National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-20T07:17:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Noc Kupały i Sobótka. Jak dawni Słowianie świętowali letnie przesilenie?
items: Dlaczego w Japonii tak trudno znaleźć kosz na śmieci? Turyści nie kryją frustracji
items: Dlaczego w Japonii istnieją 72 pory roku? Ten system zmienia sposób myślenia i podróżowania
items: W tych miejscach Wielkanoc to prawdziwe widowisko. Efektowne tradycje przyciągają turystów
items: Święto kwitnącej wiśni odwołane. Mieszkańcy mówią wprost: to kryzys
items: Dziś Środa Popielcowa. Dlaczego posypujemy głowę popiołem?
items: Rozpoczyna się Rok Konia. Chiński Nowy Rok 2026 zwiastuje czas wielkich zmian
items: W Wietnamie chcą, by ich zęby były czarne. To praktyka sięgająca aż epoki żelaza
items: Wszystkie pączki świata. Ten słodki przysmak robi furorę nie tylko w tłusty czwartek i nie tylko w Polsce
items: Ten dzień w lutym zapowiada wiosnę. Ma związek z celtycką boginią płodności
items: Ekspertka: w Polsce rośnie popularność pogaństwa. Słowiańska kultura, święta i rytuały wracają do łask
items: Tradycyjna kuchnia włoska nie istnieje! Dlaczego tak właśnie twierdzi profesor Grandi z Parmy?
items: Te tradycje świąteczne łamią schematy. Tak wygląda Boże Narodzenie na świecie
items: Plecionkarstwo na liście UNESCO. Polska tradycja doceniona po 18 latach starań
items: Droga do Bożego Narodzenia. Kiedy przypada adwent i jak się go obchodzi w Polsce i na świecie?
items: Ostatni mistrzowie katany w Japonii. Ginąca sztuka wykuwania samurajskich mieczy
items: Turcja chciała regulacji kebabów w Europie. Nie udało się - ostra reakcja Niemiec
items: W tym kraju parasol to coś więcej niż praktyczny przedmiot. Ma głęboką symbolikę
items: Zwyczaj, który przetrwał wieki. Mało kto wie, skąd się wziął
items: Nie tylko La Tomatina. Tu podczas bitwy oblewa się winem
items: „Poloneza czas zacząć!”. Jak taniec szlachty stał się tradycją studniówek
items: Swornegacie to styl życia. Ta wieś gra, tańczy i karmi jak dawniej
items: Szokująca Wielkanoc w Nowej Zelandii. Na krzyżach zawisły prawdziwe osoby
items: Obyczaje wielkanocne w Polsce. Wiesz, czym są bziuki i krzyżoki?
items: Nie tylko wierni chcą tu świętować Wielki Tydzień. Procesje przyciągają tłumy ze świata

Noc Kupały i Sobótka. Jak dawni Słowianie świętowali letnie przesilenie?
type: item
date: 2026-06-20T07:16:37.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: chrześcijanie
subject: religie
subject: słowianie
subject: średniowiecze
subject: tradycje
subject: wierzenia
description: Ogień płonący na wzgórzach, skoki przez płomienie, wróżby z wianków puszczanych na wodę i poszukiwanie legendarnego kwiatu paproci. Słowiańskie święto związane z letnim przesileniem było pełne zmysłowości i magii. Poznaj historię tych niezwykłych obrzędów i dowiedz się, w jaki sposób przetrwały one do naszych czasów.
encoded: Najdłuższy dzień w roku na półkuli północnej ma miejsce zawsze między 20 a 22 czerwca. Ten moment określany jest letnim przesileniem. Ludzie od tysiącleci spoglądali w niebo. Dlatego zwracali uwagę na tego typu zjawiska – nie tylko przesilenia (zimowe i letnie), ale też na równonoce wiosenne i jesienne, gdy dzień trwa tyle samo co noc. Przesilenie letnie związane jest z bardzo ważnym świętem czczonym przez dawnych Słowian. Jaki był jego przebieg? Słowiański kalendarz obrzędowy Wygląda na to, że dla Słowian w czasów przed nastaniem chrześcijaństwa kluczowe znaczenie miały święta związane z porami roku. Można powiedzieć wręcz o cyklu solarnym oraz cyklu wegetacyjnym. Słowianie, będący rolnikami, dostrzegali zbieżność zjawisk z cyklem życia roślin, które uprawiali. W momencie przesilenia zimowego świętowali Szczodre Gody. Obchodzone w momencie przesilenia zimowego, symbolizowały śmierć i odrodzenie boga słońca, Dadźboga, oraz początek nowego roku solarnego Wiosną celebrowano z kolei Jare Gody. Odbywały się w momencie równonocy wiosennej, oznaczającej początek cyklu wegetacyjnego, wygnanie zimy (topienie Marzanny) i przebudzenie sił witalnych. Z kolei Dziady przypadały na przełom października i listopada. Był to kluczowy czas kultu przodków, kiedy według wierzeń bramy zaświatów zostają były dla dusz zmarłych. Jak Słowianie świętowali przesilenie letnie? Noc przesilenia letniego w czasach pogańskich była hucznie świętowana. Rozpalano ogniska na wzgórzach. Wokół nich tańczono i śpiewano oraz skakano przez płomienie. Parom, którym udało się z sukcesem przeskoczyć przez płomienie, wróżono udane małżeństwo. Odbywały się też rytuały magiczne. Do ognisk wrzucano zioła, w tym bylicę czy werbenę. Miało to spowodować, że dzień zostanie uleczony, a słońce – wskutek tego zabiegu magii sympatycznej – uzyska siłę do zdominowania ciemności. Aromatyczne rośliny miały też chronić domostwa przed złem i bydło przed chorobami. Integralną częścią obchodów było rzucanie wianków na wodę, co m…

---1856-7710a3b.jpg
width: 1280
height: 820

Dlaczego w Japonii tak trudno znaleźć kosz na śmieci? Turyści nie kryją frustracji
type: item
date: 2026-06-18T08:30:39.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: japonia
subject: śmieci
subject: tradycje
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Wielu podróżnych odwiedzających Japonię po raz pierwszy szybko zauważa coś, co może wydawać się zaskakujące – niezwykle trudno znaleźć tam publiczny kosz na śmieci. Dla turystów przyzwyczajonych do koszy ustawionych na ulicach, dworcach czy w parkach jest to często jedno z najbardziej nieoczekiwanych doświadczeń podczas pobytu. Zjawisko to może wydawać się szczególnie paradoksalne w kraju, który od lat uchodzi za jeden z najczystszych i najlepiej zorganizowanych na świecie. Jak więc mieszkańcy radzą sobie z utrzymaniem porządku w przestrzeni publicznej?
encoded: Japonia od lat fascynuje podróżnych swoją kulturą, nowoczesnymi technologiami i wyjątkową dbałością o przestrzeń publiczną. Dla wielu odwiedzających pobyt w Kraju Kwitnącej Wiśni wiąże się jednak również z pewnymi wyzwaniami organizacyjnymi, które mogą zaskoczyć osoby przyzwyczajone do europejskich standardów. Potwierdzają to wyniki badania przeprowadzonego przez Japońską Narodową Organizację Turystyczną (JNTO) wśród zagranicznych turystów opuszczających kraj. Aż 22% respondentów wskazało trudności ze znalezieniem miejsca do wyrzucenia śmieci jako największą niedogodność napotkaną podczas podróży. Problem ten wyprzedził nawet barierę językową (15%) oraz zatłoczenie najpopularniejszych atrakcji turystycznych (13%). Choć dla wielu przyjezdnych brak koszy pozostaje źródłem frustracji, za tym charakterystycznym elementem japońskiej rzeczywistości kryją się konkretne uwarunkowania historyczne, społeczne i kulturowe. Dlaczego w Japonii tak trudno znaleźć kosz na śmieci? Brak publicznych pojemników na odpady nie oznacza jednak, że w Japonii problem śmieci został zignorowany. Wręcz przeciwnie – przez lata wykształcił się tam model oparty przede wszystkim na indywidualnej odpowiedzialności mieszkańców za utrzymanie porządku. Osoby kupujące przekąski, napoje czy gotowe posiłki zazwyczaj zabierają opakowania ze sobą i wyrzucają je dopiero po powrocie do domu, biura lub miejsca zakwaterowania. W wielu przypadkach noszenie przy sobie niewielkiej torby przeznaczonej na odpady jest czymś całkowicie naturalnym. Dla zagranicznych turystów może to być zaskakujące, ponieważ w wielu krajach przyzwyczajono się do możliwości pozbycia się śmieci niemal na każdym rogu ulicy. Znaczenie mają również normy społeczne związane z codziennym funkcjonowaniem w przestrzeni publicznej. W Japonii spożywanie posiłków podczas spaceru przez długi czas było postrzegane jako zachowanie nieeleganckie, dlatego wiele osób zjada zakupione produkty w pobliżu punktu sprzedaży lub zabiera je do domu. To właśnie …

zdj-83-2669b31.jpg
width: 5120
height: 3410

Dlaczego w Japonii istnieją 72 pory roku? Ten system zmienia sposób myślenia i podróżowania
type: item
date: 2026-03-31T09:01:48.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: azja
subject: japonia
subject: kalendarze
subject: tradycje
subject: Wellness
description: Podczas gdy większość świata funkcjonuje w rytmie czterech pór roku, w Japonii tradycyjny kalendarz dzieli czas znacznie precyzyjniej – na krótkie, kilkunastodniowe mikrosezony. To nie tylko sposób obserwowania przyrody, lecz także element filozofii życia, który sprzyja większej uważności i pozwala dostrzegać subtelne zmiany zachodzące w naturze na co dzień.
encoded: Tradycyjny japoński kalendarz to znacznie więcej niż podział roku na wiosnę, lato, jesień i zimę. Jego struktura opiera się na dawnym systemie 24 okresów zwanych sekki, które dodatkowo dzielą się na jeszcze krótsze, kilkudniowe etapy – kō. Każdy z nich opisuje konkretne zjawiska przyrodnicze, takie jak kwitnienie roślin, migracje zwierząt czy zmiany temperatury. Choć system ten wywodzi się z tradycji chińskiej i przez lata pozostawał w cieniu zachodniego kalendarza, dziś ponownie zyskuje na znaczeniu, przyciągając osoby poszukujące głębszego kontaktu z naturą i bardziej świadomego przeżywania upływu czasu. Japoński kalendarz i mikropory roku – skąd wzięły się kō? Złożony system japońskiego kalendarza ma swoje korzenie w dawnych rozwiązaniach stosowanych w Azji Wschodniej, a jego obecna forma jest efektem wielowiekowej ewolucji. Choć współcześnie w Japonii funkcjonuje przede wszystkim kalendarz gregoriański (seireki), równolegle wykorzystywany jest system nazw er cesarskich (gengō), a także rzadziej spotykane, historyczne sposoby odmierzania czasu. Fundamentem tradycyjnego kalendarza był jednak model księżycowo-słoneczny, który dotarł do Japonii z Chin przez Półwysep Koreański już w VI wieku. Opierał się nie tylko na obserwacji cykli natury, lecz także na elementach takich jak chiński zodiak czy system rokuyō, przypisujący dniom określoną pomyślność lub jej brak. Kluczowa zmiana nastąpiła w okresie Edo, kiedy astronom Shibukawa Shunkai (uznawany za pierwszego oficjalnego astronoma Japonii) dostrzegł niedoskonałości dotychczasowego kalendarza i opracował jego nową wersję. Uwzględnił w niej długość roku wynoszącą 365 dni oraz dostosował system do rzeczywistych warunków panujących na archipelagu. Wprowadzony przez niego podział roku na 24 główne okresy (sekki), a następnie na 72 krótsze etapy (kō), został oficjalnie przyjęty w 1685 roku. Każde kō trwa zaledwie kilka dni i opisuje bardzo konkretne zjawiska przyrodnicze – od pojawiania się pierwszych pąków, przez migracje…

zdj-52-65c9b78.jpg
width: 4864
height: 3240

W tych miejscach Wielkanoc to prawdziwe widowisko. Efektowne tradycje przyciągają turystów
type: item
date: 2026-03-14T11:16:54.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: florencja
subject: korfu
subject: malaga
subject: święta
subject: tradycje
subject: wielkanoc
description: Coraz więcej Polaków decyduje się spędzać Wielkanoc poza domem. Zamiast kilku dni przy świątecznym stole wybierają wyjazdy, które pozwalają połączyć odpoczynek z odkrywaniem nowych miejsc, kuchni i lokalnych tradycji. Wiosenny termin sprzyja podróżom, a krótkie wyjazdy w tym okresie stają się coraz popularniejsze. Gdzie zatem warto wybrać się na wielkanocny city break i zobaczyć wyjątkowe świąteczne tradycje?
encoded: Spis treści: Coraz więcej Polaków planuje Wielkanoc za granicą Gdzie spędzić Wielkanoc w Europie? Wyjątkowa tradycja na Korfu Wielkanoc we Florencji. Tradycja „Scoppio del Carro” Wielkanoc w Maladze. Widowiskowa Semana Santa w Andaluzji Wielkanoc przypada w czasie, gdy w wielu europejskich miastach zaczyna się już prawdziwa wiosna – pojawia się więcej słońca, temperatury są przyjemniejsze, a miejskie przestrzenie ożywiają się po zimie. Nic więc dziwnego, że świąteczne wyjazdy z roku na rok cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Coraz więcej Polaków planuje Wielkanoc za granicą Z danych internetowego biura podróży eSky.pl wynika, że liczba osób planujących wielkanocne podróże jest obecnie o ponad 90% wyższa niż w ubiegłym roku. – Aktywny sposób spędzania świąt będzie zyskiwał na popularności. Wiosenne wyjazdy pozwalają złapać pierwsze promienie słońca po zimie, odpocząć w atrakcyjnych turystycznie miejscach i jednocześnie doświadczyć lokalnych tradycji, które w wielu krajach Europy mają niezwykle widowiskowy charakter – podkreśla Katarzyna Hauton z eSky Group. Ekspertka zwraca uwagę, że blisko dwukrotny wzrost zainteresowania europejskimi wyjazdami pokazuje zmianę Polaków w podejściu do świąt. Coraz częściej są one nie tylko okazją do rodzinnych spotkań, ale także momentem na podróże i odkrywanie nowych miejsc. Wśród popularnych kierunków pojawiają się zatem miejsca oferujące zarówno dobrą pogodę i rozwiniętą infrastrukturę turystyczną, jak i wyjątkową atmosferę wielkanocnych tradycji, które w niektórych europejskich miastach przybierają spektakularną formę. Gdzie warto wyjechać w tym czasie, by zobaczyć je na własne oczy? Gdzie spędzić Wielkanoc w Europie? Wyjątkowa tradycja na Korfu Jednym z miejsc w Europie, gdzie świąteczna atmosfera jest szczególnie wyczuwalna, jest grecka wyspa Korfu. To właśnie tutaj Wielkanoc obchodzona jest w niezwykle widowiskowy sposób, przyciągając co roku tysiące turystów. Najbardziej znana tradycja odbywa się w Wielką Sobotę w stol…

wielkanoc--4ab4d5c.jpg
width: 4288
height: 2848

Święto kwitnącej wiśni odwołane. Mieszkańcy mówią wprost: to kryzys
type: item
date: 2026-03-04T08:20:21.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: festiwale
subject: japonia
subject: tokio
subject: tradycje
subject: wiśnie
description: Co roku sezon kwitnienia wiśni zamienia Japonię w różowo-białą bajkę, która przyciąga miliony turystów z całego świata. Tradycja Hanami stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli kraju i magnesem dla zagranicznych podróżnych. W nadchodzących tygodniach w całej Japonii rozpoczną się festiwale organizowane z tej okazji. Jednak nie wszystkie samorządy zdecydowały się je utrzymać. W jednej z miejscowości w pobliżu Tokio wydarzenie zostało odwołane z powodu nadmiernego napływu turystów.
encoded: Japonia od lat znajduje się w czołówce podróżniczych marzeń – przyciąga zarówno futurystycznym obliczem Tokio, historycznym Kioto, jak i mniej oczywistymi miejscami (czyli np. azjatycką Wenecją), które zyskują popularność dzięki mediom społecznościowym. Po pandemicznym załamaniu branża turystyczna w kraju przeżywa rekordowe odbicie, a liczba zagranicznych gości bije kolejne historyczne wyniki. Problem w tym, że największe obciążenie coraz częściej spada nie na metropolie, lecz na małe miejscowości, które nie są przygotowane na tak intensywny ruch. Jednym z symboli tego napięcia stała się położona u stóp góry Fudżi Fujiyoshida, gdzie lokalne władze zdecydowały się odwołać festiwal kwitnącej wiśni, argumentując decyzję względami bezpieczeństwa i komfortu mieszkańców. Napływ turystów do Japonii. Festiwal w Fujiyoshidzie odwołany Powrót zagranicznych podróżnych do Japonii po pandemii okazał się bardziej obfity, niż przewidywano. W 2025 roku kraj odwiedziło aż 42,7 miliona turystów – to najwyższy wynik w historii i wyraźny wzrost względem niemal 37 milionów gości rok wcześniej. Osłabiony jen dodatkowo zwiększył atrakcyjność Japonii jako kierunku podróży, czyniąc ją bardziej dostępną cenowo. Szczególnie mocno odczuły to najpopularniejsze miasta. W Kioto mieszkańcy od miesięcy skarżą się na tłumy oraz zachowania turystów, którzy zaczepiają gejsze ubrane w kimona, próbując robić im zdjęcia bez zgody. Coraz częściej jednak problem wykracza poza metropolie i dotyka mniejszych miejscowości, których infrastruktura nie była projektowana z myślą o masowej turystyce. W Fujiyoshidzie (mieście położonym u podnóża góry Fudżi w prefekturze Yamanashi) sytuacja stała się nie do wytrzymania. Lokalne władze informowały o permanentnych korkach, niedopałkach papierosów wyrzucanych na ulice, wchodzeniu na prywatne posesje oraz przypadkach załatwiania potrzeb fizjologicznych w ogrodach mieszkańców. – Za pięknym krajobrazem góry Fuji kryje się rzeczywistość, w której spokojne życie mieszkańców…

hanami-2e2801e.jpg
width: 6000
height: 4004

Dziś Środa Popielcowa. Dlaczego posypujemy głowę popiołem?
type: item
date: 2026-02-18T12:40:28.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: chrześcijaństwo
subject: obyczaje
subject: święta
subject: tradycje
description: Środa Popielcowa 2026 wyznacza początek Wielkiego Postu i odliczanie do Wielkanocy. W tym samym czasie przyroda budzi się do życia. Jak się okazuje, te wydarzenia są ze sobą powiązane.
encoded: Spis treści: Kiedy jest Środa Popielcowa 2026? Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Środa Popielcowa – czy można jeść mięso? Środa Popielcowa 2026 rozpoczyna Wielki Post. W Kościele katolickim jest to 40-dniowy okres przygotowań do Wielkanocy. Data pamiątki Zmartwychwstania Pańskiego jest ruchoma i zależy od cyklu księżycowego. Przypada na pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, po równonocy wiosennej. Jak widać, Wielkanoc i poprzedzające ją wydarzenia są ściśle związane z nadejściem wiosny. Wiosennych symboli nie brakuje też na samym wielkanocnym stole. Jajko ma symbolizować nowe życie, co dotyczy nie tylko Jezusa, ale też budzącej się do życia przyrody za oknem. Zanim jednak chrześcijanie (i nie tylko) zasiądą do suto zastawionych stołów, najpierw musi minąć Wielki Post. Okres tan zawsze rozpoczyna się od Środy Popielcowej. To jedno z najpopularniejszych świąt w Kościele katolickim. Kiedy jest Środa Popielcowa 2026? Środa Popielcowa, znana również jako Popielec, to ruchome święto w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego. Przypada 46 dni przed Wielkanocą, która także jest świętem ruchomym. Środa Popielcowa może więc mieć datę między 4 lutego a 10 marca. W 2026 roku Środa Popielcowa przypada na 18 lutego. Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Tradycja posypywania głów popiołem w Środę Popielcową sięga VIII wieku. Początkowo popiół pochodził z różnych źródeł. Jednak w XI wieku, za pontyfikatu papieża Urbana II, ustalono, że powinien on być pozyskiwany ze spalonych palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku. Ten symboliczny gest ma przypominać wiernym o kruchości życia ludzkiego oraz potrzebie pokuty i nawrócenia. Podczas obrzędu posypywania głów popiołem kapłan wypowiada słowa „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Posypywanie głów wiernych popiołem to najbardziej znana tradycja związana z …

sroda-popielcowa-7dbd437.jpg
width: 6000
height: 4000

Rozpoczyna się Rok Konia. Chiński Nowy Rok 2026 zwiastuje czas wielkich zmian
type: item
date: 2026-02-17T11:30:37.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Chiński Nowy Rok
subject: chiny
subject: tradycje
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Chiński Nowy Rok 2026 otwiera Rok Ognistego Konia – znaku kojarzonego z energią, pasją i nagłymi zwrotami akcji. Kiedy zaczynają się obchody Święta Wiosny oraz jakie zwyczaje przyniosą szczęście w nowym cyklu?
encoded: W tym artykule: Kiedy wypada Chiński Nowy Rok 2026? Chiński Nowy Rok – tradycje kluczem do pomyślności Rok 2026 rokiem Konia 31 grudnia na całym świecie co kilka godzin wybrzmiewały salwy fajerwerków. Tak witano nowy 2026 rok. Nie wszędzie można było jednak od razu wyrwać ostatnią kartkę z zeszłorocznego kalendarza. Właśnie dziś w Chinach rozpoczyna się huczne powitanie Chińskiego Nowego Roku – jednego z najważniejszych świąt narodowych – nazywanego również Świętem Wiosny. Od kiedy świętujemy Nowy Rok? Każda sylwestrowa tradycja ma swój początek Nawet jeśli nie robimy żadnych postanowień, Nowy Rok to dobra okazja, żeby symbolicznie pożegnać się z ostatnimi 12 miesiącami i optymistycznie rozpocząć kolejne. Jak długa jest ta trady... Kiedy wypada Chiński Nowy Rok 2026? Chiński Nowy Rok to święto ruchome. Jest obchodzone między 21 stycznia, a 20 lutego. Tym razem powitanie nowego roku rozpocznie się 17 lutego (oczywiście poprzedzi je sylwester) i zgodnie z tradycją potrwa 15 dni, z czego 7 będzie wolnych od pracy. W pierwszym tygodniu noworocznych obchodów Chińczycy świętują razem z rodzinami. Dzieci dostają wtedy prezenty od rodziców i dziadków. Aby zapewnić sobie powodzenie w kolejnych 12 miesiącach, domownicy przystrajają mieszkania w środku i na zewnątrz kwiatami oraz lampionami. Wycinanki powinny być wykonane z czerwonego papieru, ponieważ w chińskiej kulturze kolor ten symbolizuje pomyślność. W drugim tygodniu organizowane są uroczystości o charakterze państwowym. Nieodłącznym elementem 15-dniowego festiwalu są pokazy fajerwerków oraz kolorowe uliczne parady. Wydarzeniem kończącym powitanie nowego roku jest Święto Latarni. Jedno z najstarszych chińskich świąt obchodzi się w pierwszą pełnię księżyca Nowego Roku. Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi Brodacze ze Sławatycz przyciągają do niewielkiej wsi na Lubelszczyźnie ciekawskich z całego kraju. Kiedyś były ich dziesiątki, obecnie tradycję podtrzymuje tylko kilku. Chiń…

chinski-nowy-rok-konia-41ce56c.jpg
width: 6000
height: 4000

W Wietnamie chcą, by ich zęby były czarne. To praktyka sięgająca aż epoki żelaza
type: item
date: 2026-02-16T09:51:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: azja
subject: historia
subject: tradycje
subject: wietnam
subject: zęby
description: Nie każdy chce, by jego zęby były śnieżnobiałe i lśniące – to element kultury zachodniej. W Wietnamie jest zupełnie inaczej, a czernienie zębów jest do dzisiaj popularną praktyką wśród niektórych społeczności. Archeolodzy znaleźli dowody na to, że ten szokujący z naszej perspektywy zwyczaj ma już ponad 2000 lat.
encoded: Na stanowisku archeologicznym Dong Xa w północnym Wietnamie naukowcy natrafili na ludzkie szczątki, które są najstarszym dowodem na celowe czernienie zębów. Teraz wiemy więcej o tradycji, która przetrwała wieki i nadal jest elementem wietnamskiej kultury – chociaż z pespektywy Europejczyka nieco szokującym. Czernienie zębów Wietnamie, czyli zupełnie inne kanony piękna Ostatnie znaleziska sprzed 2000 lat potwierdzają, że świadomie barwienie zębów substancjami bogatymi w żelazo i taniny w Wietnamie ma wyjątkowo długą tradycję. Sięga ona funkcjonowania kultury Dong Son, która wyróżniała się rozwiniętym rzemiosłem, obróbką metali oraz rozbudowaną siecią wymian kulturowych i handlowych. Praktyka czernienia zębów była nie tylko lokalnym fenomenem – ślady podobnych zwyczajów można odnaleźć także na terenie innych krajów Azji Południowo-Wschodniej, jak Filipiny, Laos, czy Tajwan, lecz to właśnie w Wietnamie przetrwała ona najdłużej i nabrała najszerszego znaczenia społecznego. Skąd wiemy, że kilka tysięcy lat temu barwiono zęby? Zęby odkryte w jednym z grobów na stanowisku Dong Xa poddano szczegółowej analizie, która wykazała obecność wysokich stężeń żelaza i siarki. Australijscy naukowcy udowodnili, że nie była to przypadkowa zmiana koloru – wynikająca np. z diety czy żucia orzechów – ale efekt specjalnie stosowanych mieszanek barwiących. Te chemiczne odciski palca pokrywają się z efektami uzyskanymi w późniejszych rekonstrukcjach procesu czernienia zębów, a także z danymi etnograficznymi z XIX i XX wieku. Czym czerni się zęby? Starożytne metody czernienia zębów opierały się na wykorzystywaniu żelaza oraz tanin – związków chemicznych naturalnie występujących w roślinach, szczególnie w ich korze, liściach czy łupinach owoców. Proces polegał na aplikowaniu specjalnych past lub cieczy przygotowywanych z lokalnych roślin i związków mineralnych. Jedną z popularnych substancji była sadza z łupin kokosa lub mieszanki zawierające galasy dębowe. Z czasem techniki te zostały udoskon…

GettyImages-166729458-f1e7be0.jpg
width: 5000
height: 3333

Wszystkie pączki świata. Ten słodki przysmak robi furorę nie tylko w tłusty czwartek i nie tylko w Polsce
type: item
date: 2026-02-12T09:15:00.000Z
creator: redakcja
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: karnawał
subject: Kuchnia
subject: Lifestyle
subject: polska
subject: tradycje
description: Pączki to coś więcej niż słodka przekąska – to światowy fenomen. W tłusty czwartek sprawdzamy, kto jeszcze je uwielbia i jakie wersje królują poza Polską. Niektóre wariacje naprawdę zaskakują.
encoded: W tym artykule: Historia pączków Pączki na świecie Ciekawostki o pączku Polskie pączki robi się z ciasta drożdżowego i te tradycyjne smaży na smalcu. Idealny pączek po zgnieceniu powinien wrócić do swojego kształtu, musi mieć ładną złocistą skórkę, być lekki i nadziany konfiturą, najlepiej różaną, posypany cukrem pudrem lub polany lukrem z kandyzowaną skórką pomarańczy. Ale nie wszędzie ten popularny w okresie karnawału przysmak jest serwowany na słodko. Historia pączków Starożytni Rzymianie też jedli pączki. Nie miały one jednak zbyt wiele wspólnego z naszymi łakociami. Pączki starożytnych Rzymian były tłuste i wytrawne. Ciasto chlebowe formowano w kulki i nadziewano słoniną, a następnie smażono i maczano w sosie rybnym. Na słodką wersję pączków wpadli Arabowie – smażone ciasto drożdżowe polewali miodem. Niemcy z kolei w XV wieku faszerowali je grzybami i mięsem, zaś Polacy pączkami zajadali się podczas Ostatków. Do Ameryki dotarły one wraz z holenderskimi emigrantami, którzy nadziewali je konfiturami z jabłek lub śliwek. Podobno ich kształt zawdzięczamy berlińskiemu cukiernikowi, który, ze względu na słabe zdrowie, nie mógł służyć w pruskiej armii, więc dla niej gotował. I zaczął z ciasta formować kule na wzór kul armatnich. W Polsce pączki są przyrządzane na słodko od XVI wieku. Wcześniej ciasto było nadziewane słoniną. Polacy mają tłusty czwartek, a Brytyjczycy – Pancake Day. Kto może wziąć udział w wyścigu z patelnią? Pancake Day to angielski odpowiednik tłustego czwartku. Zamiast pączków Brytyjczycy pochłaniają jednak naleśniki. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/polacy-maja-tlusty-czwartek-a-brytyjczycy-pancake-day-kto-moze-wziac-udzial-w-wyscigu-z-patelnia-0e171e8.jpeg" width="938" height="500" alt="Polacy mają tłusty czwartek, a Brytyjczycy Pancake Day. Kto może wziąć udział w wyścigu z patelnią?" title="Polacy mają tłusty czwartek, a Brytyjczycy Pancake Day. Kto może wziąć udział w wyścigu z patelnią?" /> Pączki n…

paczki-swiata-73ef7aa.jpg
width: 3924
height: 3024

Ten dzień w lutym zapowiada wiosnę. Ma związek z celtycką boginią płodności
type: item
date: 2026-01-31T15:01:32.000Z
creator: Rebecca Crowe
subject: Historia
subject: celtowie
subject: historia
subject: irlandia
subject: Kultura
subject: szkocja
subject: tradycje
description: Imbolc, starożytne święto celtyckie obchodzone 1 lutego, to czas światła, płodności i duchowego oczyszczenia. Oto jak dawniej i dziś wita się nadchodzącą wiosnę.
encoded: Spis treści Pochodzenie Imbolc Komu oddaje cześć Imbolc? Jak Brigid zmieniała się z czasem Współczesne pogańskie tradycje Imbolc Od stuleci to celtyckie święto zapowiada nadejście wiosny poprzez ogień, światło i rytuały. Kiedy dni zaczynają się wydłużać, tysiące ludzi gromadzi się w Irlandii i Szkocji, by świętować powrót światła po długiej, ciemnej zimie. Gaelickie święto Imbolc należy do najwcześniejszych obchodów początku wiosny na świecie. Imbolc przypada 1 lutego – pomiędzy przesileniem zimowym (Yule) a równonocą wiosenną (Ostara). To starożytne celtyckie święto odnowy i narodzin. W tradycjach celtyckich ogień symbolizuje odradzanie się, płodność i oczyszczenie. W czasie Imbolc często zapala się świece, organizuje ogniska we wspólnych przestrzeniach oraz celebruje sezonową zmianę – coraz więcej światła i cieplejsze dni. Jakie są kluczowe tradycje Imbolc i dlaczego świętuje się je właśnie wtedy? Oto wszystko, co warto wiedzieć o święcie, które otwiera drzwi wiośnie. Pochodzenie Imbolc Imbolc jest jednym z czterech świąt ognia w obrębie koła roku w neopogańskim kalendarzu. Koło roku tworzy osiem świąt: cztery związane ze zmianą pór roku oraz cztery tzw. dni pośrednie (święta ognia) – Imbolc, Beltane, Lughnasadh i Samhain. Wyznaczają one punkty „w połowie drogi” między przesileniami a równonocami. Słowo Imbolc tłumaczy się ze staroirlandzkiego jako „w brzuchu”. To nawiązanie do płodności i oczyszczenia – zarówno u ludzi, jak i w naturze – gdy wiosna zaczyna się wyraźniej zaznaczać. Pierwsza wzmianka o Imbolc pojawia się w literaturze irlandzkiej, w sadze znanej jako „Cykl usterski”. Uważa się, że została spisana między VIII a XI wiekiem. To zbiór opowieści przekazywanych ustnie, które dopiero później zapisali średniowieczni skrybowie. W sadze czytamy: – Nikt nie przejdzie przez ten kraj, jeśli nie zazna bezsenności od Samain (Samhain), kiedy lato kładzie się do spoczynku, aż do Imbolc, gdy na początku wiosny doi się owce, i od Imbolc do Beltine (Beltane) na począt…

2026-01-30-093027-What-is-Imbolc-This-Celtic-festival-welcomes-springin-February--National-Geog-2e1b4be.png
width: 1266
height: 849

Ekspertka: w Polsce rośnie popularność pogaństwa. Słowiańska kultura, święta i rytuały wracają do łask
type: item
date: 2026-01-03T12:45:19.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: religie
subject: słowianie
subject: tradycje
description: Według najnowszych badań pogaństwo w Polsce to dynamicznie rozwijające się zjawisko. Choć oficjalnie polskich pogan jest tylko kilka tysięcy, dr Joanna Malita-Król z Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego sugeruje, że realna liczba wyznawców może sięgać nawet kilkunastu tysięcy i stale rośnie.
encoded: Dane ze Spisu Powszechnego z 2021 roku wskazują na ponad 4,7 tys. osób deklarujących się jako poganie, z czego większość stanowią rodzimowiercy (wyznawcy współczesnej religii słowiańskiej), choć obecni są również druidzi czy asatryjczycy. Rosnąca popularność tych praktyk jest ściśle powiązana z odrodzeniem zainteresowania słowiańskim dziedzictwem w popkulturze, modzie oraz mediach społecznościowych. Kim są współcześni polscy poganie? Dla wielu osób pogaństwo staje się odpowiedzią na rozczarowanie dominującym Kościołem Katolickim. Proces sekularyzacji nie oznacza bowiem zaniku potrzeb duchowych, lecz ich przesunięcie w stronę form mniej dogmatycznych. Według Mality-Król uczestnicy pogańskich rytuałów często opisują to doświadczenie jako poczucie „bycia w domu” i odnalezienie swojego miejsca w świecie. Wbrew stereotypom, poganie nie są grupą odizolowaną od społeczeństwa. To zróżnicowana społeczność mieszkająca głównie w miastach, obejmująca osoby o każdym poziomie wykształcenia i statusie. Cechą charakterystyczną polskich pogan jest ogromne oczytanie – zgłębianie słowiańszczyzny wymaga wiedzy, co sprawia, że w pogańskich domach często są pokaźne biblioteki. Filozofia i praktyka religijna Jedną z kluczowych cech, która odróżnia pogaństwo od religii instytucjonalnych, jest brak sztywnego zestawu dogmatów. To nie jest religia ortodoksyjna (oparta na wierze w doktryny), ale ortopraksyjna, gdzie fundamentem jest rytuał i praktyka. Duchowość ta jest głęboko osadzona w cyklu natury. Główne święta wyznaczają kluczowe momenty w roku: przesilenia (zimowe i letnie), równonoce (wiosenna i jesienna) oraz fazy cyklu wegetacyjnego. To właśnie wtedy odbywają się najważniejsze obrzędy, takie jak Jare Gody, Noc Kupały, Dziady czy Szczodre Gody. Do tego mogą dochodzić święta poświęcone poszczególnym bóstwom: święto dla Welesa z początkiem lutego, święto Peruna w lipcu, a Mokoszy w sierpniu. Rytuały towarzyszą również kluczowym etapom w życiu człowieka – narodzinom, wejściu w dorosłość, …

rodzimowiercy-7c507c2.jpg
width: 7742
height: 4923

Tradycyjna kuchnia włoska nie istnieje! Dlaczego tak właśnie twierdzi profesor Grandi z Parmy?
type: item
date: 2025-12-21T14:19:12.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: historia
subject: Kuchnia
subject: podróże kulinarne
subject: tradycje
subject: włochy
description: Kuchnia włoska, wpisana niedawno na listę UNESCO, może wcale nie być tak „tradycyjna”, jak ją postrzegamy. Historyk Alberto Grandi twierdzi, że to mit, który skutecznie zamydla oczy nie tylko turystom.
encoded: Kuchnię włoską właśnie wpisano na listę Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO, co wywołało we Włoszech falę euforii. Ta narodowa satysfakcja była w dużej mierze podyktowana chęcią dorównania Francji i Japonii, które otrzymały to wyróżnienie znacznie wcześniej. Jednak włoski historyk jedzenia, profesor Alberto Grandi uważa, że za fasadą dumy kryje się mit, który przysłania prawdziwą historię kuchni włoskiej, ukształtowaną przez głód, migrację i pomysłowość. Prawdziwe oblicze kuchni włoskiej Według źródeł przywoływanych przez Grandiego, włoska kuchnia wcale nie opiera się na historycznym, spójnym kanonie, lecz na procesach zachodzących pod koniec XX wieku, kiedy to regionalne tradycje regionalne zostały „zmontowane” na potrzeby turystyki i narodowego pocieszenia. Prawdziwe losy włoskiego jedzenia to nie sielankowe obrazy babć robiących makaron, lecz narodowa ucieczka przed głodem. Włosi, którzy emigrowali do USA czy Brazylii, nie przywozili ze sobą wykwintnych przepisów, bo w swojej ojczyźnie najczęściej cierpieli niedostatek. I to właśnie za granicą, stykając się z nieznaną wcześniej obfitością mięsa, sera i pszenicy, wymyślali nowe dania, które później powróciły do Włoch jako rzekomo „odwieczna tradycja”. Boom gospodarczy lat 50 – klucz do kulinarnej historii Włoch Kluczowy dla rodzimego rozwoju kuchni Włoch był boom gospodarczy w latach 1955–1965. W tym krótkim czasie Włochy przeszły kulinarną rewolucję – pojawienie się lodówek i supermarketów sprawiło, że mięso przestało być luksusem, a jego obfitość stała się codziennością. Współczesna pewność siebie Włochów w kwestiach kulinarnych jest w rzeczywistości efektem tamtego nagłego przejścia z biedy do dostatku. Alberto Grandi uważa, że dzisiejszy „kulinarny patriotyzm” Włochów jest nieuprawniony. Politycy domagają się ochrony czystości kuchni, choć sami dorastali na produktach przemysłowych. Według historyka włoska kuchnia tak naprawdę wynika z adaptacji i asymilacji. Jej dzisiejszy kształt wynika z podkradani…

tradycyjna-kuchnia-wloska-9f40c60.jpg
width: 4404
height: 3320

Te tradycje świąteczne łamią schematy. Tak wygląda Boże Narodzenie na świecie
type: item
date: 2025-12-20T09:46:35.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: boże narodzenie
subject: Czas na święta
subject: dania
subject: finlandia
subject: islandia
subject: japonia
subject: święta
subject: tradycje
subject: ukraina
subject: wenezuela
description: Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia, a wraz z nimi tak dobrze znane nam tradycje, jak dwanaście wigilijnych potraw, dzielenie się opłatkiem, prezenty pod choinką czy spotkania z bliskimi. Choć dla wielu z nas to stały element grudniowych celebracji, w niektórych miejscach na świecie obchody wyglądają zupełnie inaczej. W wielu krajach Boże Narodzenie zaskakuje nieoczywistymi zwyczajami, które potrafią zdumiewać, wzruszać, a czasem nawet bawić.
encoded: Spis treści: Islandia Australia Finlandia Ukraina Dania Wenezuela Japonia Choć często narzekamy, że współczesne święta zdominowały pośpiech, konsumpcja i listy zakupów, spojrzenie na to, jak celebrują je inne kultury, potrafi przywrócić perspektywę. Świąteczne tradycje – ukształtowane przez historię, klimat, lokalne wierzenia i rodzinne wspólnoty – bywają zaskakująco różnorodne. W wielu miejscach świata Boże Narodzenie wciąż zachowuje charakter głęboko symboliczny, a nacisk kładzie się nie tyle na prezenty, ile na wspólnotę, rytuał i tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie. To właśnie ta różnorodność pokazuje, że święta mogą przybierać wiele form, a ich istota pozostaje uniwersalna i obejmuje budowanie więzi, pamięć o bliskich oraz poszukiwanie chwili wytchnienia w rytmie codzienności. Islandia – świąteczna tradycja czytania w ramach jólabókaflóð Islandia od dekad pielęgnuje wyjątkowy zwyczaj, który nie ma odpowiednika w innych częściach świata – jólabókaflóð, czyli „świąteczny zalew książek”. To tradycja głęboko osadzona w historii kraju: narodziła się w czasach II wojny światowej, kiedy przywożenie większości dóbr było ściśle ograniczone, a papier nie podlegał reglamentacji. Książki stały się więc najpraktyczniejszym, a zarazem najbardziej symbolicznym podarunkiem. Dziś rytuał ten wspiera lokalny rynek wydawniczy, a także dbałość o język islandzki, który – mimo silnych instytucjonalnych starań – uznawany jest za jeden z najbardziej zagrożonych zanikiem w Europie w perspektywie długoterminowej. W Wigilię, tuż po uroczystej kolacji, rodziny obdarowują się książkami i spędzają wieczór na lekturze – często przy świetle świec, z gorącą czekoladą lub tradycyjnymi słodyczami w zasięgu ręki. To rytuał na tyle uniwersalny, że można go odtworzyć w każdym zakątku świata. W kraju, w którym zimowa noc trwa niemal bez końca, a literatura od pokoleń buduje poczucie wspólnoty, Boże Narodzenie staje się zatem chwilą wyciszenia – czasem, w którym słowo pisane ponownie zbliża…

swieta-91eecf0.jpg
width: 5760
height: 3840

Plecionkarstwo na liście UNESCO. Polska tradycja doceniona po 18 latach starań
type: item
date: 2025-12-12T14:20:08.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: polska
subject: tradycje
subject: unesco
description: Polska może świętować: nasze tradycje plecionkarskie trafiły na prestiżową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. To ogromny sukces dla rzemieślników m.in. z Nowego Tomyśla, Rudnika nad Sanem i Łowicza.
encoded: 10 grudnia 2025 roku, podczas 20. sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w New Delhi w Indiach, ogłoszono wpisanie plecionkarstwa z Polski na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. To symboliczny moment, który wieńczy niemal 18 lat starań polskiej społeczności plecionkarzy i wikliniarzy, zwłaszcza z regionów Nowego Tomyśla, Rudnika nad Sanem i okolic Łowicza. Historia starań o wpis na listę UNESCO Początki zorganizowanych działań plecionkarzy sięgają 2000 roku, kiedy społeczność z Nowego Tomyśla postanowiła pobić rekord Guinnessa, tworząc największy wiklinowy kosz na świecie. W 2004 roku od powołano Ogólnopolskie Stowarzyszenie Plecionkarzy i Wikliniarzy. W 2007 roku zorganizowano pierwszy światowy konkurs wyplatania w Nowym Tomyślu, co pozwoliło środowisku jeszcze bardziej się zintegrować. W tym samym roku rozpoczęto starania o wpis na krajową listę dziedzictwa kulturowego, co zakończyło się sukcesem w 2018 roku. Na tym jednak nie poprzestano – kolejnym celem był wpis na światową listę UNESCO. Wniosek do powstał we współpracy z instytucjami kultury i samorządami. Nowy Tomyśl i Rudnik nad Sanem – kolebki plecionkarstwa Nowy Tomyśl w Wielkopolsce oraz Rudnik nad Sanem na Podkarpaciu to główne ośrodki, w których plecionkarstwo nie tylko przetrwało, ale rozkwitło. W Nowym Tomyślu od XVIII wieku uprawiano wiklinę, co przyczyniło się do rozwoju rzemiosła. W 1878 roku w Rudniku nad Sanem założono pierwszą w Polsce Szkołę Koszykarską, gdzie uczono technik wyplatania. W tych regionach do dziś działa wielu rzemieślników i artystów zajmujących się plecionkarstwem. To właśnie ich praca, zaangażowanie i determinacja przyczyniły się do sukcesu na arenie międzynarodowej. Andrzej Pawlak, inicjator wpisu i obecny skarbnik stowarzyszenia, odegrał kluczową rolę w całym procesie. Czym jest plecionkarstwo? Surowce, tradycje, przekazywanie wiedzy Plecionkarstwo to jedna z najstarszych dziedzin rzemiosła…

plecionkarstwo-unesco-d8cc1db.jpeg
width: 4928
height: 3264

Droga do Bożego Narodzenia. Kiedy przypada adwent i jak się go obchodzi w Polsce i na świecie?
type: item
date: 2025-12-04T08:59:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: boże narodzenie
subject: religie
subject: tradycje
subject: zwyczaje
description: Adwent to wyjątkowy okres w kalendarzu liturgicznym: czas oczekiwania na Boże Narodzenie i duchowego oczyszczenia. Obfituje w różnorodne tradycje, zarówno w Polsce jak i innych krajach. Inaczej obchodzą go katolicy, inaczej protestanci, a w kościele prawosławnym zastępuje go inny, choć podobny zwyczaj.
encoded: Spis treści: Kiedy przypada adwent i ile trwa? Tradycje i zwyczaje w Polsce – adwent w praktyce Adwent w różnych tradycjach chrześcijańskich Adwentowe symbole Kiedy zaczyna się adwent? To pytanie co roku zadają sobie miliony chrześcijan. Tygodnie poprzedzające Boże Narodzenie to czas szczególnych tradycji które, jak wszystkie zwyczaje, podlegają też zmianom. Przez wieki adwent zyskiwał nowe elementy, ale jego centralnym przesłaniem pozostaje oczekiwanie na przyjście Jezusa oraz odnowa duchowa, która ma pozwolić pełniej przeżyć święta Bożego Narodzenia. Kiedy przypada adwent i ile trwa? Adwent jest czasem ruchomym. W kościele katolickim zawsze obejmuje cztery niedziele przed Bożym Narodzeniem. W praktyce oznacza to, że jego początek może przypadać między 27 listopada a 3 grudnia. W 2025 roku ta pierwsza niedziela przypadła na 30 listopada. Adwent trwa do Wigilii Bożego Narodzenia, czyli 24 grudnia. Liczba dni adwentu co roku może się nieco różnić, w zależności od układu kalendarza. Tradycje i zwyczaje w Polsce – adwent w praktyce W Polsce to całe bogactwo tradycji, obchodzonych z różną intensywnością. Pojawiają się też nowe - np. kalendarze adwentowe są coraz popularniejsze i przywędrowały do nas z krajów protestanckich. Najważniejsze z polskich tradycji to: Roraty – msze święte odprawiane o świcie, najczęściej przed wschodem słońca. Dzieci i dorośli przynoszą ze sobą lampiony symbolizujące światło Chrystusa. W niektórych parafiach organizowane są konkursy na najpiękniejszy lampion roratni. Wieńce adwentowe – najczęściej wykonane z gałązek drzew iglastych, ozdobione czterema świecami. Co tydzień zapala się kolejną świecę, symbolicznie rozpoczynając kolejne etapy oczekiwania. Według tradycji świece symbolizują nadzieję, pokój, radość oraz miłość. Kalendarz adwentowy – kolorowe kalendarze z okienkami, za którymi kryją się słodycze lub cytaty biblijne. Dzieciom i dorosłym mają codziennie przypominać o istocie adwentu. Modlitwa i postanowienia adwentowe – wiele osób pode…

adwent-caba8a6.jpg
width: 4930
height: 3287

Ostatni mistrzowie katany w Japonii. Ginąca sztuka wykuwania samurajskich mieczy
type: item
date: 2025-10-12T08:01:05.000Z
creator: Ellen Himelfarb
subject: Historia
subject: broń
subject: japonia
subject: sztuka
subject: tradycje
description: Dawniej w Kraju Kwitnącej Wiśni działały tysiące rzemieślników wytwarzających tradycyjne miecze – katany. Dziś pozostało ich już tylko kilku.
encoded: W przebudowanej stodole, przy jednej z bocznych uliczek na japońskim półwyspie Tango, około 120 km na północ od Kioto, trzej mężczyźni pracują z ogniem. Wśród buchających płomieni, przy piecu osiągającym temperaturę 1300 st.C, Kosuke Yamazoe rytmicznie uderza 7-kilogramowym młotem w rozżarzoną stal. Na tle deszczu iskier opadających na glinianą podłogę Tomoyuki Miyagi pewnie trzyma szczypcami rozpalony metal i dołącza do rytuału uderzeniami mniejszego młotka. Obok, przy zadymionej ścianie, Tomoki Kuromoto parzy herbatę. To siedziba Nippon Genshosha – jednej z ostatnich na świecie kuźni wytwarzających samurajskie miecze, czyli katany. Umierający zawód Od setek lat miecznicy tworzyli ostrza dla japońskich wojowników, w tym legendarnych samurajów. Dawne rejestry wymieniają tysiące nazwisk takich rzemieślników. Tradycja ta zaczęła jednak zanikać po roku 1876, kiedy to w Japonii zakazano noszenia broni w miejscach publicznych. Po II wojnie światowej okupacyjne władze amerykańskie zakazały produkcji katan, co doprowadziło do zniknięcia wielu warsztatów i utraty źródeł utrzymania przez ich właścicieli. Dziś pozostało ok. 200 licencjonowanych mieczników, ale nie wszyscy oni pozostają aktywni. Yamazoe, Miyagi i Kuromoto są jedynymi twórcami katan w regionie, który niegdyś szczycił się kuźniami należącymi do najstarszych w kraju. – To smutne, że ten zawód umiera – mówi Kuromoto. Mimo to wspólnie starają się zachować tę zanikającą sztukę. Trójka kowali po trzydziestce poznała się w czasie wymagającego, 10-letniego stażu w Tokio u mistrzów Yoshikazu i Yoshindo Yoshiharów. To ojciec i syn należący do najbardziej cenionych w Japonii rzemieślników wykuwających miecze. Prace starszego Yoshihary znajdują się m.in. w kolekcji nowojorskiego Metropolitan Museum of Art, zaś jego dziadek był znanym kowalem z okresu Shōwa. Po krótkich epizodach pracy na własną rękę w 2019 r. w opuszczonej stodole należącej do dziadków Yamazoe założyli wspólnie Nippon Genshosha. Miecz za 15 tys. dolarów W …

katana-1-1e35950.jpg
width: 5421
height: 3590

Turcja chciała regulacji kebabów w Europie. Nie udało się - ostra reakcja Niemiec
type: item
date: 2025-09-29T09:59:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: kebab
subject: niemcy
subject: prawo
subject: tradycje
subject: turcja
subject: unia europejska
description: Regulacja kebabów w Europie mogła zmienić oblicze street foodu, szczególnie w Niemczech. Turcja chciała odgórnie narzucić zasady przyrządzania dönera, ale jej wniosek został odrzucony przez UE. Choć europejskie wersje kebabów różnią się od oryginalnych, pozostaną na rynku.
encoded: Turcja wycofała swoją próbę narzucenia Unii Europejskiej ścisłych reguł dotyczących sposobu przygotowywania döner kebaba. To jedna z narodowych tureckich potraw, ale jej wersje, szczególnie w Niemczech, stanowią już zupełnie inną, lokalną tradycję. Według Turcji niemiecki döner odszedł zbyt daleko od oryginału, ale próba narzucenia regulacji nie powiodła się. Turcja kontra Europa: spór o döner kebab Chodziło o wprowadzenie oznaczenia „Gwarantowana Tradycyjna Specjalność”, które wymagałoby jednolitych zasad w całej UE. Gdyby wniosek został przyjęty, mocno ucierpiałaby branża kebabowa w Niemczech. Döner kebab jest w tym kraju jednym z najpopularniejszych street foodów, a jego lokalne wersje różnią się od rodzimych, tureckich. Według tureckiej Międzynarodowej Federacji Dönera (Udofed), technika pionowego pieczenia mięsa sięga XVI wieku, a sama nazwa związana jest z metodą jego obracania na rożnie. Ankara argumentowała, że döner to danie narodowe Turcji, które rozprzestrzeniło się w Europie wraz z migracją Turków. Niemcy odpowiadały jednak, że ich własny wariant należy już do rodzimej kuchni. Jakie zmiany chciała narzucić Turcja? Ojczyzna kebabów domagała się, aby UE wprowadziła następujące regulacje: mięso mogłoby pochodzić tylko od krów o wieku powyżej 16 miesięcy, jagniąt co najmniej półrocznych oraz z ud i piersi kurczaka, cielęcina i indyk byłyby zabronione, plastry mięsa musiałyby mieć grubość 3–5 mm, regulowany byłby też rodzaj noża do skrawania mięsa i skład marynat. Niemiecki döner kebab trochę się od tych wytycznych różni. To często płaski chlebek z cielęciną, obficie wypełniony warzywami (np. kapustą, ogórkami, cebulą) oraz sosami. Jest raczej wariacją na temat tureckiego klasyka. Odpowiedź Berlina: döner należy do Niemiec Wniosek Udofedu wywołał gwałtowne protesty niemieckiej branży kebabowej. Poparł ją też rząd w Berlinie. Ministerstwo rolnictwa Niemiec stwierdziło wręcz, że propozycję przyjęto „ze zdumieniem”. Były minister rolnictwa Cem Özdemir, polityk t…

shutterstock23612912251-7d8b484.jpg
width: 3076
height: 2277

W tym kraju parasol to coś więcej niż praktyczny przedmiot. Ma głęboką symbolikę
type: item
date: 2025-08-12T08:00:27.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: japonia
subject: tradycje
description: W Japonii parasol to nie tylko ochrona przed deszczem czy słońcem, lecz także przedmiot o głębokim, duchowym znaczeniu. Przez wieki pełnił funkcję symbolu władzy i narzędzia kontaktu z boskimi siłami, a dziś wciąż odgrywa ważną rolę w rytuałach i festiwalach.
encoded: Spis treści: Okrągły kształt duszy i filar dla bogów. Symbolika japońskich parasoli Jak parasole zakorzeniły się w japońskiej tradycji? W większości krajów parasole kojarzą się z ochroną przed deszczem lub palącym słońcem. W Japonii spełniają jednak jeszcze jedną, znacznie mniej oczywistą, a zarazem głęboko zakorzenioną w tradycji funkcję. Choć turyści często widzą Japończyków korzystających z nich w codzienny, praktyczny sposób, parasole odgrywają w tamtejszej kulturze rolę, której znaczenie wykracza daleko poza kwestie praktyczne. Okrągły kształt duszy i filar dla bogów. Symbolika japońskich parasoli Według Tatsuo Danjyo, emerytowanego profesora nauk humanistycznych z Uniwersytetu Beppu w prefekturze Ōita, w japońskiej tradycji niektóre przedmioty – w tym parasole – mogą pełnić funkcję yorishiro, czyli obiektów przyciągających bogów i duchy. To przekonanie sięga odległej przeszłości. Parasole pojawiły się w Japonii po raz pierwszy między IX a XI wiekiem, lecz początkowo nie służyły ochronie przed deszczem czy słońcem, lecz były symbolami władzy duchowej lub politycznej. Wczesne modele, takie jak sashikake-gasa z długą rączką, były zarezerwowane dla osób religijnych i członków elity. – Okrągły kształt parasola, symbolicznie kojarzony z duszą, oraz rączka przypominająca filar były postrzegane jako miejsce, w którym dusza może się schronić – tłumaczył Danjyo w rozmowie z BBC. Podkreślił, że w religii shintō duszę często przedstawiano w formie kulistej, jako świetlistą energię, co dodatkowo wzmacniało tę symbolikę. Danjyo zaznaczył też, że w XII wieku parasole zaczęły trafiać do powszechnego użytku, jednak ich duchowe znaczenie przetrwało przez kolejne stulecia. Jak parasole zakorzeniły się w japońskiej tradycji? To duchowe znaczenie parasoli znajduje odzwierciedlenie we współczesnych festiwalach w całej Japonii. Podczas Yasurai Matsuri w Kioto, obchodzonego co roku w drugim tygodniu kwietnia, bogato zdobione kwiatami parasole mają symbolicznie „wyprowadzać” z ludzi c…

japan-10921ed.jpg
width: 5616
height: 3744

Zwyczaj, który przetrwał wieki. Mało kto wie, skąd się wziął
type: item
date: 2025-08-10T08:44:58.000Z
creator: Chiamaka Muoneke
subject: Historia
subject: historia
subject: niemcy
subject: tradycje
description: Zdmuchiwanie świeczek urodzinowych to nie tylko zabawa, ale rytuał z bardzo długą historią. Od ofiar dla bogów po domowe przyjęcia – sprawdź, jak i dlaczego przetrwał tyle stuleci.
encoded: Spis treści: Historia świeczek urodzinowych Jak świeczki stały się tradycją urodzinową Dlaczego zdmuchiwanie świeczek przetrwało wieki? Jak świeczki urodzinowe stały się tradycją globalną To, co zaczęło się jako rytuał religijny, stało się jedną z najbardziej rozpowszechnionych tradycji imprezowych na świecie. Jeśli byłeś kiedykolwiek na przyjęciu urodzinowym, na pewno to widziałeś: tort zostaje wniesiony, świeczki zapalone, wszyscy śpiewają, a solenizant wypowiada życzenie i zdmuchuje płomienie. To chwila, nad którą zwykle się nie zastanawiamy — ale nie zawsze była tylko elementem zabawy. Od księżycowych ofiar w starożytnej Grecji, po ochronne zaklęcia w średniowiecznych Niemczech, świeczki urodzinowe służyły niegdyś do przywoływania błogosławieństw, odpędzania nieszczęścia i symbolizowania kruchego balansu między życiem a śmiercią. Jak więc rytuał duchowy zamienił się w imprezowy trik? Oto jak różne kultury na przestrzeni dziejów wykorzystywały ogień, jedzenie i świętowanie, by zaznaczyć upływ czasu. Historia świeczek urodzinowych Często mówi się, że tradycja świeczek urodzinowych zaczęła się w starożytnej Grecji, choć nie istnieją bezpośrednie dowody na to, by świeczki umieszczano na ciastach ku czci bogów. Jednak niektórzy badacze, jak historyczka popkultury Marie Nicola, twierdzą, że pomysł ten wywodzi się z rytuałów związanych z Artemidą, grecką boginią księżyca. – W czasie wykopalisk archeologicznych w Artemizjonie w Efezie, jednym z głównych świątyń Artemidy, odkryto okrągłe ciasta — znane jako noûton-gonosupahon — które były używane jako ofiary wotywne – mówi Nicola. Niektóre współczesne interpretacje sugerują, że wierni mogli zapalać płomienie, by naśladować blask księżyca i unosić modlitwy ku niebu podczas każdego miesiąca księżycowego, by oddać hołd Artemidzie. – Idea ognia jako boskiej obecności jest niezwykle stara i obecna w wielu kulturach. Systemy wierzeń indoeuropejskich wykorzystywały ogień w domowych ołtarzach i ceremoniach publicznych – dodaje N…

GettyImages-580502721-ec53bb5.jpg
width: 5118
height: 3412

Nie tylko La Tomatina. Tu podczas bitwy oblewa się winem
type: item
date: 2025-07-10T05:55:18.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: podróże
subject: tradycje
subject: wino
description: Dzień zaczyna się od porannej mszy ku czci świętego, a kończy winem lejącym się litrami na uczestników. Jak święto religijne przerodziło się w jedną z najbardziej kolorowych imprez Europy?
encoded: Spis treści: La Batalla del Vino Winna tradycja Hiszpańska kuchnia, obok dań z Włoch czy Tajlandii, uchodzi za jedną z najlepszych na świecie. Hiszpanie mają też wiele nietypowych tradycji związanych z jedzeniem. W sylwestrową noc zajadają się winogronami, z kolei podczas La Tomatiny obrzucają się nawzajem pomidorami. Swoją zaskakującą tradycję ma też Haro, miasteczko położone w sercu słynącego z win regionu La Rioja. La Batalla del Vino Każdego roku, 29 czerwca, mieszkańcy i turyści biorą udział w La Batalla del Vino, czyli bitwie na wino. Wydarzenie rozpoczyna się o wschodzie słońca od uroczystej mszy na wzgórzu Bilibio. Kończy się dopiero wtedy, gdy ubrani na biało uczestnicy oblewają się wzajemnie litrami lokalnego wina. Używają do tego butelek, wiader czy nawet pistoletów. Cel jest jasny: zabarwić innych na purpurowo szybciej, niż oni zdążą zabarwić nas. Patrząc z boku i bez poznania kontekstu może to wyglądać na zabawę bez głębszego sensu. Historia bitwy na wino sięga jednak VI wieku. Wówczas był to religijny rytuał upamiętniający św. Feliksa z Bilibio, pustelnika i patrona miasta. W ciągu wieków wizyty pielgrzymów zaczęły przybierać coraz bardziej radosny i wspólnotowy charakter. W końcu doszło do „chrztów winem”, które z czasem ewoluowały w znaną dziś bitwę. Obecnie w czasie La Batalla del Vino zużywa się około 50 tysięcy litrów wina. Najczęściej są to pozostałości po zbiorach, które nie nadają się do butelkowania. Miasto zapewnia ogromne cysterny z winem, z których uczestnicy mogą swobodnie czerpać. Po kilku godzinach purpurowych zmagań uczestnicy schodzą z klifu do centrum Haro. Tam czekają na nich parady, koncerty i stragany serwujące lokalne potrawy, takie jak ślimaki duszone w sosie. To jedno z najoryginalniejszych świąt w Hiszpanii. Winna tradycja Dzięki mediom społecznościowym La Batalla del Vino nie jest już wyłącznie lokalnym świętem. Co roku pod koniec czerwca do miasteczka Haro zjeżdżają turyści z całego świata. Aby chronić tradycję, miejscowe wła…

fot.-Francois-LE-DIASCORNGetty-Images-66c2464.jpg
width: 3529
height: 2375

„Poloneza czas zacząć!”. Jak taniec szlachty stał się tradycją studniówek
type: item
date: 2025-06-30T06:07:37.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: polska
subject: taniec
subject: tradycje
description: Taniec polonez to nie tylko element studniówek, ale przede wszystkim ważny symbol polskiej kultury. Przybliżamy jego historię, kroki oraz rolę w tradycji narodowej – od tańca ludowego po reprezentacyjny rytuał otwierający wydarzenia najwyższej rangi.
encoded: Spis treści: Polonez na dworach szlacheckich Charakterystyka muzyczna i rytmiczna poloneza Jak się tańczy poloneza? Strój i etykieta w tańcu Polonez w kulturze współczesnej Taniec polonez wywodzi się bezpośrednio z innego ludowego tańca zwanego „chodzonym” lub „wolnym”. Cieszył się on popularnością na terenach dawnej Rzeczypospolitej już w XVI wieku. W odróżnieniu od skocznych tańców wiejskich, był to taniec dostojny, procesyjny, o ceremonialnym charakterze. Wykonywano go przy okazji uroczystości i świąt. Według badacza prof. Tadeusza Żmudzińskiego, polonez kształtował się jako forma rytuału społecznego, wyrażającego hierarchię, porządek i szacunek w przestrzeni dworskiej i obywatelskiej. Polonez na dworach szlacheckich W XVII i XVIII wieku polonez stał się integralnym elementem dworskiej etykiety. Wtedy zaczął być znany jako „taniec polski” (fr. „polonaise”, niem. „Polonäse”). W tamtym czasie tańczono go głównie na rozpoczęcie balów i przyjęć. Dzięki swojemu ceremonialnemu charakterowi, podkreślającemu godność i dostojność uczestników, doskonale odzwierciedlał ideały sarmackiej szlachty. Już wtedy polonez nie był jedynie tańcem. Była to też forma autoprezentacji i komunikatu kulturowego. W okresie rozbiorów taniec polonez zyskał nowe znaczenia – symboliczne i patriotyczne. Kompozycje Fryderyka Chopina, w tym m.in. „Polonez As-dur op. 53”, nadawały mu charakter narodowy i emocjonalny. Utwór ten, pozbawiony słów, ale pełen symboliki, stał się wyrazem tożsamości narodowej i aspiracji wolnościowych. W XX wieku przetrwał w przestrzeni publicznej jako część edukacji, tradycji weselnych i studniówkowych. Tak podtrzymał swoje pierwotne znaczenie jako „taniec wspólnoty”. Charakterystyka muzyczna i rytmiczna poloneza Polonez wykonywany jest w metrum 3/4, z akcentem na pierwszą miarę. Tempo jest umiarkowane – zazwyczaj w granicach 60–72 taktów na minutę. To sprzyja jego ceremonialnemu charakterowi. Równomierność rytmu zapewnia płynność przemieszczania się par w przestrzeni. C…

Taniec-polonez-f766b90.jpg
width: 6720
height: 4480

Swornegacie to styl życia. Ta wieś gra, tańczy i karmi jak dawniej
type: item
date: 2025-06-24T06:58:55.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: folklor
subject: kaszuby
subject: polska
subject: pomorze
subject: tradycje
subject: Travel
subject: wieś
subject: Wolny czas
description: Swornegacie to miejsce, gdzie tradycja, jezioro i wakacyjne festyny tworzą miks, który wciąga jak serial. Nie chodzi tylko o nazwę, choć ta robi furorę w internecie.
encoded: Spis treści: Swornegacie na weekend i dłużej Swornegacie: co to znaczy? Cotygodniowe festyny Tabaka dla każdego Zrób to sam(a)! Nietypowe nazwy miast i wsi w Polsce Swornegacie często pojawiają się w zestawieniach polskich miejscowości o najbardziej oryginalnych nazwach. O tym za chwilę. Warto pokopać nieco głębiej i oprócz genezy nazwy odkryć też, dlaczego Swory, jak mówią sympatycy, doczekały się nieoficjalnego tytułu Perły Kaszub. Swornegacie na weekend i dłużej Jedna z najstarszych wsi w regionie (pierwsze pisemne wzmianki pochodzą z 1272 r.) jest położona nad Jeziorem Karsińskim, w pobliżu Parku Narodowego Bory Tucholskie. Malownicza lokalizacja to jeden z wielu atutów tego miejsca. Wyróżnikiem miejscowości jest autentyczny kaszubski klimat. To szczególnie cenne w czasach, kiedy turystyczne miasteczka są zalewane kebabami, goframi, a od niedawna również pluszowymi gęsiami. Kilka dni wystarczy, żeby aktywnie poznać regionalną kulturę i kulinaria Swornegaci. Turyści coraz chętniej przyjeżdżają tam jednak nie tylko na weekendy, ale i na tygodniowe wakacje. Nie brakuje osób, które nie wyobrażają sobie lata bez choćby kilkudniowego wypadu do Sworów. Na szczęście gości nie ma tam aż tylu, żeby nie poczuć lokalnej aury. Oto, jak robić to dobrze. Swornegacie: co to znaczy? Już sama nazwa „Swornegacie” działa na przyjezdnych jak magnes. Jej pochodzenie, wbrew domysłom, nie jest jednak związane z elementami garderoby. Wyjaśnienie kryje się w połączeniu dwóch kaszubskich słów. Swora to warkocz pleciony z korzeni sosnowych. Mieszkańcy wykorzystywali je do umacniania, czyli gacenia, brzegów (gacy) jezior i rzek. Co ciekawe, na przestrzeni wieków Swornegacie wielokrotnie zmieniały swoją nazwę. I tak w 1275 r. był to Swornigat, a w 1400 r. Swornegacz. Obecna nazwa pochodzi dopiero z XIX w. Cotygodniowe festyny Kiedy pierwszy raz usłyszałem, że latem Swornegacie organizują festyny co tydzień, aż trudno było mi w to uwierzyć. A jednak. W każdy weekend wakacji na starym statku p…

Swornegacie-to-styl-zycia-a84cd0b.jpg
width: 4974
height: 3316

Szokująca Wielkanoc w Nowej Zelandii. Na krzyżach zawisły prawdziwe osoby
type: item
date: 2025-04-18T12:47:27.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: święta
subject: tradycje
subject: wielkanoc
description: Realistyczna wystawa pasyjna w Nowej Zelandii wywołała ogromne emocje – od wzruszenia po oburzenie. To przykład na to, jak bardzo różnią się wielkanocne tradycje w różnych częściach globu.
encoded: Spis treści: Kontrowersyjna Wielkanoc w Nowej Zelandii Nietypowe obchody Wielkanocy na świecie Wielkanoc to najważniejsze święto dla chrześcijan. Towarzyszy mu wiele tradycji i obrzędów. W Kościele katolickim wierni uczestniczą w Triduum Paschalnym, a w Wielką Sobotę święcą pokarmy (wraz z pisankami, rzecz jasna). Nie wszędzie Wielki Tydzień wygląda jednak tak samo. Niektóre wydarzenia towarzyszące przygotowaniom do świąt mogą szokować. Kontrowersyjna Wielkanoc w Nowej Zelandii Przykładowo w tym roku w Nowej Zelandii, w miejscowości Tauranga, zorganizowano wystawę w realistyczny sposób ukazującą sceny męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Dzięki inicjatywie kościoła baptystów odwiedzający mogli poczuć się jak świadkowie wydarzeń sprzed dwóch tysięcy lat. Wystawa jest immersyjna, co w zamierzeniu stawia na doświadczenie przez różne zmysły. W obrazowaniu śmierci Jezusa wykorzystano więc m.in. dźwięki czy zapachy. Największe kontrowersje wzbudzili jednak żywi mężczyźni powieszeni na krzyżach. Na okoliczności wystawy zostali przebrani i ucharakteryzowani. Osobliwe wydarzenie wywołało mieszane emocje. Część odwiedzających była głęboko poruszona, niektórzy płakali, inni wychodzili w milczeniu. Pojawiły się również głosy krytyki. Nie brakuje osób, które uważają, że tak bezpośrednie pokazywanie cierpienia może być zbyt brutalne, szczególnie dla dzieci. Organizatorzy zapewniają, że ich celem było umożliwienie ludziom głębszego zrozumienia ofiary Chrystusa i znaczenia Wielkanocy. W ciągu kilku dni wystawę odwiedziło ponad 7000 osób. Reakcje, choć różnorodne, potwierdziły jedno – projekt nie pozostawił nikogo obojętnym. Wśród zwiedzających byli zarówno wierzący, jak i osoby szukające nowych form przeżywania świąt. To nie pierwsze miejsce na świecie, gdzie w tak obrazowy sposób pokazano sceny z Biblii. Podobne zwyczaje są znane (i o wiele bardziej powszechne) np. na Filipinach. Niektórzy wierni decydują się tam na ekstremalne akty pokuty, takie jak publiczne biczowanie, a nawet dobr…

Wielkanoc-ma-rozne-tradycje-9b7b615.jpg
width: 6016
height: 4016

Obyczaje wielkanocne w Polsce. Wiesz, czym są bziuki i krzyżoki?
type: item
date: 2025-04-18T07:48:36.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Lifestyle
subject: święta
subject: tradycje
subject: wielkanoc
description: Najpopularniejsze wielkanocne obyczaje to święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, uroczyste śniadanie w niedzielę i śmigus-dyngus w poniedziałek. Ale w różnych regionach Polski znajdziemy ich o wiele więcej, kultywowanych przez cały okres Wielkiego Tygodnia.
encoded: Spis treści: Święconka Wielkanocne potrawy Jajka i pisanki Lokalne zwyczaje Wielki Piątek dobry zasiewu początek – mówi ludowe przysłowie. I taka też jest polska Wielkanoc: to czas celebracji życia, zmartwychwstania i wiosennego przebudzenia. Jest pełna tradycji nie tylko religijnych, ale też tych mających przedchrześcijańskie korzenie. Obchodzona na różne sposoby. Szczególnie wiejskie zwyczaje są wyjątkowo różnorodne, a czasami zaskakujące. Poznajmy niektóre z nich. Święconka Współczesna ceremonia święcenia pokarmów wygląda inaczej niż kiedyś: odbywa się w kościele lub ustalonym miejscu przed nim, w Wielką Sobotę. Dawniej ksiądz objeżdżał dworki szlacheckie, mieszczańskie domy i chaty bogatszych chłopów, by poświęcić pokarmy przygotowane na wielkanocne świętowanie. Uważano, że w tak wielkie święto nie godzi się jeść czegoś, co nie zostało pobłogosławione. Dlatego święcono wszystko, co przygotowywano do zjedzenia na Wielką Sobotę i kolejne dni. Dopiero pod koniec XVIII w. Kościół wydał decyzję o błogosławieństwie pokarmów w świątyniach. Z czasem ilość święconego pokarmu malała, by w końcu zmieścić się w małym koszyku, w symbolicznej formie. Wielkanocne potrawy Zgodnie z tradycją w Wielką Niedzielę nie podawano ciepłych dań, ponieważ w największe święta nie powinno się wykonywać żadnej ciężkiej pracy, a za taką uważano rozpalanie ognia i gotowanie. Wszystkie potrawy przygotowywane były wcześniej, a w Niedzielę Wielkanocną odgrzewane lub jedzone na zimno. Na wsiach przestrzegano zasady, że wielkanocne śniadanie przygotowane ma być „na jednym dymie”, czyli tylko odgrzane. Echa tego obyczaju widać na naszych stołach i dziś, w postaci szeregu zimnych potraw: mięs, jajek faszerowanych, sałatki jarzynowej czy popularnej w Wielkopolsce studzieniny, czyli mięsnej galaretki. Małgorzata Kunecka z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie opowiada, że także najpopularniejsza dziś wielkanocna zupa, czyli żurek lub barszcz biały, ma ciekawą historię. Dawniej tego typu zupę j…

Pisanki-wielkanoc-06c342e.jpg
width: 2327
height: 1745

Nie tylko wierni chcą tu świętować Wielki Tydzień. Procesje przyciągają tłumy ze świata
type: item
date: 2025-04-15T12:59:48.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: andaluzja
subject: hiszpania
subject: podróże
subject: tradycje
subject: wielkanoc
description: Nie Polska, a Hiszpania uchodzi za mistrza celebracji Wielkiego Tygodnia. Tamtejsze procesje przypominają teatralne widowiska. Jedna figura może ważyć 600 kg, a niesie ją kilkaset osób. Semana Santa to połączenie wiary, emocji i tradycji, którego warto doświadczyć na żywo.
encoded: Spis treści: Wielki Tydzień po hiszpańsku Co Hiszpanie jedzą w Wielkanoc? Wielkanoc nie została (jeszcze) tak skomercjalizowana jak Boże Narodzenie, przez co może się wydawać, że jest obchodzona mniej hucznie. Tymczasem w Kościele Katolickim Zmartwychwstanie Pańskie jest najważniejszym świętem. Świąteczną niedzielę poprzedza cały Wielki Tydzień. W polskiej tradycji szczególnie ważne są Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota. W tych dniach wierni uczestniczą w liturgii Triduum Paschalnego. Wielka Sobota to też dzień, kiedy rano w kościołach święci się pokarmy. Mimo że Polska uchodzi za jeden z najbardziej katolickich krajów w Europie, to nie nad Wisłą Wielki Tydzień świętuje się z największym namaszczeniem. Pod tym względem prym wiodą Hiszpanie. Wielki Tydzień po hiszpańsku Wielki Tydzień, czyli w języki hiszpańskim Semana Santa, to przede wszystkim barwne i pełne emocji procesje. Najwięcej tego typu wydarzeń jest organizowanych w Andaluzji. Bractwa religijne, znane w Hiszpanii jako cofradías, przygotowują się do nich przez cały rok. Podczas największych procesji jeden ołtarz niesie czasem nawet kilkaset osób. To dlatego, że mogą one ważyć nawet 600 kg. – Najbardziej spektakularne procesje odbywają się w Sewilli, Maladze i Granadzie. Ludzie rok wcześniej rezerwują miejsca na trybunach i balkonach, by móc oglądać te niezwykłe parady – mówi Robert Reiski, Polak mieszkający na co dzień w Hiszpanii. Uroczystości w ramach Semana Santa przyciągają nawet najbardziej wymagających turystów. W trakcie piątkowej procesji w Maladze można zobaczyć członków Legionu Hiszpańskiego, elitarnej jednostki wojskowej w hiszpańskiej armii. Przylatują z Madrytu, żeby towarzyszyć procesji z figurą Chrystusa z Mena. Wnoszą go z wojskową precyzją przy dźwiękach werbli. Poruszające są też nocne procesje ze świecami, odbywające się w absolutnej ciszy. – Ma to niesamowity klimat i zupełnie nie przypomina naszej Wielkanocy. Hiszpańska Semana Santa łączy religijne korzenie z nowoczesnym świ…

Semana-Santa-070cd0a.jpg
width: 2953
height: 2007