National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-22T14:15:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Twórczyni „Genealogii Potomków Sejmu Wielkiego”: Dla sąsiadów jestem miłą panią z parteru
items: Hiszpania: zmiana płci "na życzenie". Nowe prawo miałoby objąć już 12-latków
items: Korea Południowa: żołnierka, którą wyrzucono z wojska po korekcie płci, znaleziona martwa
items: Transseksualiści w Azji. Mężczyźni o duszach kobiet
items: Sulawesi. Transseksualni szamani z południa Celebesu

Twórczyni „Genealogii Potomków Sejmu Wielkiego”: Dla sąsiadów jestem miłą panią z parteru
type: item
date: 2026-03-22T14:14:11.000Z
creator: Marcin Dzierżanowski
subject: Ludzie
subject: historia polski
subject: transseksualizm
description: W pewnym momencie moje ciało stało się przedłużeniem komputera, właściwie zapomniałam, że je w ogóle mam. Myślę, że dlatego tak późno odkryłam swoją transpłciowość – mówi dr Maria Jadwiga Minakowska, filozofka, genealożka, transpłciowa aktywistka i twórczyni „Genealogii Potomków Sejmu Wielkiego”.
encoded: Maria Jadwiga Minakowska (ur. 13 czerwca 1972 w Olsztynie) – polska filozofka, genealożka i demografka historyczna, doktor nauk humanistycznych oraz twórczyni dużych baz genealogicznych. Znana przede wszystkim jako twórczyni projektów genealogicznych Wielka Genealogia Minakowskiej oraz Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego, które gromadzą dane o setkach tysięcy osób powiązanych z elitami historycznymi Polski i Europy Środkowej. Publikuje prace z zakresu genealogii, demografii historycznej i analizy sieci społecznych. W 2024 r. ogłosiła tranzycję płciową i przyjęła imię Maria Jadwiga; wcześniej znana była jako Marek Jerzy Minakowski. Angażuje się również w działalność publiczną i społeczną, m.in. w dyskusje dotyczące miejsca osób transpłciowych w Kościele katolickim oraz w życiu publicznym. Bała się pani transpłciowego coming outu? Bałam się. Ale szybko zrozumiałam, że ten mój strach to papierowy tygrys, który się przewrócił, gdy mocniej tupnęłam nogą. Spodziewałam się zderzenia ze ścianą, a okazało się, że jestem jak czołg, który wjechał w makietę zamku. Pani pozycja naukowa? Nie ucierpiała ani trochę. Znajomi na konferencjach naukowych przyjmują mnie zupełnie normalnie, na zasadzie: „cóż, przyjeżdżał kolega, teraz przyjeżdża koleżanka”. Biznes? Jest pani m.in. twórczynią Wielkiej Genealogii Minakowskiej i serwisu Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego. Użytkownicy moich baz genealogicznych nie zrezygnowali z abonamentu tylko dlatego, że na stronie internetowej kiedyś było napisane „Wielka Genealogia Minakowskiego”, a teraz jest „Minakowskiej”. Z tranzycją też poszło łatwo? Łatwiej niż myślałam. Tempo było błyskawiczne, od dnia coming outu do zakończenia tranzycji minęło 14 miesięcy, ale w takich sprawach działam szybko, magisterkę zrobiłam w zaledwie trzy lata. Pani rodzice nie żyją, więc nie musiała pani robić upokarzającej procedury pozywania rodziców o błędne ustalenie płci, której jeszcze do niedawana wymagało polskie prawo. Zastanawiała się pani, jak by zareagowali…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/03/900743e5-2cfd-4c93-96c5-5b56d43c23b9-2b0d1fb.jpeg
width: 2048
height: 1152

Hiszpania: zmiana płci "na życzenie". Nowe prawo miałoby objąć już 12-latków
type: item
date: 2021-03-22T10:02:56.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: hiszpania
subject: lgbt
subject: transseksualizm
subject: Travel
description: Gdyby Ustawa o Rzeczywistej i Efektywnej Równości Osób Transpłciowych weszła w życie, Hiszpanie i Hiszpanki mieliby możliwość samostanowienia płci.
encoded: W tym artykule: Koniec kontrowersyjnych terapii Aktywiści i sojusznicy LGBT+ w Hiszpanii opowiadają się za wprowadzeniem nowego prawa o samookreśleniu płci. Od początku marca w stolicy kraju odbywały się manifestacje zwolenników nowego rozwiązania, a grupa aktywistów mniejszości osób transpłciowych podjęła nawet strajk głodowy twierdząc, że nie zostanie przerwany dopóki rządząca lewicowa koalicja nie przedstawi projektu ustawy umożliwiającej samostanowienie płci. Przed kilkoma dniami projekt takiej ustawy złożyły w Kongresie Deputowanych cztery partie: Republikańska Lewica Katalonii (ERC), radykalna Kandydatura Jedności Ludowej (CUP), populistyczna Junts per Catalunya (JxCat) oraz ogólnokrajowa lewicowa Mas Pais. Projekt został opracowany przez hiszpańskie ministerstwo równości pod auspicjami koalicjanta rządowego, radykalnie lewicowej Unidas Podemos. Gdyby Ustawa o Rzeczywistej i Efektywnej Równości Osób Transpłciowych weszła w życie, Hiszpanie i Hiszpanki mieliby możliwość samostanowienia płci. Oznacza to, że do dokonania oficjalnej korekty płci wystarczyłaby deklaracja danej osoby, która – bez względu na biologiczną płeć urodzenia – mogłaby określić swoją płeć jako kobieta lub mężczyzna. Co więcej ustawa pozwoliłaby także osobom binarnym (które nie czują się ani kobietą ani mężczyzną) na wykluczenie określenia płci w ich dokumentach. Dwie płcie to za mało [REPORTAŻ] Tożsamość płciowa, nieograniczona już binarnym podziałem na dziewczyny i chłopców, to stosunkowo nowe zagadnienie. Czy nauka może pomóc nam się w nim odnaleźć? Obecnie oficjalna korekta płci jest możliwa po przeprowadzenia badań lekarskich i uzyskaniu orzeczenia o „dysforii płciowej” (określenie zaburzenia tożsamości płciowej). Osoba chcąca skorygować płeć w swoich dokumentach musi też udokumentować, że od co najmniej dwóch lat przyjmuje terapię hormonalną. Z nowego prawa mogłyby skorzystać już młodzi nastolatkowie. Projekt ustawy zakłada, że 12-latkowie mogliby samostanowić o swojej płci, jeśli uzysk…

osoby-transplciowe-ich-bliscy-i-zwolennicy-protestowali-przed-budynkiem-hiszpanskiego-parlamentu-fot-getty-images-8fb370c.jpeg
width: 5000
height: 3333

Korea Południowa: żołnierka, którą wyrzucono z wojska po korekcie płci, znaleziona martwa
type: item
date: 2021-03-04T17:40:27.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: korea południowa
subject: Społeczeństwo
subject: transseksualizm
subject: wojsko
description: Na konferencji prasowej w styczniu 2020 roku płacząc błagała o przywrócenie do służby. Tłumaczyła, że zawsze chciała bronić ojczyzny i nie przestanie walczyć o prawo noszenia munduru. Niedługo później wniosła pozew do sądu.
encoded: W 2019 roku służący w wojskach pancernych sierżant sztabowy Byun Hui-su wyjechał na przepustce do Tajlandii, przeszedł tam operację zmiany płci i już jako pani sierżant wróciła do ojczyzny z nadzieją dalszej służby w kobiecym regimencie. Przełożeni uznali, że „kierowca czołgu jest ewidentnie upośledzony fizycznie lub umysłowo” (w decyzji jest mowa o „brakujących częściach ciała”) i nie chcieli go dłużej u siebie. Jako że służba w jednostce kobiecej też nie wchodziła w rachubę, pani Byun Hui-su została wyrzucona z armii. View oEmbed on the source website Na konferencji prasowej w styczniu 2020 roku płacząc błagała o przywrócenie do służby. Tłumaczyła, że zawsze chciała bronić ojczyzny i nie przestanie walczyć o prawo noszenia munduru. Niedługo później wniosła pozew do sądu. W kwietniu 2021 roku miała odbyć się jej rozprawa. W lutym tego roku najbliżsi stracili z nią kontakt. 3 marca wezwano strażaków do domu 23-latki w leżącym na południe od Seulu Cheongju. Nie podano przyczyny śmierci byłej żołnierki, policja zapowiedziała jedynie wszczęcie śledztwa. Jej ciało znajdowało się w stanie częściowego rozkładu. Rzecznik państwowego ośrodka zdrowia psychicznego w którym pani Byun leczyła się od trzech miesięcy (pod koniec 2020 roku próbowała się zabić) oświadczył, że wszystko wskazuje na samobójstwo. View oEmbed on the source website Sierżant Byun służyła trzy lata po uzyskania stopnia oficerskiego po przejściu specjalistycznego szkolenia w akademii wojskowej. Według koreańskich mediów była jednym z najlepiej ocenianych kierowców czołgu w swoim batalionie. W pozwie sądowym zwracała uwagę, że jej przełożeni mieli świadomość problemów z identyfikacją płciową z którymi zmagała się od wielu lat i świadomi jej planów zmiany płci zgodzili się wystawić jej przepustkę. Po powrocie z Tajlandii Byun Hui-su odkryła, że dowództwo bataliony pod jej nieobecność wszczęło śledztwo, którego skutkiem było wydalenie jej z armii. Choć Korea Południowa nie zakazuje służby wojskowej gejom czy o…

trans-zolnierka-byun-hui-su-popelnila-samobojstwo-60e08b8.jpeg
width: 1870
height: 1371

Transseksualiści w Azji. Mężczyźni o duszach kobiet
type: item
date: 2020-12-02T12:53:00.000Z
creator: Andrzej Muszyński
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Parenting
subject: Shopping
subject: transseksualizm
subject: Travel
description: Mężczyźni, którzy mają kobiece dusze, w Azji tworzą niezwykłe społeczności.
encoded: Eksploratorzy podbijający Nowy Świat osiedlali się na terra incognita, obserwowali nową rzeczywistość i... nie wierzyli własnym oczom. Oglądali świat obrócony do góry nogami – kobiety o męskich rysach przy pługach i mężczyzn przebranych w damskie stroje, tulących niemowlęta. Uwagę zwracał brak wyraźnego podziału między płciami. Pojęli, że mają do czynienia z istotami, które nie mieszczą się w seksualnej dychotomii. Okazało się, że jest to zjawisko powszechne, dla miejscowych naturalne. Tyle że zastane relacje społeczne kłóciły się z patriarchalnym systemem chrześcijańskich wartości. I zaczęło się. Słyszeliście o przypadku konkwistadora Nuneza de Balboa? Był Hiszpanem, założycielem pierwszej stałej europejskiej kolonii na kontynencie amerykańskim w Acla, w pobliżu Darién, na terenie Panamy, pierwszym Europejczykiem, który dotarł na amerykański brzeg Pacyfiku. Źródła historyczne opisują go jako rozumnego wodza, później gubernatora, preferującego pokojowe układanie się z tubylcami. Jego tolerancja skończyła się, gdy na ławie sędziowskiej w podległym mu lokalnym trybunale ujrzał przedstawicieli trzeciej płci. Był tak wzburzony, że rozkazał rzucić ich na pożarcie psom – pisze w swojej książce The third sex. Kathoey Richard Totman. Podobne ekscesy miały miejsce na Filipinach, w Indiach, gdzie Brytyjczycy starali się wyplenić obyczaje hidźra, w Stanach Zjednoczonych czy na Syberii, gdzie władza nie tolerowała szamanów określających się jako trzecia płeć. Czy oznacza to, że Europejczycy nie spotkali się z tym zjawiskiem nigdy wcześniej? A paradujący w damskich ciuchach Henryk III czy wojująca w męskim odzieniu Joanna d’Arc? To jednak przypadki odosobnione, wynikające z pragmatyzmu lub ekstrawagancji. W wielu rejonach świata zjawisko trzeciej płci stanowi tymczasem ważny element społeczno-religijnego krajobrazu. Tworzą się zwarte i prężne wspólnoty – w samych Indiach żyje około miliona hidźrów! Opętanie ducha Społeczności trzeciej płci formują się najczęściej wśród ludów pra…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e6498333c9447df589aac584c758de43254a06df-df012b1.jpeg
width: 1920
height: 1891

Sulawesi. Transseksualni szamani z południa Celebesu
type: item
date: 2020-10-15T08:00:00.000Z
creator: Anna Jaklewicz
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Kultura
subject: ludzie
subject: transseksualizm
subject: Travel
subject: traveler
description: Nie wiemy, jakiej płci jest Bóg. Dlatego żeby móc się z nim kontaktować, trzeba być trochę kobietą, trochę mężczyzną – mówią bissu, szamani mniejszości etnicznej Bugis z Indonezji
encoded: Tutaj, na południu Sulawesi, ludzie z mniejszości Bugis wierzą w istnienie pięciu płci. Ta piąta to szamani, którzy potrafią kontaktować się z duchami i rozmawiać ze zwierzętami – mówi mi Rizal, indonezyjski antropolog, którego spotykam w Makassarze tuż przed moim wylotem na Jawę. Czasu mam niewiele, ale i tak dopytuję o szczegóły. – Nazywa się ich bissu. Sam widziałem, jak po rozmowie z jednym z nich bawół płakał, godząc się na śmierć w rytualnej ofierze. Za dwa tygodnie, na początku pory deszczowej, odbędzie się Mappalili, święto odprawiane przez bissu. Zostań! – przekonuje. Niestety za trzy godziny mam samolot, na Jawie muszę dokończyć studia. – Może za rok – rzucam na pożegnanie. Ale o bissu pamiętam. Szukam o nich informacji. Do Polski wracam w marcu. Jest zimno, śnieg po kolana. Próbuję ułożyć sobie życie na nowo: wynajmuję pokój, znajduję pracę. Podświadomie jednak szukam możliwości powrotu na Celebes, do tajemniczego świata szamanów bissu. Na stronach Travelera trafiam na ogłoszenie: Zgłoś pomysł wyprawy podróżniczo-badawczej i zdobądź grant na jej realizację. „Piąta płeć” – tytułuję projekt i wysyłam zgłoszenie. – Spośród kilkuset nadesłanych projektów postanowiliśmy wyróżnić właśnie ten – mówi Martyna Wojciechowska kilka miesięcy później, wręczając mi nagrodę „Bilet na przyszłość” podczas gali rozdania Travelerów. – Co jest takiego niezwykłego w „piątej płci”, że chce się dla niej rzucić wszystko i jechać na drugi koniec świata? – pyta. Początek jesieni. Rzucam wszystko i jadę na drugi koniec świata, czyli do Indonezji, na południe Celebesu. Moja podróż przynosi niejedną odpowiedź na to pytanie. JAK ZOSTAĆ BISSU – Nie wiemy, jakiej płci jest Bóg, więc żeby kontaktować się z pozaziemskim światem, trzeba być trochę mężczyzną, trochę kobietą – opowiada Wa Nani, który chociaż urodził się jako chłopiec, chłopcem wcale się nie czuł. W szkole miał więcej koleżanek niż kolegów, a każdą nową parę spodni rozpruwał i przerabiał na spódnicę. – Mój starszy brat surowo …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/cd5de265f026369ca688f5b1c169a35d4a15a797-ebc336c.jpeg
width: 1200
height: 1800