Czemu wciąż nie możesz zrobić dobrego zdjęcia Księżyca? Uda ci się nawet smartfonem: oto co możesz zrobić
Bezchmurna noc, nastrojowy spacer, a na nim ty i Księżyc. W takim momencie każdy odruchowo sięga po telefon, by uchwyć magiczne chwile. Efekt jest jednak zwykle… rozczarowujący. Robimy więc zdjęcie jeszcze raz. I jeszcze. I jeszcze. Za każdym razem otrzymując nieokreśloną białą plamę na czarnym tle. Czy można z tym coś zrobić?
Zdjęcie Księżyca można wykonać smartfonem, ale czasem trzeba postąpić wbrew swojej intuicji lub wesprzeć się dodatkowym sprzętem. Jak tego dokonać i czemu w obiektywnie telefonu często staje się on nieokreśloną, jasną plamą, tracąc całą swoją magię? Rozróżnienie nocy i dnia Podczas wieczornego spaceru pod rozgwieżdżonym niebem łatwo założyć, że noc trwa… wszędzie. To jednak pierwszy błąd początkujących astrofotografów – to, że na ziemskiej, parkowej alejce panuje ciemność, nie oznacza, że tak samo jest na Księżycu. Robiąc mu zdjęcie próbujemy uchwycić jego oświetloną słońcem stronę: fotografujemy więc jego… dzień. To jeden z powodów powstawania rozmytej plamy. Aparaty ustawione na tryb nocny nie radzą sobie z tak jasnym obiektem, a smartfony zwykle automatyzują fotografię, dostosowując ostrość i czas naświetlania do warunków panujących wokół urządzenia. Kiedy zrobisz najlepsze zdjęcie Księżyca? Wbrew pozorom telefonem najłatwiej zrobić dobre zdjęcie Księżyca… w ciągu dnia. Na tle jasnoniebieskiego nieba smartfon najprawdopodobniej użyje trybu dziennego: odpowiednio krótka ekspozycja pozwoli zrobić lepsze zdjęcie. Analogicznie, jeśli urządzenie wyposażone jest w odpowiednią funkcję, można zmienić ekspozycję ręcznie (krótsza pozwoli wykonać lepsze zdjęcie Księżyca). Jeśli uzyskany w ten sposób efekt jest niezadowalający, to trzeba szukać dalej. Konieczny może być dodatkowy sprzęt (być może masz go już w domu). Wszystko sprowadza się bowiem do konstrukcji aparatów w telefonach. Do jakich zdjęć idealnie nadają się aparaty smartfonów? Kieszonkowe aparaty, które nosimy zawsze przy sobie, powstały dla ściśle określonych celów: mają idealnie nadawać się albo do fotografowania bliskich obiektów (np. w trakcie selfie czy zdjęcia obiadu w restauracji) albo pięknych, szerokich widoków w trakcie wymarzonych wakacji – idealnych do wstawienia na Instagrama. Szerokokątne aparaty potrafią wykonać zdjęcie 90-stopniowego pola widzenia. Niestety, Księżyc ginie na takich fotografiach, bo zajmuje raptem pół stopnia szerokości na niebie. Jak działają aparaty fotograficzne? Aparaty i teleskopy skupiają światło padające z różnych kierunków na detektorach. Kiedyś były nimi filmy fotograficzne, a obecnie są to cyfrowe czujniki z pikselami. W typowym telefonie każdy piksel otrzymuje światło pod kątem 0,02 stopnia, a ponieważ Księżyc ma 0,5 stopnia szerokości na niebie, jego obraz ma ostatecznie szerokość zaledwie 25 pikseli. To nie pozwala mu na zawarcie zbyt wielu szczegółów. Rośnij Księżycu, rośnij Żeby wykonać dobre zdjęcie Księżyca, należy go więc powiększyć. Najprościej zrobić to za pomocą obiektywu z mechanicznym zoomem, który jest wyposażeniem wielu aparatów fotograficznych. Za jego pomocą udaje się zwiększyć ogniskową (np. z 50 mm do 300 mm) i dzięki temu zawrzeć więcej szczegółów. Niestety, w znakomitej większości współczesnych smartfonów zoom realizowany jest nie mechanicznie, a cyfrowo. Fizyczna ogniskowa pozostaje więc niezmienna, a ilość szczegółów nie zwiększa się. Czy da się zrobić dobre zdjęcie Księżyca smartfonem? Nie trzeba jednak porzucać marzeń – da się. Telefony mogą robić zdjęcia za pomocą teleskopów. Wystarczy skierować przyrząd na Księżyc, a następnie ostrożnie przyłożyć aparat telefonu nad okular. Dzięki temu uda się zrobić naprawdę dobre zdjęcie. Niektórzy producenci sprzedają nawet dedykowane temu zadaniu uchwyty. Jak to działa? Wykorzystujemy mechaniczne przybliżenie teleskopu, więc pracujemy z obiektywem o ogniskowej 300 mm zamiast 6 mm. Zamiast 25 pikseli uzyskujemy ich aż 1250. To zaś pozwala wykonać naprawdę zachwycające zdjęcie Księżyca. Jednak nie ukrywajmy, nie zawsze mamy ze sobą teleskop na spacerze. Jeśli więc chcemy uchwycić świetne nocne ujęcie i zatrzymać ze sobą magiczne chwile, zamiast przybliżać możemy… oddalić. Wyżej wspomnieliśmy, że telefony dobrze sprawdzają się podczas fotografowania rozległych widoków. Można to wykorzystać, używając aparatu szerokokątnego i długiego czasu naświetlania. Dzięki temu wykonamy piękne zdjęcia np. Drogi Mlecznej, a jeśli będziemy mieć szczęście – uchwycimy nawet kometę. Źródło: The Conversation, BBC Sky at Night Magazine Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Fińska Dolina Krzemowa jest ukryta wśród lasów. Dzięki niej działa twoja elektronika
To miasto znajduje się prawie na końcu świata. Otoczone jest przez gęste lasy i oddalone od wielkich metropolii. Mało kto o nim słyszał. Ale dzięki wywodzącym się stąd naukowcom i opracowywanym przez nich rozwiązaniom, działają urządzenia elektroniczne używane przez nas na co dzień.
Spis treści: Nauka, głupcze! „Bez nas nie byłoby niczego” Joensuu – młode miasto wśród lasów Jak uratować lasy i zbawić świat? Czy fotonika zatrzyma niekorzystne zmiany klimatu? Z okna lądującego samolotu widzę, oprócz niekończących się połaci drzew, liczne jeziora. Teraz pokryte są lodem i śniegiem. Obszar przywodzi na myśl trochę Alaskę. I słusznie, bo znajduje się mniej więcej na tej samej szerokości geograficznej, co najliczniejsze miasto najbardziej wysuniętego na północ stanu USA – Anchorage. Mikroskopijne lotnisko obsługuje miasto Joensuu we wschodniej części Finlandii – jest to stolica regionu Północnej Karelii. Jak to się stało, że tak odosobnione miejsce na mapie świata stało się kluczowym ośrodkiem zaawansowanych technologii? Nauka, głupcze! Gdy nie ma się wielu środków finansowych, należy skupić się na konkretnej rzeczy i wytrwale ją realizować. To najlepszy przepis na prowadzenie działalności naukowej, którą można przekuć w sukces. W przypadku nauki są to na przykład wdrożenia. Pod koniec lat 60. XX wieku Finlandia postawiła na badania w zakresie fotoniki. Pod tym bardzo pojemnym terminem kryją się wszelkie zagadnienia związane ze światłem. Wśród urządzeń „fotonicznych” są na przykład sensory, soczewki czy ekrany urządzeń. Jednym z kluczowych ośrodków rozwijających technologie fotoniczne jest właśnie Uniwersytet Wschodniej Finlandii w Joensuu. Finlandia nie szczędzi środków na badania i rozwój. W 2021 roku przeznaczono na ten cel blisko 3% produktu krajowego brutto, dla porównania Polska – dwa razy mniej. „Bez nas nie byłoby niczego” W Joensuu spotykam Juhę Purmonena z konsorcjum Photonics Joensuu. Ekspert wyjaśnia mi, że sukces w dziedzinie fotoniki w tym odległym mieście przyszedł dopiero po kilku dekadach badań. – To co tutaj robimy, jest bardzo ważne, ale niewielu ludzi o tym wie – zaznacza. Bo okazuje się, że wiele komponentów opracowywanych tutaj trafia do urządzeń mobilnych, stosowanych jest w przemyśle czy w technologiach związanych z komunikacją. Fotonicy wykształceni w Joensuu trafiają do pracy do światowych gigantów technologicznych w USA, w tym do takich marek jak Apple czy Microsoft. – Bez nas nie byłoby niczego – żartuje Purmonen. I faktycznie, w Joensuu mam też okazję spotkać dr. Seshę Manugoriego z firmy Dispelix, która pracuja nad unowocześnieniem maleńkich projektorów montowanych na okularach. Według niego taka rozszerzona rzeczywistość to przyszłość. Mówi o tym z przekonaniem i z błyskiem w oku. Joensuu – młode miasto wśród lasów Blisko 90% powierzchni Północnej Karelii stanowią lasy. Wśród nich znajduje się tętniący życiem ośrodek naukowy w Joensuu. Studentów jest tu ponad 20 tysięcy, a cała populacja wynosi 79 tysięcy mieszkańców. Gdy wchodzę do jednego z wydziałów, by ukryć się przed dotkliwie zimnym wiatrem, dostrzegam żaków w grubych wełnianych skarpetach siedzących na pufach. Kilka osób gra w karty, ktoś pracuje przy laptopie. Domowa i przytulna atmosfera panuje wszędzie w całym kampusie. Wiedzę z zakresu fotoniki w Joensuu zdobywają głównie studenci zagraniczni, wielu pochodzi z krajów azjatyckich. A kadra naukowa? To w zasadzie tylko lokalni eksperci – po ponad 50 latach badań nad tą dziedziną Joensuu stało się potęgą. Tutaj można poznać tajniki fotoniki. Jednak pojawiają się tu również eksperci z innych krajów. Profesorem wizytującym jest tu na przykład Łukasz Rudnicki z Uniwersytetu Gdańskiego, który zajmuje się optyką kwantową. – Ośrodek naukowy w Joensuu to bardzo przyjazne miejsce pracy, a Finowie to bardzo fajni ludzie. Przyroda wokoło też zachwyca – przekazał mi naukowiec. Przyznał, że pogoda co prawda nie rozpieszcza, ale wartą odnotowania zaletą jest to, że zimą, jak już jest dzień, to świeci słońce, które odbija się w śniegu. Szarych i pochmurnych dni jest niewiele. Jak uratować lasy i zbawić świat? Znajduję się na najwyższym szczycie południowej Finlandii, Ukko-Koli, który osiąga 347 m n.p.m. Spoglądam na srebrzyste 12-metrowe cygaro sunące z gracją nad morzem drzew. To nie UFO, ale wynalazek lokalnej firmy Kelluu. Produkuje niewielkie statki powietrzne przypominające dawne sterowce, tyle że te mają srebrzystą powłokę i wypełnione są rodzajem wodoru, który jest bezpieczny w eksploatacji. W tym konkretnym przypadku statek pobiera informacje na temat lasu za pośrednictwem różnych sensorów, na przykład kamery RGB i czujników wielospektralnych (rejestrują nie tylko to, co widzi oko ludzkie, ale też w zakresie mikrofal czy bliskiej podczerwieni). Można też zamontować LiDAR. Są to technologie związane ze światłem, a zatem fotoniczne. – W ten sposób możemy przygotować modele prezentujące każde pojedyncze drzewo. Takiej rozdzielczości nie zapewniają zobrazowania satelitarne czy wykonane z pokładu samolotu – zapewnia Jiri Jormakka z firmy Kelluu, którego spotykam w Joensuu. Podkreśla, że te „sterowce” są ekologiczne i każdy z nich może latać nawet do 12 godzin. Tę technologię można stosować do różnych rzeczy, ale monitoring lasów jest dla Finlandii kluczowy. To lasy są dla tego kraju jednym z kluczowych źródeł przychodu, dlatego tak ważne jest odpowiednie nimi gospodarowanie. Aby to było możliwe, należy wiedzieć o nich nich wszystko. „Sterowce” są w stanie na przykład pomóc w zlokalizowaniu miejsca, gdzie żerują szkodniki na drzewach. Następnie można je punktowo usunąć. Mogą też wskazać miejsca o największym zagrożeniu pożarowym, nie wspominając o czymś tak banalnym jak stworzenie pełnego spisu według gatunków. Do 2027 roku firma chce zeskanować każde drzewo w Finlandii i kontynuować stały monitoring lasów. Czy fotonika zatrzyma niekorzystne zmiany klimatu? – Nie wycinamy drzew dla zabawy w Finlandii, Europie czy w innych miejscach na świecie. Dzieje się to zawsze z jakiegoś powodu. A najważniejszy jest taki, że potrzebujemy odnawialnych źródeł materiałów (ang. renewable raw materials) – mówi dr Lauri Sikanen z Natural Resources Institute Finland w Joensuu. Dochody z lasów czerpie w Finlandii wiele osób, bo 60% z nich jest w rękach prywatnych. Ważnym zadaniem jest, by zrównoważyć chęć zysku (poprzez wycinkę drzew) i potrzebę ich zachowania, co jest kluczowe dla powstrzymania zmian klimatycznych. Od 2021 roku fińskie lasy stały się źródłem dwutlenku węgla – wcześniej go pochłaniały, co było korzystne dla klimatu. Jako przyczyny wskazuje się między innymi zwiększoną wycinkę drzew i spadek całkowitego przyrostu biomasy drzew oraz ocieplenie klimatu przyspieszające rozkład, co skutkuje mniejszą ilością nowej ściółki leśnej. Emiterem CO2 są w tej chwili oczywiście nie drzewa, ale gleba, na której rosną. Co zrobić, by lasy zaczęły pochłaniać dwutlenek węgla? Niektórzy sądzą, że wcale nie wystarczy ich nie wycinać i pozostawić sobie, by „zdziczały”. Pytam dr. Sikanena o rozwiązania. Wskazuje między innymi na potrzebę zachowania wysokiej wilgotności w lasach i utrzymania torfowisk oraz terenów podmokłych. Takie obszary są świetnymi „narzędziami” do walki ze zmianami klimatu, bo wychwytują dwutlenek węgla z atmosfery. Czy dane zbierane z pomocą zaawansowanych narzędzi, również takich rozwijanych w Joensuu, przyniosą odpowiedź, w jaki sposób należy zarządzać lasami, by wspierały one walkę o klimat? Być może technologie fotoniczne odegrają w niej pozytywną rolę, o ile zebrane dzięki nim dane zostaną odpowiednio zinterpretowane i kolejno – wdrożone słuszne działania. I to nie tylko w Finlandii. Źródło: National Geographic Polska
Odłóż telefon na trzy dni. Reakcja mózgu cię zaskoczy
Smartfony towarzyszą nam niemal bez przerwy – ale jak nasze mózgi reagują na ich brak? Naukowcy odkryli, że już 72 godziny bez telefonu mogą wywołać zmiany podobne do tych obserwowanych przy uzależnieniach od używek.
Spis treść: Mózg po odstawieniu telefonu Uzależnienie od smartfonów Odcyfrować codzienność Jeszcze na początku lat dwutysięcznych nazywaliśmy je komórkami. Były cięższe, miały czarno-białe wyświetlacze i służyły głównie do dzwonienia oraz wysyłania SMS-ów. W 2025 r. wiele osób chętnie wróciłoby do starych telefonów. Mamy przed tym jednak pewne opory. W końcu smartfony służą nam nie tylko do dzwonienia (ktoś jeszcze pamięta, że to ich główne przeznaczenie?), ale też do pracy, nauki, robienia zdjęć, grania w gry czy surfowania po internecie. To, że cały świat mieści się w naszej kieszeni, ma jednak swoją cenę. Mózg po odstawieniu telefonu Badacze alarmują, że długie godziny spędzane z telefonem w dłoni mogą prowadzić do problemów ze snem, dekoncentracji czy przebodźcownia. Inna kwestia to social media, które negatywnie wpływają na psychikę zwłaszcza młodych ludzi. Ale czy świadomość szkodliwego działania smartfonów na nasze samopoczucie wystarcza, aby ograniczyć ich używanie? Nie zawsze, dlatego warto rozważyć detoks. Już zaledwie trzydniowa rezygnacja z telefonu wystarczy, aby wywołać wyraźne zmiany w aktywności mózgu. Badacze zaobserwowali, że obszary związane z przetwarzaniem nagrody i pragnieniami reagowały podobnie jak w przypadku uzależnień od substancji. To, jak dokładnie ograniczenie używania smartfonów wpływa na aktywność mózgu, sprawdzili naukowcy z Uniwersytetu w Heidelbergu i Uniwersytetu w Kolonii. W badaniu wzięło udział 25 osób w wieku od 18 do 30 lat. Badani przez 72 godziny mieli ograniczyć korzystanie z telefonów do minimum. Dozwolone były jedynie niezbędne połączenia i aktywności związane z pracą. Uzależnienie od smartfonów Aby ustalić, jak taka przerwa wpływa na mózg, uczestnikom wykonano rezonans magnetyczny (MRI) oraz testy psychologiczne przed i po detoksie od smartfonów. Wyniki zaskoczyły badaczy. Zaobserwowali zmiany w aktywności neuronów powiązanych z układami neuroprzekaźników odpowiedzialnymi za uzależnienia. Podczas skanów przeprowadzonych po zakończeniu eksperymentu uczestnikom pokazywano różne obrazy: zdjęcia włączonych i wyłączonych smartfonów, a także nienacechowanie emocjonalnie grafiki przedstawiające łodzie czy kwiaty. Wówczas analiza aktywności mózgu pozwoliła lepiej zrozumieć, jak intensywne korzystanie ze smartfonów wpływa na nasze układy nagrody i mechanizmy przywiązania. Zaobserwowane zmiany pojawiały się w obszarach mózgu związanych z przetwarzaniem nagrody i pragnieniami. Aktywność tych obszarów była powiązana z działaniem dopaminy i serotoniny. Są to neuroprzekaźniki regulujące kompulsywne zachowania i nastrój. Podobne zmiany obserwuje się w przypadku uzależnień od nikotyny czy alkoholu. Mimo tych zmian, wyniki testów psychologicznych nie wykazały wyraźnych objawów pogorszenia nastroju ani wzrostu uczucia tęsknoty za telefonem. Niektórzy uczestnicy zgłaszali za to poprawę samopoczucia, choć dane nie były statystycznie istotne. Odcyfrować codzienność Badacze podkreślają, że mechanizmy te mogą wynikać z różnych czynników. Nie wszystkie aktywności wykonywane na smartfonie są jednakowo uzależniające. Co więcej, potrzeba korzystania z telefonu może być ściśle powiązana z potrzebą interakcji społecznych, a to utrudnia ich rozdzielnie. – Nasze dane nie pozwalają na jednoznaczne rozróżnienie między pragnieniem korzystania ze smartfona a potrzebą kontaktu społecznego, które są dziś nierozerwalnie powiązane – piszą autorzy badania. Choć od premiery pierwszego iPhone’a minęło niespełna 20 lat, naukowcy dopiero teraz zaczynają odkrywać, jak smartfony zmieniają nie tylko nasze życie, ale również mózgi. Badanie opisane na łamach „Computers in Human Behavior” rzuca światło na subtelne objawy odstawienia, które pojawiają się, gdy przestajemy sięgać po telefon co kilka minut. – Zidentyfikowane mechanizmy neuronalne mogą znacząco zwiększać ryzyko rozwoju zachowań uzależnieniowych u osób nadmiernie korzystających ze smartfonów – podsumowują badacze. Źródło: Computers in Human Behavior Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Alexander Graham Bell. Wynalazca telefonu i człowiek, który zmienił nasz świat
Alexander Graham Bell w XIX wieku wynalazł urządzenie, które zmieniło oblicze transmisji informacji. Odkrycie to było efektem jego pracy na rzecz głuchoniemych i niedosłyszących. Wkrótce przedmiot wyposażony w głośnik i mikrofon zapoczątkował nową falę zmian technologicznych i telekomunikacyjnych.
W tym artykule: Kim był Alexander Graham Bell? Emigracja rodziny Bellów do Kanady Droga do wynalezienia telefonu Kto wynalazł telefon? Bell Telephone Company Inne wynalazki Alexandra Bella Kto dziś wyobraża sobie świat bez telefonu? Raczej niewiele osób. Jednak współczesne urządzenia do telekomunikacji przypominają raczej miniaturowe komputery. Z tradycyjnym telefonem – oprócz klasycznej funkcji dzwonienia i odbierania połączeń – łączy je już tylko idea. Idea, która została po raz pierwszy zmaterializowana w XIX wieku. Dokonał tego Alexander Graham Bell. Kim był Alexander Graham Bell? Urodził się 3 marca 1847 roku w Edynburgu. Był synem Alexandra Melville’a Bella i Elizy Grace Symonds. Jego matka była niedosłysząca. Ojciec był nauczycielem osób głuchych, zajmował się fonetyką i elokucją. Rodzinne doświadczenia zdeterminowały późniejszą ścieżkę kariery Szkota. W wieku 11 lat rozpoczął naukę w edynburskiej szkole. Porzucił ją w wieku 15 lat, ponieważ nie spodobał mu się obowiązkowy program nauczania. Bell od najmłodszych lat interesował się otaczającym go światem. Jako dziecko zbierał okazy botaniczne i przeprowadzał proste eksperymenty. W wieku 12 lat skonstruował urządzenie, w którym połączył obrotowe łopatki z zestawem szczotek do paznokci. W ten sposób stworzył prostą maszynę do oddzielania ziaren od plew. Przez wiele lat używał jej ojciec jego najlepszego przyjaciela, który był właścicielem młyna. W 1865 roku jego rodzina przeniosła się do Londynu. Trzy lata później Alexander zapisał się na University College London. 19-letni Bell po raz pierwszy zetknął się wówczas z pracami Hermanna von Helmholtza. Po lekturze i – skądinąd – swoim własnym błędnym tłumaczeniu artykułu Niemca na temat dźwięku, Bell wyciągnął wniosek, który stał się podstawą wszystkich jego przyszłych odkryć. – Nie mając zbyt dużej wiedzy na ten temat, wydawało mi się, że samogłoski mogłyby być wytwarzane za pomocą środków elektrycznych, podobnie jak spółgłoski – pisał w swoim dzienniku. Emigracja rodziny Bellów do Kanady Alexander studiów nie skończył, ponieważ w 1870 roku wraz z rodziną wyemigrowali do Kanady. Było to poniekąd pokłosie podwójnej tragedii, jaka spotkała rodzinę Bellów. W 1867 roku Edward, młodszy brat Alexandra zmarł na gruźlicę. W 1870 r. ta sama choroba zabrała starszego z rodzeństwa, Melville’a. Bellowie zamieszkali w Ontario. Młody Alexander nie zabawił tam jednak długo. Rok po przeprowadzce przeniósł się do Bostonu, gdzie podjął pracę w tamtejszej szkole dla głuchoniemych. Bell szybko zdobył szacunek środowiska nauczycielskiego. W rezultacie po krótkim czasie zaproponowano mu posadę w szkole Clarke dla osób niesłyszących w Northampton w stanie Massachusetts. A także w szkole o tym samym profilu w Hartford w stanie Connecticut. Jedną z uczennic w Clarke była Mabel Hubbard, córka założyciela szkoły. Dziewczyna straciła słuch w wieku pięciu lat w wyniku powikłań po szkarlatynie. Alexander rozpoczął z nią pracę w 1873 roku, gdy miała 15 lat. Dzieliło ich wówczas 10 lat. Para zakochała się w sobie, a 11 lipca 1877 roku wzięli ślub. Mabel urodziła mu czwórkę dzieci. Dwie córki i dwóch synów, którzy zmarli wkrótce po porodzie. Droga do wynalezienia telefonu To właśnie Mabel, do której żywił wielkie uczucia, była jedną z motywacji, które sprawiały, że Bell próbował skonstruować urządzenie wzmacniające ludzki słuch. Ojciec Mabel był bogatym człowiekiem. Gdy dowiedział się o pomyśle Bella, zobaczył, że jest szansa, iż jego córka może znów zacząć słyszeć. Postanowił finansować jego badania. Wkrótce Alexander stworzył i opatentował głośnik i mikrofon. Urządzenia te były jednak zbyt duże i wymagały zbyt dużych źródeł zasilania. Uniemożliwiało to stworzenie kompaktowego narzędzia, które każda osoba głucha mogła mieć zawsze przy sobie. Wprawdzie Bellowi nie udało się stworzyć wzmacniacza dźwięku, ale nie spisał na straty swoich wynalazków. W 1875 roku połączył je w jedno i uzyskał urządzenie, które mogło przekazywać dźwięk na odległość – telefon. Z kolei z połączenia dwóch takich samych urządzeń połączonych kablem, Bell uzyskał pierwszą na świecie linię telefoniczną. Benjamin Franklin. Ojciec założyciel Stanów Zjednoczonych i wielki odkrywca Benjamin Franklin to jedna z ważniejszych postaci w historii Stanów Zjednoczonych. To między innymi jemu kraj ten zawdzięcza niepodległość. To również wielki odkrywca, któremu przypisuj... Bell nazwał swoje urządzenie „tefegrafem harmonicznym”. 14 lutego 1876 roku złożył patent nr 174 465 w Urzędzie Patentowym Stanów Zjednoczonych. Określił innowację jako usprawnienie tradycyjnego telegrafu. Problem polegał na tym, że tego samego dnia do urzędu wpłynął jeszcze jeden wniosek o patent. Elisha Gray, amerykański inżynier elektryk, przedstawił swój wynalazek urządzenia „transmitującego dźwięki ludzkiego głosu za pośrednictwem obwodów telegraficznych i odtwarzającego je na odbiorczym końcu linii tak, że rozmowy mogą być przeprowadzane przez osoby znajdujące się w znacznym dystansie od siebie”. Kto wynalazł telefon? Zastrzeżenie patentowe zawierało opis i rysunki wynalazku, bez prośby o przeprowadzenie testów. Prawnik Graya miał złożyć patent rzekomo dwie godziny przed tym, jak wniosek Bella złożył prawnik reprezentujący Szkota. Do dziś kolejność złożenia wniosków jest przedmiotem dyskusji i sporów. Oficjalnie patent uzyskał Alexander Bell. Jednak pierwszeństwo samego skonstruowania telefonu przypisuje się Grayowi. Patent przyznano Bellowi 7 marca 1876 roku. Obejmował „urządzenie do telegraficznego przesyłania wokalu lub innych dźwięków poprzez powodowanie fal elektrycznych”. 10 marca 1876 roku Bellowi udało się uruchomić telefon, używając nadajnika wodnego, podobnego do tego, który znajdował się w projekcie Graya. Wibracje membrany powodowały drgania igły w wodzie, zmieniając opór elektryczny w obwodzie. Tak Bell odkrył, że ludzki głos można zamienić w impuls elektryczny i przesłać go dalej kablem. To właśnie tego dnia padło słynne zdanie „Panie Watson, proszę przyjść, potrzebuję pana”. To pierwsze słowa wypowiedziane przez telefon przez Grahama Bella do jego asystenta, Thomasa Watsona. Pan Watson, który znajdował się w sąsiednim pokoju, wyraźnie usłyszał te słowa przez swój głośnik. Bell Telephone Company Alexander Bell wraz z teściem założyli wkrótce firmę Bell Telephone Company. Chcieli w ten sposób rozpowszechnić nowy wynalazek. Chociaż początkowo nie cieszył się popularnością, w końcu zrobił furorę na pokazie w Filadelfii. Bell otrzymał za swój telefon nagrodę 50 000 dolarów od Filadelfijskiego Towarzystwa Naukowego. W tamtych czasach był to niemały majątek. Bell Telephone Company została później przekształcona w AT&T, która kilkadziesiąt lat później stało się największym telekomunikacyjnym przedsiębiorstwem świata. Alexander Bell po sukcesie komercyjnym znowu wrócił do pracy z osobami głuchymi i głuchoniemymi. Zmarł 2 sierpnia 1922 roku w Beinn Bhreagh w Nowej Szkocji. Podczas pogrzebu firmy telekomunikacyjne w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie na minutę przerwały wszystkie połączenia telefoniczne. W ten sposób uczciły pamięć Szkota. Inne wynalazki Alexandra Bella Chociaż Alexander Bell jest najbardziej znany jako wynalazca telefonu, warto wiedzieć, że opracował on również inne innowacje. To on jest autorem obrazkowego systemu pisma dla transkrypcji fonetycznej (Visible Speech), który wykorzystywany jest w nauczaniu mowy osób głuchoniemych. Wynalazcy przypisuje się również odkrycie: wykrywacza metalu, wodolotu, fonografu, fotofonu. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Zaskakujące badania naukowców: używanie smartfonów może poprawiać pamięć
Najnowsze badania wykazały, że korzystanie z urządzeń takich jak smartfony, korzystnie wpływa na nasze procesy myślowe, wbrew wcześniejszym przypuszczeniom.
W tym artykule: Naukowcy postanowili zbadać, jak urządzenia cyfrowe wpływają na naszą pamięć Okazuje się, że urządzenia mobilne mogą być korzystne dla mózgu Wspomagacze są dobre, ale nie powinniśmy polegać wyłącznie na nich Odkąd smartfony stały się nieodłączną częścią życia ludzi, przed ich ekranami spędzają wiele godzin dziennie. Jak wskazują badania, ludzie średnio przed smartfonem spędzają ponad 3 godziny dziennie. Od lat słyszy się pouczenia, że powinno się mniej czasu korzystać z telefonu, a niektóre firmy wprowadzają nawet specjalne limity dla aplikacji, żeby ograniczyć korzystanie z nich. Okazuje się, że być może niepotrzebnie, bo używanie smartfonów może mieć korzystny wpływ na mózg człowieka. Naukowcy postanowili zbadać, jak urządzenia cyfrowe wpływają na naszą pamięć Najnowsze badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Journal of Experimental Psychology: General”. Naukowcy postanowili sprawdzić, jak smartfony wpływają na zdolności zapamiętywania u ludzi. Uczeni przeprowadzili eksperyment na 158 uczestnikach w wieku od 18 do 71 lat. Badani otrzymali specjalne zadanie, które miało na celu sprawdzić ich umiejętności mnemoniczne. Czemu niektóre rzeczy pamiętamy przez chwilę, a inne przez lata? Poznaj sekrety ludzkiej pamięci Jak działa ludzka pamięć? Na czym polega amnezja? Czy można mieć sztuczne wspomnienia? Zapraszamy was do wnętrza umysłu. Ochotnicy otrzymali tablety, na ekranie których znajdowały się ponumerowane kółka. Musieli posortować je w lewą lub prawą stronę, a właściwe ułożenie gwarantowało nagrodę pieniężną. Niektóre koła były warte aż o 10 razy więcej. Autorzy eksperymentu przewidzieli 16 powtórzeń tego ćwiczenia. W trakcie połowy prób uczestnicy mieli do dyspozycji urządzenia cyfrowe, na których mieli ustawione przypomnienia. Okazuje się, że urządzenia mobilne mogą być korzystne dla mózgu Badania wykazały, że ludzie sięgali po smartfony w sytuacji, gdy konkretny przypadek był dużo bardziej wartościowy. Naukowcy przeanalizowali te decyzje i okazało się, że w tych przypadkach ich pamięć była około 18% lepsza. Co ciekawe, gdy uczestnicy nie mieli do dyspozycji urządzeń mobilnych, dużo łatwiej przychodziło im zapamiętanie kół, które były mniej warte. Uczeni twierdzą, że może mieć to związek z faktem, że chodzi o wybory, które nie są obarczone czynnikiem stresowym. – Chcieliśmy zbadać, w jaki sposób przechowywaniu poszczególnych informacji w urządzeniach cyfrowych może mieć wpływ na zdolności pamięciowe. Nasze badania wykazały, że gdy ludzie mieli możliwość korzystania z tzw. pamięci zewnętrznej urządzenie, pomagało im zapamiętać zapisane w nim informacji, nawet gdy z niego nie korzystali – napisał w artykule dr Sam Gilbert, główny autor badań. Wspomagacze są dobre, ale nie powinniśmy polegać wyłącznie na nich Uczeni twierdzą, że urządzenia mobilne poprawiały pamięć uczestników zarówno w przypadku informacji, o których mieli ustawione przypomnienia, jak i tych niezapisanych na smartfonach lub tabletach. – Wynika to z tego, że korzystanie z urządzeń cyfrowych zmieniło sposób, w jaki ludzie korzystają ze swojej pamięci do przechowywania w mózgu informacji ważnych i mało ważnych – tłumaczy naukowiec. Badacze twierdzą, że sama świadomość posiadania tego typu „wspomagacza” ma wpływ na to, że zapamiętujemy więcej rzeczy. Dr Sam Gilbert zauważa, że to pewnego rodzaju nasza specyficzna „pamięć zewnętrzna”, która podświadomie wspiera nasze zdolności kognitywne. To oznacza, że urządzenia cyfrowe nie powinny być aż tak demonizowane. – Naszym zdaniem urządzenia cyfrowe wspierają nasz mózg, aniżeli powodują „demencję cyfrową”. Uważamy, że korzystanie z tych urządzeń pomaga zapamiętywać nawet te informacje, na których się teoretycznie nie skupiamy i ich nie rejestrujemy – podsumowują autorzy badań i dodają, że nie oznacza to, że powinniśmy zaprzestać tradycyjnego „uczenia się na pamięć”. Gdy kopia zapasowa, dysk twardy lub łącze internetowe zawiodą, wtedy możemy polegać tylko na sobie. Źródło: Journal of Experimental Psychology Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Uzależnienie od telefonu dosłownie niszczy mózg. Jak narkotyki
Badania z Niemiec pokazały ubytek istoty szarej mózgu u osób uzależnionych od telefonów komórkowych. Zachodzące u tych ludzi fizjologiczne zmiany były zbieżne z zaobserwowanymi wcześniej u narkomanów.
Nadmierne przywiązanie do smartfonów (SPA, ang. smartphone addiction), potocznie nazywane fonoholizmem, fizycznie zmienia kształt i rozmiar ludzkiego mózgu. Dotyczy to kluczowych jego obszarów. Badania rezonansem magnetycznym wykazały też u uzależnionych obniżoną aktywność w wybranych rejonach mózgu. Także i te zmiany odnotowano u osób z chorobą narkotykową. Psychiatrzy z uniwersytetu w Heidelberdze przebadali 48 ludzi. 22 z nich miało zdiagnozowane SPA, 26 nie miało tego problemu. W opisanym w czasopiśmie ”Addictive Behaviors” doświadczeniu wymienili trzy rejony w których nastąpił ubytek istoty szarej: lewej wyspie przedniej, dolnej korze skroniowej i korze parahipokampowej. View oEmbed on the source website Substancja (istota) szara to skupisko ciał komórek nerwowych wspólnie z substancją białą budujące ośrodkowy układ nerwowy. Tworzy ona regiony odpowiedzialne za kontrolę mięśni, postrzeganie zmysłowe (wzrok, słuch etc.), emocję, mowę, podejmowanie decyzji i samokontrolę. Ubytki w wyspie przedniej już wcześniej zaobserwowano u ludzi uzależnionych od alkoholu czy narkotyków. Według autorów badania, uzyskali oni pierwszy bezpośredni dowód związku nadużywania telefonów komórkowych z fizycznymi zmianami w mózgu. "Biorąc pod uwagę powszechność i stale rosnącą popularność smartfonów, nasze badanie stawia pod znakiem zapytania przekonanie o zupełnej nieszkodliwości tych urządzeń, przynajmniej u osób potencjalnie najbardziej narażonych na uzależnienie od nich, w tym przede wszystkim dzieci" – podkreślają badacze. View oEmbed on the source website Gdy w 2011 roku trwała w mediach kampania ”Uwaga! Fonoholizm” TNS OBOP zapytał 400 dzieci w wieku 12-19 lat jak często używają komórek. 36 proc. z nich nie wyobrażało sobie dnia bez telefonu. W 2015 roku Fundacja Dzieci Niczyje informowała, że według zleconych przez nią badań z urządzeń mobilnych korzysta 64 proc. dzieci w wieku od 6 miesięcy do 6,5 lat. Przy czym co czwarte codziennie. Tyle samo ma urządzenie tylko dla siebie. View oEmbed on the source website Rok później z ankiety internetowej przygotowanej przez agencję SodaHead wynikało, że własne telefony komórkowe ma aż 83 proc. 10-letnich Polaków. Sytuacja ze smartfonami stała się na tyle dramatyczna, że koniecznością prowadzenia pogłębionych badań uzależnień behawioralnych młodzieży i dzieci zajęło się Krajowe Biuro Do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii. – Analizując trendy rozwojowe telefonii mobilnej, należy wskazać, iż eksploatacja telefonów komórkowych czy smartfonów będzie coraz powszechniejsza i coraz wcześniej inicjowana wśród młodego pokolenia – przekonuje KBDCPN. Jan Sochaczewski
Technologia z "CSI" już tu jest. Dzięki "cosmic zoom" możesz widzieć na 4 kilometry
Według ekspertów ds. prywatności funkcja “cosmic zoom” w smartfonie Samsung S20 Ultra jest tak potężna, że można ją nazwać “zasadniczo inwazyjną”.
“Zawsze istnieje szansa, że zostanie on wykorzystany przez kogokolwiek do różnych celów, takich jak zaglądanie ludziom do sypialni lub biur z dużej odległości" – powiedział specjalista ds. bezpieczeństwa cybernetycznego Jake Moore w jednym z wywiadów – “Bycie obserwowanym może nie być myślą, która zaprząta ludzkie umysły, zwłaszcza w naszych własnych domach, ale musimy pamiętać, że w miarę rozwoju technologii trzeba jeszcze bardziej dbać o prywatność i bezpieczeństwo osobiste". View oEmbed on the source website Podczas zeszłotygodniowej imprezy Unpacked w San Francisco Samsung zaprezentował trzy modele smartfonów S20 – S20, S20 Plus i S20 Ultra. S20 Ultra ma szerokokątny obiektyw 108MP, szerokokątny obiektyw 12MP i teleobiektyw 48MP, a także czujnik głębokiego widzenia. Podczas demonstracji zaprezentowano, jak ten model potrafi powiększać obraz, by dostrzec obiekt znajdujący się 4 kilometry dalej, a także wykonać wysokiej rozdzielczości zdjęcie mieszkania oddalonego o 30 metrów. View oEmbed on the source website “Chcemy mieć pewność, że konsumenci mogą uchwycić wszystko i naprawdę czuć się częścią akcji" – powiedział Mark Holloway, szef działu operacji Samsung. "Więc jeśli siedzisz z tyłu stadionu piłkarskiego, nadal możesz uchwycić to, co dzieje się na boisku i podzielić się tym z przyjaciółmi" - dodał. Podczas gdy Samsung zapewnia, że aparat "zmieni fotografię i opowiadanie historii na zawsze", istnieje szansa, że może zostać niewłaściwie wykorzystany poprzez ingerencję w prywatność ludzi. “Myślę, że jest to po prostu nowa funkcja, która ma sprzedać więcej produktów, choć może to być tylko sztuczka, ponieważ wątpię, aby przeciętny użytkownik wymagał takiego poziomu powiększenia" – skomentował wypowiedź Hollowaya Jake Moore. Wszystkie nowe modele są wyposażone w tak zwany "cosmic zoom" – połączenie zoomu optycznego i zasilanego przez sztuczną inteligencję zoomu cyfrowego. View oEmbed on the source website Dzięki temu użytkownicy mogą powiększać obraz nawet 30 razy w przypadku S20 i S20 Plus i nawet 100 razy w przypadku S20 Ultra, a także przycinać zdjęcia przy zachowaniu pełnej jakości obrazu. Seria smartfonów Samsung S20 trafi do sprzedaży w marcu tego roku. Katarzyna Mazur
Jedna ładowarka do wszystkich urządzeń? Chce tego KE
51 tysięcy ton rocznie – taka masa odpadów elektronicznych to wyrzucane stare i nieużywane ładowarki. Chce to zmienić Komisja Europejska, która zapowiada pracę nad przepisem obligującym producentów do opracowania jednego wspólnego dla wszystkich rozwiązania.
Uniwersalna ładowarka to coś, o czym marzy niejeden z nas. I nie chodzi tylko o wygodę użytkowników oraz o oszczędność (w końcu nie trzeba by kupować ładowarki do każdego sprzętu oddzielnie), ale przede wszystkim o ochronę środowiska. Z myślą o ograniczeniu ilości elektrośmieci trafiających na wysypiska KE już w 2014 roku, w dyrektywie dotyczącej urządzeń radiowych, wezwała producentów elektroniki do opracowania uniwersalnej ładowarki, pasującej do większości sprzętów – nie tylko smartfonów, lecz także czytników, tabletów, powerbanków czy innych urządzeń mobilnych. Niestety, jak widać, producenci nie garną się do zunifikowania ładowarek do swoich produktów. Dlatego w tym roku Komisja chce iść o krok dalej i zmusić producentów do wprowadzenia takiego rozwiązania. Pomysł wprowadzenia takiej rezolucji będzie dyskutowany w Komisji, a później poddany pod głosowanie. Obecnie najczęściej używanymi ładowarkami są te w standardzie micro-USB oraz USB-C, które jest używane w nowszych sprzętach i powoli wypiera swojego poprzednika. Własny model ładowarek ma też Apple, o nazwie Lightning. Katarzyna Grzelak
Jeszcze nigdy połączenie telefonu z aparatem nie było tak udane! Zobacz zdjęcia wykonane smarfonem Huawei P9
Do niedawna miłośnicy fotografii nie uznawali zdjęć robionych telefonem. Bo jakość, bo szybkość, bo gorsze zdjęcia nocne. Ale te wątpliwości rozwiewa smarfon Huawei P9, który zadowala nawet profesjonalnych fotografów.
Zdjęcia i podróże to para nierozerwalna. Zwłaszcza, gdy mamy możliwość odkrywania najdalszych zakątków świata. Jednak często pojawia się dylemat, czy zabierać ze sobą bardzo dobry sprzęt na takie wyprawy. Aparaty, a zwłaszcza lustrzanki są duże, sporo ważą i bardzo zwracają uwagę. Chowamy je więc, a w najlepszym momencie często nie zdążamy nacisnąś spustu migawki. Z drugiej strony zdjęcia z telefonu pozostawiają wiele do życzenia. Ze świetnym rozwiązaniem tej sytuacji przyszła firma Huawei, która wypuściła na rynek smartfon Huawei P9. Stworzyła go przy współpracy z potentatem w dziedzinie fotografii, firmą Leica. To pierwszy na świecie smartfon z dwoma obiektywami. Zbudowano go tak, aby najwierniej oddawał detale. Technologie Leica sprawiają, że aparat dobrze rejestruje kolory i najlepiej jak się da, oddaje szczegóły. Dzięki drugiej matrycy w Huawei P9 dociera aż trzy razy więcej światła niż przeciętnie! Więcej światła to więcej informacji, więcej informacji to lepsza jakość zdjęć i filmów. Zdjęcia przy słabym świetle? To też nie jest problem (choć inne smartfony mają tu swój bardzo słaby punkt). Huawei P9 – wykorzystując obiektyw jak czujnik obrazu o wielkości 1.76μm pikseli może wychwycić dwa razy więcej światła niż czujnik RGB. W dodatku w opcji „Burst” telefon aparat wykona do 16 zdjęć w sekundę. Po co? To idealna opcja dla osób próbujących utrwalić magiczne chwile podczas festiwali, wypatrzone na safari zwierzęta czy nawet... własne dzieci. Bo tym często trudno jest stanąć na chwilę w jednym miejscu, gdy dookoła tyle się dzieje! Materiał partnera
Halo? Czy dodzwoniłem się na Ziemię? Telefoniczna pomyłka kosmonauty
Brytyjski astronauta Tim Peake zamieścił na Twitterze żartobliwe przeprosiny, gdy okazało się, że z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przez pomyłkę dodzwonił się pod zły numer, zaczynając rozmowę słowami: "Dzień dobry, czy dodzwoniłem się na Ziemię?".
"Chciałbym przeprosić panią, do której przed chwilą dodzwoniłem się przez pomyłkę (...). To nie miał być głupi żart, to zwykła pomyłka!" - zapewnił Peake w nocy z czwartku na piątek. 43-letni brytyjski astronauta od 15 grudnia znajduje się na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), gdzie przez pół roku będzie prowadził eksperymenty naukowe. Kilka dni temu pomagał dwóm kolegom z ISS, Amerykanom Timowi Koprze i Scottowi Kelly'emu, podczas wyjścia w kosmos w celu naprawienia uszkodzonej części. 43-letni Peake, były wojskowy reprezentujący Europejską Agencję Kosmiczną, jest pierwszym astronautą z Wielkiej Brytanii na ISS. Źródło: PAP
Nie uwierzysz, ile godzin dziennie korzystasz ze smartfona
Według brytyjskich badaczy korzystamy ze smartfonów dwa razy częściej niż nam się wydaje, choć większość naszych pojedynczych działań ogranicza się do epizodów trwających krócej niż 30 sekund.
Naukowcy z Uniwersytetu w Lancaster zapytali 23 osoby w wieku od 18 do 33 lat, jak często korzystają ze swoich smartfonów i ile czasu poświęcają zwykle na tę aktywność. W samych telefonach zainstalowali z kolei aplikację, która przez dwa tygodnie mierzyła faktyczne użycie, włączając w to działania, takie jak sprawdzanie aktualnej godziny, wiadomości, portali społecznościowych, dzwonienie i słuchanie muzyki. Wyniki ich badania ukazały się w „PLOS ONE”. Okazało się, że badani używali swoich smartfonów średnio przez co najmniej 5 godzin dziennie, a na telefony zerkali około 85 razy w ciągu dnia. Tymczasem sami uważali, że poświęcają temu zajęciu o połowę mniej czasu. Co ciekawe, ponad połowa ich działań ograniczała się do pojedynczych, trwających mniej niż 30 sekund epizodów. – Psychologowie, oceniając podczas badań częstotliwość korzystania z telefonu, polegają często na deklaracjach użytkowników, ale nasza praca sugeruje, że trzeba te deklaracje traktować z dużą ostrożnością – komentuje jeden z badaczy dr David Ellis. Źródło: PAP