz organizacji pozarządowych. Wspólnie podejmowano tematy dotyczące innowacji w turystyce, strategii rozwoju oraz wyzwań stojących przed całą branżą w kontekście zmian społecznych, środowiskowych i technologicznych. Kim byli prelegenci i goście kongresu? Do grona prelegentów należeli czołowi eksperci rynku turystycznego, przedstawiciele samorządów, naukowcy oraz liderzy innowacji technologicznych. W wydarzeniu uczestniczyli również ministrowie, prezesi kluczowych instytucji, przedsiębiorcy oraz przedstawiciele organizacji branżowych. Kluczowe liczby i statystyki wydarzenia 4 dni debat i paneli dyskusyjnych ponad 100 prelegentów z kraju i zagranicy niemal 500 uczestników 25-lecie Polskiej Organizacji Turystycznej jako wyjątkowy punkt programu Wyróżnienia dla osób i instytucji szczególnie zasłużonych dla rozwoju turystyki w Polsce Nowe kierunki rozwoju polskiej turystyki Jednym z głównych tematów kongresu były strategie rozwoju turystyki w Polsce, zarówno w kontekście wyzwań globalnych, jak i lokalnych potrzeb regionów turystycznych. Rozmowy oscylowały wokół przyszłości turystyki w Polsce, a w szczególności wokół rozwoju zrównoważonej turystyki, czyli takiej, która nie tylko zaspokaja potrzeby turystów i branży, ale także respektuje dobrostan społeczności lokalnych oraz środowiska naturalnego. Innowacje technologiczne i sztuczna inteligencja w zarządzaniu ruchem turystycznym Innowacje technologiczne, takie jak wdrożenie sztucznej inteligencji, są kluczowe dla efektywnego zarządzania ruchem turystycznym. Prelegenci wskazywali, że digitalizacja usług turystycznych oraz personalizacja doświadczeń podróżnych mogą znacząco zwiększyć konkurencyjność polskiej oferty. W praktyce oznacza to rozwój inteligentnych systemów rezerwacyjnych, zaawansowanych narzędzi analitycznych do prognozowania trendów oraz automatyzacji procesów obsługi turystów. Z badań „Sztuczna inteligencja w zarządzaniu destynacjami turystycznymi” (Uniwersytet Warszawski) wynika, że wdrożenie SI może przyczynić się do zoptymalizowania kosztów i poprawy jakości usług w branży. Budowa silnej marki Polska i wsparcie samorządów Jednym z priorytetów wskazanych podczas kongresu była konieczność budowy silnej, rozpoznawalnej marki Polska na świecie. Oznacza to potrzebę skoordynowanych działań promocyjnych, angażujących zarówno centralne, jak i lokalne struktury. Kluczowe znaczenie ma tu wsparcie dla samorządów – to one często odpowiadają za rozwój infrastruktury i tworzenie atrakcyjnych ofert turystycznych dostosowanych do potrzeb odwiedzających. Obchody 25-lecia Polskiej Organizacji Turystycznej i wyróżnienia branżowe Jednym z najważniejszych punktów wydarzenia były obchody jubileuszu 25-lecia Polskiej Organizacji Turystycznej (POT), które zbiegły się ze Światowym Dniem Turystyki. Uroczystości miały szczególny charakter, podkreślając rolę POT w budowie nowoczesnej, zintegrowanej i rozpoznawalnej na świecie polskiej turystyki. Uhonorowani liderzy i partnerzy polskiej turystyki W trakcie gali wręczono honorowe odznaki „Za zasługi dla turystyki”, które trafiły do wybitnych przedstawicieli branży, prezesów instytucji oraz osób mających bezpośredni wpływ na rozwój polskiej turystyki. Uhonorowani zostali między innymi Rafał Szmytke (Prezes POT), Małgorzata Ślepowrońska (Prezes Zarządu UFG), dr hab. Marek Cierpiał-Wolan (Prezes GUS) i inni. Specjalne wyróżnienia otrzymały także organizacje wspierające rozwój przemysłu spotkań i konferencji, regionalne oraz lokalne organizacje turystyczne, a także firmy, które wdrażają innowacje technologiczne w podróżowaniu. Źródło: Polska Organizacja Turystyczna Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Sezon na górskie wyjazdy zamknięty? Nic podobnego. „Jesień będzie bardzo obłożona"
Sezon wakacyjny w górach już się zakończył, ale to wcale nie znaczy, że Podhale zacznie świecić pustkami. Wręcz przeciwnie. Zmienia się jedynie profil turysty. – Wiemy od dawna, że nadciągająca jesień będzie bardzo mocno obłożona – mówi mi Karol Wagner z Tatrzańskiej Izby Gospodarczej.
Wakacje już za nami, wielkimi krokami zbliżają się chłodne, długie wieczory i deszczowe spacery. Nie oznacza to jednak, że górskie szlaki opustoszeją. Gości będzie sporo, jak zapewnia Karol Wagner z Tatrzańskiej Izby Gospodarczej, ale będą to zupełnie inne wyjazdy niż te letnie. „Bardzo dobre” lato na Podhalu, jesień będzie podobna? Lato na Podhalu zazwyczaj ocenia się w trzystopniowej skali: dobre, bardzo dobre i wybitne. – W tym sezonie było „bardzo dobre”. Czasami zaskakiwało, zmieniały się trendy, a także nastawienie i emocje turystów. Ostatecznie popyt, jaki mamy na turystykę wokół Tatr, jest nieustający i niezmienny, mimo że podlega pewnym korektom – opowiada Karol Wagner z TIG. W górach karty zazwyczaj rozdaje pogoda. Przedsiębiorcy musieli zatem w czasie rzeczywistym dopasowywać ceny do oczekiwań i możliwości zakupowych gości. Jednym z kluczowych momentów na Podhalu w wakacje był drugi tydzień lipca, kiedy obłożenie sięgało około 50%, a miało być wyższe. Podczas długiego weekendu sierpniowego zmieniło się to diametralnie. – Wówczas na największych platformach rezerwacyjnych można było znaleźć już tylko pojedyncze noclegi. Obłożenie było nawet powyżej 100%, bo wielu turystów przyjechało z własnymi kamperami i namiotami. Nie wspominając o tym, że, w porównaniu do minionego, roku liczba miejsc noclegowych w Zakopanem wzrosła o kilkaset – dodaje Wagner. Okazuje się również, że mimo kapryśnej pogody podróżni wcale nie uciekają z gór jesienią. Wręcz przeciwnie. Jesień w górach. Turyści są, ale inni Od 1 września w sieci pojawiło się mnóstwo raportów, podsumowań i pytań: “jak tam na Podhalu po sezonie?”. – Otóż na Podhalu wcale nie jest po sezonie. Faktycznie, skończyliśmy sezon wakacyjny, który dominuje i obfituje w rodziny z dziećmi, pod które przygotowane są nasze pakiety, ale już od 1 września bardzo intensywnie zaczęliśmy przechodzić do sezonu jesiennego. Zmieniamy wówczas portfolio naszego gościa z wyjazdów familijnych na konferencyjne, szkoleniowe, integracyjne – opowiada Karol Wagner. Tego typu wyjazdy często rezerwowane są z dużym wyprzedzeniem, zdarza się, że w maju, a zatem już latem przedsiębiorcy wiedzą, na co się szykować. – Wszystko to jest bardzo poszukiwanym produktem turystycznym na Podhalu. I wiemy od dawna, że nadciągająca jesień będzie bardzo mocno obłożona, tym samym bardzo płynnie przechodzimy z wyjątkowo dobrego lata na jeszcze lepszy sezon konferencyjny – dodaje przedstawiciel Tatrzańskiej Izby Gospodarczej. Okazuje się jednak, że jesień w górach przyciąga również innych podróżnych. Zazwyczaj są to osoby, które chcą uniknąć wakacyjnych tłumów i nasycić się malowniczymi widokami w ciszy i spokoju. O wiele prostsze jest również znalezienie wolnego pokoju czy apartamentu, nie wspominając o niższych cenach. – Całym sercem kocham jesień w Tatrach czy Karkonoszach! To jest klimat nie do opisania – opowiada mi pan Marek z Wrocławia, który co roku piesze wędrówki odkłada na czas, gdy szlaki pustoszeją, liście mienią się na złoto, a ciepła herbata rozpływa się w chłodnym wieczorze. – To jest zupełnie inny typ wędrówek, bez żadnego pośpiechu. Człowiek zwraca uwagę na każdy kamyk, detal, cieszy się każdą minutą, bo dnia jest coraz mniej. Wiadomo, że trzeba trochę inaczej rozplanować wyjście, lepiej się przygotować na kapryśną pogodę i wczesny zmrok, ale to nieważne. Nic nie zastąpi mi tej aury i wszystkim polecam spróbować, chociaż raz – zachęca pan Marek. Niespodzianką dla tych, którzy po raz pierwszy wybierają się w góry jesienią, będą barwne kontrasty. Liście buków, jaworów i brzóz przybierają intensywne kolory – od złota i pomarańczy, po głęboką czerwień, „kłócąc się” z ciemną zielenią świerków i skalistymi szczytami. Dodatkowym atutem jest czystsze powietrze i lepsza widoczność. Po deszczu horyzont staje się bardziej przejrzysty, a góry można podziwiać w całej okazałości. Źródło: National Geographic Polska
Nieoczywiste miejsce zyskuje popularność. Ten kierunek ma szansę zostać hitem 2026 roku
Coraz więcej podróżników zaczyna dostrzegać uroki miejsc, które jeszcze niedawno pozostawały w cieniu wielkich kurortów. Eksperci wskazują, że to właśnie one mogą stać się największym odkryciem 2026 roku – oferując autentyczność, spokój i korzyści dla lokalnych społeczności.
Spis treści: Alternatywa dla masowej turystyki Najbardziej niedoceniany kierunek podróży w 2026 roku Ukryte perełki, które przyciągają mniej turystów zagranicznych: Zamiast skupiać się na zatłoczonych kurortach i najbardziej obleganych miastach, nowy ranking pokazuje, że prawdziwa satysfakcja z podróży kryje się często w mniej oczywistych miejscach. W dobie rosnącej dyskusji o nadmiernej turystyce biuro Intrepid Travel zaprezentowało zestawienie „Not Hot List” na rok 2026, które wskazuje mniej znane destynacje. To właśnie tam inwestycje w infrastrukturę i rozwój usług turystycznych sprawiają, że podróżni mogą odkrywać unikatowe perełki z dala od tłumów. Alternatywa dla masowej turystyki Kilka dni temu opublikowano ósmą edycję zestawienia „Not Hot List”, obejmującą 10 mniej znanych destynacji, które stawiają na zrównoważony rozwój i realne wsparcie lokalnych społeczności. Lista jest odpowiedzią na fakt, że – jak podkreślają eksperci – aż 80% podróżnych odwiedza jedynie 10% światowych atrakcji, co prowadzi do przeciążenia środowiska, infrastruktury i codziennego życia mieszkańców. Skutki tego trendu były widoczne chociażby w Hiszpanii, gdzie latem tysiące osób protestowało przeciwko masowej turystyce, wskazując na rosnące ceny mieszkań i trudne warunki życia w popularnych regionach. – Dobrze prowadzona turystyka ma ogromną moc dla społeczności. Pieniądze trafiają bezpośrednio do rodzin i firm, które najbardziej ich potrzebują – zauważył Leigh Barnes, prezes Intrepid w USA. Z kolei Erica Kritikides, dyrektor generalna ds. doświadczeń w Intrepid Travel, podkreśliła: „Wiemy, że 80% podróżnych odwiedza zaledwie 10% światowych destynacji i zdajemy sobie sprawę, że mamy wpływ na ten stan rzeczy. Kryteria wyboru na naszej liście odzwierciedlają podejście do turystyki, które od dawna promujemy”. Aby stworzyć alternatywę dla przepełnionych kurortów, autorzy zestawienia sięgnęli po wiedzę przewodników i ekspertów z ponad 30 krajów. Pod uwagę wzięto takie czynniki, jak mniejsze obłożenie, inwestycje w lokalną infrastrukturę czy możliwość zastąpienia popularnych miejsc mniej znanymi, ale autentycznymi kierunkami. Dobrym przykładem jest Chorwacja – zamiast tłocznego Dubrownika rekomendowana jest wyspa Vis, pozbawiona portów dla statków wycieczkowych, za to oferująca kameralne hotele i rodzinne pensjonaty. Najbardziej niedoceniany kierunek podróży w 2026 roku Na szczycie listy „Not Hot List 2026” znalazła się Sierra Leone, a szczególnie wyspa Tiwai, uznana za najbardziej niedoceniany kierunek podróży nadchodzącego roku. Miejsce to słynie z bogatej populacji naczelnych i znajduje się w granicach Parku Narodowego Lasu Deszczowego Gola, który w 2025 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dzięki temu wyspa zyskała dodatkową ochronę i jednocześnie zaczęła przyciągać uwagę międzynarodowych organizacji turystycznych. Władze Sierra Leone, chcąc wykorzystać ten potencjał, uruchomiły w 2024 roku pierwszy 10-letni plan turystyczny, którego celem jest przekształcenie kraju w lidera zrównoważonego podróżowania w Afryce Zachodniej. Efektem tych działań jest otwarcie regionu na turystów, a szczególnie na osoby poszukujące autentycznych doświadczeń z dala od masowej turystyki. Jak podaje Intrepid (organizator 8-dniowych wypraw po kraju), w 2024 roku Sierra Leone odwiedziło zaledwie 60 tys. zagranicznych turystów, co pokazuje, jak ogromny potencjał wciąż pozostaje niewykorzystany. Wyspa Tiwai nie oferuje jednak wyłącznie niezwykłych walorów przyrodniczych, takich jak spacery po tropikalnym lesie deszczowym, lecz także możliwość realnego wsparcia lokalnych inicjatyw. Odwiedzając ją, podróżni przyczyniają się do rozwoju aż ośmiu sąsiednich społeczności, które korzystają z rosnącego zainteresowania regionem i mogą dzięki temu wzmacniać swoją gospodarkę. A jak prezentuje się cała lista najbardziej niedocenianych miejsc? Ukryte perełki, które przyciągają mniej turystów zagranicznych: Wyspa Tiwai, Sierra Leone Pasmo górskie Tienszan, Kirgistan Park Naturalny Sierra Norte, Meksyk Wyspa Vis, Chorwacja Miasto Gaziantep, Turcja Region Arunachal Pradesh, Indie Pieszo-rowerowy szlak turystyczno-kulturowy Via Transilvanica, Rumunia Szlak turystyczny Ruta de las Flores, Salwador Miasto Oulu, Finlandia Park Narodowy Wielkiej Kotliny, Nevada, Stany Zjednoczone Źródła: USA Today, Travel + Leisure, Intrepid Travel Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Airbnb i Booking mają konkurencję. Te platformy stawiają na lokalnych gospodarzy i autentyczne doświadczenia
Rosnące koszty życia w popularnych destynacjach i narastająca fala krytyki wobec gigantów rezerwacyjnych otworzyły przestrzeń dla nowych graczy. Alternatywne platformy, zamiast skupiać się na masowym wynajmie, promują kameralne noclegi prowadzone przez lokalnych gospodarzy i doświadczenia zakorzenione w danym regionie. To właśnie one zyskują popularność wśród podróżnych, którzy coraz częściej szukają autentyczności.
Airbnb i Booking.com od lat dominują na rynku krótkoterminowych wynajmów, jednak ich popularność ma swoją cenę – i to nie tylko dla turystów, ale przede wszystkim dla mieszkańców miast. Wzrost czynszów, trudniejszy dostęp do mieszkań czy problemy z nadmierną turystyką sprawiły, że kolejne metropolie wprowadzają ograniczenia wobec największych platform rezerwacyjnych. W odpowiedzi na te wyzwania zaczynają rosnąć w siłę alternatywne serwisy, które obiecują bardziej etyczne podejście do podróżowania i realne wsparcie dla lokalnych społeczności. Alternatywne platformy rezerwacyjne, czyli etyczna odpowiedź na dominację Airbnb i Booking.com Coraz więcej podróżnych zaczyna dostrzegać, że poza globalnymi gigantami istnieją alternatywne platformy, które stawiają na bardziej etyczne i autentyczne podejście do turystyki. Niezależne serwisy rezerwacyjne oferują nie tylko pensjonaty prowadzone przez lokalnych gospodarzy, ale także domy na wynajem będące głównym miejscem zamieszkania właścicieli czy opcje zamiany mieszkań. Dzięki temu podróżni mają okazję poznać miejsca z perspektywy mieszkańców, a lokalne społeczności zyskują realne wsparcie, zamiast odczuwać presję związaną z wykupem mieszkań na cele turystyczne. Wybór takich rozwiązań to nie tylko szansa na bardziej kameralne wakacje, lecz także sposób na zrównoważone podróżowanie, które przynosi korzyści obu stronom. Z jakich portali zatem można korzystać? Fairbnb Fairbnb to jedna z najciekawszych alternatyw dla globalnych gigantów rezerwacyjnych. Platforma powstała w Wenecji jako inicjatywa kooperacyjna, której celem jest „redefinicja turystyki”. W praktyce oznacza to dwa kluczowe założenia: po pierwsze, oferowanie wyłącznie mieszkań należących do lokalnych gospodarzy i faktycznie przez nich zamieszkanych, a po drugie – przekazywanie 50% prowizji z każdej rezerwacji na projekty społeczne wybierane wspólnie przez gospodarzy i społeczności. Dzięki temu każdy nocleg staje się jednocześnie inwestycją w lokalne życie. Obecnie Fairbnb działa w 10 krajach w Europie, oferując około dwóch tysięcy ofert. W 2023 roku platforma uruchomiła dodatkowo program fairUP, wspierający niedostatecznie reprezentowane lokalne biznesy. Przykładowo, rezerwacja apartamentu w tętniącej życiem lizbońskiej dzielnicy Mouraria (221 funtów za noc, maksymalnie dla sześciu osób) oznacza, że połowa prowizji trafia do organizacji Centro de Apoio ao Sem Abrigo, pomagającej osobom w kryzysie bezdomności. Socialbnb Socialbnb to platforma, która powstała jako studencki projekt w Kolonii, a dziś działa globalnie, oferując zupełnie inne podejście do podróżowania. Jej główną ideą jest łączenie turystów z inicjatywami społecznymi i ekologicznymi, które potrzebują wsparcia finansowego. Podróżni rezerwują pokoje w miejscach prowadzonych przez lokalne projekty, a przychody z wynajmu trafiają bezpośrednio do tych oddolnych działań. Dzięki temu każdy nocleg staje się wkładem w ochronę środowiska czy rozwój lokalnych społeczności, jednocześnie oferując podróżnym autentyczne doświadczenia. Obecnie Socialbnb umożliwia rezerwację ponad 400 atrakcji i miejsc noclegowych na całym świecie. Wśród nich są wyjątkowe propozycje, takie jak nocleg w odrestaurowanym młynie wodnym w rezerwacie biosfery Förstgen w Niemczech (od 294 złotych za noc), otoczonym 96 kilometrami szlaków pieszych i rowerowych, czy pobyt w PitaSana, ekologicznej farmie oddalonej o 24 km od północnego wybrzeża Hiszpanii, gdzie dwuosobowe pokoje dostępne są od 206 złotych. AlohaCamp AlohaCamp to polska platforma rezerwacyjna, która oferuje ponad 4 tys. klimatycznych miejsc noclegowych, specjalnie wyselekcjonowanych w otoczeniu natury. Obiekty to domki na drzewach, tiny-house’y, glampingi, jurty, domki wodne, agroturystyka i pensjonaty, często prowadzone przez lokalnych gospodarzy. Co ważne, część ofert AlohaCamp prezentuje rozwiązania proekologiczne – np. domki energooszczędne, budowane z naturalnych materiałów, z wykorzystaniem paneli słonecznych lub systemów recyklingu ścieków czy wody deszczowej. Dzięki temu goście mogą wybierać miejsca, które są nie tylko urokliwe i oryginalne, lecz też przyjazne dla środowiska, a lokalna przyroda i społeczności mniej odczuwają presję związaną z masową turystyką. Ecobnb Ecobnb to platforma, która narodziła się jako nagradzany blog o ekologicznych podróżach, a dziś działa w ponad 55 krajach, oferując około 3000 zrównoważonych miejsc noclegowych. Jej celem jest promowanie turystyki przyjaznej środowisku – każdy obiekt musi spełniać wymagania dotyczące dziesięciu kryteriów, takich jak korzystanie z produktów ekologicznych, recykling wody, stosowanie energii odnawialnej czy minimalizacja odpadów. W ofercie znajdują się głównie niewielkie hotele, pensjonaty B&B i obiekty z własnym wyżywieniem, często prowadzone przez lokalnych gospodarzy, którzy współpracują z regionalnymi dostawcami i organizatorami atrakcji. Dzięki temu korzyści z turystyki trafiają również bezpośrednio do lokalnych społeczności. Kindred Kindred to nowoczesna platforma wymiany domów, która umożliwia podróżnym korzystanie z prawdziwych mieszkań zamiast typowych apartamentów turystycznych. Aż 90% z 80 tys. ofert to faktyczne miejsca zamieszkania, co pozwala lepiej poczuć codzienny rytm odwiedzanych miast i zmniejsza presję związaną z masową turystyką. Dołączenie do społeczności wymaga przejścia procesu aplikacyjnego, a po akceptacji każdy nowy użytkownik musi najpierw ugościć kogoś u siebie, zanim sam skorzysta z oferty innego gospodarza. Serwis zapewnia wsparcie organizacyjne, m.in. profesjonalne sprzątanie i obsługę dostępną całą dobę, dzięki czemu wymiana odbywa się w komfortowych warunkach. W ten sposób można spędzić tydzień w kolorowej kawalerce w artystycznym Neukölln w Berlinie albo w mieszkaniu z połowy XX wieku w Amsterdamie. Co więcej, system kredytowy oznacza, że nie trzeba dokonywać bezpośredniej wymiany – wystarczy uiścić opłatę serwisową i za sprzątanie, wynoszącą około 1225 zł tygodniowo. Landfolk Landfolk to duński start-up, który powstał z myślą o przybliżeniu ludzi do natury w duchu skandynawskiej filozofii friluftsliv, czyli „życia na wolnym powietrzu”. Założony przez siedmiu byłych współpracowników Airbnb projekt kładzie nacisk na autentyczność, bezpośredni kontakt z przyrodą i osobiste zaangażowanie gospodarzy – każdy z nich przygotowuje własny przewodnik po okolicy, aby dzielić się wiedzą i inspiracjami z gośćmi. Platforma działa obecnie w sześciu krajach Europy, choć najwięcej ofert można znaleźć w Skandynawii. Przykłady pokazują różnorodność propozycji: od przytulnego, drewnianego domu rybaka z widokiem na fiord w Mjosundet w Norwegii, będącego wakacyjną własnością gospodarza Larsa od 1959 roku (ok. 627 zł za noc), po tradycyjny domek letniskowy ukryty wśród lasów południowej Jutlandii w Danii (ok. 846 zł za noc). Sawday’s i Canopy & Stars Sawday’s, właściciel marki glampingowej Canopy & Stars, to jedna z najwyżej ocenianych brytyjskich firm turystycznych, która konsekwentnie stawia na odpowiedzialne podejście do podróżowania. Jej celem jest minimalizowanie społecznych i środowiskowych kosztów turystyki poprzez wprowadzanie limitów na liczbę ofert w miejscach najbardziej narażonych na nadmierny ruch, takich jak wyspa Skye w Szkocji, Lake District, miasto St Ives czy Palma de Mallorca. Ograniczenia te nie rozwiązują problemu w całości, ale pozwalają zmniejszyć presję na lokalne społeczności i przypominają turystom, że podróżowanie powinno iść w parze z troską o otoczenie. Dodatkowo firma promuje inicjatywy społeczne, oferując zniżki na oferty oznaczone jako „Mistrzowie Społeczności”, w ramach których część przychodów przeznaczana jest na projekty wspierające lokalnych mieszkańców. Coolstays Coolstays to platforma, która wyróżnia się ofertą niebanalnych noclegów – w jej ofercie znajdziemy m.in. odrestaurowane spichlerze zbożowe, zabytkowe wagony kolejowe czy nowoczesne domki funkcjonujące niezależnie od sieci energetycznej. Serwis udostępnia tysiące propozycji w całej Europie, a jego mocną stroną jest intuicyjna wyszukiwarka pozwalająca filtrować oferty pod kątem zrównoważonego charakteru obiektu. Dzięki temu podróżni mogą wybierać miejsca, które nie tylko oferują wyjątkowe doświadczenia, ale też wspierają ochronę środowiska – np. poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii czy adaptację istniejących budynków, zamiast zajmowania nowych zasobów mieszkaniowych. Źródło: The Guardian Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
W Wielkiej Piramidzie zamontowano nowoczesne urządzenia. Eksperci wyjaśniają, dlaczego
Turyści odwiedzający piramidę Cheopsa często skarżyli się na duchotę i nieprzyjemny zapach. Teraz władze Egiptu postanowiły działać. Nowoczesne urządzenia mają poprawić jakość powietrza w historycznych komorach. Czy nowa technologia sprawdzi się w jednym z najsłynniejszych zabytków świata?
Piramida Cheopsa jest jedynym zachowanym do naszych czasów cudem świata starożytnego. Jest to olbrzymi kamienny grobowiec wzniesiony 4500 lat temu dla faraona Cheopsa. Od setek, a nawet tysięcy lat budowla ta przyciąga uwagę osób wizytujących Egipt. Jej rozmiary i kunszt wykonania opisywali Grecy ponad 2 tysiące lat temu. Wielka Piramida jest też celem niezliczonych badań, chociaż w ostatnich dekadach to głównie obiekt turystyczny. To z taką jej funkcją związane są urządzenia, które niedawno w niej zainstalowano. Duszno i parno. Wizyta w piramidzie Turyści, którzy wchodzą do piramid skarżą się na wiele rzeczy. Oprócz tego, że przeciskanie się przez tunele jest niewygodne, jest też duszno i parno. Problemem związany z dużą liczbą zwiedzających jest też rozwój mikroorganizmów pod wpływem wilgoci, a w konsekwencji rozwój grzybów wewnątrz piramidy. Jakiś czas temu władze egipskie zainstalowały w dwóch tzw. szybach wentylacyjnych (w starożytności nie pełniły takiej roli) piramidy mocne dmuchawy, które miały zaradzić temu problemowi. To jednak nie do końca go rozwiązało. Krystalicznie czyste powietrze w grobowcu? Egipskie media poinformowały właśnie o tym, że w dwóch komorach piramidy Cheopsa zainstalowano urządzenia firmy Sharp, które mają oczyszczać powietrze. Celem jest ochrona delikatnych wewnętrznych komór piramidy, a jednocześnie poprawa komfortu zwiedzania. Producent przekonuje, że instrumenty te usuwają zarodniki pleśni i zmniejszają aktywność wirusów unoszących się w powietrzu w powietrzu. Mają być też odpowiednie do usuwania nieprzyjemnych zapachów. A wszystko dzięki wykorzystaniu technologii Plasma Cluster. Jak wyjaśnia producent, technologia ta generuje dodatnie jony wodoru (H⁺) i ujemne jony tlenu (O₂⁻), które hamują aktywność m.in. wirusów. Starożytne wyzwanie Nowe urządzenia zainstalowano we współpracy z Ministerstwem Turystyki i Starożytności. Szef Najwyższej Rady Starożytności, która podlega temu resortowi, Mohamed Ismail Khaled, opisał oczyszczacze jako kluczowy krok w redukcji wilgotności i oczyszczaniu powietrza w grobowcu. W jego ocenie modernizacja sprawi, że ​​zamknięte przestrzenie stają się zdrowsze i bardziej komfortowe dla zwiedzających. – To nowoczesne rozwiązanie odwiecznego wyzwania – powiedział Khaled cytowany przez portal Egyptian Streets. W ostatnim czasie zamontowano też energooszczędne oświetlenie tuneli i komór piramidy. Planowany jest montaż takich urządzeń w sąsiadujących piramidach należących do Mykerinosa i Chefrena, czyli władców rządzących po faraonie Cheopsie. Źródła: Egyptian Streets, Arab News Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
49-letni Polak utonął w Egipcie. Tragedia nad Morzem Czerwonym
Marsa Alam – popularny egipski kurort – w miniony weekend był świadkiem tragedii. Lokalne służby wyciągnęły z wody ciało 49-letniego turysty z Polski. Sprawą zajmuje się miejscowa prokuratura.
Ciało Polaka znaleziono w sobotę popołudniu w pobliżu popularnego kurortu Marsa Alam. Znajduje się on w południowo-wschodniej części Egiptu, nad Morzem Czerwonym. To niezwykle popularny kierunek wakacyjny dla turystów z naszego kraju. Tragedia w Egipcie Do wypadku doszło niedaleko hotelowej plaży. Według wstępnych informacji mężczyzna miał uczyć się pływać. Egipskie służby nie podają na razie w jakiej odległości od brzegu znajdował się Polak, ani o który dokładnie hotel chodzi. Lekarze stwierdzili, że przyczyną śmierci było uduszenie w wyniku utonięcia. Miejscowa prokuratora cały czas prowadzi jednak dochodzenie. Więcej turystów oznacza więcej wypadków Jak we wszystkich miejscach, do których zjeżdża się dużo ludzi, również w Egipcie zdarzają się tragiczne w skutkach wypadki. Polacy także biorą w nich udział, bo to popularny kierunek wakacyjny z naszego kraju. W Hurghadzie często można usłyszeć język polski, a ilość turystów przyjeżdżająca znad Wisły wzrosła w 2024 roku o niemal 50% w stosunku do roku poprzedniego. I to wszystko mimo napięć regionalnych. Dużo ludzi oznacza więcej wypadków. Pod koniec lipca w wypadku samochodowym w regionie zginęła 41-letnia kobieta i jej 7-letni syn, a w zeszłym roku dwójka Polaków brała udział w katastrofie rejsu nurkowego z Marsa Alam do Hurghady. Na co uważać w Egipcie? MSZ ostrzega W trakcie wszystkich wakacji nad wodą należy zachować ostrożność. W kurortach warto korzystać wyłącznie ze strzeżonych plaż, nie pływać po spożyciu alkoholu czy nie skakać do wód o nieznanej głębokości. Ministerstwo Spraw Zewnętrznych przekazuje dodatkowe informacje dla podróżujących do samego Egiptu. Przede wszystkim odradzane są podróże do gubernatorstwa Synaju Północnego i obszarów sąsiadujących z Libią i Sudanem. Na reszcie terytorium zaleca się szczególną ostrożność. Można spodziewać się także wzmożonych kontroli na ulicach, przy wejściach do kościołów czy muzeów. W Egipcie występuje podwyższone zagrożenie terroryzmem, a MSZ poleca wyjazdy grupowe za pośrednictwem sprawdzonych, certyfikowanych biur podróży. Źródło: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, hurghada24.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Dokąd Polacy wybierają się tej jesieni? TOP 10 jesiennych kierunków 2025
Podróże Polaków po sezonie zyskują na popularności. Coraz częściej wybieramy krótkie wypady do ciepłych miejsc w Europie, a także egzotyczne kierunki w Azji. Dane pokazują, że ten trend już na dobre wpisał się w nasz kalendarz urlopowy.
Jesień przestaje być martwym sezonem – dla wielu Polaków to najlepszy moment, by wyruszyć w podróż. Bliska Europa kusi słońcem i dostępnością, a odległa Azja odzyskuje wysokie miejsce w planach turystycznych. Wszystko wskazuje na to, że trend jesiennych wojaży pozostanie z nami na dłużej. Europa na czele: krótszy lot, więcej możliwości Jesień jeszcze niedawno kojarzyła się z końcem sezonu podróżniczego. Powrót do szkoły, natłok obowiązków i krótsze dni sprawiały, że plany wyjazdowe Polaków schodziły na dalszy plan. Jednak ten trend wyraźnie się zmienia. Z danych portalu rezerwacyjnego Kiwi.com wynika, że liczba podróżujących poza sezonem wzrosła w tym roku aż o 20% w porównaniu z ubiegłym. O atrakcyjności jesiennej podróży decydują niższe ceny lotów i hoteli, a także brak tłumów, które w szczycie lata potrafią skutecznie zniechęcić do podróży lub ją całkiem zepsuć. Jesień 2025 pokazuje wyraźnie, że Polacy coraz chętniej wybierają bliższe kierunki. W tym roku to Europa „skradła show”. Największe wzrosty rok do roku notują: Malta (+105%), Cypr (+58%). Obok tradycyjnych faworytów – Włoch, Hiszpanii i Grecji – w czołówce najchętniej wybieranych krajów znalazły się także: Portugalia, Albania, Francja i Wielka Brytania. Azja wraca do gry. Te kraje znów przyciągają Polaków Nieco w cieniu, ale wciąż dynamicznie, rozwijają się wschodzące gwiazdy wśród kierunków. Bułgaria nabiera rozpędu, a Azja wraca do łask po monsunie – na szczycie listy królują: Indonezja, Korea Południowa, Wietnam, Malezja. Jeszcze kilka lat temu to dalekie wyjazdy, zwłaszcza do USA, dominowały w jesiennych podróżach. Dziś popularność USA drastycznie spadła, mimo lepszych cen biletów lotniczych. Europa to gwarancja wygodniejszej podróży, krótszy czas lotu i możliwość częstszych, krótkich wypadów. Ile kosztuje jesienna podróż? Średnie ceny biletów i preferencje Średnia cena biletu lotniczego rezerwowanego za pośrednictwem Kiwi.com tej jesieni wynosi 138 euro. To niemal identycznie, jak przed rokiem. Choć loty krótkodystansowe nieznacznie podrożały (z 92 do 103 euro), nadal pozostają zdecydowanie tańsze niż w sezonie letnim. Polacy wybierają więc częściej krótkie wypady – przedłużone weekendy czy tygodniowe urlopy, zamiast dłuższych, dwutygodniowych wakacji. Pod względem profilu podróżników dominują pary – aż 44% wszystkich jesiennych wyjazdów. Rodzinne podróże, wraz z początkiem roku szkolnego, spadły do 28%. Najpopularniejsze kierunki i trasy z Polski W rankingu najpopularniejszych kierunków królują: Włochy, Hiszpania, Grecja, Wielka Brytania, Chorwacja, Malta, Francja, Portugalia, Cypr, Albania. Najczęściej wybierane trasy: Warszawa–Rzym, Warszawa–Alicante, Warszawa–Mediolan. Stolica odzyskała pozycję głównego punktu wylotu, jednak rośnie też znaczenie regionalnych portów – zwłaszcza Wrocławia, który staje się istotnym węzłem komunikacyjnym. Popularnością cieszą się także Kraków, Katowice i Poznań, gdzie jednym z najchętniej wybieranych kierunków pozostaje Rzym. Źródło: Kiwi.com Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.