Kultowy Miś Uszatek, Kolargol i inni bohaterowie wracają do domu. Odzyskane rekwizyty wytwórni Se-Ma-For
Miś Uszatek i inni bohaterowie wytwórni Se-Ma-For przez lata pozostawali w cieniu, aż do momentu gdy oryginalne rekwizyty z kultowych animacji zostały odnalezione przez policję w magazynie na terenie Warszawy. Kultowi bohaterowie wrócili do Łodzi, gdzie czekają na ponowne zaprezentowanie widzom.
Postacie takie jak Miś Uszatek przez długie lata stanowiły nieodłączny element dziecięcych „dobranocek” emitowanych wieczorami w Telewizji Polskiej. Lalkowi bohaterowie tworzeni przez łódzką wytwórnię filmową Se-Ma-For byli polską odpowiedzią na zachodnie animacje Disneya. Przez wiele lat kultowe rekwizyty wykorzystywane przy produkcji tych seriali pozostawały w ukryciu — aż do momentu, gdy w wyniku prowadzonego śledztwa łódzka policja i prokuratura odnalazły część eksponatów w magazynie na terenie Warszawy. Odzyskanie lalek z warszawskiej kryjówki Miasto Łódź od lat podejmowało starania, by zabezpieczyć kultowe rekwizyty wyprodukowane przez wytwórnię filmową Se-Ma-For. Obiekty te, poza walorem rozrywkowym, mają ogromną wartość kulturową — stanowią bowiem świadectwo niezwykle istotnego etapu w historii polskiej kinematografii. Braki w zbiorach serialowych lalek i elementów scenografii znacząco ograniczały możliwości promocji tego wyjątkowego dziedzictwa miasta. W trakcie śledztwa, prowadzonego przez łódzką policję i prokuraturę, z Urzędem Miasta Łodzi skontaktował się anonimowy informator, który zażądał kilkuset tysięcy złotych za wskazanie miejsca przechowywania eksponatów. W odpowiedzi na te informacje prokurator niezwłocznie wydał polecenie zabezpieczenia przedmiotów, zarządzając ich wydanie oraz przeszukanie. Działania te zostały przeprowadzone 22 grudnia przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Łodzi. Miś Uszatek, Colargol i inni bohaterowie zostali przetransportowani z magazynu na terenie Warszawy do centrum naukowo-kulturalnego EC1 w Łodzi, gdzie oczekują na oficjalne oględziny, a w dalszej kolejności — na udostępnienie publiczności. Śledztwo w sprawie Se-Ma-Fora W tle zaginięcia kultowych bohaterów toczy się sprawa karna związana z podejrzeniem przestępstw gospodarczych popełnianych przez wytwórnię filmową Se-Ma-For. Studio, odpowiedzialne za produkcję bajek takich jak „Miś Uszatek”, „Opowiadania Muminków” czy oscarowej polsko-brytyjskiej animacji „Piotruś i Wilk”, zostało oskarżone m.in. przez Polski Instytut Sztuki Filmowej o brak rozliczenia środków przekazanych na realizację filmu „Serce w murze”. W związku z brakiem reakcji ze strony łódzkiej wytwórni wszczęto egzekucję komorniczą. W jej trakcie zniknęły liczne składniki majątku, w tym specjalistyczny sprzęt filmowy oraz historyczne rekwizyty i lalki z kultowych animacji. Wyprowadzenie majątku uniemożliwiło wierzycielom skuteczne odzyskanie należnych środków. Prezes Se-Ma-For, Luca T., został objęty zarzutami dotyczącymi utrudniania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu. Według prokuratury polegało to na ukrywaniu lub wyprowadzaniu składników majątku w celu uniemożliwienia skutecznej egzekucji. Za takie działania grozi oskarżonemu kara do pięciu lat pozbawienia wolności. Łódzkie bajki – ślady twórczości Se-Ma-For w przestrzeni miasta Bohaterowie bajek łódzkiego studia stanowią niezwykle ważny element lokalnego dziedzictwa kulturowego. W przestrzeni miejskiej można odnaleźć liczne ślady obecności kultowych postaci. Spacerując ulicą Piotrkowską — głównym deptakiem Łodzi — natrafimy na rzeźbę Misia Uszatka z charakterystycznie oklapniętym uchem. Swoich pomników doczekały się również inne postacie: Miś Colargol, stojący przy skrzyżowaniu ulic Sienkiewicza i Traugutta; Pingwinek Pik-Pok, usytuowany przed basenem „Fala”; Plastuś z „Plastusiowego pamiętnika”, uwieczniony w parku im. Sienkiewicza. Wszystkie te obiekty tworzą kulturalny szlak „Łódź Bajkowa”, którego celem jest podkreślenie roli dorobku wytwórni Se-Ma-For w tożsamości miasta. W tym przypadku żaden z pomników nigdy nie został skradziony, a ich urok mogą codziennie podziwiać zarówno mieszkańcy, jak i turyści. Źródło: gov.pl Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Na te premiery w kanale National Geographic czekaliśmy! Gladiatorzy, gepardy i zagubione artefakty
Nowy rok w National Geographic, National Geographic Wild i Nat Geo People to pełne emocji podróże w czasie, dzika przyroda i wyprawy poza horozonty. Od brutalnych walk w starożytnym Rzymie, po zaginione artefakty i bezlitosny reportaż o grzechach współczesnych turystów – styczeń przynosi widzom mocne wrażenia.
Spis treści: Gladiatorzy i starożytny Rzym w krwawej serii National Geographic Australijska dzika natura w intymnym dokumencie o lasach eukaliptusowych Richard Ayoade w podróżach pełnych ironii i krytyki turystyki masowej Zaskakujące znaleziska na lotniskach i niewyjaśnione historie przedmiotów Spektakularne błędy inżynieryjne i tajemnica portu D-Day w Arromanches Dzika fauna i najdziwniejsze stworzenia w cyklach National Geographic Wild Nowy rok na kanałach National Geographic, National Geographic Wild i Nat Geo People zapowiada się niezwykle atrakcyjnie. Widzowie przeniosą się do świata starożytnych gladiatorów, odkryją fascynującą przyrodę Australii oraz wyruszą w pełną humoru podróż z Richardem Ayoade. To zapowiedź wyjątkowych telewizyjnych wrażeń. Gladiatorzy i starożytny Rzym w krwawej serii National Geographic 11 stycznia o godzinie 15:00 na antenie National Geographic odbędzie się premiera serialu „Gladiatorzy: Starożytni wojownicy”. Produkcja skupia się na losach największych wojowników antycznego Rzymu – Spartakusa i Flammy. Przez pryzmat ich biografii serial odkrywa kulisy brutalnego świata gladiatorów, który przez wieki kształtował potęgę Imperium Rzymskiego. W sześciu odcinkach (6x60 minut) widzowie poznają, jak przez widowisko, przemoc i heroizm, walki na arenach wpisywały się w tożsamość całej epoki. Australijska dzika natura w intymnym dokumencie o lasach eukaliptusowych 18 stycznia o godzinie 14:00 na kanale National Geographic Wild zadebiutuje dokument „Dzikie lasy Australii”. Film ukazuje bioróżnorodność eukaliptusowych ekosystemów – terenów zamieszkiwanych przez dziobaki, czerwone kangury, krokodyle słodkowodne i liczne gatunki papug. Przez intymną narrację twórcy odsłaniają nie tylko piękno, ale i kruchość tych środowisk, podkreślając ich znaczenie ekologiczne. To jeden z elementów większego cyklu „Dzika Australia”, który startuje tego samego dnia. Richard Ayoade w podróżach pełnych ironii i krytyki turystyki masowej Od 17 stycznia o godzinie 16:00 w Nat Geo People rusza emisja programu „Travel Man”. Brytyjski aktor Richard Ayoade – znany z ról w filmach takich jak „Fenicki układ”, „Paddington 2” czy „Pamiątka” – wyrusza wraz z celebrytami w błyskawiczne wyprawy, by sprawdzić, co naprawdę warto zobaczyć podczas kulturowo efektywnych wakacji. Podróże w jego wykonaniu są przepełnione humorem, dystansem i bezlitosną oceną rzekomo „must see” atrakcji. Zaskakujące znaleziska na lotniskach i niewyjaśnione historie przedmiotów 24 stycznia o godzinie 16:00 na National Geographic wystartuje dziesięcioodcinkowa seria „Lotnisko: Biuro rzeczy znalezionych”. Ekipa dokumentalna zagląda do zapomnianych magazynów portów lotniczych, gdzie odnajdywane są najbardziej niespodziewane przedmioty: gałki oczne, zegarki Rolex, święte szaty, bezcenne artefakty kultury i wypchane zwierzęta. Program ukazuje kulisy pracy zespołów próbujących odnaleźć właścicieli tych osobliwych zgub. Spektakularne błędy inżynieryjne i tajemnica portu D-Day w Arromanches 29 stycznia o godzinie 21:00 rusza trzeci sezon „Największych katastrof budowlanych” – dziesięcioodcinkowy cykl pokazujący szokujące porażki inżynierów: od zawalonego mostu w Minneapolis po nieudane wyburzenie w Dallas. Z kolei 30 stycznia o tej samej porze wyemitowany zostanie dokument „Lądowanie w Normandii: Port w Arromanches”, który przybliży widzom historię tajnej operacji aliantów z 1942 roku. Celem było stworzenie pływających portów niezbędnych do przeprowadzenia operacji Overlord i zdobycia przyczółków na okupowanym wybrzeżu. Dzika fauna i najdziwniejsze stworzenia w cyklach National Geographic Wild 4 stycznia o godzinie 17:00 w National Geographic Wild zadebiutuje dokument „Bertie Gregory: Bliskie spotkanie z gepardami”. Brytyjski dokumentalista udaje się do Serengeti, by uchwycić spektakularne polowania tych najszybszych drapieżników świata w czasie wielkiej migracji gnu. Od 3 stycznia kanał emituje również cykl „Dzikie oblicza królestwa zwierząt”, w którego skład wchodzą takie programy jak: „Najdziwniejsze cuda ewolucji” (Sezon 1) – o zaskakujących strategiach przetrwania i nietypowych mutacjach; „Śmierć przychodzi po zmroku” (Sezon 2) – dokument ukazujący nocne życie dzikiej przyrody w różnych zakątkach świata; „Najdziwniejsze zwierzęta świata” (Sezon 2) – o osobliwych, ale skutecznych przystosowaniach fauny do życia w ekstremalnych warunkach. Źródła: National Geographic
Pochodził z dawnej Rzeczpospolitej. Kim był genialny popularyzator nauki i twórca serialu „Kosmos”
Carl Sagan nie tylko tłumaczył trudne pojęcia naukowe w prosty sposób, ale robił to z poetyckim zacięciem, które przyciągnęło miliony widzów do serialu „Kosmos”. Kim był człowiek, który uczył, jak patrzeć w gwiazdy?
Spis treści: Początki genialnego umysłu: dzieciństwo i pierwsze fascynacje Carla Sagana Najpopularniejsze książki Carla Sagana Carl Sagan – naukowe osiągnięcia i wpływ na popkulturę Serial „Kosmos” Poglądy Carla Sagana Złota Płyta Carl Sagan był naukowcem, ale również świetnym popularyzatorem wiedzy. W czasach, gdy niewielu potrafiło mówić o fizyce, astronomii czy matematyce w zrozumiały i porywający sposób, on uczynił z nauki opowieść, której słuchał cały świat. Dzięki niemu serial „Kosmos” stał się globalnym fenomenem, a złote płyty na sondach Voyager – wiadomością dla obcych cywilizacji. Początki genialnego umysłu: dzieciństwo i pierwsze fascynacje Carla Sagana Carl Sagan urodził się 9 listopada 1934 roku w rodzinie robotniczej na Brooklynie, w Nowym Jorku. Jego ojciec, Sam Sagan, pochodził z Kamieńca Podolskiego – niegdyś twierdzy granicznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, obecnie leżącej na terytorium Ukrainy. Matka, Rachel Molly Gruber, była Amerykanką z urodzenia, wychowaną w środowisku silnie związanym z żydowską tradycją. Od najmłodszych lat Carl przejawiał ponadprzeciętną ciekawość świata i zamiłowanie do książek. Rodzice, choć skromnie wykształceni, rozpoznali jego potencjał intelektualny i wspierali rozwój zainteresowań syna. Momentem przełomowym była dla niego Wystawa Światowa w Nowym Jorku w 1939 roku, której honorowym gościem był Albert Einstein. To właśnie wtedy kilkuletni Carl po raz pierwszy zafascynował się wszechświatem. Zaintrygowany pytaniem, czym są świecące punkty na nocnym niebie, poprosił matkę, by zabrała go do lokalnej biblioteki. Tam, przeglądając książki astronomiczne, dokonał swojego pierwszego naukowego odkrycia: gwiazdy to nic innego jak inne słońca – podobne do naszego, choć często znacznie większe i jaśniejsze. To doświadczenie wywarło trwały wpływ na jego młodzieńczy umysł i zapoczątkowało życiową pasję do zgłębiania tajemnic kosmosu. Wkrótce później Carl zaczął zadawać pytania wykraczające poza szkolne programy: o początek Wszechświata, życie na innych planetach, naturę światła i czasu. Już jako dziecko wykazywał zainteresowanie nie tylko astronomią, lecz także biologią, chemią i fizyką, a jego głód wiedzy systematycznie rósł. W domu eksperymentował z prostymi urządzeniami optycznymi i chemicznymi, co tylko potęgowało jego fascynację nauką. Najpopularniejsze książki Carla Sagana Ale jego umysł potrzebował więcej, niż mogły dać mu podręczniki do nauk ścisłych. Uwielbiał opowiadania science fiction, nawet gdy mieszały fakty naukowe z historiami o UFO, obcych cywilizacjach i podróżach międzygwiezdnych. W przyszłości sam stanie się pisarzem. Pisanie książek popularyzujących naukę w żaden sposób nie kolidowało w jego odczuciu z tworzeniem tych z gatunku science fiction. Spod jego ręki wyszły m.in. takie pozycje: „Świat nawiedzony przez demony” – pokazująca, jak odróżnić fałszywe teorie pseudonauki od hipotez naukowych; „Rajskie smoki” – wyróżniona Nagrodą Pulitzera opowieść o rozwoju ludzkiej inteligencji; „Kosmos” – pozycja będąca zapisem programu popularnonaukowego o tym samym tytule; „Błękitna kropka” – czyli rozważania naukowe o naszej planecie i jej miejscu w kosmosie. Książka zainspirowana wykonanym przez sondę Voyager 1 zdjęciem, pokazującym Ziemię jako jeden niebieski piksel na tle kosmosu; „Kontakt” – powieść science-fiction, przeniesiona na duży ekran w 1997 roku. W postać głównej bohaterki wcieliła się znakomita Judi Foster. Carl Sagan – naukowe osiągnięcia i wpływ na popkulturę Carl Sagan posiadał wyjątkowy talent do łączenia nauki z wyobraźnią, co czyniło go nie tylko wybitnym naukowcem, ale i niezwykłym popularyzatorem wiedzy. Wierzył, że nauka jest źródłem inspiracji dla literatury i sztuki, a twórczość artystyczna – z kolei – potrafi wzniecać naukową ciekawość w kolejnych pokoleniach badaczy. To cykl wzajemnych inspiracji, który – jak często podkreślał – napędza postęp cywilizacyjny. Sagan sam był żywym dowodem tej zależności. Jako współzałożyciel programu SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence) poświęcił dekady na rozwijanie koncepcji kontaktu z cywilizacjami pozaziemskimi. Był również jednym z kluczowych architektów historycznych misji Voyager 1 i 2, które wyniosły w przestrzeń tzw. Złote Płyty Voyagera – wiadomości dla hipotetycznych kosmitów, zawierające dźwięki i obrazy reprezentujące różnorodność życia i kultury Ziemi. W latach 70. i 80. XX wieku Carl Sagan stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci świata nauki. Dzięki jego udziałowi, misje Mariner, Viking oraz Galileo zdobyły rozgłos nie tylko wśród specjalistów, ale również w masowej świadomości. Był prekursorem astrobiologii – dziedziny badającej możliwość istnienia życia poza Ziemią – i zwolennikiem koncepcji „kosmicznej pokory”, przypominającej o naszej niewielkości w bezkresie Wszechświata. Na jego dorobek składa się ponad 600 publikacji naukowych oraz kilkanaście książek popularnonaukowych, z których wiele stało się bestsellerami. Jego styl – łączący precyzję naukową z poetyckim językiem – zyskał miliony czytelników na całym świecie. Najsłynniejsze z dzieł Sagana, „Kosmos” (oryg. Cosmos), doczekało się zarówno kultowego serialu dokumentalnego, jak i wersji książkowej, uznawanej do dziś za jedną z najważniejszych publikacji popularyzujących wiedzę o Wszechświecie. Serial „Kosmos” Ale to nadawany w latach 1978–1979 serial dokumentalny „Kosmos” sprawił, że gwiazda Carla Sagana rozbłysła światłem supernowej. Wymyślony i prowadzony przez niego program był emitowany w 60 krajach. Przyciągnął przed telewizory pół miliarda widzów. Pasja, z jaką Sagan rozprawiał o najbardziej zawiłych problemach astrofizyki, jego miłość do wiedzy i klarowność myśli przyczyniły się do zapełnienia wydziałów astronomii, fizyki i biologii przez kolejne dekady. Co ciekawe, powodem, dla którego zdecydował się nakręcić serial, byli dziennikarze zgromadzeni na konferencji prasowej. Przedstawiano na niej wyniki zebrane przez dwie sondy Viking na Marsie. Dziennikarze siedzieli zblazowani, niezainteresowani. Carl Sagan nie pojmował, dlaczego nie podzielają jego fascynacji. Przecież słyszą o badaniach innej planety. O tym, że ludziom udało się wysłać tam sondę i posadzić lądownik. Że jego kamery wykonały zdjęcia i udało się je przesłać na Ziemię. Co w tym może być nudnego? Po wielkiej epoce programu Apollo, dla wielu Amerykanów kosmos przestał być interesujący. Jednak Sagan, profesor astronomii i nauk kosmicznych na Cornell University, nie chciał zaakceptować myśli, że badania kosmosu stały się tylko domeną nielicznych entuzjastów. Swoimi rozmyślaniami podzielił się z Ann Druyan, pisarką i producentką, z którą współpracował. Sagan był wtedy żonaty z Lindą Salzman, również pisarką i artystką, która wraz z Ann pracowała nad słynną Złotą Płytą Voyagera. Postanowili wspólnie, że aby przyciągnąć uwagę szerokiego grona do badań kosmosu, trzeba to zrobić za pośrednictwem telewizji. Skontaktowali się z PBS (Public Broadcasting Service), które zgodziło się wyprodukować program o kosmosie. Budżet opiewał na ponad sześć milionów dolarów, co w tamtych czasach było zawrotną kwotą. Jednakże biorąc pod uwagę, że Sagan był laureatem Pulitzera, a program zakładał wykorzystanie efektów specjalnych i licznych podróży, ta kwota nie wydawała się aż tak duża. Prace nad programem trwały dwa lata. Toczyły się w atmosferze zimnej wojny. Program „Kosmos”, debiutujący 28 września 1980 roku, przyniósł niebywały sukces. Uczynił z Carla Sagana ikonę nauki. Naukowiec stał się osobowością telewizyjną, był zapraszany do wygłaszania wykładów na licznych konferencjach. Poglądy Carla Sagana W tym samym czasie stał się orędownikiem rozbrojenia nuklearnego. Podnosił kwestię degradacji środowiska. Przekonywał, że bez rozsądnego planu kontroli wzrostu populacji i redukcji zużycia zasobów naturalnych, ludzkość zmierza ku katastrofie ekologicznej. Te idee głosił już w latach 70. i 80. W swojej książce „Kosmiczne związki” z 1973 roku poruszył temat ekologii jako nauki konfliktowej. W swoich staraniach o ocalenie środowiska staje ona w opozycji do utrwalonych społecznych przywilejów i ekonomicznych praw. Jego charyzma oraz poczucie humoru sprawiły, że był często i chętnie zapraszany do udziału w kultowym programie „The Tonight Show”. Johnny Carson, prowadzący program, wykorzystywał postać Sagana do serii skeczy. Przebrany w golf i sztruksową marynarkę, z peruką przypominającą mopa, wcielał się w postać Sagana. Wypowiadał zdania z pogranicza nauki i science fiction. Carson jako Sagan stał się nawet twórcą tzw. „liczby Sagana” – wyrażenia „miliardy, miliardy!”. „Nigdy tego nie powiedziałem. Daję słowo. Och, rzuciłem kiedyś, że istnieje jakieś 100 miliardów galaktyk i 10 miliardów bilionów gwiazd. Trudno mówić o kosmosie, nie używając wielkich liczb” – wspominał naukowiec w książce „Miliardy, miliardy”. Dodał, że ten zwrot powtarzany przez udającego go Carsona zaczął żyć własnym życiem. Przez wiele lat w trakcie spotkań z czytelnikami: na konferencjach, na lotniskach i w hotelach, ludzie prosili go, by powtórzył „miliardy, miliardy!”. Carl Sagan był ateistą. Gdy mówił o „bogu”, odnosił się do koncepcji boga Spinozy i Einsteina, utożsamiając go z absolutem Wszechświata. Ann Druyan, jego ostatnia żona, wielokrotnie odpowiadała na pytania o ewentualne nawrócenie Carla przed śmiercią. Świadomość nieuchronności śmierci skupiała ich na teraźniejszości. Mówiła: „Mój mąż nie chciał wierzyć. On chciał wiedzieć”. Złota Płyta Zakochali się w sobie w trakcie prac nad Złotą Płytą w latach 1976–1977. Płyta ta, wysłana wraz z sondami Voyager 1 i 2 poza Układ Słoneczny, przemierza przestrzeń międzygwiezdną. Oprócz zawartych na niej 116 zdjęć, odgłosów natury, muzyki z różnych kultur oraz pozdrowień w 56 językach, zawierała informacje o Układzie Słonecznym, ludzkim DNA i szczegółach anatomicznych człowieka. Umieszczono też na niej komputerowy zapis elektrycznych impulsów towarzyszących medytacji Anny. Wyposażone w Złote Płyty Voyagery podróżują ku odległym światom. Na zawsze pozostaną niezwykłą wiadomością, jaką wielki nauczyciel i miłośnik kosmosu wysłał z nadzieją, że trafi na kogoś zdolnego ją odczytać. Carl Sagan zmarł 20 grudnia 1996 roku. Kilka miesięcy przed światową premierą filmu „Kontakt”. Źródło: National Geographic Polska Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Grudzień na kanale National Geographic – 3 wyjątkowe pozycje, których nie można przegapić
Grudzień w National Geographic przynosi widzom fascynujące nowości i premiery na kanałach National Geographic, National Geographic Wild i Nat Geo People. Sprawdź, jakie programy, serie i dokumenty – od historycznych odkryć po dziką przyrodę – przygotowano na ostatni miesiąc roku.
Spis treści: Inkowie: powstanie i upadek imperium – fascynująca historia tajemniczego imperium Jak oni to zbudowali? – niezwykłe konstrukcje, które przeczą logice Przyrodnicze cuda Europy – fascynująca podróż po dzikich zakątkach kontynentu Grudniowa ramówka National Geographic, National Geographic Wild i Nat Geo People zachwyca różnorodnością tematów – od pełnych tajemnic dokumentów historycznych, przez spektakularne produkcje o dzikiej przyrodzie, aż po serie ukazujące inżynierskie osiągnięcia ludzkości. Poniżej znajdziesz propozycje, które zapewnią niezapomniane wrażenia zarówno miłośnikom historii, jak i fanom przyrody czy nowoczesnych technologii. Programy takie jak „Inkowie: powstanie i upadek imperium” czy „Jak oni to zbudowali” udowadniają, że grudzień w National Geographic to czas pełen inspiracji i odkryć. Inkowie: powstanie i upadek imperium – fascynująca historia tajemniczego imperium „Inkowie: powstanie i upadek imperium” to dokumentalna seria, która szczegółowo przybliża dzieje jednego z najbardziej zagadkowych imperiów Ameryki Południowej. Widzowie dowiedzą się, jak Inkowie stworzyli swoje potężne państwo – od organizacji społecznej i administracyjnej, przez niezwykłe osiągnięcia w architekturze i rolnictwie, po rozwiniętą sieć komunikacyjną zbudowaną z dróg i mostów. Seria pokazuje też, jakie były źródła siły Inków, a także przyczyny ich dramatycznego upadku po kontakcie z hiszpańskimi konkwistadorami. Szczególny nacisk położony jest na rolę Machu Picchu, tajemnice budowy kamiennych miast i wpływ Inków na dzisiejszą kulturę regionu. Program łączy najnowsze ustalenia archeologiczne z pasjonującą narracją, co czyni go obowiązkową pozycją dla wszystkich zainteresowanych historią cywilizacji. Premiera w niedzielę 14 grudnia o godz. 15:00 na kanale National Geographic. Jak oni to zbudowali? – niezwykłe konstrukcje, które przeczą logice „Jak oni to zbudowali?” to fascynująca seria dokumentalna, która odsłania kulisy powstania jednych z najbardziej zadziwiających współczesnych budowli. Radykalni architekci, wizjonerscy inżynierowie i bezkompromisowi konstruktorzy prezentują projekty, które wydają się łamać prawa logiki – a niekiedy i grawitacji. W dziesięciu godzinnych odcinkach widzowie poznają sekrety stworzenia konstrukcji, które zachwycają rozmachem i pomysłowością: parku zawieszonego na palach nad rzeką Hudson, stalowej galerii w Denver, niezwykłego budynku ze skrzydłami wśród florydzkich bagien, słynnego Muzeum Guggenheima w Bilbao, jedynego w swoim rodzaju wieżowca na Manhattanie, futurystycznego lotniska z lasem i monumentalnym wodospadem, a także galerii sztuki zaprojektowanej tak, by przetrwać nawet najmocniejsze huragany. Seria nie tylko ukazuje proces powstawania tych arcydzieł inżynierii, ale również opowiada o inspiracjach twórców, zastosowanych technologiach i wyzwaniach, które musieli pokonać, by zrealizować swoje śmiałe wizje. To pasjonująca podróż po świecie nowoczesnej architektury, która dowodzi, że granice kreatywności wciąż można przesuwać. Premiera w niedzielę 21 grudnia o godz. 15:00 na kanale Nat Geo People. Przyrodnicze cuda Europy – fascynująca podróż po dzikich zakątkach kontynentu „Przyrodnicze cuda Europy” to pasmo wyjątkowych programów dokumentalnych, które ukazują piękno, różnorodność i niezwykłe zjawiska przyrodnicze naszego kontynentu. Widzowie zobaczą zarówno majestatyczne krajobrazy, jak i sekrety dzikich ekosystemów – od chłodnych fiordów, po śródziemnomorskie wybrzeża, od gór, po ukryte zakątki lasów. W ramach cyklu pokazane zostaną m.in.: „Ukryte piękno Europy”, seria prezentująca zapierające dech w piersiach pejzaże czterech europejskich państw, w tym Polski, gdzie natura zaskakuje swoją dzikością i bogactwem. „Wybrzeże Chorwacji” – opowieść o ponad 1200 wyspach tworzących jeden z najcenniejszych przyrodniczo regionów Europy, który dziś musi mierzyć się z konsekwencjami zmian klimatycznych. „Dzikie szlaki Europy”, czyli barwna podróż przez najbardziej malownicze zakątki kontynentu i ich zwierzęcych mieszkańców. „Sekrety śródziemnomorskiej przyrody” – wyprawa poprzez górskie krajobrazy i malownicze wybrzeża, ukazująca niezwykłą różnorodność natury strefy śródziemnomorskiej. Nie zabraknie też „Sardynii: Kamiennej Arki”, fascynującej historii wyspy, która przed milionami lat oderwała się od Europy i zaczęła zmierzać ku Afryce, tworząc unikatowy świat geologii i przyrody. Premiera pasma w sobotę 6 grudnia o godz. 15:00 na kanale National Geographic Wild. Źródło: National Geographic Polska
W odwróconym świecie. Dlaczego warto oglądać „Stranger Things”? Psycholożka wyjaśnia
Jest wiele powodów, dla których warto zobaczyć „Stranger Things”. Przede wszystkim ten serial mówi nam, że nie musimy być piękni i idealnie odprasowani – pisze Natalia de Barbaro, psycholożka i trenerka.
Stworzony przez braci Duffer dla Netfliksa serial „Stranger Things”, którego akcja rozgrywa się w latach 80., łączy w sobie poetykę science fiction i horroru. Wszystko zaczyna się w dniu, w którym w małym amerykańskim miasteczku znika pewien nastolatek. Oto trzy (z wielu) psychologicznych powodów, dla których warto zobaczyć „Stranger Things”. Dziwacy są OK W serialu wspaniale nakreślone są postacie dziwaków i outsiderów: brat chłopca, którego zaginięcie stanowi główną kanwę opowieści w pierwszym sezonie, Christopher, który zamiast chodzić na imprezy, słucha The Clash i mówi, że „bycie dziwakiem jest super”; Barb, przyjaciółka jego ukochanej, która – chociaż jest kilkunastoletnią uczennicą – wygląda jak nauczycielka w swoich ogromnych okularach i jeśli idzie na imprezę, to tylko jako przyzwoitka; oszalała z niepokoju mama zaginionego Willa grana przez Winonę Ryder; szczerbaty i sepleniący przyjaciel zaginionego chłopca Dustin. Te wszystkie postacie mówią nam, że nie musimy być piękni i idealnie odprasowani. No i ta najwspanialsza dziwaczka Nastka, dziewczynka, która pojawia się w świecie zwykłych ludzi, w małomiasteczkowej knajpie, w brudnej koszuli nocnej, cała umorusana, z ogromnymi oczami, prawie ogoloną głową. Mimo że przez cały sezon wypowiada zaledwie kilkanaście słów, wydaje się najbardziej wyrazistą postacią. Jest naraz z tego i z innego świata, a jej obecność jest silna i niepokojąca. Autentyczny świat nastolatków w „Stranger Things” Oglądałam „Stranger Things” ze swoim trzynastoletnim synem. I często miałam wrażenie, że ten serial jest co najmniej tak samo, jeśli nie bardziej, przeznaczony dla niego niż dla mnie. W „Stranger Things” nastoletni chłopcy grają pierwsze skrzypce. Grupa przyjaciół zaginionego Willa z pomocą niesamowitej Nastki, z nie mniejszą niż dorośli determinacją szuka rozwiązania zagadki. W przeciwieństwie do wielu innych seriali i filmów, w których dzieci zdają się mówić zdania wymyślone przez dorosłych, tu ich dialogi brzmią naturalnie. Zachowują się jak dzieci/nastolatki: przyjaźnią się, kłócą, obrażają się na siebie i godzą, a dzięki filmowemu gatunkowi, w którym ich umieszczono, przeżywają przygody, o których koledzy z filmów obyczajowych mogą tylko czytać w komiksach. Odwrócony Świat i sztuka budowania napięcia Nigdy nie wielbiłam gatunku science fiction, ale po zobaczeniu „Stranger Things” pomyślałam, że może go nie doceniam. Serial pokazał mi, jak fajnie bać się na niby – twórcy kapitalnie budują napięcie. Pod nogami trzaskają gałęzie w gęstych przeszukiwanych nocami lasach, w mieszkaniu zaginionego chłopca nagle gaśnie, a potem zapala się światło, słychać trzaski w słuchawkach telefonów – aż wreszcie napięcie wybucha, wybrzuszają się ściany wcześniej spokojnego domu i naszym oczom ukazuje się cały mroczny, przerażający, lepki i okrutny Odwrócony Świat rządzony mocami, które nie są po naszej stronie! Na szczęście w każdej chwili można wcisnąć pauzę. Źródło: archiwum NG
Elżbieta Dzikowska pokazała Polakom, jak wielki i wspaniały jest świat. I nadal to robi!
Elżbieta Dzikowska, pasjonatka poznawania miejsc odległych i niepoznanych, swoją pracą otworzyła Polakom okno na świat. Wraz ze swoim życiowym partnerem wyprodukowała ponad 300 odcinków kultowego programu telewizyjnego „Pieprz i wanilia”, który przez lata ściągał przed ekrany całe rodziny. Poniżej przybliżamy sylwetkę znanej podróżniczki, która zabierała rodaków w miejsca odległe, niedostępne, a nierzadko także dzikie.
Spis treści: Kobieta wielu talentów z pasją do podróżowania Młodość Elżbiety Dzikowskiej Na podbój Ameryki Łacińskiej Fenomen, o którym Polacy pamiętają do dziś Jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa W Polsce Ludowej nie wszyscy mogli uzyskać paszport, a wyjazdy zagraniczne, szczególnie w kierunku zachodnim, wymagały spełnienia szeregu warunków i przejścia długotrwałych, skomplikowanych procedur. Większość Polaków mogła jedynie marzyć o podróżach. Dla nich, źródłem informacji o świecie była telewizja. Dość marnym źródłem, biorąc pod uwagę ówczesną ramówkę, przesiąkniętą cenzurą i propagandą. Dopiero w 1982 roku, gdy rozpoczęła się emisja oryginalnego programu „Pieprz i wanilia”, Polska zyskała wgląd w miejsca, które wcześniej można było poznać tylko dzięki książkom. Kobieta wielu talentów z pasją do podróżowania Kim jest Elżbieta Dzikowska? Aż chciałoby się rzec: „kobietą orkiestrą”. Historyczka sztuki, sinolożka, podróżniczka, operatorka filmowa, montażystka i reżyserka, autorka książek, audycji radiowych i programów telewizyjnych, publicystka i reportażystka, autorka wystaw sztuki współczesnej – najprawdopodobniej to jeszcze nie wszystkie funkcje, jakie dotychczas zapisała na swoim koncie. Wielokrotnie odznaczana, nagradzana i wyróżniana, pozostaje jedną z najbardziej znanych podróżniczek. Zapisała się w świadomości nie tylko Polaków. Jej nazwisko jest znane w wielu krajach, a przykładem niech będzie choćby Peru, gdzie zainicjowała budowę pomnika Ernesta Malinowskiego, budowniczego najwyżej położonej kolei na świecie (do 2006 roku). Większość zapewne kojarzy ją ze zrealizowanych dla Telewizji Polskiej filmów dokumentalnych z cyklu „Pieprz i wanilia”. Nic dziwnego. W ciągu 16 lat emisji, powstało ponad 300 odcinków słynnego programu, w których Dzikowska wraz ze swoją drugą połową – Tonym Halikiem – relacjonowała wyprawy do miejsc na wszystkich kontynentach. Młodość Elżbiety Dzikowskiej Elżbieta Dzikowska, a właściwie Józefa Elżbieta Górska, urodziła się 19 marca 1937 roku w Międzyrzecu Podlaskim. Jej ojciec był łącznikiem Armii Krajowej. Ujęty przez okupanta, został osadzony na zamku w Lublinie i skazany na karę śmierci. Zginął w 1944 roku, trafiony niemieckimi kulami podczas próby ucieczki, którą podjął dzień przed wyznaczoną datą egzekucji. Matka młodej Elżbiety zajmowała się prowadzeniem herbaciarni z wyszynkiem. Kręta droga do wykształcenia Od zawsze była głodna wiedzy. W ciągu jednego roku zaliczyła trzecią i czwartą klasę. Dzięki temu, studia mogła rozpocząć jako szesnastolatka, ale zanim to nastąpiło, pół roku spędziła w tym samym więzieniu, w którym zginął jej ojciec. Dlaczego tak młoda kobieta trafiła do słynącego z ciężkich warunków więzienia? Piętnastoletnia Elżbieta działała w szeregach konspiracyjnego, antykomunistycznego Związku Ewolucjonistów Wolności. Interesowała ją historia sztuki, archeologia i dziennikarstwo, więc po maturze, którą po odzyskaniu wolności zdała w gimnazjum w rodzinnym Międzyrzecu, zamarzyła o podjęciu nauki w jednej z tych dziedzin. Jednak mimo wysokiej średniej na świadectwie, nie mogła podjąć studiów w żadnym z tych kierunków. Finalnie stanęło na sinologii. W pierwszym podejściu, jej wniosek o dopuszczenie do egzaminu został odrzucony. Okazało się bowiem, że nabór na studia w tym kierunku odbywał się co drugi rok, a finalnie w poczet studentów i tak przyjmowano jedynie kilku absolwentów. Na szczęście gremium odwoławcze przychyliło się do jej prośby. Do egzaminu przystąpiła w terminie jesiennym. Po uzyskaniu pozytywnego wyniku, znalazła się na liście studentów Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Na podbój Ameryki Łacińskiej Pierwszą daleką podróż odbyła w 1957 roku (w tym samym, w którym poślubiła Andrzeja Dzikowskiego, studenta polonistyki i przyszłego dziennikarza), kiedy udała się do Chin. O paszport starała się już po trzecim roku nauki, ale spotkała się z odmową. Jako świeżo upieczona sinolożka, nie mogła znaleźć pracy w zawodzie. Zatrudniła się w Bibliotece Uniwersyteckiej, ale nie było to zajęcie, które sobie wymarzyła. Postanowiła wówczas zdobyć dyplom historyka sztuki, ale w tym samym roku, w którym podjęła tę decyzję, otrzymała propozycję pracy w redakcji miesięcznika „Chiny”. Zgodziła się, z zastrzeżeniem, że pracodawca umożliwi jej podjęcie dalszej nauki w trybie dziennym. W „Chinach” pracowała aż do rozwiązania redakcji. Gdy w 1964 roku powstał kwartalnik „Kontynenty”, znalazła zatrudnienie w dziale Ameryki Łacińskiej. Dzikowska zaczęła uczyć się języka hiszpańskiego i podróżować. Po kilku latach zyskała uznanie jako ekspert od Ameryki Łacińskiej, czego wyrazem było powołanie jej na członka Światowego Stowarzyszenia Latynoamerykanistów. Obiad z prezydentem W 1974 roku Elżbieta Dzikowska otrzymała roczne stypendium od peruwiańskiej minister kultury. Wyleciała do Limy. Przed dotarciem na miejsce, dla programu telewizyjnego „Klub sześciu kontynentów”, w Meksyku miała przeprowadzić wywiad z wówczas już sławnym charyzmatycznym podróżnikiem, Tonym Halikiem. Na miejscu otrzymała jednak złe wieści. Okazało się, że jej stypendium zostało cofnięte. Jakby tego było mało, Halik przebywał wówczas w Gujanie Francuskiej. Zamierzała wrócić do Polski, ale wcześniej spotkała się ze znajomym artystą, José Luisem Cuevasem. Zjedli razem obiad, na którym był też Luis Echeverría Álvarez, ówczesny prezydent Meksyku. Gdy powiedziała mu o cofniętym stypendium, zaproponował, że rząd meksykański wesprze finansowo jej działalność. Wywiad, który zmienił wszystko Wkrótce oddzwonił do niej Tony Halik i finalnie wywiad doszedł do skutku. Bez cienia wątpliwości można stwierdzić, że był to moment, w którym życie Elżbiety dzikowskiej wkroczyło na nowe tory, nie tylko zawodowe, ale także osobiste. Po wywiadzie, ona i Halik zostali parą, ale zanim złożyli sobie obietnicę wspólnego życia, wpadli na pomysł nakręcenia wspólnego filmu. W produkcji „Obecność przeszłości” para ukazała tradycje, które obowiązywały w Ameryce Łacińskiej w czasach sprzed kolonizacji, a które przetrwały do dziś. Razem wielokrotnie wyprawiali się do Meksyku i Ameryki Łacińskiej, a gdy po powrocie do Polski zamieszkali wspólnie, obrali kierunek na Afrykę i Azję. Razem nakręcili cykl filmów dokumentalnych, na który składały się tytuły takie jak: „Tam, gdzie pieprz rośnie”, „Tam, gdzie rośnie wanilia”, „Tam, gdzie kwitną migdały” czy „Tam, gdzie pachnie eukaliptus”. Studnia z pomysłami ma jednak swoje dno. W końcu postanowili, że kolejne produkcje będą nosić tytuł „Pieprz i wanilia”. Fenomen, o którym Polacy pamiętają do dziś Sami finansowali produkcję swoich programów. Materiał nagrywali nie w profesjonalnym studio na Woronicza, a w swojej piwnicy, za blatem obszernej ławy, na której ustawiali niezbędne w danym odcinku rekwizyty. Tony zajmował się pracą z kamerą, Elżbieta montażem i komentarzami. Zajmowali się wszystkim, od „A” do „Z”. Dziennie produkowali po dwa programy, które następnie były realizowane w Interpress-Film, później w wytwórni Kalejdoskop. Po korekcie i montażu, gotowy produkt był sprzedawany Telewizji Polskiej. Cykl „Pieprz i wanilia” okazał się prawdziwym fenomenem. Relacje z podróży pary ściągały przed ekrany miliony widzów w całej Polsce. Trudno się temu dziwić. Para potrafiła zaczarować widzów swoim profesjonalizmem. Halik był charyzmatyczny, a gawędziarstwo miał chyba we krwi. Dzikowska była zawsze uśmiechnięta, wydawała się oazą niemożliwego do zmącenia spokoju. Razem byli... jak ostry pieprz i słodka wanilia. O tym jak ważne miejsce w świadomości Polaków zajmuje ten program, najlepiej świadczy fakt, że doczekał się wznowienia. W 2015 roku tytuł „Pieprz i wanilia” powrócił na antenę, tym razem kanału TVN24. Życie pełne przygód, ale i niebezpieczeństw Jako podróżniczka, Elżbieta Dzikowska zwiedziła najodleglejsze zakątki świata. Wspólnie z Tonym Halikiem, gościła w niemal wszystkich krajach Ameryki Łacińskiej i Europy. Podróżowała do 27 stanów USA, Chin, Australii, Nowej Zelandii, Tajlandii, Sri Lanki, Indii i Rosji. Zwiedziła Tahiti, Galapagos, Wyspę Wielkanocną, Kenię, Tanzanię, Maroko, Libię i Egipt, a to zapewne tylko część długiej listy. Podróżując do odległych, często odludnych i niemal dzikich zakątków świata, nie sposób uniknąć niebezpieczeństw. Wiadomo, że podczas jednej ze wspinaczek w Peru zapadła na chorobę wysokościową. Niedotleniona, trafiła do szpitala. Czy to wydarzenie zniechęciło ją do zdobywania gór. Absolutnie nie, ale od tamtej pory zawsze zabierała ze sobą butlę tlenową. Podczas realizacji materiałów filmowych, wielokrotnie spotykała się z rdzennymi plemionami. Jednak podobno nigdy nie spotkała się z wrogością czy agresją. Zawsze była serdecznie witana i nigdy nie miała problemu z uzyskaniem zgody na filmowanie i fotografowanie. Jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa Życiowy towarzysz i współpracownik Dzikowskiej zmarł 23 maja 1998 roku. Po śmierci Tonego Halika, Elżbieta skupiła się na popularyzacji ciekawych miejsc w Polsce. Zaczęła realizować telewizyjne programy z cyklu „Groch i kapusta” i pisać książki z cyklu „Groch i kapusta, czyli podróżuj po Polsce!”. Dzikowska zadbała, by jej zmarły partner nie popadł w niepamięć. W 1999 roku przekazała mieszkańcom Torunia, gdzie urodził się sławny podróżnik, ponad 800 eksponatów pozaeuropejskich kultur, które wspólnie z Tonym Halikiem zgromadzili podczas swoich wojaży. Na tej podstawie cztery lata później powstało Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika, które ma siedzibę na ulicy Franciszkańskiej. Wielki dar był dopiero początkiem. Zbiory placówki nieustannie się powiększają. Mimo że Elżbieta Dzikowska zbliża się do dziewiątej dekady swojego życia, nie w głowie jej emerytura. Nadal jest aktywna zawodowo. Podróżuje, występuje w telewizji, swoje przygody opisuje w książkach, spotyka się z widzami i czytelnikami. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Polski nastolatek, który zbudował prototyp telewizora. Podziwiał go Einstein
Mieczysław Wolfke to jeden z najbardziej niedocenionych polskich naukowców XX wieku. Jego prace nad holografią i telewizją wyprzedziły swoją epokę, a odkrycia w dziedzinie niskich temperatur wpłynęły na rozwój fizyki.
Spis treści: Wczesne lata i edukacja Kariera naukowa i odkrycia Życie prywatne i działalność społeczna Dziedzictwo i wpływ na naukę Urodzony w 1883 roku w Łasku Mieczysław Wolfke już jako dziecko wykazywał niezwykłe zainteresowanie nauką. W wieku 12 lat napisał rozprawę na temat podróży międzyplanetarnych, a kilka lat później opatentował urządzenie do bezprzewodowego przesyłania obrazu – prototyp telewizji. Kariera naukowa badacza rozwijała się w Polsce i za granicą, gdzie współpracował z wybitnymi uczonymi, takimi jak Albert Einstein. W czasach, gdy wiele jego koncepcji wyprzedzało możliwości technologiczne, Wolfke nie ustawał w dążeniu do popularyzacji nauki. Wczesne lata i edukacja Dzieciństwo pełne eksperymentów Mieczysław Wolfke przyszedł na świat 29 maja 1883 roku w Łasku na Ziemi Łódzkiej. Od najmłodszych lat interesował się techniką i nauką, przeprowadzając samodzielne eksperymenty w domu. Talent młodego Mietka dostrzegli nauczyciele, którzy zachęcali chłopca do dalszego rozwijania pasji. Już jako dziecko zbudował prosty aparat rentgenowski oraz pisał eseje na temat podróży kosmicznych, co w XIX wieku było wyjątkowe. Studia i pierwsze wynalazki W 1898 roku, będąc jeszcze uczniem gimnazjum, opracował i opatentował kompletny system telewizji bezprzewodowej, w którym zaproponował wykorzystanie fal elektromagnetycznych do przesyłania sygnałów telewizyjnych. Był to projekt telektroskopu bez drutów– urządzenia do przesyłania obrazów na odległość, które w istocie było prototypem dzisiejszej telewizji. Wynalazek Wolfkego był udoskonaleniem prac innego polskiego inżyniera Jana Szczepanika. Po ukończeniu szkoły średniej w Warszawie wyjechał na studia do Szwajcarii, gdzie uczęszczał do Politechniki w Zurychu (ETH Zürich), jednej z najlepszych uczelni technicznych świata. W 1909 roku obronił doktorat na temat promieniowania ciał stałych. Już wtedy jego badania spotkały się z zainteresowaniem takich autorytetów jak Max Planck. Kariera naukowa i odkrycia Prace nad holografią W 1920 roku Wolfke ogłosił teorię widzenia przestrzennego obrazów, która po latach została uznana za pierwszą koncepcję holografii. Choć wówczas technologia laserowa nie istniała, jego podejście oparte na interferencji fal świetlnych stało się podstawą późniejszych badań. Współczesne systemy holograficzne, wykorzystywane m.in. w diagnostyce medycznej i rzeczywistości rozszerzonej, są rozwinięciem jego myśli naukowej. Pośrednio między badaniom Mieczysława Wolfke możemy dzisiaj mówić o najmocniejszych laserach na świecie. Badania w dziedzinie niskich temperatur Wolfke przez wiele lat pracował w Instytucie Fizycznym Uniwersytetu Technicznego w Delft oraz na Politechnice Warszawskiej, gdzie prowadził badania z zakresu kriogeniki. Wspólnie z Kamerlingh-Onnesem badał zjawiska nadprzewodnictwa i nadciekłości. Był jednym z pierwszych naukowców, który przewidział możliwość istnienia fazy ciekłego helu II, mającej niezwykłe właściwości, jak brak lepkości. Jego prace wpłynęły na dalszy rozwój fizyki niskotemperaturowej i zastosowanie tych zjawisk w technologii, jak choćby w medycynie czy lotnictwie. Życie prywatne i działalność społeczna Rodzina i związki Mieczysław Wolfke był człowiekiem rodzinnym, choć jego życie zawodowe często dominowało nad prywatnym. Był żonaty, miał córkę, a jego wnuki do dziś dbają o popularyzację jego dorobku. Znany był z dużego zaangażowania w życie uczelni i organizowanie wydarzeń naukowych, także dla dzieci i młodzieży. Mimo pracy za granicą, zawsze czuł silny związek z Polską. Zaangażowanie w działalność masońską Wolfke był członkiem loży masońskiej „Kopernik” w Warszawie działającej na rzecz pokoju i wolności słowa. W trudnych politycznie czasach międzywojnia i wojny, angażował się w edukację młodzieży i obronę wolności nauki. Podczas II wojny światowej był prześladowany przez Niemców, a jego laboratorium zostało zniszczone. Nigdy jednak nie zrezygnował z pracy naukowej, nawet w trudnych warunkach konspiracyjnych. Dziedzictwo i wpływ na naukę Wpływ na współczesną technologię Wolfke pozostawił po sobie ponad 100 prac naukowych, z których wiele do dziś cytowanych jest w prestiżowych czasopismach. Jego wizjonerskie podejście do fizyki i technologii sprawiło, że był pionierem w wielu dziedzinach: od obrazowania przestrzennego po technologie kriogeniczne. Wielu badaczy uważa go za jednego z „ojców” nowoczesnej telewizji i holografii. Upamiętnienie i uznanie pośmiertne Mieczysław Wolfke zmarł 4 maja 1947 roku w Gliwicach. Jego grób znajduje się na cmentarzu w Zabrzu. Po latach zapomnienia, jego nazwisko coraz częściej pojawia się w kontekście wybitnych polskich uczonych. Został patronem szkół, ulic oraz sal wykładowych. W 2023 roku Polskie Towarzystwo Fizyczne zorganizowało konferencję upamiętniającą jego życie i dokonania, podkreślając jego wpływ na rozwój światowej nauki. Źródło: National Geographic Polska
160 mln widzów i rekord Guinnessa. Fenomen Eurowizji nie zna granic
Eurowizja to najdłużej transmitowany coroczny konkurs muzyczny w historii. Od dekad fascynuje, bawi i zaskakuje. Niezależnie od opinii, jedno jest pewne – nikt nie przechodzi obok niej obojętnie.
W tym artykule: Kto zapoczątkował Eurowizję? Jakie kraje wygrały Eurowizję najwięcej razy? Kiedy odbywa się Eurowizja? Kto jest gospodarzem Eurowizji? Dlaczego Wielka Piątka ma zagwarantowany udział w finale? Polska na Eurowizji Milionowa oglądalność Eurowizji Eurowizja a polityka Eurowizja – choć wywołuje mieszane uczucia – od lat pozostaje jednym z najchętniej oglądanych widowisk telewizyjnych. O fenomenie konkursu niech świadczy fakt, że co roku przyciąga przed ekrany telewizorów miliony widzów zarówno w Europie, jak i na świecie, bijąc przy tym kolejne rekordy oglądalności. Dziś przyjrzymy się bliżej historii tego muzycznego widowiska i powodom, dla których trafiło do Księgi Rekordów Guinnessa. Kto zapoczątkował Eurowizję? Inicjatorem Konkursu Piosenki Eurowizji był Marcel Bezençon, szwajcarski dziennikarz i ówczesny dyrektor Europejskiej Unii Nadawców (EBU). Zainspirowany sukcesem włoskiego Festiwalu Piosenki w San Remo, postanowił stworzyć podobne widowisko, ale o międzynarodowym charakterze, które nie tylko dostarczyłoby widzom rozrywki, ale przede wszystkim zjednoczyłoby Europę po wojennych podziałach. Eurowizja po raz pierwszy odbyła się w 1956 roku. W porównaniu do dzisiejszych edycji miała niezwykle kameralny charakter. W wydarzeniu udział wzięło zaledwie siedem krajów – Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy, Włochy oraz Szwajcaria, która jako gospodarz sięgnęła po zwycięstwo. W Lugano najlepsza okazała się Lys Assia z francuskojęzycznym utworem „Refrain”. Jakie kraje wygrały Eurowizję najwięcej razy? Najbardziej utytułowanymi krajami w historii Konkursu Piosenki Eurowizji są Irlandia i Szwecja, które siedmiokrotnie cieszyły się z końcowego triumfu. Irlandczycy zdominowali eurowizyjną scenę szczególnie w latach 90., gdy wygrywali aż cztery razy w ciągu pięciu lat – w 1992, 1993, 1994 i 1996 r. Pierwsze miejsce zajmowali także w 1970 i 1980 r. Szwedzi zapisali się w historii Eurowizji już w 1974 r., gdy zespół ABBA podbił Europę hitem „Waterloo”. Zwycięską passę kontynuowała Loreen, która jako pierwsza kobieta wygrała konkurs dwukrotnie – w 2012 i 2023 roku. Po pięć zwycięstw w Konkursie Piosenki Eurowizji na swoim koncie mają Francuzi, Brytyjczycy, Holendrzy i Luksemburczycy. Natomiast czterokrotnie na czele tabeli znaleźli się reprezentanci Izraela. Kiedy odbywa się Eurowizja? Konkurs Piosenki Eurowizji tradycyjnie odbywa się w maju. Od momentu wprowadzenia półfinałów w 2004 roku konkurs trwa tydzień. We wtorek i czwartek rozgrywane są koncerty półfinałowe, a w sobotę wielki finał. Przypomnijmy, że Eurowizja nieprzerwanie odbywa się od 1956 roku, z jednym wyjątkiem. W 2020 r. konkurs został odwołany z powodu pandemii COVID-19. Kto jest gospodarzem Eurowizji? Zgodnie z tradycją, gospodarzem Eurowizji jest kraj, który zwyciężył w poprzedniej edycji konkursu. Jednak, jak pokazuje historia, nie zawsze tak było. Ostatnia taka sytuacja miała miejsce w 2023 r., gdy Ukraina, mimo pierwszeństwa, nie mogła gościć najlepszych europejskich artystów z powodu trwającej za naszą wschodnią granicą wojny. Organizację imprezy powierzono wówczas Wielkiej Brytanii, która w 2022 r. uplasowała się na drugiej pozycji. Dlaczego Wielka Piątka ma zagwarantowany udział w finale? Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Włochy i Hiszpania, czyli kraje należące do tzw. Wielkiej Piątki, znacząco wspierają finansowo organizację Eurowizji jako najwięksi płatnicy Europejskiej Unii Nadawców (EBU). W zamian za to ich reprezentanci automatycznie awansują do finału konkursu. Polska na Eurowizji Polska pojawiła się w stawce konkursowej po raz pierwszy w 1994 roku. Debiut okazał się wyjątkowo udany. Edyta Górniak z piosenką „To nie ja!” zajęła drugie miejsce, co do dziś pozostaje naszym najlepszym wynikiem. W kolejnych edycjach Eurowizji tylko dwukrotnie polscy reprezentanci plasowali się w czołowej dziesiątce – zespół Ich Troje (7. miejsce w 2003 roku) oraz Michał Szpak (8. miejsce w 2016 roku). Milionowa oglądalność Eurowizji O fenomenie Eurowizji niech świadczą jej wyniki oglądalności. Konkurs co roku śledzi nawet 160 milionów widzów na całym świecie, a jego popularność wykracza daleko poza Europę. Doskonałym tego przykładem jest Australia, która od 2015 r. regularnie pojawia się na eurowizyjnej scenie. Ponadto dodajmy, że w tym samym roku Eurowizja oficjalnie trafiła do Księgi Rekordów Guinnessa jako „najdłużej transmitowany coroczny konkurs muzyczny w historii”. Eurowizja a polityka Choć Eurowizja oficjalnie uchodzi za konkurs apolityczny, polityka od lat wpływa na jego przebieg. Widać to zarówno w głosowaniach sąsiedzkich – jak regularna wymiana punktów między Grecją a Cyprem czy krajami bałkańskimi – jak i w szerszym kontekście międzynarodowym. I tak, w 2017 r. Ukraina zakazała wjazdu rosyjskiej reprezentantce, a po inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. EBU całkowicie wykluczyła Rosję z konkursu. Z kolei w 2024 r. izraelska reprezentantka, Eden Golan została wygwizdana przez publiczność podczas występu, co było efektem napięć związanych z konfliktem w Strefie Gazy. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Najdłuższy serial świata towarzyszył kilku pokoleniom. Wyemitowano kilkanaście tysięcy odcinków tej produkcji
Najdłuższy serial na świecie wkradł się w życie trzech pokoleń. Był emitowany przez dziesiątki lat, gdy w Ameryce i Europie zachodziły fundamentalne zmiany, kształtujące historię współczesną. Przetrwał kilka rewolucji kulturowych i obyczajowych. O jakiej produkcji mowa? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Jaki jest najdłuższy serial telewizyjny na świecie? Jaki jest najdłuższy nadal produkowany serial? W dobie platform steamingowych, na których non stop pojawiają się nowe produkcje, wiele seriali nie wychodzi poza pierwszy sezon. Piąty jest już prawdziwym sukcesem, a dziesiąty – wyczynem niemal niemożliwym. Produkcje telewizyjne wydają się wykazywać większą odporność na zmieniające się trendy. Weźmy choćby „Modę na sukces” – amerykańską operę mydlaną, która jest nadawana nieprzerwanie (stan na marzec 2025 roku) od 1987 roku. Należy jednak podkreślić, że ta „niekończąca się opowieść” nawet nie zbliża się do rekordu liczby odcinków. Mało tego, jest poza pierwszą dziesiątką najdłuższych seriali telewizyjnych świata. Jaki jest najdłuższy serial telewizyjny na świecie? Skoro nie „Moda na sukces”, to która produkcja dzierży rekord w tej kategorii? Serialem, który liczy sobie najwięcej wyemitowanych odcinków, jest amerykańska opera mydlana „Guiding Light”. Początek emisji W styczniu 1937 roku na ekrany polskich kin wchodziła komedia „Pani minister tańczy”. W angielskim Leeds odbyła się pierwsza konwencja science fiction, a Kaczor Donald otrzymał swoją pierwszą główną rolę. W Stanach Zjednoczonych’ ukazało się pierwsze wydanie magazynu „LOOK”. W tym samym miesiącu rozpoczęła się także emisja serialu, który zyskał status najdłużej nadawanego. Telewizja znajdowała się wówczas jeszcze w powijakach, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. Wystarczy powiedzieć, że przed wojną telewizor posiadało zaledwie kilkuset mieszkańców USA. Odbiorniki telewizyjne miały trafić pod strzechy dopiero po II wojnie światowej. Dla milionów ludzi podstawowym medium, dostarczającym nie tylko informacji, ale także rozrywki, było radio. 25 stycznia amerykańska stacja radiowa NBC nadała pierwszy odcinek serialu zatytułowanego „The Guiding Light”. Twórczynią serialu była Irna Phillips, która w historii srebrnego ekranu zapisała się jako „matka amerykańskich oper mydlanych”. Fabuła serialu Akcja jednej z pionierskich amerykańskich oper mydlanych toczyła się w fikcyjnym miasteczku Springfield. We wczesnych latach, scenarzyści koncentrowali się na losach Bauerów, przedstawicieli amerykańskiej klasy średniej. Ci przez wiele lat byli trzonem serialu. Później fabuła coraz bardziej koncentrowała się na zamożniejszych rodzinach Lewisów, Chamberlainów i Spauldingów, ale Bauerowie nadal mieli swoje miejsce w tej produkcji. Rewolucyjne zmiany Stacja NBC wyemitowała około 2500 radiowych odcinków „The Guding Light”. Serial towarzyszył Amerykanom podczas wielu trudnych wydarzeń. Wystarczy tu wskazać choćby strajk okupacyjny w fabrykach General Motors, wybuch gazu w szkole w New London czy przystąpienie Stanów do II wojny światowej ze wszystkimi tego konsekwencjami. W 1947 roku prawa do emisji serialu zyskała stacja CBS. Był to czas, kiedy radio zaczynało tracić swoją pozycję na rzecz telewizji. W połowie XX wieku telewizor stał w ponad 8 mln amerykańskich gospodarstw domowych. Nic dziwnego, że 30 czerwca 1952 roku „The Guiding Light” zadebiutował na telewizyjnej antenie tej samej stacji. Zarząd CBS nie postawił jednak wszystkiego na jedną kartę. Mimo rozpoczęcia emisji telewizyjnej, radio nadal nadawało te same treści. Trwało to przez cztery lata, które były czymś w rodzaju okresu przejściowego. 29 czerwca 1956 roku zakończyła się emisja radiowa. Wówczas jeden z ulubionych seriali Amerykanów stał się produkcji stricte telewizyjną. Mimo że pierwszy kolorowy odbiornik skonstruowano już w 1928 roku, przez długi czas świat musiał zadowalać się monochromatycznym obrazem. Pierwszy odcinek w kolorze nadano 13 marca 1967 roku. Wówczas telewizor stał już w co drugim amerykańskim domu. Tytuł serialu Przez wiele lat serial był nadawany jako „The Guiding Light”. Tytuł odnosił się do lampy, która stała w gabinecie doktora Johna Ruthledge’a, jednego z pierwszoplanowych bohaterów produkcji. Owa lampa miała wskazywać ludziom właściwą drogę. Przedrostek „the” usunięto w 1975 roku. Ważne wątki Romanse, zdrady, intrygi, knowania – czy w operach mydlanych jest w ogóle miejsce na istotne wątki społeczne? Cóż, w „Guiding Light” dominują przede wszystkim tematy obyczajowe i fantastyczne (w tym klonowanie i podróż w czasie), ale twórcy przemycili też kilka ważniejszych treści. W tym miejscu należy wskazać choćby na niełatwy temat depresji i rozwodu. Spadek zainteresowania i zakończenie emisji Początkowo najdłuższy serial na świecie sukcesywnie zwiększał swój zasięg. W 1956 roku wybił się na pierwsze miejsce i stał się najpopularniejszą operą mydlaną z pasma daytime. Taki status nie jest jednak dawany na zawsze. Z czasem wskaźnik oglądalności „Guiding Light” zaczął wyraźnie pikować. W latach 90. XX wieku ustępowały mu tylko opery mydlane z elementami fantasy. Gdy w 2003 roku z anteny zdjęto jedną z ostatnich takich produkcji, „”Guiding Light spadł na przedostatnią pozycję w rankingu oglądalności. Niżej znajdował się tylko serial „Passions”, który przetrwał do sierpnia 2008 roku. Spadające wskaźniki nie pozostawiały wątpliwości w kwestii przyszłości produkcji. Kontrakt z CBS wygasał we wrześniu 2008 roku, jednak stacja postanowiła przedłużyć go o dwanaście miesięcy. Dyskutowano na temat kolejnego roku na antenie, ale finalnie nie zdecydowano się na ten krok. 1 kwietnia 2009 roku ogłoszono zakończenie produkcji najdłuższego serialu świata. Zdjęcia zakończono 11 sierpnia, a 18 września wyemitowano ostatni odcinek. Jak długo nadawano najdłuższy serial telewizyjny świata? „Guiding Light” nadawano przez ponad 72 lata, od 25 stycznia 1937 roku do 18 września 2009 roku. Radiowa emisja pionierskiej opery mydlanej trwała 19 lat, natomiast telewizyjna – 57 lat, przy czym warto przypomnieć, że od 1952 do 1956 roku serial był obecny na obu antenach. Bilans odcinków zamknęła liczba 18 262. Jaki jest najdłuższy nadal produkowany serial? Która produkcja ma szansę strącić „Guiding Light” z tronu? Najdłużej nieprzerwanie emitowanym serialem jest brytyjska opera mydlana „Coronation Street”, jedna ze sztandarowych produkcji sieci ITV1. Pierwszy odcinek serialu wyemitowano 9 grudnia 1960 roku o godzinie 19.00. Reakcje recenzentów nie były przesadnie entuzjastyczne. Ken Irwin, felietonista publikujący na łamach „Daily Mirror”, był przekonany, że produkcja zostanie wstrzymana maksymalnie po trzech tygodniach. Mamy rok 2025, a „Coronation Street” wciąż nie schodzi z anteny. Do 1 marca wyemitowano 11 506 odcinków tej produkcji. Do rekordu ustanowionego przez najdłuższy serial świata sporo brakuje, ale kto wie, co przyniesie przyszłość? „Coronation Street” cieszy się niemałą popularnością w Wielkiej Brytanii i mimo typowo brytyjskiego charakteru (objawiającego się specyficznym humorem i wyraźnie zaznaczonym u niektórych postaci północnoangielskim akcentem), ma wiernych fanów także w innych krajach. Fabuła najdłuższego wciąż emitowanego serialu Akcja serialu rozgrywa się w Weatherfield, fikcyjnej dzielnicy Manchesteru, na tytułowej ulicy. Jak przystało na rasową operę mydlaną, fabuła „Coronation Street” skupia się na tragediach, romansach, problemach i radościach kilku rodzin, między innymi Barlowów, Plattów, McDonaldów czy Websterów, a perypetie kolejnych pokoleń niezmiennie stanowią oś fabularną produkcji. Poza miłosnymi intrygami i rodzinnymi dramatami, twórcy serialu poruszają w nim także istotne wątki społeczne. Do takich należą choćby kwestie związane z uzależnieniem, przemocą domową i problemami doświadczanymi przez społeczność LGBTQ+. Jednocześnie w serialu nie brakuje humoru typowego dla brytyjskich produkcji. Serial pobił rekord Guinnessa Serial „Coronation Street” po raz pierwszy trafił do „Księgi rekordów Guinnessa” w 2010 roku, gdy anulowano amerykański serial „As the World Turns”. Wówczas brytyjska produkcja stała się najdłużej emitowaną operą mydlaną na świecie. Dziesięć lat później wyróżnienie zostało zaktualizowane. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Miejsce pełne intryg. Poznaj historię zamku z programu „The Traitors. Zdrajcy”
„The Traitors. Zdrajcy” to nie tylko emocjonująca gra, ale i wyjątkowa sceneria. Gdzie znajduje się tajemniczy zamek, który stał się areną rywalizacji między lojalnymi a tytułowymi zdrajcami?
W tym artykule: Gdzie kręcono „The Traitors. Zdrajcy”? Historia zamku Mielomont Zasady programu „The Traitors. Zdrajcy” Na antenę TVN powrócił kolejny sezon programu „The Traitors. Zdrajcy”. Widzowie ponownie mogą śledzić pełną napięcia rozgrywkę, której tłem jest majestatyczny zamek. Wraz z nowymi odcinkami pojawiają się pytania o jego lokalizację, a także historię. Dlatego spieszymy z odpowiedzią. Gdzie kręcono „The Traitors. Zdrajcy”? Zdjęcia do programu „The Traitors. Zdrajcy” realizowano na belgijskim zamku Mielmont w miejscowości Mazy. Dzięki swojej tajemniczej i majestatycznej atmosferze, średniowieczna budowla idealnie wpasowała się w klimat pełen intryg i niepewności. Jej początki sięgają 1125 roku. Przez wieki znana była pod różnymi nazwami, takimi jak Marlemont, Mierlemont czy Mellemont (słowo „merle” lub „marie” oznaczało ziemię użyźniającą). Strategiczne położenie na wzgórzu nad doliną rzeki Orneau sprawiło, że w XII wieku hrabia Namur, Gotfryd, zdecydował się wznieść tu warownię. Donżon, czyli główna wieża obronna, miał kluczowe znaczenie militarne. Kontrolował ważny szlak łączący Mons i Namur. Otoczony podwójnymi murami, był na tyle solidny, że w razie wojny mógł pomieścić całą garnizonową załogę. Jego nietypowy układ – czworobok o trzech prostych bokach – oraz wysokość (140 m n.p.m.) czyniły go trudnym do zdobycia. Przez kolejne stulecia zamek przechodził w ręce różnych arystokratycznych rodów – od de Merlemont w XII wieku, przez de Dave w XIV w., aż po rodzinę de Beauffort, która zarządzała nim od XIX w. Historia zamku Mielomont W XVI w. warownia zaczęła nabierać cech rezydencji. W latach 1564–1570 Hector de Dave rozbudował południowe skrzydło, zastępując most zwodzony dużymi oknami, które rozświetliły wnętrza. Okrągłe wieże po północnej i południowej stronie oraz wieża zachodnia powstały prawdopodobnie w tym samym okresie. Później, w XVII w., Agnès de Dave wraz ze swoim mężem François-Lamoralem de Sainte-Aldegonde dodali skrzydło wschodnie oraz imponującą wieżę bramną. Rok 1690 przyniósł kolejną zmianę właściciela – Charles Roose nabył Mielmont. Wkrótce potem, w 1692 r., podczas oblężenia Namur, Ludwik XIV umieścił tu Madame de Maintenon, co przyczyniło się do zmiany nazwy pobliskiej fontanny na Fontaine de Mme de Maintenon. Następnie Mielmont stał się siedzibą wojsk francuskich. W 1742 r. armia Ludwika XV pod dowództwem generała de Saxe wykorzystywała zamek jako bazę operacyjną. Podczas francuskiej inwazji na Belgię w 1792 r. Mielmont został splądrowany przez wojska, a jego mury przez lata popadały w ruinę. Dopiero w latach 70. XIX w. rozpoczęto gruntowną renowację. Marie-Elisabeth Roose de Baisy, ostatnia przedstawicielka rodu, poślubiła hrabiego Amédée de Beauffort. Ich potomkowie zarządzali okolicznymi ziemiami, pełniąc również wysokie funkcje publiczne, takie jak burmistrzowie Onoz czy przewodniczący Rady Kościelnej. Byli właścicielami młyna, farm Vaux i Falnuée, zamku Spy oraz licznych gospodarstw w Jemeppe-sur-Sambre. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/03/TheTraitorss02E1gen20240916326-e1b458e.jpg" width="7008" height="4672" alt="Mielmont, gdzie realizowano „The Traitors. Zdrajcy”, to nie tylko malownicza sceneria, ale i miejsce o bogatej przeszłości" title="Mielmont, gdzie realizowano „The Traitors. Zdrajcy”, to nie tylko malownicza sceneria, ale i miejsce o bogatej przeszłości" /> Pod koniec XIX w. markiz Albert de Beauffort postanowił przekształcić zamek w swoją rezydencję. W latach 1870–1875 przeprowadził gruntowną modernizację budowli, a na zachodnim krańcu południowego skrzydła wzniesiono kaplicę neogotycką. Kolejne zmiany wprowadził hrabia Georges de Beauffort, który w 1923 r. całkowicie przebudował północne skrzydło. Do naszych czasów z pierwotnej budowli XII-wiecznej przetrwały m.in. kwadratowa bryła donżonu oraz fragmenty murów, w tym pozostałości latryny i podstawa zamurowanego łuku. Obecnie Mielmont pełni funkcję ekskluzywnego hotelu. Zasady programu „The Traitors. Zdrajcy” Program „The Traitors. Zdrajcy” jest inspirowany popularną grą „Mafia”. Uczestnicy zostają podzieleni na Lojalnych i Zdrajców. Ci drudzy potajemnie eliminują swoich przeciwników, a pozostali muszą ich zidentyfikować, zanim sami padną ofiarą spisku. Polska wersja popularnego show zadebiutowała w 2024, a w tym roku ruszył jej drugi sezon. Premierowe odcinki można oglądać w każdą niedzielę o 19:30 na antenie TVN oraz w serwisie Max. Źródła: mielmont.be; mat. prasowe TVN
Podróżuje z gwiazdami śladami ich przodków. Sam jest dumny ze swojego polskiego pochodzenia
W nowym programie „Antoni Porowski: nie ma jak w domu” Antoni Porowski zabiera gwiazdy w niezwykłą podróż śladami ich rodzinnych i kulinarnych korzeni. Sam z dumą mówi o swoim polskim pochodzeniu, a w jego rodzinnym domu na stole od lat króluje... bigos.
Spis treści: Antoni Porowski w NatGeo Historia poprzez jedzenie Kulisy programu Polskie korzenie Antoniego Porady dla podróżników Dalsze plany Antoni Porowski jest Kanadyjczykiem polskiego pochodzenia, który zasłynął jako ekspert kulinarny w reality show „Porady różowej brygady” („Queer Eye”). W swoim nowym programie „Antoni Porowski: nie ma jak w domu” („No Taste Like Home”) odkrywa opowieści, jakie kryją się za ukochanymi rodzinnymi potrawami sześciu popularnych aktorów i aktorek: Florence Pugh, Justina Therouxa, Awkwafiny, Issy Rae, Henry’ego Goldinga i Jamesa Marsdena. W tym celu podróżuje z nimi do krajów, z których pochodzą ich przodkowie, m.in. do Wielkiej Brytanii, Korei Południowej, Senegalu czy Malezji. W „Antoni Porowski: nie ma jak w domu” nie brakuje wzruszeń, emocji, a przede wszystkim solidnej dawki wiedzy na temat jedzenia oraz jego historycznej i kulturowej roli. Polska premiera programu odbyła się 2 marca 2025 r. na kanale National Geographic. Nowe odcinki są emitowane w niedziele o godz. 12. Można go również oglądać na platformie streamingowej Disney+. W rozmowie z Markiem Telerem Antoni Porowski opowiada o kulisach powstawania „Antoni Porowski: nie ma jak w domu”, swoich kulinarnych wspomnieniach z dzieciństwa oraz polskości, którą stale w sobie pielęgnuje. Antoni Porowski w NatGeo Marek Teler: Właśnie wystartowałeś ze swoim nowym programem „Antoni Porowski: nie ma jak w domu”, w którym poruszasz tematykę jedzenia, historii, genealogii i podróży. To idealna kombinacja dla National Geographic. Jak się czujesz jako część rodziny NatGeo? Czy jesteś czytelnikiem naszego magazynu? Antoni Porowski: To dla mnie jeden z tych momentów, kiedy myślisz sobie: „czy ktoś może mnie uszczypnąć?”. W moim rodzinnym domu mieliśmy wykupioną subskrypcję magazynu „National Geographic” – był on jednym z dwóch pism, obok „Martha Stewart Living”, które czytała moja rodzina. Jako nastolatek miałem wiele marzeń i planów, ale nigdy nie wyobrażałem sobie, że kiedyś poprowadzę program dla National Geographic. To niesamowity dar. Odbyliśmy wiele rozmów zanim ustaliliśmy, jaki typ projektu chcemy wspólnie zrealizować. Występując w programie „Porady różowej brygady” („Queer Eye”), odkryłem, jak wielka siła tkwi w opowiadaniu historii poprzez jedzenie. Postanowiliśmy więc zrobić to samo, dodając do tego podróż do miejsca urodzenia, wejście w tamtejsze środowisko i zgłębianie rodzinnej historii, aby wzmocnić w ten sposób przekaz, że jedzenie odgrywa ogromną rolę w naszym życiu. Historia poprzez jedzenie M.T.: Pokazujesz, że jedzenie może opowiadać nie tylko historię jednej rodziny, ale i całego kraju. Kiedy spożywamy jakiś posiłek, nie zawsze znamy kontekst historyczny, w jakim to danie powstawało. A.P.: Ta idea wiwisekcji, odkrywania kolejnych elementów, tego, co działo się w kulturze i historii, stanowi bardzo ważny element programu. W każdym odcinku są wyróżnione dwa dania, które różnią się od siebie, ale zawsze mają jakiś jeden wspólny punkt. Kiedy byliśmy z Norą (Awkwafiną) w Korei Południowej, spróbowaliśmy na targu spożywczym kimbap. Na pierwszy rzut oka wygląda on jak tradycyjne sushi, ale potem dowiadujesz się, że narodził się w czasie japońskiej okupacji. Po wyjściu Japończyków z Korei mieszkańcy zostawili pewne elementy tego posiłku, ale włączyli do niego swoją miłość do fermentacji i kiszonek oraz konkretnych warzyw. Wyciągnęli ze swojej trudnej sytuacji to, co najlepsze, i teraz kimbap jest dostępny w całym kraju. View oEmbed on the source website Kiedy z kolei byliśmy z Issą Rae w Senegalu, spróbowaliśmy ndambe. To rodzaj bagietki obficie polanej gulaszem fasolowym. Jedzą to dzieci w szkołach czy robotnicy na budowie, możesz zdobyć to wszędzie w Dakarze czy Saint-Louis. Ten gulasz fasolowy jest typowy dla Senegalu i nawiązuje do jego historii. Wiele lat temu Senegal został podbity przez Francuzów i stał się francuską kolonią. Senegalczycy zdecydowali, że owszem lubią bagietki, ale mogą uczynić je lepszymi i delikatniejszymi, dodając do nich własne składniki. Zastanawiam się, czy my też mamy w Polsce takie produkty, które powstały pod wpływem obcych kultur, a finalnie stały się nasze. M.T.: Pierogi ruskie! A.P.: Racja, zdecydowanie! Ciekawe, że gdziekolwiek podróżujesz, to działa podobnie. Polska, Senegal, Korea Południowa... Wymieniliśmy na szybko te trzy kraje, ale w wielu innych miejscach jest zapewne podobnie. Owszem różnimy się międzykulturowo, lecz w czasach, gdy ludzie czują się tak spolaryzowani i odizolowani, dobrze jest przypominać sobie, że na całym świecie są jakieś uniwersalne prawdy, które nas łączą. M.T.: Słyszałem w amerykańskim programie „The View” twoją wypowiedź na temat mieszkańców Stanów Zjednoczonych: „Wszyscy jesteśmy imigrantami”. Program „Antoni Porowski: nie ma jak w domu” dobrze to obrazuje. Podróżujesz z topowymi amerykańskimi gwiazdami i one wszystkie pochodzą z różnych zakątków świata. A.P.: Dobrze, że o tym wspomniałeś, ponieważ mając w pamięci odcinek o Henrym Goldingu i Malezji, uświadomiłem sobie, że muszę wprowadzić do tej wypowiedzi pewną poprawkę. Tak, wszyscy jesteśmy imigrantami, ale musimy pamiętać także o rdzennych mieszkańcach Ameryki czy Aborygenach w Australii, którzy byli w tym miejscu od samego początku. Powinniśmy zwracać na nich większą uwagę i cieszę się, że zrobiliśmy to w Malezji. Intencją mojej wypowiedzi było to, że powinniśmy być wobec siebie życzliwsi i delikatniejsi, ponieważ łączą nas podobne historie. Jest jednak część populacji, które była od zawsze, i ci ludzie zasługują na ogromny szacunek, ponieważ ich liczba stale się kurczy. M.T.: Wspomniałeś o odcinku z udziałem Awkwafiny, który dostarczył chyba najwięcej emocji. Odtwarzaliście w nim bowiem smaki i zapachy, jakie czuła, gdy była kilkuletnią dziewczynką, zanim zmarła jej mama. A.P.: Cały czas mam gęsią skórkę, kiedy o tym myślę. Kiedy przygotowywaliśmy zupę z wodorostów, ani ja, ani nikt z produkcji nie wiedzieliśmy, jak ważny jest to posiłek dla Nory. Według mitologii Koreańczycy obserwowali wieloryby wydające na świat swoje potomstwo. Kiedy brakowało im żelaza, uzupełniały one deficyty, spożywając morskie wodorosty i karmiąc nimi młode. Ludzie przejęli od nich ten obyczaj. Matki przygotowywały zupę z wodorostów dla siebie i swoich dzieci, aby w ten sposób się leczyć. Nora dokładnie zapamiętała ten zapach i smak z czasów swojego dzieciństwa. Kiedy poznała kulturowe znaczenie tego posiłku, uświadomiła sobie, że jej mama, która borykała się z bardzo rzadką chorobą, przygotowywała tę zupę i karmiła nią córkę, aby się leczyć i aby jej córka była zdrowa. To ikoniczne danie, które przyrządza się na urodziny i specjalne okazje, ma duże właściwości zdrowotne. Koreańczycy podchodzą do tej kwestii bardzo poważnie. Ludzie mają tam doktoraty z fermentacji, a kimchi jest objęte ochroną UNESCO. Nie miałem pojęcia, że jedzenie też może być chronione. Zawsze kojarzyłem bowiem UNESCO ze stanowiskami archeologicznymi i namacalnymi przedmiotami. Rozszerzenie tej ochrony na jedzenie jest znakiem dużego szacunku dla Koreańczyków. Kulisy programu M.T.: Nie jest tajemnicą, że za programem „Antoni Porowski: nie ma jak w domu” stoi cały sztab specjalistów i researcherów. Czy mógłbyś powiedzieć nam więcej o kulisach jego powstawania? A.P.: Nie mogę przypisywać sobie zasług za te wszystkie informacje, ponieważ jest to ogromna porcja wiedzy do przetrawienia. Tworząc scenariusz odcinka, zawsze chcemy mieć pewność, że jak mamy jakąś scenę. Np. gdy spacerując po Pancras Square, opowiadam Florence Pugh o jej przodku, możemy spotkać się z historykiem i genealogiem, którzy przedstawią nam szerszy kontekst. Tak, to jest show, więc chcemy być pouczający, rozrywkowi, przygodowi i inspirujący, ale trzeba pamiętać, że ci aktorzy, których zabieram w podróż, są w tym programie sobą, nie wchodzą w jakąś rolę. Gdybyśmy sami byli w takiej sytuacji, mielibyśmy w głowie milion pytań i szukalibyśmy na nie odpowiedzi. Chciałem więc dać im możliwość takiej rozmowy. Tego nie widać w programie, ale Studio Ramsay i NatGeo mają ogromny zespół researcherów, którzy pracują nad każdym odcinkiem od trzech do sześciu miesięcy. Badają linie po mieczu i kądzieli, poszczególne odnogi drzewa genealogicznego, szukając w nich jakiejś historii do opowiedzenia i odpowiedniej liczby faktów do przekazania. W przypadku National Geographic każda rzecz, którą mówię ja, narrator czy historyk, musi zostać potwierdzona w trzech niezależnych źródłach. Kiedy jesteś w Niemczech czy we Włoszech, idziesz do urzędu i w ciągu kilku godzin masz wszystko dostępne... M.T.: W przypadku Senegalu nie jest już zapewne tak łatwo. A.P.: Kiedy jesteś w Senegalu czy na Borneo, nie masz ku temu odpowiedniej infrastruktury. Tam jest silna tradycja historii mówionej. W przypadku Awkwafiny i Korei Południowej pojechaliśmy z kolei na wieś i tam znaleźliśmy jej rodowód zapisany w księdze. Uwielbiam w National Geographic to, że tak mocno opiera się na faktach. Jeśli nie można pozyskać ich instytucjonalnie, to po prostu rozmawia się z najstarszymi mieszkańcami wioski. Producenci przyjeżdżają na miejsce trzy miesiące wcześniej i rozmawiają z trzema różnymi osobami, aby mieć pewność, że każdy powie to samo. Jeśli jedna osoba opowiada fascynującą historię, ale tylko ona jedna, nie mogą uznać tego za fakt. Ważne jest też to, by mieć pewność, że opowiadane historie są różnorodne. Nie możemy opierać się tylko na kulturach, w których wszystko udokumentowane jest na papierze lub cyfrowo. Polegamy też na mądrości starszych, respektując różne praktyki dokumentowania historii. Polskie korzenie Antoniego M.T.: Domyślam się, że program „Antoni Porowski: nie ma jak w domu” skłonił cię również do własnych kulinarnych wspomnień. Jaki smak miało twoje dzieciństwo? Jakie posiłki były przyrządzane w twojej rodzinie? A.P.: Moja mama przyrządzała dania, co do których wiem, że na pewno są polskie. Robiła choćby znakomity paprykarz i gulasz, czyli posiłki uwielbiane przez wielu Polaków. Ważną rolę odgrywał żurek, który jak wiesz powstaje ze sfermentowanego żytniego zaczynu i, co ciekawe, dodaje się do niego białą kiełbasę, która wywodzi się z Niemiec, a także jajka i ziemniaki oraz dużą ilość majeranku. Myślę jednak, że daniem numer jeden, które moi rodzice przyrządzają na każdą specjalną okazję oprócz wigilii, jest bigos. Kiszona kapusta odgrywa w naszej kuchni integralną rolę, co z kolei skłania mnie do refleksji nad tym, jaka jest jej historia – kiedy pojawiła się w Polsce i dlaczego jest tak popularna. Pierwotnie to było danie myśliwskie. Myśliwi polowali, a potem sprzedawali konkretne kawałki mięsa, zachowując resztki. To wszystko zaczęło się od konieczności przechowania mięsa w czasie długich, srogich zim. Wtedy bowiem trudno jest polować. Moim zdaniem kurczak nie powinien być w bigosie, ale masz w nim wieprzowinę, grzyby, możesz też dodać kawałki kabanosa, boczku wędzonego i kiełbasy. Kiełbasa jest zresztą tak ikonicznie polska – jest na szczycie listy wraz z pierogami. M.T.: Czy masz w swojej rodzinie jakiś przepis, który jest przekazywany z pokolenia na pokolenie? A.P.: To bardzo dobre pytanie, którego nikt mi wcześniej nie zadał. Spróbuję sobie przypomnieć... W odcinku z Florence przyrządzamy wspólnie zapiekankę pasterską. Jest Florence, jej babcia i jej mama i każda z nich dodaje do przepisu jakieś drobne poprawki. Myślę, że w mojej rodzinie właśnie tak jest z bigosem. Dodajemy śliwki dla odrobiny słodyczy, ale potem spieramy się o to, jak dodać więcej smaków i nieco je wyostrzyć. Część mojej rodziny dolewa do niego czerwone wino, inni piwo, jeszcze inni nie dodają alkoholu wcale. Ja preferuję czerwone wino, ponieważ woń kwiatów czy tabaki stanowi piękny akcent. Tak też przygotowywali bigos mój tata i moja mama, choć każde w nieco odmienny sposób. Jeśli to nie była wigilia lub Wielkanoc przed święconką, kiedy nie mogliśmy spożywać mięsa, to wszyscy z rodziny, do których przychodziłem, robili bigos – każdy według własnego przepisu. Część dodawała do niego kurczaka, ale to zdecydowanie nie jest opcja dla mnie. Koło mnie są z kolei polskie restauracje w Greenpoint, w których dodaje się do bigosu pomidory z puszki. W ogóle mi się to nie podoba, to takie dziwne. Może to jakaś amerykanizacja bigosu? W Polsce nigdy takiego wariantu nie próbowałem, ale w Stanach ludzie tak robią. Uwielbiam dania, które wzbudzają intensywną dyskusję w rodzaju: „Nie, to musi się tu znaleźć” albo „Nie, to tu nie pasuje”. To bardzo interesujące, dlaczego akurat te konkretne składniki są tak ważne dla tych ludzi – czy to kwestia osobistego smaku, czy też może szacunku do przeszłości i tradycji. M.T.: Byłeś typem dzieciaka, który często pytał o swoje korzenie i rodzinną historię? Czy raczej im jesteś starszy, tym bardziej ten temat cię interesuje? A.P.: Zaczęło mnie to coraz bardziej ciekawić, szczególnie kiedy zacząłem robić ten program. Dorastając jako syn imigrantów, mniej interesowałem się samą rodzinną historią, bardziej Polską oraz czasami niemieckiej okupacji i II wojny światowej. Słyszałem wiele opowieści na ten temat. Babcia ze strony taty zawsze opowiadała mi, jak to było, kiedy walczyła w ruchu oporu i brała udział w powstaniu warszawskim. Staraliśmy się zrozumieć, jak wiele poświęciła i przez co musiała przejść. Ze strony mamy to było o tyle ciekawe, że dziadek nie chciał za bardzo rozmawiać na ten temat, więc moja mama miała bardzo mało informacji. Zadawała mu pytania, co się z nim działo w czasie II wojny światowej, ponieważ był w obozie koncentracyjnym, oraz jak to było w czasach komunizmu, ale nie chciał na nie odpowiadać. Dla mojego ojca i jego rodziny miało to z kolei bardzo duże znaczenie. Miałem pięć lat, kiedy tata powiedział mi: „Słuchaj, twój dziadek jadł jednego ziemniaka dziennie, czasami spleśniałego, ale przetrwał. Nie możesz marnować jedzenia”. U nas w domu nigdy nie marnowaliśmy chleba i zawsze trzymamy się tej zasady. Podobne historie słyszałem też o mojej babci. Byłem niedawno w Krakowie na obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Auschwitz. Mogliśmy wysłuchać wielu osób, które przeżyły Holokaust i opowiadały o swoich doświadczeniach. To bardzo ciekawe, że ci, którzy wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych, nie chcieli opowiadać dzieciom o swoich doświadczeniach – chcieli o tym wszystkim zapomnieć i zacząć nowe życie. Nie oceniam tego, ponieważ przeszli przez traumę, której mam nadzieję ani ja, ani ty, ani nasze pokolenie nigdy nie doświadczymy, ale ich dzieci i wnuki chcą znać te historie od swoich rodziców i dziadków. Myślę, że choć wracanie do tych wspomnień jest bolesne, warto się nimi dzielić. Jeśli przestaniemy dokumentować te doświadczenia, ta historia może się powtórzyć. Widać tego znaki we współczesnej kulturze, np. w używanych przez niektórych symbolach. Musimy umieć wyłapywać takie rzeczy, aby zatrzymać je, zanim się rozprzestrzenią. To temat, który wymaga dużo uwagi i troski. Porady dla podróżników M.T.: Wielka Brytania, Niemcy, Włochy, Senegal, Malezja, Korea Południowa... Odwiedziłeś sześć krajów w różnych częściach globu w bardzo krótkim czasie. Masz jakieś swoje metody, jak przystosować organizm do tak licznych podróży? A.P.: To trochę szalone, ale przed wylotem zawsze muszę się upewnić, czy nie wypiłem za dużo kawy. Jestem kiepskim pasażerem samolotu, więc chcę wiedzieć, że jestem na tyle zmęczony, by zasnąć w czasie lotu. Często idę wcześniej na długi spacer z moim psem, aby się odpowiednio zmęczyć. Kiedy zaś pojawiam się w nowym środowisku, to staram się zaaklimatyzować najszybciej jak to możliwe, zwłaszcza jeśli jestem gdzieś dłużej niż trzy dni. Robię wtedy wszystko, by być na nogach najdłużej jak to możliwe. Nawet jeżeli zasypiam przy stole, staram się pozostać przebudzony, aby dostosować się do lokalnego czasu. Moim dobrym przyjacielem jest melatonina, ale dowiedziałem się, że nie można z nią podróżować do Korei Południowej, a w Anglii musisz mieć na nią receptę. Trzeba więc zawsze sprawdzać wytyczne i restrykcje, zanim gdzieś wyruszysz. Magnez też bardzo pomaga, bo uspokaja moje ciało. Mam go w proszku i mieszam z wodą, kiedy jestem w samolocie. Generalnie robię wszystko co w mojej mocy, aby się zrelaksować i wyciszyć. Mam też swój ulubiony patent. Kiedy gdzieś ląduję i jestem bardzo zmęczony, a świeci słońce, to mimo że bardzo chciałbym iść spać, od razu biorę prysznic, zakładam dresy i sweter i wybieram się na długi bieg lub spacer. W Warszawie jest piękny park w pobliżu hotelu Bristol, a w Krakowie długie ścieżki do biegania wzdłuż Wisły. Staram się więc utrzymywać moje ciało w ruchu, tak by się zmęczyć i obudzić kolejnego dnia. Potem kawa, jakieś ciasto i dalej w drogę. M.T.: Jesz dużo, a mimo to dalej wyglądasz dobrze. A.P.: Bardzo dużo ćwiczę, ponieważ uwielbiam jeść. W Polsce jest to szczególnie trudne, ponieważ odwiedzasz poszczególnych członków rodziny i każdy cię czymś karmi. Zresztą sam wiesz, jacy są Polacy – powiesz „nie”, to się obrażą, więc musisz wszystko zjeść. Staram się jednak zbilansować to wszystko dużą ilością warzyw, ruchu i snu. Dalsze plany M.T.: Czy są już jakieś plany na drugi sezon programu „Antoni Porowski: nie ma jak w domu”? Słyszałem, że chciałbyś zrealizować w Polsce odcinek z udziałem Marthy Stewart. A.P.: Faktycznie myśleliśmy o zrobieniu czegoś takiego. Rozważaliśmy bardzo wielu gości do pierwszego sezonu. NatGeo wspierało mnie w tym, by znaleźć kogoś z polskimi korzeniami i faktycznie trochę takich osób znaleźliśmy. Nie chcę mówić, kogo konkretnie, ale część z nich nie miała nawet świadomości swojego polskiego pochodzenia. Nigdy nie robimy jednak rozszerzonego researchu bez zgody naszych gości. Oczywiście, że chciałbym przyjechać do Polski, trochę z egoistycznych pobudek, ponieważ chciałbym dowiedzieć się więcej o kraju moich rodziców. Bardzo liczę na tę szansę. Poza tym podróżowaliśmy po całym świecie, ale nie mieliśmy żadnych gości z Ameryki Południowej. Jest też jeszcze dużo miejsc w Europie, których nie mieliśmy możliwości zbadać. Im więcej robimy, tym bardziej mam ochotę na kolejne wyzwania. Mam więc nadzieję, że zrealizujemy kolejne sezony. M.T.: Skoro mowa o twoich polskich korzeniach... Właśnie się dowiedziałem, że Jesse Eisenberg otrzymał polskie obywatelstwo. Jak to jest w twoim przypadku? A.P.: Nie wiedziałem o tym. Sam przechodzę przez procedurę uzyskania obywatelstwa już od kilku lat. To jest bardzo skomplikowane, ale mam zamiar uzyskać polski paszport i jest to dla mnie bardzo ważne. M.T.: Po tym programie poczułeś się bardziej „polski”? A.P.: Od zawsze czuję się Polakiem. Czuję się bardziej polski, kiedy jestem w Kanadzie i w Stanach, ale jak tylko odwiedzam Polskę, najczęściej Warszawę lub Kraków, to uświadamiam sobie, jak wiele muszę się jeszcze nauczyć i że cały czas jestem w tym kraju tylko gościem. Czuję ogromną odpowiedzialność za to, aby pielęgnować w sobie tę polskość. Kiedy tylko pozwala mi na to czas, uczęszczam na lekcje języka polskiego, a kiedy rozmawiam z rodziną, to nawet gdy niektóre słowa sprawiają mi trudność, staram się mówić po polsku. To jak mięsień, który musisz stale ćwiczyć. Nasz ekspert Marek Teler Dziennikarz, pisarz, popularyzator historii. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autor m.in. książek „Kobiety króla Kazimierza III Wielkiego”, „Zagadka Iny Benity. AK-torzy kontra kolaboranci” (Nagroda Klio III stopnia w kategorii varsaviana), „Upadły amant. Historia Igo Syma” i „Fałszywi arystokraci”. Publikował na łamach magazynów „Focus Historia” i „Skarpa Warszawska” oraz na portalu historycznym Histmag.org. Interesuje się genealogią dynastyczną, historią kobiet i przedwojenną kinematografią. Więcej o autorze na pl.m.wikipedia.org/wiki/Marek_Teler
ViDoc TV – Nowy filmowo-dokumentalny kanał telewizyjny dostępny w Polsce
Setki godzin premierowych seriali fabularnych i dokumentalnych i relacje z najważniejszych festiwali filmowych. To wszystko będzie można zobaczyć w nowym kanale ViDoc TV.
W tym artykule: Jak oglądać ViDoc TV? Co będzie można zobaczyć w ViDoc TV? Specjalna oferta kanału dotyczy też filmów i serii dokumentalnych Od kilku tygodni dostępny jest w całej Polsce nowy kanał telewizyjny o nazwie ViDoc TV. Już sama nazwa ma nawiązywać do zawartości programowej kanału, na którą składają się pozycje filmowe oraz dokumentalne. Jak oglądać ViDoc TV? Kanał jest dostępny bezpłatnie w ramach ogólnopolskiego naziemnego Multipleksu MUX-8, co pozwala mu na dotarcie do bardzo szerokiej widowni również tej nie mającej dostępu do telewizji kablowej. „ViDocTV” pod względem programowy jest nowoczesnym połączeniem oferty filmów i seriali fabularnych oraz dokumentalnych. Oferta programowa kanału „ViDocTV” jaką proponujemy widzom, jest połączeniem klasyki filmowej z produkcjami współczesnymi zarówno w obszarze filmu fabularnego jak serialu telewizyjnego. W części poświęconej produkcjom dokumentalnym, będziemy chcieli pokazać premierowe oryginalne produkcje z różnych kultur i różnych krajów świata. Realizując unikatowe zakupy filmów i serii dokumentalnych na różnych rynkach oraz zamawiając oryginalne produkcje w kraju, zapewnimy widzom zaskakujące emocje. Co będzie można zobaczyć w ViDoc TV? W ofercie filmowej przypominamy znane i lubiane pozycje klasyki filmowej, kultowe produkcje amerykańskie oraz europejskie. Oferujemy widzom cykle tematyczne poświęcone takim gwiazdom jak Marlin Monroe, Steve McQueen, Dustin Hoffman, Clint Eastwood, John Wayne. Sięgamy też po współczesne pozycje kina sensacji. Specjalna oferta dotyczy propozycji seriali i telenowel. Pokazujemy tu premierowe seriale i telenowele produkcji brytyjskiej, czeskiej, amerykańskiej oraz kultowe formaty meksykańskie brazylijskie i kolumbijskie. Kanał jako jedyny w Polsce pokazuje premierowe odcinki kultowej „Mody na Sukces”. Przypomina też współczesne kontynuacje czeskiego „Szpitala na Peryferiach” czy tez „Karetki”. Współczesne produkcje latynoskie to kultowa „Esmeralda” , „Triumf Miłosci” ale też kultowa „Brzydula”, serial który ma największą na świecie ilość wersji lokalnych poczynając od amerykańskich aż po polskie. Na specjalne życzenia widzów przypominać będziemy takie pozycje jak”Bonanza” czy też „Niewolnica Isaura”. Ile wcześniej być na lotnisku? Spóźnialscy mogą skorzystać z „szybszej ścieżki” Jednym z najczęściej pojawiających się pytań, które pada podczas przygotowań do wyjazdów wakacyjnych jest: na ile wcześniej być na lotnisku, z którego rozpoczniemy podróż? Postanowili.. Do młodszej widowni adresujemy premierowe hity Netfliksa takie jak serial „Influencerka” , „Queen of Flow”, „Dzieci Diuny” czy też serie kryminałów noir: „Labirynt” , „In the Shadows” „Z archiwum X”. Pasjonaci wspinaczek górskich mogą obejrzeć unikalną azjatycką propozycję serialu „Everest” kręconego w Himalajach na wysokości ponad 5 tys. metrów. Specjalna oferta kanału dotyczy też filmów i serii dokumentalnych W jesiennej ramówce pokażemy monumentalny serial „Dokoła Świata” który powstawał w okresie 15 lat i liczy ponad 500 odcinków a także inną kultową produkcję „W GÓRĘ I W DÓŁ JEDWABNYM SZLAKIEM”. Obie produkcje to filmowy efekt wielomiesięcznych wypraw zwykłych pasjonatów podróży. W ofercie filmów dokumentalnych pokażemy też pozycje biograficzne o wielkich postaciach współczesnej POP kultury: „OH Dior”, „YSL”, „Locos Por Maradona”, czy też „VIVA Elvis”. Osobną ofertę stanowią też oryginalne produkcje własne, zaczynając od dokumentalnej relacji z ostatniego festiwalu w Cannes, czy też dokumentalne ujęcia karier i upadków wielu współczesnych gwiazd sportu, filmu i show biznesu. Nocne pasma kanału oferować będą pozycje komediowe oraz pasmo horrorów.
Niektóre psy naprawdę lubią telewizję. Dlaczego tak się dzieje i co oglądają czworonogi?
Czy twój pies naprawdę ogląda z tobą filmy? A może wydaje się zainteresowany tym, co właśnie robisz, bo po prostu jest blisko ciebie i tak okazuje swoje przywiązanie? Ostatnie wyniki badań pokazują, że psy chętnie spędzają czas, patrząc na ekran telewizora. Szczególnie lubią to psy ras sportowych i pasterskich.
W tym artykule: Co psy lubią oglądać w TV? Badania psiej widowni Rasy najbardziej zainteresowane telewizją Rozrywka dla psów Przez szereg lat uznawano, że psy nie widzą zbyt dobrze. A jeszcze słabiej reagują na to, co mogą dostrzec na ekranie. Jednak wraz z rozwojem technologii HD i unowocześnieniem przekazu wizualnego, przekonanie o braku zainteresowania ekranem stanęło w sprzeczności z tym, co dostrzegali sami badacze. A dostrzegali, że psy chętnie spędzają czas z opiekunami oddającymi się relaksowi przed telewizorem. To, rzecz jasna, nic nowego. Pies, jako zwierzę towarzyszące, zrobi wiele, by być blisko swojego człowieka. Potrafi nawet powstrzymać swoje naturalne odruchy, by nie zakłóciły chwili bliskości z opiekunem. Ale czy dostosowanie się psów do życia z ludźmi naprawdę mogło pójść tak daleko, że wykształciły umiejętność oglądania telewizji? Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że moje psy pasterskie najchętniej oglądają kolejne odsłony „Jurassic Parku”. Za to kot jest absolutnym fanem „Transformersów”. Co psy lubią oglądać w TV? Temat psiej telewizji wzięli na warsztat naukowcy ze School of Veterinary Medicine na Uniwersytecie Wisconsin-Madison (USA). Dzięki specjalnym ankietom i zaangażowaniu 1246 właścicieli czworonogów, sprawdzili, jakie treści przyciągają psy przed ekrany. A także jak wiek i kondycja wzroku wpływają na zainteresowanie merdających telewidzów treściami wideo. Dlaczego większość psów ma ciemne oczy? Nowe badania wyjaśniają ten fenomen Naukowcy twierdzą, że to ludzie mogą być odpowiedzialni za kolor oczu udomowionych psów. Ciemne i brązowe ubarwienie ma wyglądać mniej groźnie, dlatego w przeszłości, ingerując w ewoluc... – Ankiety uwzględniały dane demograficzne, środowisko domowe, zachowania oceniane przez właścicieli, zainteresowanie treścią i zainteresowanie czterema wybranymi przez nas filmami, jakie właściciele mieli zaprezentować swoim czworonogom – wyjaśniają naukowcy w przedmowie do artykułu opublikowanego w czasopiśmie „Applied Animal Behaviour Science”. Badania psiej widowni W badaniach wzięto pod uwagę zarówno psy rasowe, jak i kundelki. Następnie badacze porównali reprezentację psów z różnych grup psów rasowych (skategoryzowanych według przeznaczenia przez American Kennel Club) z szacowaną ogólną populacją psów rasowych. Mediana wieku ocenianych psów wynosiła 4 lata. 54% stanowiły rasy czyste, 51% mieszane. Większość, bo aż 86% ankietowanych opiekunów uznała, że ich pies rzeczywiście oglądał to, co było widać na ekranie. Dodatkowo często podkreślali, że w czasie oglądania filmu psy okazywały emocje. 78% psów podchodziło do ekranu, 76% wokalizowało. Udało się nawet ustalić, co psy lubią oglądać. Okazało się, że najbardziej interesują się swoimi pobratymcami. Psy najchętniej oglądają filmy o innych psach. Badacze zwrócili również uwagę na wiek czworonożnych telewidzów i stan wzroku, który wpływały na częstotliwość postrzeganej interakcji. Rasy najbardziej zainteresowane telewizją Ankiety wykazały, że zarówno wiek, jak i rasa wpływają na zainteresowanie treścią. Wśród telewidzów rekrutujących się spośród psów rasowych, występowała względna nadreprezentacja ras typu sportowego i pasterskiego. – Wiek, stan wzroku i typ rasy psa mogą wpływać na jego zainteresowanie treściami wideo w domu. Ponieważ wielu właścicieli zgłaszało podekscytowanie u swoich psów w reakcji na treści ekranowe, właściciele mogą chcieć określić, czy treści wideo będą odpowiednie dla zwierzęcia, gdy ich psy są pozostawione same – dodali autorzy badania. Rozrywka dla psów Naukowcy podkreślają, że wielu właścicieli psów pracuje poza domem, co sprawia, że psy często są same. Opiekunowie szukają nowych sposobów na zorganizowanie rozrywki dla swoich czworonogów. W ostatnich latach na rynku pojawiły się różne treści wideo, których wyraźnym celem jest rozrywka dla psów. Jednak ani zainteresowanie psów tymi treściami, ani reakcje behawioralne psów na takie treści nie zostały szczegółowo opisane. – Wzrok u psów jest pod wieloma względami podobny do ludzkiego. Psia siatkówka jest zdominowana przez fotoreceptory pręcików, co poprawia widzenie przy słabym oświetleniu. Aby poprawić widzenie dzienne, posiadają również smugę wzrokową bogatą w fotoreceptory czopków i centralny obszar o znacznej gęstości czopków, z podobieństwami do ludzkiej plamki żółtej. Psy mają wyższą częstotliwość fuzji migotania niż ludzie. Oznacza to, że ekrany o niższej rozdzielczości prawdopodobnie migoczą zwierzętom przed oczami. Mimo to psy zwracają uwagę na ruch na ekranach i na treści, które zawierają tematy o znaczeniu biologicznym – napisali badacze. Czy w takim razie mamy się w niedługiej przyszłości spodziewać Netfliksa dla psów? Póki taki nie powstanie, zapraszamy na kanał National Geographic. Źródło: Applied Animal Behaviour Science. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Nie żyje Hanna Gucwińska. Wspólnie z mężem prowadziła kultowy program „Z kamerą wśród zwierząt”
W wieku 91 lat zmarła Hanna Gucwińska. Przez wiele lat wspólnie z mężem kierowała Miejskim Ogrodem Zoologicznym we Wrocławiu. Miliony Polaków pokochały ją dzięki programowi „Z kamerą wśród zwierząt”.
W tym artykule: Wrocław i zwierzęta na całe życie „Z kamerą wśród zwierząt” – kultowy program Hanna Gucwińska – doceniona za swoją działalność Hanna Gucwińska, z domu Jurczak, urodziła się w Warszawie 25 kwietnia 1932 roku. Kochała zwierzęta i zawsze chciała w ich towarzystwie pracować. Informacje o jej śmierci pierwszy podał w niedzielę prezydent Wrocławia, Jacek Sutryk. Z wykształcenia była zootechnikiem. Studia magisterskie ukończyła w 1962 roku na Akademii Rolniczej we Wrocławiu. Wrocław i zwierzęta na całe życie Związała się z Wrocławiem na całe życie. Od 1957 roku pracowała w Miejskim Ogrodzie Zoologicznym. W 1962 roku wyszła za mąż za Antoniego Gucwińskiego. W latach 1966–2006 Gucwiński był dyrektorem Miejskiego Ogrodu Zoologicznego. W pracy towarzyszyła mu zawsze pani Hanna. Była Głównym Specjalistą ds. Hodowlanych Miejskiego Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu. Antoni Gucwiński odszedł w 2021 roku w wieku 89 lat. Państwo Gucwińscy nie mieli dzieci. „Z kamerą wśród zwierząt” – kultowy program Od 1971 do 2002 roku w TVP emitowano program „Z kamerą wśród zwierząt”. Prowadzili go wspólnie Hanna i Antoni Gucwińscy. Małżeństwo popularyzowało wiedzę o życiu i hodowli zwierząt, także egzotycznych. Gucwińscy byli też współautorami filmów przyrodniczych i autorami licznych publikacji i książek o zwierzętach. Hanna Gucwińska – doceniona za swoją działalność Hannę Gucwińską odznaczono Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1977), Złotym Krzyżem Zasługi (1983), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1998). W 2003 otrzymała Order Uśmiechu. Była posłanką na Sejm IV kadencji (2001–2005) oraz ławnikiem sądowym. Źródła: ZOO Wrocław, Jacek Sutryk Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Wirtualny prezenter TV z Chin. Czy tak będzie wyglądać przyszłość dziennikarstwa?
Dziennikarz idealny: nie męczy się, nie narzeka, nie pobiera pensji, nie wymaga ubezpieczenia i... nie ma żadnych moralnych oporów. Chińska telewizja Xinhua pokazała wirtualnego prezentera.
Jego głos jest na szczęście (przynajmniej dla innych żywych dziennikarzy) na tyle robotyczny, że trudno myśleć o tym by na stałe prowadził główne wydania programów informacyjnych. Trzeba jednak przyznać, że prezentuje się naprawdę realistycznie. Powstał w oparciu o mimikę prawdziwej osoby, do mówienia wykorzystuje syntezator mowy, a jego twarz to efekt technologii DeepFake. Mogliście przeczytać o niej na naszych łamach choćby w związku z możliwością używania jej do tworzenia fałszywych informacji i kompromitujących materiałów pornograficznych. Algorytm pozwala dosłownie naklejać dowolną twarz na inną znajdującą się na filmie. Za pomocą skomplikowanego silnika animuje i dopasowuje do modela na filmie ruchy tak, że można odnieść wrażenie, że w filmie występuje wklejona postać. Silnik stał się znany niedawno gdy prezydent USA Donald Trump został dotkliwie obrażony przez byłego prezydenta Baracka Obamę na filmiku w serwisie BuzzFeed News. Niedługo potem okazało się, że filmik zotał sfingowany właśnie dzięki technologii DeepFake, a za prezydenta „przebrał się” komik Jordan Peel „naklejając” sobie twarz Obamy komputerowo. View oEmbed on the source website Czy wirtualni prezenterzy zastąpią żywych? Raczej nie ma czego się obawiać, przynajmniej w najbliższej przyszłości. Co prawda prezenter telewizji Xinhua potrafi mówić zarówno po chińsku jak i angielsku, jednak syntezator nie jest w stanie imitować intonacji i naturalności języka ludzkiego, a to wpływa na wrażenie sztuczności. Z drugiej strony takie rozwiązanie w kraju, który znany jest z cenzury internetu, oraz bardzo „swobodnego” traktowania praw człowieka, może się przydać jako narzędzie informacyjne, które zawsze można zaprogramować po linii partii. Chiński prezenter nie jest jednak pierwszą tego typu gwiazdą TV. W 1985 roku na antenie brytyjskiej telewizji Channel 4 zadebiutował Max Headroom, wirtualny prezenter o ciętym języku, jasnych włosach i niepokojących cyfrowych tikach. Uosobienie amerykańskiego twardego yuppie medialnego, którego kochało się i zarazem obawiało. Najpierw był jedynie wizją w cyberpunkowym filmie „Titled 20 Minutes into the Future, potem otrzymał własne show, występował w reklamach, grach komputerowych i wpisał się na tyle trwale w popkulturę, że powrócił na 1 scenę w 2015 roku w filmie „Pixels”. View oEmbed on the source website Historia Maxa jest szczególnie ciekawa ze względu na tajemnicze incydenty telewizyjnego piractwa. W 1987 roku nieznani sprawcy podłączyli się pod sygnał dwóch stacji w Chicago. Na ekranie pojawił się człowiek na charakterystycznym tle, ubrany w maskę Maxa i jego ciemne okulary. Dwa razy przejął sygnał, pierwszy raz podczas serwisu informacyjnego, za drugim razem przerwał odcinki popularnych seriali. Przebrany za Maxa hacker śmiał się z prezenterów TV i udawał defekację, nazywając to "arcydziełem dla frajerów z największej gazety świata”. Odnosił się w ten sposób do nazwy kanału WGN-TV (World's Greatest Newspaper). Nigdy nie został odnaleziony. Jego włamanie się i użycie Maxa Headrooma to jedna z najsłynniejszych akcji w historii telewizyjnego hackingu. View oEmbed on the source website
Jak zachowuje się i żyje jedna z najlepszych maszyn do zabijania skonstruowanych przez naturę? W sierpniu telewizyjny kanał Nat Geo Wild zaprasza na wyprawę do niebezpiecznych zakątków morskich głębin by poznać tajemnice rekinów!
W cyklu „Tydzień z rekinami” Nat Geo Wild zaprezentuje produkcje poświęcone jednym z najbardziej przerażających stworzeń na świecie. W programie „Kto pokona rekina?” widzowie poznają, zarejestrowane przez odważnych fotografów, niezwykłe przypadki polowania przedstawicieli innych gatunków na rekiny. W dokumencie „Rekiny u brzegu”spróbujemy się dowiedzieć, dlaczego ogromne ławice tych drapieżników często gromadzą się u wybrzeży nieopodal popularnych kurortów. Wraz z kamerami Nat Geo Wild, w produkcji „Postrach oceanów – żarłacz tygrysi”, zanurzymy się w mroczne odmęty wód, by sprawdzić, czy zachowanie rekinów zmienia się po zapadnięciu zmroku. W dokumencie „Atak rekina: uciec z paszczy drapieżnika” usłyszymy prawdziwe i przerażające historie ludzi, którzy stanęli oko w oko z tymi budzącymi postrach rybami, zaś w kolejnej premierowej produkcji „Atak rekina: zasadzka na turystów” sprawdzimy, co jest przyczyną coraz częstszych ataków rekinów na ludzi. Na zakończenie, w filmie „Arcytrudna misja: rekiny w obronie”, wraz z fotografem National Geographic Brianem Skerrym, pokażemy, jak ważną rolę odgrywają te zwierzęta w ekosystemach morskich. „Tydzień z rekinami” - premiery od poniedziałku do soboty 21 - 26 sierpnia o godz. 18:00 na Nat Geo Wild. Co i kiedy? „Kto pokona rekina?” – poniedziałek 21 sierpnia o godz. 18:00. „Rekiny u brzegu” – wtorek 22 sierpnia o godz. 18:00. „Postrach oceanów – żarłacz tygrysi” – środa 23 sierpnia o godz. 18:00. „Atak rekina: uciec z paszczy drapieżnika” – czwartek 24 sierpnia o godz. 18:00. „Atak rekina: zasadzka na turystów” – piątek 25 sierpnia o godz. 18:00. „Arcytrudna misja: rekiny w obronie” – sobota 26 sierpnia o godz. 18:00. View oEmbed on the source website
Einstein jakiego jeszcze nie znaliście. Nowy serial "Geniusz" w National Geographic Channel
Jest archetypem genialnego naukowca, a jego idee wciąż rozpalają dyskusje badaczy. Ale jakim był człowiekiem? Równie ciekawym - National Geographic Channel opowiada historię Alberta Einsteina.
Jego dokonania naukowe nadal budzą podziw, ale niewiele osób wie, w jaki sposób Albert stał się Einsteinem, i ma świadomość tego, że ta ikona nauki XX wieku miała niezwykle burzliwe życie prywatne. Międzynarodowa premiera nowej, 10-odcinkowej antologii filmowej National Geographic pt. „GENIUSZ”, przedstawia sylwetkę i osiągnięcia naukowe późniejszego noblisty, a także ukazuje jego ludzkie oblicze i skomplikowane, pełne namiętności związki. W rolę naukowca we wczesnej młodości wcielił się Johnny Flynn, zaś dojrzałego Einsteina zagrał zdobywca Nagrody Akademii Filmowej Geoffrey Rush. Producentami wykonawczymi serialu są laureaci Nagrody Akademii Filmowej za „Piękny umysł” Brian Grazer i Ron Howard. Zobacz serialową galerię. Serial „GENIUSZ” jest zapisem kolejnych etapów życia Einsteina - począwszy od lat młodości, kiedy przyszły noblista jest obdarzonym niezwykłą wyobraźnią zbuntowanym nastolatkiem, poprzez trudne początki kariery naukowej, aż po zdobycie światowej sławy, jaką przyniosła mu teoria względności. W kolejnych odcinkach serialu poznamy także kulisy burzliwego życia uczuciowego Einsteina i jego skomplikowanych prywatnych relacji. Produkcja powstała na podstawie głośnej biografii autorstwa Waltera Isaacsona pt. „Einstein. Jego życie, jego wszechświat”. Tłem akcji serialu są niespokojne czasy, na które przypadają dwa światowe konflikty. W obliczu rosnącego antysemityzmu w Europie, coraz większej inwigilacji prowadzonej przez obce agentury i potencjalnej wojny atomowej, Einstein staje przez wielkim dylematem, mając świadomość, że jego życie może być zagrożone. Zdjęcia do serialu nakręcono w czeskiej Pradze, gdzie Einstein mieszkał i wykładał na początku swojej naukowej kariery. W produkcji ukazane zostaną również sylwetki wielkich naukowców początku XX wieku, a wśród nich m.in. Piotra Curie i Marii Skłodowskiej-Curie, Wilhelma Roentgena, Carla Junga i Wernera Heisenberga. Światowa premiera serialu „GENIUSZ” odbędzie się na antenie National Geographic w 171 krajach i 45 wersjach językowych. Serial został wyprodukowany przez wytwórnię Fox 21 Television Studios we współpracy ze spółką Imagine Television i OddLot Entertainment. Producentami wykonawczymi są Gigi Prizker oraz zdobywcy Nagrody Akademii Filmowej Brian Grazer i Ron Howard , który po raz pierwszy stanął za kamerą serialu fabularnego. „GENIUSZ” - premiera w niedzielę 23 kwietnia o godz. 21:30 na National Geographic.
14-latka rusza na podbój bieguna północnego. Czy podoła zadaniu?
Dokument, będący częścią cyklu „Idąc własną drogą: kobiety, które inspirują”, pokaże zmagania czternastoletniej Jade Hameister, która chce zostać najmłodszą na świecie zdobywczynią bieguna północnego.
Dziewczynę czeka bardzo ciężka, 150-kilometrowa przeprawa przez lody Arktyki w mroźnej aurze – przy silnych wiatrach i temperaturze powietrza spadającej aż do -50°C. Jade to spokojna uczennica z australijskiego Melbourne z wielką ambicją zostania najmłodszym człowiekiem w historii, który zdobył biegun północny. Przekonana, że jej sukces zainspirowałby inne nastolatki do stawiania sobie ambitnych celów oraz nieprzejmowania się opinią innych, wyrusza w podróż do jednego z najzimniejszych miejsc na świecie. Podczas wyprawy zmaga się z przeraźliwym mrozem, niebezpiecznie cienkim lodem, niekończącym się wysiłkiem, a przede wszystkim z chwiejącą się wiarą we własne siły. View oEmbed on the source website W zmaganiach towarzyszą jej doświadczony przewodnik polarny Eric Philips oraz jej ojciec Paul, zdobywca najwyższych szczytów wszystkich kontynentów, w tym Mount Everestu. Uczestnicy wyprawy muszą pamiętać, że mają ograniczony czas do końca sezonu, by dotrzeć do celu. I mimo dwunastomiesięcznych przygotowań, w czasie drogi Jade wciąż nie wie, czy ma w sobie wystarczająco dużo siły na wykonanie tego niezwykle ciężkiego zadania, jakie przed sobą postawiła. Czy uda jej się zakończyć wyprawę powodzeniem? „Nastolatka podbija biegun”, premiera w niedzielę 18 grudnia o godz. 22:00 na kanale Nat Geo People.
Leć na Marsa z National Geographic. Już za tydzień rusza nasz wyjątkowy serial
Już 13 listopada będziesz mógł zobaczyć jak będzie wyglądać wyprawa na Czerwoną Planetę. Nasz serial to nie baśń science fiction, rozmawiamy z naukowcami, przepytujemy ekspertów, a nawet wizjonerów takich jak Elon Musk
Spośród wszystkich planet Układu Słonecznego żadna nie przyciągnęła zbiorowej uwagi bardziej niż Mars. Dążenie do wysłania ludzi na Marsa angażuje w kosmicznym wyścigu najtęższe umysły współczesnej nauki, przenika też kulturę masową – choćby za sprawą takich przebojów kinowych jak „Marsjanin” czy tweetów wysyłanych z kosmosu przez astronautę Scotta Kelly’ego. Seria „MARS” łączy elementy serialu fabularnego z sekwencjami dokumentalnymi, ilustrując dzieje ludzkiego dążenia do kolonizacji Marsa. Historia produkcji, której akcja osadzona jest zarówno w przyszłości, jak i teraźniejszości, opowiadana jest z perspektywy odbywającej się w 2033 r. fikcyjnej misji załogowej na Czerwoną Planetę. Fabularne elementy scenariusza i efekty specjalne malują realistyczny obraz świata przyszłości. Historie współczesnych starań, by dotrzeć do Marsa, opowiadane są za pomocą wstawek dokumentalnych oraz wywiadów z naukowcami i innowatorami, którzy kierują badaniami oraz rozwojem technologii kosmicznej. Za produkcję serialu odpowiadają lauraci nagród Akademii i Złotych Globów, Ron Howard oraz Brian Grazer - twórcy takich filmów jak „Apollo 13” czy „Piękny umysł”. Reżyserem serii „MARS” jest pochodzący z Meksyku Everardo Gout, osobiście wybrany przez duet producentów. „MARS” przedstawia przyszłość podróży kosmicznych finansowanych za pomocą partnerstwa prywatno-publicznego dwóch fikcyjnych organizacji: Mars Mission Corporation (MMC), konsorcjum firm kosmicznych powstałego w 2022 r., które odpowiada za budowę i zarządzanie technologiczną stroną programu marsjańskiego, oraz International Mars Science Foundation (IMSF), fundacji stworzonej przez koalicję państw w celu organizacji misji na Marsa. View oEmbed on the source website W dziewiczej podróży statku kosmicznego Daedalus w 2033 r. uczestniczy starannie wybrana międzynarodowa ekipa sześciu astronautów. Są w niej: amerykański dowódca misji Ben Sawyer (Ben Cotton), amerykańska pilotka koreańskiego pochodzenia Hana Seung (Jihae), hiszpański hydrolog i geochemik Javier Delgado (Alberto Ammann), francuska fizyk i biochemik Amelie Durand (Clementine Poidatz), nigeryjski inżynier i robotyk Robert Foucault (Sammi Rotibi) oraz rosyjska egzobiolog i geolog Marta Kamen (Anamaria Marinca). Tymczasem na Ziemi, w zespole kontroli lotu MMC, pracują: siostra bliźniaczka Hany Seung, oficer prowadząca komunikację z załogą (CAPCOM) Joon Seung (również grana przez Jihae) oraz francuski prezes MMC Ed Grann (Olivier Martinez). Po pomyślnym wylądowaniu Daedalusa na Marsie i przygotowaniu wstępnej bazy operacyjnej, brytyjska fizyk jądrowa Leslie Richardson (Cosima Shaw) wraz z mężem, światowej sławy botanikiem eksperymentalnym dr. Paulem Richardsonem (John Light), kieruje misją kolonizacyjną. Aby jeszcze lepiej wprowadzić widzów w historię Czerwonej Planety, National Geographic Channel przygotował sześcioodcinkowy serial internetowy „BEFORE MARS”, będący wstępem do historii, którą poznamy w serii „MARS”. Będzie go można obejrzeć przed premierą na stronie www.natgeotv.com/pl. Mars to również temat przewodni listopadowego wydania magazynu National Geographic. Polska premiera największej globalnej produkcji National Geographic Channel odbędzie się w niedzielę, 13 listopada, o godz. 21:30.
Ten serial pokochali nie tylko fani SF. Wciąż dyskutują o nim naukowcy. Star Trek kończy 50 lat
Trudno uwierzyć, że ta kosmiczna przygoda trwa już tak długo. Na czym polega fenomen serii?
Już od pierwszego odcinka, wyemitowanego w TV 50 lat temu, Star Trek zmierzał tam, gdzie kino science fiction jeszcze nie dotarło. 13 filmami, 6 serialami telewizyjnymi, galaktyką książek i gier nieustannie pozyskiwał nowych fanów, inspirował wizjonerów nauki i na trwałe zapisał się w historii popkultury. – Sukces tej produkcji tkwi w poważnym podejściu do nauki – mówi Andrew Fazekas, autor nowej książki, w której wyjaśnia przedstawione w filmie fakty z dziedziny astronomii i przyszłościowych technologii. - W przeciwieństwie do innych naciąganych historii s.f. wątki Star Treka opierają się na faktach naukowych – mówi Fazekas. – Bazują też na odwiecznym ludzkim pragnieniu przygody i poznania wszechświata. – Star Trek stawia na optymizm – mówi Carolyn Porco, planetolożka z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i konsultantka filmu z 2009 r. – Promuje utopijną, lecz świetlaną wizję ludzkości. Pozwala uwierzyć, że w przyszłości kosmos nie będzie miał granic dla człowieka. Tekst: Jeremy Berlin Ten tekst pochodzi z wrześniowego numeru National Geographic Polska. Szukaj go w kioskach i salonach prasowych!
Debiut telewizji National Geographic z programem specjalnym „Amerykanie na Evereście” w kanale CBS.
Czy oglądałeś wczoraj wieczorem National Geographic? (1957–1969)
„Wyzwanie i inspiracja to największe skarby wyniesione z morza. Zaczynamy dopiero gromadzić wiedzę o morzu, rozwijać sztukę z nim związaną, uczyć się jego filozofii i życia w jego objęciach.” - Jacques Cousteau
W 1963 r. Towarzystwo National Geographic dotarło na wierzchołek świata. 22 maja Barry Bishop, pracownik Magazynu, wbił flagę Towarzystwa na szczycie Mount Everest. Bishop był członkiem pierwszego amerykańskiego zespołu – jednego z pierwszych, które zdobyły najwyższy szczyt świata. Jego wyczyn uświetnił 75. rocznicę założenia Towarzystwa. Przez trzy czwarte wieku National Geographic stale się rozwijało, a w 1963 r. miało już 3 mln członków. Gdy personel przygotowywał się do przenosin do nowego budynku, Towarzystwo wydało swój od dawna wymarzony, pierwszy atlas świata, nad którym pracowano przez 7 lat. Melville Grosvenor uznał, że atlas jest „największym, najpiękniejszym i najbardziej ambitnym wkładem [Towarzystwa] do nauki geografii”. Nigdy przedtem okoliczności nie były tak sprzyjające. Prezydent Kennedy obiecywał wyprawy do gwiazd i sondowanie oceanicznych głębin. Nauka rozwijała się w szybkim tempie, a Towarzystwo National Geographic szukało nowych sposobów przybliżenia świata swoim członkom. Dzięki postępowi technicznemu w fotografii i druku, Magazyn National Geographic eksplodował kolorami. Bez względu na temat – włoska Riwiera, szczepy Nowej Gwinei, kolibry czy lśniące samoloty odrzutowe – wszystko przedstawiano w nowym, dynamicznym układzie graficznym. Na okładkach znalazły się efektowne zdjęcia. Melville Grosvenor potroił wydatki na zdjęcia i zatrudnił zdolnych fotografów i dziennikarzy, którzy mieli mnóstwo nowych pomysłów. Ale na tym nie koniec. Program wykładów Towarzystwa i jego filmy tematyczne od dawna cieszyły się w Waszyngtonie popularnością, a teraz Grosvenor dostrzegł w kolorowej telewizji doskonałą okazję do pokazania tych filmów widzom w całym kraju. 10 września 1965 r. Towarzystwo nadało swój pierwszy telewizyjny film z serii Special. Film „Amerykanie na Mount Everest” wywołał ogromne wrażenie i zyskał najwyższe oceny spośród wszystkich dotychczas wyświetlonych filmów dokumentalnych. Bardzo szybko 4 kolejne filmy z serii Special nie tylko podniosły poziom takich filmów, ale także przyciągnęły rzesze nowych widzów. W 1968 r. film „Amazonka” obejrzało 35 mln telewidzów, więcej niż jakikolwiek inny program pokazywany w telewizji w dwutygodniowym okresie. Dawni bohaterowie National Geographic – nieustraszeni odkrywcy i poodmrażani dżentelmeni – ukazywani byli w Magazynie w otoczce z liści dębu i wawrzynu, ale takie telewizyjne odcinki Special jak „Panna Goodall i dzikie szympansy”, „Dr Leakey i zaranie człowieka” czy „Świat Jacquesa Cousteau”, sprawiły, że w każdym domu pojawili się nowi bohaterowie z określonych, wyspecjalizowanych dziedzin nauki Niewielu ludzi tak pobudziło wyobraźnię widzów, jak Francuz Jacques Cousteau. Ten charyzmatyczny wizjoner był współtwórcą akwalungu, pierwszego aparatu umożliwiającego oddychanie pod wodą, który otworzył nowe królestwo badań podwodnych. Poza granicami Francji Cousteau był właściwie nieznany aż do czasu, gdy National Geographic postanowiło w 1952 r. sfinansować jego projekty. Pracując na pokładzie swego słynnego statku badawczego, Calypso, Cousteau razem z wynalazcą stroboskopu, Haroldem Edgertonem, rozwijał nową dziedzinę fotografii – fotografię podwodną. Konstruował bezsterowe statki zwane spodkami nurkującymi, którymi można było kierować za pomocą dysz silnika strumieniowego, był to zatem rodzaj podwodnego samolotu odrzutowego. Zbudował kilka podwodnych stacji mieszkalnych, tzw. Conshelf, udowadniając, że ludzie mogą przebywać i pracować pod wodą przez długi czas. Przez wiele lat pisał w National Geographic interesujące, popularne artykuły. Powodzenie wyświetlanych od 1966 r. telewizyjnych filmów Special, skłoniło go do nakręcenia własnego, wieloodcinkowego, dokumentalnego serialu telewizyjnego. Akwalung umożliwił archeologowi, George’owi Bassowi z Uniwersytetu A&M w Teksasie, stałą, systematyczną pracę przy wydobywaniu statku zatopionego 3400 lat temu u południowych wybrzeży Turcji. Statek zawierał najbogatszy z dotychczas znalezionych zbiór przedmiotów z epoki brązu. Dotowany przez Towarzystwo Bass był pionierem podwodnej archeologii i opublikował w National Geographic 6 sprawozdań z prowadzonych prac. W 1959 r. Towarzystwo zaczęło dotować prace Louisa i Mary Leakeyów, którzy od dawna szukali śladów pierwotnego człowieka w wąwozie Olduvai w Tanzanii. Odkrycie skamieniałych, liczących 1,8 mln lat szczątków hominida otworzyło przed paleoantropologią nowe, niezwykłe perspektywy. Leakeyowie znaleźli fragmenty kości, narzędzia kamienne i szczątki wymarłych zwierząt. Znaleziska te potwierdzały przypuszczenia, że kolebką ludzkości jest prawdopodobnie Afryka. Dzięki artykułom w National Geographic i telewizyjnemu filmowi Special z 1966 r. Louis Leakey z rozwichrzonymi, siwymi włosami i łobuzerskim uśmiechem stał się postacią znaną milionom widzów. Louis Leakey przypuszczał, że badając życie małp człekokształtnych można uzyskać jakieś informacje o życiu pierwotnego człowieka. Zachęcił trzy fascynujące i śmiałe kobiety do podjęcia badań nad naczelnymi. Jane Goodall, młoda, mówiąca cichym głosem Angielka, właściwie zamieszkała wśród szympansów żyjących w Gombe, narodowym rezerwacie zwierząt w Tanzanii. Ku swemu zaskoczeniu stwierdziła, że szympansy często posługują się prostymi narzędziami. Praca Goodall zaowocowała wieloma artykułami i filmami z serii Special. Świetna fotografia szympansa wyciągającego rękę z wysuniętym palcem wskazującym w kierunku dłoni Goodall, stała się symbolem naszych nie uświadamianych więzów ze światem przyrody. Druga badaczka, Dian Fossey, wyjechała w 1967 r. ze Stanów Zjednoczonych, by podjąć finansowane przez Towarzystwo badania nad gorylami górskimi. W lasach dalekiej Ruandy prowadziła obserwacje, które wpłynęły na zmianę naszej opinii o tym w dużej mierze źle ocenianym zwierzęciu. W 3 artykułach zamieszczonych w National Geographic stwierdziła, że nasze przekonanie o brutalnym zachowaniu goryli jest nieuzasadnione, bo w rzeczywistości są one nieśmiałe i łagodne. W 1985 r. została zamordowana w swoim domku, a cały świat opłakiwał jej śmierć. W tym samym okresie, w wilgotnych lasach równikowych na Borneo, Biruté Galdikas prowadziła rozpoczęte w 1975 r. obserwacje orangutanów, przez wiele lat również wspierane przez Towarzystwo. Znacznie bliżej, bo w Stanach Zjednoczonych, pracowali dwaj bliźniacy – Frank i John Craigheadowie. Poszerzyli oni naszą wiedzę o życiu zwierząt na wolności dzięki opracowanej przez nich metodzie śledzenia zwierząt drogą radiową. W sierpniowym numerze National Geographic z 1960 r. opisali dotowane przez Towarzystwo próby uśpienia wielkich niedźwiedzi grizzly z Yellowstone za pomocą strzał ze środkiem usypiającym. Uśpione zwierzęta można było potem bezpiecznie zmierzyć, zważyć i zbadać. Niebawem zaczęli niedźwiedziom zakładać kołnierze z przekaźnikami radiowymi i śledzić ich wędrówki oraz funkcje fizjologiczne nie tylko za pomocą bezpośrednich odbiorników, ale także poprzez satelitę. Ich metoda umożliwiła lepsze poznanie zwyczajów i zachowania grizzly, a niezwykłe chwile z ich pracy zostały żywo przedstawione w telewizyjnym filmie Special z 1967 roku. Od tego czasu metoda ta odgrywa ważną rolę w badaniu życia dzikich zwierząt i stosuje się ją na całym świecie do obserwacji rozmaitych gatunków, od słoni do wielorybów i nietoperzy. Towarzystwo zawsze wspierało ochronę przyrody. Lipcowy numer National Geographic z 1966 r. upamiętnił 50. rocznicę powołania Zarządu Parków Narodowych (National Park Service) fotografiami z 32 istniejących w Stanach Zjednoczonych parków. Wzywano w nim również do utworzenia jeszcze jednego, w celu ochrony zagrożonych wyrębem wspaniałych, nadbrzeżnych kalifornijskich lasów mamutowca (sekwoje olbrzymie). Dzięki dotacji Towarzystwa Zarząd Parków Narodowych (National Park Service) zdołał udowodnić, że lasy te należy zachować. Zespół Towarzystwa stwierdził potem, że na tym terenie rośnie najwyższe drzewo na świecie, które wznosi się ku niebu na wysokość ponad 110 metrów. W lipcowym numerze z 1966 r. namawiano czytelników, by zwracali się do Kongresu z apelem o zachowanie lasów. Melville Bell Grosvenor pisał: „Obecnie… mamutowiec jest ostatnim bastionem walki przeciwko zakusom człowieka”. Wysiłki odniosły skutek i w 1968 r. oficjalnie ustanowiono Narodowy Park Mamutowca (Redwood National Park). W 1957 r., gdy Związek Radziecki wypuścił Sputnika, pierwszego sztucznego satelitę, zaskoczony kraj obudził się w erze kosmicznej. Nim prezydent Kennedy złożył przyrzeczenie, że do końca dziesięciolecia astronauci dotrą na Księżyc, National Geographic już użyczył NASA swojego redakcyjnego fotografa Deana Congera, który miał robić kolorowe zdjęcia dokumentujące loty załogowe. To Conger fotografował operację wyciągania z oceanu astronauty, Alana Sheparda, pierwszego Amerykanina, który poleciał w kosmos. Zdjęcia te pojawiły się w gazetach całego świata. W 1962 r., John Glenn, pierwszy Amerykanin, który wykonał lot orbitalny wokół Ziemi, wziął ze sobą maleńką flagę National Geographic, a fotografowie Towarzystwa wykonali historyczne zdjęcia startu i powrotu jego statku na Ziemię. Neil Armstrong, gdy jako pierwszy człowiek w lipcu 1969 r. postawił stopę na powierzchni Księżyca, również miał przy sobie małą flagę National Geographic. W grudniu tego roku opublikowano w Magazynie pięcioczęściowy artykuł poświęcony temu triumfowi. Zamieszczono w nim nie tylko pamiętne słowa i fotografie, ale także krótki zapis fonograficzny „Dźwięki epoki kosmicznej”. Ówczesny redaktor naukowy, Ken Weaver, napisał: „Nikt, kto siedział tej lipcowej nocy przyklejony do ekranu telewizyjnego, nie zapomni widmowego widoku stopy macającej szczeble drabiny Eagle’a, a potem stawianej ostrożnie na nienaruszoną dotąd powierzchnię [Księżyca]”. Ale nie tylko Księżyc kusił – istniały przecież jeszcze planety, a za nimi galaktyka – Droga Mleczna. NASA wystrzeliwała bezzałogowe, naładowane przyrządami sondy do badania tych planet. Wkrótce tarcze Merkurego, Wenus i Marsa – znanych niegdyś tylko jako odległe ciała niebieskie – można było obejrzeć z bliska na stronach National Geographic. W 1973 r. na podstawie danych przekazanych przez sondy Towarzystwo opracowało mapę Marsa, a później opublikowało historyczne zdjęcia marsjańskiej powierzchni, które wykonała sonda kosmiczna Viking w 1976 roku. W 1977 r. NASA wystrzeliła dwie sondy Voyager, które przekazały miliony obrazów Jowisza, Saturna i Urana. W każdym próbniku umieszczono pokrytą złotem płytkę, na której w postaci impulsów cyfrowych zapisane zostały dźwięki i sceny z Ziemi. Znajdują się tam motywy muzyczne z Bacha, Mozarta i Louisa Armstronga, krzyk szympansa, dźwięki wydawane przez wieloryba i 16 zdjęć dostarczonych przez Towarzystwo National Geographic, m.in. zdjęcia płatków śniegu, tancerki z Bali, wyskakujących z wody delfinów, Wielkiego Muru Chińskiego. Mają one przekazać informacje geograficzne o naszej planecie innym mieszkańcom kosmosu. Czytelnicy pasjonują się nauką i bardzo cenią National Geographic za przedstawianie zawiłych problemów i trudnych tematów w zrozumiały i bogato ilustrowany wykresami i mapami sposób. W artykule z 1958 r. „Ty i posłuszny atom” autor dowodził, że wiek atomu nie musi kojarzyć się tylko z grzybem atomowym, gdyż fizyka atomowa może także stać się źródłem ogromnych korzyści w życiu codziennym. W artykule z 1966 r. „Olśniewająca magia lasera” przedstawiono cechy i możliwości tego „świetlnego miecza”. Czytelnicy szybko przekonali się, że szukając informacji na temat najnowszych osiągnięć techniki mogą polegać na wiadomościach przekazywanych przez National Geographic. Rok 1957 był międzynarodowym rokiem geofizyki i w jego ramach rozpoczęto ogólnoświatowy program badań lądów, mórz i nieba, który miał przynieść lepsze poznanie Ziemi jako jednolitego układu. W badaniach uczestniczyło wiele krajów. Ważną rolę w komitecie organizacyjnym Stanów Zjednoczonych pełnił Lyman Briggs, przewodniczący Komitetu Badań (Research Committee) Towarzystwa. W National Geographic ukazało się ponad 10 artykułów na temat różnych aspektów programu, a wiele finansowanych przez Towarzystwo badań bezpośrednio wiązało się z tematyką roku geofizyki, np. badania promieniowania kosmicznego prowadzone pod kierunkiem Martina Pomerantza. Wróćmy jednak na ziemię. National Geographic nie unikał tematów związanych z wojną w Wietnamie. Wilbur E. (Bill) Garrett, energiczny fotograf i redaktor graficzny z Missouri, zrobił naturalistyczne zdjęcia z toczonych walk, które walnie przyczyniły się do zatarcia w Magazynie granicy między fotoreportażem a fotografią dokumentalną. Członek redakcji, Peter White, opisywał różne miejsca konfliktu – od Sajgonu i delty Mekongu po wioski i pola ryżowe. Podczas patrolu w Dzień Dziękczynienia odłamek pocisku moździerzowego trafił w oko fotografa Magazynu, Emory’ego Kristofa. Niezależna dziennikarka Dickey Chappelle nadsyłała zdjęcia oraz reportaże i była pierwszą amerykańską dziennikarką, która zginęła podczas tej wojny. Obok artykułów na tematy naukowe i fotoreportaży w National Geographic zawsze znalazło się miejsce dla tych, którzy po prostu kochali przygodę. Należał do nich również Melville Bell Grosvenor, który nade wszystko uwielbiał morską żeglugę. Dzięki niemu Magazyn poświęcał wiele miejsca żeglarstwu. Grosvenor opisywał swoje podróże jachtem White Mist, a jego relacje cieszyły się ogromną popularnością. Równie lubiane były artykuły słynnego żeglarza Alana Villiersa, którego pióro wręcz ociekało morską wodą. Ukoronowaniem jego współpracy z National Geographic był bestseller Men, Ships, and the Sea (Ludzie, okręty i morze) z opowieściami o Magellanie, Drake’u i innych wielkich żeglarzach. Irving Johnson co roku żeglował dookoła świata na brygantynie Yankee, a czytelnicy Magazynu śledzili jego przygody. Jeżeli na dodatek obejrzeli w telewizji film z serii Special, „Rejs brygantyny Yankee”, to usłyszeli pierwsze wykonanie fanfary na trąbce, która stała się później muzyczną zapowiedzią filmów National Geographic. Chyba nikt jednak nie przykuwał uwagi czytelników tak bardzo, jak uwielbiający przygody szesnastoletni chłopak, Robin Lee Graham, który pewnego lipcowego dnia 1965 r. wypłynął samotnie z Los Angeles siedmiometrowym slupem (jednomasztowym żaglowcem) z włókna szklanego Dove. Gdy wrócił po 1739 dniach i przebyciu 30 tys. mil morskich (55 tys. km), miał żonę, nowy jacht i legiony wielbicieli oczarowanych jego trzema artykułami opublikowanymi w National Geographic. Graham zwierzał się: „Dlaczego postanowiłem opłynąć ziemię? Chciałem zobaczyć świat i to nie po utartych, turystycznych szlakach z paszportem pełnym stempli zezwalających na jednodniowy pobyt. O nie, w moim paszporcie muszą znaleźć swe odbicie wspomnienia z lądów, na których cudzoziemcy rzadko stawiają stopę”. Melville Bell Grosvenor przewodził Towarzystwu National Geographic przez 10 lat. Będąc u steru skierował je na nowe drogi. Magazyn, książki i programy telewizyjne Towarzystwa na wiele różnych sposobów usiłowały dotrzeć do nowych odbiorców, ale zachowały swój charakterystyczny styl i wspaniałe fotografie. To wszystko jednak było zapewne zbyt piękne. Jak pisał jeden z reporterów Newsweeka: „Świat National Geographic to zazwyczaj słoneczny świat Kodachrome altruistycznych poczynań człowieka na tle pięknej przyrody”. New York Times wytykał jego „tradycyjny ton pańskiej obojętności na brzydotę, nieszczęście i konflikty świata”. W nadchodzących latach Towarzystwo musiało zareagować na tę krytykę i spojrzeć na świat bardziej wnikliwym okiem. W dali wciąż czekały nowe lądy. Parki narodowe Tradycje ochrony przyrody Podobno pewien Anglik, bawiący kiedyś z wizytą w USA, powiedział, że „najlepszym pomysłem w amerykańskiej historii” są parki narodowe. Towarzystwo National Geographic promowało parki przez większą część swego istnienia, przedstawiając je w tekstach i na zdjęciach, w książkach, artykułach Magazynu, na mapach i w filmach. Czołowi członkowie Towarzystwa przyczynili się do powołania Zarządu Parków Narodowych (National Park Service), a ich starania ocaliły zagrożone obszary Narodowego Parku Sekwoi (Sequoia National Park) i doprowadziły do ustanowienia Narodowego Parku Mamutowca (Redwood National Park) oraz Narodowego Parku Shenandoah (Shenandoah National Park). Członkowie organizowanych przez Towarzystwo National Geographic wypraw w teren zbadali wiele malowniczych regionów, sporządzili ich mapy i dokumentację fotograficzną. Pisząc o tym w Magazynie skierowano uwagę świata na te obszary, co przyczyniło się do upowszechnienia opinii, że zasługują one na włączenie do zespołu parków. Tak właśnie stało się z fantastyczną „Doliną Dziesięciu Tysięcy Dymów” na Alasce, która jest teraz częścią Pomnika Narodowego Katmai (Katmai National Monument) i z terenem niezwykłych pieczar w Nowym Meksyku, obecnym Parkiem Narodowym Jaskiń Karlsbadskich (Carlsbad Caverns National Park). W latach 50. Towarzystwo sponsorowało poszukiwania archeologiczne, w wyniku których odkryto w jaskini w Alabamie przedmioty wykonane przez amerykańskich Indian 1,5 tys. lat temu. Jest to obecnie Pomnik Narodowy Jaskini Russella (Russell Cave National Monument). Podobnie było w innych okolicach świata – Park Narodowy Gombe w Tanzanii i proponowany Park Narodowy Gabon wiele zawdzięczają pracom badawczym sponsorowanym przez Towarzystwo. Dlatego, że jest Wspinaczka w National Geographic „Dlatego, że jest”. Tak odpowiedział George Mallory na pytanie, dlaczego próbuje zdobyć Mount Everest. Mallory uparcie próbował jako pierwszy wspiąć się na najwyższy szczyt świata. Ta zwięzła odpowiedź trafnie wyraża nieodparty urok gór, który odegrał ważną rolę w historii Towarzystwa. Wprawdzie w 1890 r., w pierwszej wyprawie National Geographic, Israel Russell nie dotarł na wierzchołek Góry Św. Eliasza, ale jego sensacyjna relacja z prób zdobycia szczytu zapełniła majowy numer Magazynu z 1891 roku. Wspinaczka pozwalała zbadać wiele nieznanych dotąd miejsc i tak było też w czasie następnych wypraw, m.in. w ekspedycji Roberta Griggsa do Doliny Dziesięciu Tysięcy Dymów na Alasce, podczas której Griggs jako pierwszy wszedł na szczyt Katmai. Legendarny alpinista Bradford Washburn kierował w 1935 r. wyprawą Towarzystwa na półwysep Jukon. Jej uczestnicy sporządzili mapę obszaru liczącego ponad 13 tys. km2 – na wcześniejszych mapach widniał w tym miejscu napis: „nieznany”. Washburn i jego żona, Barbara, zjeździli cały świat. Uzupełnili mapy Wielkiego Kanionu oraz Mount Everest i są to najbardziej szczegółowe mapy, jakie dotychczas opracowano. W 1998 r. mający 88 lat Washburn kierował zespołem, który za pomocą GPS obliczył dokładną wysokość Mount Everest i dodał tej najwyższej górze świata 2,1 m wysokości. Obecnie jej wysokość to 8850 m n.p.m. Towarzystwo przyznało Medal Hubbarda Edmundowi Hillary’emu i Tenzingowi Norgayowi, którzy w 1953 r. jako pierwsi zdobyli Mount Everest, a 10 lat później było jednym ze sponsorów pierwszej amerykańskiej wyprawy na ten szczyt. W 1978 r. National Geographic opublikował sprawozdanie Reinholda Messnera z pierwszego wejścia na Mount Everest bez aparatu tlenowego. Messner później zdobył bez tlenu wszystkie 14 ośmiotysięczników. Towarzystwo udzieliło dotacji także Edowi Viestursowi, który chce jako pierwszy Amerykanin dorównać wyczynowi Messnera. W 1996 r. Viesturs brał udział w próbach ratowania 11 wspinaczy, którzy zginęli na Mount Everest. Tragedię tę opisuje Jon Krakauer w książce Wszystko za Everest. W 2002 r. Towarzystwo również finansowało górskie wyprawy. Conrad Anker, Rick Ridgeway, Galen Rowell i Jimmy Chin wybrali się do odległego tybetańskiego regionu Chang Tang, by zbadać teren rozrodu chiru, antylop o bardzo cenionej wełnie, którym grozi wyginięcie. Ostrzegli odpowiednie władze o zagrożeniu istnienia tych delikatnych zwierząt i górskiego terenu będącego ich siedliskiem.