Zaczęli od jednej mapy, skończyli w Białym Domu – kulisy wojennej misji National Geographic
Pierwsza własna mapa redakcji National Geographic powstała w czasie I wojny światowej. To był moment, w którym mapy zaczęły opowiadać historię konfliktu – nie tylko dla czytelników, ale i dla prezydentów.
Spis treści: Dlaczego powstał dział kartograficzny Mapowanie II wojny światowej Najbardziej wpływowa mapa wojny Pierwsza własna mapa redakcji powstała podczas I wojny światowej. Do czasu II wojny światowej Biały Dom zamawiał je już z nazwy. Polska. Dania. Norwegia. Belgia. Gdy wojska Hitlera maszerowały przez Europę jedna fala po drugiej, pozornie nie do powstrzymania, kolejne państwa upadały, a granice podbitych krajów rozpływały się w granicach Niemiec. Tysiące kilometrów dalej grupa oddanych kartografów „National Geographic” miała jednak inne rozkazy: nie zmieniać mapy Europy, dopóki wojna się nie skończy. Zostawienie granic na miejscu miało pokazać, o co toczy się gra. Dlaczego powstał dział kartograficzny Towarzystwo National Geographic tworzyło mapy już od czasów I wojny światowej. Prezes Towarzystwa, Gilbert Grosvenor, nie tylko przewidział konflikt, lecz także wiedział, że czytelnicy „National Geographic” będą potrzebować map, by go zrozumieć. Niezadowolony z pierwszej mapy zleconej firmie zewnętrznej, w 1915 roku powołał w Towarzystwie własny dział kartograficzny. „Nat Geo” weszło tym samym w biznes map. A pojawienie się map w magazynie rozbudziło ciekawość czytelników. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/12/2025-12-01-103311-How-WWI-got-Nat-Geo-into-the-map-business--National-Geographic--Sluzbowy--Mic-4561c09.png" width="1094" height="854" alt="Mapa „Germany and Its Approaches” z lipca 1944 r. służyła alianckiemu dowództwu do planowania działań. Oznaczoną kopię z marca 1945 r. powielono i rozwieszono w całej Europie. Mapa jest dziś w National Archives." title="Mapa „Germany and Its Approaches” z lipca 1944 r. służyła alianckiemu dowództwu do planowania działań. Oznaczoną kopię z marca 1945 r. powielono i rozwieszono w całej Europie. Mapa jest dziś w National Archives." /> Pierwsza mapa wykonana w tym dziale – „Mapa zachodniego teatru działań wojennych” z 1918 roku – była najpełniejszym opracowaniem tego typu. Stała się też wzorcem dla dziesięcioleci późniejszej pracy kartograficznej. Te mapy były później przekazywane jako podarunki głowom państw, które potrzebowały szczegółowych opracowań terytoriów w Europie i na Pacyfiku. – Poza tym, jak bardzo wojsko ceniło sobie mapy Towarzystwa, myślę, że członkowie Towarzystwa studiowali te mapy w sposób, który dziś trudno nam sobie wyobrazić – mówi Cathy Hunter, starsza archiwistka Towarzystwa National Geographic. Widzi ona w mapach coś więcej niż suche wykazy granic i nazw miejsc. – Tak wielu znało kogoś, kto służył za granicą w miejscach, o których Amerykanie wcześniej w ogóle nie słyszeli. Mapowanie II wojny światowej Gdy w 1939 roku wojska nazistowskie napadły na Polskę, „National Geographic” było już znane ze swoich map na świecie. Główny kartograf, Albert H. Bumstead, który szlifował swoje umiejętności w Służbie Geologicznej Stanów Zjednoczonych (U.S. Geological Survey), wypchnął Towarzystwo na czoło światowej kartografii dzięki nowatorskim technikom mapowania. Kiedy Bumstead zmarł w 1940 roku w wieku 64 lat, zastąpił go James Darley. Kontynuował on nacisk na kartografów „National Geographic”, by tworzyli mapy jak najdokładniejsze i jak najbardziej innowacyjne. Mieli przewagę nad kartografami rządowymi – wyjaśnia Garrett Dash Nelson, prezes i główny kurator Leventhal Map and Education Center przy Bibliotece Publicznej w Bostonie. – W latach trzydziestych najważniejsze prace pomiarowe i kartograficzne prowadzone przez rząd federalny USA były zorientowane głównie na własne terytorium kraju, w ramach takich programów jak U.S. Geological Survey czy Coast & Geodetic Survey – mówi. W efekcie agencje federalne, a także członkowie Towarzystwa, zwracali się po pomoc do „National Geographic”, gdy Stany Zjednoczone przystąpiły do wojny. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/12/2025-12-01-103727-How-WWI-got-Nat-Geo-into-the-map-business--National-Geographic--Sluzbowy--Mic-6834eb3.png" width="1296" height="857" alt="Pracownicy Działu Kartografii przy pracy. Stoją: Carol J. Cunningham, James M. Darley (z lewej) oraz Wellman Chamberlin." title="Pracownicy Działu Kartografii przy pracy. Stoją: Carol J. Cunningham, James M. Darley (z lewej) oraz Wellman Chamberlin." /> Krótko po zaskakującym ataku na Pearl Harbor urzędnicy Białego Domu poprosili Towarzystwo, by dostarczyło prezydentowi Rooseveltowi mapy, które pomogłyby mu zlokalizować różne odległe wyspy Pacyfiku – takie, których nie było na ich dotychczasowych mapach. Darley spełnił prośbę z entuzjazmem. Mniej więcej tydzień później Grosvenor podarował prezydentowi ręcznie wykonany kabinet map, zaprojektowany i zbudowany przez pracowników Towarzystwa. Wykonany z mahoniu, pomysłowy mebel mieścił wiele zrolowanych map, do których prezydent i jego doradcy mogli łatwo sięgać dzięki mechanizmowi przypominającemu roletę okienną. Co więcej, mapy były regularnie aktualizowane przez kartografów „Nat Geo”, którzy bez przerwy szukali nowych sposobów tworzenia map świata jak najdokładniejszych, najpełniejszych i jak najczytelniejszych. Towarzystwo National Geographic wkrótce przygotowało podobne szafy na mapy dla innych wojennych luminarzy, takich jak brytyjski premier Winston Churchill – był to podarunek zamówiony przez samego Roosevelta. Prezydencki kabinet map pomógł zainspirować powstanie prezydenckiego Map Roomu w Białym Domu, który stał się centrum nerwowym alianckiego wysiłku, by pokonać nazistowskie Niemcy, faszystowskie Włochy i Cesarstwo Japonii. Najbardziej wpływowa mapa wojny Choć Towarzystwo przygotowało w czasie wojny wiele map, najbardziej wpływowa okazała się „Germany and its Approaches” – mapa, która w szczegółowy sposób pokazywała cel alianckiego, bolesnego marszu w stronę serca nazistowskich Niemiec. Opublikowana zaledwie kilka tygodni po lądowaniu w Normandii, lipcowa mapa z 1944 roku pozwalała ludziom w domach śledzić ruchy aliantów z niespotykanym dotąd wglądem nie tylko w nazwy miejscowości, lecz także w przebieg kluczowych dróg wodnych, linii kolejowych i szos. Aby uniknąć zamieszania, kartografowie zamrozili granice państw w takim kształcie, w jakim były przed wybuchem wojny. – W połączeniu z nowymi technologiami, jak łączność radiowa, inżynieria lotnicza i wczesne komputery, rosnąca dokładność i dostępność informacji geograficznych pozwoliła Stanom Zjednoczonym projektować swoją siłę w skali globalnej – mówi Nelson. – Amerykanie zaczęli też oswajać się z geografią świata w kulturze popularnej i w edukacji, a także z pozycją Stanów Zjednoczonych na światowej scenie. Tymczasem „Germany and its Approaches” stała się ważnym narzędziem na polu walki. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/12/2025-12-01-104111-How-WWI-got-Nat-Geo-into-the-map-business--National-Geographic--Sluzbowy--Mic-ebfd7c1.png" width="1106" height="859" alt="Dwight Eisenhower wskazuje na mapę Niemiec w specjalnym stojaku. National Geographic tworzył takie szafy mapowe dla światowych przywódców." title="Dwight Eisenhower wskazuje na mapę Niemiec w specjalnym stojaku. National Geographic tworzył takie szafy mapowe dla światowych przywódców. / Fot. B. Anthony Stewart, National Geographic Image Collection" /> Korpus Inżynieryjny Armii Stanów Zjednoczonych rozwiesił 20 tys. powiększonych kopii mapy przy kluczowych skrzyżowaniach dróg, by pomóc kierowcom dostarczać na front niezbędne zaopatrzenie i pomoc medyczną. Mapę rozdano również brytyjskim i amerykańskim oficerom w terenie. Użyto jej nawet do planowania alianckiej okupacji Niemiec i rozstrzygnięć dotyczących losów ich sąsiadów – stała się szkicem, który wyznaczył ramy okresu powojennego, zimnej wojny i odbudowy Europy. Źródło: National Geographic
Ekspedycja National Geographic uchwyciła legendarną trzymetrową kałamarnicę. Pierwsze nagranie żywego osobnika
Naukowcy dokonali przełomowego odkrycia na wodach Oceanu Południowego. Po raz pierwszy zarejestrowali żywą kałamarnicę antarktyczną – Gonatus antarcticus. To wydarzenie może zmienić sposób, w jaki patrzymy na głębiny mórz.
Spis treści Nieplanowany manewr, który przyniósł wielkie odkrycie Co wiemy o Gonatus antarcticus? W trakcie ekspedycji badawczej na Oceanie Południowym, naukowcom udało się po raz pierwszy w historii zarejestrować żywego osobnika niezwykle rzadkiej kałamarnicy – Gonatus antarcticus. Nieplanowany manewr, który przyniósł wielkie odkrycie Dotychczas znano ją wyłącznie z martwych okazów złowionych w sieciach rybackich lub szczątków znajdowanych w żołądkach innych zwierząt morskich. Antarktyczna kałamarnica Gonatus antarcticus została nareszcie zauważona – i sfilmowana – żywa, w wodach Oceanu Południowego. Udało się to w grudniu 2023 roku podczas ekspedycji zorganizowanej przez National Geographic Society we współpracy ze Schmidt Ocean Institute. Statek badawczy R.V. Falkor (too) planował dotrzeć do głębokiego Basenu Powella w Morzu Weddella. Jednak niebezpieczne i szybko przemieszczające się kry lodowe uniemożliwiły realizację pierwotnych planów. Zmuszeni do zmiany lokalizacji, badacze wybrali miejsce na obrzeżu Basenu, nieświadomi, że właśnie tam dokonają przełomowego odkrycia. Podczas zanurzenia zdalnie sterowanego pojazdu SuBastian na głębokość 2100 metrów, naukowiec Manuel Novillo zauważył coś dziwnego w przekazie wideo. Po zbliżeniu pojazdu, zespół ujrzał niesamowity widok: trzymetrową kałamarnicę, która wypuściła zielonkawy atrament – prawdopodobnie przestraszona. Przez kilka minut naukowcy mogli obserwować ją w naturalnym środowisku, dokonując pomiarów laserowych i dokumentując jej zachowanie, zanim odpłynęła. View Ediplayer on the source website Co wiemy o Gonatus antarcticus? Nagranie przesłano do Kat Bolstad z Auckland University of Technology w Nowej Zelandii, specjalistki w dziedzinie głowonogów, która zidentyfikowała stworzenie jako Gonatus antarcticus. Kluczową cechą identyfikacyjną był duży hak na końcu jednej z długich macek – widoczny na nagraniu. Odkrycie to ma ogromne znaczenie naukowe. Naukowcy mogli zaobserwować unikatowe cechy fizyczne kałamarnicy oraz wysnuwać pierwsze wnioski na temat jej trybu życia. Jak sugeruje biolog Alex Hayward, imponujące haki na mackach służą najprawdopodobniej do chwytania ofiar podczas zasadzek. Nadal jednak niewiele wiadomo o codziennym funkcjonowaniu zwierzęcia – zapewne aktywnie poluje, ale i ma sposoby na unikanie drapieżników. Podobnie zachowują się młode osobniki kałamarnicy kolosalnej i kałamarnicy olbrzymiej. Na ciele zwierzęcia zauważono możliwe ślady ataku drapieżnika – zadrapania i rany w kształcie przyssawek. Choć nie można było określić płci kałamarnicy, rozmiary sugerują że mógł to być samiec. Każda ekspedycja w te rejony niesie potencjał odkryć nieznanych dotąd form życia. Jak podkreśla Kat Bolstad – głębia oceaniczna pozostaje ostatnią wielką granicą eksploracji na Ziemi. Źródło: National Geographic Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
136 lat temu powstało Towarzystwo National Geographic. Dziś liczy ponad 10 milionów członków
Towarzystwo National Geographic to największa na świecie instytucja naukowa i edukacyjna o charakterze non profit. Dziś kończy 136 lat. W naszym kraju od 1999 roku ukazuje się polska edycja magazynu „National Geographic".
W tym artykule: Kiedy powstało Towarzystwo National Geographic? Czym zajmuje się Towarzystwo National Geographic? Już od 136 lat Towarzystwo National Geographic z siedzibą w Waszyngtonie wspiera odkrycia naukowe, finansuje badaczy i wyprawy, które mają na celu lepsze zrozumienie świata – zarówno w czasie, jak i w przestrzeni. Nasza misja zaczęła się 13 stycznia 1888 roku, kiedy 33 wybitnych uczonych swoich czasów założyło organizację pozarządową. Jej zadaniem od początku miało być szerzenie wiedzy o świecie. Kiedy powstało Towarzystwo National Geographic? Towarzystwo National Geographic (National Geographic Society) powstało w 1888 roku w Waszyngtonie, przyjmując za cel misję szerzenia i upowszechniania wiedzy geograficznej. Między innymi poprzez wspieranie i promowanie odkryć oraz badań naukowych. Obecnie towarzystwo liczy około 10 milionów członków. Od 1999 roku Towarzystwo National Geographic wydaje w naszym kraju polską edycję magazynu „National Geographic". Pierwszym redaktorem naczelnym został Dariusz Raczko. Zastępowali go kolejno: Marcin Jamkowski, Martyna Wojciechowska i Agnieszka Franus, która od 2017 roku kieruje polskim zespołem redakcyjnym magazynu. Polski ślad w National Geographic Society Choć polska edycja National Geographic Magazine będzie obchodzić w tym roku „dopiero” 14 urodziny, to już wcześniej udało się nam – Polakom – zaistnieć na łamach tego wyjątkowego ... – Ciekawość świata, poznawanie go z różnych zaskakujących perspektyw, szacunek do różnorodności, natury, zachęcanie do większej dbałości o naszą planetę, nieustanny rozwój i zaspakajanie głodu wiedzy z każdej dziedziny od archeologii, medycyny po eksplorację kosmosu. A do tego zdjęcia, wykonane przez najlepszych fotografów świata, którzy nad jedynym tematem spędzają miesiące, a nawet lata. To wszystko sprawia, że magazyn „National Geographic Polska" jest tak wyjątkowy – opowiada Agnieszka Franus. – Do każdego artykułu podchodzimy z pasją i uważnością, aby przedstawić go w jak najbardziej obiektywnej i atrakcyjnej wizualnie formie. Towarzystwo National Geographic wspiera też naukowców i badania naukowe, związane z eksploracją i ochroną środowiska. Do tej pory przyznało ponad 12 tysięcy grantów badawczych. Pogłębiły one nasza wiedzę i pozwoliły nam lepiej zrozumieć świat. A także pomogły ocalić wiele ważnych gatunków i miejsc przed zniszczeniem – dodaje redaktor naczelna „National Geographic Polska". Czym zajmuje się Towarzystwo National Geographic? Towarzystwo jest wydawcą znanego na całym świecie czasopisma „w żółtych ramkach", czyli magazynu „National Geographic". W niektórych krajach, w tym w Polsce, ukazują się również inne magazyny z logotypem National Geographic. Szczególnie nad Wisłą dużą popularnością cieszy się pełne podróżniczych inspiracji czasopismo „National Geographic Traveler". Wszystkie nasze wydania znajdziesz na specjalnej podstronie tutaj. Publikacje Towarzystwa National Geographic mają ponad 40 milionów czytelników na całym świecie. Rzetelność publikowanych materiałów, bogactwo tematów oraz sposób ich prezentowania budują prestiż magazynu „National Geographic" i sprawiają, że profesjonaliści, uznają go za obiektywny autorytet i za najlepsze wydawnictwo w branży. W Chinach odkryto niezwykłą skamieniałość. To stworzenie z głową dinozaura i tułowiem ptaka Naukowcy znaleźli pełny szkielet praptaka sprzed 120 milionów lat. Zwierzę to ma cechy zarówno ptaków, jak i dinozaurów. Jak wyglądało? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-chinach-odkryto-niezwykla-skamienialosc-to-stworzenie-z-glowa-dinozaura-i-tulowiem-ptaka-fot-zhao-chuang-6cd53f0.jpg" width="495" height="700" alt="W Chinach odkryto niezwykłą skamieniałość. To stworzenie z głową dinozaura i tułowiem ptaka (fot. ZHAO Chuang)" title="W Chinach odkryto niezwykłą skamieniałość. To stworzenie z głową dinozaura i tułowiem ptaka (fot. ZHAO Chuang)" /> Podobną popularnością i doskonałą opinią cieszą się filmy dokumentalne z logotypem National Geographic. Towarzystwo National Geographic nazywane bywa „oknem na świat". Magazyny przybliżają czytelnikom nieznane zakątki świata i pozwalają poznać obyczaje ludzi z najdalszych części globu. Temu samemu służą wydawnictwa książkowe, w których wiedza naukowa, świadomość ekologiczna i ponad sto lat poszukiwań badawczych łączą się w fascynującą całość. W Polsce źródłem wiadomości ze świata kosmosu, archeologii, nauki i przyrody jest również serwis National-Geographic.pl. Na naszej stronie regularnie publikujemy rzetelne informacje o nieustannie zmieniającym się świecie. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Zmiany na mapie świata. Poznajcie Ocean Południowy
Ocean Południowy dołącza do Pacyfiku, Atlantyku, Oceanu Indyjskiego i Oceanu Arktycznego. Towarzystwo geograficzne National Geographic Society uwzględni nową nazwę akwenów otaczających Antarktydę na przyszłych mapach.
W tym artykule: Piąty ocean na świecie. Gdzie jest Ocean Południowy? Ocean Południowy. Jakie są granice nowego oceanu? Ten, kto powiedział, że już wszystko zostało odkryte, jest w błędzie. Przekonujemy się o tym każdego dnia. Ostatnimi czasy to badacze kosmosu mogli chwalić się przełomowymi dokonaniami, które zmieniały nasze postrzegania wszechświata. Tym razem przyszedł czas, żeby zaktualizować swoją wiedzę z zakresu geografii. Mowa o oceanach. Uwaga: mamy ich na świecie nie cztery, a pięć. Piąty ocean na świecie. Gdzie jest Ocean Południowy? Towarzystwo geograficzne National Geographic Society tworzy mapy od 1915 r. Do niedawna zrzeszeni kartografowie wyróżniali cztery oceany: Atlantycki, Spokojny, Indyjski i Arktyczny. Z okazji tegorocznego Światowego Dnia Oceanów do ich grona dołączył Ocean Południowy – tworzą go akweny otaczające Antarktydę. – „Ocean Południowy od dawna jest uznawany przez naukowców, ale ponieważ nigdy nie było porozumienia na arenie międzynarodowej, nie uznawaliśmy go oficjalnie” – mówi Alex Tait, geograf z National Geographic Society. Jak dodaje, zmiana jest zgodna z inicjatywą Towarzystwa. National Geographic Society ma na celu ochronę oceanów, skupiając przy tym świadomość publiczną na wodach, które potrzebują szczególnej uwagi. Geografowie od lat zastanawiali się, czy akweny wokół Antarktydy mają wystarczająco dużo unikalnych cech, by zasługiwały na swoją własną nazwę, czy też były po prostu zimnymi, południowymi przedłużeniami Pacyfiku, Atlantyku i Oceanu Indyjskiego. Renowacja Akropolu podzieliła Greków. „Bezpowrotnie zniszczony” Akropol tylko dla wybranych? Do niedawna na wzgórze bogów wejść mogli tylko piesi turyści. Teraz nowa trasa pozwala na dojazd również osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Ocean Południowy. Jakie są granice nowego oceanu? W odróżnieniu od innych oceanów na świecie, granice Oceanu Spokojnego wytyczają nie kontynenty, a prąd morski, a konkretnie Antarktyczny Prąd Okołobiegunowy (ACC), który liczy sobie 34 miliony lat. Powstał, kiedy Antarktyda oddzieliła się od Ameryki Południowej, pozwalając tym samym na swobodny przepływ wody. ACC płynie z zachodu na wschód wokół Antarktydy na szerokości geograficznej 60°S – linii, która jest obecnie określana jako północna granica Oceanu Południowego. Wody Antarktycznego Prądu Okołobiegunowego są chłodniejsze i nieco mniej słone niż wody oceaniczne na północy. Naukowcy badają obecnie, w jaki sposób zmiany klimatu wywołane przez człowieka zmieniają Ocean Południowy. Jak ustalono, woda oceaniczna przepływająca przez ACC ociepla się, ale nie jest jasne, jak bardzo wpływa to na Antarktydę.
Przewodnik po najpiękniejszych wyspach Morza Śródziemnego Kiedy myślę o Morzu Śródziemnym, widzę skaliste klify, piękne piaszczyste plaże i głęboki błękit wody omywającej setki wysp. Każda z nich może poszczycić się wspaniałą historią często sięgającą czasów prehistorycznych, przepyszną kuchnią i wyjątkową atmosferą, która sprzyja długowieczności. Bo mieszkańcy tego regionu jak nikt inny poznali jej sekret, a tkwi on w zdrowej diecie, niespiesznym trybie życia, głębokich relacjach rodzinnych i łagodnym klimacie. Morze Śródziemne rozdziela trzy kontynenty: Europę, Azję i Afrykę, dlatego krzyżowały się tu szlaki handlowe i wpływy z różnych stron świata, co widać chociażby w architekturze, kulturze i tradycjach. Dla nas wyspy Morza Śródziemnego to jeden z ulubionych kierunków wakacyjnych wyjazdów, stąd nasz pomysł, aby poświęcić im to wydanie specjalne Travelera. Jest ich tak dużo, że nie bylibyśmy w stanie opisać wszystkich, dlatego skupiliśmy się na tych naszym zdaniem najatrakcyjniejszych. Są więc: Sycylia, Sardynia, Cypr, Ibiza, Korsyka, Kreta, Malta, Dżerba, Santoryn i wiele, wiele innych. Można tam snorklować, nurkować, pływać jachtem, promem lub statkiem wycieczkowym, plażować, jeść i zwiedzać, uprawiać trekking, a nawet spotkać gwiazdy światowego kina. Każda wyspa gwarantuje idealną pogodę, relaks i moc atrakcji. Trzeba tylko zdecydować, którą wybrać. Agnieszka Franus redaktor naczelna TEMAT GŁÓWNY | MORZE ŚRÓDZIEMNE: 25 POMYSŁÓW NA WAKACJE IBIZA. Wyspa niekończących się imprez. WYSPY JOŃSKIE. Rejs jak z bajki. KORSYKA. Na najtrudniejszym szlaku Europy. SANTORYN. Recepta na szczęście. SYCYLIA. Wyspa marzycieli. CYPR. Od morza do gór. SKOPELOS. Wielkie greckie wesele. MALTA. Spotkanie z gwiazdami. SARDYNIA. Europejskie Malediwy. DŻERBA. Zachwyca bielą piasku i turkusem wody. PAFOS. Cypryjskie specjały na talerzu. WYSPY EGEJSKIE. Jachtem od wyspy do wyspy. CHANIA. Najpiękniejsze miasto Krety. RODOS i KOS. Nie tylko dla surferów. SARDYNIA. Jak dożyć stu lat. PALERMO. Kulinarna stolica Sycylii. KEFALINIA. Poznaj grecką gościnność. KRETA. Poza utartym szlakiem. CHORWACJA. Podwodne piękno. MAJORKA. Góry, morze i świetne jedzenie. KORSYKA. Motorem przez kręte drogi. MALTA. Miks wyznań, kultur i stylów życia. KRETA. W rodzinie siła. LARNAKA. Boska kąpiel kochanków. CYKLADY. Otwórz nowy rozdział w życiu. Numer dostępny w sprzedaży od 28 lutego. Zapraszamy do kultowy.pl >>
Alexander Graham Bell obejmuje stanowisko prezydenta Towarzystwa National Geographic
Po śmierci Hubbarda w 1897 r. jego zięć Alexander Graham Bell został wybranym drugim prezesem Towarzystwa.
Towarzystwo National Geographic zostało założone w Waszyngtonie D.C. 13 stycznia 1888 roku przez grupę czołowych naukowców i intelektualistów, którzy zebrali się, by rozważyć „potrzebę utworzenia towarzystwa działającego na rzecz rozwoju i upowszechniania wiedzy geograficznej”. Prezesem powołanego wówczas ciała został prawnik i finansista Gardiner Greene Hubbard.
Towarzystwo National Geographic: 125 LAT
Towarzystwo National Geographic zostało założone w Waszyngtonie D.C. 13 stycznia 1888 roku przez grupę czołowych naukowców i intelektualistów, którzy zebrali się, by rozważyć „potrzebę utworzenia towarzystwa działającego na rzecz rozwoju i upowszechniania wiedzy geograficznej”. Prezesem powołanego wówczas ciała został prawnik i finansista Gardiner Greene Hubbard
W październiku 1888 r. ukazał się pierwszy numer magazynu National Geographic. Miał formę skromnej broszury w okładce w kolorze terakoty, a jego treść stanowiło sprawozdanie naukowe z dziedziny geologii pt. „The Classification of Geographic Forms by Genesis”. Dwa lata później Towarzystwo zasponsorowało swoją pierwszą wyprawę, której celem była eksploracja i badanie Góry Św. Eliasza na Alasce. Po śmierci Hubbarda w 1897 r. jego zięć Alexander Graham Bell został wybranym drugim prezesem Towarzystwa. I on właśnie w 1903 r. zatrudnił 23-letniego Gilberta Hoveya Grosvenora jako pierwszego pełnoetatowego redaktora magazynu National Geographic. Grosvenor piastował to stanowisko przez kolejnych 51 lat. Pod jego kierownictwem nakład magazynu wzrósł z tysiąca do kilku milionów egzemplarzy, m.in. dzięki zastąpieniu krótkich technicznych tekstów dłuższymi artykułami na bardziej ogólne tematy, ilustrowanymi ciekawymi zdjęciami i grafiką. Wykorzystując możliwości fotografii, Grosvenor wypełnił strony magazynu cudami świata: egipskimi grobowcami, chińskimi kanałami, Górami Skalistymi. Wkrótce po wynalezieniu techniki fotografii barwnej Grosvenor, na długo przed innymi magazynami, zaczął publikować na łamach National Geographic kolorowe zdjęcia. Pierwszym zdjęciem w naturalnych barwach, które ukazało się w magazynie, był autochrom opublikowany w lipcu 1914 r. Ponadto jako pierwszy zamieścił kolorowe zdjęcia podwodne oraz lotnicze. Wzrost przychodów ze sprzedaży pisma oznaczało więcej środków na finansowanie badań i odkryć. Wśród najważniejszych ekspedycji sponsorowanych przez Towarzystwo we wczesnym etapie jego działalności była wyprawa Roberta Peary'ego na biegun północny w 1909 r., wyprawy Hirama Binghama do Machu Picchu w latach 1912 –1915 w celu odnalezienia zaginionego miasta Inków w Andach, oraz pionierski lot Richarda Byrda nad biegunem południowym w 1929 r. National Geographic odegrał ważną rolę podczas obu wojen światowych. W sierpniu 1914 r. w magazynie opublikowano aktualną mapę Bałkanów i Europy Środkowej, która pozwoliła czytelnikom śledzić przesunięcia frontów podczas I wojny światowej. Podczas II wojny światowej Towarzystwo udostępnia swoje zasoby fotografii, map oraz danych kartograficznych prezydentowi Rooseveltowi oraz armii Stanów Zjednoczonych w celu wsparcia działań wojennych. W latach 20. i 30. XX w. czytelnicy National Geographic z kart magazynu jako pierwsi dowiadywali się o przełomowych wyprawach. Zawodowi autorzy i fotografowie zostali odkrywcami i wykonywali zadania zlecone przez Towarzystwo, niekiedy spędzając nawet dwa lata na misjach w różnych zakątkach świata. Dwaj z najsłynniejszych przedstawicieli nowego zawodu fotoreportera to Maynard Owen Williams, pierwszy zagraniczny korespondent Towarzystwa, który dokumentował m.in. otwarcie grobowca Tutanchamona, oraz Luis Marden, który odnalazł wrak statku HMS Bounty. W latach 30. XX w. wynaleziono aparat małoobrazkowy na film 35 mm oraz klisze Kodachrome, co zrewolucjonizowało magazyn, pozwalając fotoreporterom na robienie zdjęć małymi aparatami bez konieczności używania statywu. Po raz pierwszy pojawiła się możliwość wykonywania zdjęć obiektów w ruchu. Syn Gilberta Grosvenora Melville Bell Grosvenor piastował stanowisko redaktora magazynu National Geographic od 1957 do 1967 roku. Podczas jego kadencji opublikowano pierwszy w pełni kolorowy numer magazynu. W tym czasie National Geographic zaczęło wspierać badania prowadzone nie tylko na lądzie, ale też w kosmosie i w oceanach. Rodzina Leakey'ów oraz Jane Goodall rozpoczęli wieloletnią współpracę z National Geographic. W ramach ekspedycji finansowanej przez Towarzystwo National Geographic w 1963 roku pierwsi Amerykanie weszli na szczyt Mount Everest. Dwa lata później – we wrześniu 1965 roku – zadebiutowała telewizja National Geographic z programem „Amerykanie na Evereście”, którego emisja miała miejsce w kanale CBS. W 1963 r. stanowisko redaktora magazynu National Geographic objął syn Melville’a Grosvenora Gilbert Melville Grosvenor, przedstawiciel trzeciego pokolenia rodziny Grosvenorów. Sprawował tę funkcję do 1980 r., kiedy to został wybrany prezesem Towarzystwa. Kierował nim aż do 1996 r., kiedy mianowano go prezesem Rady Naukowej. Pod jego przewodnictwem powstał magazyn dla dzieci National Geographic World (obecnie National Geographic Kids) oraz magazyn podróżniczy National Geographic Traveler. Z jego inicjatywy stworzono również Program Edukacji Geograficznej w celu poprawy poziomu nauczania geografii w szkołach. Jednym z działań prowadzonych w ramach tego programu jest konkurs wiedzy geograficznej „National Geographic Bee”, którego pierwsza edycja odbyła się w 1989 r., a który w przyszłym roku obchodzić będzie 25-lecie istnienia. W 1995 r. w Japonii ruszyła pierwsza edycja lokalna magazynu National Geographic. Obecnie magazyn wydawany jest już w 37 krajach – w formie papierowej i elektronicznej czyta go 60 mln ludzi na świecie. Od pierwszej wyprawy na Górę Św. Eliasza zorganizowanej w 1890 r., wyprawy, badania naukowe i ochrona przyrody to najważniejsze filary działania Towarzystwa National Geographic. Do chwili obecnej Towarzystwo sfinansowało ono ponad 10 tys. grantów. Odkąd badacz polarny Will Steger został odkrywcą-rezydentem Towarzystwa w 1996 r., program wspierający badaczy z różnych dziedzin rozrósł się o koleje działy i dzisiaj w ramach Explorers Program Towarzystwo wspiera odkrywców-rezydentów, stypendystów, wschodzących odkrywców i młodych odkrywców. We wrześniu 1997 r. Towarzystwo National Geographic wchodzi na rynek telewizji kablowej w Wielkiej Brytanii, Skandynawii i Australii. Do 2012 r. kanały z rodziny National Geographic Channels docierają do 440 mln odbiorców w 171 krajach w 38 językach. Dzisiaj po 125 latach działalności Towarzystwo to jedna z największych naukowych i edukacyjnych organizacji typu non-profit na świecie, która co miesiąc dociera do prawie pół miliarda czytelników i widzów. Realizuje swoją misję, jaką jest inspirowanie ludzi do dbania o nasza planetę, dokumentowanie odkryć i przekraczanie kolejnych granic, za pośrednictwem wielu mediów. Są to magazyny, programy telewizyjne, muzyka, radio, książki i płyty DVD, mapy, wydarzenia, media interaktywne, podróże, programy edukacyjne oraz produkty sygnowane znakiem żółtej ramki.
Polski ślad w National Geographic Society
Choć polska edycja National Geographic Magazine będzie obchodzić w tym roku „dopiero” 14 urodziny, to już wcześniej udało się nam – Polakom – zaistnieć na łamach tego wyjątkowego pisma
Gdy w 1888 roku grupa pasjonatów zakładała w Waszyngtonie Towarzystwo National Geographic, Polski nie było na mapie świata od prawie stu lat. Kolejne 20 musieliśmy zaczekać na to, by ponownie się na niej pojawić. Nieco wcześniej, bo w styczniu 1915 roku, w wydawanym przez Towarzystwo NG magazynie ukazał się pierwszy artykuł o naszym kraju. To zapoczątkowało trwającą do dziś obecność Polski w National Geographic, którą tylko wzmocniło pojawienie się polskiej edycji magazynu, wydawanej od 1999 roku – w cztery lata po pojawieniu się na rynku pierwszej nieanglojęzycznej wersji edycji magazynu w Japonii. Ten pierwszy reportaż, zatytułowany po prostu „Podzielona Polska” opisywał codzienne życie narodu pozbawionego własnego państwa, podzielonego od ponad wieku między trzech sąsiadów, a jednak kultywującego własną odmienność, tradycje i obyczaje. Zilustrowany kilkoma fotografiami wykonanymi w drugiej połowie 1914 roku we wszystkich trzech zaborach, reportaż był częścią większego cyklu poświęconego pogrążonej w I Wojnie Światowej Europie. Na kolejny okładkowy tekst o Polsce musieliśmy poczekać aż niemal ćwierć wieku. Tuż przed wybuchem kolejnej wielkiej wojny, która na zawsze zmieniła obraz kraju i świata, reporterzy National Geographic Magazine wybrali się na rowerową wyprawę po Polsce, opisując jej turystyczne walory: bogatą historię, piękno natury i sławną na cały świat gościnność gospodarzy. Ten materiał ukazał się w czerwcu 1939 roku, kiedy napięta sytuacja na kontynencie zdradzała nieuchronnie zbliżający się konflikt. Tuż po jego wybuchu, w listopadzie 1939 roku na okładce pojawił się tekst o historycznym Gdańsku – ostatnim z miast-państw. Reportaż, przygotowany jeszcze przed wojną, opisywał skomplikowaną sytuację miasta: jego jedyny w swoim rodzaju status polityczny, zróżnicowaną etnicznie społeczność, a przede wszystkim jego bogatą historię jako jednego z głównych haenzatyckich miast średniowiecznej Europy. Dwa lata później, w okładkowym tekście listopadowego numeru magazynu z 1941 roku redaktorzy „NG” skupili się na polskich przodkach mieszkańców stanu Nowy Jork. Polska diaspora, silnie rozwinięta już w czasach zaborów, rozrosła się znacząco po wojnie. Obecnie w całych Stanach Zjednoczonych mieszka około 10 milionów Amerykanów polskiego pochodzenia i emigrantów z Polski. To trzecia, po Niemcach i Irlandczykach, mniejszość etniczna pochodzenia europejskiego. Lata 50-te to czas intensywnej odbudowy Polski z dramatycznych zniszczeń powstałych w wyniku działań wojennych. Niesprzyjające warunki polityczne sprawiły, że Polska na niemal całą dekadę zniknęła z łamów National Geographic Magazine. Dopiero po odwilży Października ’56 pojawiła się szansa na opublikowanie materiału zza Żelaznej Kurtyny. Wtedy też pojawiło się specjalne wydanie poświęcone w całości Polsce. Kolekcjonerskie wydanie zawierało nie tylko reportaże o aktualnej sytuacji w Polsce, ale także historyczny rys kraju. Ilustrowały je wyjątkowe fotografie. Obecnie wydanie to należy do wyjątkowo rzadkich i niezwykle trudno dostępnych. Rok 1981 magazyn National Geographic zainaugurował niezwykłym reportażem o „Dumnych Góralach”, zilustrowanym pięknymi fotografiami mieszkańców Tatr. Rok później, w kwietniu 1982 roku, na okładce pojawił się polski górnik w odświętnym barbórkowym stroju. Okładkowy materiał, będący częścią specjalnego dodatku poświęconego Polsce, zatytułowano „Twarz i los Polski”. Redakcja magazynu chciała w ten sposób wyrazić swoje zaniepokojenie trudną sytuacją kraju, w którym kilka miesięcy wcześniej wprowadzono stan wojenny. W 1988 roku Towarzystwo świętowało setne urodziny i choć w jubileuszowym wydaniu magazynu nie ma bezpośredniej wzmianki o Polsce, nie mogło się obyć bez polskiego akcentu – specjalnie z tej wyjątkowej okazji wybitny fotograf Tomasz Tomaszewski i jego partnerka, dziennikarka Małgorzata Niezabitowska, wyruszyli w kilkumiesięczną podróż po Stanach Zjednoczonych, dokumentując życie mieszkańców kraju. W tym roku, z okazji 125-lecia Towarzystwa, redakcja magazynu poprosiła parę o powtórzenie tej niezwykłej podróży. Jakie są spostrzeżenia Niezabitowskiej i Tomaszewskiego po ćwierćwieczu? Czy USA zmieniły się diametralnie? A może zmienili się ich mieszkańcy? O tym wszystkim można przeczytać (i obejrzeć!) w styczniowym numerze National Geographic Polska! W nowe tysiąclecie Polacy weszli z własną wersją językową magazynu. Przez niemal 14 lat istnienia pisma, w National Geographic Polska ukazało się ponad tysiąc reportaży, wywiadów i artykułów. Opublikowaliśmy kilka tysięcy wyjątkowych fotografii, a użytkownicy naszej strony internetowej podzielili się z nami ponad trzystoma tysiącami (!) zdjęć swojego autorstwa. Zapoczątkowany przez National Geographic Polska Wielki Konkurs Fotograficzny zyskał uznanie Towarzystwa, stał się także jedną z najbardziej prestiżowych imprez fotograficznych w kraju, a wielu jego laureatów dzięki zdobytemu wyróżnieniu rozpoczęło profesjonalną karierę. Redakcja przyznała także jeden z pierwszych w Polsce grantów na badania naukowe. National Geographic pozostaje synonimem najwyższej klasy dziennikarstwa, a słynna żółta ramka to symbol profesjonalizmu i wiedzy.
NATIONAL GEOGRAPHIC uruchamia GLOBAL EXPLORATION FUND
Towarzystwo National Geographic pragnie ogłosić start Global Exploration Fund (Globalnego Funduszu Badawczego), najnowszej inicjatywy ukierunkowanej na finansowanie badań naukowych, przedsięwzięć podejmowanych w celu ochrony przyrody oraz wypraw za pośrednictwem ośrodków rozlokowanych na całym świecie.
Przy wsparciu Szwedzkiej Loterii Pocztowej, Towarzystwo National Geographic utworzyło pierwszy regionalny fundusz badawczy oraz rozpoczęło współpracę ze Szwecją, w ramach których planowane jest udzielanie wsparcia finansowego naukowcom i odkrywcom z regionu północnej Europy prowadzących działania ukierunkowane na poszukiwanie rozwiązań wspomagających ochronę i rozwój naszej planety. – Niektórzy sądzą, że złotą erę wypraw geograficznych mamy już za sobą. Ja uważam, że jest zupełnie odwrotnie – jestem przekonany o tym, że stoimy właśnie u progu najlepszego okresu w dziejach eksploracji świata, mówi Terry Garcia, wiceprezes programów misyjnych National Geographic Mission Programs. – Wciąż pozostało tak wiele do poznania i odkrycia na naszej planecie, dodaje. Fundusz grantowy Global Exploration Fund wzorowany jest na programie finansowania badań terenowych, wypraw i działań na rzecz ochrony środowiska prowadzonym od ponad wieku przez Towarzystwo National Geographic, w ramach którego badacze i naukowcy otrzymują granty celowe na sfinansowanie prac badawczych. Hiram Bingham/ National Geographic Stock Rada naukowa złożona z czołowych naukowców z różnych dziedzin pochodzących z państw regionu oceni zgłoszone projekty i wyłoni zwycięzców, którzy otrzymają dofinansowanie badań. Do zgłaszania projektów badawczych uprawnieni są mieszkańcy następujących 14 państw: Belgii, Danii, Estonii, Finlandii, Niemiec, Islandii, Irlandii, Litwy, Łotwy, Królestwa Niderlandów, Norwegii, Polski, Szwecji oraz Wielkiej Brytanii. – Podstawową misją Loterii Pocztowej jest zbieranie funduszy na wsparcie działań organizacji pozarządowych oraz szerzenie wiedzy o ich działalności, powiedział Niclas Kjellström-Matseke, Prezes Szwedzkiej Loterii Pocztowej. – Wsparcie finansowe funduszu Global Exploration Fund to idealne dopełnienie naszej misji. Sztokholmskim oddziałem National Geographic’s Stockholm kierować będzie nowo mianowany Dyrektor Wykonawczy Stefan Nerpin. Zespół pracujący w Sztokholmie będzie pełnił rolę podstawowego punktu kontaktowego dla potencjalnych grantobiorców, potencjalnych fundatorów oraz dla osób zainteresowanych zakresem i zasadami działania projektu. Bates Littlehales/National Geographic Stock – Ogromnie się cieszę, że będzie mi dane być częścią tak ważnego przedsięwzięcia i mam nadzieję, że nowy oddział National Geographic w Szwecji stanie się ważnym ośrodkiem udzielającym wsparcie finansowe naukowcom i odkrywcom z regionu północnej Europy, powiedział Nerpin. – Naszym celem jest również znalezienie dodatkowych źródeł dochodu, który pozwoliłby na rozszerzenie zakresu projektu i wsparcie jeszcze większej liczby badaczy. Od 1890 roku Towarzystwo National Geographic ufundowało granty na badania w każdym zakątku ziemi – wypełniając tym samym luki w ludzkiej wiedzy, nierzadko w niezwykle widowiskowy sposób. Pod koniec 2011 roku, całkowita liczba udzielonych grantów wynosi 10 tysięcy i opiewa na łączną kwotę 153 mln dolarów amerykańskich. Badania terenowe, wyprawy geograficzne oraz działania na rzecz ochrony przyrody to podstawowe dziedziny, w których przyznawane są granty National Geographic. Dofinansowanie udzielane jest przede wszystkim w następujących dziedzinach nauki: antropologia, biologia, geologia, geografia, oceanografia oraz paleontologia. Dzięki grantom naukowym National Geographic dokonano wielu odkryć, które rzucają nowe światło na różnorodność i bogactwo naszej planety i pomagają nam ją chronić. Wyniki badań terenowych prezentowane są opinii publicznej za pośrednictwem wielorakich mediów sygnowanych logo National Geographic, w tym magazynów, programów telewizyjnych, materiałach dostępnych w Internecie oraz podczas specjalnych wydarzeń, wystaw i w ramach platform edukacyjnych. Melville B. Grosvenor/National Geographic Stock Wśród byłych i obecnych beneficjentów programu grantowego znajdują się takie sławy jak odkrywca bieguna północnego Robert Peary, odkrywca zaginionego miasta Inków Machu Picchu Hiram Bingham, antropolodzy Louis i Mary Leakeyowie, prymatolog Jane Goodall, badacz głębin morskich i odkrywca zatopionego wraku Titanica Robert Ballard, antropolog Wade Davis, biolog morski Sylvia Earle, archeolog wysokogórski Johan Reinhard oraz paleontolog Paul Sereno. Dodatkowe informacje w języku angielskim o funduszu Global Exploration Fund oraz zasadach zgłaszania wniosków można uzyskać pod adresem: www.nationalgeographic.com/gef/northerneurope/. O Towarzystwie National Geographic Towarzystwo National Geographic jest jedną z największych na świecie naukowych i edukacyjnych organizacji non-profit. Założone w 1888 r. aby „zwiększać i propagować wiedzę geograficzną” Towarzystwo inspiruje do ochrony naszej planety. Co miesiąc dociera z informacjami do ponad 400 milionów osób na całym świecie poprzez swój oficjalny magazyn National Geographic oraz inne publikacje, kanał telewizyjny National Geographic, filmy dokumentalne, muzykę, radio, książki, wydawnictwa DVD, mapy, wystawy, wydarzenia specjalne, programy dla szkół, media interaktywne oraz produkty promocyjne. National Geographic ufundował ponad 10 tys. projektów badawczych, wypraw geograficznych oraz przedsięwzięć mających na celu ochronę przyrody oraz prowadzi program edukacyjny promujący wiedzę geograficzną.
Interaktywna mapa Polski – OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA
Interaktywna mapa Polski powstała w wyniku konkursu dla młodzieży szkolnej pt.: „Moje miejsce na Ziemi” organizowanego przez Wydawnictwo Nowa Era i National Geographic.
Obecnie powstaje coraz więcej ekskluzywnych hoteli, które zawierają niezliczone atrakcje, dzięki którym pobyt na wakacjach ogranicza się do spędzania czasu w jednym budynku, a tworzenie chociażby sztucznych wysp sprawia, że natura odgrywa coraz mniejszą rolę w naszym życiu. Rodzice z braku czasu i wiecznego zabiegania zapewniają swoim dzieciom pełny pakiet „kablówki” oraz nieograniczony dostęp do Internetu, rezygnując z zainteresowania dzieci otaczającym światem i jego historią. Oczywiście nie dzieje się tak w każdym polskim domu, niemniej zjawisko to jest coraz bardziej odczuwalne. Niewiele rodzin wybiera dziś na miejsce swojego wypoczynku polskie gospodarstwa agroturystyczne usytuowane w małych i cichych miejscowościach wiejskich, czy decyduje się na spędzenie kilku dni na biwaku w malowniczych terenach mazurskich. Można by przytaczać wiele przykładów na to, jak świat staje się coraz bardziej nowoczesny kosztem tradycji, tego co naturalne i piękne, co niegdyś odgrywało ważną rolę w życiu człowieka. Nie tylko obcowanie z naturą jest spychane na dalszy plan. Podobny los spotyka unikalne kultury takie jak np. żydowską czy romską, które jeśli nie zupełnie zapomniane, są odbierane jako coś dziwnego, mało atrakcyjnego. Kto obecnie zamieni wyjście do klubu czy kina na koncert muzyki żydowskiej? Przesyt nowoczesnością wpływa także na zanikanie staropolskich obyczajów, takich jak np.: pieczenie chleba w domach, ręczne wykonywanie ozdób na choinkę, czy chociażby wspólne posiłki, które spajają więzi rodzinne i nie tylko. Jest to także podróż do naszych przodków, uszanowanie tego co nam po sobie pozostawili, dotykanie polskości, którą nosimy w sobie, a o której coraz częściej zapominamy i pędzimy ślepo w kierunku zachodnich obyczajów. Na szczęście są osoby i projekty, które chcą to zmieniać. Dzięki takim akcjom jak konkurs "Moje Miejsce na Ziemi" wiele ciekawych, a zapomnianych pereł może zostać ocalonych. Przy wielu z nas odkryje nowe, często nieznane dotąd miejsca, kultury, obyczaje. Już od trzech lat Wydawnictwo Nowa Era wraz z National Geographic organizuje konkurs "Moje Miejsce na Ziemi". Tematem przewodnim III edycji Konkursu była misja Towarzystwa National Geographic – To care about the only Planet we have, czyli jak ocalić od zapomnienia to, co najcenniejsze w „naszym miejscu na Ziemi”, a hasłem edycji było „preservation” (ochrona). Nowa Era zaprosiła nauczycieli języka angielskiego oraz uczniów szkół gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych do stworzenia w języku angielskim prac, które pokażą „ich miejsce na Ziemi” w kontekście rzeczy i zjawisk zagrożonych wyginięciem lub tych, które już wyginęły, ale warto je ocalić od zapomnienia. Prace mogły być nadsyłane aż w trzech kategoriach: broszura, prezentacja multimedialna i film wideo. Spośród 620 nadesłanych prac, jury w składzie: Martyna Wojciechowska, redaktor naczelna magazynu National Geographic Polska, Arkadiusz Tkacz – autor podręcznika English Explorer, Marcin Wojtyński – Dyrektor Wydawniczy Działu Języków Obcych wydawnictwa Nowa Era oraz Wojciech Urbanek – dyrektor artystyczny wydawnictwa Nowa Era, przyznało 23 wyróżnienia oraz 3 nagrody Grand Prix (po jednej w każdej z kategorii). Nagrodę Grand Prix otrzymał film o fabryce cegieł w woj. lubelskim, broszura o śląskiej wytwórni kapeluszy Polkap oraz prezentacja multimedialna o tajemniczej dzielnicy Torunia, Bydgoskim Przedmieściu. OPIS ZWYCIĘSKICH PRAC: GRAND PRIX W KATEGORII FILM „Lady In Red” z Publicznego Gimnazjum im. Jana Pawła II ze Stróży w woj. lubelskim, autorstwa grupy konkursowej w składzie: Natalia Strawa, Izabela Szaja, Paweł Goch, Emil Matniej i Amanda Lipińska pod przewodnictwem Pani Kamili Berdys. Film opowiada o fabryce cegieł z woj. lubelskiego. To historia, która przyciąga uwagę, zaciekawia i zachwyca prostotą, fachowym montażem i spojrzeniem na świat wokół nas. Cegła – niewielki czerwony sześcian, bez którego jeszcze nie tak dawno nikt nie wyobrażał sobie stawiania domów, a którego stopniowo coraz mniej w otoczeniu. W filmie jest też ukryty aspekt ekologiczny – ukazanie cegły, jako naturalnego surowca wypieranego przez inne, bardziej nowoczesne , lecz jednocześnie bardziej syntetyczne budulce. „Lady in Red” to film z poczuciem humoru, zrobiony z pełnym profesjonalizmem. Można go w całości obejrzeć na View oEmbed on the source website GRAND PRIX W KATEGORII BROSZURA „Hat Factory” z Gimnazjum nr 2 ze Skoczowa w woj. śląskim. Grupa konkursowa w składzie: Magdalena Maślisz, Krystyna Papkala, Magdalena Haratyk, Klaudia Cywka, Kamila Fryda pod przewodnictwem Pani Katarzyny Staszczyszyn-Koziny opowiedziała historię skoczowskiej fabryki kapeluszy Polkap. W dobie wszechobecnych czapek bejsbolowych, ręczne wytwarzanie kapeluszy może się wydawać zbędną ekstrawagancją. Jednak ta niezwykle oryginalna w formie i treści praca przekonuje, że kapelusznictwo to fascynująca historia i rękodzieło, które jest sztuką. Broszurę została zamieszczona tutaj GRAND PRIX W KATEGORII PREZENTACJA MULTIMEDIALNA „Once Upon a Time in Toruń” z ZS UMK Gimnazjum i Liceum Akademickiego z Torunia. Grupa konkursowa w składzie: Bogusz Olszewski, Paulina Graczyk, Dominika Miszewska, Marta Majewska pod przewodnictwem Pani Moniki Zalewskiej przenieśli widzów do całkiem innego, wręcz baśniowego świata. Autorzy projektu wybrali się na szczególny spacer w bardzo wyjątkowe miejsce – Bydgoskie Przedmieście. Ta dzielnica Torunia, zdawałoby się zaniedbana i opuszczona, okazała się magicznym, pełnym nietuzinkowych budynków i uroczych zaułków obszarem, który wręcz hipnotyzuje swoim magnetyzmem. Pracę można podziwiać tutaj
Rusza 6. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego!
Redakcja magazynu National Geographic Polska po raz szósty zaprasza do udziału w Wielkim Konkursie Fotograficznym. Zgłoszenia można nadsyłać drogą elektroniczną, za pośrednictwem serwisu Lumisfera od 1 czerwca do 31 sierpnia. Partnerem konkursu jest firma Panasonic.
Wszystkich miłośników fotografii zapraszamy na PANEL DYSKUSYJNY, który odbędzie się o godz. 18.00 dnia 8 czerwca 2010 r. w Empiku Junior (ul. Marszałkowska 116/122, Warszawa). Uczestniczyć w nim będą wybrani członkowie jury, którzy udzielą wskazówek dotyczących fotografowania oraz podzielą się z Państwem swym doświadczeniem. Uczestnicy Konkursu mogą zgłaszać zdjęcia w następujących kategoriach: Kategorie National Geographic Polska: KRAJOBRAZ, LUDZIE, ZWIERZĘTA, FOTOREPORTAŻ; Kategoria Panasonic: PEJZAŻ POLSKI. W każdej kategorii uczestnicy mogą zgłosić maksymalnie 5 zdjęć. Z wyjątkiem kategorii FOTOREPORTAŻ, do której można zgłosić od 3 do 6 fotografii. Łączna liczba przesłanych zdjęć nie może przekroczyć 20 sztuk. Do kategorii PEJZAŻ POLSKI można niezależnie zgłosić 5 zdjęć. Spośród nadesłanych prac jury wybierze finalistów, przyznając GRAND PRIX konkursu. Ponadto jury przyzna 1. miejsce i wyróżnienia w każdej kategorii tematycznej. Na zwycięzców czekają prestiżowe nagrody: publikacja zdjęć na łamach magazynu National Geographic Polska, na stronach www.national-geographic.pl i www.lumisfera.pl. Zwycięzcy otrzymają także wysokiej klasy sprzęt audiowizualny i fotograficzny. KONKURS W LICZBACH 5. edycja WKF (2009 r.): 12 020 uczestników nadesłało około 70 000 zdjęć; Najwięcej zdjęć w ubiegłorocznej edycji nadesłano w kategoriach: Krajobraz – 19 036 i Zwierzęta – 15 013; 4. edycja WKF r. (2008 r.): 4 400 uczestników nadesłało około 45 000 zdjęć; 3. edycja WKF r. (2007 r.): 4 815 uczestników nadesłało około 27 000 zdjęć; 2. edycja WKF r. (2006 r.): 7 120 uczestników nadesłało około 55 000 zdjęć; 1. edycja WKF r. (2005 r.): 6 500 uczestników nadesłało około 50 000 zdjęć; W sumie we wszystkich dotychczasowych edycjach konkursu wzięło udział prawie 35 000 uczestników, którzy nadesłali łącznie około 250 000 zdjęć. Pomysł na zorganizowanie w 2005 r. Wielkiego Konkursu Fotograficznego uzyskał poparcie i został doceniony przez Towarzystwo National Geographic w Waszyngtonie. Redakcja otrzymała za to nagrodę uznania w kategorii Best New Produkt Launch Campaign. Zainspirowane polskim konkursem, Towarzystwo National Geographic organizuje od 2006 roku międzynarodowy konkurs fotograficzny, w którym może wziąć udział każda lokalna edycja magazynu. W 2010 roku Wielki Konkurs Fotograficzny został ponownie nagrodzony przez Towarzystwo National Geographic (uznano go za najskuteczniejszy sposób na budowanie świadomości marki wśród czytelników - Brand Promotion Consumer Focus Award). Konkurs znalazł się również na liście „Top 10 sposobów marketingowych na zatrzymanie konsumenta” opublikowanej przez miesięcznik Press. Więcej informacji o Konkursie na https://www.national-geographic.pl/foto/wielki-konkurs-fotograficzny-2010/
Rozwiąż test wiedzy o NG i wygraj aparat fotograficzny i innne nagrody.
Czy wiesz, kiedy odbyło się pierwsze spotkanie założycieli Towarzystwa National Geographic? Co było celem ekspedycji Hirama Binghama?
W ilu językach na świecie ukazuje się co miesiąc magazyn National Geographic? Co widniało na okładce pierwszego numeru polskiej edycji National Geographic? Czym różni się wydanie dla prenumeratorów od tego klasycznego, dostępnego w kioskach? Jeśli znasz odpowiedzi na te pytania, spróbuj swoich sił w konkursie wiedzy o National Geographic, który potrwa aż do końca stycznia. Do wygrania wiele cennych nagród, więc zachęcam do udziału!
Z Archiwum National Geographic. Świat motoryzacji – Rewolucja na kółkach
4 czerwca 1896 roku w nocy sąsiadów państwa Fordów w Detroit zbudził potworny łomot. To „zwariowany Henry” rozwalał siekierą ścianę w szopie, by wyjechać z niej swoim „kwadracyklem”.
Oczywiście, jak na geniusza przystało, nie pomyślał zawczasu, jak wyprowadzi to połączenie roweru, bryczki i spalinowego silnika na zewnątrz. Owej nocy rozpoczęła się rewolucja, która miała zmienić Amerykę i cały świat. Zawsze wydawało mi się dziwne, że istniejący od 1888 r. i nastawiony na popularyzację odkryć National Geographic jakby nie zauważył pojawienia się samochodu. Bądź co bądź to właśnie w roku powstania magazynu producent fortepianów William Steinway zawarł z niemieckimi producentami aut Karlem Benzem i Gottliebem Daimlerem umowę o wspólnej produkcji w USA silników spalinowych. A już w 1893 r. sprzedawcy rowerów, bracia Frank i Charles Dureya ze Springfield w Massachusetts, zbudowali pierwszy w Ameryce samochód napędzany takim jednocylindrowym silnikiem. No, samochód to może za dużo powiedziane – faktycznie była to bowiem stara, kupiona za 70 dolarów konna bryczka, w którą „wprzęgli” ów silnik. Niemniej już po trzech latach bracia Dureya zaczęli produkować samochody na sprzedaż – pierwsza partia liczyła 13 sztuk i mówiono na nie „motorcykle”. Być może nie zrobiliby tego, gdyby nieco wcześniej, 28 listopada 1895 r., nie wygrali pierwszego w Ameryce wyścigu samochodowego. I znów – wyścigu to może za dużo powiedziane. Imprezę zorganizował w Chicago lokalny dziennik Chicago Times-Herald, ale trzeba było ją dwukrotnie przekładać, bo żaden ze zgłoszonych wozów nie był w stanie na nią dojechać. Pojazd braci Dureya, na przykład, wylądował w rowie, omijając konia spłoszonego potwornym hałasem silnika. W niektórych amerykańskich miastach formalnie do dziś obowiązują uchwalone niegdyś przez rajców przepisy mówiące, że przed jadącym ulicą automobilem musi kroczyć osoba, która gromkim głosem, czerwoną flagą lub latarnią powinna ostrzegać konne powozy przed jazgotem nadciągającego pojazdu. Bracia Dureya najwyraźniej nie dostosowali się do tego przepisu, ale w końcu dotarli do Chicago wraz z pięcioma innymi samochodami, w tym dwoma napędzanymi silnikami elektrycznymi. Tym jednak szybko siadły baterie i ostatecznie w wyścigu wzięły udział cztery pojazdy – amerykański Dureya i trzy importowane z Niemiec produkty Karla Benza. Mimo śnieżycy i oblodzenia drogi braciom udało się pokonać dystans 54 mil w 10 godzin, a drugi i zarazem ostatni samochód, który zdołał dotrzeć do mety, przyjechał półtorej godziny później. Dzięki nagrodzie 2 000 dolarów bracia mogli więc uruchomić „seryjną” produkcję samochodów, a niemal dokładnie w tym samym czasie Henry Ford sprzedał za 200 dolarów swój „kwadracykl” i od razu przystąpił do konstruowania nowych prototypów. Tak zaczęła się historia amerykańskiej motoryzacji. W National Geographic pierwsza reklama samochodu, luksusowego Ramblera, ukazała się jednak dopiero w 1908 r. Ale do początku lat 20. XX w. w magazynie zamieszczono ponad 250 reklam różnych samochodów, bo trzeba pamiętać, że w owych czasach ich producentów było w Ameryce kilkuset. Dziś, po seriach bankructw, mariaży i fuzji, na polu pozostało raptem trzech: Ford, Chrysler i General Motors. Mniejsza jednak o reklamy. W Ameryce działo się przecież coś, czego naprawdę nie sposób było przeoczyć. Za tym czymś stał, oczywiście, Henry Ford, który wprawdzie nie wynalazł ani samochodu, ani silnika, ani seryjnej produkcji, za to tylko on opętany był wizją, jakiej nie mieli inni – produkcji samochodu dla każdego, a nie tylko dla bogatych. Takim samochodem miał być Model T. Kiedy 1 października 1908 r. Ford zaczął sprzedawać Model T, kosztował on 823 dolary. W ciągu kolejnych 19 lat zakłady Forda wyprodukowały ponad 15 mln sztuk tego modelu. Od 1923 r. kosztował on już tylko 265 dolarów (w przeliczeniu na dzisiejsze ceny – ok. 3 000 dolarów), a więc mniej niż połowę ówczesnej rocznej pensji przeciętnego Amerykanina. Przypomnijmy w skrócie, dlaczego Ford zdołał osiągnąć tak niesamowity sukces. Po pierwsze dlatego, że postawił na ruchomą linię montażową i maksymalną mechanizację produkcji, dzięki czemu czas montażu samochodu skrócił się z 13 godzin do 93 minut. Po drugie, wprowadził trzyzmianowy system pracy i dzięki temu w roku 1914 podniósł stawkę za ośmiogodzinny dzień pracy do 5 dolarów (dotąd wynosiła 2,38 dolara za dziewięć godzin). I wreszcie, ponieważ odmówił płacenia sprytnemu nowojorskiemu prawnikowi Georgowi Seldenowi haraczu za „patent” na produkcję samochodów, który płacili inni producenci. Selden bowiem już w 1895 r. „opatentował” pojazd z silnikiem spalinowym, choć wcale go nie wymyślił, a potem skutecznie ściągał za to honoraria, dopóki uparty Ford nie wygrał z nim procesu w sądzie. Wróćmy do roku 1923. Po Ameryce jeździło już 13 mln samochodów, statystycznie auto miał co ósmy Amerykanin i tylko w takim stanie jak Kansas było ich więcej niż we Francji czy Niemczech. Ba, w Nowym Jorku kradziono już wtedy więcej samochodów, niż jeździło ich łącznie w Austrii lub Belgii. Słowem, w Ameryce toczyła się rewolucja gwałtownie zmieniająca praktycznie każdy aspekt życia tego kraju. Czemu National Geographic dotąd jej nie zauważył? Czy była zbyt oczywista, żeby o niej pisać? Zbyt nieciekawa dla odkrywców? Wygląda na to, że tak. Otóż założyciela towarzystwa National Geographic i zarazem znanego wynalazcę Alexandra G. Bella szalenie pasjonowały samoloty i lotnictwo, które – jego zdaniem – bardziej „rozbudzały wyobraźnię” niż prymitywne samochody i motoryzacja. Dlatego w magazynie, którego redaktorem naczelnym był jego zięć Gilbert H. Grosvenor, publikowano relacje o kolejnych osiągnięciach lotniczych i pionierskich lotach, a samochody pojawiały się głównie w reklamach. Ostatecznie w październiku 1923 r. magazyn postanowił nadrobić to ewidentne zaniedbanie i jak to miał w zwyczaju Grosvenor, zrobił to od razu z rozmachem. Opublikowany wówczas artykuł, pod znamiennym tytułem Przemysł motoryzacyjny, czyli amerykańska sztuka, która zrewolucjonizowała metody produkcji i transport, liczył więc aż 78 stron i został zilustrowany 76, na ogół całostronicowymi, fotografiami. Była to niemal książka w miesięczniku. W naszym cyklu Z archiwum National Geographic wspominamy o tym artykule przede wszystkim dlatego, że był jednym z pierwszych przykładów kolejnej, obok mistrzowskich fotografii i ilustracji (pisaliśmy o nich w dwóch poprzednich numerach) specjalności magazynu – niezwykle skrupulatnie przygotowanych i bogato ilustrowanych raportów. Kompleksowo i fachowo, a zarazem w przystępnym, reportażowym stylu opisują one zjawiska, wydarzenia, miejsca czy odkrycia fundamentalne dla wiedzy o otaczającym nas świecie. O tym, jak wielką popularnością cieszyły się takie materiały w czasach, gdy jeszcze nie było kserokopiarek, komputerów i drukarek, przekonuje się każdy kolekcjoner starych numerów magazynu, który wie, jak trudno jest znaleźć kompletne egzemplarze bez wyciętych nożyczkami lub żyletką stron z owymi artykułami. W Stanach Zjednoczonych magazyn był bowiem jeszcze całkiem do niedawna sprzedawany wyłącznie w prenumeracie, stąd powszechna praktyka wycinania zeń najciekawszych artykułów, żeby później mogli jeszcze przeczytać je krewni, znajomi, koledzy, uczniowie itp. Przygotowanie artykułu zajęło jego autorowi, Williamowi J. Showalterowi, kilka miesięcy. Jest w nim mnóstwo danych statystycznych, wypowiedzi fachowców i szczegółowych opisów procesu produkcji. Jest też gruntowna analiza skutków motoryzacyjnej rewolucji – transformacji miast, przemysłu, handlu, rolnictwa, transportu, turystyki i wielu innych dziedzin – oraz jej wpływu na życie Amerykanów. Dziś, gdy po świecie jeździ ponad 600 mln samochodów, a prawie 50 mln osób pracuje w przemyśle i usługach bezpośrednio związanych z motoryzacją, nie jest już może aż tak oczywista doniosłość spowodowanej przez samochody rewolucji. Ba, nawet jeżdżenie samochodem jest już teraz uważane za jedno z elementarnych praw – bo mamy różne świadectwa, dyplomy, dowody, paszporty, karty i zaświadczenia, zaś do samochodu wsiadamy przecież z PRAWEM jazdy. Ale kilkadziesiąt lat temu ludzie wyraźniej uświadamiali sobie, jak radykalnie samochód zmienia ich życie, niwelując jedną z dwóch największych barier cywilizacyjnego rozwoju – odległość. Tę drugą, czyli różnicę między dniem i nocą, zniwelowało wynalezienie elektrycznej żarówki. Co znamienne, oba wynalazki, a można by tu jeszcze dodać samolot, zrodziły się w umysłach Europejczyków. Jednak dopiero w tandemie z American spirit, czyli tą jedyną w swoim rodzaju umiejętnością łączenia ideałów z praktycyzmem, stały się powszechnie dostępne. Pisał więc William J. Showalter: Trudno się dziwić, że automobile tak bardzo podziałały na wyobraźnię Amerykanów. Bo w tej nacji indywidualistów świadomość potęgi swobodnego przemieszczania się, czynienia tego w niezależny sposób, ma wielką siłę przyciągania. Co więcej, jako ludzi o nastawieniu technicznym wręcz ekscytuje ich posiadanie urządzenia, którego warkoczący silnik przenosi ich po drogach w podniecającym tempie i pozwala co minutę oglądać inną scenerię. Dlatego mają nawet coś w rodzaju podświadomego uwielbienia dla możliwości tego urządzenia. Stara to niby prawda, ale jakże aktualna. Więcej o współczesnych i nowych samochodach znajdziesz na http://www.ford.pl/Samochody_osobowe