Rusza 11. Wielki Konkurs Fotograficzny National Geographic!
Startuje 11. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska. Wszyscy miłośnicy fotografii mogą nadsyłać swoje prace w 6 kategoriach do 31 sierpnia.
Startuje 11. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska. Wszyscy miłośnicy fotografii mogą nadsyłać swoje prace od 1 czerwca do 31 sierpnia 2015 na stronie national-geographic.pl/wkf. Wielki Konkurs Fotograficzny National Geographic Polska to największe fotograficzne wydarzenie w Polsce. Już od dekady budzi emocje wśród wszystkich miłośników fotografii i nie tylko. W ciągu 10 lat istnienia uczestnicy nadesłali łącznie ponad 450 tysięcy zdjęć! Konkurs był wielokrotnie nagradzany, m.in. przez miesięcznik branżowy Press i centralę National Geographic Society w Waszyngtonie, która w 2006 roku postanowiła rozwinąć polską inicjatywę i zamienić ją w międzynarodową edycję. – mówi Martyna Wojciechowska. Zasady konkursu Zdjęcia można zgłaszać od 1 czerwca do 31 sierpnia przez stronę www.national-geographic.pl/wkf Konkurs organizowany jest w 6 kategoriach: - KRAJOBRAZ - LUDZIE - ZWIERZĘTA - FOTOREPORTAŻ Kategorie specjalne SONY: - XPERIA STREET PHOTO - XPERIA ART MOVIE W kategorii KRAJOBRAZ, LUDZIE i ZWIERZĘTA uczestnicy mogą zgłosić maksymalnie po 5 zdjęć. W kategorii FOTOREPORTAŻ należy zgłosić sekwencję od 5 do 10 zdjęć. W kategorii ART MOVIE uczestnicy mogą zgłosić maksymalnie 1 film. Jury w pierwszym etapie obrad wyłoni finalistów, a następnie przyzna: Grand Prix Konkursu oraz jedną nagrodę główną i po dwa wyróżnienia w każdej kategorii. Nazwiska laureatów i zwycięskie fotografie opublikowane zostaną na łamach październikowego numeru National Geographic Polska, który ukaże się 28 września br. Nagrody Mecenasem konkursu i fundatorem nagród w tegorocznej edycji konkursu jest firma SONY, zaś oficjalnym smartfonem 11. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic jest Xperia Z3. LAUREAT GRAND PRIX - Smartfon Xperia Z3 - Zestaw słuchawkowy Xperia Z3 Headset SBH70 - Aparat Sony α6000 - Voucher 5 000 PLN NO LIMITS by ITAKA LAUREACI PIERWSZYCH MIEJSC WE WSZYSTKICH KATEGORIACH - Smartfon Xperia M4 Aqua WYRÓŻNIENI WE WSZYSTKICH KATEGORIACH - Smartfon Xperia E4 Jury konkursu TOMASZ TOMASZEWSKI Przewodniczący Jury. Jeden z najlepszych i najbardziej utytułowanych polskich fotografów. Pierwszy Polak, którego magazyn National Geographic zaprosił do współpracy, od 1999 r. jest głównym konsultantem jego polskiej edycji. Członek m.in. Związku Polskich Artystów Fotografików oraz American Society of Magazine Photographers. Publikował zdjęcia na łamach takich pism jak: Stern, New York Times, Time, Vogue, Die Zeit. Wykłada fotografię w Polsce, USA, Niemczech i we Włoszech. Autor wystaw m.in. w Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Izraelu, Japonii, Holandii, Irlandii i na Madagaskarze. MARTYNA WOJCIECHOWSKA Dziennikarka i podróżniczka, redaktor naczelna magazynów National Geographic Polska, National Geographic Traveler i Kaleidoscope. Od 1998 roku związana z telewizją TVN, dla której zrealizowała m.in. program Misja Martyna oraz popularną serię dokumentalną Kobieta na krańcu świata. Autorka wielu książek podróżniczych, zdobywczyni Korony Ziemi i pierwsza Polka na mecie Rajdu Dakar (2002). WOJCIECH FRANUS Dyrektor artystyczny National Geographic Polska. Zajmuje się także opracowaniem graficznym książek podróżniczych. Wcześniej pracował w Gazecie Wyborczej, w agencji fotograficznej East News i tygodniku Polityka. Z zamiłowania specjalista od rewitalizacji fotografii historycznej. GRZEGORZ LEŚNIEWSKI Przyrodnik z wykształcenia, fotograf z zamiłowania, uwieczniający piękno polskiej natury. W 2005 roku został uhonorowany tytułem Fotografa Roku przyznawanym przez Związek Polskich Fotografów Przyrody. Jako jedyny Polak został zaproszony do projektu Wild Wonders of Europe ukazującego dziedzictwo przyrodnicze naszego kontynentu. ROBERT WOLAŃSKI Jeden z najpopularniejszych polskich fotografów zajmujących się modą i portretem. Absolwent Wydziału Operatorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Jego zdjęcia opublikowano w wielu renomowanych magazynach na całym świecie. Laureat prestiżowych nagród, m.in. GrandFront czy Idea Awards. MAREK ARCIMOWICZ Fotograf z zawodu, architekt planista z wykształcenia. Jego specjalność to fotografia podróżnicza, ekspedycyjna i zdjęcia w trudnych warunkach. W 2012 roku wziął udział w wyprawie na Tramen Tepui, której jako pierwszej w historii udało się zdobyć ten szczyt na pograniczu Gujany i Wenezueli. Należy do oficjalnego zespołu fotografów National Geographic. PAWEŁ MŁODKOWSKI Fotograf i pilot paralotni. Od 2005 roku w ramach autorskich projektów fotografuje z lotu ptaka fragmenty krajobrazu, które wyróżnia szczególna estetyka, harmonia lub gra skojarzeń. Wielokrotnie nagradzany w Wielkim Konkursie Fotograficznym National Geographic, m.in. zdobył Grand Prix IV edycji. Członek oficjalnego zespołu fotografów National Geographic. Zwycięzców ubiegłorocznej edycji WKF można znaleźć tutaj. Więcej na: national-geographic.pl/wkf
Ogłaszamy nominacje do 9. edycji konkursu TRAVELERY - najbardziej prestiżowej nagrody podróżniczej. Rusza głosowanie na "Podróż roku".
Kolegium redakcyjne wytypowało po pięciu kandydatów w sześciu kategoriach. Kapituła TRAVELERÓW przyzna też nagrodę specjalną Grand Prix. Natomiast zwycięzcę w kategorii "Podróż roku" wybiorą Czytelnicy, głosując przez aplikację dostępną na stronie internetowej www.travelery.national-geographic.pl Mogą oni również przygotować specjalną grafikę konkursową i walczyć o nagrody. Wyniki zostaną ogłoszone w czerwcowym numerze Travelera, który ukaże się 22 maja br. - TRAVELERY to najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze w Polsce, przyznawane od blisko dekady. Konkurs cieszy się niesłabnącą popularnością wśród naszych Czytelników oraz miłośników podróży i eksploracji. Już po raz dziewiąty wyróżnimy osoby, które w minionym roku dokonały czegoś wyjątkowego. Bardzo dużo emocji wzbudza zawsze kategoria Podróż roku, dlatego postanowiliśmy, że to Czytelnicy zdecydują, komu przyznamy nagrodę. W poprzedniej edycji konkursu oddano w tej kategorii ponad 100 tys. głosów – mówi Martyna Wojciechowska, redaktor naczelna magazynu National Geographic Traveler. Redakcja National Geographic Traveler ogłosiła nominacje w następujących kategoriach: ➜ Podróż roku – za realizację niestandardowej wyprawy, która była czymś więcej niż tylko przemierzaniem przestrzeni geograficznej; ➜ Wyczyn roku – za pionierskie podjęcie wyjątkowego wyzwania w dziedzinie podróży, eksploracji lub sportów ekstremalnych; ➜ Społeczna inicjatywa roku – dla osób lub instytucji, które przyczyniają się do poprawy świadomości ekologicznej, ocalenia dzikiej przyrody lub dziedzictwa; ➜ Naukowe osiągnięcie roku – za dokonania naukowe, które pozwoliły lepiej zrozumieć świat, ludzi i kultury; ➜ Podróżnicza książka roku – za wydaną w ubiegłym roku książkę, która w najlepszy sposób przybliża Czytelnikom horyzonty geograficzne i kulturowe; ➜ Blog roku – dla podróżnika, który za pomocą bloga najefektowniej potrafi przenieść swą podróż przez świat realny do świata wirtualnego. Jak co roku Kapituła przyzna nagrodę Grand Prix – za całokształt dokonań podróżniczych, naukowych lub eksploracyjnych oraz wierność życiowej pasji. Zwycięzcę w kategorii "Podróż roku" wybiorą Czytelnicy w głosowaniu online poprzez aplikację, która znajduje się na stronie www.travelery.national-geographic.pl Głosujący mogą wziąć udział w konkursie: wystarczy stworzyć w aplikacji grafikę konkursową ze zdjęciem oraz hasłem motywującym do wyzwań i podróży. Autorzy grafik z największą liczbą punktów, czyli polubień na Facebooku, zdobędą nagrody: 3 x Fiat crossover, 500X do dyspozycji na weekend oraz 25 x półroczną prenumeratę Travelera. Każdy głosujący otrzyma 15% zniżki na krótkoterminowe i roczne ubezpieczenia podróży ERV. Głosowanie online trwa od 20 lutego do 19 kwietnia 2015 r. TRAVELERY w pozostałych pięciu kategoriach przyzna Kapituła w składzie: Martyna Wojciechowska (redaktor naczelna Travelera), Agnieszka Franus (zastępczyni redaktor naczelnej Travelera), laureaci nagrody Grand Prix w ubiegłych latach: Elżbieta Dzikowska, Krzysztof Wielicki, Marek Kamiński, Janina Ochojska, Aleksander Wolszczan i Tomasz Tomaszewski, a także Łukasz Głombicki (Gazeta.pl) oraz Rafał Szmytke (Polska Organizacja Turystyczna). Wyniki konkursu zostaną opublikowane w czerwcowym numerze miesięcznika National Geographic Traveler (w sprzedaży od 22 maja br.). Szczegóły i regulamin konkursu można znaleźć na stronie: www.travelery.national-geographic.pl KATEGORIA: PODRÓŻ ROKU 1. ARKADY PAWEŁ FIEDLER – MALUCHEM PRZEZ AFRYKĘ Prawie 17 tys. km i 3,5 miesiąca w podróży Fiatem 126p przez wschodnią Afrykę. Wnuk znanego podróżnika i pisarza Arkadego Fiedlera przejechał ten kontynent od Egiptu aż po Przylądek Dobrej Nadziei w RPA. Chociaż temperatury sięgały nawet 50°C, a stan dróg był nieraz koszmarny, Fiedler nie uważa swojej wyprawy za wyczyn. Bardzo lubię jeździć samochodem, sprawia mi to prawdziwą frajdę – powiedział w rozmowie z Travelerem. A maluch doskonale się spisał na afrykańskich drogach. www.podrodze.com 2. ANNA JAKLEWICZ – WYPRAWA DO INDONEZJI W POSZUKIWANIU UNIKALNYCH RYTUAŁÓW Archeolog z wykształcenia, ale z zamiłowania antropolog. Do Indonezji wyruszyła z Travelerowym „Biletem na przyszłość”, żeby lepiej poznać grupę etniczną Bugis, gdzie silna jest wiara w istnienie pięciu płci. Ale na Bugis nie poprzestała! Dotarła też m.in. do Bajao, zwanych morskimi cyganami, do wiosek ludu Wana (jako pierwsza Polka i pierwsza biała kobieta w ogóle!) oraz do Torajów, dla których pogrzeb jest najważniejszym wydarzeniem w życiu. www.annajaklewicz.pl 3. MIROSŁAW LEWIŃSKI – REJS DOOKOŁA ŚWIATA NA S/Y ULYSSES ŚLADAMI WŁADYSŁAWA WAGNERA Dla żeglarstwa porzucił medycynę. Najpierw sam zbudował jacht, co zajęło mu trzy lata, po czym 29 maja 2010 r. wypłynął w rejs śladami pierwszego Polaka, który w latach 30. XX w. pod żaglami okrążył świat. Kapitan Mirosław Lewiński wrócił po ponad czterech latach, 25 listopada 2014 r. Spełnił swoje marzenie. Na pokładzie Ulyssesa pokonał ponad 44 tys. mil morskich, z czego 10 tys. samotnie. W czasie wyprawy dowodził w sumie 150 żeglarzami. www.rejswagnera.pl 4. EMIL WITT – WYPRAWA DO AMAZONII „SPIRIT OF THE SELVA” Mało kto brał go na poważnie, dopóki nie spakował plecaka i nie ruszył do Ameryki Pd. Nastolatek z Poznania po raz pierwszy dotarł do Amazonii w Brazylii w 2013 r., kiedy miał 18 lat. Znalazł tam to, czego szukał: dziewiczą przyrodę i plemiona żyjące w zgodzie z naturą. W zeszłym roku pojechał ponownie, tym razem do peruwiańskiej części puszczy. Spędził tam trzy miesiące. W tym czasie m.in. mieszkał z Indianami Machiguenga i poznawał ich życie, robiąc to, co oni – łowiąc ryby, polując, uprawiając rośliny. www.emil-witt.com 5. ŁUKASZ SUPERGAN – SAMOTNE PRZEJŚCIE GÓR ZAGROS W IRANIE Wyruszył z Tabrizu, na północnym krańcu łańcucha Zagros, by dwa miesiące później stanąć na wybrzeżu Oceanu Indyjskiego w Bandar Abbas. W ciągu 76 dni przeszedł około 2500 km. Szukał samotności, ale pogoda i warunki zmusiły go do częstszego niż zamierzał przebywania z ludźmi. To uczy, że podróż jest taka jak życie. A w życiu zdarza się, że dostajemy coś zupełnie innego, niż oczekiwaliśmy – pisał tuż po zakończeniu swojej wyprawy w grudniu 2014 r. www.lukaszsupergan.com KATEGORIA: WYCZYN ROKU 1. MATEUSZ WALIGÓRA – SAMOTNY ROWEROWY PRZEJAZD CANNING STOCK ROUTE W AUSTRALII Słynny szlak długości ponad 1800 km jest wyzwaniem nawet dla samochodów 4x4. Prowadzi przez cztery pustynie. Z 51 studni wybudowanych kiedyś na szlaku woda jest zaledwie w kilku. Do tego dochodzą wysokie temperatury i „tarka” na drodze. Do tej pory Canning Stock Route przemierzyło samotnie zaledwie kilku rowerzystów, chociaż próbowało wielu. Mateusz Waligóra zmierzył się ze szlakiem najpierw w 2013 r., ale musiał zawrócić z powodu... intensywnych deszczów. Za drugim razem natknął się m.in. na pożar buszu, ale szczęśliwie dotarł do końca drogi. www.nakrancach.pl 2. OLEK OSTROWSKI – JAKO PIERWSZY POLAK ZJECHAŁ NA NARTACH Z CHO OJU 27-latek z Wetliny na nartach jeździ od trzeciego roku życia. Przez wiele lat startował w zawodach rangi FIS w Polsce, Słowacji i Czechach. Poza trasami jeździ od zawsze, od dawna jego marzeniem były Himalaje. Spełniło się w zeszłym roku, kiedy samotnie, bez pomocy (bo nie pozwalał na to budżet) wyruszył na „Cho Oyu 8201 – Ski Expedition 2014”. Na szczycie ośmiotysięcznika stanął we wrześniu, po czym zjechał na nartach. Ale na koncie ma też inne trudne zjazdy – z Kazbeku (z trójką innych Polaków) i samotnie z Piku Lenina. Narty i góry to całe moje życie – mówi Olek Ostrowski. www.facebook.com/ChoOyuSkiExpedition2014 3. ANDRZEJ GONDEK, DANIEL LEWCZUK, MAREK WIKIERA – PRZEBIEGNIĘCIE CZTERECH PUSTYNNYCH ULTRAMARATONÓW W JEDNYM ROKU Wielkiego Szlema (4Deserts Grand Slam) zdobyło do tej pory 47 osób na całym świecie. Nic dziwnego, że grono to jest tak szczupłe. Biegnie się przez gorącą Saharę, wietrzną Gobi, Suchą Atakamę i zimną Antarktydę – w sumie 1000 km z własnym wyposażeniem, ponieważ formuła ultramaratonów zakłada samowystarczalność. Każdy z nich – Andrzej Gondek, Daniel Lewczuk i Marek Wikiera – biegł z innego powodu, ale nie rywalizowali ze sobą. Najważniejsze było to, żeby wszyscy spotkali się na mecie. Jako pierwsi Polacy zdobyli tytuł Wielkiego Szlema. www.4deserts.com 4. PAWEŁ RAMATOWSKI, PIOTR SIENKIEWICZ I ANDRZEJ WITAS – PIERWSZE POLSKIE PRZEJŚCIE JASKINIOWEGO TRAWERSU MALA BOKA – BC 4 NA SŁOWENII Obie jaskinie znajdują się w wapiennym masywie Kanin w Alpach Julijskich. Grotołazi z Sekcji Taternictwa Jaskiniowego KW Kraków eksplorowali to miejsce przez kilka lat – dzięki ich działalności udało się znaleźć połączenie między Malą Boką a BC 4. Tak powstał drugi pod względem głębokości trawers jaskiniowy świata (deniwelacja wynosi 1297 m, długość ponad 4,9 km). W grudniu 2014 r. trzech grotołazów dokonało jego pierwszego polskiego przejścia – i to trudniejszym wariantem, czyli od dolnego do górnego otworu. Zrobili to w czasie 13 godz. 22 min. www.kw.krakow.pl/stj 5. ADAM PUSTELNIK I ANDREAS KLARSTRÖM – NOWA KLASYCZNA DROGA WYCIĄGOWA NA VAGAKALLEN W NORWEGII Polsko-szwedzki zespół jako cel obrał Vagakallen, który razem z innymi szczytami składa się na krajobraz Lofotów. Góra jest znanym celem wspinaczkowym. Pustelnik i Klarström na jej północnej ścianie wytyczyli drogę „Corner Kick” długości 900 m, która jest wariantem dla istniejącej już wcześniej drogi „Freya”. Wspinacze napotkali trudności wyceniane na 8a, przy czym największym wyzwaniem była niepewna asekuracja. To jedna z najtrudniejszych, jeśli nie najtrudniejsza nowa klasyczna wielowyciągowa droga pokonana na własnej asekuracji przez Polaka. www.adampustelnik.wspinanie.pl KATEGORIA: SPOŁECZNA INICJATYWA ROKU 1. SZPIK NA SZCZYT To była pierwsza taka wyprawa na świecie. Na szczyt Kilimandżaro weszli ci, którzy wygrali z białaczką, a także dawcy szpiku, lekarze oraz wolontariusze. Ekspedycję „Szpik na szczyt” zorganizowała Fundacja przeciwko Leukemii. Pomysłodawczynią wyprawy była himalaistka Anna Czerwińska. Gdy udało mi się wreszcie zostać dawcą prawdziwym, zrealizowanym, natychmiast pomyślałam, że świetnie byłoby poznać biorczynię i zabrać ją w góry. Dlaczego Kilimandżaro? To najwyższa góra Afryki, postrzegana przez wielu jako szczyt marzeń – mówi Anna Czerwińska. Organizując pierwszą taką wyprawę na świecie, chcieliśmy powiedzieć chorym: WALCZCIE! www.leukemia.pl 2. NA RATUNEK GNIEWOSZOWI Ośmiu miłośników płazów i gadów z Towarzystwa Herpetologicznego „Natrix” z Wrocławia, Krakowa i Poznania weszło do kopalni wapienia Górażdże, by zinwentaryzować żyjące tam żaby, ropuchy, traszki, jaszczurki i węże, w tym występującego niezwykle rzadko gniewosza plamistego. W ramach ochrony gniewosza zaproponowali budowę dróg leśnych z obrzeżami pozbawionymi drzew i tworzenie polan leśnych. A wszystko po to, by przy rekultywacji terenów kopalni nie zaszkodzić żyjącym tam zwierzętom. www.natrix.org.pl 3. MOTOCYKLEM DO MONGOLII Marcin Ołtarzewski i Marcin Pawlikowski z Fundacji Motocykliści Dzieciom w ramach wyprawy „Podaruj kilometr – Mongolia 2014” wyruszyli na swoich wyprawowych motocyklach z Polski do Mongolii. I chociaż geograficznego celu podróży nie zdobyli – potężna powódź między Rosją a Mongolią uniemożliwiła im zaznanie mongolskich stepów – to osiągnęli cel najważniejszy: zebrali środki na kursy prawa jazdy dla osieroconych i opuszczonych dzieci, które pozostają pod opieką Stowarzyszenia SOS Wioski Dziecięce. Tak by ze swoimi rówieśnikami mieli równy start w dorosłość. www.motocyklisci-dzieciom.pl 4. REJSY DLA (NIE)GRZECZNYCH DZIECI Fundacja Rejs Odkrywców pomaga młodym ludziom obrać właściwy kurs – organizuje pełnomorskie rejsy na żaglowcach, w które zabiera dzieci i młodzież z ośrodków opiekuńczo-wychowawczych. Od maja 2012 r. do września 2014 r. w sześciu rejsach wzięło udział 79 młodych ludzi z czterech ośrodków oraz ich opiekunowie. Żeglarstwo uczy odpowiedzialności, znakomicie kształtuje charakter – mówią Michał Ciundziewicki i Marcin Maszewski, założyciele fundacji. Rejsy nie są prezentem – aby wziąć w nich udział, trzeba poprawić stopnie w szkole i zrobić coś dla innych (np. zostać wolontariuszem). www.rejsodkrywcow.pl 5. SKLEP DOBRO CZYNNE 24 Jest to projekt Fundacji Dobra Fabryka Szymona Hołowni. Jego celem jest pomoc dwóm placówkom, którymi opiekuje się Fundacja, tj. hospicjum w Kabudze w Rwandzie i szpitalowi w Ntamugendze w Dem. Rep. Konga, prowadzonych przez polskie Siostry od Aniołów. Projekt ruszył w grudniu 2014 r. i okazał się wielkim sukcesem. Dobra to podzielone na 7 kategorii (żywność, procedury medyczne, sprzęt medyczny, środki pielęgnacyjne, infrastruktura, przyjemności, leki) produkty i procedury niezbędne personelowi do ratowania ludzkiego życia oraz pacjentom do codziennego życia. Do końca grudnia 2014 r. zrobiono w nim zakupy na blisko 130 tys. zł. Sklep ma już ponad 20 tys. użytkowników. www.dobroczynne24.pl KATEGORIA: NAUKOWE OSIĄGNIĘCIE ROKU 1. DR BŁAŻEJ BŁAŻEJOWSKI I POŚMIERTNIE DR ADRIAN KIN – ODKRYCIE SKAMIENIAŁOŚCI NAJSTARSZEGO PRZODKA SKRZYPŁOCZY SPRZED 148 MLN LAT Natrafili na nie w kamieniołomie Owadów-Brzezinki w woj. łódzkim. Skrzypłocze to stawonogi żyjące do dziś. Odkrycie jest wyjątkowe, bo wskazuje na brak różnic morfologicznych pomiędzy współczesnymi amerykańskimi przedstawicielami tego rodzaju a nieznanym wcześniej gatunkiem sprzed milionów lat. Nazwany Limulus darwini jest najstarszym znanym skrzypłoczem i dowodzi zjawiska, które obaj naukowcy nazwali stabilomorfizmem, a więc morfologiczną stabilizacją organizmu w czasie i przestrzeni. 2. PROF. WŁODZIMIERZ JARMUNDOWICZ I DR PAWEŁ TABAKOW Z KLINIKI NEUROCHIRURGII UNIWERSYTECKIEGO SZPITALA KLINICZNEGO WE WROCŁAWIU – REKONSTRUKCJA RDZENIA KRĘGOWEGO ZA POMOCĄ GLEJOWYCH KOMÓREK WĘCHOWYCH O operacji wrocławskich neurochirurgów mówił w 2014 r. cały świat. Ich pacjent z przerwanym rdzeniem kręgowym dzięki pionierskiemu przeszczepowi stanął na nogach i odzyskał w nich czucie. Dziś, po roku od operacji, jest w stanie wykonać kilka kroków. Zakończona sukcesem operacja dała nadzieję innym ofiarom paraliżu, jednak lekarze zastrzegają, że tylko nieliczne przypadki kwalifikują się do takiej terapii. 3. TOMASZ BEDNARZ W IMIENIU PRACOWNIKÓW DZIAŁU BADAŃ PODWODNYCH NARODOWEGO MUZEUM MORSKIEGO – ZA OPRACOWANIE I WDROŻENIE NOWATORSKIEJ METODY PODWODNEGO DOKUMENTOWANIA WRAKÓW W 3D Archeolodzy podwodni i nurkowie kierowani przez Tomasza Bednarza od ponad roku wykonują trójwymiarowe modele wraków leżących na dnie Zatoki Gdańskiej. Do każdego obiektu wykonują kilka tysięcy fotogramów, które potem komputer składa w szczegółowy model 3D. Metoda była wcześniej stosowana na lądzie, ale archeolodzy z Trójmiasta są obok Amerykanów z uniwersytetu w Teksasie światowymi pionierami w dziedzinie przeniesienia jej pod wodę. 4. OLGA MALINKIEWICZ – OPRACOWANIE TANIEGO SPOSOBU PRODUKCJI PEROWSKITÓW Choć perowskity – grupa nieorganicznych związków chemicznych – znane są od XIX w., dopiero niedawno odkryto, że są idealnym materiałem do produkcji ogniw słonecznych. Mogłyby zastąpić w tym procesie krzem. Zawierające go ogniwa są drogie w produkcji i nie nadają się do umieszczania ich na tekstyliach. Co innego perowskity. Występują w naturze, np. w skałach, ale – jak to udowodniła polska doktorantka Uniwersytetu w Walencji – można je tanio wyprodukować w laboratoriach, a potem rozprowadzać na ubraniach, papierze czy ścianach. Wydajność takich ogniw słonecznych jest większa niż krzemowych. 5. NAUKOWCY Z WYDZIAŁU INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ ORAZ Z CENTRUM BADAŃ KOSMICZNYCH PAN – WSPÓŁUDZIAŁ W SUKCESIE MISJI SONDY ROSETTA Kiedy na komecie 67P/Czuriumow-Gierasimienko osiadł lądownik Philae europejskiej misji Rosetta, ludzkość mogła po raz pierwszy w historii zbadać budowę geologiczną tego typu ciała niebieskiego. Umożliwił to robot MUPUS skonstruowany dzięki metodom opracowanym na Politechnice Warszawskiej, a zbudowany w Centrum Badań Kosmicznych PAN. MUPUS zaprojektowano do prac w mikrograwitacji, a jego twórcy korzystali z technologii i surowców znanych dekadę temu, kiedy Rosetta wyruszała w drogę ku komecie. KATEGORIA: KSIĄŻKA ROKU 1. ALEKSANDRA GUMOWSKA, „SEKS, BETEL I CZARY” – WYD. ZNAK Śladem wybitnego antropologa Bronisława Malinowskiego i jego „Życia seksualnego dzikich”, a przy okazji realizując – w pewnym sensie – testament Ryszarda Kapuścińskiego. Aleksandra Gumowska jedzie na Wyspy Trobrianda i bada, co zmieniło się prawie sto lat po wizycie Malinowskiego. Żyje wśród rdzennych mieszkańców, mieszka z nimi w chacie z liści, uczestniczy w najważniejszych dla tej społeczności ceremoniach, rozmawia z Trobriandczykami o ich życiu seksualnym i magicznym. Efektem jest książka reporterska o niepowtarzalnym uroku. 2. LUDWIKA WŁODEK, „WYSTARCZY PRZEJŚĆ PRZEZ RZEKĘ” – WYD. LITERACKIE Specjalistka od Azji Środkowej i autorka Travelera pisze o krajach, o których istnieniu rzadko się pamięta. Tadżykistan, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan, Turkmenistan. Jest więc o odradzaniu się etnicznych nacjonalizmów, o islamskim fundamentalizmie, o regionalnych kacykach, którzy próbują odnaleźć się w postsowieckiej rzeczywistości. Wszystko przefiltrowane przez indywidualne losy i szczegóły z codziennego życia. Mocna i ważna lektura. 3. MAREK KAMIŃSKI, „ODKRYJ, ŻE BIEGUN NOSISZ W SOBIE” – WYD. BURDA KSIĄŻKI Polarnik, podróżnik i filozof w tej książce przekonuje, że zdobywanie geograficznych biegunów, pokonywanie oceanów czy pustyń to jedynie droga do celu, a nie cel sam w sobie. „Odkryj, że biegun nosisz w sobie” łączy przeróżne pasje i doświadczenia Kamińskiego w jedną metodę psychologiczną (z ćwiczeniami psycholożki Joanny Heidtman). Polarnikowi dała ona szansę na najbardziej fascynującą z podróży – w głąb samego siebie. To samo mogą zyskać Czytelnicy. 4. PIOTR TOMZA, „AFRYKA NOWAKA” – WYD. WAB Sztafeta śladami przedwojennego polskiego podróżnika Kazimierza Nowaka ruszyła w listopadzie 2009 r. Wzięło w niej udział 149 rowerzystów, którzy w sumie przejechali 33 tys. km, a w trasie byli przez 813 dni. To niezwykłe, imponujące rozmachem przedsięwzięcie Tomza opisuje na chłodno, bez egzaltacji. – Wielu uczestnikom sztafety ta książka się nie spodoba i pewnie kilka osób przestanie mnie lubić – napisał o swoim dziele autor. Prawdopodobnie tak się stało. Co chyba tylko przydaje „Afryce Nowaka” wiarygodności. 5. MAŁGORZATA SZUMSKA, „ZIELONA SUKIENKA” – WYD. ZNAK Trasę wyprawy zaplanował dla mnie Stalin, w 1951 r. Wtedy właśnie mój dziadek Staszek został zesłany do gułagu w Kazachstanie, a babcię Jankę przesiedlono z rodziną w głąb Syberii – pisze Małgorzata Szumska. Jej książka to czasem wzruszająca, czasem zabawna opowieść o szukaniu własnych korzeni na krańcu świata. O miłości i nienawiści, pamięci i zapomnieniu. O historii przez duże H i historiach, które z pewnością nie przetrwają. O mrocznym ZSRR i obciążonej jego ciężkawym bagażem współczesnej Rosji Czyta się to znakomicie. KATEGORIA: BLOG ROKU 1. DZIENNIKPARYSKI.COM Zamachu dokonali Francuzi urodzeni we Francji, którzy ukończyli państwowe, republikańskie, laickie szkoły, a mimo to nie zawahali się użyć przemocy w stosunku do swoich. Ale czy naprawdę do swoich? Czy integracja nie okazała się porażką? A może są dwie Francje, które niewiele mają ze sobą wspólnego? – pisze o tragedii w redakcji Charlie Hebdo Holly, mieszkająca w Paryżu Polka. Jej blog to mądre, rzeczowe spojrzenie na to, czym żyje Francja, z perspektywy osoby urodzonej w Warszawie. 2. MAJUBAJU.PL O tej podróży powstała też książka „Majubaju. Żyrafy wychodzą z szafy”. Ale pierwszy był blog. Maja Sontag, podróżniczka mogąca się pochwalić 194 cm wzrostu, jedzie dookoła świata. Odwiedza m.in. Madagaskar, Zimbabwe, Gambię, Izrael, Peru, Ekwador, Nową Zelandię i Malezję. O tym, co widzi i słyszy na swojej drodze, pisze dowcipnie, z wielką wrażliwością. Majubaju to filozofia życia realizowana w podróżach. Przejawia się zachwytem w nowo odwiedzonych miejscach – deklaruje autorka. Zachwycić można się też jej pisaniem. 3. COZTEGOZEDALEKO.PL Celina mówi o sobie: położna z zawodu i zamiłowania. Jej pasja to propagowanie wiedzy na temat naturalnego podejścia do ciąży i porodu. To pasja zaprowadziła ją do Kambodży, a konkretnie kliniki w Phnom Penh, gdzie jest menedżerką położnych. Wcześniej, wspólnie z chłopakiem, Radkiem, przemierzyli kawał Azji: Indonezję, Filipiny, Tajlandię. O tym wszystkim, a także m.in. o medytacji, jodze, zdrowym życiu, masażu polinezyjskim i ajurwedzie jest ten blog. 4. POJECHANA.PL Aleksandra Świstow, kryjąca się za pseudonimem Pojechana, pisze o sobie: Kobieta wysoce ekspresyjna ruchowo i werbalnie, niepokorny duch, wieczna optymistka i wulkan energii. Nie umie żyć bez ludzi i słońca, nie lubi jeść nożem i widelcem ani zimy w mieście. Taki też, wysoce energetyczny, jest jej blog. Pojechana od kilku lat mieszka w Chinach i siłą rzeczy ten kraj opisuje. Ale nie tylko. Jest tu o innych krajach Azji, o Australii i Europie. Sporo porad praktycznych, kuchni świata i refleksji nad podróżowaniem. Znakomity serwis. 5. OSIEMSTOP.BLOGSPOT.COM W tej chwili już nie tylko blog, ale cały portal poświęcony podróżowaniu z dziećmi i prowadzeniu przyjaznej podróżującym rodzinom kawiarni. Nazwa „Osiem stóp” wzięła się zresztą od posiadaczy ośmiu nóg: Oli i Pawła, a także ich dwójki dzieci: Maćka i Kaliny. Zaczynali wspólnie wyjeżdżać, gdy dzieciaki miały ledwie kilka miesięcy. Ruszyli kamperem przez Stany Zjednoczone, potem przejechali Azję. Ślady tych wypraw – do dziś na blogu. Poza tym mnóstwo informacji praktycznych, sprawdzonych patentów i podróżniczych inspiracji.
Fotograf National Geographic Tomasz Tomaszewski gościem specjalnym 4. Festiwalu Filmów Świata Trzy Żywioły we wrocławskim kinie Nowe Horyzonty (22-24.11.2013)
To już trzecia odsłona filmowych Trzech Żywiołów we Wrocławiu. Po raz kolejny zaprezentowane zostaną najlepsze, nagradzane na światowych festiwalach, inspirujące i wizualnie piękne filmy dokumentalne w trzech kategoriach: Podróże, Przygoda i Cywilizacja – 23 filmy, w tym cztery polskie premiery. Nie zabraknie poruszających dokumentów z podróży, filmów z harpunem adrenaliny i refleksji o zmieniającym się świecie, o Ziemi, jej kondycji i kondycji naszej świadomości dokąd – jako ludzkość – zmierzamy. Festiwal otworzy spotkanie z Tomaszem Tomaszewskim, jednym z najbardziej słynnych polskich fotografików – reportażystów, także poza granicami naszego kraju. Posłuchamy opowieści i obejrzymy zdjęcia z wystawy Sugar Town. Finałem spotkania z artystą będzie projekcja filmu Czarna Skrzynka – błyskotliwego dokumentu o Tomaszewskim. Sugar Town – to historia nie tylko o produkcji cukru, ale przede wszystkim o ludziach i ich życiu w cieniu fabryk Indonezja, Wyspa Jawa. Parowe maszyny obracają kołami zębatymi wielkości czterech mężczyzn. To fabryka cukru oparta na technologii sprzed ponad 100 lat. Plantacje trzciny założyli tu Holendrzy prawie 300 lat temu, a jeszcze w latach 30 ubiegłego wieku Jawa była jednym z największych producentów cukru na świecie. Dzisiaj, z ponad dwustu fabryk zostało kilkanaście. Chociaż siła robocza jest stosunkowo tania, to okazało się, że w Brazylii czy Surinamie robią to jeszcze taniej. Cukrownictwo na wyspie upada, a Indonezja zmuszona jest do importu cukru. Sezonowość cyklu produkcyjnego wyznacza rytm życia przyfabrycznych miast. Czas produkcji to ożywienie – sezonowi pracownicy, handlarze, objazdowe wesołe miasteczka. Wieloplanowe kompozycje, z których każda jest opowieścią. Dynamiczne życie uchwycone w decydujących momentach. Pot i znój fizycznej pracy zderzony z wesołością przaśnych lunaparków i beztroską dzieci szukających ochłody i zabawy w mętnych wodach basenów i rzeczek. Czarna skrzynka – pokazuje dramatyczną historię człowieka, którego pragnienie wolności, niezwykły upór i chęć do walki z komunistycznym systemem zaprowadziła na szczyty światowej fotografii. Film opowiada o człowieku, który przez fotograficzny pryzmat patrzenia na świat, chce pokazać odbiorcom, że człowiek jest jednostką szczególną. Jest to opowieść o Tomaszu Tomaszewskim – niezłomnym człowieku, który z wielką determinacją, z aparatem w ręku, walczył o wolną Polskę. Tomaszewski był uczestnikiem wydarzeń ważnych dla Polski i dla Świata. Niezwykłe wyczucie i intuicja sprawiła, że za wszelką cenę chciał w nich uczestniczyć, aby potem okazywało się, że fotografował wydarzenia dla ludzkości przełomowe. To film o determinacji, pracowitości i miłości. Film o człowieku. Tomasz Tomaszewski – Członek Związku Polskich Artystów Fotografików, agencji Visum Archiv w Hamburgu, agencji Image Collection w Waszyngtonie oraz American Society of Magazine Photographers. Zajmuje się fotografią prasową, publikował swoje zdjęcia zarówno w najważniejszych pismach polskich jak i w największych magazynach zagranicznych, między innymi: Stern, Paris Match, GEO, New York Times, Time, Fortune, Vogue, Die Zeit, Elle. Wydał kilka książek autorskich: OSTATNI – Współcześni Żydzi Polscy (tekst Małgorzata Niezabitowska), W poszukiwaniu Ameryki (tekst Małgorzata Niezabitowska), Cyganie Polscy (tekst Jerzy Ficowski), W Centrum, Niezwykła Hiszpania, Rzut Beretem oraz ilustrował swoimi pracami kilkanaście prac zbiorowych. Autor wielu wystaw indywidualnych w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Izraelu, Japonii, Holandii, Włoszech, Irlandii, Niemczech, Polsce i na Madagaskarze. Laureat polskich oraz międzynarodowych nagród fotograficznych. Od dwudziestu lat współpracuje z magazynem National Geographic, w którym opublikował 18. esejów fotograficznych, a od roku 1999 jest głównym konsultantem jego polskiej edycji. Uczy fotografii w Polsce, USA, Niemczech i we Włoszech. ). Odznaczony Brązowym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2009). Impreza odbędzie się w Kinie Nowe Horyzonty i potrwa od piątku 22 listopada do niedzieli 24 listopada. Zobaczymy ponad 20 filmów dokumentalnych w kategoriach “Podróże”, “Przygoda”, “Adrenalina”. Program Festiwalu i bilety: www.3zywioly.pl.
"Fotografia przestała być zawodem, bardziej stała się doświadczeniem, zajęciem" - powiedział Tomasz Tomaszewski odbierając flagę Towarzystwa National Geographic z rąk Martyny Wojciechowskiej
Odwieść od prostego widzenia Martyna Wojciechowska: Niewiele osób w Polsce wie o National Geographic tyle co Ty. Jak Twoim zdaniem zmienił się ten magazyn przez ponad ćwierć wieku, od kiedy się w nim pojawiłeś? Tomasz Tomaszewski: Myślę, że jego ewolucja jest odbiciem tego, co generalnie wydarzyło się z fotografią. Mamy cyfrową technologię, aparaty dzisiaj są mniej inwazyjne, małe, ludzie nie boją się robienia zdjęć. Fotografia przestała być zawodem, bardziej stała się doświadczeniem, zajęciem. National Geographic pozostał jednak czymś wyjątkowym, jedną z niewielu już wysp, gdzie mówi się o wartościach. Pokazuje fotografię, która odwodzi nas od potocznych doświadczeń, prostego widzenia. MW: Obecnie zdjęcia robi każdy, mamy do czynienia z hiperzalewem zdjęć i dowolną interpretacją rzeczywistości. TT: Nie chcę być źle zrozumiany, nie występuję przeciwko temu, żeby ludzie fotografowali. Ale żeby fotografię nazwać dobrą, poza swoją wizualną komplikacją musi zawierać jakąś treść. Jest bardzo mało takich publikacji, w których ja, ze swoim doświadczeniem, potrafię wyłowić rzeczy nadzwyczajne. Kiedyś zanim człowieka dopuszczono do przestrzeni publicznej, aby dzielił się swoimi koncepcjami, sprawdzano go przez wiele lat. Musiał udowodnić nie tylko swoje zdolności wizualne, ale też zaistnieć jako intelektualny partner, reprezentować i wartości, i wiedzę. Dziś nikt nikogo nie sprawdza, w związku z tym miliony zdjęć oglądanych tworzą odnośnik, który jest wyznacznikiem dla pozostałych. To mnie niepokoi. MW: Co zatem trzeba zrobić, żeby zostać fotografem NG? TT: Fotografa wysyła się w teren, by przyniósł zdjęcia, które będą prowokowały pytania, pobudzały do refleksji. To wielka odpowiedzialność, bo ten magazyn dociera do 10 mln osób na świecie. Kent Kobersteen, który przyjmował mnie do pracy w magazynie, znalazł zaledwie sześciu takich fotografów w ciągu 26 lat pracy na stanowisku dyrektora działu fotografii. Zobacz, kto jeszcze otrzymał flagę Towarzystwa National Geographic
Pod flagą National Geographic - Tomasz Tomaszewski
Odwieść od prostego widzenia Kiedyś zanim człowieka dopuszczono do przestrzeni publicznej, aby dzielił się swoimi koncepcjami, sprawdzano go przez wiele lat – mówi fotograf Tomasz Tomaszewski, odbierając z rąk Martyny Wojciechowskiej jubileuszową flagę National Geographic Martyna Wojciechowska: Dziś rozmawiam z Tomaszem Tomaszewskim, najlepszym polskim fotografem, jednym z najbardziej znanych i utytułowanych. Od ponad ćwierć wieku związanym z NG, konsultantem polskiej edycji magazynu i moim mentorem. Tomasz Tomaszewski: Podejrzewałem, że stworzysz taką aurę, która nie będzie sprzyjała skromności i umiarkowaniu. MW: Niewiele osób w Polsce wie o National Geographic tyle co ty. Jak Twoim zdaniem zmienił się ten magazyn przez ponad ćwierć wieku, od kiedy się w nim pojawiłeś? TT: Myślę, że jego ewolucja jest odbiciem tego, co generalnie wydarzyło się z fotografią. Mamy cyfrową technologię, aparaty dzisiaj są mniej inwazyjne, małe, ludzie nie boją się robienia zdjęć. Fotografia przestała być zawodem, bardziej stała się doświadczeniem, zajęciem. National Geographic pozostał jednak czymś wyjątkowym, jedną z niewielu już wysp, gdzie mówi się o wartościach. Pokazuje fotografię, która odwodzi nas od potocznych doświadczeń, prostego widzenia. Te zdjęcia oparte są w dużej mierze na wiedzy, której się tam wymaga i chyba nawet nie zmusza, bo ci, którzy fotografują dla NG to humaniści i nie zajmują się byle czym, a raczej sprawami, które głęboko ich interesują. W związku z tym są niezwykle otwarci, wręcz muzykalni na wiedzę. I myślę, że to jest nie tylko moje odczucie, ale również większości moich kolegów, że wiedza pozwala zobaczyć, więc im więcej wiemy na dany temat, tym łatwiej nam jest pozbyć się tych obrazów banalnych, dotykających zaledwie powierzchni. MW: Obecnie zdjęcia robi każdy, mamy do czynienia z hiperzalewem zdjęć i dowolną interpretacją rzeczywistości. TT: Nie chcę być źle zrozumiany, nie występuję przeciwko temu, żeby ludzie fotografowali. Ale żeby fotografię nazwać dobrą, poza swoją wizualną komplikacją musi zawierać jakąś treść. Jest bardzo mało takich publikacji, w których ja, ze swoim doświadczeniem, potrafię wyłowić rzeczy nadzwyczajne. Kiedyś zanim człowieka dopuszczono do przestrzeni publicznej, aby dzielił się swoimi koncepcjami, sprawdzano go przez wiele lat. Musiał udowodnić nie tylko swoje zdolności wizualne, ale też zaistnieć jako intelektualny partner, reprezentować i wartości, i wiedzę. Dziś nikt tego nie sprawdza, w związku z tym miliony zdjęć oglądanych tworzą odnośnik, który jest wyznacznikiem dla pozostałych. To mnie niepokoi. MW: Co zatem trzeba zrobić, żeby zostać fotografem NG? Fotografa wysyła się w teren, by przyniósł zdjęcia, które będą prowokowały pytania, pobudzały do refleksji. To wielka odpowiedzialność, bo ten magazyn dociera do 10 mln osób na świecie. Kent Kobersteen, który przyjmował mnie do pracy w magazynie, znalazł zaledwie sześciu takich fotografów w ciągu 26 lat pracy na stanowisku dyrektora działu fotografii. Ten Magazyn potrzebuje ludzi, którzy reprezentują niezwykłą, bym powiedział, wizualną indywidualność. Robią zdjęcia wyróżniające się wieloma rzeczami spośród miliona innych, ale również potrafią podporządkować swoją indywidualność tej idei nadrzędnej, czyli komunikowaniu się z czytelnikiem. Te zdjęcia muszą być uniwersalne i czytelne. Między fotografią, a słowem pisanym w tym sensie nie ma wielkiej różnicy. Cenię w tym magazynie nie tylko jego treść, ale również to, że on reprezentował coś stabilnego i stałego. Mam ciągle wielki szacunek do tradycji. Szczególnie takiej, która obroniła się po latach, ponieważ została stworzona przez absolutnie najlepszych. Kiedy potrzebuję gwałtownego wzrostu ciśnienia i przypomnienia sobie o ciemniejszej strony mocy, to kupuję gazetę, która się nazywa Stern. Tam cieknie krew, jest agresja, masa wulgarności i brutalności – rzeczy, które dotyczą wydarzeń szybko przemijających. Kiedy biorę do ręki NG, podróżuję w zupełnie inne regiony. Ten magazyn od ponad stu lat pokazuje nam różnorodny świat, nie mówiąc, co jest dobre, a co złe. MW: W 1888 roku, kiedy NG Society było powoływane do życia, myślą, jaka towarzyszyła założycielom, było „pokazywać świat takim, jakim on jest”. Ty z kolei powiedziałeś, że fotografia jest tylko interpretacją rzeczywistości. Nawet, jeśli jest bardzo dobra, to jest tylko wycinkiem pewnej rzeczywistości. Ale wciąż pozostaje bardzo odpowiedzialną pracą. TT: Mam nadzieję, że wartości, o których powiedziałaś będą busolą dla następnej generacji fotografów, którzy przyjdą do pracy do magazynu. Z mojego doświadczenia rzeczywiście wydaje mi się, że jedna prawda nie istnieje. Prawda zwycięzcy będzie się zawsze różniła od prawdy przegranego. Ważne jest to, aby wzorce były oferowane przez ludzi wykształconych, mądrych i szlachetnych. Aby te zdjęcia prowadziły do pewnego intelektualnego komfortu, żeby nas uczyły, choć ja nie wierzę w to, że fotografia przy swojej niezwykłej ułomności może wiele zdziałać. Ona właściwie niczego nie tłumaczy, jedynie pokazuje. Natomiast dzięki temu, że ma niewyobrażalną moc sugerowania, może wpływać na poglądy, które my posiedliśmy z innych źródeł: od rodziców, ze szkoły, uniwersytetów, od towarzystwa, w którym przebywamy. To ogromna odpowiedzialność. Szczególnie, że NG ma niewyobrażalny nakład, a więc gigantyczną siłę rażenia. Pamiętam niesamowite dyskusje, który wybuchały, gdy przywoziłem kolejne materiały. Robiłem akurat historię o rzece Świętego Wawrzyńca. Znalazłem dwóch rybaków, którzy mieli własną łódź i dziurę w dnie tej łodzi, z której wychodziła wspawana do dna rura. Siedzieli, popijali rum i przez tę dziurę łowili łososie. Uznałem, że to fantastyczna sytuacja, która może doprowadzić do zdjęcia otwierającego całe studium o rzece Świętego Wawrzyńca. Siedziałem z nimi ze trzy godziny, ale wyciągnęliśmy tylko rybkę, którą trudno było zauważyć. Nie potrafiłem zrobić jej fotografii. Umówiłem się z nimi, że pojadę i będę krążył dookoła, a oni, gdy wyłowią przynajmniej półtorametrowego łososia, do mnie zadzwonią. Po sześciu godzinach zadzwonili, że go mają, więc poprosiłem, aby zatrzymali go na haczyku i nie wyjmowali. Przyjechałem błyskawicznie. Na moich oczach wyjęli z tej rury gigantyczną rybę. Ustawiłem flesze, światła i zrobiłem zdjęcie, w którym, nie ukrywam, się zakochałem. Łosoś fruwał w powietrzu, a w świetle fleszy odbijały się krople wody, a oni walczą z tą wspaniałą rybą w złocistym kolorze. Zrobiłem naprawdę przyjemną fotografię. Przyjechałem z nią do Waszyngtonu z myślą, że mam zdjęcie otwierające. W redakcji powiedziałem: „panowie, to nie jest moment, w którym oni złowili tego łososia, ale półtorej godziny później, kiedy ja dojechałem. Oni co prawda trzymali go dla mnie pod wodą na haczyku, ale to nie był moment, w którym go złowili. Informuję was o tym, bo, to wydaje mi się, że to istotne”. Wyobraź sobie, że po godzinnej dyskusji, niezwykle przejmującej, uznaliśmy, że nie powinniśmy tego zdjęcia drukować, bo nie będzie jak to podpisać. Oszukamy czytelnika. Uznaliśmy, że poświęcimy to zdjęcie. Nawet nie cierpiałem, pomyślałem, że tak powinno być. MW: Rzadka to dzisiaj odpowiedzialność, ale z pewnością godna naśladowania. Ciekawi mnie jeszcze jedna rzecz. Dlaczego w momencie, kiedy wszyscy się pakują i chcą jechać na kraniec świata, żeby dokumentować rzeczywistość, ty idziesz w drugą stronę i fotografujesz Polskę? TT: Podróżowałem przez większość swojego życia. Byłem w ponad 60 krajach, ale czułem pewien dyskomfort związany z tym, że tutaj się dzieją rzeczy nadzwyczajne, a ja tego nie obserwuję, nie dokumentuję. Mamy wolny kraj, który się niewyobrażalnie szybko zmienia. Nasza wiedza o poprzednich okresach w dużej mierze bierze się z ikonografii, którą poprzednicy, ale również i ja, robiliśmy. Dziś zdjęć pogłębionych, które dotyczyłyby ważnych spraw jest naprawdę bardzo niewiele. Pomyślałem, że chociażby dla swoich wnuków muszę coś zrobić. Że to jest mój obowiązek. Zwróciłem się w kierunku ludzi, którzy nas żywią, czyli chłopów. Później pomyślałem o robotnikach, Ostatnio zrobiłem materiał o pewnym regionie w Polsce, który jest miejscem czarodziejskim. Zajęło mi to prawie rok. Liczę na to, że nie rozstanie wylany asfaltem i pokryty kostką Bauma w kolejnych pięciu latach. Ku mojemu wielkiemu zdziwieniu, żadna z lokalnych władz pozostałych regionów nie wpadła na pomysł, żeby zlecić podobne materiały. Nie mnie, tylko kolegom fotografom. Dzięki takiej inicjatywie mógłby powstać fenomenalny dokument, pokazujący dzisiejsze dziedzictwo kraju. Na konkursach fotograficznych jest dział "życie codzienne", nagrodę zdobywa reportaż np. o wieczorze kawalerskim. Przepraszam bardzo, ale co to ma wspólnego z życiem codziennym? Z nieprawdopodobnymi rytuałami, z odmiennością, tradycją, z której my czerpiemy? Niewiele. Ktoś wynajmuje sobie wagon tramwajowy i urządza bibkę. We Francji każde ministerstwo przydziela pięć stypendiów rocznie fotografom na sfotografowanie fragmentu kraju. To są tak duże pieniądze, że fotograf może płacić rachunki, nie martwiąc się o to, co będzie za miesiąc, bo dostaje znaczną sumę pieniędzy. Na Zachodzie, a szczególnie w USA istnieje ten fenomenalny obyczaj, który każe dzielić się nadmiarem. Jeśli ktoś zarobił w swoim życiu miliony dolarów i wie, że jest zabezpieczony na przyszłość, będzie dzielił się tymi pieniędzmi. Dzięki takim zachowaniom mamy Muzeum Guggenheima i setki innych placówek „od fundatorów”. W Polsce oczywiście jest wielu sponsorów, ale oni finansują tych, których pokaże telewizja. MW: Magazyn National Geographic Polska pokazuje i prezentuje te materiały. TT: I cieszmy się z tego. Niech istnieje, bo to jedno z niewielu miejsc, które edukuje. Bardzo jestem zainteresowany tym, żeby magazyn przetrwał. Trzeba to wspierać i namawiać ludzi, którzy dbają o higienę umysłu, żeby korzystali z tego źródła. MW: Tomku, chciałabym wręczyć Ci flagę NG w podziękowaniu za to, że dokumentujesz ten świat, że pokazujesz także nasz kraj, choć niewielu fotografów zwraca wzrok w stronę Polski. TT: Nie czek? MW: Flagę, która symbolizuje 125 lat National Geographic, 125 lat poznawania świata. Jest trójkolorowa i symbolizuje: wodę, ziemię i niebo. TT: Bardzo dziękuję, jestem wzruszony. To będzie druga flaga w mojej kolekcji. Mam też w domu oryginalną flagę National Geographic, dawaną tylko i wyłącznie przy okazji wielkich wydarzeń. Dziś dostałem drugą. Bardzo dziękuję. Jest fantastyczna! MW: Dziękuję i czekam na więcej materiałów. TT: To mogę obiecać. View oEmbed on the source website View oEmbed on the source website View oEmbed on the source website
Wyniki 8. Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska
Kolejna, 8. już edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego magazynu National Geographic Polska za nami.
Tysiące uczestników pełnych wiary we własne fotograficzne umiejętności postanowiło zaprezentować nam swoje prace. Jury pod przewodnictwem Tomasza Tomaszewskiego, w składzie: Peter Andrews, Wojciech Franus, Witold Jaworski, Tomasz Lazar, Grzegorz Leśniewski, Rafał Olejniczak, Wiktor Sobolewski i Martyna Wojciechowska, miało twardy orzech do zgryzienia i jak zwykle toczyło zażarte dyskusje. Ich efektem było wyłonienie zwycięskich prac w pięciu kategoriach, natomiast Grand Prix przypadło zdjęciu pt. Elvis, autorstwa Arkadiusza Makowskiego. Wszystkim laureatom gorąco gratulujemy! I już dziś zachęcamy do udziału w następnej edycji, mamy nadzieję – równie udanej. Oto laureaci 8. Wielkiego Konkursu Fotograficznego GRAND PRIX Arkadiusz Makowski : Elvis. „W centrum niczego. Estrada, światła i orgia barw, czyli nie zostało nic. Głuchy, ślepy, naćpany, chory świat kończył się gdzieś w międzyczasie. Brawura i bycie na topie, wzloty, fanfary, klepanie po ramieniu – po co to? Przecież nikt już nie pamięta tej chwili... Fotografia powstała późnym wieczorem. Było cicho i chłodno, byliśmy tylko ja i Elvis, czyli łowik. Wyglądał staro. Zmęczony, ledwo się poruszał, mimo iż jupitery nadal świeciły, a scena był jakby nowa. Coś przemija, a coś zostaje. Elvisem bywa każdy.” Zobacz zdjęcie KATEGORIA: FOTOREPORTAŻ Pierwsze Miejsce Mariusz Smiejek: Walka o tożsamość – nowe pokolenie w Irlandii Połnocnej. „Choć konflikt w Belfaście skończył się w 1998 r., rząd brytyjski i Unia Europejska wciąż pompują tam miliony funtów, by utrzymać pokój, a to nie jest łatwe. Pilnują go bowiem byli i obecni członkowie organizacji paramilitarnych, zarówno katolików, jak i protestantów, którzy sami siebie nazywają, community workers, „pracownikami społecznościowymi”. W XXI w. w Europie wciąż stawiane są pytania o tożsamość. Tak jak tutaj. Czy mieszkańcy Irlandii Północnej są Brytyjczykami, Irlandczykami czy Północnoirlandczykami?” Zobacz zdjęcia Wyróżnienie Aneta Ludwig: Istanbul – City on the Edge „Stambuł to metropolia pozornie podobna do wielu innych w Europie, nie bardziej egzotyczna od zakątków Berlina czy Paryża. A jednak jest to miasto odmienne, stojące na granicy dwóch światów, gdzie za najbliższym załomem ukazać się może surowość meczetu złamana frywolnością stroju śmiejącej się beztrosko dziewczyny dalekiej od pomysłu włożenia burki. Takim chciałam to miasto pokazać: spójnym w sprzecznościach jego historii i dnia dzisiejszego, rozłożonym na granicy europejskości i azjatyckości, światła i cienia, ciszy i krzyku.” Zobacz zdjęcie Wyróżnienie Paweł Łączny: Kirgizi, ludzie stepu „Kirgizi to koczowniczy lud pasterski, w dużej mierze nadal kultywujący kulturę i tradycje swoich przodków. Choć w kraju widoczne są wpływy nowoczesności, nie determinują one ich życia codziennego związanego z naturą i od niej zależnego.” Zobacz zdjęcie KATEGORIA: ZWIERZĘTA Pierwsze Miejsce Justyna Muszewska: Polowanie na bawołu „Zdjęcie powstało w Parku Narodowym Ngorongoro w Tanzanii. Przedstawia kulminacyjny moment walki, jaką trzy głodne lwy staczają z potężnym bawołem. Najsilniejszy drapieżnik chwyta ofiarę za głowę i blokując jej rogi, pozbawia jedynej możliwości obrony. Finał tego aktu pozostawia świadków rozdartych między współczuciem dla ofiary a szacunkiem dla bezwzględnych praw natury.” Zobacz zdjęcie WYRÓŻNIENIE Maciej Pawelec: Zbliża się koniec „Fotografia powstała w nadwiślańskiej wsi Kobylnica. Przedstawia mojego tatę czuwającego przy konającej klaczy, która służyła w jego gospodarstwie przez blisko 30 lat. Ta scena musiała zostać uwieczniona.” Zobacz zdjęcie WYRÓŻNIENIE Tomasz Czarnecki: Profil „Zdjęcie zostało zrobione w spokojnym, wyludnionym zimą zoo w Gdańsku Oliwie. W mroźne lutowe popołudnie dorodna foka szara zapozowała mi do portretu z profilu.” Zobacz zdjęcie KATEGORIA: LUDZIE PIERWSZE MIEJSCE Michał Mrozek: Namaste „Nepal, Katmandu. Policjant w pełnym rynsztunku zabezpieczający przejście tłumu i powozu-świątyni podczas festiwalu Seto Machhendranath na ulicach miasta. Podczas tego rodzaju świąt, których w Katmandu nie brakuje, na ulicach gromadzą się tysiące ludzi. Wspólne świętowanie jednych to jednocześnie wymagająca skupienia praca drugich.” Zobacz zdjęcie WYRÓŻNIENIE Piotr Trybalski: Spójrz mi w oczy „Jedna z niewielkich wiosek nad Nigrem, pół dnia drogi łodzią powyżej Mopti. Wielkie kolczyki kwottenai kanye, które nosi malijska kobieta z plemienia Fulani, symbolizują bogactwo i prestiż.” Zobacz zdjęcie WYRÓŻNIENIE Mariusz Janiszewski: Ship Building Yard „Doki w stolicy Bangladeszu Dhace. Zasady BHP tu nie istnieją. Wszechobecny hałas młotków, dzieci bawiące się pośród spadających stalowych płyt, powietrze gęste od skrawków rdzy.” Zobacz zdjęcie KATEGORIA: KRAJOBRAZ PIERWSZE MIEJSCE Piotr Łyczkowski: Plaża „Nadbrzeże Wisły koło Stadionu Narodowego było oczyszczane i wyrownywane na Euro 2012. Jadąc na rowerze mostem Poniatowskiego, zrobiłem to zdjęcie kompaktem. Wisła jest bardzo dynamiczną rzeką. Kolor, prędkość, głębokość są inne niemal za każdym razem, gdy się nad nią zjawiam.” Zobacz zdjęcie WYRÓŻNIENIE Artur Szymczyk: W krainie zwierciadeł „Tarasy ryżowe Yuanyang o każdej porze roku wyglądają inaczej – odwiedziłem je w okresie, gdy są zalane wodą. Przez większość czasu moje plany torpedowała pogoda, ale ten poranny spektakl wynagrodził mi kilka dni oczekiwania.” Zobacz zdjęcie WYRÓŻNIENIE Mateusz Grochocki: Nowa Warszawa „Plac Defilad kojarzony jest ze stalinowską historią miasta. To zdjęcie ukazuje inną stronę tego miejsca: wieżowce w budowie, pędzące auta i oślepiające słońce przywołują pytania o słuszność wyborów współczesnego świata.” Zobacz zdjęcie KATEGORIA: ŻYCIE NA 100% PIERWSZE MIEJSCE Alicja Urbanowicz: Gol!!! „Plaża w Dębkach. Trzyletni Szymon, będąc pod wrażeniem Euro 2012, codziennie bawi się piłką. Już zdecydował, że zostanie piłkarzem. Postanowiłam utrwalić jego pasję w warunkach zachodzącego słońca. Poprosiłam Szymona, by kopnął piłkę w moim kierunku, ale nie spodziewałam się, iż strzał będzie tak celny. Piłka przeleciała tuż obok obiektywu...” Zobacz zdjęcie WYRÓŻNIENIE Paweł Karasiński: Marcel Haczek - kolarz zjazdowy „Gdy tylko dotarliśmy na miejsce, potężny grzmot pioruna uświadomił mi, że nie mam zbyt wiele czasu na znalezienie kadru. Marcel dał znak i ruszył. Miałem jeden strzał...” Zobacz zdjęcie WYRÓŻNIENIE Jerzy Babiak : Mimo wszystko „Ciepły grudniowy wieczór w meksykańskim mieście Oaxaca. Kilkadziesiąt par starszych ludzi tańczyło przed kościołem. Wśród nich ta jedna, która na widok aparatu zaczęła się uśmiechać...” Zobacz zdjęcie
Konsultant generalny "National Geographic Polska" Tomasz Tomaszewski został laureatem nagrody Herbapol - Esencja Natury za rok 2012.
Nagrody wręczane są ludziom, którzy w życiu umiejętnie łączą świat ludzi i przyrody. Tomaszewskiego wyróżniono w kategorii "Inspiracja naturą w sztuce". Laureat to wieloletni współpracownik NG, autor wielu fotoreportaży z Polski i ze świata: Ameryki, Gruzji, Szwecji, Kanady, Meksyku. Nagrodę otrzymał "w uznaniu za całokształt prac, które oddają piękno zaklęte zarówno w naturze, jak i w samych ludziach, których spotyka w różnych zakątkach świata. W szczególności za projekt fotograficzny pt. „Zapewnia się atmosferę życzliwości. Podlaskie”, ukazujący różnorodność przyrodniczą i kulturową Podlasia". W innych kategoriach nagrody otrzymali: prof. dr hab. med. Piotr Kuna („Wykorzystanie natury w pracach naukowych”), Mateusz Kusznierewicz („Inspiracja naturą w życiu”) i Adam Wajrak („Propagowanie natury w mediach”). Nagrody przyznano po raz czwarty. Laureatami poprzednich edycji Herbapol - Esencja Natury byli: redaktor naczelna NG Martyna Wojciechowska, Kinga Baranowska, prof. Jerzy Woy-Wojciechowski, Olgierd Budrewicz, Anna Maria Jopek, Sebastian Karpiel-Bułecka, Jacek Pałkiewicz, Marek Kamiński, Beata Pawlikowska, Maja Popielarska, prof. Halina Strzelecka, prof. Kazimierz Głowniak, aktorskie małżeństwo Alicja Jachiewicz-Szmidt i Stefan Szmidt. drewicz, Anna Maria Jopek, Sebastian Karpiel-Bułecka, Jacek Pałkiewicz, Marek Kamiński, Beata Pawlikowska, Maja Popielarska, prof. Halina Strzelecka, prof. Kazimierz Głowniak, aktorskie małżeństwo Alicja Jachiewicz-Szmidt i Stefan Szmidt.
Film z obrad jury Wielkiego Konkursu Fotograficznego
Zapraszamy do obejrzenia filmu z obrad jury Wielkiego Konkursu Fotograficznego.
Dowiecie się z niego czym kierowali się jurorzy przy wyborze nagrodzonych zdjęć. Film znajdziecie tutaj W skład jury Konkursu weszli: Tomasz Tomaszewski: konsultant generalny magazynu National Geographic Polska, przewodniczący jury. Tomasz Sikora: juror z ramienia Panasonic, jeden z najważniejszych polskich fotografów reklamowych i kreacyjnych. Piotr Andrews: fotoreporter wojenny, nominowany do nagrody Pulitzera 1996 r. za zdjęcie masakry w Sarajewie. Grzegorz Leśniewski: jedyny Polak biorący udział w projekcie Wild Wonders of Europe, ukazującym dziedzictwo przyrodnicze naszego kontynentu. Rafał Milach: fotograf dokumentalny, członek austriackiej agencji Anzenberger, publikował m.in. w Time, Newsweek, Die Zeit. Martyna Wojciechowska: redaktor naczelna National Geographic Polska. Wojciech Franus: kierownik działu graficznego National Geographic Polska. Prezentujemy zdjęcia nominowane w Wielkim Konkursie Fotograficznym, które miały szansę na zwycięstwo. Galerię tych zdjęć znajdziecie tutaj Zapraszamy również do obejrzenia zdjęć, które wygrały w Wielkim Konkursie Fotograficznym. Znajdziecie je tutaj
Wyniki 6. Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska
W 6. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska jury oceniło ponad 48 tysięcy zdjęć. Zwycięskie fotografie trafiły do październikowego National Geographic Polska.
Wręczenie nagród nastąpiło podczas uroczystej Gali Finałowej, 30 września 2010 r. w Teatrze Capitol w Warszawie. Jury w składzie: Tomasz Tomaszewski, Tomasz Sikora, Piotr Andrews, Grzegorz Leśniewski, Rafał Milach, Martyna Wojciechowska i Wojciech Franus, Grand Prix przyznało pracy „Niñas” autorstwa Izabeli Perez Harriette z Warszawy. Zdjęcia zwyciężyło też w kategorii „Ludzie”. „Czerwiec 2009 r., miejscowość Boca de Yumuri niedaleko Baracoa na Kubie. Po występie grupa gościnnie koncertujących tu muzyków kubańskich wraz ze znajomymi (wśród których znalazłam się i ja) zasiadła w barze przy plaży, beztrosko bawiąc się, grając i śpiewając. Przyciągnęło to do nas miejscową dzieciarnię. Dwie dziewczynki bez śladu onieśmielenia dosiadły się do naszego stolika, słuchając muzyki i komentując między sobą poczynania artystów i ich znajomych obcokrajowców”. Oto laureaci Wielkiego Konkursu Fotograficznego KATEGORIA: LUDZIE Wyróżnienie Maciej Cieślak, „Odpoczynek na sawannie” „Kenia, Laikipia, kwiecień 2010 r. W okresie suszy młodzi masajscy wojownicy przemierzają sawannę w poszukiwaniu świeżych pastwisk dla bydła. W wolnym czasie chłopcy rywalizują „w podskokach”. Podskoki to jeden z najważniejszych elementów tradycyjnego tańca masajskiego”. Zdjęcie znajdziesz tutaj Wyróżnienie Jacek Szydłowski, „Z Przystanku” „Ostatni dzień festiwalu Przystanek Woodstock 2010. Jeden z uczestników imprezy odpoczywa na polu biwakowym. Siedzi w trabancie ozdobionym krowimi łatami. Za kilka godzin wyjedzie z Kostrzyna wraz z przyjaciółmi, którzy poruszają się identycznie pomalowanym wartburgiem”. Zdjęcie znajdziesz tutaj KATEGORIA: ZWIERZĘTA Pierwsze miejsce Radosław Kołpowski, „Małpia twarz” „Sierpień 2006 r., boliwijska Amazonia, okolice wioski Novos Reyes nad rzeką Beni. Podczas wyprawy Polskiej Ekspedycji Amazońskiej wybrałem się z jej kierownikiem Marcinem Obałką na zdjęcia. Noc to świetna pora na fotografowanie owadów, którym się pasjonuję. Zdjęcie przedstawia pająka wiszącego na nici. Niestety, nie znalazłem żadnych informacji pozwalających mi zidentyfikować ten gatunek, dlatego na własny użytek nazwałem go Małpią Twarzą”. Zdjęcie znajdziesz tutaj Wyróżnienie Mirosława Kurowska, „Huragan i hipopotamy” „Wrzesień 2009 r., Uganda. Wypływam małą łodzią do wodospadów Murchisona na Nilu. Zaczyna kropić deszcz, który szybko przeradza się w ścianę wody. Nasza łódź, miotana wiatrem, przechyla się niebezpiecznie. Rejestruję ucieczkę przed nawałnicą pary hipopotamów”. Zdjęcie znajdziesz tutaj Wyróżnienie Jan Paw, „Taniec chochlików” „Te zielone esy-floresy wykreśliły... świetliki świętojańskie (Lampyris noctiluca). Długi czas ekspozycji pozwolił uwiecznić taneczne poczynania samców wabionych przez potencjalne partnerki. Miejscem takich corocznych spektakli jest skraj lasu. Zdjęcie wykonane w Alwerni w lipcu 2010 r.”. Zdjęcie zajdziesz tutaj KATEGORIA: KRAJOBRAZ Pierwsze miejsce Bartosz Stróżyński, „Sjesta” „Antarktyda, 2009 r. Na dryfującej niewielkiej górze lodowej, na tle ośnieżonego pasma górskiego, widać sjestującą parę fok, a pod nią mieniącą się formację lodową, otoczoną mrocznymi wodami Antarktydy. Zdjęcie zrobiono techniką >>pół na półZdjęcie znajdziesz tutaj Wyróżnienie Paweł Skotarski, „Thailand. Pattaya” „W Pattayi deszcz spada codziennie punktualnie o 1:00 w nocy. Raz jednak sprawił niespodziankę, zalewając ruchliwą ulicę wczesnym wieczorem”. Zdjęcie znajdziesz tutaj Wyróżnienie Marcin Kucharski, „Cisza” „Wspinaczka przez las powykręcanych sosen zawiodła mnie na przełęcz. Mosuo znad jeziora Lugu wolą wiosłować niż włóczyć się po górach. Ja chciałem zobaczyć ich świat z innej perspektywy. Tam w dole, na niezmąconej tafli wody, spało stado łodzi. Zdjęcie powstało w Chinach na granicy prowincji Syczuan i Junnan w 2009 r.”. Zdjęcie znajdziesz tutaj KATEGORIA: FOTOREPORTAŻ Pierwsze miejsce Agata Pietroń, „Rap z Konga” „Jest to historia młodych ludzi z regionu objętego od dwóch dekad krwawym konfliktem zbrojnym. Od 10 miesięcy, odkąd sytuacja nieco się poprawiła, próbują cieszyć się życiem. Śpiewają jednak o jedynej rzeczywistości, którą znają: o wojnie, głodzie, przemocy. Na koncertach czują się lepsi i ważniejsi; mają też szansę zarobić kilka dolarów”. Zdjęcia znajdziesz tutaj: Pierwsze Drugie Trzecie Czwarte Piąte Szóste Wyróżnienie Maciej Dakowicz, „Cardiff nocą” „Cardiff to stolica Walii. W młodym i dynamicznym 300-tysięcznym mieście skupia się życie nocne całego regionu. Ludzie spotykają się tu w sobotni wieczór w centrum miasta w jednym tylko celu – żeby imprezować. Ulica staje się miejscem zdarzeń w ich życiu ważnych i błahych, tłem rozmaitych perypetii życiowych. Zdjęcia powstały między listopadem 2008 a marcem 2010 r.”. Zdjęcia znajdziesz tutaj Pierwsze Drugie Trzecie Czwarte Piąte Wyróżnienie Jacek Szydłowski, „Fala” „22 maja ponad 90 proc. gminy Wilków znalazło się pod wodą. Tysiące ludzi musiało opuścić domy. Fotografowałem powodzian w czasie ewakuacji. Towarzyszyłem im też, kiedy wracali do zalanych gospodarstw, by ratować pozostawione zwierzęta i resztki dobytku. Po miesiącu woda opadła i odsłoniła ogrom strat. Sprzątanie tej gminy będzie trwać jeszcze długo”. Zdjęcia znajdziesz tutaj Pierwsze Drugie Trzecie Czwarte Piąte KATEGORIA: PEJZAŻ POSLKI Pierwsze miejsce Jakub Połomski, „Beskidzka arkadia” „Zdjęcie zostało wykonane w kwietniu 2007 r. w Koniakowie (Beskid Śląski). Fotografia przedstawia zabudowania widoczne ze szczytu góry Ochodzita tuż przed zachodem słońca. Ludowa legenda głosi, iż szczyt należało obchodzić, bo często przesiadywali na nim zbójnicy – stąd nazwa”. Zdjęcie znajdziesz tutaj Wyróżnienie Radosław Dybała, „Gdańsk nocą” „Gdańsk, 1 sierpnia 2010 r. Lśniąca światłem panorama gdańskiej Starówki z pięknym żurawiem, delikatnie mieniąca się swym odbiciem w Motławie, zachęcała do uwiecznienia na matrycy. Ujęcie to oddaje niepowtarzalną atmosferę miasta”. Zdjęcie znajdziesz tutaj Wyróżnienie Jacek Niewczas, „Zima ” „Luty 2008 r. – mroźny ranek w rejonie miejscowości Kucerz pomalował krajobraz na skraju starorzecza Regi, objętego systemem ochrony przyrody Natura 2000. Lodowa szadź nadaje zwykłym przydrożnym drzewom osobliwy majestat”. Zdjęcie znajdziesz tutaj JURY Tomasz Tomaszewski: konsultant generalny magazynu National Geographic Polska, przewodniczący jury. Tomasz Sikora: juror z ramienia Panasonic, jeden z najważniejszych polskich fotografów reklamowych i kreacyjnych. Piotr Andrews: fotoreporter wojenny, nominowany do nagrody Pulitzera 1996 r. za zdjęcie masakry w Sarajewie. Grzegorz Leśniewski: jedyny Polak biorący udział w projekcie Wild Wonders of Europe, ukazującym dziedzictwo przyrodnicze naszego kontynentu. Rafał Milach: fotograf dokumentalny, członek austriackiej agencji Anzenberger, publikował m.in. w Time, Newsweek, Die Zeit. Martyna Wojciechowska: redaktor naczelna National Geographic Polska. Wojciech Franus: kierownik działu graficznego National Geographic Polska. Wszystkie zdjęcia nadesłane w tym roku na Wielki Konkurs Fotograficzny można znaleźć tutaj
National Geographic Polska po raz szósty wybierze najlepszych fotografów
Pierwszy etap 6. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic zbliża się do końca. Redakcja czeka na zgłoszenia do 31 sierpnia br. Uczestnicy mogą nadsyłać swoje prace za pośrednictwem serwisu Lumisfera.pl.
Wyzwanie w Wielkim Konkursie Fotograficznym National Geographic może podjąć każda osoba. Na najlepszych czekają atrakcyjne nagrody i publikacja zdjęć na łamach polskiej edycji legendarnego magazynu w żółtej ramce. Przy wyborze zdjęć będę się kierować własnym doświadczeniem, jakie zdobyłem pracując dla magazynu National Geographic przez ponad dwadzieścia lat, ale również życzliwością i sercem – mówi Tomasz Tomaszewski, przewodniczący jury konkursu. – Poszukiwać będziemy razem ze wszystkimi jurorami takich fotografii, które w ciekawy, nowatorski i inteligentny sposób ilustrują ten zachwycający cud, jakim jest życie na naszej planecie. Potrzebujemy zdjęć w ciekawej i oryginalnej formie, ale też i takich, a nawet bardziej takich, w których intrygująca, wizualna forma pokornie podąża za niebanalną treścią. Wojciech Franus, kierownik działu graficznego „National Geographic Polska” i członek jury dodaje: Wizytówką tegorocznej edycji konkursu jest fotografia nagrodzona w ubiegłym roku w kategorii ZWIERZĘTA. To podwodne zdjęcie lamparta morskiego autorstwa Darka Sepioło. Moim zdaniem to godny naśladowania kunszt fotografa. Zwierzę najwyraźniej zaatakowało autora, który nie zważając na sytuację cały czas fotografował. I o to chodzi w fotografii. Zdjęcie jest najważniejsze. Redakcja przyjmuje zdjęcia w czterech kategoriach National Geographic Polska: KRAJOBRAZ, LUDZIE, ZWIERZĘTA i FOTOREPORTAŻ; oraz w kategorii Panasonic: PEJZAŻ POLSKI. W każdej kategorii można zgłosić maksymalnie 5 zdjęć. Z wyjątkiem kategorii FOTOREPORTAŻ, do której można zgłosić od 3 do 6 fotografii. Łączna liczba przesłanych zdjęć nie może przekroczyć 20 sztuk. Do kategorii PEJZAŻ POLSKI można niezależnie zgłosić 5 zdjęć. Spośród nadesłanych prac jury wybierze finalistów, przyznając GRAND PRIX konkursu oraz 1. miejsce i wyróżnienia w każdej kategorii tematycznej. Na zwycięzców czeka publikacja zdjęć na łamach magazynu „National Geographic Polska”, na stronach www.national-geographic.pl i www.lumisfera.pl, a także wysokiej klasy sprzęt audiowizualny i fotograficzny. JURY Zdjęcia oceni jury składające się z wybitnych fotografów pod przewodnictwem Tomasza Tomaszewskiego, konsultanta generalnego „National Geographic Polska”. Pozostali członkowie jury to: Martyna Wojciechowska, redaktor naczelna „National Geographic Polska”; Tomasz Sikora, juror z ramienia Panasonic, jeden z najważniejszych polskich fotografów reklamowych i kreacyjnych; Piotr Andrews, fotoreporter wojenny, nominowany do nagrody Pulitzera 1996 za zdjęcie masakry w Sarajewie; Grzegorz Leśniewski, jedyny Polak biorący udział w projekcie Wild Wonders of Europe, ukazującym dziedzictwo przyrodnicze naszego kontynentu; Rafał Milach, fotograf dokumentalny, członek austryjackiej agencji Anzenberger, publikował m.in. w Time, Newsweek, Die Zeit; Wojciech Franus, kierownik działu graficznego „National Geographic Polska”. NAGRODY GRAND PRIX: trójwymiarowy, 50-calowy telewizor plazmowy Panasonic Viera Full HD 3D, odtwarzacz filmów trójwymiarowych Blu-Ray Panasonic DMP-BDT300 w jakości Full HD i projektor do kina domowego EPSON EH-TW450. PIERWSZE MIEJSCA: zaawansowany aparat Panasonic Lumix DMC-G2 z dwoma wymiennymi obiektywami, dotykowym ekranem Touch AF i nagrywaniem filmów AVCHD oraz wielofunkcyjna drukarka fotograficzna Epson Stylus Photo PX710W. WYRÓŻNIENIA: zaawansowany aparat Panasonic Lumix DMC-G10 z wymiennym obiektywem 14-42MM i nagrywaniem filmów HD oraz drukarka fotograficzna Epson Stylus Photo P50. Kategoria Panasonic PEJZAŻ POLSKI 1. MIEJSCE W KATEGORII „PEJZAŻ POLSKI”: zaawansowany aparat Panasonic Lumix DMC-GH1 z wymiennym obiektywem 14-140MM i nagrywaniem filmów Full HD AVCHD. WYRÓŻNIENIE W KETEGORII „PEJZAŻ POLSKI”: zaawansowany aparat Panasonic Lumix DMC-GF1 z obiektywem stałoogniskowym 20MM i nagrywaniem filmów AVCHD. Partnerem 6. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic jest firma Panasonic. Patronat honorowy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Patroni medialni: Radio Zet, Empik.com, magazyn Foto, AMS, Onet.pl, TVN. Sponsorzy nagród: Panasonic i Epson. Więcej informacji o konkursie znajduje się na stronie: https://www.national-geographic.pl/foto/wielki-konkurs-fotograficzny-2010/
Ruszyła 6. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego!
Redakcja magazynu National Geographic Polska po raz szósty zaprasza do udziału w Wielkim Konkursie Fotograficznym. Zgłoszenia można nadsyłać drogą elektroniczną, za pośrednictwem serwisu Lumisfera od 1 czerwca do 31 sierpnia. Partnerem konkursu jest firma Panasonic.
Uczestnicy Konkursu mogą zgłaszać zdjęcia w następujących kategoriach: Kategorie National Geographic Polska: KRAJOBRAZ, LUDZIE, ZWIERZĘTA, FOTOREPORTAŻ; Kategoria Panasonic: PEJZAŻ POLSKI. W każdej kategorii uczestnicy mogą zgłosić maksymalnie 5 zdjęć. Z wyjątkiem kategorii FOTOREPORTAŻ, do której można zgłosić od 3 do 6 fotografii. Łączna liczba przesłanych zdjęć nie może przekroczyć 20 sztuk. Do kategorii PEJZAŻ POLSKI można niezależnie zgłosić 5 zdjęć. Spośród nadesłanych prac jury wybierze finalistów, przyznając GRAND PRIX konkursu. Ponadto jury przyzna 1. miejsce i wyróżnienia w każdej kategorii tematycznej. Na zwycięzców czekają prestiżowe nagrody: publikacja zdjęć na łamach magazynu National Geographic Polska, na stronach www.national-geographic.pl i www.lumisfera.pl. Zwycięzcy otrzymają także wysokiej klasy sprzęt audiowizualny i fotograficzny. JURY Jak co roku zdjęcia oceni składające się z wybitnych fotografów jury pod przewodnictwem Tomasza Tomaszewskiego, konsultanta generalnego magazynu National Geographic Polska. W skład jury wchodzą: Tomasz Sikora: juror z ramienia Panasonic, jeden z najważniejszych polskich fotografów reklamowych i kreacyjnych; Piotr Andrews: fotoreporter wojenny, nominowany do nagrody Pulitzera 1996 za zdjęcie masakry w Sarajewie; Grzegorz Leśniewski: jedyny Polak biorący udział w projekcie Wild Wonders of Europe, ukazującym dziedzictwo przyrodnicze naszego kontynentu; Rafał Milach: fotograf dokumentalny, członek austryjackiej agencji Anzenberger, publikował m.in. w Time, Newsweek, Die Zeit; Martyna Wojciechowska: redaktor naczelna „National Geographic Polska”; Wojciech Franus: kierownik działu graficznego „National Geographic Polska”. INFORMACJA O NAGRODACH GRAND PRIX: trójwymiarowy, 50-calowy telewizor plazmowy Panasonic Viera Full HD 3D, odtwarzacz filmów trójwymiarowych Blu-Ray Panasonic DMP-BDT300 w jakości Full HD i projektor do kina domowego EPSON EH-TW450. PIERWSZE MIEJSCA: zaawansowany aparat Panasonic Lumix DMC-G2 z dwoma wymiennymi obiektywami, dotykowym ekranem Touch AF i nagrywaniem filmów AVCHD oraz wielofunkcyjna drukarka fotograficzna Epson Stylus Photo PX710W WYRÓŻNIENIA: zaawansowany aparat Panasonic Lumix DMC-G10 z wymiennym obiektywem 14-42MM i nagrywaniem filmów HD oraz drukarka fotograficzna Epson Stylus Photo P50. Kategoria Panasonic PEJZAŻ POLSKI 1. MIEJSCE W KATEGORII „PEJZAŻ POLSKI”: zaawansowany aparat Panasonic Lumix DMC-GH1 z wymiennym obiektywem 14-140MM i nagrywaniem filmów Full HD AVCHD. WYRÓŻNIENIE W KETEGORII „PEJZAŻ POLSKI”: zaawansowany aparat Panasonic Lumix DMC-GF1 z obiektywem stałoogniskowym 20MM i nagrywaniem filmów AVCHD. HARMONOGRAM KONKURSU 1 czerwca – start konkursu, rozpoczęcie nadsyłania zdjęć; 8 czerwca 2010 r. – panel z udziałem wybranych członków jury 6. Wielkiego Konkursu Fotograficznego (Empik Junior, ul. Marszałkowska 116/122, Warszawa); 31 sierpnia 2010 r. – zakończenie przyjmowania zdjęć konkursowych; 13 września 2010 r. – obrady jury; 30 września 2010 r. – ogłoszenie wyników podczas gali finałowej. KONKURS W LICZBACH 5. edycja WKF (2009 r.): 12 020 uczestników nadesłało około 70 000 zdjęć; najwięcej zdjęć w ubiegłorocznej edycji nadesłano w kategoriach: Krajobraz – 19 036 i Zwierzęta – 15 013; 4. edycja WKF r. (2008 r.): 4 400 uczestników nadesłało około 45 000 zdjęć; 3. edycja WKF r. (2007 r.): 4 815 uczestników nadesłało około 27 000 zdjęć; 2. edycja WKF r. (2006 r.): 7 120 uczestników nadesłało około 55 000 zdjęć; 1. edycja WKF r. (2005 r.): 6 500 uczestników nadesłało około 50 000 zdjęć; W sumie we wszystkich dotychczasowych edycjach konkursu wzięło udział prawie 35 000 uczestników, którzy nadesłali łącznie około 250 000 zdjęć. Pomysł na zorganizowanie w 2005 r. Wielkiego Konkursu Fotograficznego uzyskał poparcie i został doceniony przez Towarzystwo National Geographic w Waszyngtonie. Redakcja otrzymała za to nagrodę uznania w kategorii Best New Produkt Launch Campaign. Zainspirowane polskim konkursem, Towarzystwo National Geographic organizuje od 2006 międzynarodowy konkurs fotograficzny, w którym może wziąć udział każda lokalna edycja magazynu. W 2010 roku Wielki Konkurs Fotograficzny został ponownie nagrodzony przez Towarzystwo National Geographic (uznano go za najskuteczniejszy sposób na budowanie świadomości marki wśród czytelników - Brand Promotion Consumer Focus Award). Konkurs znalazł się również na liście „Top 10 sposobów marketingowych na zatrzymanie konsumenta” opublikowanej przez miesięcznik Press. Więcej informacji o Konkursie na https://www.national-geographic.pl/foto/wielki-konkurs-fotograficzny-2010/
Znam uczucie, kiedy po ciężkim wypadku człowiek siada na wózku inwalidzkim. I zastanawia się, jak długo będzie trwał w takim stanie. Czy TO jest odwracalne? Panika, żal, rozgoryczenie, bunt... Dlaczego właśnie mnie coś takiego spotkało? Potem – rezygnacja, pogodzenie się z losem, a w końcu – żmudna walka o powrót do „normalności”. W moim przypadku ten powrót był możliwy. A co jeśli sytuacja jest jednak NIEODWRACALNA? Następuje amputacja nogi lub ręki? Jak poradzić sobie z niepełnosprawnością, szczególnie że człowiek pozbawiony kończyny wciąż odczuwa ból (nazywany fantomowym), zupełnie jakby jego mózg nie był w stanie zaakceptować braku? Dla ludzi po amputacjach najważniejsze jest odzyskanie samodzielności. Nadzieję na lepsze jutro przywraca im postęp w dziedzinie bioniki. Dzięki inżynierii utrata kończyny staje się w jakimś stopniu „odwracalna”. Głuchonieme dziecko po wszczepieniu implantu zaczyna słyszeć głos matki. Kobieta, która straciła rękę, z inteligentną protezą może pracować i sprostać codziennym wyzwaniom. Tekst na ten temat autorstwa Josha Fischmana zafascynował mnie. Ale co najważniejsze – daje nadzieję, że kiedyś wszyscy będziemy mieli równe szanse. Taki świat bez barier...
Spis Treści nr 5/2010 Bionika Proteza ręki reagująca na sygnały płynące z mózgu całkiem jak prawdziwa? Tak, to już możliwe. Co zatem czeka nas w niedalekiej przyszłości? Jakie „techniczne zamienniki” naszych układów możemy wyprodukować? Herbaciany szlak Przez tysiąc lat herbata z Syczuanu wędrowała do Tybetu na grzbietach mułów i tragarzy. Setki kilometrów wąskim szlakiem wiodącym przez górskie przełęcze. Co dziś pozostało po starej handlowej drodze? Zimorodki Ten oszałamiającymi barwami ptak jest w naszym umiarkowanym klimacie niczym tchnienie tropików. Szybki jak błyskawica, żyje intensywnie. Skrzydlaty błękitny rybak na pewno was zachwyci. Meksyk Rzeczywistość kraju wstrząsanego krwawymi ekscesami narkotykowych karteli bywa trudna do zniesienia. Ludzie pociechy szukają więc w osobliwych kultach – Świętej Śmierci lub bandytów-Robin Hoodów. Ptolemais Polscy archeolodzy od lat odkopują starożytne miasto w Libii. Zachowane równie dobrze jak Pompeje, pozwala nam poznać codzienne życie w rzymskim imperium. Tylko dla prenumeratorów: Libia Były okresy, gdy Sahara się zieleniła. Wraz z deszczami pojawiała się roślinność, a wraz z nią – zwierzęta i ludzie. Być może tym korytarzem człowiek kolonizował świat. Zajrzyjmy więc do kroniki pustyni.
Wielki Konkurs Fotograficzny – wystawa National Geographic
Najnowsza wystawa fotograficzna National Geographic – Wielki Konkurs Fotograficzny, przedstawia 30 wyjątkowych, opatrzonych komentarzem autorów fotografii, które zostały wybrane spośród zdjęć nagrodzonych podczas dotychczasowych pięciu edycji konkursu.
Najnowsza wystawa fotograficzna National Geographic – Wielki Konkurs Fotograficzny, przedstawia 30 wyjątkowych, opatrzonych komentarzem autorów fotografii, które zostały wybrane spośród zdjęć nagrodzonych podczas dotychczasowych pięciu edycji konkursu. Będzie można ją oglądać: od 26 maja do 10 czerwca w holu Multikina w Złotych Tarasach oraz 12 i 13 czerwca podczas Międzynarodowego Pikniku Lotniczego w Góraszce. National Geographic to magazyn nieodłącznie kojarzący się z wyjątkowymi zdjęciami. Niemal od początku swego istnienia wyznacza najwyższe standardy w tej dziedzinie sztuki – pracują dla niego najwybitniejsi fotografowie świata. Bazując na wiedzy i doświadczeniu Towarzystwa National Geographic, pięć lat temu Polska edycja magazynu zorganizowała Wielki konkurs Fotograficzny. W sumie na 5 edycji konkursu nadesłano ponad 250 tysięcy zdjęć, co czyni z niego najważniejsze i najbardziej prestiżowe fotograficzne wydarzenie roku. Prace w kategoriach: krajobraz, zwierzęta, ludzie, adventure, fotoreportaż oceniane są przez jury, którego członkami byli między innymi Sławomir Idziak (operator filmowy), Tomasz Tomaszewski (fotograf), Tomasz Bagiński (twórca animacji komputerowych), Tomasz Sikora (fotograf), Krzysztof Krauze (reżyser filmowy). – Laureatem konkursu może zostać każdy. Wystarczy w odpowiednim momencie nacisnąć spust migawki – mówi Martyna Wojciechowska, redaktor naczelna National Geographic Polska. Szczegóły dotyczące wypożyczenia wystawy: Katarzyna Deresz, e-mail: katarzyna.deresz@guj.pl Oto niektóre prace, które będzie można zobaczyć na wystawie. 5 Wielki Konkurs, rok 2009, I miejsce w kategorii "Zwierzęta" - Darek Sepioło, "Lampart morski" Opis: Lampart morski to drapieżnik zamieszkujący wody Antarktyki. Dorosłe osobniki dorastają nawet do 3,5 m i ważą pół tony, ale mimo tych rozmiarów w wodzie są niesamowicie zwinne. Ten osobnik był ewidentnie zaciekawiony gościem w jego świecie. Otwierając groźnie pysk, dał do zrozumienia, że to on jest tu panem. 5 Wielki Konkurs, rok 2009, I miejsce w kategorii "Ludzie" - Anna Rogulska, "Fan" Opis: W barze w etiopskim miasteczku Omorate gawędziliśmy z jego dwoma stałymi bywalcami popijającymi miejscowy miód pitny. Rozmowa była już zupełnie swobodna, gdy tematem stał się futbol. Żartowaliśmy, że wielu Etiopczyków nosi koszulki z wizerunkami piłkarzy, ale tylko z mało przystojnymi, jak Szewczenko czy Rooney. Jednak i tacy mają swoich fanów wszędzie na świecie. 2 Wielki Konkurs, rok 2006, Grand Prix oraz I miejsce w kategorii Zwierzęta (amatorzy) - Antoni Kasprzak, "Bielik" Opis: - Zima w owym roku była długa i mroźna - mówi Antoni Kasprzak. - Zwierzęta miały problem, jak przetrwać ten trudny czas. Bieliki w Puszczy Noteckiej kryły się na polanie w głębi lasu. Podczas śnieżycy bielik przeleciał tak blisko, że od uderzeń jego skrzydeł poruszył się materiał maskujący moją kryjówkę. 2 Wielki Konkurs, rok 2006, wyróżnienie w kategorii "Ludzie" (profesjonaliści) - Światosław Wojtkowiak, "Macierzyństwo" Opis: Wioska ludu Konso w Etiopii leży w regionie nękanym przez malarię. Kobiety stają się tam matkami bardzo wcześnie. - Zafascynowały mnie mocne fizyczne więzy łączące matkę i dziecko, oraz fakt, iż karmiony chłopak wydawał się zbyt duży... Ale być może wiek matki jest wskazówką, a ostatni syn jest dla niej szczególnie wart opieki - mówi autor. 2 Wielki Konkurs, rok 2006, I miejsce w kategorii "Ludzie" (amatorzy) - Magdalena Holak, "Dzieci ulicy" Opis: W biednej zachodniej dzielnicy Belfastu w Irlandii Północnej wciąż żywe są echa religijnego konfliktu. - Dziewczynka widoczna na pierwszym planie rozbiła butelkę o mur i z takim "tulipanem" poprosiła nas o herbatę - mówi autorka fotografii. Gorący napój przełamał lody, dziewczynki chętnie pozowały do zdjęć. Mecenasem wystawy jest firma Panasonic Organizator wystawy: National Geographic Polska Partnerzy: Multikino EPSON
Cześć pracy. Krótka historia śląskiej doli
Śląsk – rys historyczny To historyczna dzielnica Polski położona w dorzeczu górnej i środkowej Odry. Jej naturalne granice opierają się na południowym zachodzie o Sudety i Beskidy, a na wschodzie o podnóże Jury Krakowsko-Częstochowskiej. W VIII-IX wieku tereny te zamieszkiwały plemiona zachodniosłowiańskie m.in. Ślężanie, Opolanie, Gołęszyce. Jednak w wyniku przewagi Polan, uzyskiwanej nad innymi plemionami, nie później niż w 990 r. ziemie te znalazły się w granicach Polski. Były terenem ciągłych sporów z Czechami i walk z Niemcami. Śmierć króla Bolesława Krzywoustego i rozbicie dzielnicowe Polski, będące rezultatem jego testamentu, dało pierwsze podstawy do politycznego oderwania się Śląska od macierzy. Protoplastą Piastów śląskich uczynił Krzywousty Władysława II (Wygnańca), obdarzając go tytułem seniora. Jego synowie, władając tą dzielnicą, dali początek dwóm śląskim liniom piastowskim: wrocławskiej i opolsko-raciborskiej. Stąd późniejsze – od XV w.- wyróżnienie Śląska Górnego i Dolnego. Piastowie dolnośląscy już w XV w. ulegli wpływom niemieckim, choć jeszcze w XIII książęta Henryk Brodaty i Pobożny stworzyli program zjednoczenia Polski. Piastowie górnośląscy natomiast, dzieląc swe księstwa na coraz mniejsze, uzależniali się od Czech i składali hołd królom czeskim. Jak twierdzą jednak niektórzy naukowcy, postępujące rozdrabnianie Śląska na coraz mniejsze księstwa było mniej groźne, niż fakt słabej żywotności większości piastowskich dynastii śląskich, które obumierały bezpotomnie. Fakt jest też niepodważalny, że po zjednoczeniu państwa polskiego Śląsk pozostał poza granicami królestwa, a Kazimierz Wielki w 1348 r. zrzekł się do niego praw. O tę część kraju nie upominali się też ani Władysław Jagiełło ani jego synowie. W 1526 r. Górny Śląsk wraz z Czechami i Węgrami przeszedł pod władzę Habsburgów, władających już wtedy prawie połową Europy. Wojna trzydziestoletnia spustoszyła te ziemie, zdziesiątkowała ludność, a trzy wojny śląskie w połowie XVIII w. oderwały większą część Górnego Śląska od Austrii i poddały pod berło królów pruskich, co trwało do 1918 r. Mimo zachęty koalicji antypruskiej Rzeczpospolita zachowała wtedy w tej sprawie neutralność i znów nie wykorzystała szansy na zahamowanie wzrostu potęgi Prus, a w konsekwencji może także i rozbiorów. Trzeba jednak pamiętać, że połowa XVIII w. to okres słabnącej Polski i rosnących w siłę Prus i Rosji. Zabiegi germanizacyjne pruskiego króla Fryderyka II, a później Bismarka, budziły natomiast poczucie polskości wśród górnośląskiej ludności, do czego również przyczyniały się wybuchy polskich powstań narodowych oraz Wiosna Ludów. Zaczęły powstawać pierwsze polskie stowarzyszenia i ukazywać się polskie czasopisma. Tragicznym zwieńczeniem wielkomocarstwowych aspiracji Niemiec była I wojna światowa, jednak w jej rezultacie odrodziło się państwo polskie, a traktat wersalski z 1919 r. zapowiadał zorganizowanie plebiscytu w sprawie przynależności Górnego Śląska do Polski lub Niemiec. W efekcie wybuchły trzy powstania śląskie, których uczestnicy domagali się połączenia tego regionu z Rzeczypospolitą. W 1921 r. Rada Ambasadorów, obradująca w Paryżu, dokonała podziału tych ziem między Polskę i Niemcy. Zgodnie z postanowieniami konwencji genewskiej z 1922 r. z ziem wcielonych do Polski utworzono jedno województwo śląskie, mające rozległą autonomię z Sejmem Śląskim, jako organem zwierzchnim. Natomiast Niemcy ze swej strony nie przestrzegali konwencji, szykanując Polaków i nie zapewniając ziemiom śląskim, które im przyznano, autonomii. Dyskryminacja ludności polskiej wzrosła jeszcze po dojściu Hitlera do władzy. Zaczęły się aresztowania powstańców śląskich, działaczy polskich związków, harcerzy. Jak się później okazało szczegółowe listy „wrogiego polskiego elementu”, skazanego na unicestwienie, przygotowano już na 4 miesiące przed wybuchem II wojny światowej. Po wkroczeniu Hitlerowców ziemie te włączono do III Rzeszy, a eksterminacja ludności polskiej przebiegała konsekwentnie i systematycznie. Powstawały obozy pracy i koncentracyjne, zmuszano do wpisywania się na volkslisty. Następna, równie okrutna gehenna polskich Ślązaków zaczęła się wraz z wkroczeniem żołnierzy Armii Czerwonej, którzy również zabijali i gwałcili ludność, demontowali i wywozili do ZSRR maszyny z zakładów przemysłowych, i jeszcze w 1945 r. wywozili górników do kopalń Donbasu, a nawet za Ural, do Kazachstanu. Władze PRL zaprotestowały dopiero po roku trwania tego procederu. Zresztą i one nie były lepsze. Przeprowadzały upokarzające rozprawy „rehabilitacyjne” mieszkańców Górnego Śląska z tytułu oskarżeń o figurowanie na volkslistach, rekwirowały majątki, przesiedlały, wraz z jeńcami wojennymi umieszczały w obozach pracy, czyli dawnych niemieckich obozach z czasów okupacji typu: Jaworzno, Łambinowice, Świętochłowice. Upokarzała Ślązaków weryfikacja narodowościowa, tzw.”odniemczanie”, szabrownictwo, odsuwanie rdzennych mieszkańców od stanowisk i urzędów, a w końcu od 1952 r. walka z Kościołem oraz osiedlanie repatriantów ze Wschodu. To ostatnie w rezultacie przyczyniło się do rozwoju szkolnictwa wyższego i kultury, gdyż na ziemię śląską przybyło wielu profesorów i artystów ze Lwowa. W efekcie zakończenia II wojny światowej Śląsk w całości powrócił do Polski. Śląsk – historyczny rys gospodarczy Śląsk był od wieków terenem przecinania się wielkich szlaków kupieckich, biegnących ze wschodu na zachód i z południa na północ. Z podgrodzi i osad targowych, usytuowanych wzdłuż nich, powstawały dość wcześnie miasta i wsie. Opole i Racibórz były jednymi z pierwszych, ale już do 1281 r. lokacje miały Bytom, Oświęcim, Cieszyn, Gliwice, Wodzisław. Śląsk był też terenem wielkich bogactw naturalnych. Pierwsze szyby pojawiły się w okolicach Bytomia w I połowie XIII w. Pracowały kopalnie galmanu i rudy żelaza. Ale już w XIV w. powstały ogromne problemy z eksploatacją. Gwarkowie nie potrafili poradzić sobie z wodami gruntowymi, zalewającymi złoża. U progu XVI w. odkrycie rud srebra i ołowiu na polach wsi Tarnowice przyczyniło się do założenia wolnego miasta górniczego, Tarnowskie Góry. Książę opolski, Jan II Dobry wydał nawet „Ordunek górny” – spis 72 artykułów regulujących administrację górniczą i określających obowiązki i wynagrodzenie górmistrza, żupnika, sztygarów, rębaczy, płuczkarzy, wozaków a nawet kowali i hutników, gdyż obok kopalń powstawały kuźnie. U schyłku XVII w. dynamika rozwoju górnictwa i hutnictwa spadła. Wojna trzydziestoletnia zdewastowała wiele terenów i miast. Ponowny powolny rozwój hutnictwa nie uaktywnił jednak górnictwa i sytuacja ta zmieniła się dopiero pod koniec XVIII w. Władze pruskie powołały Wyższy Urząd Górniczy, na którego czele stanął Friedrich Wilhelm von Reden, uważany za twórcę nowoczesnego górnośląskiego przemysłu. Świadom tego, że przemysł ciężki zależy od hutnictwa żelaza zdecydował się rozwijać niezbędny dla pracy hut przemysł wydobywczy. By uporać się z wodami zalewającymi złoża, zakupił od Anglików maszynę parową – uruchomiono ją, jako pierwszą na kontynencie, w kopalni Fryderyk w Tarnowskich Górach. Dzięki Redenowi w gliwickiej hucie żelaza, jednej z pierwszych na Górnym Śląsku, użyto po raz pierwszy na kontynencie koksu, jako paliwa w wielkim piecu hutniczym (w 1796r.) Reden budował huty w pobliżu złóż węgla kamiennego – tak powstało nowe centrum górnośląskiego przemysłu: w Gliwicach, Chorzowie. Gdy w 1807 r. po przegranej z Napoleonem wydano edykt znoszący poddaństwo chłopów, zasilili oni grono robotników. Trzeba przyznać, że industrializacji nie oparł się też Śląsk austriacki, choć zniesienie poddaństwa chłopów przeprowadzono tam 40. lat później. Narodziny kapitalizmu na początku XIX w. przeobraziły stosunki gospodarczo-ekonomiczne. Bogaty w surowce Górny Śląsk pokryły kopalniane szyby, hałdy i piece hutnicze. Wyrosły nowe miasta, w których powstawały całe kolonie domów robotniczych tzw. „familoków”, z pełnym zapleczem socjalnym. Większość z nich stoi do dziś. Przeprowadzano akcje kolonizacyjne, sprowadzając Niemców. Rozwijano szlaki komunikacyjne, budując drogi bite, wodne i żelazne. Od połowy XIX w. w miastach powstawały murowane kilkupiętrowe kamienice, okazałe budowle komunalne, a na początku XX w. pojawiły się tramwaje. Powstania Śląskie Trzykrotne zbrojne wystąpienia polskiej ludności Górnego Śląska przeciw Niemcom, mające na celu przywrócenie tego regionu Polsce, która odrodziła się po prawie 200. latach zaborów, w 1918 r. Do wybuchu I powstania w sierpniu 1919 r. doprowadziło niezadowolenie ludności polskiej z decyzji aliantów o plebiscycie na Śląsku oraz terror i represje niemieckie wobec ludności polskiej. Objęło prawie cały okręg przemysłowy i powiaty południowe. Zostało krwawo stłumione przez Niemców, a rząd polski, zaangażowany w politykę wschodnią, nie poparł powstania. Gdy na mocy postanowień traktatu wersalskiego z 1919 r. powołano w Bytomiu Polski Komitet Plebiscytowy, jego działalność była paraliżowana przez administrację i policję niemiecką. Dodatkowo bojówki niemieckie próbowały zbrojnie opanować teren plebiscytowy, organizowały pogromy ludności i napady na polskie lokale. Doprowadziło to do wybuchu w 1920 r. II powstania, w wyniku którego policję niemiecką zastąpiono mieszaną polsko-niemiecką. III powstanie, którego dyktatorem został Wojciech Korfanty, wybuchło w maju 1921 r. po plebiscycie na Śląsku, kiedy to Komisja Międzysojusznicza wysunęła projekt przyznania Niemcom prawie całego obszaru plebiscytowego. W ciągu paru dni powstańcy opanowali prawie cały ten obszar. Największa bitwa rozegrała się 21-27 maja w rejonie Góry św. Anny W wyniku zabiegów Komisji Międzysojuszniczej w czerwcu walczące strony oddzielono kordonem wojsk alianckich. Mimo, że rząd polski oficjalnie ponownie odciął się od odpowiedzialności za wybuch powstania, to w jego wyniku Rada Ambasadorów podjęła 20 października 1921 r. decyzję o korzystniejszym dla Polski podziale Górnego Śląska. Wojciech Korfanty Urodzony w Siemianowicach patriota, walczący o polskość na Górnym Śląsku. Jego broszura „Precz z Centrum” dała początek polskiemu ruchowi narodowemu na tych terenach. W 1903 r. został posłem reprezentującym polskie interesy w Landtagu i Reichstagu. Po zakończeniu I wojny jego postawa w przededniu wyborów parlamentarnych i komunalnych odegrała wybitną rolę, kształtując postawę Górnoślązaków, którzy odmówili głosowania na kandydatów z niemieckich list wyborczych. Był nieugiętym obrońcą praw Polaków, komisarzem plebiscytowym, dyktatorem III Powstania Śląskiego. Utworzony przez niego Blok Narodowy wygrał pierwsze wybory do Sejmu Śląskiego we wrześniu 1922r. Odgrywał czołową rolę w II Rzeczypospolitej, jako przywódca partii chadeckiej i wicepremier RP(1923r.). Po zamachu majowym w 1926 r. znalazł się w opozycji do Józefa Piłsudskiego i popierającego go wojewody śląskiego, Michała Grażyńskiego. Zwolennicy Korfantego stanowili większość, a jednak w 1930 r. ich przywódca znalazł się w więzieniu brzeskim. W 1935 r., ścigany przez obóz sanacji, schronił się w Czechach. W 1939 r. został ponownie aresztowany i zmarł. Jego pogrzeb, który odbył się w sierpniu 1939 r. był wielką manifestacją patriotyczną. Kopiec Wyzwolenia w Piekarach Śląskich Usypano go w latach 1932-37 dla uczczenia 15. rocznicy wyzwolenia Górnego Śląska, 250. rocznicy przemarszu wojsk Jana III Sobieskiego pod Wiedeń i trzech Powstań Śląskich. Piekary słynęły z krzewienia polskości. Bazylika piekarska z cudownym obrazem Matki Boskiej Piekarskiej była w XIX w. szczególnie ważnym ogniwem polskiego życia duchowego i polskości w ogóle. Do dziś coroczne pielgrzymki do Piekar gromadzą w maju tłumy mężczyzn, a w sierpniu kobiet. Juliusz Ligoń - kowal-poeta, którego sztuki grywały amatorskie teatry polskie na Górnym Śląsku, co było jednym z istotnych czynników pobudzania świadomości narodowej. Karol Miarka – nauczyciel, publicysta i wydawca z ziemi pszczyńskiej, który walczył o przywrócenie języka polskiego do szkół i urzędów. Był niezwykle oddany polskiej sprawie na Górnym Śląsku w dobie „Kulturkampfu”, czyli okresie nasilenia akcji germanizacyjnej. Paweł Stalmach – jeden z założycieli Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego, domagającej się przywrócenia języka polskiego w szkołach i urzędach. Redaktor „Tygodnika Cieszyńskiego”, który był pierwszym polskim czasopismem w Cieszynie. Józef Szafranek – proboszcz bytomskiej parafii mariackiej. Walczył o przyłączenie ziem Górnego Śląska do przyszłej, niepodległej Polski. Jako górnośląski poseł dwóch kadencji parlamentu pruskiego, domagał się w Berlinie praw dla Polaków i przywrócenia języka polskiego do szkół. Juliusz Roger – niemiecki lekarz wielce zasłużony dla Górnego Śląska. Zbudował szpitale w Rudach Wielkich i Rybniku, sierociniec w Łyskach, rozbudował szpital w Pilchowicach. Był też etnografem i w 1863 r. wydał pracę pt. ”Pieśni ludu polskiego na Górnym Śląsku z muzyką”. Śląsk Cieszyński To południowo-wschodnia część Śląska. W latach 1291-1625 księstwo piastowskie ze stolicą w Cieszynie. W tym czasie stanowiło lenno królów czeskich, potem znalazło się pod władzą Habsburgów. Po I wojnie światowej podzielony został przez Radę Ambasadorów w Paryżu w 1920 r. między Polskę i Czechy. Polska otrzymała wtedy część na wschód od rzeki Olzy. Przyznanie nam Zaolzia nastąpiło w 1938 r. na mocy układu monachijskiego – przykre, że w czasie zajmowania przez Hitlera Słowacji. Dolny Śląsk To pojęcie geograficzne określające ziemie nad środkową Odrą. W I połowie XIII w. były to tereny księstwa piastowskiego Henryka Brodatego i Henryka Pobożnego, które wkrótce rozpadło się na wiele mniejszych księstw. Od XIX w. znalazł się pod zaborem pruskim i został podzielony na rejencje: wrocławską i legnicką. Powrócił do Polski w 1945 r. Górny Śląsk To pojęcie geograficzne określające ziemie nad górną Odrą, a ściślej, od XV do XVIII w. tereny księstw: opolskiego, raciborskiego, cieszyńskiego, karniowskiego, opawskiego i państwa pszczyńskiego. Od 1742 r. w rękach Prus. Do Polski powróciła jego wschodnia część w 1921 r., a reszta po zakończeniu II wojny światowej. Śląskie Wojny To wojny między Prusami a Austrią o panowanie nad Śląskiem, stanowiące fragment austriackiej wojny sukcesyjnej. I wojna w latach 1740-42 rozpoczęła się najazdem pruskiego Fryderyka II na Śląsk i zakończyła zagarnięciem przez Prusaków większości tych terenów wraz z ziemią kłodzką. II wojna to lata 1744-45 – działania podjęte przez Fryderyka II były dla niego zwycięskie i potwierdziły decyzje podjęte po I wojnie. III wojna tzw. siedmioletnia trwała w latach 1756-63 i zakończyła się całkowitym opanowaniem przez Prusy bogatego Śląska, co ułatwiło im w przyszłości sięgnięcie po przewodnictwo w Rzeszy. Podbój Śląska, jak twierdzą niektórzy historycy, stał się przygotowaniem do rozbiorów Polski, a dla ludności oznaczał wzmożoną germanizację. Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Śląsk” Założony przez Stanisława Hadynę w 1953 r. już w następnym roku dał pierwszy koncert, uświetniając nim Barbórkę. Miał w swym repertuarze głównie folklor Śląska, Podhala i ziemi krakowskiej oraz polskie pieśni i tańce narodowe. Zdobył światowy rozgłos i uznanie. Bibliografia: Dariusz Kortko, Tomasz Tomaszewski, Cześć pracy. Krótka historia śląskiej doli, National Geographic nr 10 2009 r. Encyklopedia Powszechna PWN tom IV, Wrszawa1976 Jan Drabina, „Górny Śląsk” Przewodnik historyczny, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002r.
Kolekcja prezentowanych zdjęć powstała między marcem a sierpniem 2009 roku. Moją intencją było uhonorowanie ludzi ciężkiej fizycznej pracy. Robotników. Wybrałem Górny Śląsk, gdzie etos pracy, tradycje oraz rytuały z nim związane, wydawały mi się najbardziej żywe, widoczne i barwne.
Polska zmienia się szybko i na wielu moich fotografiach widać czynności, miejsca i przedmioty odchodzące już do historii. Jest to więc również w jakimś fragmencie opowieść o samym Śląsku. Dzisiaj. Wykonanie fotografii byłoby niemożliwe bez udziału Dariusza Kortko, Ślązaka, dziennikarza, autora podpisów do zdjęć i mojego partnera w całym tym przedsięwzięciu. Wystawa jest fragmentem projektu fotograficznego "Cześć Pracy", który objęty został patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, Pana Bogdana Zdrojewskiego. Obszerny esej fotograficzny składający się ze zdjęć wykonanych do tego projektu, ukazał się w październikowym wydaniu magazynu National Geographic Pl , a jego część została nagrodzona jeszcze w 2009 roku pierwszą nagrodą, w konkursie http://socialDocumentary.net w USA. Otwarcie wystawy HADES odbędzie się 13 stycznia 2010 r., o godz. 18.00, na Krakowskim Przedmieściu 64 (Dom Polonii) w Warszawie. Tekst: Tomasz Tomaszewski
Podpływa bardzo, bardzo powoli. I trwa nieruchomo, czekając na odpowiedni moment. Potrafi tak czekać godzinami, a woda jest przy tym zupełnie niezmącona. Nieświadomy zagrożenia człowiek zbliża się do rzeki, żeby popłukać garnek, w którym gotował obiad na kempingu. Jest parno, duszno i cicho – jak to zwykle w Australii. Słychać tylko leniwe pokrzykiwania ptaków w oddali. Nagle sześciometrowy krokodyl różańcowy gwałtownym ruchem chwyta mężczyznę w pół i ciągnie na głębszą wodę. Krokodyle najczęściej ogłuszają swe ofiary silnym ogonem, a potem topią je lub rozszarpują, obracając się błyskawicznie wokół własnej osi. Takich przypadków zdarza się na świecie może kilkanaście rocznie, ale przecież to my wkraczamy na terytorium dumnego gada, to my, ludzie, nie wiemy, jak się zachowywać w jego królestwie… Krokodyle są doskonale wyspecjalizowanymi drapieżnikami – w końcu swoją wiedzę i doświadczenie zdobywały przez 240 mln lat! Jaszczurowaty kształt ciała, silne szczęki z zębami, które odrastają przez całe życie. Choć mają mały mózg (tylko 0,05 proc. masy ciała), potrafią się szybko uczyć. Silne i zwinne w wodzie, kiedy tylko mogą, oszczędzają energię, a ich serca spowalniają wtedy do zaledwie trzech uderzeń na minutę! Jestem zafascynowana tymi zwierzętami. Widywałam je wielokrotnie w naturalnych warunkach, podróżując przez Australię, Stany Zjednoczone, Afrykę, Azję. Obserwowałam te wielkie, przypominające prehistoryczne stwory na farmach, gdzie hoduje się je dla skóry i mięsa. I za każdym razem myślę sobie, że może gdyby nie ssaki naczelne, krokodyle byłyby władcami świata?
Spis Treści Numer 11/2009 Krokodyle- Ich przodkowie panowali na Ziemi, zanim zdominowały ją dinozaury. Dlaczego jednak nie wrócili do władzy, gdy gadzia konkurencja wyginęła? Wenecja- Coraz częstsze zalewy morza ma powstrzymać budowana właśnie u wrót laguny gigantyczna zapora. Jak jednak miasto-ikona ma poradzić sobie ze wciąż wzbierającą, a równie niszczącą falą turystów? Madagaskar- Jest jedyna w swoim rodzaju w tej skali. Jedni widzą w niezwykłej formacji skalnej kamienny las, innym kojarzy się raczej z naturalnym Manhattanem. Zapraszamy do fantastycznego świata tsingy. Syria- Ekonomiczna stagnacja, brak wolności, intelektualne skostnienie i władza w ręku dynastii Assadów – oto socjalizm w wydaniu arabskim. Plusy? Kobiety noszące bez obaw dżinsy i odkryte włosy na ulicach. Qaramel- Polscy archeolodzy znaleźli w Syrii „miasto” z przełomu XI i X tysiąclecia p.n.e., które podważa ustalone poglądy na temat ewolucji cywilizacji. Najbardziej zaskakujące jest to, że osadę zbudowali... myśliwi i zbieracze. Tekst Xenia Kolińska Ginące płazy - Żyją na styku ziemi i wody, są więc wrażliwe na zanieczyszczenia obu tych środowisk. Co gorsza, parol na żaby zagiął pewien grzyb... Tylko dla prenumeratorów: Spragnione Indie. W czasach gdy monsun staje nieprzewidywalny, a zasoby wód podziemnych szybko się kurczą, uprawa roli jest zajęciem dla hazardzistów.
W jubileuszowym numerze polskiej edycji National Geographic ukazał się Pana obszerny fotoreportaż, dotyczący Śląska i jego mieszkańców. Skąd pomysł zrobienia materiału właśnie w tym miejscu i o tych ludziach?
- Robiłem materiał o polskiej wsi i pomyślałem, że nadszedł już czas, aby uhonorować także polskiego robotnika, człowieka, który ciężko pracuje fizycznie. W sposób całkowicie oczywisty skierowałem się w stronę Śląska, gdzie ten etos pracy jest najbardziej czytelny. Nie pomyliłem się. Jest to absolutnie magnetyczna kraina, w której ludzie obsesyjnie myślą o pracy, a tradycja ciężkiego wysiłku, związanego z nią, jest znana od zawsze. - Czy Śląsk się Panu spodobał? - Muszę przyznać, że jestem zachwycony Śląskiem i ludźmi, których tam spotkałem. Są oni tolerancyjni, mają świetne poczucie humoru i dystans do siebie samych. Na Śląsku ciągle ważna jest tradycja, rodzina i praca. To właśnie tym wartościom, w innych częściach Polski odchodzącym już w zapomnienie, poświęciłem najwięcej czasu. Prace nad tym materiałem trwały długo, bo aż od marca do sierpnia. - Przez całe pół roku przebywał Pan na Śląsku? - Tak. Przyznam, że dzisiaj takich magazynów, które pozwoliłyby fotografowi na tak długą pracę nad jednym tematem praktycznie już nie ma. Jedynie waszyngtoński National Geographic ciągle jeszcze zleca tego typu materiały, ale w Europie, a szczególnie w Polsce, jest to absolutnie niemożliwe. Toteż zastosowałem metodę, która dobrze się sprawdziła w trakcie mojej pracy nad reportażem o polskiej wsi pt.„Rzut beretem”. Zgłosiłem się do dwóch zaprzyjaźnionych firm, które zajmują się fotografią, a mianowicie Nikon Polska i Epson Europ, z prośbą o pokrycie kosztów związanych z produkcją tego materiału. To jest pewna forma sponsoringu, nie stosowana zbyt często do tej pory. Wydaje się dość interesującym sposobem na robienie materiałów pogłębionych, nad którymi prace mogą trwać znacznie dłużej, niż w każdej innej sytuacji. I o tyle jest to pomysł dobry, że firmy na ogół nie stawiają żadnych merytorycznych warunków, czyli nie mają wpływu na to, jak ten materiał będzie wyglądał. Korzystałem z najnowszego sprzętu NIKON-a aparatu D3, i dzięki niemu mogłem robić zdjęcia w absolutnie ekstremalnych technicznie warunkach. Fotografie te wykonywane były w miejscach bardzo ciemnych, wypełnionych kurzem i wilgocią. Przeciętny sprzęt odmówiłby współpracy po kilku dniach. Schodziłem 900 metrów pod ziemię. To są stresujące głębokości, ale przede wszystkim najgorszy jest strach przed metanem, który, jak wiadomo, lubi od czasu do czasu wybuchnąć. Wszechobecny kurz, straszliwa wilgoć oraz wysokie temperatury, gdy fotografowałem spust surówki w hucie, były męczące dla mnie, ale sprzęt wytrzymał. Używałem małych świateł, które pozwoliły mi stworzyć takie wrażenie trójwymiarowości, której fotografia cyfrowa sama z siebie nie posiada. Jest ona bardzo płaska na ekranie komputera i nie nadaje się do eksponowania w formie wydruku ofsetowego, czy w formie powiększenia na wystawę. Aby wywołać atmosferę plastyczności takiego zdjęcia fotografowie czy redakcje używają czegoś, co się nazywa post produkcją, czyli „dotykają” tych zdjęć, używając aplikacji takiej, jak photoshop. - Pracując nad tym materiałem używał Pan sztucznego oświetlenia? - Do tej pory, gdy opowiadałem różne ludzkie historie, starałem się używać małych aparatów, najmniej inwazyjnych, i nie stosować żadnych sztucznych oświetleń. Ze względu jednak na to, że większość zdjęć na Śląsku wykonywałem w niesłychanie ciemnych pomieszczeniach, co nawet przy czułościach rzędu 6000 ISO nie pozwalało osiągnąć dość dużej głębi ostrości, musiałem używać świateł. Zdecydowałem się na światła maleńkie, takie właśnie flesze Nikona, które połączone są ze sobą niewidocznym światłem podczerwonym, bez żadnych kabli. Nie była więc to technologia inwazyjna i po kilku minutach, kiedy fascynacja obcym i dziwacznie wyglądającym fotografem mijała, byłem w stanie robić to, co zwykłem robić, a więc obserwować pracę tych ludzi bez jakby ich udziału. - Czyli akceptowali Pana? - Tak, oni mnie akceptowali. Mentalnie reagowali na mnie widząc, że zależy mi na tym, żeby zrobić coś dobrze. Odwdzięczali się takim samym sercem. Jestem niezwykle zadowolony i szczęśliwy, że mogłem opublikować materiał aż na 30 stronach, co w dzisiejszych warunkach jest absolutnym ewenementem. - Śląsk w fotografii kolorowej trochę zaskakuje… - Wydaje mi się, że ten Śląsk, który od zarania dziejów był przedstawiany w fotografii czarno-białej zasługuje wreszcie na coś innego. Kiedy byłem tam po raz pierwszy w marcu tego roku przeżyłem rodzaj nirwany. Kiedy się przyjrzałem tej krainie bardziej wnikliwie, to się okazało, że tam jest wspaniały kolor, którego wcześniej nie dostrzegałem. Doszedłem do wniosku, że byłoby to jakimś ogromnym nadużyciem, gdybym znowu powielił stereotyp, który już się wbił do głowy bardzo wielu ludziom. Śląsk nie jest czarno – biały, a te dymy i kurz, pokazywane do tej pory, utrwaliły się jedynie w świadomości człowieka. Myślę, że jest różnica między patrzeniem, a widzeniem. Aby coś naprawdę zobaczyć, trzeba w tym przede wszystkim dostrzec piękno. Nawet w tych miejscach, które raczej z pięknem się nie kojarzą. We wnętrzach hut, koksowni czy głębokich kopalni węgla są też rzeczy i piękne i przejmujące. I sądzę, że kiedy pokazuje się je dokładnie tak, jak wyglądają, a więc w ich naturalnym kolorze, to ten aspekt piękna i zachwytu można znacznie łatwiej zakomunikować czytelnikowi. Dlatego jestem też szczęśliwy, że poddałem się sugestii pani nadredaktor Martyny Wojciechowskiej, która zażądała ode mnie Śląska w kolorze. Praca nad tymi zdjęciami okazała się wspaniałą przygodą i szczerze przyznam, że tęsknię za powrotem na ten Śląsk i do tych ludzi, wśród których czuję się doskonale. - Czyżby zdjęcia zaowocowały nowymi znajomościami? - Zawarłem bardzo wiele nowych znajomości a nawet przyjaźni. Ci ludzie, czując, że staram się, by nie była to fotografia powierzchowna, przysłowiowe pięć minut, które się poświęca człowiekowi wyłącznie po to, by stał się on przedmiotem fotografii, ale że spędza się wiele godzin po to, aby stał się on podmiotem tych zdjęć, odwzajemniają się niesamowitą życzliwością i pogodą ducha. Nikt niczego mi nie odmówił. Byłem w stanie obserwować ich pracę przez wiele godzin i tam, na dole, w tych kopalniach, siedziałem tak długo, jak trwała szychta. A oni byli zadziwieni, gdyż oczywiście bywali tam wcześniej i inni fotografowie czy nawet telewizja, ale po piętnastu minutach wszyscy uznawali, że nakręcili, co chcieli i wyjeżdżali na górę. Natomiast ja przy nich trwałem. Dzięki temu też ta fotografia wydaje się bardziej zbliżona do tego, co tam na dole można faktycznie zaobserwować. A jest to po prostu rodzaj Hadesu. To jedne z najgorszych warunków, w jakich człowiek w ogóle może funkcjonować, a co dopiero pracować. - Jacy są ci ludzie? - Kopalnie to miejsca bardzo niebezpieczne i w związku z tym wśród pracujących tam ludzi wytwarza się unikalna atmosfera braterstwa i całkowitego zaufania. Nie ma oszustwa, nie ma udawania. Każdy wie, że jak wykona coś nierzetelnie, to może narazić nie tylko swoje zdrowie i życie, ale też swych kolegów. Dlatego starają się robić wszystko jak należy. Nie ma leserów, bo ci są eliminowani natychmiast. Każdy pracuje uczciwie. Czuje się prawdziwą męską solidarność i przyjaźń. To samo zresztą dotyczy wszystkich innych zakładów na Śląsku, w których byłem. Wiele z nich poddanych jest ogromnej presji ekonomicznej, więc ludzie żyją w poczuciu wielkiego zagrożenia. Szkoda, bo będą musieli odejść wspaniali fachowcy, którzy kształcili się przez wiele lat, mają fantastyczne doświadczenie, a tego nie da się zastąpić nawet najnowszą technologią. Są rzeczy, które wciąż powinny być robione nie z plastiku, tylko z metalu i nie jakąś tam tandetną technologią, tylko ludzkimi rękoma. Jest coraz mniej i mniej takich miejsc pracy i z tego też względu materiał ten wydaje mi się taki cenny. - Jak wygląda ich życie prywatne? Czy kobiety pełnią w nim ważną rolę? -Pozycja kobiety na Śląsku jest niesłychanie mocna i bardzo interesująca. To one tak naprawdę rządzą i decydują o tym, czy górnik lub hutnik idzie na strajk, czy też nie. To one się między sobą dogadują. Kiedy ci faceci ciężko pracują na dole i wychodzą potwornie zmęczeni, wiele rzeczy już im po prostu do głowy nie przychodzi. Kobiety więc obserwują to, co się wokół nich dzieje, sprawdzają te kwity, które oni przynoszą, z tymi liczbami, które one zapisują. A więc to one wiedzą, czy ich mężczyźni dostali tyle, ile powinni dostać. Jeśli się coś nie zgadza, to się ze sobą skrzykują i decydują, czy należy reagować. Na Śląsku panuje tradycja wspólnoty. Na wewnętrznych podwórkach tych „familoków” wiele rzeczy robi się razem. Jak jakieś dziecko wymaga opieki, bo rodzice poszli do pracy, to zajmują się nim sąsiedzi i u nich zjada obiad. Klucze są pod wycieraczką, albo w rękach sąsiadki. To już w innych rejonach Polski nie zdarza się. Taka solidarność, wynikająca z przykrych zaszłości, kiedy to mówiono o Ślązakach, że nie Polacy i zdrajcy. To bzdura, ale też powód, że czują oni swoją odrębność. W tym też należy upatrywać pewną wartość pozytywną. Dzięki temu zachowali do dziś własny język, tradycje i obyczaje, oraz poczucie pewnej odmienności. Ślązacy to „ludzie pragmatyczne, lubiące pracować” i niezależnie, czy rozmawia się z profesorem uniwersytetu, czy z górnikiem dołowym, to po 5 minutach każdy z nich będzie mówił o tym, jak ważna jest praca w ich życiu. Ważna jest też religia, w taki przejmująco uczciwy i głęboki sposób. Po prostu odnoszą się do zdrowych, mądrych i sprawdzonych wartości. - A kuchnia śląska? Przypadła Panu do gustu? - Uwielbiam ich jedzenie: kluski śląskie i wołowe rolady. W hotelu, w którym mieszkałem przez wiele miesięcy, kucharz tylko raz mi zaproponował, żebym zjadł jakąś rybę, ale na tym się skończyło. Ilekroć się pojawiałem w restauracji hotelowej, to po pięciu minutach na stół wjeżdżała rolada, kluchy, kapusta modra i piwo Tyskie. I tak było od marca do września. Czułem się doskonale i nie znudziło mi się to jedzenie. - Czy poleca Pan na Śląsku jakieś atrakcje turystyczne? - Bardzo mi się ta część Polski podoba i żałuję, że odkryłem ją tak późno. Mają tam coś, czego nie ma właściwie nikt inny w Europie - architekturę postindustrialną. Wizyty w tych miejscach, które już przestały funkcjonować, są naprawdę metafizycznym doświadczeniem. Jest też np. taka mała kolejka wąskotorowa, która jeździ przez te wszystkie połączone ze sobą miasta. Właściwie trudno oddzielić Katowice od Zabrza czy Gliwic. To wszystko jest jedną wielką arterią, więc nawet podróż taką kolejką jest dość intrygującym doświadczeniem. Największa fabryka piwa jest właśnie na Śląsku. Można tam wziąć udział w wycieczce nocnej, co zresztą gorąco polecam. Jest to też fantastyczny kierunek na wakacje. W dzielnicach takich jak Nikiszowiec pod Katowicami bez przerwy odbywają się jakieś festyny, festiwale. Namawiam, aby pojechać i zobaczyć, jak wygląda na Śląsku np. Boże Ciało. Jest to zupełnie innego rodzaju doświadczenie. A stroje, w jakich występują mieszkańcy tego rejonu Polski są wręcz porażającej urody. - Kiedy więc wraca Pan na Śląsk? - Na Barbórkę i jest to jeden z powodów, dla których moja książka nie może być jeszcze gotowa - nie ma w niej tego najważniejszego święta górników. Będę próbował spędzić ten ważny moment na dole i zjechać do kopalni w czasie Barbórki. W tym roku będzie to szczególne święto, bo było tak wiele tragicznych wypadków. Wcześniej jednak przygotuję wystawę, którą powiększę dzięki życzliwości warszawskiej filii Epson Europe, wykorzystując ich bardzo zaawansowaną technologię druku archiwalnego Digigraphy, z nadzieją, że pokazana w wielu polskich miastach przyciągnie uwagę zarówno fotografów jak i też zaprzyjaźnionych ze Śląskiem ludzi. Rozmawiała: Agnieszka Budo Podziękowania dla Nikon Polska oraz Epson Europe za pomoc w zrealizowaniu fotoreportażu "Cześć pracy", który ukazał się w październikowym numerze magazynu National Geographic Polska
Raz w roku, na początku sierpnia, senne miasteczko Sturgis w Dakocie Południowej nagle ożywa. Z całych Stanów Zjednoczonych zjeżdżają tam tysiące miłośników legendarnych harleyówdavidsonów, by wziąć udział w jednym z największych na świecie zjazdów motocyklowych.
Przez tydzień w promieniu wielu mil od miasta nie można znaleźć noclegu. Nocowałem więc z dala od Sturgis i codziennie dojeżdżałem samochodem. Zostawiałem auto na przedmieściach i odprowadzany zdziwionymi spojrzeniami (wszyscy korzystali z dwóch kółek) szedłem do centrum. Pierwszego dnia imprezy spadł deszcz. Następnego wszystkie motocykle (a były ich tysiące) lśniły wypucowanymi chromami – jakby chwilę wcześniej opuściły fabrykę. Na zdjęciu widać fragment silnika harleya. Doświetliłem go światłem słonecznym odbitym od piknikowego talerzyka pokrytego folią aluminiową. Zdjęcie detalu zawsze potrzebuje dobrego oświetlenia – wystarczy „pomalować” go trochę światłem, by wydobyć głębię. Przyda się do tego celu kieszonkowe lusterko, talerz po hot-dogu, biała kartka, a nawet porcelanowy półmisek do ryb pożyczony z restauracji (zdarzyło mi się kiedyś korzystać z takiej blendy). Jeśli dodatkowo oświetlimy przedmiot przez kolorową serwetkę, otrzymamy zmiękczone światło i zaskakujący efekt kolorystyczny. Należy też zwrócić uwagę na parametry naświetlania zdjęcia makro. Nie ma potrzeby przejmować się cieniami, bo nawet jeżeli wyjdą zupełnie czarne, to tylko podkreślą głębię przedmiotu. Światło powinno być mierzone w najjaśniejszych punktach kadru. Ważne jest również, by przy fotografowaniu detalu stosować małą głębię ostrości, ponieważ znacznie lepiej wydobywa ona trzeci wymiar obiektu. Skalę zdjęć warto różnicować z prostego powodu – u oglądających łatwo wywołać stan znużenia, jeżeli większość fotografii została zrobiona obiektywem np. 35 mm. Przerwanie naszej opowieści fotografią makro pozytywnie zaskoczy. Zdjęcie szczegółu może być jednocześnie zaskakujące, prowokujące wyobraźnię, ale też symboliczne. Przyglądajmy się więc wnikliwie otaczającemu nas światu.
Środek dnia, mocne słońce oświetla kolorowe kamienice przy rynku we Lwowie. Jedną z nich szpeci nieciekawa konstrukcja ustawiona na czas remontu. Ale tylko pozornie rusztowanie to przeszkadza w zrobieniu interesującego zdjęcia.
Fotografia z poprawnie odwzorowanym budynkiem czy pomnikiem, choćby najpiękniejszym, nie powali nikogo na kolana. Przy fotografowaniu architektury, tak samo jak w przypadku ludzi, ważne jest znalezienie oryginalnego kąta widzenia i ciekawej perspektywy. Wystarczy wejść do sklepu i z wnętrza spojrzeć na ulicę albo stanąć w bramie czy nawet pod rusztowaniem, by zobaczyć coś intrygującego. Miejsca dobrze oświetlone porannym lub popołudniowym słońcem, a także te z głębokim cieniem, pozwolą zrobić wieloplanowe zdjęcie – i takich właśnie powinniśmy szukać. Efekt trójwymiarowości można wzmocnić, wypełniając pierwszy plan elementami pozaarchitektonicznymi, np. idącymi ludźmi, drzewem, kwiatami lub, jak na powyższym zdjęciu, nawet mało atrakcyjnymi elementami konstrukcyjnymi. Jeżeli drugi plan jest oświetlony mocnym słońcem, a pierwszy znajduje się w cieniu, ekspozycja na to mocne światło da ciekawy efekt – pierwszy plan (tu sylwetki ludzi i rusztowanie), pozbawiony szczegółów, stanie się graficzny, nadając wyrazistość i dynamikę całemu zdjęciu. Oczywiście, trzeba uchwycić ludzi w odpowiednim momencie – w ruchu, kiedy idą, a ich ręce nie przylegają do tułowia, inaczej równie dobrze moglibyśmy fotografować słupy telegraficzne. Ponadto warto delikatnie (o pół przysłony) niedoświetlić drugi plan. Dzięki temu powstanie zdjęcie przyjazne dla oka, nasycone kolorami – odbiorca wybaczy, że zostało zrobione przy mało atrakcyjnym świetle w samym środku dnia. Unikajmy fotografowania architektury z bliska szerokokątnymi obiektywami, bo „deformują rzeczywistość” – linie pionowe w budynkach wykrzywiają się wtedy niczym w beczce, co najlepiej widać na brzegach kadru. Pamiętajmy też o świadomym stosowaniu głębi ostrości. Za jej pomocą skoncentrujemy uwagę odbiorcy na konkretnym elemencie zdjęcia.