National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-05T09:13:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zagadka Göbeklitepe. Jak naprawdę wyglądał świat sprzed 11 tysięcy lat?
items: Wielkie odkrycie w Turcji. Posąg bogini Ateny odnaleziony w ruinach antycznego teatru
items: Gdzie na urlop w maju? Te miejsca łączą świetną pogodę i niższe ceny
items: Jak moneta z antycznej Troi trafiła do Europy? Zagadkowe odkrycie 13-latka
items: Tu chrześcijanie modlą się w języku Jezusa. „Odbyłem niezwykłą podróż przez Górną Mezopotamię”
items: Słońce nad Mezopotamią. Czym urzekło mnie tureckie Mardin?
items: To największy naród bez własnego państwa. Jego ziemie leżą na styku czterech krajów
items: Antyczne miasto, które przegrało z trzęsieniem ziemi – dziś to jeden z turystycznych hitów
items: Złocista jak słońce, słodsza niż miód – ta orientalna słodycz ma swoje święto
items: „Ta kraina jest jak skalny zwierzyniec”. Tu wszystko wygląda jak w bajce
items: Tak wygląda nowoczesna archeologia. Göbeklitepe ujawnia sekrety bez kopania
items: Południowa Turcja smakuje pistacjową baklawą, pachnie kardamonem i żyje na gwarnych bazarach
items: Gdzie na wakacje w październiku? Te miejsca zachwycają pogodą i atmosferą
items: Turcja chciała regulacji kebabów w Europie. Nie udało się - ostra reakcja Niemiec
items: Co warto kupić w Turcji? Oto produkty, które poleca znawczyni Orientu
items: Figurki lisa, sępa i dzika – tajemnicze odkrycie z Karahantepe. Mit zaklęty w kamieniu?
items: Ukradli starożytne mozaiki. Przedstawiały boginię morza i mityczne stworzenia
items: Arka Noego do dziś fascynuje badaczy biblijnych opowieści. Nikt jeszcze nie natrafił na jej ślad
items: Gdzie w 2025 roku wakacje kosztują najmniej? Nowy ranking zaskakuje
items: Skarb odkryty w starożytnym wraku. Znajdował się na głębokości 45 metrów u wybrzeży Turcji
items: To jedna z najwspanialszych świątyń. Stała się symbolem zmian zachodzących na świecie
items: Kluczowa rola kobiet w prastarym mieście Çatalhöyük. Co mówią ich groby?
items: Znachor z Nikozji zdradził mi sekret miasta, którego nie widać z południa
items: Uwielbiany przez turystów kurort zaczyna świecić pustkami. „Nawet plaże są opuszczone”
items: Ta bitwa była wielkim sukcesem. Pierwsza przełamała turecką potęgę, druga odbudowała autorytet Rzeczypospolitej

Zagadka Göbeklitepe. Jak naprawdę wyglądał świat sprzed 11 tysięcy lat?
type: item
date: 2026-05-05T09:12:40.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: diety
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: turcja
description: Göbeklitepe od lat rozpala wyobraźnię jako kolebka monumentalnej architektury. Nowe badania rzucają światło na to, co działo się poza osadą i kręgami kamiennymi. Okazuje się, że dzisiejszy surowy krajobraz ma niewiele wspólnego z „rajskim ogrodem”, w którym żyli wczesnoneolityczni myśliwi.
encoded: Göbeklitepe jest jednym z najsłynniejszych stanowisk archeologicznych świata. Zlokalizowane jest na wapiennym płaskowyżu gór Germuş w południowo-wschodniej Turcji. Ludzie mieszkali w tym miejscu od połowy X do końca IX tysiąclecia p.n.e. Był to kluczowy moment w historii ludzkości – przejścia z gospodarki łowiecko-zbierackiej do produkcji żywności i osiadłego trybu życia. Göbeklitepe słynnie z megalitycznych kręgów kamiennych wykonanych z T-kształtnych filarów. Są one już całkiem dobrze rozpoznane, chociaż inspirują one pseudoarcheologów do generowania opowieści na temat zaginionych cywilizacji. Jednak dotychczas brakowało systematycznych badań nad otoczeniem tego stanowiska archeologicznego w pradziejach. Na ten temat ukazał się artykuł w periodyku „Land”. Cyfrowa rekonstrukcja środowiska naturalnego Głównym celem najnowszych badań było sporządzenie pierwszego obrazu środowiska naturalnego wokół Göbeklitepe. Naukowcy wykorzystali nowoczesne narzędzia, takie jak cyfrowe modele terenu (TanDEM-X) oraz mapowanie geomorfologiczne w promieniu 12 km od stanowiska. Badacze z Uniwersytetu Chrystiana Albrechta w Kilonii, Wolnego Uniwersytetu Berlińskiego i Niemieckiego Instytutu Archeologicznego starali się ustalić, czy obecny surowy, półstepowy krajobraz odpowiada warunkom sprzed 12 tysięcy lat, czy też jest wynikiem późniejszej degradacji. Klimat sprzyjający obfitości Wyniki modelowania klimatycznego wskazują, że we wczesnym holocenie, czyli w okresie, w którym rozkwitało Göbeklitepe, było tam ciepło i wilgotno. Choć dane z różnych źródeł wykazują pewne rozbieżności, ogólny trend sugeruje, że opady w okresie budowy Göbeklitepe były znacznie wyższe niż obecnie. Takie warunki sprzyjały intensywnemu wietrzeniu chemicznemu skał wapiennych i formowaniu się gleb, co z kolei pozwalało na rozwój gęstszej szaty roślinnej. Ówczesny klimat nie był tak surowy jak dzisiejszy, co czyniło płaskowyż miejscem znacznie bardziej gościnnym. Świat dzikich pistacji i migdałowców Jednym z najcie…

FABRIC-KOLAZ-32-e8d6cf9.jpg
width: 1575
height: 1050

Wielkie odkrycie w Turcji. Posąg bogini Ateny odnaleziony w ruinach antycznego teatru
type: item
date: 2026-04-28T11:20:58.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: bogowie
subject: grecja
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: turcja
description: Turcja świętuje kolejny sukces archeologiczny. W starożytnej Laodycei odnaleziono niemal kompletny posąg Ateny, datowany na przełom er. Monumentalna figura, wykonana z lśniącego białego marmuru, zdobiła niegdyś budynek sceniczny teatru. Była tłem dla wielkich eposów Homera i antycznych dramatów.
encoded: Laodycea, założona ponad 2300 lat temu, w okresie rzymskim była jednym z najważniejszych ośrodków kultury i handlu w Azji Mniejszej. Obecnie na terenie tego starożytnego miasta odbywają się szeroko zakrojone prace renowacyjne. W ich trakcie odbywają się też badania archeologiczne, które koncentrują się na Teatrze Zachodnim, monumentalnej budowli z II wieku p.n.e. W czasach świetności mogła pomieścić tysiące widzów i pełniła funkcję nie tylko rozrywkową, ale i edukacyjną. Teatr jako galeria bóstw Budynek sceniczny Teatru Zachodniego był w starożytności imponującą, trójkondygnacyjną konstrukcją, w której na każdym poziomie znajdowało się 16 kolumn. Przestrzenie między nimi służyły jako galeria dla rzeźb przedstawiających bóstwa greckie, władców oraz sceny z eposów Homera, takich jak powrót Odyseusza do Itaki. Wcześniejsze prace badawcze z lat 2024–2025 ujawniły w tym miejscu figury potwora morskiego Skylli czy cyklopa Polifema. To potwierdza, że scena była miejscem prezentacji bogatych cykli mitologicznych. Odkrycie bogini Pod koniec marca 2026 roku, podczas prac renowacyjnych prowadzonych przy zewnętrznej ścianie budynku scenicznego, zespół archeologów natrafił na wyjątkowy artefakt. – Dokonaliśmy kolejnego ważnego odkrycia w Laodycei! Ta budowla [teatralna – przyp. red.], która stanowiła tło dla eposów Homera, ujawnia swoją centralną rolę w przekazie kulturowym starożytności – przekazał Minister Kultury i Turystyki Turcji, Mehmet Nuri Ersoy. Posąg Ateny spoczywał twarzą do ziemi, całkowicie pogrzebany w gruzach. Posąg zachował się całkiem nieźle, mierzy 2 m wysokości. Jest tylko jedno „ale”. Brakuje mu głowy. Statuę wykonano z lśniącego, białego marmuru. Fakt, że rzeźba ma surowy, niedokończony tył, potwierdza, że zaprojektowano ją do stania w niszy teatralnej, gdzie widzowie mogli podziwiać jedynie jej dopracowany front. Kunszt mistrza z czasów Augusta Szczegółowa analiza stylistyczna pozwala datować rzeźbę na okres panowania cesarza Augusta (27 p.n.e. – 14 n.e.). …

FABRIC-KOLAZ-32-7de72ee.jpg
width: 1688
height: 1125

Gdzie na urlop w maju? Te miejsca łączą świetną pogodę i niższe ceny
type: item
date: 2026-04-26T09:35:00.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: city break
subject: Itaka
subject: pomysł na wakacje
subject: rodos
subject: turcja
subject: wyspy zielonego przylądka
description: Maj w Polsce od lat pozostaje jednym z najpopularniejszych miesięcy na wyjazdy turystyczne. Ruch koncentruje się nie tylko wokół długiego weekendu majowego, ale coraz częściej rozkłada się na cały miesiąc, gdy podróżni szukają spokojniejszych i tańszych alternatyw. Gdzie w tym czasie warto wyjechać, by połączyć dobrą pogodę z mniejszymi tłumami?
encoded: Szacuje się, że w maju na co najmniej kilkudniowy wypoczynek decyduje się od 25 do nawet 40% dorosłych Polaków. Choć znacząca część tych wyjazdów przypada na majówkę, rośnie liczba osób świadomie planujących urlop poza tym okresem. Z badań wynika, że aż 42% podróżnych bierze pod uwagę wyjazd w innym terminie niż ustawowo wolne dni, co pozwala uniknąć zatłoczonych kurortów i skorzystać z bardziej atrakcyjnych cen. Najczęściej wybierane są wyjazdy trwające od 3 do 7 dni, a planowane wydatki – jak wskazują analizy – pozostają umiarkowane. Jednocześnie w tym okresie wyraźnie rośnie zainteresowanie zagranicznymi kierunkami, zwłaszcza tymi, które oferują stabilną, ciepłą pogodę już na początku sezonu. Jakie zatem zasługują na szczególną uwagę uwagę? Wakacje w Turcji w maju – pogoda i najlepsze miejsca Maj to jeden z najbardziej komfortowych momentów na wyjazd do Turcji, szczególnie dla osób, które chcą połączyć wypoczynek z aktywnym zwiedzaniem. Temperatury są już wysokie, ale wciąż przyjemne, co pozwala korzystać zarówno z plaż, jak i atrakcji kulturowych bez uciążliwego upału. Szczególnie korzystne warunki panują na Riwierze Tureckiej, gdzie Alanya i Side przyciągają stabilną pogodą oraz rozwiniętą bazą hotelową. – Wiosenny urlop w Turcji to prawdziwy przedsmak lata. W maju wszystko tu kwitnie, nie ma tłumów, pogoda jest idealna do odpoczynku, a temperatury sięgają nawet 25°C – podkreśla Ala Kaźmierczak z biura podróży Itaka. Co więcej, Turcja Egejska sprzyja zwiedzaniu i spokojniejszym aktywnościom, a wśród obowiązkowych punktów znajdują się antyczny Efez, białe tarasy Pamukkale czy spektakularna Kapadocja ze swoimi skalnymi formacjami. Nie można pominąć także Stambułu, który pozostaje kulturalnym centrum kraju i zachwyca orientalnym klimatem. Maj to również czas niższych cen, krótszych kolejek i szerokiego wyboru hoteli, w tym luksusowych resortów z ofertą all inclusive. Rodos poza sezonem, czyli spokojna „Wyspa Słońca” Zanim nadejdzie szczyt sezonu turystycznego, gre…

zatoke-Anthonyego-Quinn-030041f.jpg
width: 5340
height: 3650

Jak moneta z antycznej Troi trafiła do Europy? Zagadkowe odkrycie 13-latka
type: item
date: 2026-04-24T14:55:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: berlin
subject: niemcy
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: turcja
description: Nastoletni uczeń podczas spaceru po polu w berlińskim Spandau dokonał odkrycia, które zaskoczyło naukowców. Młodzieniec znalazł niewielki, zaśniedziały krążek, który okazał się unikatową monetą z antycznej Troi. To pierwszy taki dowód na kontakty dawnych społeczności zamieszkujących dzisiejsze Niemcy z cywilizacją grecką sprzed ponad dwóch tysięcy lat.
encoded: Berlin kojarzy się nam jako atrakcyjne miejsce na weekendowy wypad. Stolica Niemiec ma do zaoferowania liczne atrakcje kulturalne. Raczej nie jest ona kojarzona jako lokalizacja, w której dokonuje się interesujących odkryć z czasów starożytnych. Znaleziska z okresu klasycznego antyku są w Berlinie rzadkością. O ile obiekty rzymskie trafiają się sporadycznie, lecz regularnie, o tyle dotychczas całkowicie brakowało znalezisk greckich. Obecne odkrycie stanowi zatem naukową osobliwość. Skarb z legendarnej Troi Do odkrycia związanego z grecką cywilizacją doszło w Berlinie w kwietniu tego roku. Na niewielki metalowy przedmiot natknął się na polu w berlińskim Spandau nie zawodowy archeolog, ale 13-letni uczeń. Była to brązowa moneta o średnicy zaledwie 12 milimetrów, czyli mniej niż nasza jednogroszówka. Eksperci z biura konserwacji zabytków szybko ustalili jej pochodzenie. Została ona wybita w mennicy Ilion – miejsce to znamy lepiej pod nazwą legendarnej Troi. Monetę wybito w latach 281–261 przed naszą erą. Jest to czas intensywnego rozwoju kultury hellenistycznej. Atena na polu uprawnym Mimo upływu wieków moneta zachowała się całkiem nieźle. Na jej przedniej stronie widnieje profil bogini Ateny, która ma na głowie charakterystyczny hełm koryncki. Rewers monety jest jeszcze ciekawszy dla badaczy. Przedstawia on grecką boginię Atenę Ilias w ozdobnym nakryciu głowy zwanym kalathos. W prawej ręce bogini trzyma uniesioną włócznię, a w lewej dłoni dzierży natomiast wrzeciono. Cmentarzysko z wielu epok Wśród naukowców pojawiły się wątpliwości, co do autentyczności znaleziska. Eksperci zastanawiali się, czy monety nie zgubił na polu jakiś nowożytny kolekcjoner. Szczegółowe analizy miejsca znalezienia artefaktu szybko wykluczyły tę teorię. Pole w Spandau okazało się terenem o niezwykle długiej historii. Naukowcy odkryli tam ślady dawnego cmentarzyska. Znaleziono skorupy po naczyniach ceramicznych oraz szczątki ludzkie złożone w epoce brązu i we wczesnej epoce żelaza. Na tym samym…

FABRIC-KOLAZ-32-7e41fa4.jpg
width: 1575
height: 1050

Tu chrześcijanie modlą się w języku Jezusa. „Odbyłem niezwykłą podróż przez Górną Mezopotamię”
type: item
date: 2026-02-06T09:24:19.000Z
creator: Bartosz Radojewski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrześcijanie
subject: mezopotamia
subject: podróże
subject: religie
subject: turcja
description: Górna Mezopotamia to jeden z nielicznych regionów świata, gdzie chrześcijanie do dziś modlą się w języku Chrystusa. Udałem się w podróż przez Edessę, Aminę i Mardin, która pozwoliła mi poznać Syriaków – wspólnotę stojącą na straży aramejskiej tradycji, wiary i wiedzy starożytnej.
encoded: Spis treści: Kim są Syriacy? Wizyta w Sanliurfie Pechowa Antiochia Eksodus wiernych Góra sługów Boga Tłumacze, naukowcy i rzemieślnicy Dziedzictwo górnej Mezopotamii Jak przystało na kolebkę cywilizacji, Mezopotamia czyli ziemia między rzekami, jest uznawana za ojczyznę wielu starożytnych ludów. Między Eufratem a Tygrysem, bo o tych rzekach mowa, powstawały pierwsze miasta czy też formy pisma klinowego, a same rzeki miały też nawadniać biblijny Eden. Jednym z języków użytych do opisu dziejów stworzenia w oryginale był aramejski, który podobnie jak hebrajski czy arabski, jest językiem semickim. Na początku I tysiąclecia p.n.e język ten rozpowszechnił się po całym Bliskim Wschodzie, gdzie pełnił rolę zbliżoną do tej, którą łacina spełniała w średniowieczu. Język syriacki jest dialektem języka aramejskiego, którego standaryzacja miała miejsce w okolicach miasta Edessa (dzisiejsza Sanliurfa lub Urfa w Turcji). Dziś język ten jest używany podczas liturgii w kościołach wschodnich, w tym przede wszystkim w kościołach syriackich. Kim są Syriacy? Syriacy to termin pochodzący nie od nazwy współczesnego państwa Syria, ale od starożytnego imperium Asyrii, w Mezopotamii, które ostatecznie podbili Babilończycy. Babilon jak wszystkie imperia również w pewnym momencie padł, a ostatnia dynastia sprawująca w nim władzę nazywana jest m. in. dynastią chaldejską. Najwybitniejszym władcą z tej dynastii był Nabuchonodozor II, który miał doprowadzić swoje państwo do szczytu potęgi oraz rozkwitu cywilizacyjnego. Za jego czasów miały powstać na przykład Wiszące ogrody Semiramidy, jeden z siedmiu cudów świata, a dla Żydów jest on sprawcą niewoli babilońskiej i zniszczenia Jerozolimy. W ten sposób Syriacy, Asyryjczycy, Babilończycy oraz Chaldejczycy to słowa określające de facto jedną językową społeczność. Dzisiaj terminy te są związane przede wszystkim z podziałem religijnym. Konkretnie chodzi tu o różne liturgie w chrześcijaństwie wschodnim, które w Mezopotamii funkcjonuje niemal od początkó…

zdjecie-1-Widok-na-Gorna-Mezopotamie-z-Mardinu-12ae956.jpg
width: 4032
height: 2268

Słońce nad Mezopotamią. Czym urzekło mnie tureckie Mardin?
type: item
date: 2026-02-02T07:44:07.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: mezopotamia
subject: turcja
subject: zabytki
description: Zabieram was na weekend do południowo-wschodniej Turcji, do miasta Mardin zawieszonego w chmurach. Przyjechałem tutaj dla widoków, a zostałem dla ludzi, smaków i historii, która dzieje się tu na każdym kroku.
encoded: Spis treści: Prawo do słońca i tajemnica abbar Twierdza z mydła i błękitne migdały Zachód słońca w Medresie „Płaczący” minaret i nastoletni kustosze Kościół, słońce i królowa Wiktoria Finał w pianie Zobacz więcej: skarby w okolicy Mardin DZIEŃ PIERWSZY Wczesne słońce nad Mardin w południowo-wschodniej Turcji działa jak antyczny alchemik. Powoli nasyca fasady domów z żółtego wapienia, nadając im miodowy odcień. Siedzę na tarasie hotelu, który zdaje się wisieć w powietrzu na stromym zboczu wzgórza. Przede mną paruje szklaneczka mocnej herbaty, a poniżej moich stóp rozpościera się Mezopotamia. Bezkresna, płaska jak tafla jeziora równina ginie gdzieś we mgle na horyzoncie, tam gdzie zaczyna się dzisiejsza Syria. Jestem w mitycznym „Międzyrzeczu”, wciśniętym w żyzne widły Tygrysu i Eufratu. Region, w którym się znajduję – Tur Abdin („Góra Sług Bożych”) – od ponad 1600 lat stanowi bijące serce syryjskiego chrześcijaństwa, a jednocześnie dom dla mistyków islamu. Prawo do słońca i tajemnica abbar Mardin przez wieki był kluczowym przystankiem na Jedwabnym Szlaku. To tutaj zmęczone karawany z dalekich Chin i Indii zatrzymywały się, by wymienić jedwab, porcelanę i korzenne przyprawy na lokalne skarby. Historia osadnictwa sięga tu plemienia Subarów, żyjącego na tych ziemiach już 4500 lat p.n.e.. To miejsce jest jak palimpsest – kolejne cywilizacje nadpisywały tu swoje historie na poprzednich, tworząc wielokulturową mozaikę Arabów, Kurdów, Asyryjczyków i Turków. Odrywam wzrok od horyzontu i spoglądam na miasto. To kamienny chaos, który ma jednak swój ukryty porządek. Spacerując uliczkami z przewodnikiem Alimem Kocabıyık, odkrywam geniusz tutejszych architektów. – Domy budowano tu według świętej zasady: żaden budynek nie może rzucać cienia na dom sąsiada ani zasłaniać mu widoku na równinę. Każdy ma tu prawo do słońca i przestrzeni – opowiada Alim. Żółty wapień to nie tylko budulec, to naturalna klimatyzacja – latem chroni przed żarem, zimą oddaje ciepło. Aby zrozumieć to miasto, …

Mardin-Bazar-z-Portykami-bizuteria5-9ee0e69.jpeg
width: 3840
height: 2160

To największy naród bez własnego państwa. Jego ziemie leżą na styku czterech krajów
type: item
date: 2026-01-10T13:25:38.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bliski wschód
subject: irak
subject: iran
subject: konflikty
subject: syria
subject: turcja
description: Kurdystan to jeden z nielicznych regionów świata, którego nazwa funkcjonuje powszechnie w języku polityki, mediów i dyplomacji, mimo że nie istnieje na mapach jako samodzielne państwo. Zamieszkiwany przez miliony ludzi obszar od dekad pozostaje przedmiotem lokalnych konfliktów, sporów międzynarodowych i zmieniających się sojuszy. Aby zrozumieć, czym naprawdę jest Kurdystan, warto oddzielić fakty historyczne od uproszczeń i emocjonalnych narracji.
encoded: Spis treści: Czy Kurdystan to państwo? Między regionem a ideą kraju Gdzie jest Kurdystan? Położenie geograficzne i zasięg regionu W co wierzą Kurdowie? Region bez własnego państwa Wolny Kurdystan – hasło polityczne czy realny projekt? Dlaczego Kurdystan nie jest jednym państwem? Uwarunkowania polityczne i międzynarodowe Kurdystan to jeden z nielicznych regionów świata, którego nazwa funkcjonuje powszechnie w języku polityki, mediów i dyplomacji, mimo że nie istnieje na mapach jako samodzielne państwo. Zamieszkiwany przez miliony ludzi obszar od dekad pozostaje przedmiotem lokalnych konfliktów, sporów międzynarodowych i zmieniających się sojuszy. Aby zrozumieć, czym naprawdę jest Kurdystan, warto oddzielić fakty historyczne od uproszczeń i emocjonalnych narracji. Czy Kurdystan to państwo? Między regionem a ideą kraju Kurdystan nie jest państwem w sensie prawa międzynarodowego. To pojęcie geograficzno-etniczne odnoszące się do obszaru zamieszkanego tradycyjnie przez Kurdów – lud liczący dziś kilkadziesiąt milionów osób. Mimo silnej tożsamości kulturowej i językowej Kurdowie nie posiadają własnego, powszechnie uznawanego państwa. Współcześnie termin „Kurdystan” funkcjonuje równolegle jako nazwa regionu historycznego oraz jako określenie autonomicznej jednostki administracyjnej w północnym Iraku. Najbliżej państwowości znajduje się właśnie Region Kurdystanu w Iraku, który ma własny parlament, rząd i siły zbrojne (peszmergów). Formalnie pozostaje jednak częścią Iraku, a jego status opiera się na konstytucji tego państwa. W pozostałych krajach – Turcji, Iranie i Syrii – obszary zamieszkane przez Kurdów nie tworzą jednolitej jednostki autonomicznej. W Iranie funkcjonuje ostan Kurdystan, będący jedną z 31 prowincji państwa, z administracją podporządkowaną władzom centralnym i bez odrębnych uprawnień autonomicznych. W Syrii na północnym wschodzie powstała Rożawa, region de facto autonomiczny, który jest w większości zamieszkiwany przez Kurdów. Jego ustrój jest oparty na zasa…

kurdystan-GettyImages-2168779027-7f07fbf.jpg
width: 4000
height: 2286

Antyczne miasto, które przegrało z trzęsieniem ziemi – dziś to jeden z turystycznych hitów
type: item
date: 2025-12-28T12:47:40.000Z
creator: Anna Janowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: starożytność
subject: turcja
subject: wakacje w turcji
subject: wyspy
description: Zatopione miasto, tajemnicze sarkofagi, wykute w skale grobowce, rzymskie teatry i piękne plaże. To wszystko kryją Kekova i Wybrzeże Licyjskie.
encoded: Spis treści: Starożytne ruiny na Kekovie Kalekoy, Demre: sarkofagi i teatr Licyjczycy: Szwajcarzy starożytności Kaş – kurort na półwyspie Kekova – jak zaplanować podróż Schody prowadzą wprost w turkus morza. Kamienne ściany domów wystają z płycizny. Zdobnie obramowane drzwi wychylają się z nabrzeżnych krzaków. Zarysy niektórych domów są odbite w klifie – tu był dach, tam widać wykute w równych odstępach kwadratowe ślady po konstrukcji podtrzymującej strop. Wyżej, na zboczu, piętrzą się szare ruiny wyglądające trochę jak klocki rozrzucone przez znudzone dziecko. To wszystko oglądam z pokładu łodzi wolno sunącej wzdłuż wybrzeża wyspy Kekova (na liście UNESCO). Starożytne ruiny na Kekovie Gdyby wzbić się w powietrze i mieć szansę zobaczenia pozostałości tego starożytnego miasta z góry (bez pozwolenia nie można latać tu dronem), jeszcze lepiej byłoby widać zarysy ścian, murów i podwórzy kryjące się w przejrzystej wodzie. Za plecami mają one długą i wąską wyspę, ot, właściwie grzbiet skalny położony równolegle do lądu. Nigdy nie było tu wody pitnej, więc każdy z domów miał wydrążony w skale zbiornik na deszczówkę. „Dolichiste” – pisze o tym miejscu, nazywanym dziś Kekova, Pliniusz w I w. n.e. i Ptolemeusz w wieku III. Kwitnące i bogate miasto portowe leżące mniej więcej w połowie drogi pomiędzy dzisiejszą Antalyą a Dalamanem. Pamiątka po wspaniałej cywilizacji licyjskiej, która dała nazwę południowo-zachodniemu wybrzeżu Turcji, w miejscu gdzie Morze Śródziemne spotyka się z Egejskim. Zniszczyły je dwa potężne trzęsienia ziemi z 141 i 240 r., a trzecie w VI w. przypieczętowało sprawę. Wedle wyliczeń archeologów domy na nabrzeżu zapadły się w ciągu jednej sekundy aż o 4,5 m. Wraki pod wodą Gdyby z kolei zanurzyć się w morzu, naszym oczom ukazałyby się kamienne mury pokryte osadami narastającymi przez wieki, fundamenty, kanały, rury z terakoty. A potem wielki uskok i głębina. Archeolodzy, schodząc na 50 czy 60 m w głąb, odkryli tu stosy amfor oraz aż 400 wraków statków! Wśr…

kekova-shutterstock1868220772-038627a.jpg
width: 5472
height: 3648

Złocista jak słońce, słodsza niż miód – ta orientalna słodycz ma swoje święto
type: item
date: 2025-11-17T10:09:55.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: bliski wschód
subject: egipt
subject: grecja
subject: słodycze
subject: turcja
description: Baklawa to złocisty przysmak znad Morza Śródziemnego, który zachwyca smakiem i historią. Ten deser, znany już w XV wieku, wciąż budzi emocje i... spory o pochodzenie. Czy Grecy mają rację, twierdząc, że to ich tradycja? A może to Turcy najlepiej dopracowali jego recepturę? 17 listopada obchodzimy światowy dzień baklawy.
encoded: Cenimy sobie wyjazdy nad Morze Śródziemne i na Bliski Wschód. Ulubione kierunki Polaków to Egipt i Turcja. Kraje te oferują nie tylko wspaniałe plaże lub rafy koralowe. Równie fascynująca jest historia tych krajów i ich dziedzictwo kulturowe. To ostatnie przejawia się m.in. w bogatej tradycji kulinarnej. Kraje te słyną z niezwykłych słodkości, ale nie jest to czekolada, ale baklawa. Ten deser składa się z kilkudziesięciu ultracienkich warstw ciasta filo. Pomiędzy te kruche warstwy ciasta wkłada się obfite nadzienie z posiekanych orzechów, najczęściej pistacji, orzechów włoskich lub migdałów, a całość jest wypiekana w maśle klarowanym. Po upieczeniu deser jest polewany słodkim syropem. Skąd pochodzi baklawa? Baklawę uznają za swój narodowy deser Turcy, Grecy, ale też Arabowie. Ta lista jest jednak dłuższa. Prawda jest taka, że do tego sukcesu przyczyniło się wiele społeczności. Być może „protoplastą” współczesnej baklawy był warstwowy deser znany w Mezopotamii już w VIII wieku p.n.e., jednak wówczas zastosowano grubsze ciasto. Kluczową innowacją, która ukształtowała nowoczesną baklawę, było rozwinięcie produkcji cienkiego ciasta. Być może powstało ono w Grecji około 2 tysiące lat temu. Ale jest tu sporo znaków zapytania i wśród ekspertów trwają na ten temat dyskusje. Warto również odnotować, że blisko spokrewnione baklawy nazwy pojawiają się w innych regionach, co świadczy o wspólnym etymologicznym pochodzeniu. Np. w Azerbejdżanie baklawa jest znana jako „pahlahu”, a w Armenii jako „pakhlava”. To jednoznacznie pokazuje, że baklawa powstała dzięki różnym ludom. Turecki ślad baklawy Wygląda na to, że baklawa przybrała dzisiejszy klasyczny kształt w okresie osmańskim za panowania sułtana Mehmeda II Zdobywcy. W źródle z 1473 roku znajduje się jej przepis. Baklawa była podawana janczarom piętnastego dnia ramadanu (tzw. procesja baklawy). Był to element ceremonii państwowych pod koniec XVII wieku. Turcja, pomimo międzynarodowych roszczeń do deseru, ustanowiła standard dla …

baklawa-c45203a.jpg
width: 8640
height: 5760

„Ta kraina jest jak skalny zwierzyniec”. Tu wszystko wygląda jak w bajce
type: item
date: 2025-11-09T11:15:47.000Z
creator: Monika Witkowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: kapadocja
subject: turcja
description: Kapadocja to miejsce, w którym natura i człowiek wspólnie stworzyli krajobrazy jak z bajki. Zobacz, gdzie można przespać się w skale, zjeść pstrąga w rzece i dotknąć balonu o poranku.
encoded: Spis treści: Życie w skalnych domach – wspomnienia z Kapadocji Trekking przez doliny Kapadocji – tam, gdzie nie docierają turyści Kościoły wykute w tufie i kapadockie winnice Podziemne miasta i legendarne konie Kapadocji Balonowy spektakl o świcie – magia poranka w Kapadocji Jak zaplanować podróż do Kapadocji? Krajobrazy Kapadocji wydają się czymś nierealnym. Nawet najlepsze zdjęcia nie oddają magii tego, co stworzyła natura – z niewielką pomocą człowieka. Życie w skalnych domach – wspomnienia z Kapadocji – Tu się urodziłem – Hasan, nasz kierowca podczas dżip safari, wskazuje wydrążoną w skale grotę. Przez dziurę zaglądam do wnętrza, w którym pozostały resztki wyposażenia, np. kanapa, a na zewnątrz wisi talerz satelitarnej anteny. – Prąd mieliśmy, gaz też – dopowiada chłopak, widząc moją zdziwioną minę. Mieszkanie w skałach przez długie wieki było w Kapadocji normą. Przynajmniej nikt nie narzekał na metraż. Rodzina się powiększała – łatwo można było wydrążyć kolejny pokój. Wulkaniczny tuf to miękki materiał, nie potrzeba było nawet jakichś wyrafinowanych narzędzi. Poza tym latem w takich jaskiniodomach było przyjemnie chłodno, zimą zaś względnie ciepło. Kiedy przyjechałam do Kapadocji pierwszy raz, 30 lat temu, wiele osób mieszkało jeszcze w takich skalnych domostwach, a powszechnym środkiem transportu były osły. – Każdy z nas ma swojego ekologicznego mercedesa – ze śmiechem mówili miejscowi. Dzisiaj o widok osiołka raczej już trudno, a ludzie przenieśli się do bardziej komfortowych apartamentów. To, co przyciąga turystów do Kapadocji, krainy położonej w sercu azjatyckiej części Turcji, to przede wszystkim widoki. Tutejsze skały przybierają najprzeróżniejsze formy – grzybów, stożków, no i bajkowych kominów. Jest też skalny zwierzyniec ze słynnym wielbłądem i kamienne Trzy Plotkary. Jedyne w swoim rodzaju dzieło natury tworzy się bezustannie od milionów lat. Głównymi „winowajcami” są lokalne wulkany, które zalały okolicę lawą i przysypały popiołami, dzięki czemu pows…

kapadocja-GettyImages-624951458-b47814c.jpg
width: 4760
height: 3578

Tak wygląda nowoczesna archeologia. Göbeklitepe ujawnia sekrety bez kopania
type: item
date: 2025-10-16T05:55:55.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: architektura
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: turcja
description: Słynne stanowisko archeologiczne w Göbeklitepe w Turcji znów zaskakuje. Archeolodzy odkryli pod ziemią kolejne „świątynie”, ale też otaczające je domy mieszkalne. A wszystko to bez wbijania łopaty w ziemię, dzięki metodom geofizycznym.
encoded: Göbeklitepe we wschodniej Turcji jest jednym z najbardziej znanych pradziejowych zabytków na świecie. Zasłynęło monumentalnymi kamiennymi budowlami w postaci kilkumetrowych filarów ułożonych na planie owalu. Konstrukcje wznoszono między 9600 a 8000 r. p.n.e. Dlatego uważane są za jedne z najstarszych megalitycznych budowli świata. Wielu pseudonaukowców uznało, że wykonała je jakaś zaginiona cywilizacja. Badania w tym miejscu ciągle trwają, chociaż naukowcy stosują teraz inne metody. Nie tylko wykopaliska Archeolodzy coraz częściej sięgają po różnego rodzaju cyfrowe i nieinwazyjne narzędzia. Umożliwiają one poznanie naszej przeszłości bez prowadzenia wykopalisk. A te są niszczące – oznacza to, że nie da się odtworzyć przekopanych warstw ziemi. Dlatego coraz częściej wykonuje się wykopaliska tylko w ograniczonym zakresie. Bo w przyszłości archeolodzy mogą mieć jeszcze lepsze metody badawcze i warto coś dla nich zostawić. Tak też jest w przypadku badań Göbeklitepe. W ubiegłorocznej rozmowie z National Geographic Polska szef projektu naukowego w tym miejscu prof. Necmi Karul stwierdził, że jego zespół próbuje wykorzystać wszystkie nowe metody analityczne. – Archeologia, podobnie jak inne nauki, zmienia się i używamy coraz innych metod. Musimy być ostrożni. Trudno jest porównać badania archeologiczne sprzed 100 lat z dzisiejszymi. Badania prowadzi się coraz wolniej. Wykopaliska możemy przeprowadzić tylko raz – wyjaśnił naukowiec. Podziemne zagadki Göbeklitepe W ostatnich miesiącach naukowcy przyjrzeli się Göbeklitepe z pomocą LiDAR-u, georadaru i innych metod nieinwazyjnych. Okazało się, że okrągłych założeń wykonanych z megalitów jest więcej, o czym donosi serwis Turkiye Today. Ale obok nich znajdują się prostokątne w planie budowle, które interpretowane są jako domy mieszkalne. Oznacza to, że Göbeklitepe – wbrew twierdzeniom fantastów – nie było tylko centrum ceremonialnym, ale po prostu osadą, w obrębie której mieszkali zwykli ludzie. Nowo odkryte budowle znajdują się…

shutterstock2665935783-94a9a7e.jpg
width: 7952
height: 5304

Południowa Turcja smakuje pistacjową baklawą, pachnie kardamonem i żyje na gwarnych bazarach
type: item
date: 2025-10-12T09:27:47.000Z
creator: Agnieszka Michalak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: turcja
subject: wakacje w turcji
description: Mozaika kultur na południu Turcji tworzy niesamowity efekt. Bazary i kawiarnie mieszają się tu z unikatowymi zabytkami.
encoded: Spis treści: Odmiany baklawy Historia Gaziantep Bazar Bakırcılar Çarşısı Muzeum Zeugma Göbekli Tepe i Şanlıurfa Mardin Południowa Turcja – informacje praktyczne Wizytę w Turcji lubię zaczynać przy stole. A tym bardziej w Gaziantepie na południu kraju, które słynie z pistacjowych sadów. A jeśli pistacje, to i baklawa. Mówiąc między nami, dla niej tu przyjechałam. – Czy to prawda, że wasza baklawa jest słodsza od cukru? – zagajam kelnera, który na lewej piersi dumnie nosi tabliczkę z imieniem Mustafa i stawia przede mną talerzyki z różnymi rodzajami najsłynniejszego tureckiego deseru oraz kawę z dziko rosnących pistacji menengiç (to dopiero wynalazek). Odmiany baklawy – Proszę nie żartować z naszej baklawy – Mustafie najwyraźniej nie do śmiechu. – Sam kiedyś ją piekłem, kilka dobrych lat uczyłem się ręcznie rozciągać ciasto filo, odpowiednio nasączać je wodą z cukrem i cytryną oraz wodą różaną. Potem układać kolejne warstwy, smarować je masłem. I oczywiście przekładać dojrzewającymi na naszej ziemi drobno zmielonymi pistacjami. Mój dziadek mawiał, że dobra baklawa działa na wszystkie zmysły. Słucham tego krótkiego wykładu z uwagą, na wszelki wypadek studzę ciekawość i nie zadaję więcej pytań, tylko zabieram się do jedzenia. Midye w kształcie muszli jest bardzo puszysta, leciutka, jak trzeba – wilgotna i idealnie chrupiąca, a kiedy ją nagryzam, słyszę subtelny szelest. Wersja z orzechami włoskimi (cevizli) okazuje się nieco bardziej cierpka, trochę mniej słodka, ale najbardziej smakuje mi krojona w małe kwadraty özel kare – to najpopularniejsza i najdelikatniejsza z baklaw. Zastanawiam się, czy to ona jest najbardziej podobna to pierwszej wersji deseru, o której można poczytać w „Księgach kuchennych pałacu Topkapi” z 1473 r. Między kęsami popijam menengiç, która ma konsystencję gęstego mleka i smak słodkiego napoju orzechowego. Jak po takim ucztowaniu odejść od stołu? Historia Gaziantep Nie opuszczam więc restauracji Tahmis, tylko gapię się na miejscowych. Kilku mężczy…

Gaziantep-8c6bd9d.jpg
width: 2000
height: 1333

Gdzie na wakacje w październiku? Te miejsca zachwycają pogodą i atmosferą
type: item
date: 2025-10-10T12:02:54.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: egipt
subject: grecja
subject: Itaka
subject: jesień
subject: turcja
subject: wyspy kanaryjskie
subject: zanzibar
description: Jesień nie musi oznaczać końca podróży – przeciwnie, to czas, gdy wiele miejsc pokazuje swoje najpiękniejsze oblicze. Październik sprzyja spokojnym wyjazdom bez tłumów, a temperatury w wielu krajach wciąż pozwalają cieszyć się słońcem i kąpielami w morzu.
encoded: Październik to idealny moment, by na chwilę uciec od szarości i deszczu, które coraz częściej zaglądają w polskie okna. Gdy dni stają się krótsze, a poranki chłodniejsze, wielu z nas zaczyna marzyć o odrobinie słońca, spokoju i nowych wrażeń. To właśnie teraz, gdy letni tłum ucichł, a ceny są bardziej przyjazne, podróże nabierają wyjątkowego uroku. Jesienny urlop może stać się nie tylko sposobem na złapanie oddechu, lecz także okazją do doładowania energii i spojrzenia na świat z innej perspektywy – tej cieplejszej, bardziej spokojnej i pełnej koloru. Gdzie zatem warto wyjechać w październiku? Zapytaliśmy o to ekspertów z biura podróży Itaka. Riwiera Turecka jesienią – ciepły kierunek na październikowy wypoczynek Październik w Turcji to czas, gdy lato wciąż trwa, ale bez uciążliwych upałów i tłumów turystów. Eksperci zgodnie podkreślają, że to jeden z najlepszych momentów, by odwiedzić Riwierę Turecką, rozciągającą się wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego i częściowo Morza Egejskiego. Region ten słynie z piaszczystych plaż, krystalicznej wody i znanych kurortów, takich jak Antalya, Alanya, Belek, Side, Bodrum czy Fethiye. – Październik to ostatni miesiąc letniego sezonu turystycznego, więc najpopularniejsze atrakcje są mniej zatłoczone, a warunki pogodowe pozostają idealne – zauważają przedstawiciele Itaki. Temperatury w ciągu dnia utrzymują się na poziomie 25–28°C, a morze wciąż ma przyjemne 20–26°C. To idealny czas zarówno na wypoczynek na plaży, jak i na zwiedzanie – od teatru rzymskiego i świątyni Apollina w Side po grobowce w Fethiye czy pozostałości Mauzoleum w Halikarnasie, jednego z siedmiu cudów świata w Bodrum. Jesienny wyjazd do Turcji to również doskonała okazja do spokojnych wycieczek objazdowych i udziału w lokalnych atrakcjach, które o tej porze roku można poznawać bez pośpiechu i w bardziej kameralnej atmosferze. Dlaczego październik to najlepszy moment na odkrywanie greckich wysp? Jesienny wyjazd do Grecji to doskonały sposób na połączenie odpoczynku …

rodos-10f7a5a.jpg
width: 3618
height: 2413

Turcja chciała regulacji kebabów w Europie. Nie udało się - ostra reakcja Niemiec
type: item
date: 2025-09-29T09:59:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: kebab
subject: niemcy
subject: prawo
subject: tradycje
subject: turcja
subject: unia europejska
description: Regulacja kebabów w Europie mogła zmienić oblicze street foodu, szczególnie w Niemczech. Turcja chciała odgórnie narzucić zasady przyrządzania dönera, ale jej wniosek został odrzucony przez UE. Choć europejskie wersje kebabów różnią się od oryginalnych, pozostaną na rynku.
encoded: Turcja wycofała swoją próbę narzucenia Unii Europejskiej ścisłych reguł dotyczących sposobu przygotowywania döner kebaba. To jedna z narodowych tureckich potraw, ale jej wersje, szczególnie w Niemczech, stanowią już zupełnie inną, lokalną tradycję. Według Turcji niemiecki döner odszedł zbyt daleko od oryginału, ale próba narzucenia regulacji nie powiodła się. Turcja kontra Europa: spór o döner kebab Chodziło o wprowadzenie oznaczenia „Gwarantowana Tradycyjna Specjalność”, które wymagałoby jednolitych zasad w całej UE. Gdyby wniosek został przyjęty, mocno ucierpiałaby branża kebabowa w Niemczech. Döner kebab jest w tym kraju jednym z najpopularniejszych street foodów, a jego lokalne wersje różnią się od rodzimych, tureckich. Według tureckiej Międzynarodowej Federacji Dönera (Udofed), technika pionowego pieczenia mięsa sięga XVI wieku, a sama nazwa związana jest z metodą jego obracania na rożnie. Ankara argumentowała, że döner to danie narodowe Turcji, które rozprzestrzeniło się w Europie wraz z migracją Turków. Niemcy odpowiadały jednak, że ich własny wariant należy już do rodzimej kuchni. Jakie zmiany chciała narzucić Turcja? Ojczyzna kebabów domagała się, aby UE wprowadziła następujące regulacje: mięso mogłoby pochodzić tylko od krów o wieku powyżej 16 miesięcy, jagniąt co najmniej półrocznych oraz z ud i piersi kurczaka, cielęcina i indyk byłyby zabronione, plastry mięsa musiałyby mieć grubość 3–5 mm, regulowany byłby też rodzaj noża do skrawania mięsa i skład marynat. Niemiecki döner kebab trochę się od tych wytycznych różni. To często płaski chlebek z cielęciną, obficie wypełniony warzywami (np. kapustą, ogórkami, cebulą) oraz sosami. Jest raczej wariacją na temat tureckiego klasyka. Odpowiedź Berlina: döner należy do Niemiec Wniosek Udofedu wywołał gwałtowne protesty niemieckiej branży kebabowej. Poparł ją też rząd w Berlinie. Ministerstwo rolnictwa Niemiec stwierdziło wręcz, że propozycję przyjęto „ze zdumieniem”. Były minister rolnictwa Cem Özdemir, polityk t…

shutterstock23612912251-7d8b484.jpg
width: 3076
height: 2277

Co warto kupić w Turcji? Oto produkty, które poleca znawczyni Orientu
type: item
date: 2025-09-16T14:00:10.000Z
creator: Marta Abramczyk-Weder
subject: Porady
subject: Traveler
subject: dalekie podróże
subject: pamiątki z podróży
subject: prezenty
subject: turcja
description: Co warto kupić w Turcji, jeśli chcesz poczuć klimat Orientu? Tu znajdziesz listę rzeczy, które sprawdzą się jako pamiątki i prezenty. Są to zarówno kosmetyki i przyprawy, jak i biżuteria oraz tekstylia. Ale też drobiazgi, o których wie – jeszcze – mało kto. Jeden z nich pachnie limonką.
encoded: Spis treści: Kolonya dobra na wszystko Oko proroka Magiczny kamień Złoto, srebro i skóry Tureckie kosmetyki, tanie i dobre Oliwę też poproszę Herbata. Tureckie dobro narodowe Przyprawy – turecki bazar zamknięty w woreczku Klejnoty Orientu Wrotami do magicznego Orientu są tureckie bazary, począwszy od tego największego: Wielkiego Bazaru w Stambule, po nieco skromniejszy Bazar Egipski – również w Stambule, uliczne bazary w Alanyi, ukryty pod plastikowymi kopułami targ w Marmaris, rozstawiony na środku drogi bazar w Trabzonie czy mój ulubiony – bazar Bostanlı w Izmirze. Bazary to centrum życia każdego tureckiego osiedla, miasteczka, a nawet najmniejszej wsi. Bywają zamknięte w murach wiekowych budynków albo rozkładane na ulicach i pod wiatami, niezależnie jednak od miejsca łączą je dwie cechy – gwar i zapach, bowiem tureckie bazary pachną mieszanką przypraw, białym słonym serem i oliwkami na 10 sposobów. Gdy raz przekroczy się próg któregoś z nich, nie sposób go zapomnieć. Kolonya dobra na wszystko Na ból głowy czy mięśni, do powitania gości, po goleniu, do odświeżenia, a co najważniejsze – do dezynfekcji. Kolonya w Turcji jest dobra na wszystko! Ta 80-procentowa woda kolońska, w najpopularniejszym wariancie o zapachu cytrynowym, to nieodłączny element anatolijskiej codzienności. Nalewana jest na ręce gości odwiedzających tureckie domy, w szczególności w czasie ważnych uroczystości czy świąt. Wchodząc do czyjegoś domu, najpierw ściąga się buty, następnie wyciąga dłonie, aby odświeżyć je kolonyą, a kolejnym krokiem jest przyjęcie słodkiego poczęstunku w postaci czekoladek lub lokum. Szklane buteleczki zdobią tureckie łazienki w całym kraju. Co ciekawe, „częstowanie” kolonyą ma miejsce również podczas dalekich podróży, gdy steward przechadzając się po autokarze, proponuje odświeżenie rąk. Turecki kosmetyk idealnie sprawdza się też jako woda po goleniu, z której korzystają wszyscy fryzjerzy w Turcji. Od lat nie rozstaję się z kolonyą o moim ulubionym zapachu limonek z Bod…

co-kupic-w-turcji-89539e0.jpg
width: 5353
height: 3569

Figurki lisa, sępa i dzika – tajemnicze odkrycie z Karahantepe. Mit zaklęty w kamieniu?
type: item
date: 2025-09-08T10:09:50.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: neolit
subject: pradzieje
subject: religie
subject: turcja
subject: wierzenia
description: Karahantepe w Turcji znowu przyciąga uwagę świata. Tym razem wszystko za sprawą niewielkiego kamiennego naczynia, w którym znaleziono trzy figurki. Zwierzęta ułożono w konkretnej kolejności, co może wskazywać na znaczenie symboliczne. Ziemia, którą przykryto depozyt, nie była naruszona od tysiącleci.
encoded: Karahantepe to jedno z najbardziej zagadkowych stanowisk archeologicznych na świecie. Prace wykopaliskowe trwają tam od kilku lat. To olbrzymie osiedle istniało od około 9400 do 8200 lat p.n.e. i było zamieszkane przez społeczność łowców-zbieraczy. Swoją formą przypomina słynne Göbeklitepe – oddalone od Karahantepe o zaledwie 40 km. Nietypowe znalezisko: lis, sęp i dzik zamknięte w kamiennym naczyniu Jak informuje Agencja Promocji i Rozwoju Turystyki Turcji (TGA), w kamiennym naczyniu archeolodzy odkryli trzy figurki zwierząt – lisa, sępa i dzika. Ich głowy były osadzone w kamiennych pierścieniach, a jedynie rzeźba sępa prawdopodobnie wysunęła się z pierścienia po zamknięciu naczynia. Czy te figurki mają znaczenie rytualne Wspomniane gatunki – sęp, lis i dzik – często pojawiają się w przedstawieniach z okresu neolitu, kiedy ludzie zaczęli prowadzić osiadły tryb życia i uprawiać rolę. W Karahantepe nie znaleziono jednak dotąd dowodów na rolnictwo. Zwierzęta te przedstawiano zazwyczaj w formie płaskorzeźb – podobnie jak na słynnych T-kształtnych filarach w Göbeklitepe. Ziemia skrywała pradawny rytuał? To odkrycie jest wyjątkowe – figurki znaleziono w nienaruszonym układzie, dokładnie tam, gdzie pozostawiono je ok. 11 tysięcy lat temu. Prawdopodobnie były złożono je w czasie rytuałów. Badacze uważają, że ich rozmieszczenie tworzy symboliczną narrację, co może sugerować religijny charakter znaleziska. Naczynie zasypano czerwoną, sterylną glebą. W pobliżu naczynia archeolodzy znaleźli także: kamienne pałki i paciorki, płaskie kamienne talerze, szczęki wilka i inne kości należące do lamparta, sępa i lisa. Wszystkie przedmioty wykonano z kamienia i ozdobiono geometrycznymi wzorami, wizerunkami zwierząt oraz stylizowanymi postaciami ludzkimi. Czy to przejaw pradawnej mitologii? Niewielkie figurki z tego okresu są bardzo rzadkie – często pochodzą z warstw ziemi, które zostały przemieszane. Tutaj jednak sytuacja jest inna – artefakty znajdowały się w oryginalnym kontekście ar…

KarahantepeResearchProject-YusufAslan3131-ff5e9a2.jpg
width: 1860
height: 1240

Ukradli starożytne mozaiki. Przedstawiały boginię morza i mityczne stworzenia
type: item
date: 2025-09-06T10:15:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: kradzież
subject: turcja
description: Turecka żandarmeria odzyskała właśnie dwie rzadkie mozaiki, które w przeszłości padły łupem złodziei. Przestępcy próbowali je sprzedać na czarnym rynku za gigantyczne pieniądze.
encoded: Starożytne artefakty, dzieła sztuki starożytnej, rzeźby, freski czy amfory najczęściej są efektem żmudnych wykopalisk i ciężkiej pracy naukowców. Jednak historia odzyskiwania skarbów kultury nie zawsze rozgrywa się na stanowiskach archeologicznych. Niekiedy „nowe” odkrycia mają miejsce w zupełnie innych okolicznościach, np. w wyniku śledztw i akcji funkcjonariuszy tropiących skradzione przedmioty. Tak było w przypadku dwóch starożytnych mozaik, które po latach nielegalnego obrotu, wróciły w końcu na należne im miejsce. Zuchwała kradzież rzadkich mozaik W ramach operacji odzyskiwania dziedzictwa kulturowego funkcjonariusze tureckiej żandarmerii w dystrykcie Nurdağı w prowincji Gaziantep w południowo-wschodniej Turcji zabezpieczyli rzadkie mozaiki i zatrzymali trzech podejrzanych o próbę sprzedaży artefaktów na czarnym rynku. Zabytki były przewożone w aucie, które zostało skonfiskowane. Mozaiki zostały przekazane dyrekcji Muzeum Gaziantep, gdzie zostaną poddane konserwacji. Naukowcy z muzeum przekazali, że dzieła sztuki pochodzą z okresu rzymskiego i przedstawiają boginię morską, która na głowie ma koronę. Badacze twierdzą, że może być to Tetyda. W mitologii greckiej była uosobieniem żeńskiej siły rozrodczej morza i jedną z tytanid, czyli bóstw z pokolenia olbrzymów, istniejących przed bogami olimpijskimi. Mozaika przedstawiała morską boginię Legendy głoszą, że należała do pierwszego pokolenia tytanów. Uchodziła za córkę Uranosa i Gai. Z Okeanosem, swoim bratem i mężem, miała kilka tysięcy synów potamoi (bóstwa rzek) i córek okeanid (nimfy morskie). Wychowywała Herę, którą oddała jej pod opiekę Rei podczas walki Zeusa przeciw Kronosowi. Tetyda miała mieszkać na dalekim Zachodzie – w miejscu, gdzie Helios kończył swój bieg. Na mozaikach widoczne są także inne mitologiczne postaci, które znajdują się obok Tetydy. Badacze twierdzą, że to prawdopodobnie trytony i nereidy, stworzenia również związane z morzem. Na kamiennych dziełach widoczne są także niemal niemożliwe do o…

Gaziantep-mozaiki-2c5a903.jpg
width: 750
height: 421

Arka Noego do dziś fascynuje badaczy biblijnych opowieści. Nikt jeszcze nie natrafił na jej ślad
type: item
date: 2025-09-01T06:04:49.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: biblia
subject: starożytność
subject: turcja
description: Arka Noego, chrześcijański symbol nadziei, wiary i przetrwania, od tysiącleci podtrzymuje zainteresowanie poszukiwaczy biblijnych artefaktów. Już starożytni uczeni starali się potwierdzić prawdziwość historii wielkiego potopu i łodzi, która ocaliła bożego wybrańca i jego rodzinę. Badania kontynuowane są do dziś, jednak wciąż nie udało się potwierdzić historyczności arki.
encoded: Spis treści: Najstarsze doniesienia o zachowanej arce Początki formalnych poszukiwań Arka rzeczywiście osiadła na górze Ararat? Przełom w poszukiwaniach? Historia o arce Noego należy do najbardziej znanych starotestamentowych opowieści. Jak głosi Księga Rodzaju, Bóg tak bardzo rozczarował się ludźmi, że zesłał na nich zagładę. Poza zwierzętami, ocalił jedynie prawego i sprawiedliwego Noego i jego bliskich. Niektórzy traktują tę narrację jako mit, ale wielu widzi w niej historyczny zapis. Arka fascynuje ludzi od starożytności, a motywacja do odnalezienia najstarszego biblijnego artefaktu do dziś nie opuściła badaczy chrześcijańskich opowieści. Najstarsze doniesienia o zachowanej arce Ludzie wierzyli w istnienie arki już u zarania naszej ery. W I wieku Józef Flawiusz, wczesnochrześcijański żydowski pisarz, donosił o zachowanych pozostałościach biblijnej łodzi. Kilka stuleci później w dziele „Etymologiae”, autorstwa Izydora z Sewilli, chrześcijańskiego biskupa, pojawiły się informacja, według której „Ararat to góra w Armenii, gdzie historycy zaświadczają, że arka spoczęła po potopie”. Teofil z Antiochii donosił, że arkę można było zobaczyć w górach arabskich. Wzmianki i legendy na temat arki pojawiały się też w średniowieczu. W 620 roku bizantyjski cesarz Herakliusz miał wspiąć się na Ararat i na własne oczy zobaczyć biblijną łódź. O szczycie, na którym miała spocząć arka, wspominał też Marco Polo. W jednej ze swoich relacji, wenecki podróżnik pisał o wysokiej górze w Armenii, na której według wierzeń miała osiąść zbudowana przez Noego łódź. Nie wspomniał jednak, że widział go na własne oczy. W XIII stuleciu ormiański szlachcic Hayton wspominał o „czymś czarnym”, widocznym na szczycie góry. Początki formalnych poszukiwań Prawdziwe zainteresowanie zorganizowanymi ekspedycjami poszukiwawczymi przyniosło dopiero XIX stulecie, kiedy zaczęła rozwijać się archeologia biblijna. Pierwszą w historii wyprawę na szczyt Araratu zorganizował w 1829 roku Friedrich Parrot, niemiecki …

arka-noego-9e10c0c.jpg
width: 873
height: 590

Gdzie w 2025 roku wakacje kosztują najmniej? Nowy ranking zaskakuje
type: item
date: 2025-08-17T13:10:34.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ceny
subject: pieniądze
subject: ranking
subject: turcja
subject: wakacje w bułgarii
subject: wakacje w turcji
description: Zestawienie najtańszych wakacyjnych kierunków na 2025 rok pokazuje, że koszty rodzinnego urlopu w popularnych kurortach mogą różnić się nawet o kilkaset złotych. W niektórych miejscach w Europie za posiłki, napoje i inne podstawowe wydatki zapłacimy wyjątkowo mało.
encoded: Spis treści: Najbardziej przystępny cenowo kierunek na rodzinne wakacje Jak kształtują się ceny w pozostałych wakacyjnych destynacjach? Ranking najtańszych wakacyjnych kierunków w Europie Wielu turystów, planując rodzinne wakacje, kieruje się nie tylko gwarancją dobrej pogody i dostępnością atrakcji dla dzieci, lecz także kosztami pobytu. Z myślą o tych, którzy chcą połączyć udany wypoczynek z rozsądnym budżetem, brytyjski operator usług finansowych opublikował najnowszy raport Post Office Travel Money Family Holiday. Zestawienie wskazało kierunki, które oferują najlepszy stosunek jakości do ceny, ujawniając, gdzie rodzinne wakacje mogą okazać się najbardziej korzystne finansowo. Najbardziej przystępny cenowo kierunek na rodzinne wakacje Według najnowszego raportu Post Office Travel Money Family Holiday, miasto Marmaris w Turcji wyprzedziło Słoneczny Brzeg w Bułgarii, zdobywając tytuł najbardziej przystępnego cenowo kierunku na rodzinne wakacje w 2025 roku. Analiza porównywała ceny 10 podstawowych artykułów – od posiłków i napojów po kremy z filtrem przeciwsłonecznym. Okazało się, że w 2025 roku popularny kurort nad Morzem Egejskim oferuje turystom najlepszy stosunek jakości do ceny – zestaw 10 produktów kosztuje tam 637 zł. Wynik ten pozwolił Turcji pokonać 15 innych popularnych destynacji, w tym Algarve, Ibizę czy Lanzarote. Marmaris zepchnęło z pierwszego miejsca Słoneczny Brzeg, ubiegłorocznego lidera zestawienia, różnicą... 2,50 zł. Wzrost cen w Bułgarii, napędzany inflacją na poziomie 17,2% w ciągu ostatniego roku, przyczynił się do spadku pozycji tamtejszego kurortu. Choć w Marmaris również odnotowano podwyżki (o 10,3%), to ceny pozostały wyraźnie niższe. Przykładowo butelka piwa kosztuje tam o 4,74 zł mniej niż w Słonecznym Brzegu, krem do opalania jest tańszy o 4,15 zł, a dwudaniowy lunch dla pary dorosłych turystów – o 13 zł. Trzecie miejsce wśród najtańszych kierunków zajęło portugalskie Algarve, które (mimo 15-procentowego wzrostu cen) wciąż oferuje najl…

Marmaris--847252f.jpg
width: 4148
height: 2755

Skarb odkryty w starożytnym wraku. Znajdował się na głębokości 45 metrów u wybrzeży Turcji
type: item
date: 2025-07-10T08:04:56.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: turcja
subject: wrak statku
description: Podwodni archeolodzy odnaleźli zjawiskowy wrak sprzed 2000 lat, a na jego pokładzie niezwykle dobrze zachowane ceramiczne naczynia. Statek zatonął u wybrzeży tureckiej prowincji Antalya.
encoded: Spis treści: Statek towarowy na dnie morza Handel śródziemnomorski od zachodu po wschód Kolejny wrak odkryty w Morzu Śródziemnym Wraki statków są niezwykle cennym źródłem wiedzy dla archeologów. Często zachowują się w bardzo dobrym stanie, zwłaszcza w środowiskach wodnych o niskiej zawartości tlenu, w których proces rozkładu jest znacznie mniejszy, a naturalne czynniki niejako konserwują ich konstrukcję. To swoiste kapsuły czasu, dzięki którym badacze mogą zobaczyć, jak wyglądało życie setki, a czasem tysiące lat temu. Statek towarowy na dnie morza Tak też jest w przypadku wraku, który odkryto u wybrzeży Turcji, niedaleko Adrasan w prowincji Antalya, w południowo-zachodniej części kraju. Podwodni archeolodzy znaleźli pozostałości statku na głębokości ok. 45 metrów. Wstępne datowanie wykazało, że pływał na wodach Morza Śródziemnego od ok. II wieku p.n.e. do I wieku n.e., czyli na przełomie okresu hellenistycznego i rzymskiego – To odkrycie jest wyjątkowe ze względu na stan zachowania artefaktów, które znajdowały się na pokładzie statku – napisali w oświadczeniu tureccy badacze. To wysokiej jakości ceramiczne naczynia, a wiele z nich było misternie zdobionych wzorami znanymi z kultury hellenistycznej. – Technika wykonania tych artefaktów, nigdy wcześniej nieużywana na tak szeroką skalę, stworzyła naturalny środek uszczelniający, który chronił przedmioty przed korozją i erozją morską przez ponad 2000 lat – twierdzą archeolodzy. Wśród odnalezionych przedmiotów badacze znaleźli najróżniejsze misy, talerze, tace i garnki, a wszystkie były ułożone w niemal doskonały sposób, jakby dopiero przed chwilą wypłynęły z portu w stronę kraju, do którego miały trafić. – To niezwykle cenne odkrycie nie tylko dla naszego kraju, ale także dla światowego dziedzictwa kulturowego – mówił Mehmet Nuri Ersoy, minister kultury Turcji, który sam także wraz z archeologami zszedł na dno morza, aby na własne oczy obejrzeć wrak. Handel śródziemnomorski od zachodu po wschód – To odkrycie niepodobne…

turecki-wrak-1-2ed4c2f.jpg
width: 1536
height: 1024

To jedna z najwspanialszych świątyń. Stała się symbolem zmian zachodzących na świecie
type: item
date: 2025-06-28T11:01:48.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: świątynie
subject: turcja
subject: zabytki
description: Hagia Sophia uchodzi za jedno z największych dzieł architektury bizantyjskiej. Na przestrzeni wieków wspaniała świątynia była świadkiem wielu dziejowych wydarzeń – koronacji cesarzy, krucjat, wielkich kataklizmów i przemian zachodzących w religii i polityce. Dziś jest nie tylko miejscem modlitwy, ale także jedną z najwspanialszych atrakcji turystycznych i najbardziej wyrazistym symbolem Stambułu.
encoded: Spis treści: Zanim powstała Hagia Sophia Justynian I zapragnął wybudować najwspanialszą świątynię Kościół Mądrości Bożej stał się meczetem Mądrości Bożej Świątynia stała się muzeum Międzynarodowy skandal Bizantyjskie mozaiki to arcydzieła sztuki sakralnej Co jeszcze można podziwiać w świątyni? Każdy miłośnik historii i zabytków powinien przynajmniej raz udać się do Stambułu. Wspaniały pałac Topkapi, imponujący pałac Dolmabahçe, Cysterna Bazyliki, ikoniczna wieża Galata – można tak wymieniać i wymieniać. Na liście atrakcji dawnej stolicy Turcji nie można pominąć meczetów, a zwłaszcza jednego – górującej nad miastem świątyni Hagia Sophia. To unikatowe miejsce, wpisane na listę UNESCO, stanowi najwspanialszy przykład bizantyjskiej architektury i sztuki. Zanim powstała Hagia Sophia Przed Hagią Sophią na miejscu, gdzie dziś wznosi się wspaniały meczet, istniały dwie świątynie. Pierwsza powstała w 325 roku, gdy Konstantyn Wielki, pierwszy chrześcijański władca Imperium Rzymskiego, założył Konstantynopol. Kościół „Megale Ekklesia” (czyli „Wielki Kościół”) pełnił funkcję głównego miejsca modlitwy w nowej stolicy. Dokładny wygląd budowli nie jest znany. Najprawdopodobniej był to dość prosty bazylikowy budynek z drewnianym stropem. Wiadomo natomiast, że świątynia spłonęła w 404 roku. Wtedy w Konstantynopolu wybuchły zamieszki w związku z wygnaniem Jana Chryzostoma, gdy cesarzowa Eudoksja nie zgodziła się na reformy patriarchy. Kolejny kościół powstał w 415 roku, z polecenia cesarza Teodozjusza II. Nowa świątynia pełnymi garściami czerpała z tradycji rzymskiej. Składała się z bazyliki z atrium, a jej fasadę zdobiły marmury. Niestety, nowa budowla nie przetrwała nawet stu lat. 13 stycznia 532 roku w Konstantynopolu rozpoczęło się powstanie ludowe, będące reakcją na politykę Justyniana I Wielkiego (rewolta Nika). W trakcie trwających pięć dni krwawych walk w mieście spłonęło wiele budynków. Jednym z tych, które strawił ogień, był kościół. Justynian I zapragnął wybudować najwspan…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a95f9bf649b4af127ec7f79313ab3d8ce23ba7ee-9c01d51.jpg
width: 1000
height: 667

Kluczowa rola kobiet w prastarym mieście Çatalhöyük. Co mówią ich groby?
type: item
date: 2025-06-26T14:00:18.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grób
subject: kobiety
subject: neolit
subject: turcja
description: Kobiety odgrywały kluczową rolę w funkcjonowaniu jednego z najstarszych miast świata – Çatalhöyük w obecnej Turcji. Taki wniosek był możliwy dzięki analizie DNA ich szczątków złożonych… pod posadzkami domów. W analizach uczestniczyli Polacy.
encoded: Spis treści: Szkielety pod podłogą domów Krewni w domach? Nie zawsze Szczególna rola kobiet Równość mieszkańców osady na barkach kobiet Çatalhöyük jest stanowiskiem archeologicznym położonym w centralnej Turcji. Niegdyś znajdowała się tutaj obszerna osada. Ale była wyjątkowa pod wieloma względami: nie było tutaj ulic, a domostwa przylegały do siebie ścianami. Z lotu ptaka wyglądała jak plaster miodu. Ludzie żyli tutaj prawie 1200 lat – od 7100 do 5950 roku p.n.e. W momencie rozkwitu żyło tu nawet 6 tys. osób. Kiedyś Çatalhöyük określano najstarszym miastem świata, ale nie jest to prawda. Jednak jest to jedna z najstarszych złożonych i największych osad na świecie. Obecnie jej relikty znajdują się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Od lat w badaniach tego miejsca zaangażowani są polscy archeolodzy i badacze innych specjalności. Właśnie opublikowano publikację naukową w prestiżowym „Science”, której są współautorami. Rzuca ona nowe światło na rolę kobiet. Szkielety pod podłogą domów Jedną z zaskakujących dla nas rzeczy jest sposób pochówków mieszkańców osady. Otóż składano ich na wieczny odpoczynek w domach – w jamach pod posadzką. Podobnie było w przypadku innych osad z na Bliskim Wschodzie w okresie neolitu, czyli w czasach, gdy upowszechniło się rolnictwo i hodowla. Na potrzeby najnowszych badań, które opublikowano na łamach czasopisma „Science”, przeanalizowano genomy 131 ludzi z Çatalhöyük. Naukowców ciekawiło, kim byli ludzie pochowani w poszczególnych domach i jakie łączyły ich więzy pokrewieństwa. Badania paleogenetyczne wykonał zespół genetyków z Bliskowschodniego Uniwersytetu Technicznego i uniwersytetu Hacettepe w Ankarze pod kierunkiem prof. Mehmeta Somela, we współpracy m.in. z prof. Arkadiuszem Marciniakiem z Wydziału Archeologii z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Prace zespołu trwały przez 12 lat, bo pobrano próbki z kilkuset szczątków, ale tylko część nadawała się do analiz. Krewni w domach? Nie zawsze Badaczy czekało kilka zaskocze…

shutterstock2639751863-fc89616.jpg
width: 8156
height: 5013

Znachor z Nikozji zdradził mi sekret miasta, którego nie widać z południa
type: item
date: 2025-06-22T08:46:40.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cypr
subject: nikozja
subject: podróże
subject: turcja
description: Nikozja to stolica pełna kontrastów – nowoczesna i barwna od południa, nostalgiczna i tradycyjna po stronie północnej. Podczas podróży z przewodnikiem Spyrosem Christofim odkryłem miejsca, których nie ma w przewodnikach.
encoded: Spis treści: Nowoczesna Nikozja Barowe życie i nocna energia miasta Nikozja podzielona granicą – świat po drugiej stronie Ślady przeszłości i duch oporu Świątynie, kawa i Fikardou – Cypr jak przed wiekami To najstarsze wino świata – upiera się Spyros Christofi, mój przewodnik, gdy w ciepłym wieczornym powietrzu unosimy szklaneczki commandarii. Wino wzięło nazwę od rycerzy krzyżowych, którzy niegdyś żyli na Cyprze. Nie przepadam za słodkimi trunkami, ale pobyt w Nikozji – stolicy wyspy – zobowiązuje. Są tu nie tylko najlepsze bary i kluby, ale też największy wybór commandarii. Raczył się nią ponoć król Anglii Ryszard Lwie Serce, kieliszkiem nie pogardzał podobno też sułtan Sulejman II. Ten trunek jest śladem dawnej Nikozji, stolica stawia jednak na nowoczesność. Podlega ciągłej przebudowie. Nowoczesna Nikozja Plac Eleftheria zmienił się pod okiem architektów ze studia Zahy Hadid, zyskując futurystyczny most oraz zatrzęsienie kwietników, ławek i oczek wodnych. Stały punkt miasta wyznacza też Wieża 25, wysoki gmach autorstwa francuskiego projektanta Jeana Nouvela kryjący biura i mieszkania. Liczący sobie 67 m wysokości budynek zadziwia jasną ażurową fasadą z wyciętymi wzorami geometrycznymi oraz pełnymi roślin balkonami – od strony południowej. Od ponad 10 lat działa też tutaj modernistyczna przestrzeń wystawowa – Galeria AG Leventis, skupiająca dzieła cypryjskich artystów oraz pokaźną „kolekcję paryską” (m.in. dzieła Renoira, Chagalla czy Moneta). Te wszystkie stosunkowo nowe inwestycje są częścią większego planu – uczynienia ze stolicy Cypru miasta nowoczesnego, dynamicznego, w którym da się przyjemnie żyć, pracować, ale również oddawać wszelakim rozrywkom. Barowe życie i nocna energia miasta Cypryjczycy mają zresztą wyjątkowy talent do zabawy, o czym przekonuję się wieczorem, gdy mój przewodnik prowadzi mnie w trasę od baru do baru. W Silver Star próbuję commandarii, ale chwilę później trafiamy do Lost & Found Drinkery, w którym barmani leją z szejkerów strugi drink…

NIkozja-3d7381c.jpg
width: 4883
height: 3202

Uwielbiany przez turystów kurort zaczyna świecić pustkami. „Nawet plaże są opuszczone”
type: item
date: 2025-06-19T07:14:05.000Z
creator: Wiktoria Szydło
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: plaże w turcji
subject: turcja
subject: wakacje w turcji
description: Turcja od lat kusi turystów wieloma nadmorskimi kurortami do wyboru. Jednocześnie kraj ten zmaga się z wysoką inflacją, co przekłada się na malejącą liczbę odwiedzin w niektórych kurortach. Przykładem jest słynny Marmaris, który zaczyna przypominać miasto-widmo.
encoded: Spis treści: Turecki kurort pustoszeje. Turyści przestali tam przyjeżdżać? Piaszczyste plaże, baśniowe zamki i nie tylko Marmaris to jeden z najpopularniejszych tureckich kurortów. Słynie z licznych atrakcji, aromatycznej kuchni lokalnej i rozgrzanych słońcem plaż. Mimo to od jakiegoś czasu nawet i one świecą pustkami. Z relacji turystów wynika, że popularny kurort zaczyna przypominać opuszczone miasto. Turecki kurort pustoszeje. Turyści przestali tam przyjeżdżać? Marmaris to miasto portowe i kurort w Turcji położony nad Morzem Egejskim. Słynie z rozgrzanych słońcem plaż i dobrze rozwiniętej infrastruktury turystycznej. Do tej pory przyciągał podróżnych jak magnes, ale od dłuższego czasu w mediach społecznościowych pojawiają się relacje podróżnych, z których wynika, że bary, restauracje, kluby nocne, a nawet i plaże w tym rejonie świecą pustkami. Jednym z powodów są wysokie ceny. To skutek inflacji, która utrzymuje się w Turcji od kilku lat, a obecnie jej wskaźnik wynosi ok. 40%. Chociaż stopa inflacji w Turcji spadała przez ostatnie 10 miesięcy, nadal jest znacznie wyższa niż w większości innych krajów. „Najpewniej to właśnie ceny sprawiły, że ludzie decydują się jechać gdzie indziej. Kiedy usiadłem i przeliczyłem, ile wydałem w zeszłym roku na loty, apartamenty, jedzenie i napoje, zdałem sobie sprawę, że mogłem pojechać gdzieś indziej, np. do Meksyku lub na Karaiby. A Turcja już nie jest taka sama. Straciła swój blask. Jeździłem tam przez ponad 20 lat i nadal kocham Kałkan, ale Marmaris mam dość. Są zdecydowanie lepsze miejsca na świecie, które warto odwiedzić” – napisał jeden z turystów. Podobnych opinii jest więcej. „Właśnie wróciłem z tego kurortu i jest naprawdę cicho i spokojnie w porównaniu do tego samego okresu w zeszłym roku. Poszedłem na zakupy wzdłuż głównej ulicy i było tam zaledwie kilka osób. Bardzo smutny widok”, „To już nie jest to samo miejsce, co kiedyś”, „Nawet plaże są opuszczone” – czytamy w kolejnych relacjach. Mimo wszystko Turcja wciąż pozos…

Marmaris-243dae0.jpg
width: 1000
height: 665

Ta bitwa była wielkim sukcesem. Pierwsza przełamała turecką potęgę, druga odbudowała autorytet Rzeczypospolitej
type: item
date: 2025-06-14T10:57:32.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: historia polski
subject: turcja
subject: wojna
description: Bitwa pod Chocimiem, zarówno pierwsza, jak i druga, była ważnym zwycięstwem Rzeczypospolitej. Pierwsza zakończyła się traktatem pokojowym, który de facto był polsko-litewskim zwycięstwem. W trakcie drugiej siły obojga narodów obróciły w perzynę turecką armię. Jak przebiegały oba starcia? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Pierwsza bitwa pod Chocimiem obfitowała w zwroty akcji Druga bitwa pod Chocimiem była walnym zwycięstwem Rzeczypospolitej Chocim, dziś niewielka miejscowość w obwodzie czerniowieckim w południowo-zachodniej części Ukrainy, już w XVI wieku słynął z wybitnych walorów obronnych. W 1509 roku siły polskie pod dowództwem hetmana Mikołaja Kamienieckiego starły się tam z Mołdawianami, na czele których stał Kopacz. Polskie zwycięstwo doprowadziło do podpisania traktatu pokojowego w Kamieńcu Podolskim, na mocy którego Bogdan III Ślepy zrzekł się pretensji do Pokucia i planów małżeńskich z Elżbietą Jagiellonką. W następnym stuleciu, Chocim dwukrotnie stawał się areną walk, tym razem z Imperium Osmańskim. Pierwsza bitwa pod Chocimiem obfitowała w zwroty akcji W obliczy realnego zagrożenia ze strony Turków, Polacy udowodnili, że potrafią odłożyć na bok waśnie i swary i zjednoczyć się w imię wspólnej sprawy. Sejm podniósł podatki, by zapewnić pobór 65 tys. żołnierzy. Na dowódcę sił Rzeczypospolitej wyznaczono hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza. Plan zakładał przeniesienie działań poza polskie granice i stoczenie rozstrzygającej bitwy nad Dunajem. Miejsce, gdzie miało dojść do starcia, wybrał sam Chodkiewicz. Pole bitwy, rozpościerające się między brzegami Dniestru a zalesionymi wzgórzami i równiną, gdzie tyły zabezpieczała umocniona cerkiew i potężny zamek, idealnie wpisywało się w polską taktykę walki obronnej. Zmuszając przeciwnika do przypuszczenia oblężenia, siły hetmana Chodkiewicza mogły działać wyniszczająco, w oczekiwaniu na pospolite ruszenie. Przygotowania do wielkiej bitwy Chorągwie pod dowództwem Stanisława Lubomirskiego już w połowie 1621 roku zajęły pozycje na Podolu. Ich liczebność nie pozwalała na przeprawę do Mołdawii, ale na tym polegała misja. Zadaniem Lubomirskiego była ochrona pogranicza. Chodkiewicz nadciągnął w lipcu i już 1 sierpnia armia założyła obóz nad Dniestrem. Hetman zarządził, by kilkuset Kozaków przeprawiło się prz…

FranciszekSmuglewiczbitwa-pod-chocimiem-3afaffb.jpg
width: 4000
height: 2508