Jak stworzyć wiarygodną ankietę? Wystarczy najpierw zapytać o dobre uczynki
Dobra ankieta jest podstawą wiarygodnych badań. Nie wszystko da się przecież zweryfikować na własne oczy: czasem trzeba uwierzyć respondentom. Problem jest taki, że oni… kłamią – szczególnie, gdy pyta się ich o niewygodne fakty dotyczące życia. Okazuje się jednak, że uczciwość ankiety wzrasta, gdy najpierw pytamy się o dobre uczynki. To ważna informacja dla wszystkich piszących prace naukowe.
Badacze z Uniwersytetu w Portsmouth udowodnili, że przypomnienie ludziom o ich dobrych uczynkach sprawia, że chętniej przyznają się do nielegalnych i niemoralnych zachowań. Ta technika może zrewolucjonizować badania opinii społecznej. Ankiety to najpopularniejsze narzędzie badawcze Popularność ankiet wynika z łatwego dostępu do szerokiego grona odbiorców oraz możliwość szybkiego pozyskania informacji. Sama liczba odpowiedzi nie gwarantuje jednak jakości – najbardziej ważna jest wiarygodność i to tutaj pojawia się problem. Okazuje się jednak, że nawet drobne modyfikacje projektowania ankiet mogą znacząco zwiększyć szczerość respondentów. Technika „moralnego licencjonowania”, czyli prosty sposób na szczerość w ankietach Badania opublikowane w czasopiśmie „Deviant Behavior” opisują test nowej i zaskakująco skutecznej metody zwiększającej wiarygodność ankiet. Technika ta opiera się na tzw. moralnym licencjonowaniu (ang. moral licensing) – mechanizmie psychologicznym sprawiającym, że po przypomnieniu sobie o swoich pozytywnych czynach ludzie są bardziej skłonni przyznawać się działań społecznie nieakceptowalnych. W eksperymencie uczestników najpierw pytano o pozytywne działania, takie jak posiadanie legalnych kont na serwisach streamingowych czy wizyty w kinie. Dopiero później padały pytania dotyczące zachowań nielegalnych – w tym piractwa cyfrowego. Osoby, które wcześniej przypominały sobie o wspieraniu przemysłu kreatywnego, znacznie częściej przyznawały się później do ściągania nielegalnych treści. Jak działa ten mechanizm? Moralne licencjonowanie działa na zasadzie kredytu. Osoby, które mają na koncie dobre uczynki, czują się bardziej usprawiedliwione podczas przyznawania się do zachowań, które normalnie mogłyby naruszyć ich obraz jako osoby moralnej. Dobry uczynek jest równoważony przez zły i ostatecznie w „systemie karmicznym”, a przynajmniej w jego wersji tworzonej przez nasze umysły, wychodzimy na „zero”. Co ciekawe, metoda ta okazała się szczególnie skuteczna w przypadku tematów wrażliwych, takich jak piractwo, oszustwa podatkowe czy nadużywanie alkoholu. Kobiety są bardziej skłonne do zatajania, ale do czasu Jednym z istotnych wniosków z badania było to, że kobiety w większym stopniu niż mężczyźni zaniżają prawdę w ankietach – szczególnie gdy pytania dotyczą kwestii moralnych. Dr Kate Whitman, badaczka z University of Portsmouth, wskazuje, że kobiety często chcą wypaść jak najlepiej w oczach innych, co powoduje większe zaniżanie niepożądanych odpowiedzi. Jednak po zastosowaniu moralnego licencjonowania – przypomnieniu o dobrych uczynkach – kobiety także znacznie chętniej przyznawały się do zachowań takich jak piractwo. To pokazuje, że odpowiednio skonstruowana, dobra ankieta może nie tylko poprawić jakość danych, ale też zniwelować różnice płciowe w deklaracjach. W jaki sposób moralne licencjonowanie wpłynie na naukę? Wyniki eksperymentu mogą wpłynąć na szeroki zakres dziedzin – od nauk społecznych, przez marketing, aż po badania polityczne i zdrowotne. Wszędzie tam, gdzie stosuje się ankiety jako główne narzędzie zbierania danych, technika moralnego licencjonowania może znacząco zwiększyć ich wiarygodność Praktyczne wskazówki: jak wprowadzić technikę moral licensing w ankiecie? Cieszyć się powinni także studenci, którzy często wykorzystują ankiety w swoich pracach naukowych. Zastosowanie omawianej w badaniu techniki nie jest trudne i nie wymaga zaawansowanej wiedzy psychologicznej. Według badaczy wystarczy rozpocząć badanie od pytań dotyczących pozytywnych, prospołecznych działań, które są częste i dostępne większości ludzi. Może to być pytanie np.: „Czy w ostatnim roku wsparłeś działalność kulturalną, kupując bilet do kina, na koncert czy do teatru?” Dopiero po serii pytań należy przejść do zagadnień bardziej wrażliwych. Wykorzystanie tego rodzaju technik sprawi, że dane z takich badań będą bardziej kompletne i dokładne. Źródło: Deviant Behaviour Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Innowator, o którym nigdy nie słyszeliście. Był oskarżany o szarlatanerię, wymyślił badania z kontrolowaną próbą
Zgoda pacjenta na terapię, publikowanie wyników doświadczeń niezależnie od rezultatu, badania kliniczne z kontrolowaną próbą - to wszystko podstawy współczesnych testów medycznych. Jak się właśnie okazało, opracował je pewien mało znany Brytyjczyk jeszcze w XVIII wieku. Francis Hauksbee młodszy opublikował swoje rewolucyjne propozycje w formie broszury.
Spis treści: Ciężki los pioniera medycyny Jak powinno się sprawdzać skuteczność lekarstwa? Innowator czy naśladowca? Pierwsze badania kliniczne cztery lata później Trzysta lat temu medycyna dopiero raczkowała. Ból gardła, przeziębienie, ale też zapalenie oskrzeli czy gruźlicę leczono alkoholowymi nalewkami z dodatkiem opium. Lekarze bez oporów podawali pacjentom rtęć albo arszenik. W użyciu był wyciąg z cykuty, czyli szaleju jadowitego. Właściwości lecznicze przypisywano nawet pokrzykowi wilczej jagodzie – roślinie, której wszystkie części są trujące. Trudności sprawiało samo wykazanie, co pacjentom pomaga, co zaś szkodzi. Lekarze nie prowadzili badań w dający się zweryfikować sposób i nie publikowali ich wyników. Za to nie wahali się wychwalać wynalezionych przez siebie cudownych środków w formie ogłoszeń i reklam. Francis Hauksbee młodszy (1678–1763), wykładowca i konstruktor instrumentów naukowych, miał ambicje zrewolucjonizować leczenie chorób wenerycznych. A także na tym zarobić. Razem ze swoim partnerem biznesowym, aptekarzem Johnem Watsonem, opracował nową terapię. Wbrew obowiązującej wówczas wiedzy nie opierała się ona na podawaniu rtęci. Terapia składała się z dwóch pigułek, z których jedną był środek wywołujący biegunkę. Nie wiadomo, co wchodziło w skład drugiej. Ciężki los pioniera medycyny Hauksbee sam nie był lekarzem. Co gorsza, nie był również formalnym członkiem Królewskiego Towarzystwa, czyli najważniejszego wówczas brytyjskiego towarzystwa naukowego. W tej instytucji pełnił jedynie funkcję urzędnika. Być może to sprawiło, że jego nowe propozycje medyczne nie zostały wzięte na serio. Nikt z ówczesnych szanujących się lekarzy nie skierował do obu innowatorów swoich pacjentów. Hauksbee zaś doczekał się łatki szarlatana, promującego alternatywną medycynę. I wtedy właśnie postanowił odpowiedzieć swoim adwersarzom na piśmie. Zgodnie z duchem epoki odpowiedź przybrała formę broszury. Autor zatytułował ją „Dalszy opis skutków medycyny alternatywnej pana Hauksbee’ego” (ang. A Further Account of the Effects of Mr. Hauksbee's Alterative Medicine). To właśnie dzieło zostało teraz przeanalizowane przez naukowców z Brighton and Sussex Medical School oraz Royal Sussex County Hospital. Po analizie Max i Sarah Cooper oddali Hauksbee’emu honory jako pionierowi, który jako pierwszy spisał podstawowe zasady badań klinicznych z próbą kontrolowaną. Jak powinno się sprawdzać skuteczność lekarstwa? Broszura Hauksbee’ego pochodzi z 1743 roku. Jej autor proponuje, by do badań wybrać dwunastu pacjentów z chorobą weneryczną w stadium dającym nadzieję na wyleczenie. Sześciu powinno otrzymać lek opracowany przez Hauksbee’ego (za darmo). Sześciu zaś pozostałych lekarstwa zalecane przez innych medyków. W czasie leczenia wszystkim pacjentom powinno się zapewnić odpowiednie posiłki i noclegi. Chorzy winni też wyrazić zgodę na terapię. Hauksbee uważał, że przed jej rozpoczęciem oraz w trakcie pacjentów mogliby badać wszyscy zainteresowani lekarze. Rezultaty zaś należy spisać i opublikować w czasopiśmie naukowym – niezależnie od tego, jakie były. Hauksbee podkreślał konieczność przejrzystości: przypadki pacjentów i ich wyniki powinny być dostępne do wglądu i oceny opinii publicznej. Jego zdaniem pacjentów należy też monitorować już po zakończeniu terapii, by upewnić się że faktycznie zostali wyleczeni długoterminowo. Innowator czy naśladowca? Ile z tego było wówczas nowością? Hauksbee użył określenia „Experimentum Crucis” – czyli decydujący eksperyment. Zwrot ten stosowali już Robert Boyle i Izaak Newton. Do jasnego przedstawienia danych z badań obserwacyjnych sto lat wcześniej wzywał z kolei Francis Bacon. Hauksbee miał więc swoich poprzedników. Jego główną motywacją była promocja własnego lekarstwa i odparcie zarzutów o szarlatanerię. Nie zmienia to jednak faktu, że broszura, wraz z zaleceniami prowadzenia badań ujętymi w precyzyjne dziesięć punktów, była pionierska. Co ciekawe, nie wiadomo przy tym, czy Hauksbee kiedykolwiek sam zastosował opisane przez siebie zasady w praktyce. Pierwsze badania kliniczne cztery lata później Nie jest jednak wykluczone, że jego dzieło wywarło głęboki wpływ na historię medycyny. Zaledwie cztery lata po jego ogłoszeniu, w 1747 roku, James Lind, chirurg Royal Navy, przeprowadził pierwsze w historii badania z próbą kontrolowaną. Były to słynne eksperymentalne testy kliniczne, które wykazały, że cytrusy pomagają chorym na szkorbut. Założenia eksperymentalne Linda bardzo przypominały zalecenia Hauksbee’ego. W badaniu wzięło w nich udział dwunastu chorych marynarzy, których podzielono na pary. Każda para otrzymała inne środki mające zwalczyć szkorbut. Tak jak zalecał Hauksbee, Lind kontrolował posiłki chorych. Autorzy artykułu o broszurze Hauksbee’ego podkreślają, że mogła być ona dla Linda inspiracją. Źródła: phys.org, Notes and Records: the Royal Society Journal of the History of Science Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Smartfon, który zmienia podejście do fotografii podróżniczej. Testujemy Honor Magic 7 Lite
Honor Magic 7 Lite to nie tylko smartfon. To urządzenie, które szczególnie mogą polubić miłośnicy fotografii natury i podróży. Jest wytrzymały i ma niezły aparat.
Spis treści: Honor Magic 7 Lite – niezawodny w terenie Fotografowanie na najwyższym poziomie Bateria na długą przygodę Design dla podróżników Honor Magic 7 Lite zadebiutował w 2025 roku. Smartfon, zaprojektowano z myślą o wymagających użytkownikach, co sprawia, że może się sprawdzić w dalekiej podróży. Podczas testów w malowniczych okolicach jeziora Bled w Słowenii sprzęt zrobił na mnie niespodziewanie dobre wrażenie. Honor Magic 7 Lite – niezawodny w terenie Solidna konstrukcja i technologia Anti-Drop Display sprawiają, że Honor Magic 7 Lite wytrzymuje upadki z wysokości do 2 metrów. Podczas testów smartfon z powodzeniem przetrwał zrzuty na szutrową drogę, zanurzenie w wodzie oraz przejazd quadem po obudowie. Dodatkowo certyfikat IP64 chroni urządzenie przed wilgocią, kurzem i śniegiem, co czyni go idealnym sprzętem do pracy w trudnych warunkach. W temperaturach od minus 10°C do 22°C urządzenie działało niezawodnie. Niezależnie od tego, czy fotografowaliśmy zimowe krajobrazy, czy korzystaliśmy z nawigacji w górach, smartfon spełnił oczekiwania testerów. Fotografowanie na najwyższym poziomie Główny aparat o rozdzielczości 108 MP może być gratką dla miłośników fotografii natury. Dzięki technologii łączenia pikseli 9 w 1, zdjęcia cechuje wyjątkowa ostrość i naturalne odwzorowanie barw, niezależnie od warunków oświetleniowych. W Słowenii podczas fotografowania górskich krajobrazów i nastrojowej tafli jeziora Bled o zachodzie słońca Magic 7 Lite udowodnił, że daje sobie radę ze szczegółami. Trzy tryby portretowe (1x, 2x, 3x) pozwalają na kreatywną pracę z kadrami, a sztuczna inteligencja wspomaga edycję zdjęć bez potrzeby korzystania z dodatkowych aplikacji. Wyświetlacz OLED o przekątnej 6,78 cala zapewnia komfort pracy, choć w pełnym słońcu ekran mógłby być bardziej czytelny. Mimo to zdjęcia i materiały wideo prezentują się na nim naprawdę dobrze. Bateria na długą przygodę Długi czas pracy to kluczowa cecha dla fotografów podróżniczych. Bateria o pojemności 6600 mAh wytrzymuje do 2 dni intensywnego użytkowania – od fotografowania, po nawigację. Gdy energia się wyczerpie, szybkie ładowanie HONOR SuperCharge o mocy 66 W pozwala błyskawicznie przywrócić pełną funkcjonalność urządzenia. Sztuczna inteligencja zarządza zużyciem energii, umożliwiając np. 50 minut rozmowy telefonicznej przy minimalnym poziomie naładowania. Dodatkowo system monitorowania temperatury chroni baterię przed przegrzewaniem. Design dla podróżników Honor Magic 7 Lite zaprojektowano, by przyciągał uwagę. Tytanowe wykończenie, lekka konstrukcja (189 g) i ultrasmukła obudowa (7,98 mm) sprawiają, że smartfon jest wygodny w użytkowaniu. Trzeba przyznać, że dostępne kolory – fioletowy i czarny – dodają mu elegancji. Nasz ekspert Iwona El Tanbouli-Jabłońska Dyrektorka artystyczna National Geographic Polska, fotografka i współwłaścicielka studia fotograficzno-filmowego F11 STUDIO. Fotografią i fotoedycją zajmuje się od 18 lat. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych. Większość jej pracy koncentruje się na fotoreportażu i projektach długoterminowych. Podróżuje z aparatem po świecie podejmując trudne społecznie tematy. Prowadzi warsztaty, przeglądy portfolio, bywa jurorką w konkursach fotograficznych. Członkini stowarzyszenia RAV.A Stories. Podwójna laureatka tegorocznej edycji Grand Press Photo 2022. Jej fotoreportaż z Wysp Owczych zajął 1. Miejsce w kategorii Climate&Responsibility.
Volvo EX30 stawia na recykling. We wnętrzu rządzą minimalizm i ekrany
Idealne do miasta i przyciągające wzrok. Takimi słowami można śmiało opisać nowe Volvo EX30, najmniejsze auto z tej stajni. Powstało na zupełnie nowej platformie i zyskało bardzo długą listę nowych funkcjonalności.
W tym artykule: Gdzie udało się znaleźć oszczędności? Bateria pozwala na rzadkie postoje na ładowanie Produkcja, a dwutlenek węgla EX30 do miasta sprawdzi się idealnie Kiedy po raz pierwszy ujrzałem Volvo EX30, wiedziałem, że będzie to sprzedażowy hit. Nie pomyliłem się, bowiem najmniejszy SUV od Volvo sprzedaje się wyśmienicie. Ten samochód to wprowadzenie do tańszych elektryków, bo cena jest naprawdę atrakcyjna, a przy tym dostajemy sporo gadżetów. Gdzie udało się znaleźć oszczędności? W Volvo postanowili pójść na całość i nie bawić się w półśrodki. Żeby zaoszczędzić sporą sumę pieniędzy postanowili usunąć głośniki i wszelkie przyciski z drzwi. Teraz jest jeden soundbar z przodu, a guziki do obsługi szyb na środku kokpitu. Ale to nie wszystko. Pewnie zwróciliście uwagę, że nie mówię o przyciskach do ustawienia lusterek. Teraz robi się to z poziomu ogromnego ekranu centralnego. Czy ta funkcja jest intuicyjna? Sami sobie możecie odpowiedzieć na to pytanie, ale powiem tylko jedno. Podczas jazdy ewentualna zmiana pozycji lusterek jest wyjątkowo wymagająca. Materiały wykorzystane do stworzenia wnętrza pochodzą z recyklingu. Do wyboru są 4-warianty i każdy z nich ma swój unikalny charakter. Tworzywo na desce rozdzielczej pochodzi z odpadów plastikowych ram okiennych PCV i rolet. Trzeba przyznać, że Volvo naprawdę się postarało, by nie nie wykorzystywać zasobów planety. To wszystko pozwala na zakup EX30 już od 176 990 złotych. Jak na samochód elektryczny z dużą baterią (o tym zaraz) i wieloma systemami bezpieczeństwa, cena jest naprawdę atrakcyjna. Warto dodać, że nadal można ubiegać się o dopłatę do zakupu auta elektrycznego. Skoda Enyaq Coupé RS. Samochód, który zastąpi Ci spalinówkę Jeżeli myślę o samochodzie, który pod wieloma względami mi zaimponował, to bez wątpienia przychodzi mi do głowy Skoda Enyaq w wersji RS. To elektryk, który świetnie zastąpi auto spalinow... Bateria pozwala na rzadkie postoje na ładowanie Odbierając EX30 z parkingu komputer pokazywał mi zasięg na poziomie 471 kilometrów. To dość optymistyczna prognoza, choć producent deklaruje nie wiele większy zasięg. W tej wersji na pokładzie mamy jeden silnik o mocy 272 KM, ale za to większe ogniwo o pojemności 69 kWh. Co ciekawe, bateria zawiera w sobie mangan. Pierwszą setkę na dużym ekranie centralnym zobaczymy już po 5,7 s. Dobrze zrobiony system zarządzania energią pozwoli na zejście do około 16 kWh/100 kilometrów, co jest naprawdę świetnym wynikiem. Taki rezultat jest możliwy również dzięki systemowi One Pedal Drive, który automatycznie decyduje, kiedy i jak mocno hamować. Po kilku dniach jazd, mogę śmiało powiedzieć, że na pełnej baterii spokojnie można przejechać ponad 400 kilometrów, ale osiągnięcie wyniku deklarowanego przez producenta, jest zadaniem ciężkim. Produkcja, a dwutlenek węgla Nie od dziś wiemy, że Volvo chce być jak najbardziej ekologiczne. W środku mnóstwo materiałów z recyklingu. A co z kwestiami produkcji i generowanym przy tym dwutlenkiem węgla? Tutaj Volvo również się chce czymś pochwalić. Z danych wynika, że wyprodukowanie jednego egzemplarza EX30 generuje 18 ton dwutlenku węgla, a w ciągu całego cyklu życia (200 000 km), przy europejskim miksie energetycznym, będzie to dodatkowe 12 ton. Dla porównania w przypadku spalinowego XC40 jest to 59 ton CO2, czyli blisko dwa razy więcej. EX30 do miasta sprawdzi się idealnie Kilka dni włóczenia się po mieście i załatwiania spraw utwierdziło mnie w przekonaniu, że EX30 to samochód idealny do miasta. Jest kompaktowy, zwinny i bardzo łatwo się nim parkuje. I chyba takie było założenie tego auta od samego początku. Układ kierowniczy działa bardzo lekko, co w jeździe po mieście jest bardzo pożądane. Zawieszenie dobrze radzi sobie z nierównościami i przy tym cicho pracuje. Co do jakości wykończenia, to też nie można się do niczego przyczepić. Trzeba po prostu przyzwyczaić się wykorzystanych we wnętrzu materiałów. Z resztą, dane mówią same za siebie. EX30 to prawdziwy sukces sprzedażowy. Już po samej Warszawie jeździ ich bardzo dużo. W zasadzie nawet mnie to nie dziwi. W czasach, gdy ceny elektryków są bardzo wysokie, Volvo stworzyło samochód, który możemy mieć już za 169 tysięcy złotych. Warto pamiętać o dopłatach, które jeszcze bardziej obniżą cenę samochodu. Nasz ekspert Piotr Kolasa Pasjonat motoryzacji, podróży i piłki nożnej. W redakcji National-Geographic.pl odpowiada za media społecznościowe i nowe technologie.
Ludzkość już nie nadąża za rozwojem technologicznym? BMW zmieniło sposób korzystania z samochodu
Technologia to zdecydowanie najszybciej rozwijająca się część naszego życia. Ten proces nie omija również motoryzacji, która w ostatnich latach zmieniła się diametralnie. BMW te zmiany postanowiło wznieść na kolejny poziom i całkowicie zmieniło sposób korzystania z kluczowego elementu samochodu.
W tym artykule: BMW zmienia postrzeganie kluczyków do samochodu Jak działa wirtualny kluczyk? Sprawdziłem to na własnej skórze i byłem zachwycony BMW X2 M35i – najlepsze na koniec Dużo się mówi o elektromobilności i o tym, jak kraje nie są na to gotowe. Polska oczywiście jest jednym z nich, ale dziś nie o tym. Rozwój technologii to nie tylko większe baterie czy szybsze ładowanie. To również wiele udogodnień, które mają sprawić, że kierowca nie będzie musiał się wysilać podczas jazdy. BMW zmienia postrzeganie kluczyków do samochodu Zmiany dotknęły nawet i te sferę. Klucz do samochodu był od zawsze jego nieodłączną częścią. Bez niego nie bylibyśmy w stanie odpalić naszego pojazdu lub się w ogóle do niego dostać. W BMW stwierdzili, że noszenie kluczyków to już przestarzałe rozwiązanie i postanowili to zmienić. Tak właśnie narodził się wirtualny kluczyk, który możemy mieć w swoim telefonie lub zegarku. Te urządzenia zazwyczaj mamy zawsze przy sobie, więc nie ma obawy o zapomnienie kluczy do samochodu. Naddźwiękowy samolot pasażerski przechodzi kluczowe testy. Czy wrócimy do ultraszybkich podróży lotniczych? W marcu 2024 roku po raz pierwszy wzbił się w niebo samolot demonstracyjny XB-1, który może stać się nowym cywilnym samolotem naddźwiękowym. Firma Boom Supersonic zapowiada, że w tym roku ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naddzwiekowy-samolot-pasazerski-przechodzi-kluczowe-testy-czy-wrocimy-do-ultraszybkich-podrozy-lotniczych-fot-boom-supersonic-2e64a7c.jpg" width="938" height="528" alt="Naddźwiękowy samolot pasażerski przechodzi kluczowe testy. Czy wrócimy do ultraszybkich podróży lotniczych? (fot. Boom Supersonic)" title="Naddźwiękowy samolot pasażerski przechodzi kluczowe testy. Czy wrócimy do ultraszybkich podróży lotniczych? (fot. Boom Supersonic)" /> Jak działa wirtualny kluczyk? W zasadzie jest to bardzo proste. Wystarczy aplikacja mobilna. Nie trzeba nawet wyciągać smartfona z kieszeni, ponieważ samochód sam rozpoznaje konkretne urządzenie. To jednak nie koniec bajerów, które oferuje nam BMW. Ten wirtualny kluczyk możemy nawet udostępnić rodzinie czy znajomym. To rozwiązanie jest akurat świetne, ponieważ nie zawsze logistycznie możemy przekazać kluczyk danej osobie. Teraz wystarczy wysłać wiadomość SMS i gotowe. Sprawdziłem to na własnej skórze i byłem zachwycony Jakiś czas temu będąc w Słowenii mogłem sam to rozwiązanie przetestować. Elektryczne BMW iX2 to najnowsze dzieło producenta, więc to była idealna okazja. Pobranie aplikacji i zalogowanie zajęło może maksymalnie 2 minuty. Potem już nie musiałem się martwić czy mam przy sobie kluczyki. Chcąc sprawdzić pełną funkcjonalność tego rozwiązania otwierałem samochód nawet zegarkiem. Zamykanie? Bułka z masłem. Wystarczy oddalić się od samochodu i zamknie się on automatycznie. Jednak największą zaletą wirtualnego kluczyka jest możliwość personalizacji. W samochodzie można sobie skonfigurować kilka profili pod konkretne osoby i przypisać je potem do danego kluczyka. Samochód automatycznie wyczyta, który telefon otworzył auto i dopasuje ustawienia specjalnie dla Ciebie. Ustawienie fotela, oświetlenie czy nawet temperaturę w panelu klimatyzacji. BMW X2 M35i – najlepsze na koniec Nie pojechałem jednak do Słowenii tylko po to, by sprawdzić jak działa otwieranie samochodu telefonem. W moje ręce wpadła sportowa wersja nowej generacji BMW X2. Zmieniło się wiele. Zaczynajac od designu, który jest bardziej charakterny przez wnętrze, które wskoczyło na zupełnie nowy poziom nowoczesności i obsługi. Silnik o pojemności dwóch litrów generował bardzo żwawe 300KM i 400Nm. W połączeniu z 7-stopniową skrzynią biegów sprint do setki zajmował nieco ponad 5 sekund. Słoweńskie serpentyny górskie pozwalały na uwolnienie pełni charakteru tego samochodu. Prowadził się bardzo pewnie, a dzięki napędowi na cztery koła, nie było mowy o poślizgach, nawet na mokrej i zimnej nawierzchni. BMW przyzwyczaiło nas do robienia wyśmienitych samochodów. Nie inaczej jest w tym przypadku, a jazda po malowniczej Słowenii tylko to potwierdziła. W gamie jest również odmiana elektryczna. Niech was to nie zgubi. Emocji za kółkiem jest momentami więcej niż w spalinowej wersji X2. Poprzednia generacja okazała się być sukcesem. Połączenie odważnego designu ze świetnymi właściwościami jezdnymi zupełnie nowej generacji to bardzo dobry prognostyk na powtórzenie tego wyczynu.
Do trzech razy sztuka. Największa rakieta świata Starship zakończyła pomyślnie trzeci test orbitalny
W czwartek 14 marca oczy całego kosmicznego świata zwrócone były na Teksas. To właśnie stamtąd wystartowała w swój trzeci testowy lot największa rakieta świata – Starship. Tym razem obyło się bez spektakularnej eksplozji, za to doszło do kilku przełomowych testów, które mogą zmienić historię lotów kosmicznych.
W tym artykule: Czym jest Starship? Starship przetestował nowe technologie Starlink i Starship Silniki Raptor coraz bardziej niezawodne Cóż to było za widowisko! W czwartek 14 marca, w Międzynarodowym Dniu Liczby Pi, największa rakieta świata, opracowywana przez firmę SpaceX, po raz trzeci wzbiła się w powietrze. Górny stopień rakiety, czyli Starship, osiągnął prędkość orbitalną i wzbił się na wysokość 234 kilometrów. Czyli o 134 kilometry więcej, niż wynosi umowna granica kosmosu zwana linią Kármána. Lot zakończył się utratą kontroli nad rakietą. Jednak niemal do samego końca wszystko przebiegało sprawnie, a sztabowi inżynierów firmy SpaceX udało się przetestować kilka kluczowych technologii kosmicznych. Po raz pierwszy też uzyskaliśmy bezpośredni przekaz ze statku kosmicznego, który wchodzi w atmosferę ziemską. Czym jest Starship? Flagowa rakieta firmy SpaceX składa się z boostera Super Heavy i górnego stopnia o nazwie Starship. Kolos mierzy aż 122 metry. Czyli niemal o 30 metrów więcej niż stojąca na Liberty Island Statua Wolności. Sam górny stopień – srebrzysty, futurystyczny Starship – mierzy 50 metrów. Rakieta wystartowała ze Starbase. To prywatna baza kosmiczna Elona Muska, która powstała w Boca Chica w Teksasie. Zestaw 33 silników Raptor, zasilanych chłodzonym ciekłym metanem i ciekłym tlenem, napędzał booster Super Heavy ze Starshipem usytuowanym na górze. Start nastąpił około godz. 14.30 polskiego czasu. Starship, wykorzystujący sześć silników Raptor, oddzielił się od boostera Super Heavy, stosując technikę zwaną hot-stagingiem. Tym razem obyło się bez spektakularnej eksplozji, którą oglądaliśmy przy pierwszym teście kosztującej miliard dolarów rakiety. Za to, poza możliwościami samej rakiety, udało się przetestować kilka nowych technologii. Starship przetestował nowe technologie Po pierwsze, pomyślnie zakończył się test otwarcia luku rakiety na orbicie. Jest to o tyle ważne, że potężny Starship ma być wykorzystywany nie tylko w misjach księżycowych i dalej – w tych marsjańskich. Rakieta ma przynosić pieniądze i wynosić ładunki na orbitę. Poza tym po raz pierwszy udało się doprowadzić do transferu paliwa bezpośrednio na orbicie. – Przesyłanie paliwa kriogenicznego na orbicie nigdy wcześniej nie zostało przetestowane na taką skalę – powiedział Jeremy Kenny, kierownik projektu NASA Cryogenic Fluid Management Portfolio w Marshall. – Jest to absolutnie przełomowa technologia. Musi zostać dopracowana, by w przyszłości wspierać misje naukowe i eksploracyjne na Księżycu, Marsie i w odległych rejonach Układu Słonecznego – dodał. Starlink i Starship Ale to zupełnie inna technologia wzbudziła największy zachwyt komentatorów. Wszystko zaczęło się w momencie, gdy Starship obniżył lot i zaczął ponownie wchodzić w atmosferę ziemską około 46 minut po starcie. View oEmbed on the source website Wówczas kamery pokładowe pojazdu pokazały pomarańczowe chmury, odbijające się w srebrzystym kadłubie statku kosmicznego. Kilka sekund później obłoki te zmieniły się w ścianę rozgrzanej plazmy, która rosła wraz ze zniżaniem się statku. Starship rozgrzał się do 1430 stopni Celsjusza. Mimo tego wciąż łączył się z siecią satelitów internetowych Starlink i przesyłał dane. – Mamy niezawodny, szybki internet o niskich opóźnieniach na całym świecie. Nawet podczas podróży z prędkością 27 000 km/godz. przez pole plazmowe – poinformowali przedstawiciele firmy. Starship wysyłał zdjęcia do około 48,5 minuty po starcie, kiedy to zniżył się na wysokość 77 km. Wkrótce potem ustała wszelka telemetria. Sugeruje to, że potężna rakieta rozpadła się pod wpływem ekstremalnych sił tarcia. Silniki Raptor coraz bardziej niezawodne – Trzeci orbitalny test Starshipa pokazał, jak bardzo wzrosła wydajność i niezawodność silników Raptor. Stało się to w czasie krótszym niż rok, co samo w sobie jest już ogromnym wyczynem – komentuje inż. Bradley Neuse, który pracował w SpaceX właśnie przy opracowaniu silników Raptor. – W trakcie pierwszego testu orbitalnego dostrzeżono, że wiele Raptorów wyłączało się w różnych momentach spalania podczas wznoszenia się Super Heavy. Ale kolejne testy – określane jako IFT-2 i IFT-3 – pokazały, że 66 połączonych silników Raptor odpaliło prawidłowo i z odpowiednią synchronizacją w T-0. A następnie pozostawało w pełni sprawne przez cały czas pierwszej fazy startu – wyjaśnia Bradley Neuse. – Możliwość dalszego obserwowania ewolucji silnika Raptora przez opinię publiczną jest absolutnie niesamowita. Jestem niezwykle podekscytowany dalszym rozwojem całego układu napędowego podczas odpalania i lądowania Super Heavy oraz ponownego zapłonu i lądowania statku Starship – dodaje inżynier. Obecnie Bradley Neuse pracuje w Centrum Badań Kosmicznych PAN, w zespole konstruującym instrumenty obserwatorium egzoplanet ARIEL. Przypomnijmy, że system Super Heavy-Starship jest przygotowywany m.in. w celu wspierania rozwoju programu powrotu na Księżyc Artemis. A jeden z wariantów Starshipa został wybrany przez NASA na nowy lądownik księżycowy. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Poznaj efekt Dunning-Krugera. Ten prosty test na inteligencję pozwala szybko odszyfrować rozmówcę
Nauka mówi, że ludzie, którzy zachowują się w konkretny sposób, są mniej inteligentni i mniej kompetentni. Chodzi o efekt Dunning-Krugera – rodzaj uprzedzeń poznawczych.
W tym artykule: Co to jest efekt Dunning-Krugera? Inteligencja a pewność siebie Prosty test na inteligencję pomoże ci poznać rozmówcę Co to jest IQ? Ile IQ ma przeciętny człowiek? Efekt Dunning-Krugera to rodzaj uprzedzeń poznawczych opisanych przez psychologów społecznych Davida Dunninga i Justina Krugera. Polega on na tym, że niektórzy ludzie wierzą, że są mądrzejsi i bardziej wykwalifikowani niż są w rzeczywistości. Według psychologów brak samoświadomości i niskie zdolności poznawcze to najlepszy przepis, by przeceniać własny intelekt i kompetencje. Co to jest efekt Dunning-Krugera? W praktyce efekt Dunning-Krugera przejawia się tak, że rozmówca próbuje za wszelką cenę przekonać kogoś do swoich racji. Nie przyjmuje do wiadomości żadnych, nawet najbardziej rozsądnych kontrargumentów. Jest tak pewny swojej wiedzy i nieomylności, że na wszelkie próby wpłynięcia na zmianę jego stanowiska może reagować złością. Nierzadko umniejsza też swoim partnerom w rozmowie. Jak mówi Dunning, profesor psychologii na Uniwersytecie Michigan: ”Jeśli jesteś niekompetentny, nie możesz wiedzieć, że jesteś niekompetentny. Umiejętności, których potrzebujesz, by wyprodukować dobrą odpowiedź, są tymi samymi umiejętnościami, których potrzebujesz, by rozpoznać, czy rzeczywiście jest dobra”. Brytyjski filozof, Bertrand Russell, dodał: „Jedną z bolesnych rzeczy w naszych czasach jest to, że ci, którzy czują się pewnie, są głupi, a ci, którzy mają jakąkolwiek wyobraźnię i zrozumienie, są przepełnieni wątpliwościami i niezdecydowaniem”. Inteligencja a pewność siebie Coś w tym jest. Ludzie z wysoko rozwiniętymi umiejętnościami mają tendencję do lekceważenia tego, jak są dobrzy i do niedoceniania swoich kompetencji, jednocześnie zakładając, że zadania, które są dla nich łatwe, są równie łatwe dla innych. Dzieje się tak dlatego, że intelekt nie równa się pewności siebie, lecz świadomości, że choć możemy wiedzieć wiele, jest też wiele rzeczy, o których nie mamy pojęcia. Bycie inteligentnym polega raczej na próbie ustalenia, co jest słuszne niż na próbie bycia słusznym za wszelką cenę. To także zdolność uświadamiania sobie, kiedy się mylimy i przyznania się do błędu. Jak powiedział Jeff Bezos: „Najmądrzejsi ludzie stale zmieniają swoje rozumienie, rozważając ponownie problem, który, jak sądzili, już rozwiązali. Są otwarci na nowe punkty widzenia, nowe informacje, nowe pomysły, ale i sprzeczności oraz wyzwania dla własnego sposobu myślenia”. Prosty test na inteligencję pomoże ci poznać rozmówcę Wiedząc, jak działa efekt Dunning-Krugera, możesz przeprowadzić prosty test na inteligencję, aby lepiej poznać swojego rozmówcę. Jeżeli będziesz próbował przeprowadzić konstruktywną dyskusję na jakiś temat, a on lub ona, będzie uznawać tylko swoje racje, to może wskazywać na brak samoświadomości i niskie zdolności poznawcze. Oczywiście takie amatorskie badania nie zawsze dają pełen ogląd sytuacji, ale mogą być jakimś tropem. Zwłaszcza jeśli symptomy efektu Dunning-Krugera powtarzają się u danej osoby wielokrotnie. Przy okazji warto zastanowić się, czy my sami nie przejawiamy takich zachowań. Dlaczego obcy jeszcze nie nawiązali kontaktu z Ziemią? „Na naszej planecie nie ma śladów inteligencji” Naukowcy w najnowszym artykule proponują nowe rozwiązanie do paradoksu Fermiego. Badacze twierdzą, że nasza planeta jest za słabo rozwinięta technologicznie, aby obcy mogli nawiązać z nami ... Co to jest IQ? IQ (iloraz inteligencji) to wynik uzyskany ze standardowego testu inteligencji, który ma na celu pomiar zdolności poznawczych danej osoby. Zwykle wyraża się go jako liczbę z przedziału od 0 do 200. Im wyższy wynik IQ, tym bardziej inteligentna jest dana osoba. Wyniki takiego testu mogą zaskoczyć. Nierzadko osoby, które mają pewne braki w wiedzy, nawet elementarnej, mogą mieć w sobie ogromny potencjał intelektualny. Ile IQ ma przeciętny człowiek? Około 98% populacji ma wynik IQ poniżej 130. Tylko 2% populacji osiąga wyniki powyżej. Iloraz większości ludzi waha się między 85 a 115. Niedawne badania pokazały ciekawą i niepokojącą tendencję. Po tym, jak w XX wieku IQ ludzi stopniowo rosło, teraz spada. I to nawet o 7 punktów na pokolenie. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Samochód na nowo. Peugeot 308 SW Plug-in Hybrid [Test Travelera]
Francuzi lubują się w eksperymentach. Odważnie kreślą linie nadwozia swoich modeli i okraszają je osiągnięciami współczesnej technologii. Czy tym razem wraz z nowym modelem 308 wymyślono samochód na nowo?
W tym artykule: Peugeot 308 SW Plug-in Hybrid: Wnętrze Aksamitnie, szybko, ekologicznie Na pierwszy plan wysuwa się wyrazista stylistyka, której nie da się pomylić. Nowy 308 czerpie garściami z linii stylistycznej większego brata, modelu 508, zachowując przy tym swój unikatowy charakter. Agresywny przód ze światłami do jazdy dziennej, przywodzące na myśl kły lwa, może się podobać, a z pewnością nie da się go nie zauważyć w tylnym lusterku. Linia boczna Peugeota 308 SW ma z kolei w sobie sporo lekkości i elegancji. Stylistom udało się zaczarować w karoserii dynamikę szykującego się do skoku drapieżnego kota. Peugeot 308 SW Plug-in Hybrid: Wnętrze Biorąc pod uwagę wygląd zewnętrzny francuskiego kombi, można mieć duże oczekiwania względem wnętrza. I faktycznie, nikt nie powinien poczuć się zawiedziony. Po otwarciu drzwi na usta ciśnie się od razu pełne zachwytu „Oh mon Dieu!” i „Oh la la…”. Każdy kto, miał w ostatnich dwóch latach styczność z francuską marką mógł spodziewać się, że kokpit będzie wyjątkowy, obrócony lekko w stronę kierowcy i futurystyczny. Ale to, co zaproponowali klientom designerzy z Peugeota jest prawdziwym surrealistycznym doznaniem i to w najlepszym tego słowa znaczeniu. Pozycja za kierownicą jest komfortowa i można odnieść wrażenie, że wszystko znajduje się pod ręką. Mamy tu jednak ewolucję pomysłów zastosowanych w modelach 208 i 508. Bowiem i ekran przed kierowcą jest większy, a sterowanie praktycznie wszystkimi funkcjami przeniesiono do ekranu centralnego. Na szczęście przed oddaniem projektu do produkcji, ktoś się jednak zreflektował i w ostatniej chwili dodał pod ekranami kilka przycisków z najważniejszymi funkcjami. Wśród nich znalazły się pokrętło głośności, szybki dostęp do funkcji jazdy oraz klawisze klimatyzacji i sterowania nawiewem. Wszystko to jednak robi bardzo dobre wrażenie, elementy deski są dobrze spasowane i nie przesadzono z błyszczącą fortepianową czernią. Peugeot i-Cockpit to system stanowiska kierowcy, na który składają się trzy elementy: kompaktowa kierownica, cyfrowy zestaw wskaźników na linii wzroku kierowcy oraz ekran dotykowy o wysokiej rozdzielczości. Dodatkowo „zegary” widoczne są nie za kierownicą, a ponad nią, co przy pierwszym zetknięciu zaburza nieco poczucie pewności. Po chwili jednak kierowca poczuje się jak ośmiolatek rozpakowujący swój wymarzony zestaw Lego Technic. Wszystko jest nowe, świeże i zaskakujące. Na ekranie przed kierowcą wyświetlany jest obraz 3D. Na szczęście animacje nie odwracają zbytnio uwagi kierowcy. Za to na światłach zabawa jest przednia i nie będziecie się nudzić. Samochód bez prawa jazdy? Poznaj aktualne przepisy „Samochód bez prawa jazdy" – taki dopisek pojawia przy niektórych ogłoszeniach sprzedaży mikrosamochodów. Czy zgodnie z obowiązującymi przepisami, kierowcą może zostać każdy, kto otr... Peugeot zdążył nas już przyzwyczaić, że przestronność wnętrza rozumie na swój własny nieodgadniony sposób. Ale nie można powiedzieć, że kabina jest ciasna. To poczucie „dopasowania” wynikać może z zastosowania wyjątkowo dużych foteli w pierwszym rzędzie, które dodatkowo są bajecznie wygodne. Z tyłu nie jest już tak różowo, ale za sprawą większego rozstawu osi i tak o wiele lepiej niż w wersji hatchback, gdzie miejsca na nogi dla wysokich pasażerów jest „na styk”. Wersja SW pochwalić się może również większą przestrzenią bagażową, która w wersji Plug-in Hybrid wynosi 548 dm3 (361 dm3 w hatchbacku). To w zupełności wystarczy, by spakować się na wakacje. Peugeot nie byłby sobą, gdyby wraz z premierą nowego modelu nie obdarował klientów nowymi rozwiązaniami technicznymi. Poza znanymi już matrycowymi reflektorami LED i kompletem elektronicznych asystentów znajdziemy system efektywnego oczyszczania powietrza z drobnoustrojów i alergenów Clean Cabin i bezprzewodową łączność Apple CarPlay i Android Auto. Aksamitnie, szybko, ekologicznie Najważniejszą nowością w gamie napędów Peugeota 308 jest wersja Plug-in Hybrid o mocy 225 KM. W skład zestawu wchodzą: benzynowy silnik 1.6 o mocy 180 KM i elektryczny o mocy 110 KM, połączone z 8-biegową przekładnią automatyczną. Bateria o pojemności 12,4 kWh pozwala na jazdę bezemisyjną na dystansie nawet 60 km. Co ciekawe, zwiększona masa w tylnej części pojazdu paradoksalnie spowodowała lepszy rozkład mas i wyważenie, przez co Peugeot 308 SW prowadzi się pewnie nie tylko na prostej, ale też w ciasnych zakrętach na bocznych drogach. Zawieszenie jest przy tym przyjemnie sprężyste, zachowując wiele ze swojego francuskiego rodowodu. Auto pierwsze 100 km/godz. osiąga w 7,6 sekundy i jest w stanie rozpędzić się do prędkości 235 km/godz. A to wartość więcej niż wystarczająca nawet za naszą zachodnią granicą. Kabina została świetnie wyciszona i nawet przy prędkościach autostradowych we wnętrzu jest przyjemnie i cicho. Francuzi lubią eksperymentować z rozwiązaniami technicznymi i wprowadzać do swoich modeli ciekawostki technologiczne. Nowy Peugeot 308 SW Plug-in Hybrid jest nafaszerowany nowinkami ze świata IT. Wraz z komfortem i świetną ergonomią wnętrza dostajemy pojazd, który wreszcie może być wzorem w klasie kompakt. Jest smacznie, wykwintnie i nowocześnie… po francusku.
Citroën C5 X – ni SUV, ni kombi [Test Travelera]
Citroën od lat uczy, że aut z dwoma daszkami w logotypie nie da się przyporządkować do jednej klasy. Na polskie drogi wjeżdża właśnie Citroën C5 X. Samochód, który łączy w sobie cechy limuzyny, kombi i SUV-a.
W tym artykule: Citroën C5 X – Salon na kołach Wrażenia z jazdy Citroën po wielu latach nieobecności w segmencie D postanowił przypomnieć o sobie użytkownikach aut poszukującym komfortu. Zaprezentował samochód, który już na pierwszy rzut oka wydaje się bardzo przestronny. Z długością 4805 mm, rozstawem osi 2785 mm i prześwitem 194 mm robi wrażenie, a dopełnieniem całości są 19-calowe felgi. Warto dodać, że auto bazuje na powiększonej modułowej płycie podłogowej znanej z modeli DS4 i Peugeot 308. Nieoczywista sylwetka zwraca na siebie uwagę. Osoby z wyobraźnią będą w stanie znaleźć w tych specyficznych proporcjach nie tylko kombi czy shooting brake, ale też SUV-a i czterodrzwiowe coupé. Citroën C5 X – Salon na kołach Do wyboru, w zależności od wyposażenia, będzie 5 rodzajów tapicerek, od materiałowych, przez Alcantarę, po skórę. Citroën chwali się, że fotele otrzymały nową gęstą piankę grubości 15 mm, która ma dawać jeszcze większy komfort podróżowania. Bagażnik w wersjach benzynowych ma pojemność 545 litrów, z kolei w hybrydzie będzie to 60 litrów mniej. Kufer jest bardzo ustawny, a w podłodze zastosowano szyny na akcesoria do sztauowania bagażu. We wnętrzu można znaleźć zupełnie nowy system multimedialny, całkowicie nowy head-up z efektem 3D oraz wyświetlacz z kilkoma trybami ustawień. W hybrydzie Plug-in dostępne są 4 tryby jazdy: Electric, Hybrid, Comfort i Sport. Powróciło też aktywne zawieszenie. Samochód rodzinny na szybki wypad za miasto. Testujemy 4 nowe modele Oto najciekawsze samochody rodzinne, które sprawdzą się podczas krótkich wycieczek. Wrażenia z jazdy Samochód dostępny będzie z 3 rodzajami napędu: benzynowe PureTech 1.2 131 KM i 1.6 180 KM, benzynowe PureTech 1.6 180 KM, hybrydą Plug-in o mocy 225 KM Wszystkie napędy są połączone z automatyczną 8-biegową skrzynią biegów i właśnie taką wersję testowałem. Citroën C5 X jeździ jak na Citroëna przystało. Płynie po drodze niczym fregata na spokojnych wodach Morza Karaibskiego, a aktywne zawieszenie informuje kierowcę jedynie o większych nierównościach. Fotele faktycznie są bardzo komfortowe, a jakość wykończenia nie budzi zastrzeżeń. We wnętrzu jest przyjemnie cicho, a z tyłu zmieszczą się nawet koszykarze. Przestrzeni jest tak wiele, że można wyprostować nogi. Dodatkowo fotelem pasażera można sterować z tylnej kanapy, zapewniając sobie jeszcze większą przestrzeń. Jaki rower trekkingowy wybrać? Podpowiadamy, na co warto zwrócić uwagę przy zakupie Rowery trekkingowe są idealne na krótsze i dłuższe wycieczki. Jak je wybrać i doposażyć? Spece od akustyki zadbali też, by w kabinie było przyjemnie cicho. Do uszu pasażerów nie docierają praktycznie żadne odgłosy z zewnątrz, a świetnie odizolowany od wnętrza silnik słychać jedynie, gdy pracuje na wysokich obrotach. W opcjach zawieszenia dostępny jest tryb Sport. Wybranie go powoduje wyraźne utwardzenie amortyzatorów, a karoseria przestaje podpierać się lusterkami w zakrętach. Mnie jednak nie bardzo koresponduje to z charakterem Citroëna pomimo, iż Sébastian Loeb za kierownicą rajdowych „Chevronów” aż ośmiokrotnie sięgał po mistrzostwo świata WRC. Zdecydowanie wolę to bajecznie komfortowe oblicze francuskiej marki.
Testowanie na zwierzętach - co robić, by temu zapobiec?
Testowanie na zwierzętach ma służyć wyższym celom, jednak w praktyce oznacza cierpienie i śmierć wielu gatunków, hodowanych i trzymanych w laboratoryjnej niewoli. Co można zrobić, by powstrzymać takie praktyki?
W tym artykule: Testy na zwierzętach Jak wygląda testowanie na zwierzętach? Zakaz testowania na zwierzętach Jak zapobiegać testom na zwierzętach? To zaskakujące, ale niektóre kraje wciąż dopuszczają, a nawet nakazują prawnie testowanie na zwierzętach, mimo że dziś już wiadomo, że badania przeprowadzane na zwierzętach nie przynoszą praktycznie żadnego pożytku. Czy w dobie rozwiniętej nauki i stale rosnącej świadomości społecznej, testy na zwierzętach wciąż są konieczne? Czy "wyższe cele" mogą usprawiedliwić okrucieństwo wobec zwierząt? Testy na zwierzętach Testowanie na zwierzętach ma dać odpowiedź na pytanie o szkodliwość określonych substancji dla ludzkiego organizmu. W praktyce laboratoryjnej, na żywych organizmach testowano (a w wielu przypadkach robi się to nadal) niemal wszystko - od kosmetyków, przez środki higieny, substancje czyszczące i przemysłowe, broń chemiczną, aż po leki. Obecnie, trudno jest znaleźć substancję chemiczną (naturalną lub syntetyczną), która nigdy nie byłaby testowana na zwierzętach. Wbrew powszechnej opinii, testy na zwierzętach nie są domeną czasów współczesnych. Takimi eksperymentami interesował się już Arystoteles, a rzymski lekarz Galen przeprowadził pierwsze wiwisekcje (wykonywane na żywych zwierzętach). Najbardziej inteligentne zwierzęta, które zaskoczyły niejednego naukowca. Sprawdź, jak wiele potrafią Potrafią dopasowywać elementy kolorami, otworzyć butelkę, a nawet grać w gry. Oto najbardziej inteligentne zwierzęta na świecie. Wraz z postępem cywilizacji, rola takich badań rosła. W XX wieku zaczęto je wykonywać na masową skalę, co było rezultatem nie tylko rozkwitu nauki, ale i wprowadzania na rynek kolejnych produktów, które należało przebadać pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa. Na żywych zwierzętach zaczęto testować dosłownie wszystko, nawet płyny hamulcowe i środki do czyszczenia felg aluminiowych. W praktyce oznacza to, że w imię tzw. "wyższego celu", zwierzęta poddawane są okrutnym torturom. Jak wygląda testowanie na zwierzętach? W powyższym stwierdzeniu nie ma nawet cienia przesady, bo takie badania są przeprowadzane na przytomnych osobnikach. Znieczulenie? Nic z tych rzeczy! Aby wyniki badań mogły być maksymalnie wiarygodne, poddawany testom osobnik musi odczuwać wszystko, co się z nim dzieje. Jak dokładnie wygląda testowanie produktów na zwierzętach? To zależy od badanej substancji. W niektórych próbach, zwierzęta laboratoryjne są zmuszane do wdychania aerozoli, gazów i oparów, w innych - do zjadania określonych rzeczy. Należy podkreślić, że ukrywanie danych produktów w pożywieniu zwykle nie przynosi rezultatu, więc "karmienie" realizowane jest przez sondę żołądkową. Psy mają świadomość! Zresztą nie tylko one wśród zwierząt Psy, a prawdopodobnie także inne zwierzęta mają samoświadomość - twierdzi włoski badacz Roberto Cazzolla Gatti na łamach pisma „Ethology, Ecology and Evolution”. Jedną z najokrutniejszych prób, jakie na zwierzętach przeprowadza się w warunkach laboratoryjnych, jest tzw. test Draize'a, czyli badanie toksyczności ostrej. Ta metoda przewiduje umieszczenie danej substancji na oku lub skórze zwierzęcia (zwierzęta futerkowe najpierw są golone), które przez cały czas pozostaje przytomne i unieruchomione. Takie badanie trwa 14 dni i często doprowadza do wystąpienia nieodwracalnych uszkodzeń oczu lub skóry. Gdy badane zwierzę przestaje być przydatne, zostaje zabite. Jeżeli powstałe podrażnienia nie są poważne, "obiekt" może być wykorzystany do kolejnych badań. Trudno sobie wyobrazić cierpienia zwierząt laboratoryjnych. Oprócz bólu, odczuwają przecież niewyobrażalny strach. Ktoś może powiedzieć, że cel uświęca środki, jednak warto zadać sobie proste pytanie - co w tym przypadku jest celem? Dziś wiadomo już, że wyniki wielu testów przeprowadzanych na zwierzętach nie są wiarygodne. 7 listopada 1997 roku, na łamach prestiżowego czasopisma naukowego "Science" opublikowano wyniki badań Amerykańskiego Instytutu Raka. Przeprowadzone testy wykazały, że niemal 67 proc. medykamentów stosowanych w leczeniu chorób nowotworowych, które nie dawały pozytywnych wyników w testach przeprowadzonych na myszach, działa na organizm ludzki. Ciekawostki o zwierzętach domowych i egzotycznych - sprawdź czy je znasz Ciekawostki o zwierzętach potrafią zaskoczyć niejednego miłośnika przyrody, tej dzikiej i udomowionej. Wydaje ci się, że świat przyrody nie kryje przed tobą tajemnic? Zatem koniecznie spra... 5 lat później dr. Gerrit van Meer zbadał 42 substancje testowane na zwierzętach, które zostały dopuszczone do stosowania przez ludzi. Wyniki były szokujące - okrutne testy nie ujawniły ok. 81 proc. skutków ubocznych ich stosowania. To tylko kilka przykładów potwierdzających brak zasadności przeprowadzania takich prób. Zakaz testowania na zwierzętach Przez wiele lat cierpienie zwierząt było całkowicie bagatelizowane, jednak od pewnego czasu zaczyna się to zmieniać. W 2004 roku, w Unii Europejskiej wprowadzono zakaz testowania na zwierzętach gotowych kosmetyków. 5 lat później zakazem objęto także testowanie składników kosmetyków. Od 11 marca 2013 roku żaden z krajów członkowskich nie może importować i sprzedawać kosmetyków i ich składników testowanych na zwierzętach. Sprawdź, ile wiesz o zwierzętach roślinożernych. Czym żywią się te gatunki? Zwierzęta roślinożerne stanowią niezwykle rozbudowaną grupę. W naturze, występują we wszystkich rozmiarach i kształtach. Najmniejsi przedstawiciele roślinożerców są trudni do zauważen... To ważny krok, jednak nie można tu mówić o przełomie, bo w wielu krajach testowanie kosmetyków na zwierzętach wciąż jest dozwolone, a w niektórych, jak choćby w Chinach, nawet prawnie nakazane. Co istotne, nie mówimy tu wyłącznie o krajach rozwijających się. W USA zaledwie kilka stanów zakazuje okrutnych praktyk. Stosowne regulacje wprowadzono w Kalifornii, nieco później tę samą drogę obrały władze Newady i Illinois. W marcu 2021 roku, do tej listy dołączyła Wirginia. To dobry początek, ale co z pozostałymi 46 stanami? Jak zapobiegać testom na zwierzętach? Czy my, jako konsumenci, możemy zapobiec cierpieniu zwierząt? Wiele osób wychodzi z założenia, że ich głos nic nie znaczy, a to olbrzymi błąd. Należy założyć, że gdyby nie działalność obrońców praw zwierząt, los laboratoryjnych czworonogów prawdopodobnie nigdy nie uległby zmianie. Pierwszym krokiem w kwestii zakończenia tych nieludzkich praktyk jest nabranie świadomości w kwestii tego, co wrzucamy do koszyka. To, że na terenie Unii obowiązuje zakaz sprzedaży kosmetyków testowanych na zwierzętach, nie oznacza, że producenci nie dopuszczają się takich praktyk. Załóżmy, że firma X chce sprzedawać swoje produkty w Chinach. Wówczas, musi sfinansować badania, którym ich asortyment zostanie tam poddany. W tym kontekście, oznaczenie cruelty free traci jakikolwiek sens. Inna sprawa, w krajach Unii wciąż są sprzedawane kosmetyki, które przed wprowadzeniem zakazu zostały przebadane na zwierzętach. Ile wiesz o zwierzętach wszystkożernych? Sprawdź, ciekawostki na ich temat Zwierzęta wszystkożerne są jednym z najdoskonalszych tworów ewolucji. Ich układ pokarmowy jest przystosowany do wchłaniania składników odżywczych pochodzących z różnorakiego pożywienia... Kolejny sposób to wywieranie presji na rządzących. W sieci krąży wiele petycji, a każdy podpis jest na wagę złota. Aby jednak takie działania mogły przybrać masową skalę, należy zwiększyć świadomość społeczną w tym temacie. To niewiarygodne, ale wiele osób wciąż nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wielkie cierpienie wiąże się z takimi badaniami. Im głośniej będziemy mówić, tym wyraźniej zostaniemy usłyszani.
Najbardziej inteligentne zwierzęta, które zaskoczyły niejednego naukowca. Sprawdź, jak wiele potrafią
Potrafią dopasowywać elementy kolorami, otworzyć butelkę, a nawet grać w gry. Oto najbardziej inteligentne zwierzęta na świecie.
W tym artykule: Krukowate (kruki, wrony i gawrony) Ośmiornice Papugi Świnie Małpy człekokształtne Pszczoły Krowy Jeśli ktokolwiek z was ma jeszcze wątpliwości na temat zwierzęcego intelektu, niech zobaczy to zestawienie. Poniżej zestawienie najmądrzejszych zwierząt na świecie: Krukowate (kruki, wrony i gawrony) Ranking na najbardziej inteligentne zwierzęta na świecie otwierają ptaki zaliczane do rodziny krukowatych. Słyną z wysokiego IQ, potrafią naśladować ludzki głos, imitować inne dźwięki i rozwiązywać zagadki. Zobaczcie to na przykładzie tego eksperymentu. Naukowcy wzięli na warsztat baśń Ezopa, wedle której wrona chciała napić się wody z dzbana, jednak poziom cieczy był zbyt niski, by mogła go dosięgnąć. Zaczęła więc wrzucać okoliczne kamyki do naczynia i poziom wody podniósł się na tyle by mogła się napić. Eksperyment pokazał, że baśń jest jak najbardziej prawdziwa. View oEmbed on the source website Ośmiornice Te stworzenia zadziwiają ludzi wieloma cechami. Niektóre potrafią zmieniać wygląd tak, że praktycznie stają się niewidzialne pod wodą. Inne polują na przynętę wykorzystując do tego małe stworzonka złapane wcześniej. Ten eksperyment natomiast pokazuje jak potrafią radzić sobie z zupełnie nowymi problemami – na przykład ucieczką z zamkniętego słoika! View oEmbed on the source website Papugi Mówiąca papuga na ramieniu pirackiego kapitana albo towarzysząca kataryniarzom to bardzo popularny motyw w literaturze i popkulturze. Ale czy wiedzieliście, że te ptaki potrafią rozwiązywać skomplikowane zagadki? Wystarczy spojrzeć na tę ślicznotkę, która potrafi dopasowywać elementy kolorami. View oEmbed on the source website Świnie Podobny test bez kłopotu zdają świnie. Te zwierzęta tworzą skomplikowane układy społeczne, uczą się, a nawet potrafią grać w gry video. Zobaczcie jak ten maluch radzi sobie z używaniem joysticka! View oEmbed on the source website Małpy człekokształtne Badania zachowań szympansów, goryli i orangutanów to osobny rozdział, który mógłby być cyklem artykułów. Jednak nie mogło ich zabraknąć w tym zestawieniu. Oto przykład – szympansy rozpoznają się same w lustrze. View oEmbed on the source website Pszczoły „Nagrałam wideo podczas przerwy obiadowej w pracy. Od klienta dostałam napój gazowany, ale wkrótce pszczoły mi go ukradły” – pisze autorka nagrania, na którym dwie pszczoły... odkręcają butelkę. Choć wielu internautów podważało jego autentyczność, to filmik stał się w mgnieniu oka hitem w sieci. Do tej pory wideo odtworzono prawie 2 mln razy. View oEmbed on the source website Krowy Na koniec krowy. Po obejrzeniu tego filmiku już chyba nikogo nie nazwiecie „krową”, mając na myśli obrażenie go. Te zwierzęta są nie tylko inteligentne, ale i wrażliwe. Potrafią docenić piękno muzyki. View oEmbed on the source website Zaobserwowano niezwykły przykład empatii szympansów. Pomagają sobie nawzajem leczyć rany, wykorzystując przeżute owady Naukowcy pierwszy raz w historii zaobserwowali tę nietypową metodę lecznictwa wśród szympansów. To niesamowite odkrycie rzuca nowe światło na relacje pomiędzy naczelnymi i ich rozumienie s... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/samica-szympansa-suzee-przyklada-przezutego-owada-na-rane-swojego-dziecka-fot-tobias-deschner-9675910.jpeg" width="620" height="372" alt="Samica szympansa Suzee przykłada przeżutego owada na ranę swojego dziecka fot. Tobias Deschner" title="Samica szympansa Suzee przykłada przeżutego owada na ranę swojego dziecka fot. Tobias Deschner" />
Osoby powracające do Izraela będą mogły uniknąć przymusowej kwarantanny w prowadzonych przez państwo hostelach godząc się na założenie im elektronicznych obrączek przypominających urządzenia dla skazanych przez sąd na areszt domowy.
Tamtejsze ministerstwo zdrowia ogłosiło start dwutygodniowego programu pilotażowego z udziałem 100 osób. Zbiegło się to w czasie z wydłużeniem obowiązujących restrykcji nałożonych na przybywających. Jeżeli eksperyment się powiedzie, przybywający na lotnisko Ben Guriona będą po uzyskaniu negatywnego wyniku testu na COVID-19 mogli uzyskać obrączkę. View oEmbed on the source website Łączące się z domowym odbiornikiem przez bluetooth (smartfon będzie rejestrował wszelkie zmiany w położeniu) obrączki firmy SuperCom wyposażone są w czujniki GPS. Pozwolą określić położenie noszącego i mają zastąpić klasyczne „trzymanie pod kluczem”. „Ozdobę” nosić będzie można albo na nadgarstku, albo na nodze – nad kostką. Według komunikatu przekazanego mediom przez urzędników, obrączka „ma być skuteczną alternatywą wychodzącą z potrzeby ograniczenia szkód dla wolności osobistej”. View oEmbed on the source website Program mający promować technologię w służbie dla zdrowia publicznego bardzo mocno przypomina dość podobny program w ofercie SuperCom dotyczący aresztu domowego. Firma tak znajduje się w trakcie drugiego roku z przewidzianego na 4,5 roku kontraktu z władzami Estonii, gdzie bardzo podobna technologia z obrączkami służy monitorowaniu 200 osób skazanych na areszt domowy. Tymczasem w Izraelu aż do 9 marca obowiązywać będzie przymus kierowania przybywających do Izraela na kwarantannę do rządowych hosteli. Trwać ona ma, jak dotąd 14 dni lub 10 dni dla tych, którzy w jej trakcie uzyskają dwa negatywne wyniki testów. Podróżni zaszczepieni dwoma dawkami szczepionki lub ozdrowieńcy, będą mogli uniknąć kwarantanny, jeżeli do Izraela przyjadą z negatywnym wynikiem testu wykonanego tuż przed przybyciem i drugi negatywny wynik uzyskają z testu wykonywanego na lotnisku. Inne osoby mogące liczyć na specjalne traktowanie i uniknięcie przymusowej kwarantanny to dzieci podróżujące samotnie, osoby starsze i kobiety ciężarne. Od 25 stycznia większość punktów granicznych z Izraelem zostało zamkniętych. Poza kilkoma szczególnymi połączeniami na lotnisku Ben Guriona nie lądują też żadne cywilne maszyny. Władze Izraela boją się ściągnięcia na swoje terytorium nowych odmian SARS-CoV-2, jak było to z wariantem brytyjskim, który obecnie odpowiada za połowę wszystkich nowych przypadków infekcji.
Zasięg pandemii może być większy niż sądzono. Testy na przeciwciała pokazują prawdziwe liczby
Nie poddane jeszcze procesowi wzajemnej weryfikacji (ang. peer review) badanie obecności przeciwciał sugerujących obecność SARS-CoV-2 w organizmie wskazuje, że występowanie nowego koronawirusa może być o 50 do 85 proc. bardziej powszechne niż pokazują to oficjalne dane.
Doświadczenia na uczelni Stanforda w Kalifornii pokazują liczbę faktycznych zainfekowanych jako dziesiątki razy większą. Dane o rzekomym rzeczywistym obrazie infekcji zebrano wśród 3330 osób z hrabstwa Santa Clara. Żeby myśleć o luzowaniu nieco obostrzeń urzędnicy ministerstwa zdrowia muszą mieć jasny obraz sytuacji. Nie można pozwalać ludziom gromadzić się w miejscach publicznych, znów organizować imprez masowych czy pozwalać na nieskrępowane zakupy w sytuacji, gdy nie wiadomo, ile osób jest zarażonych. Duże badania przesiewowe, jak to z kalifornijskiej uczelni mogą grać ważną rolę w bezpiecznym powrocie do normalności. - Dzięki temu wiemy na którym etapie epidemii aktualnie jesteśmy. To co pokazujemy wpływa na modele epidemiologiczne którymi posługują się urzędnicy w określaniu planów na przyszłość i potrzeb służby zdrowia – mówi kierujący badaniami prof. Eran Bendavid ze Stanford University. To pierwsze testy w tak dużej skali w Stanach Zjednoczonych, twierdzą ich autorzy. Wykonano je badając krew pobraną z palców tysięcy zdrowych Kalifornijczyków którzy odpowiedzili na ogłoszenie na Facebooku. Sprawdzano, czy wolontariusze może przeszli już COVID-19 nie wiedząc nawet o tym. Oceniano to grupie o przekroju odpowiadającym geograficznemu i demograficznemu obrazowi populacji USA. Efekt? Na początku kwietnia, gdy w hrabstwie Santa Clara potwierdzono 1094 przypadki choroby i 50 zgonów, szacunki prof. Bendavida wskazywały rzeczywistą liczbę zainfekowanych jako 48 tys. do 81 tys. Oznacza to dwie rzeczy. Po pierwsze, choruje więcej ludzi. Po drugie, wirus jest znacznie mniej zabójczy, niż to wynika z zestawienia znanej liczby zgonów i infekcji. Oficjalne dane dla Stanów Zjednoczonych to stopa śmiertelności równa 4,1 proc. Gdyby posłużyć się wynikami z uczelni Stanforda – 0,12 do 0,2 proc. Wyniki badania można zinterpretować też tak, że amerykańskie społeczeństwo jest bliżej niż sądzono stanu tzw. odporności stadnej. To koncepcja, w której zakłada się, że gdy odpowiednio dużo ludzi złapie wirusa, przechoruje (nawet bezobjawowo) i wytworzy przeciwciała, populacja staje się mniej wrażliwa na patogen. Powszechna odporność pozwoliłaby na szybszy powrót ludzi do pracy. Takie założenia przyświecają m.in. władzom Szwecji. Niemniej, prof. Eran Bendavid nie chce by na podstawie jego pracy zaczęto wyciągać wnioski dotyczące tworzenia polityk zdrowotnych dla całych narodów. Potrzeba jeszcze więcej badań, podkreślają wszyscy naukowcy, nie tylko ci ze Stanforda. Przede wszystkim nadal nie wiadomo czy obecność przeciwciał jest ”gwarantowanym” skutkiem przejścia choroby. I czy owe przeciwciała są w stanie zagwarantować odporność przed ponowną infekcją. - Jeżeli nawet uwzględnić wyniki prof. Bendavida, to oznacza to, że 3 proc. populacji ma koronawirusa a 97 proc. nadal nie. Żeby osiągnąć odporność stadną, musiałoby zachorować i wyzdrowieć znacznie więcej osób. Do tego nie wiadomo, jak bardzo reprezentatywne są te wyniki dla całych Stanów – komentuje dziennik ”The Guardian”. Wzbudzające gorącą debatę badanie opublikowano na serwisie MedRxiv Co ciekawe, choć wiele osób podważało rzetelność pracy prof. Bendavida po ogłoszeniu raportu Stanforda w sieci – w tym np. statystycy, jak prof. Andrew Gelman, szef Centrum Statystyki Stosowanej Uniwersytetu Colombia – posługujący się identyczną metodologią naukowcy z Uniwersytetu Południowej Kalifornii otrzymali podobne zwiększone wyniki poziomu infekcji po testach przesiewowych na mieszkańcach Los Angeles. Jan Sochaczewski
Ten mały pomnik w Rosji wzruszył nas do łez. Jest bardzo ważny
Ta zabawna rzeźba znajduje się przed Instytutem Cytologii i Genetyki, Syberyjskiego Oddziału Rosyjskiej Akademii Nauk w Nowosybirsku. Jest to pomnik laboratoryjnej myszy.
Wykonana z brązu myszka w okularach robi na drutach łańcuch DNA. Jest w niej coś wzruszającego i bardzo pięknego, szczególnie jeśli oglądający wie dlaczego została postawiona. Naukowcy z Instytutu, którzy byli inicjatorami postawienia pomnika, mówią że to symboliczny wyraz wdzięczności wobec wszystkich zwierząt laboratoryjnych, dzięki których ofierze nauka robi tak ogromne postępy. Rzeczywiście warto pamiętać, że środki chemiczne i farmakologiczne, zanim trafią do sklepów, przechodzą mnóstwo testów, także z udziałem zwierząt. od lat 80-tych XX wieku wiele laboratoriów stosuje metody badań, które pozwalają nie wykorzystywać zwierząt. W Polsce zasady hodowli i wykorzystywania zwierząt laboratoryjnych reguluje ustawa o ochronie zwierząt laboratoryjnych z ubiegłego roku. Jest ona zgodna z dyrektywą UE, która choć pozwala państwom na pewną elastyczność, to zaznacza jasno: "konieczna jest poprawa dobrostanu zwierząt wykorzystywanych w procedurach naukowych poprzez podwyższenie mini­malnych norm dla ochrony tych zwierząt w sposób zgodny z najnowszymi osiągnięciami naukowymi". Szczegółowy tekst ustawy możecie przeczytać tutaj. W 2013 roku w Unii Europejskiej wprowadzono całkowity zakaz testów kosmetyków na zwierzętach. Dla wielkich producentów jednak nie oznacza to zmiany metod badań. Z reguły decydują się oni jedynie przeniesienie testów tam, gdzie zakazu nie ma.
W tych warunkach jeździć mogą tylko najtwardsze maszyny. Testujemy Mitsubishi na trasach off-road
Marzycie czasem o tym, by tak po prostu zboczyć z drogi i pojechać własną ścieżką? Mając w stajni taką maszynę można to marzenie spełnić. Przeczytajcie o terenowym teście samochodów Mitsubishi.
Marzycie czasem o tym, by tak po prostu zboczyć z drogi i pojechać własną ścieżką? Mając w stajni taką maszynę można to marzenie spełnić. Przeczytajcie o terenowym teście samochodów Mitsubishi. Test zaczynamy “z wysokiego C” - na terenową trasę wysyłamy dwójkę ambasadorów marki: Maćka Stuhra i Anię Cieślak. Każdemu z nich towarzyszy instruktor, na wszelki wypadek. Na szczęście do wypadków nie dochodzi, za to emocji nie brakuje. Samochody nie tylko ścigały się w trudnym terenie, kierowcy testowali ich zwrotność na najbardziej wymagającym z pasażerów, z którym trzeba się obchodzić... jak z jajkiem – dosłownie! View oEmbed on the source website To jednak była dopiero rozgrzewka, prawdziwe testy zaczęły się później, gdy Ania wzięła w obroty L200 oraz Pajero – samochody do zadań specjalnych. Jeżdżenie po polskich (i nie tylko, o czym świadczą teksty naszych podróżników) bezdrożach to konfrontacja z koleinami, błotem, dziurami, obniżeniami i wypiętrzeniami terenu. Żeby to wszystko pokonać potrzebna jest maszyna o naprawdę dobrych osiągach. Pajero może pochwalić się 12 zwycięstwami w rajdzie Dakar, a L200 wybrało ponad 3 miliony użytkowników – trudno o lepszą rekomendację. View oEmbed on the source website Ania ruszyła w piękne Góry Izerskie, gdzie można liczyć na piękne widoki, ale i wyzwania terenowe do sprawdzenia pojazdów. Zobaczcie dlaczego i jak słynne napędy 4x4 Mitsubishi ułatwią Ani poznanie podstaw jazdy terenowej. View oEmbed on the source website Pierwsze wyzwanie to przejazd przez wodę, gdzie od razu okazało się jak wielką zaletą terenowych samochodów Mitsubishi jest słynny napęd na 4 koła Super Select i możliwości, jakie daje on w terenie. Kolejne wyzwania to strome podjazdy i zjazdy. To test dla samochodu i dla kierowcy, ale jeśli skorzystacie z rad doświadczonych instruktorów (które wymieniamy punkt po punkcie w filmach) – nie będą wam straszne żadne przeszkody. View oEmbed on the source website Tu dzieją się cuda – samochód wjeżdża na górę sam! View oEmbed on the source website Zjazd to jedna z bardziej emocjonujących przeszkód w terenie – zobaczcie, jak poradziła z nim sobie Ania Cieślak. View oEmbed on the source website Kolejnym wyzwaniem jest trawers: czyli jazda wzdłuż stromej pochylni. Tutaj, bardziej niż gdziekolwiek indziej, ważne są nie tylko osiągi samochodu, ale i sam sposób kierowania pojazdem. Trzeba oszukać nie tylko niesprzyjający kąt drogi, ale i własny błędnik. View oEmbed on the source website Teraz wyzwanie dla naprawdę odważnych – nie dość, że zostawiamy daleko za sobą utwardzoną drogę to jeszcze ruszamy w leśne ostępy. Taka droga oferuje takie “atrakcje” jak doły, koleiny, głębokie kałuże, pokłady błota i śliską trawę. Czasem nawet najsilniejsza maszyna może zacząć się ślizgać, fizyki oszukać się nie da. Na pewno? Jeśli dysponujecie wyciągarką i wiecie jak z niej odpowiednio korzystać, nawet takie przygody zakończą się wygraną! Zobaczcie sami. View oEmbed on the source website Mitsubishi L200 i Pajero to twardzi zawodnicy, których można zabrać na naprawdę trudną wyprawę. Pamiętacie z pewnością klasyczne już narzekanie na dziury w polskich drogach. W tych samochodach raczej ich nie zauważycie, po prostu pokonacie je bez mrugnięcia okiem.
Światło świetlika, czyli enzym oraz molekułę fluorescencyjną, można użyć do sprawdzenia, czy żywność została skażona bakteriami takimi jak salmonella czy E. coli.
Salmonella to niebezpieczna bakteria, która może wywoływać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, czyli zatrucie pokarmowe. Najczęstszymi objawami są bóle brzucha oraz głowy, nudności, biegunka, podwyższona temperatura. Do zatrucia bakterią salmonelli dochodzi zazwyczaj wtedy, kiedy zjemy posiłek składający się z żywności pochodzącej od zakażonych zwierząt. Można jednak tego uniknąć. Jak to zrobić? Okazuję się, że metoda wcale nie jest aż tak bardzo skomplikowana. Wystarczy wykonać szybki eksperyment. W tym celu w probówce należy umieścić jedzenie, co do którego mamy pewne podejrzenia, katalizator, molekułę i fragment DNA rozpoznającego patogen. Jeśli probówka się zaświeci, będzie to oznaczało, że DNA jedzenia i DNA testowe pasują do siebie, a więc w próbce jest bakteria. Naukowiec Laurence Tisi liczy, że badania pomogą w wykrywaniu infekcji nabytych w szpitalu, takich jak gronkowiec złocisty, a pewnego dnia będzie możliwe oszacowanie ilości krążącego we krwi wirusa HIV u pacjentów, którzy mają ograniczony dostęp do laboratoriów szpitalnych.