Zawrócili z powodu śliskich skał, a mimo to doszło do tragedii. 21-letni Polak zginął w Tatrach
Kolejna tragedia w słowackich Tatrach. W sobotę podczas zejścia z masywu Wysokiej zginął 21-letni Polak, który spadł około 150 metrów w eksponowanym terenie. Do wypadku doszło po tym, jak wraz z drugim taternikiem zrezygnował z dalszej wspinaczki z powodu śliskich warunków.
Ratownicy Górskiego Pogotowia Ratunkowego (HZS) podkreślają, że obaj Polacy podjęli decyzję o odwrocie jeszcze przed osiągnięciem celu. Niestety, podczas zejścia, w rejonie charakterystycznego odcinka grani zwanego Kogutkiem, jeden z nich stracił równowagę i runął w przepaść. To kolejny w ostatnich tygodniach śmiertelny wypadek z udziałem polskich turystów po słowackiej stronie Tatr Wysokich. Tragiczny wypadek podczas zejścia z Wysokiej Do tragedii doszło w sobotę, 25 lipca, w słowackich Tatrach Wysokich. Dwaj polscy taternicy byli wówczas w drodze na Wysoką (2547 m n.p.m.), czyli jeden z najbardziej wymagających szczytów słowackiej części Tatr. Choć droga na wierzchołek nie prowadzi znakowanym szlakiem turystycznym, od lat jest popularnym celem doświadczonych wspinaczy i osób poruszających się po eksponowanym, wysokogórskim terenie. Tego dnia warunki okazały się jednak trudniejsze, niż początkowo zakładali. Według słowackiego Górskiego Pogotowia Ratunkowego (HZS) skały były śliskie, dlatego jeszcze przed osiągnięciem szczytu wspinacze podjęli decyzję o odwrocie. Do tragedii doszło podczas zejścia w rejonie Kogutka – charakterystycznego, wąskiego fragmentu grani prowadzącej na Wysoką. W pewnym momencie 21-letni mężczyzna stracił równowagę, poślizgnął się i spadł około 150 metrów stromym, skalnym zboczem. Upadek okazał się śmiertelny. Na miejsce natychmiast zadysponowano śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego z Popradu wraz z ratownikami HZS. Jednak po dotarciu do poszkodowanego mogli oni jedynie stwierdzić zgon. Ciało młodego Polaka zostało przetransportowane do Starego Smokowca, gdzie przekazano je odpowiednim służbom. Drugi uczestnik wyprawy nie został ranny. W towarzystwie pracownika Chaty pod Rysami dotarł do lądowiska dla śmigłowców przy schronisku, skąd wraz z ratownikiem HZS został przewieziony do Starego Smokowca. To kolejna tragedia z udziałem Polaków w słowackich Tatrach Śmierć 21-letniego Polaka jest kolejnym tragicznym zdarzeniem z udziałem naszych rodaków po słowackiej stronie Tatr Wysokich w tym sezonie. 13 lipca podczas wspinaczki w rejonie Czarnego Szczytu zginął 40-letni Polak, który spadł około 200 metrów do Doliny Dzikiej, nazywanej również Wielką Zamarzłą Doliną. Jak informowało wówczas HZS, uczestnicy tej wyprawy poruszali się poza znakowanymi szlakami, w bardzo trudnym terenie i bez specjalistycznego sprzętu asekuracyjnego, w tym lin. Oba zdarzenia pokazują, że nawet w środku lata wysokogórskie warunki potrafią być wyjątkowo wymagające. W najwyższych partiach Tatr Wysokich często utrzymują się płaty śniegu, a po opadach deszczu lub nocnych spadkach temperatur skały stają się wyjątkowo śliskie. Dodatkowym utrudnieniem jest eksponowany charakter wielu tras, gdzie nawet niewielki błąd może mieć tragiczne konsekwencje. Ratownicy regularnie przypominają, że przed każdą wyprawą warto sprawdzić aktualny komunikat lawinowy i turystyczny, prognozę pogody oraz dostosować cel wycieczki do panujących warunków i własnych umiejętności. Szczególną ostrożność zalecają osobom planującym poruszanie się poza znakowanymi szlakami lub w terenie wymagającym wspinaczki, gdzie niezbędne są odpowiednie doświadczenie, sprzęt oraz umiejętność właściwej oceny ryzyka. Źródła: TVN24, PAP Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Sierpień w Tatrach ma fioletowy kolor. Zakopane to idealny kierunek na długi weekend
Kwitnąca wierzbówka, tatrzańskie schroniska i szlaki z widokiem na najwyższe szczyty Polski sprawiają, że Zakopane latem ma zupełnie inny urok niż zimą. Sierpniowy długi weekend to dobry moment, by ruszyć w Tatry, zobaczyć Halę Gąsienicową, zajrzeć nad Morskie Oko albo po prostu poczuć atmosferę miasta, które od dekad przyciąga artystów, turystów i miłośników gór.
Rzucić wszystko i wyjechać w Bieszczady. A może jednak w Tatry? W końcu do Zakopanego dojeżdżają pociągi i autobusy z całej Polski, a jego okolice stanowią świetną bazę wypadową, by choć na chwilę uciec od natłoku spraw prosto na szlak. Sierpniowy długi weekend lub niewykorzystany urlop to idealna okazja, by odczarować wizję Tatr przykrytych grubą warstwą śniegu. Skąpane w słońcu i kwitnącej wierzbówce kiprzycy wyglądają równie pięknie. Zakopane Polski malarz, pisarz i taternik – Rafał Malczewski w okresie dwudziestolecia międzywojennego nazwał Zakopane „pępkiem świata”. To właśnie tutaj, do miasta leżącego u stóp Tatr, przyjeżdżali najwybitniejsi artyści w poszukiwaniu natchnienia, między innymi Henryk Sienkiewicz, Jan Kasprowicz, Kornel Makuszyński oraz Wisława Szymborska. I trzeba przyznać, że określenie Malczewskiego ani trochę się nie zestarzało. Zakopane to najwyżej położone miasto w Polsce. Ze względu na swoje wyjątkowe położenie jest jedną z najpopularniejszych miejscowości turystycznych w kraju i ważnym ośrodkiem wypoczynkowym na południu Polski. Zimą można znaleźć tu dobrze przygotowane stoki narciarskie, a latem szlaki prowadzące do najpiękniejszych miejsc w Tatrach. Chociaż turystyka w ostatnich latach mocno się tutaj rozwinęła, miasto i jego okolice wciąż pozostają idealną bazą wypadową na weekendową wędrówkę blisko natury. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem Decydując się na wyjazd do Zakopanego i jego okolic w sierpniu, warto rozważyć termin zahaczający o drugą połowę miesiąca. To właśnie wtedy, od 21 do 27 sierpnia 2026 roku, na Dolnej Równi Krupowej odbędzie się 57. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich, organizowany przez Zakopiańskie Centrum Kultury. To wyjątkowe wydarzenie, podczas którego odbywają się koncerty zespołów z całego świata, prezentacje kultur z różnych krajów, warsztaty, animacje, spotkania, a przede wszystkim barwny korowód ulicami Zakopanego. W tym roku mają wystąpić zespoły między innymi z Portugalii, Senegalu, Ghany, Włoch, Turcji, Bułgarii, Chorwacji, Węgier, Rumunii, Bośni i Hercegowiny, Czech, Słowacji i Polski. To wydarzenie, które przybliża górską kulturę z różnych stron świata, a jednocześnie sprawia, że Zakopane staje się jeszcze bardziej kolorowe, radosne i tętniące życiem. Najpiękniejsze szlaki w okolicy Zakopanego Będąc w Zakopanem na dłuższy weekend, nie sposób nie poświęcić choć jednego dnia na wyjście na szlak. Zwłaszcza że trasy znajdujące się wokół miasta mają różny poziom trudności oraz różny szacowany czas przejścia, dlatego każdy może znaleźć coś dostosowanego do własnych możliwości oraz ograniczeń czasowych. Zarówno oficjalna strona miasta, jak i Tatrzański Park Narodowy prezentują szeroki wybór tras z opisem ich przebiegu oraz charakteru, tak aby łatwiej było ocenić, czy konkretny szlak jest odpowiedni. Należy jednak pamiętać, że w górach ze względu na różnicę wzniesień kilometraż odczuwa się inaczej, a podany czas jest przybliżony i nie należy traktować go jako pewnik, zwłaszcza jeśli podróżuje się większą grupą lub z dziećmi. Oto cztery propozycje tras, które warto rozważyć na sierpniowy długi weekend. Dolina Chochołowska Chociaż najpiękniejsze widoki można zobaczyć tutaj wiosną, kiedy kwitną krokusy, latem wciąż jest to miejsce warte uwagi. Dolina Chochołowska to jeden z nielicznych obszarów po polskiej stronie Tatr, gdzie na udostępniony odcinek można zabrać psa, a także jedna z tras dostępnych dla rowerzystów. Szlak prowadzi szeroką drogą, miejscami asfaltową, a później szutrową, dlatego sprawdzi się podczas wędrówki z dziećmi. Należy pamiętać, że całkowita długość trasy z Siwej Polany przez Polanę Huciska do Polany Chochołowskiej i z powrotem to około 15 kilometrów, a przejście w obie strony zajmuje zwykle około 4,5 godziny. Szlak rozpoczyna się przy parkingu w Siwej Polanie, gdzie znajduje się także przystanek autobusowy oraz punkt sprzedaży biletów, i prowadzi aż w rejon Schroniska PTTK na Polanie Chochołowskiej. Hala Gąsienicowa To szlak, który dla początkujących może być sporym wyzwaniem. Chociaż dystans nie wydaje się duży, po drodze trzeba pokonać wyraźną różnicę wysokości. Warto go jednak rozważyć, gdy pozwalają na to kondycja, pogoda i doświadczenie, ponieważ można się tu natknąć na jeden z piękniejszych widoków w całych Tatrach. To właśnie tutaj na przełomie lipca i sierpnia oraz w sierpniu można obserwować efektowne kwitnienie wierzbówki kiprzycy, dzięki której Hala Gąsienicowa przyjmuje intensywnie różowo-fioletowy kolor. Trasa prowadzi z Kuźnic przez Boczań, Skupniów Upłaz i Przełęcz między Kopami aż do Schroniska PTTK Murowaniec. Przewidywany czas dojścia to około 2 godziny w jedną stronę, choć w praktyce zależy od tempa, pogody i liczby postojów. Wprawieni i dobrze przygotowani turyści po dotarciu do schroniska mogą pokusić się o kontynuowanie wędrówki niebieskim szlakiem, który prowadzi nad Czarny Staw Gąsienicowy. Morskie Oko To jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w polskich Tatrach. Nic dziwnego – widoki znad największego tatrzańskiego jeziora naprawdę zachwycają. Z tego powodu trasa nad Morskie Oko jest jedną z najpopularniejszych i najbardziej turystycznych. Odcinek ten jest też stosunkowo łatwy technicznie, ponieważ prowadzi głównie asfaltową drogą oraz fragmentami kamiennego bruku, dlatego często wybierają go rodziny z dziećmi. Trasa rozpoczyna się w Palenicy Białczańskiej, dokąd można dojechać autobusem prosto z Zakopanego. Po drodze, przy dobrej pogodzie, da się zobaczyć z daleka Dolinę Białej Wody. Szlak prowadzi również obok słynnych wodospadów – Wodogrzmotów Mickiewicza – przy których można zatrzymać się na dłuższy postój, aby nabrać sił przed dotarciem do celu, czyli Schroniska PTTK przy Morskim Oku oraz samego jeziora. Przed wyjazdem warto pamiętać, że parking na Palenicy Białczańskiej zwykle wymaga wcześniejszej rezerwacji online, a w sezonie na trasie panuje bardzo duży ruch. Rysy Ze Schroniska PTTK nad Morskim Okiem prowadzi również czerwony szlak na Rysy, najwyższy szczyt Polski. Chociaż jest to bardzo atrakcyjny cel, należy pamiętać, że trasa nie jest dla każdego. Wymaga bardzo dobrej kondycji, doświadczenia, odporności na ekspozycję, odpowiedniego przygotowania oraz właściwego sprzętu. Droga na szczyt mija Morskie Oko i Czarny Staw pod Rysami, a następnie prowadzi przez wymagający teren w kierunku Buli pod Rysami, gdzie nawet latem można natrafić na zalegający śnieg. Dalej szlak prowadzi stromym odcinkiem ubezpieczonym łańcuchami, aby w końcu wyprowadzić na grań prowadzącą na szczyt. Stamtąd można podziwiać jedną z najpiękniejszych panoram Tatr i dotknąć najwyższego punktu na terenie naszego kraju. Osoby, które planują dłuższy pobyt, niekoniecznie muszą wracać tą samą drogą, ale wybór zejścia po stronie słowackiej wymaga wcześniejszego zaplanowania logistyki, sprawdzenia warunków oraz zasad obowiązujących w słowackiej części Tatr. Schroniska w okolicy Zakopanego Dookoła Zakopanego jest znacznie więcej szlaków oraz tras, które z pewnością warto rozważyć, zwłaszcza jeśli przyjeżdża się na dłużej i jest się zwolennikiem aktywnego wypoczynku. Warto też pamiętać, że im mniej oczywisty i mniej popularny szlak, tym łatwiej uniknąć tłumów. Nie można jednak zapomnieć o dodatkowym atucie górskich wędrówek. Każdy miłośnik Tatr przyzna, że nic nie smakuje tak jak posiłek po osiągnięciu celu i nic nie dorówna schroniskowemu klimatowi. Dlatego warto zajrzeć do schroniska choć na chwilę, by poczuć atmosferę, która jest jedyna w swoim rodzaju. To właśnie tam można spotkać tych, którym góry sprawiają największą radość. W okolicach Zakopanego i przy tatrzańskich szlakach można znaleźć między innymi: Schronisko PTTK na Polanie Kondratowej, Schronisko PTTK na Hali Ornak, Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej, Schronisko PTTK w Dolinie Roztoki, Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, Schronisko PTTK nad Morskim Okiem. Co robić w Zakopanem? Zakopane przez cały rok tętni życiem i jest atrakcyjnym punktem turystycznym. Chociaż już samo położenie nadaje mu uroku, miasto oferuje wiele różnych możliwości dla osób, które poza górskimi wędrówkami szukają rozrywki, kultury albo inspiracji. Koleje linowe i krzesełkowe Osoby, które chcą zobaczyć piękne widoki, ale mają ograniczony czas na wędrówkę po szlaku, mogą skorzystać z kolei linowych i krzesełkowych. Najpopularniejszą jest niewątpliwie kolej linowo-terenowa na Gubałówkę, której dolna stacja znajduje się w pobliżu Krupówek. W okolicy Zakopanego działają też inne kolejowe atrakcje widokowe, między innymi kolej linowa na Kasprowy Wierch oraz koleje krzesełkowe i wyciągi w rejonie Butorowego Wierchu, Szymoszkowej, Harendy i Wielkiej Krokwi. Muzea i galerie sztuki Miłośnicy historii i sztuki również znajdą coś dla siebie. Zakopane równie mocno jak na turystykę stawia na kulturę. Znajdują się tutaj między innymi Muzeum Tatrzańskie oraz Muzeum Stylu Zakopiańskiego. Na uwagę zasługuje również Miejska Galeria Sztuki im. Władysława hr. Zamoyskiego, jedna z najstarszych galerii sztuki w Polsce. Często organizowane są tu wystawy, spotkania autorskie, pokazy filmowe oraz wydarzenia kulturalne. Atrakcje turystyczne Osoby podróżujące z bliskimi, szczególnie z najmłodszymi, znajdą w Zakopanem także kilka atrakcji pod dachem. Jedną z nich jest Iluzja Park – miejsce, w którym można poczuć siłę wiatru halnego, zobaczyć realistyczny pokaz burzy z piorunami na Giewoncie, a także zmierzyć się z interaktywnymi instalacjami. To przystanek pozwalający zgłębić tajniki fizyki, zjawisk optycznych i iluzji. Źródła: Zakopane, Tatrzański Park Narodowy. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
To nie lodowce wyrzeźbiły tatrzańskie doliny? Jaskinie ujawniły zaskakującą historię Tatr
Większość głębokich dolin północnych Tatr istniała, zanim przez góry przeszły największe zlodowacenia – wynika z nowego badania. Lodowce pozostawiły w krajobrazie wyraźny ślad, ale zasadniczą część pracy mogły znacznie wcześniej wykonać rzeki. Historię liczącą kilka milionów lat naukowcy odczytali z osadów ukrytych w tatrzańskich jaskiniach.
Spis treści: Lodowce pozostawiły ślady, ale nie stworzyły dolin od podstaw Brakowało niemal 11 milionów lat historii Tatr Jaskinie stały się geologiczną kapsułą czasu Większość reliefu istniała 1,6 mln lat temu Największe zaskoczenie: erozja zwolniła podczas zlodowaceń Czy to oznacza, że lodowce były nieistotne? Większość gór przypomina Tatry bardziej niż najwyższe Alpy Tatry kojarzą się ze skalnymi kotłami, polodowcowymi jeziorami i szerokimi dolinami o przekroju przypominającym literę U. Łatwo więc przyjąć, że to właśnie lodowce stworzyły ich dzisiejszą rzeźbę. Najnowsze datowania pokazują jednak bardziej złożony obraz. Około 80% obecnej głębokości badanych dolin mogło powstać już około 1,6 mln lat temu, a więc przed okresem największych tatrzańskich zlodowaceń. Lodowce pozostawiły ślady, ale nie stworzyły dolin od podstaw Nie ulega wątpliwości, że lodowce silnie zmieniały krajobraz Tatr. Żłobiły w górnych partiach gór kotły, w których znajdują się dziś jeziora, wygładzały skały oraz przekształcały wcześniejsze doliny rzeczne o przekroju V w znacznie szersze doliny U-kształtne. Jednym z najbardziej znanych przykładów takiego krajobrazu jest Morskie Oko, jezioro wypełniające polodowcową misę skalną. Nowe badanie wskazuje jednak, że lodowce przekształcały krajobraz, który w znacznej mierze już istniał, zamiast od początku wydrążać główne doliny północnych Tatr. – To dokładnie oznacza, że lodowce przede wszystkim przekształciły już istniejący krajobraz, zamiast stworzyć go od podstaw – wyjaśnia w komentarzu dla National Geographic Polska dr hab. Jacek Szczygieł, naukowiec uczestniczący w projekcie. Brakowało niemal 11 milionów lat historii Tatr Geolodzy wiedzieli, że tatrzańskie doliny musiały istnieć przed pojawieniem się w nich lodowców. Bez odpowiednio wysokich gór i wcześniej ukształtowanej rzeźby lodowce górskie nie miałyby bowiem warunków do rozwoju. Problem polegał na tym, że nie potrafiono dokładnie określić, jak głębokie były doliny przed zlodowaceniami i jak szybko zmieniały się w kolejnych epokach. W zapisie geologicznym znane były dane wskazujące na wypiętrzanie masywu Tatr przed około 11 mln lat oraz znacznie młodsze datowania moren. Pomiędzy tymi punktami pozostawała ogromna luka. Wcześniejsze interpretacje opierały się w dużej mierze na porównaniach z Alpami. Skoro tatrzański krajobraz wyglądał na silnie polodowcowy, zakładano, że każde kolejne zlodowacenie pogłębiało doliny. Nowe wyniki sugerują, że przynajmniej w głównych dolinach północnych Tatr przebieg wydarzeń był inny. Jaskinie stały się geologiczną kapsułą czasu Ślady dawnych etapów rozwoju dolin zostały w większości usunięte z powierzchni przez późniejszą erozję. Przetrwały jednak pod ziemią, w osadach naniesionych przed milionami lat do systemów jaskiniowych. Badacze przeanalizowali 32 pary pomiarów kosmogenicznych izotopów glinu-26 i berylu-10 w osadach zawierających kwarc. Materiał został przed milionami lat przeniesiony przez płynącą wodę do podziemnych korytarzy, a następnie odcięty od powierzchni. Izotopy kosmogeniczne powstają w skałach wystawionych na działanie promieniowania kosmicznego. Po pogrzebaniu osadu głęboko w jaskini ich ilość zaczyna zmieniać się w przewidywalny sposób. Porównanie zawartości obu izotopów pozwala oszacować, kiedy materiał został ukryty pod ziemią. Z 32 analizowanych próbek badacze uzyskali 24 w pełni określone datowania. Sześć kolejnych pozwoliło wyznaczyć wiek minimalny, a dwóch nie udało się jednoznacznie rozstrzygnąć. Jak tłumaczą speleolodzy, jaskinie nie były więc w tym przypadku jedynie obiektem badań. Stały się archiwum dawnego położenia rzek i dna dolin. Większość reliefu istniała 1,6 mln lat temu Datowania wskazują, że około 1,6 mln lat temu powstało już mniej więcej 80% obecnego reliefu badanych dolin, którego całkowita wysokość wynosi około 700 m. Nie oznacza to, że doliny miały wówczas dokładnie taki sam wygląd jak dzisiaj. Chodzi przede wszystkim o ich głębokość, czyli różnicę wysokości pomiędzy dnem doliny a otaczającymi ją wzniesieniami. W ciągu ostatnich około 1,6 mln lat główne doliny północnego skłonu Tatr pogłębiły się według badaczy już tylko o około 100–200 m. Co szczególnie istotne, część tego okresu przypadała na czas najsilniejszych zlodowaceń. Wcześniejsze badanie zespołu, opublikowane w 2020 r. w czasopiśmie „Geology”, wykazało na podstawie nacieków jaskiniowych, że co najmniej trzy ostatnie zlodowacenia nie doprowadziły do wyraźnego pogłębienia głównych dolin północnych Tatr. Największe zaskoczenie: erozja zwolniła podczas zlodowaceń Najmocniejszym argumentem nie jest wyłącznie wiek dolin, lecz również zmiana tempa ich pogłębiania. Według informacji przekazanych przez zespół badawczy, między około 2,2 a 1,6 mln lat temu doliny wcinały się w podłoże w tempie rzędu 100–250 m na milion lat. W okresie obejmującym ostatnie około 800 tys. lat tempo spadło natomiast do około 27–67 m na milion lat. Był to właśnie czas, gdy w Tatrach występowały największe zlodowacenia. Gdyby lodowce były głównym czynnikiem pogłębiającym doliny, można byłoby spodziewać się przyspieszenia erozji. Badacze odnotowali jednak coś przeciwnego: tempo wcinania się dolin zmalało. Zdaniem dr. Jacka Szczygła jest to bardzo silny dowód, że głównej pracy nie wykonały lodowce. Za powstanie zasadniczej części reliefu odpowiadało prawdopodobnie wcześniejsze wcinanie się rzek, powiązane również z wypiętrzaniem tektonicznym Tatr. O tym, że procesy tektoniczne w regionie nadal pozostawiają ślady, świadczą między innymi badania dotyczące dawnych trzęsień ziemi i uskoku odkrytego pod Podhalem. Czy to oznacza, że lodowce były nieistotne? Nie. Wyniki nie podważają faktu, że lodowce wywarły ogromny wpływ na wygląd Tatr. Zmieniały kształt dolin, żłobiły kotły, transportowały materiał skalny i pozostawiały moreny. Dzięki nim powstało wiele form, które dziś uznajemy za najbardziej charakterystyczne elementy tatrzańskiego krajobrazu. Badanie rozdziela jednak dwie kwestie: powstanie zasadniczej głębokości dolin oraz ich późniejsze przemodelowanie. Za pierwsze miały odpowiadać przede wszystkim rzeki i procesy tektoniczne. Lodowce były natomiast bardzo skuteczne w nadawaniu dolinom obecnego kształtu oraz tworzeniu mniejszych form polodowcowych. Ślady działalności lodowców można dziś obserwować w wielu miejscach Tatrzańskiego Parku Narodowego, wśród stawów, wodospadów i wysokogórskich dolin. Większość gór przypomina Tatry bardziej niż najwyższe Alpy Wyników z północnych Tatr nie można automatycznie przenosić na wszystkie góry świata. W centralnych Alpach wpływ lodowców na pogłębianie dolin był znacznie większy. Z kolei obserwacje ze wschodniej części Alp są bliższe rezultatom uzyskanym w Tatrach, ponieważ większą rolę przypisuje się tam rzekom i tektonice. Znaczenie lodowców zależy więc od budowy geologicznej pasma, wysokości gór, klimatu, historii wypiętrzania oraz rzeźby, która istniała przed nadejściem zlodowaceń. Nowe ustalenia mogą mieć jednak znaczenie wykraczające poza Karpaty. Najwięcej szczegółowych badań erozji lodowcowej prowadzono dotąd w najbardziej spektakularnych pasmach – między innymi w najwyższych partiach Alp, Andów i Himalajów. Tymczasem góry średniej wysokości są znacznie bardziej rozpowszechnione. Jak zauważa dr Jacek Szczygieł, pomiędzy 40. a 60. stopniem szerokości geograficznej północnej obszary położone na wysokości od około 1,2 do 2,3 km zajmują około 10% powierzchni lądów, podczas gdy tereny położone wyżej – takie jak środkowe i zachodnie Alpy – stanowią mniej niż 2%. Innymi słowy, większość gór jest pod względem wysokości bardziej podobna do Tatr niż do najwyższych części Alp. Jeżeli podobne datowania osadów jaskiniowych zostaną przeprowadzone w innych częściach Karpat, Górach Dynarskich, Apeninach czy Pirenejach, mogą pokazać, że wpływ lodowców na powstanie górskich dolin był bardziej zróżnicowany, niż dotąd zakładano. Najważniejszym wnioskiem nie jest zatem to, że lodowce nie kształtowały gór. Nie wszędzie były jednak głównymi twórcami ich reliefu, nawet jeśli pozostawione przez nie formy dominują dziś w krajobrazie. Źródła: <a href="https://pdf.sciencedirectassets.com/271830/1-s2.0-S0012821X26X2012X/1-s2.0-S0012821X26004103/main.pdf?X-Amz-Security-Token=IQoJb3JpZ2luX2VjEDsaCXVzLWVhc3QtMSJIMEYCIQCF%2FCXbhc9yQ8b%2FpxUWmVZ%2BFzkRvD5rRhL%2Fj2x%2FgMXvHgIhANlKFRoc4RxMhRY%2BkTwqjavlqp%2BVtvbT%2FIaDqkkcMkjHKrMFCAQQBRoMMDU5MDAzNTQ2ODY1IgztjqKb5QaSJHmuO5EqkAXGOnNw%2BfI8ycJtYf%2BWxtGvMIZGS5bhtHzu4HQUJw2bRMe4p5K1L%2BYEVQZg6vTa5R9aoOs7mYHdiagAX0D%2FVL1rOqJ6CuK0zeDjSIj%2FZ8cHzlb8f61txttk9Lds5YVPo1FONwwI0CBjL5mGGL4pJ3YJvIpadFcu4HYc3h4DbXOy8%2BJwF3TjVgN55mNuRXkDMNuzF6hQbzZjuUj4%2BO3hd4688jZUBXAGazaa%2F4J8osjA7S%2Fl8FqSBvJVkLNMm0sOMs1BfXMEJq6EKYSxzc0DLhXG%2FeyT7VBUox9SzU8qq63B6aw48gWDvV3zwKMT5SvoPwjBKGQtEUlaYws6m32SkDNzRgkQSypTnbs0qiEmhRWHyWNsMz5PCuMVFtl6Li9lOARP%2BWyB3KnSze6V0QZhrbMuVws0LTE5n4xusPEKNJYylT7B4IN1rp2fCgxxPKMmMfoj90rek3VVrEnqcHMo%2F19QzkZfIHWU3CqeK2rQf3l3b43qLkaCAB7yLW3CCN%2FfNV1TyHR9EjnMj743ThjOoaLh7uIbyg%2BoxsjF9bhyTh5P%2FwZR6yKTSdC4DtEJUn1POiYFGCdTnSfzQ5W2R34OpVN6anXTTtwsDdVTv2ZZl3fMoJ%2FKYmdBlnQKwl2R%2FLZ64Z%2FHasIHWm1whDK1SBw2dM5FjQRb6tBXAUcty4pXuWEjLdHvAsCjgGCSpkQ%2Fp6pOIRTzLC5Q938yZHF%2B20pP5YiDncIuM5QWa62%2Bv56VDQnG9jtQrrc22KfwpkWWsrvcI4rJrY%2FTMeR6xf9aHF%2BO%2FJOHOSsbz6ZMn6yj%2F1jYLDTqYEn7wmikeHQklfBG44EATqviNlpY5cD9k7GfMUFE47iZzYM%2Byw986fsC3C1Ih2kVxjDm%2BozTBjqwAZl14jv2qtp9dmuxcRY7gcP4zme1WE2T1eugR4mLmL8OpbNZjV6CVYO7rV%2B7n%2FQTHCKPfBh940M1jxqPY76ATenkrC6zYlfVBcrtjbOuCs36RjEYvxK2qmkLPMbKJeoUfN72KyJmESH5os2MiqnONWT0UfrkpeazfPCvcZodPzKSquAs7cx5qvpIr2uWVwqSS%2F8Q2ycu1NuWkmyl%2B8PAPSbfEhJ0EoI4prDzNU3gpmMi&X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Date=20260724T105215Z&X-Amz-SignedHeaders=host&X-Amz-Expires=300&X-Amz-Credential=ASIAQ3PHCVTYZ2YXYEG4%2F20260724%2Fus-east-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Signature=d6f53523ac06320dae4e52207ae19fe36fb72c9cd75ac993827d7789106e21b0&hash=dbd9fffa61f5e53ac204a64d9bd7842993c3413aa4ba0c4d33d4b504d30e5c6e&host=68042c943591013ac2b2430a89b270f6af2c76d8dfd086a07176afe7c76c2c61&pii=S0012821X26004103&tid=spdf-972cfb4e-f752-4c06-b7be-b5e9c4545aa4&sid=be4bdf45227b914c568ac527dcd063b9440bgxrqa&type=client&tsoh=d3d3LnNjaWVuY2VkaXJlY3QuY29t&rh=d3d3LnNjaWVuY2VkaXJlY3QuY29t&ua=0a0a045251505a04005105&rr=a2025fd1edfec3c9&cc=pl" target="_blank" rel="nofollow noopener">Earth and Planetary Science Letters Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Tragiczny wypadek po słowackiej stronie Tatr. Ratownicy apelują o rozwagę
Początek lata był prawdziwym wyzwaniem dla ratowników górskich. 13 lipca po słowackiej stronie Tatr doszło do tragicznego w skutkach wypadku. Kiedy ratownicy słowackiego HZS przybyli na miejsce, okazało się, że turysty nie udało się uratować. TOPR ponownie apeluje o rozwagę.
Początek lata mógłby się wydawać idealnym momentem na górskie wędrówki. Doświadczeni turyści, którzy co roku wracają w Tatry, wiedzą jednak, że pogoda nigdy nie jest tam pewna, a z pozoru prosta trasa w trudnych warunkach może stać się jedną z najbardziej wymagających. W rezultacie liczba akcji ratunkowych na przełomie czerwca i lipca była naprawdę wysoka, a niektóre z nich zakończyły się tragicznie. Śmiertelny wypadek pod Czarnym Szczytem W poniedziałek, 13 lipca słowackie Górskie Pogotowie Ratunkowe (HZS) poinformowało o tragicznej śmierci w Tatrach. Do wypadku doszło podczas wspinaczki dwójki turystów w rejonie Czarnego Szczytu. Turyści znajdowali się poza znakowanym szlakiem turystycznym, bez niezbędnego sprzętu i lin bezpieczeństwa. Jeden z nich, 40-letni Polak, spadł z wysokości około 200 metrów do Doliny Dzikiej. Po otrzymaniu zgłoszenia ratownicy przybyli na miejsce. Jednak okazało się, że nie byli już w stanie pomóc. Czarny Szczyt to masyw położony w głównej grani słowackich Tatr Wysokich. Choć otoczony stromymi urwiskami wygląda imponująco, na jego wierzchołek nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny. Na wejście w ten rejon mogą pozwolić sobie jedynie doświadczeni i odpowiednio przygotowani taternicy. Ratownicy TOPR mieli wyjątkowo trudny początek sezonu Wypadek pod Czarnym Szczytem to nie jedyny taki przypadek. Początek sezonu letniego pod względem liczby akcji ratunkowych był dla Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego bardzo wymagający. Już na początku czerwca doszło do dwóch dramatycznych wypadków z ofiarami śmiertelnymi pod Staroleśnym Szczytem i Rysami. Odbyła się również nocna akcja ratunkowa w Jaskini Czarnej, zakończona szczęśliwie, w której wzięło udział aż 13 ratowników. W ostatnich dniach miesiąca ewakuowano wyczerpaną po burzy młodzież, która bez właściwej opieki znajdowała się w rejonie Orlej Perci, przez co zaangażowano również policję. Początek lipca był dla TOPR także trudny. W pierwszym tygodniu ratownicy udzielili pomocy 55 osobom, w tym 25 jednego dnia. Powody wezwań były różne – od urazów kończyn dolnych, przez zaginięcia, po zasłabnięcia spowodowane chorobami przewlekłymi. Z tego powodu ratownicy ponownie zaapelowali o rozwagę przy wyborze celów górskich wędrówek oraz o racjonalną ocenę własnych możliwości. TPN ostrzega przed warunkami w Tatrach Ostrzeżenie wydał również Tatrzański Park Narodowy (TPN) w związku z ostrzeżeniem meteorologicznym 2. stopnia. Prognozowane na 14 lipca burze na terenie Tatr są szczególnie niebezpieczne dla osób przebywających na graniach, szlakach z łańcuchami, a także w pobliżu wody. Towarzyszący burzom wiatr może łamać gałęzie i strącać kamienie ze stromych zboczy. Właśnie z powodu obrywu skalnego TPN odradza wędrówki w rejonie wschodniej ściany Wielkiego Szczytu Mięguszowieckiego i zaleca szczególną ostrożność na Przełęczy pod Chłopkiem. Należy też pamiętać, że po intensywnych opadach mokry i śliski szlak może stać się dużym wyzwaniem nawet dla dobrze przygotowanych turystów. Dlatego przed planowaną wędrówką należy zapoznać się z komunikatami na stronie TPN oraz ostrzeżeniami IMGW. Źródła: TOPR, Tatrzański Park Narodowy, TVN24, Portal Górski. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Miejscowość Ząb wyróżnia się swoim wyjątkowym położeniem. To stąd pochodzi sławny polski sportowiec
Miejscowość Ząb zasłynęła jako najwyżej położona wieś w Polsce. Z miejsca, gdzie urodził się sławny skoczek narciarski Kamil Stoch, roztacza się malowniczy widok na panoramę Tatr. Przez północny stok Gubałówki przechodzi również wiele tras turystycznych, które w sezonie wypełniają się miłośnikami górskich wycieczek.
Popularność położonej na Podhalu miejscowości Ząb rosła wraz z kolejnymi sukcesami odnoszonymi przez Kamila Stocha. Zdobywca 4 medali olimpijskich od najmłodszych lat związany jest z tą najwyżej położoną w Polsce wsią, w której dzisiaj można nawet przejść się ulicą, której nadano nazwę na cześć zasłużonego sportowca. Ząb, przez lata nazywany Zubsuche, to jednak o znacznie więcej niż tylko dom wybitnego skoczka. Ulokowana w samym centrum Tatr miejscowość jest świetną destynacją dla miłośników gór, którzy nie chcą pchać się do zatłoczonego Zakopanego. Historia najwyżej położonej miejscowości w Polsce Ząb to wieś, która od stuleci przyciąga uwagę nie tylko swoją stomatologiczną nazwą, ale i położeniem. Uchodzi za najwyżej położoną miejscowość w Polsce, z zabudową sięgającą około 1013 m n.p.m. Osada powstała w 1620 roku na górskim stoku nad Białym Dunajcem, w cieniu Tatr. Przez wieki Ząb — do 1965 roku nazywany również Zub lub Zubsuche — przechodził z rąk do rąk, zmieniał administracyjne podporządkowanie i długo pozostawał typową podhalańską wsią, rozciągniętą na wysoko położonych zboczach. Ważnym krokiem w rozwoju wsi było otwarcie szkoły (współcześnie im. Heleny Marusarzówny) w 1885 roku oraz budowa kościoła ukończona w 1921 roku. Aż do połowy lat 70. XX wieku Ząb pozostawał samodzielną gminą, po czym został administracyjnie włączony do gminy Poronin. W Zębie przecięły się również papieskie szlaki. W 1997 roku przez miejscowość przejeżdżał miłośnik górskich wycieczek Jan Paweł II, co zostało uhonorowane pamiątkowym obeliskiem. Polska La Rinconada Miejscowość Ząb zdecydowanie wyróżnia się na tle innych polskich miejscowości. Analizując wysokość, na jakiej powstała ta osada odkryjemy, że rodzinna wieś Kamila Stocha jest najwyżej położoną miejscowością w naszym kraju – tutejsze zabudowania wznoszą się na wysokość około 1013 m n.p.m. Należy jednak pamiętać, że Ząb dzierży ten tytuł w sensie formalnym, jako zwarty układ administracyjno-osadniczy. W Polsce znajdziemy wprawdzie pojedyncze domostwa czy schroniska usytuowane wyżej, jednak to właśnie ta podhalańska wieś stanowi rekordowe pod tym względem skupisko mieszkańców. Spacerując po okolicy bez trudu trafimy na miejsca nawiązujące do tej wyjątkowej cechy – choćby na tutejszy obelisk papieski, który dumnie głosi, że wznosi się tu najwyżej położona parafia w Polsce. Co prawda Zębowi sporo brakuje do peruwiańskiej La Rinconady, położonej w sercu Andów na zawrotnej wysokości od 5100 do 5200 m n.p.m., jednak jego mieszkańcy bez dwóch zdań mogą nazywać się prawdziwymi, wysokogórskimi góralami. Dom wybitnego sportowca Gdy mieszkaniec danego miasta czy państwa staje się popularny, wraz ze zwiększającą się liczbą jego fanów wzrasta zainteresowanie domem celebryty. To, co kiedyś lokalne, użytkowane jedynie przez wąską grupę mieszkańców, staje się atrakcją turystyczną kojarzoną z życiem idola. Mechanizmy te można dostrzec we wszystkich zakątkach świata: na portugalskiej Maderze lotnisko zostało nazwane na cześć urodzonego tam Cristiano Ronaldo, a na Zanzibarze możemy odwiedzić dom, w którym na świat przyszedł sławny wokalista Freddie Mercury. Podobny los spotkał niewielki Ząb, w którym lata młodości spędził Kamil Stoch. W miejscowości odnajdziemy ulicę nazwaną na cześć polskiego olimpijczyka. Droga imienia Kamila Stocha pojawiła się na mapie Zębu w 2018 roku, kiedy to Rada Gminy Poronin porządkowała nazewnictwo łącznie 28 tamtejszych tras. Jedna z nich otrzymała imię najbardziej znanego mieszkańca wsi, a jej przebieg wyznaczono od skrzyżowania w centrum miejscowości aż do granicy z okolicznym Suchem. Nazwa ta ma wymiar symboliczny – ulica prowadzi bowiem w pobliże domu, który utytułowany sportowiec wybudował w swojej rodzinnej miejscowości. Fani skoków narciarskich mogą również odwiedzić galerię Kamiland poświęconą Zębianinowi. Ta jednak ulokowana jest poza Zębem, pod adresem Tetmajera 6 w Zakopanem. Inne atrakcje w Zębie Przez Ząb i jego najbliższe okolice przebiega kilka malowniczych szlaków pieszych: zielony, prowadzący z Ciągłówki aż do spiskiego Dursztyna; czerwony, który przez Gubałówkę i Furmanową pozwala dotrzeć aż do Chochołowa; niebieski, wiodący przez Zakopane i Skupniów Upłaz wprost na Halę Gąsienicową oraz nad Czarny Staw. Sam Ząb również skrywa wyjątkowe atrakcje, wśród których wyróżnia się drewniany kościół parafialny z 1921 roku o zachwycającym, regionalnym wystroju wnętrza. Jednym z autorów znajdującego się tam ołtarza jest Wojciech Brzega — długoletni współpracownik i przyjaciel Stanisława Witkiewicza. W środku wzniesionej samodzielnie przez górali świątyni odnajdziemy również inne przykłady podhalańskiej rzeźby ludowej – figury Jana Ewangelisty i św. Jakuba. Tradycje związane ze sztuką i kulturą ludową pozostały w Zębie do dziś. Miejscowość ta bywa nazywana ośrodkiem lokalnego hafciarstwa, którego kultywowanie związane jest z działalnością miejscowych zespołów regionalnych: „Zbójnicek” i „Mały Zbójnicek”. Oba z nich regularnie biorą udział w wydarzeniach promujących unikatowość Podhala oraz zwyczaje panujących na południowych ziemiach Polski. Jak dojechać do Zębu? Wyruszając z Nowego Targu, kierujemy się na południe popularną DK47 (jej odcinek pomiędzy Krakowem a Zakopanym nazywany jest „Zakopianką”), która płynnie prowadzi nas przez ulice Szaflarską i Krakowską. Kluczowy manewr czeka nas tuż przed Poroninem – to tam należy zjechać z głównej arterii, odbijając w prawo. Od tego momentu trasa wiedzie lokalnymi drogami na zachód, gdzie po pokonaniu zaledwie 5 kilometrów malowniczych podjazdów meldujemy się na miejscu. Źródła: Portal Tatrzański, Gmina Poronin, Zakopane.biz Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Jeszcze nie jest za późno na wakacje w Polsce. Gdzie wciąż można zarezerwować urlop?
Wakacje już trwają, ale na letni urlop w Polsce wciąż nie jest za późno. Z danych Travelist.pl wynika, że w terminach od 6 lipca do 30 sierpnia nadal można znaleźć dostępne pobyty w hotelach nad Bałtykiem i w górach. Największy popyt – ale i ceny – widać w nadmorskich kurortach. Góry są bardziej przystępne cenowo.
Eksperci sprawdzili, gdzie można jeszcze zorganizować wakacyjny wyjazd w Polsce. Analiza objęła popularne kierunki wakacyjne: od dużych kurortów nad Bałtykiem, po uzdrowiska oraz górskie miejscowości. Oto gdzie wciąż są wolne miejsca i gdzie jest najtaniej. Wakacje w ostatniej chwili nad morzem: większe miasta Spośród analizowanych kierunków nad morzem atrakcyjne stawki oferuje Gdańsk, gdzie ceny zaczynają się od 315 zł za dobę dla dwóch osób oraz od 385 zł dla rodziny z dzieckiem. Stolica Pomorza jest dobrym wyborem dla osób, które nie chcą ograniczać wakacji wyłącznie do plaży. W ciągu dnia można wybrać się do Brzeźna, Jelitkowa lub na Stogi, a wieczorem spacerować po Długim Targu, nad Motławą czy ulicą Mariacką. Gdańsk to także dobry wybór na mniej pewną pogodę – muzea, centra nauki, restauracje i atrakcje rodzinne z pewnością urozmaicą niejeden pobyt. Kołobrzeg pozostaje jedną z najbardziej uniwersalnych propozycji nad Bałtykiem, a ceny zaczynają się tu od 415 zł za dobę dla dwóch osób oraz od 480 zł dla rodziny z dzieckiem. Dużą zaletą miasta jest dostęp do szerokiej plaży, portu, mola i promenady. To kierunek dla osób, które chcą mieć najważniejszą infrastrukturę i atrakcje w zasięgu spaceru. Bałtyckie kurorty Międzyzdroje przyciągają tych, którzy chcą połączyć nadmorski wypoczynek z ładnymi krajobrazami. Tu ceny zaczynają się od 455 zł za dobę dla pary oraz od 650 zł dla rodziny 2+1. Kurort wyróżniają m.in. Promenada Gwiazd, klifowe wybrzeże i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego. Poza plażowaniem latem możemy skorzystać z punktów widokowych, leśnych tras na spacery lub zorganizować wycieczkę do zagrody żubrów. W Ustce ceny zaczynają się od 540 zł za dobę dla dwóch osób i od 660 zł dla rodziny z dzieckiem. Miasto ma rodzinny i spokojniejszy charakter w porównaniu z największymi kurortami. Port, latarnia morska, promenada i szerokie plaże po obu stronach ujścia Słupi tworzą dobre warunki do wakacji nad Bałtykiem. Ustka będzie też atrakcyjna dla osób, które chcą wybrać się na zwiedzanie Słowińskiego Parku Narodowego. W Mielnie wakacyjny pobyt można zarezerwować od 395 zł za dobę dla pary i od 425 zł dla rodziny 2+1. To kierunek dla osób spragnionych typowo wakacyjnego klimatu z plażą, promenadą i atrakcjami. Jednocześnie położenie między Bałtykiem a jeziorem Jamno daje możliwość urozmaicenia wyjazdu o spacery, trasy rowerowe czy aktywności wodne. Góry z decyzją „last minute”? Będzie taniej niż nad Bałtykiem Wakacje w górach coraz częściej są alternatywą nie tylko dla osób unikających plażowych tłumów, ale też dla rodzin i par, które chcą wypoczywać aktywnie. Statystycznie to właśnie w górach znajdziemy najniższe ceny na wakacje 2026. Wśród przystępnych cenowo propozycji jest Wisła, gdzie pobyt można znaleźć od 230 zł za dobę dla dwóch osób oraz od 360 zł dla rodziny z dzieckiem. To jeden z najpopularniejszych kierunków w Beskidzie Śląskim, dobry zarówno na spokojny wypoczynek, jak i aktywny urlop. Latem można wybrać się na szlaki w stronę Baraniej Góry, odwiedzić skocznię im. Adama Małysza w Malince czy zaplanować rodzinne spacery dolinami. Zakopane, mimo największej rozpoznawalności wśród górskich kurortów, również oferuje dostępne cenowo propozycje. Ceny zaczynają się od 240 zł za dobę dla pary i od 300 zł dla rodziny 2+1. Latem stolica Tatr pozwala wybierać między łatwiejszymi trasami, takimi jak Dolina Kościeliska, Dolina Chochołowska czy Rusinowa Polana, a bardziej wymagającymi wyjściami w wyższe partie gór. Do tego dochodzą Krupówki, Gubałówka, regionalna kuchnia i pobliskie termy, które sprawiają, że wyjazd można dopasować zarówno do osób aktywnych, jak i do rodzin z dziećmi. Ceny w górskich uzdrowiskach W Świeradowie-Zdroju ceny startują od 250 zł za dobę dla dwóch osób oraz od 390 zł dla rodziny z dzieckiem. Kierunek będzie szczególnie atrakcyjny dla osób, które szukają połączenia gór, uzdrowiskowego klimatu i aktywności rowerowych. Góry Izerskie są znane z łagodniejszych tras, szerokich widoków i rozwiniętej infrastruktury dla rowerzystów, w tym tras typu single track. Latem można tu korzystać z kolei gondolowej, spacerować po uzdrowisku i traktować miejscowość jako bazę do odkrywania mniej zatłoczonych zakątków Sudetów. Muszyna, z cenami od 300 zł za dobę dla pary oraz od 330 zł dla rodziny 2+1, wyróżnia się spokojniejszym charakterem. To dobre miejsce na wakacje dla osób, które chcą odpocząć bliżej natury, odwiedzając ogrody sensoryczne i biblijne, spacerując wzdłuż Popradu czy korzystając z dostępności tras rowerowych. Szklarska Poręba oferuje pobyty od 320 zł za dobę dla dwóch osób i od 380 zł dla rodziny z dzieckiem. Jako baza wypadowa w Karkonosze i Góry Izerskie przyciąga Wodospadem Kamieńczyka, Wodospadem Szklarki czy trasami na Szrenicę. Znajdziemy tu również szlaki widokowe o różnym stopniu trudności. Dzięki dużej liczbie atrakcji w okolicy miejscowość dobrze sprawdza się zarówno przy pierwszym wyjeździe w Karkonosze, jak i przy dłuższym, aktywnym urlopie. Jak eksperci badali ceny? Analizę przeprowadzono na podstawie ofert pobytowych dostępnych na Travelist.pl w hotelach 3-5*. Podane ceny są najniższymi dostępnymi cenami „od” za jedną dobę hotelową dla dwóch osób dorosłych oraz dla dwóch osób dorosłych z dzieckiem w wieku 10 lat, ze śniadaniem lub wyżywieniem w cenie. Pod uwagę wzięto terminy wakacyjne od 6 lipca do 30 sierpnia 2026 r., przy założeniu tygodniowego pobytu od poniedziałku do niedzieli. Ceny są aktualne na dzień 1 lipca 2026 r. i mogą zmieniać się w zależności od dostępności pokoi i wybranego terminu. Źródło: Travelist
Tragiczny początek czerwca w Tatrach. Ofiary śmiertelne pod Rysami i Staroleśnym Szczytem
Początek miesiąca w Tatrach po stronie polskiej i słowackiej naznaczyły tragiczne wypadki, które zakończyły się śmiercią dwóch osób. Słowacka służba HZS prowadziła wielogodzinne poszukiwania młodego taternika pod Staroleśnym Szczytem, a ratownicy TOPR w trudnych warunkach walczyli o życie turystki ciężko rannej w wyniku upadku w rejonie Rysów. Jej towarzysz zginął.
Tatry, mimo kalendarzowej wiosny, zaprezentowały swoje najgroźniejsze oblicze. Zmienna pogoda z gęstą mgłą, opadami deszczu i niską podstawą chmur, przyczyniła się do dwóch tragicznych wypadków i znacząco utrudniła działania ratownicze po obu stronach granicy, wykluczając w wielu momentach użycie śmigłowców. Zaginięcie polskiego turysty pod Staroleśnym Szczytem Informacja o zaginięciu polskiego taternika wpłynęła do słowackiego Górskiego Pogotowia Ratunkowego (Horská Záchranná Služba) 6 czerwca ze strony polskiego TOPR. Mężczyzna samotnie zdobył Staroleśny Szczyt, znany również jako Bradavica, co udokumentował zdjęciem przesłanym rodzinie. Po tej wiadomości kontakt z nim się urwał, a bliscy zaalarmowali służby. Słowaccy ratownicy rozpoczęli akcję poszukiwawczą. We współpracy z policją sprawdzono parkingi u podnóża gór, odnajdując samochód zaginionego w miejscowości Tatrzańska Polanka. Działania prowadzono w gęstej mgle, która drastycznie ograniczała pole widzenia. Mimo użycia nowoczesnego sprzętu, w tym drona, zaginionego taternika udało się zlokalizować dopiero w niedzielę, 7 czerwca rano. Ciało mężczyzny znajdowało się w Kwietnikowym Żlebie. Zginął w wyniku obrażeń odniesionych po upadku z wysokości około 300 metrów. Zwłoki przekazano funkcjonariuszom policji w Starym Smokowcu, a przedstawiciele Horskiej Záchrannej Služby złożyli oficjalne kondolencje rodzinie zmarłego. Dramat 2 osób w rejonie Rysów Po polskiej stronie Tatr także zginął turysta. Akcja poszukiwawcza rozpoczęła się 4 czerwca o godzinie 14:15, po zgłoszeniu o wypadku w rejonie wylotu Żlebu Rysa. Świadkowie odnaleźli tam dwie osoby: mężczyznę bez oznak życia oraz kobietę w ciężkim stanie. Z powodu fatalnej pogody, która uniemożliwiła użycie śmigłowca, 30 ratowników TOPR musiało dotrzeć na miejsce pieszo. Ranna turystka została wcześniej prowizorycznie zabezpieczona przed utratą ciepła przez innych turystów, którym TOPR złożył podziękowania za pomoc. Ranną kobietę opuszczono na linach około 370 metrów niżej do tzw. Kamienia, skąd podczas chwilowej poprawy widoczności została podebrana przez śmigłowiec i przewieziona do szpitala w Zakopanem. Według informacji TOPR, turystka była w stanie ciężkim, z obrażeniami głowy, kręgosłupa, klatki piersiowej i kończyn. Ciało zmarłego turysty przetransportowano drogą powietrzną w kolejnym locie spod Buli pod Rysami. TPN ostrzegał przed trudnymi warunkami O złej pogodzie w górach informował Tatrzański Park Narodowy, ostrzegając turystów że warunki na szlakach są trudne i wymagają dobrego przygotowania. Zła pogoda utrzymywała się od końca maja, kiedy to przyczyniła się do śmierci młodego turysty pod Zawracikiem. „Na szlakach jest mokro, ślisko i błotniście, a wyżej, głównie w Tatrach Wysokich, w żlebach, miejscach zacienionych i na północnych stokach – wciąż zalega śnieg. Raki, czekan, kask – wraz z umiejętnością obsługi – oraz doświadczenie w zimowej turystyce górskiej konieczne. Niski pułap chmur i mgła mogą utrudniać orientację w terenie, dlatego sprawdzajcie komunikat turystyczny i prognozy pogody oraz wybierajcie trasy rozsądnie” – napisano w komunikacie. Źródła: Tatrzański Park Narodowy, Horská Záchranná Služba, TOPR Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Poprad to nie tylko brama w góry. Słowackie miasto skrywa barwną historię
Poprad często bywa nazywany „bramą do Tatr”. Należy jednak podkreślić, że to urokliwe miejsce jest czymś więcej niż tylko bazą wypadową, z której można wyruszyć na górskie szlaki. Miasto, de facto będące konurbacją kilku historycznych miasteczek, zachwyca bogatą, różnorodną kulturą i mnogością zabytków. Co warto zobaczyć w Popradzie? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Miasto u podnóża gór Historia Popradu Mozaika dzielnic Popradu Pozostałe atrakcje Popradu Poprad jest częstym celem turystów, którzy szukają chwili wytchnienia w Tatrach Wysokich. Nic dziwnego. Tamtejsza sieć komunikacyjna oferuje łatwy dojazd do Szczyrbskiego Jeziora, Starego Smokowca i innych malowniczych zakątków. Nie można jednak nie wspomnieć, że to miasto samo w sobie może być niemałą atrakcją. Z całą pewnością nie należy do najpiękniejszych ośrodków w Słowacji, jednak bogata historia Popradu sprawia, że czas poświęcony na jego zwiedzanie nie będzie czasem straconym. Miasto u podnóża gór Poprad, zlokalizowany w północnej Słowacji, zajmuje południowo-zachodnią część Kotliny Podtatrzańskiej, a konkretnie – Kotlinę Popradzką, jej podjednostkę. W tamtejszym krajobrazie dominują ściany Tatr Wysokich, które wznoszą się na północ od miasta. Od wschodu Poprad ograniczają Góry Lewockie, od południa – pasmo Kozich Grzbietów, a na południowym zachodzie majaczą kontury Tatr Niskich. W kontekście administracyjnym, miejscowość rozciąga się w historycznym regionie Spisz, na obszarze kraju preszowskiego – najbardziej zróżnicowanego krajobrazowo regionu Słowacji. To właśnie tam wznoszą się najwyższe szczyty Tatr, dzikie pasma Pienin i wschodnie obszary Karpat z dziewiczymi lasami bukowymi. Historia Popradu Historia osadnictwa na terenie dzisiejszego Popradu rozpoczęła się setki tysięcy lat temu. To właśnie tam, a konkretnie w pobliskich Gánovcach, dokonano jednego z najważniejszych odkryć antropologicznych w skali światowej – odlewu czaszki neandertalczyka. Ten naturalny odlew trawertynowy, datowany na około 105 tys. lat, jest dowodem na to, że obszar ten był zamieszkany już w epoce lodowcowej, przyciągając wczesnych ludzi swoimi ciepłymi źródłami mineralnymi. Kolonizacja niemiecka W X stuleciu okolice Popradu stanowiły własność kształtującego się Królestwa Węgier. W XIII wieku, po niszczycielskich najazdach mongolskich, król Béla IV zaprosił osadników niemieckich, głównie z Saksonii, aby zagospodarowali wyludnione tereny Spisza. Poprad, znany w źródłach niemieckich jako Deutschendorf, został po raz pierwszy wspomniany w 1256 roku. Osadnicy kolonizowali już istniejące osiedla i zakładali nowe. Powstały wówczas jednostki takie jak Maciejowce, Spiska Sobota, Straże, Wielka i Kwietnica. W tamtym czasie właściwy Poprad nie pełnił jeszcze dominującej funkcji w regionie. Wiele sąsiednich miasteczek miało większe znaczenie. Ośrodki te utworzyły wspólnotę 24 miast spiskich, zyskując przy tym szeroką autonomię, przywileje handlowe i własny system prawny. Zastaw spiski W 1412 roku, szukając środków na finansowanie wojen, król Zygmunt Luksemburski pożyczył od Władysława Jagiełły 37 tys. kop groszy praskich. Jako zabezpieczenie pożyczki oddał w zastaw 13 miast spiskich wraz z przyległymi terenami, w tym Poprad, Spiską Sobotę i Wielką. Choć miejscowości te formalnie pozostały częścią Królestwa Węgier, administracja, sądownictwo i dochody podatkowe należały do Polski. Ten stan rzeczy trwał aż do 1772 roku, czyli przez 360 lat. Okres polskiego panowania był dla miast spiskich czasem rozkwitu gospodarczego. Stały się one kluczowymi punktami na szlakach handlowych łączących Kraków z Budą. Poprzez Spisz eksportowano polską sól, ołów i płótna, a w drugą stronę płynęło węgierskie wino i miedź. Poprad i okolice stały się kulturowym pomostem, gdzie wpływy niemieckie, słowackie i polskie mieszały się, tworząc specyficzną, wielokulturową tożsamość regionu. Kolejowa rewolucja W 1772 roku miasta wróciły pod panowanie węgierskie. W następnym stuleciu Poprad przeszedł istotną transformację. W 1871 roku, wraz z ukończeniem Kolei Koszycko-Bogumińskiej, miasto stało się kluczowym punktem transportowym i tym samym zaczął rozwijać się jako ważny ośrodek przemysłowy. W 1845 roku w Matejovcach Carl August Scholz założył warsztat produkujący maszyny do gręplowania wełny, który z czasem wyrósł na wielką fabrykę. Pod koniec XIX wieku Poprad zaczął również dostrzegać potencjał turystyczny Tatr. Powstanie Tatrzańskiej Kolei Elektrycznej na początku XX wieku przypieczętowało rolę miasta jako „bramy” do wysokogórskich kurortów. Wojny, zjednoczenie i modernizacja XX wiek był dla Popradu czasem dużych zmian. Po I wojnie światowej miasto stało się częścią Czechosłowacji. Okres II wojny światowej zapisał się czarnymi kartami – to właśnie z dworca w Popradzie, w marcu 1942 roku, odjechał pierwszy transport słowackich Żydów do obozu Auschwitz-Birkenau. Po wojnie nastąpiły masowe wysiedlenia ludności niemieckiej, która przez wieki stanowiła elitę gospodarczą i kulturalną miasta. Okres panowania komunistycznej władzy przyniósł intensywną urbanizację i industrializację. W 1946 roku dokonano historycznego zjednoczenia Popradu, Spiskiej Soboty i Wielkiej w jeden organizm miejski. W kolejnych dekadach dołączono także Straże i Maciejowce. Budowa osiedli mieszkaniowych z wielkiej płyty znacząco zmieniła krajobraz miasta. Mozaika dzielnic Popradu Poprad to miasto o wielu obliczach, co jest wynikiem jego konurbacyjnej natury. Każda z dzielnic ma własny rynek i unikatowy zestaw zabytków. Spiska Sobota To najlepiej zachowany zespół architektoniczny w regionie, który od 1950 roku stanowi miejski rezerwat zabytków. Trójkątny rynek otaczają kolorowe domy mieszczańskie z renesansowymi i barokowymi fasadami, które w przeszłości należały do bogatych kupców i mistrzów cechowych. Sercem dzielnicy jest kościół św. Jerzego – gotycka budowla, skrywająca wiele cennych skarbów. Należą do nich: ołtarz główny – dzieło rzeźbiarskie mistrza Pawła z Lewoczy z 1516 roku; organy – bogato rzeźbiony instrument z 1662 roku, wyposażony w ponad 800 piszczałek; dzwonnica – wolnostojąca, renesansowa konstrukcja z 1598 roku, charakterystyczna dla spiskiej architektury. Plac św. Idziego Współczesne centrum Popradu koncentruje się wokół wrzecionowatego Placu św. Idziego. To tętniący życiem deptak, przy którym znajdują się najważniejsze instytucje i zabytki sakralne. Kościół św. Idziego z XIII wieku jest drugą najważniejszą świątynią w mieście. Jego wnętrze skrywa cenne polichromie z XV wieku, w tym unikatowe średniowieczne wyobrażenie Drogi Mlecznej. Obok kościoła wznosi się kolejna renesansowa dzwonnica, która wraz z ewangelickim kościołem św. Trójcy dominuje w panoramie placu. Inne dzielnice miasta Wielka zachowała oryginalny układ z rynkiem otoczonym domami z podcieniami. Była domem dla wielu wybitnych osobistości, w tym dla botanika Aurela Scherfela, którego herbarium do dziś stanowi cenne źródło wiedzy o florze tatrzańskiej. Maciejowce kojarzone są głównie z przemysłem. Nie można jednak nie wspomnieć, że znajduje się tam cenny gotycki zabytek – kościół św. Stefana. Kwietnica to dawne uzdrowisko, zlokalizowane w lasach na południe od miasta. Dziś jest to popularne miejsce spacerowe, oferujące ścieżki dydaktyczne, punkty widokowe i zagrodę dla muflonów. Pozostałe atrakcje Popradu Dla osób zainteresowanych historią naturalną i etnografią obowiązkowym punktem wycieczki jest Muzeum Podtatrzańskie. Oprócz bogatych zbiorów dotyczących życia na Spiszu, placówka prezentuje między innymi ekspozycję neandertalską i poświęconą tradycyjnemu barwieniu tkanin. Nad Kwietnicą wznosi się Zamczysko – szczyt z pozostałościami dawnego grodziska i wspaniałym widokiem na miasto i Tatry. Niemałą atrakcją jest też Kaplica Zmartwychwstania na wzgórzu Krzyżowa. Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Wypadek w Tatrach – młody turysta nie wrócił z wyprawy, ciało znaleziono pod Zawracikiem
Wypadek w Tatrach zakończył się tragedią. Ratownicy TOPR dostali w czwartek rano zgłoszenie od siostry młodego turysty, który nie wrócił z wycieczki. Po analizie zdjęć wytypowano rejon Zawraciku i Zawratu Kasprowego. Ciało mężczyzny znalazł pracownik TPN. Turysta zginął prawdopodobnie po upadku z ok. 30 metrów.
Spis treści: Dramatyczny finał poszukiwań w Tatrach. Ciało odnalazł pracownik parku Jeden fałszywy krok i przepaść. Oto trzy największe zagrożenia na szlaku Czarna statystyka Tatr W Tatrach doszło do kolejnego śmiertelnego wypadku z udziałem młodego turysty. W godzinach porannych do ratowników Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR) wpłynęło dramatyczne zgłoszenie od siostry mężczyzny, która poinformowała, że jej brat nie wrócił z wyprawy w góry. Zgłaszająca przesłała ratownikom zdjęcia z ostatniej wycieczki turysty, co okazało się kluczowe dla powodzenia całej operacji. Dramatyczny finał poszukiwań w Tatrach. Ciało odnalazł pracownik parku „Po przeanalizowaniu zdjęć do poszukiwań wytypowano rejon Zawraciku oraz Zawratu Kasprowego. W trakcie organizowania wyprawy pieszej do poszukiwań włączono załogę śmigłowca, co nie przyniosło jednak żadnego rezultatu. W międzyczasie do ratowników zadzwonił pracownik Tatrzańskiego Parku Narodowego, który będąc w okolicy znalazł pod ścianami Zawraciku ciało bez oznak życia” – czytamy w komunikacie TOPR. To fragment Tatr o bardzo surowej rzeźbie terenu. Strome ściany, urwiska i żleby nie wybaczają tam potknięć. W tym rejonie niezwykle łatwo jest pomylić właściwą ścieżkę i nieświadomie wejść w eksponowany, niebezpieczny teren. W takich warunkach nawet pozornie błaha pomyłka orientacyjna może doprowadzić do tragedii – zwłaszcza gdy turysta decyduje się na opuszczenie wyznaczonego szlaku. Ratownicy wyposażeni w specjalistyczny sprzęt do ewakuacji udali się na miejsce wypadku. Ze względu na wybitnie eksponowany teren, działania wymagały użycia technik linowych. Po opuszczeniu i przetransportowaniu ciała do szlaku turystycznego, przewieziono je dalej samochodem do Kuźnic, gdzie zostało przekazane pracownikom zakładu pogrzebowego. W całych działaniach wzięło udział łącznie 19 ratowników TOPR, co obrazuje skalę logistyczną i koszty takich akcji. Turysta znajdował się poza znakowanym szlakiem tatrzańskim. Śmierć nastąpiła prawdopodobnie na skutek około 30-metrowego upadku z wysokości. Jeden fałszywy krok i przepaść. Oto trzy największe zagrożenia na szlaku Tatry, choć powierzchniowo niewielkie i łatwo dostępne dzięki rozwiniętej infrastrukturze, posiadają pełny charakter alpejski. Oznacza to, że zagrożenia obiektywne (niezależne od człowieka) oraz zagrożenia subiektywne (wynikające z błędów ludzkich) są tożsame z tymi, które spotyka się w znacznie wyższych górach Europy. Do najczęstszych przyczyn wypadków śmiertelnych w Tatrach należą: Upadki z wysokości: najczęściej spowodowane poślizgnięciem na mokrej skale, płacie zmrożonego śniegu lub utratą równowagi na kruchym, trawiasto-kamienistym podłożu. Zgubienie szlaku (pobłądzenia): zejście z oficjalnej ścieżki w tzw. teren „perciowy” często kończy się tzw. założeniem – sytuacją, w której turysta utyka na stromej ścianie i nie jest w stanie wykonać żadnego bezpiecznego ruchu ani w górę, ani w dół. Gwałtowne załamania pogody: tatrzański klimat charakteryzuje się ekstremalną dynamiką. Burze z piorunami w okresie letnim, nagłe mgły drastycznie ograniczające widoczność oraz gwałtowne spadki temperatury prowadzą do hipotermii i paniki, która upośledza logiczne myślenie i ocenę sytuacji. Czarna statystyka Tatr Dane Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego jednoznacznie pokazują, że ruch turystyczny w Tatrach bije rekordy, a wraz z nim rośnie liczba interwencji. Kilka dni temu pisaliśmy o bezmyślnym influencerze, którzy wjechał samochodem aż nad Morskie Oko. W uśrednionych statystykach rocznych TOPR notuje: udziela się pomocy od około 900 do ponad 1200 osobom rocznie, w zależności od sezonu i natężenia ruchu turystycznego; W polskich Tatrach dochodzi zwykle do kilkunastu – dwudziestu kilku wypadków śmiertelnych rocznie; Śmigłowiec ratowniczy „Sokół” startuje do akcji średnio ponad 250 razy w roku. Najczęstsza przyczyna: ponad 80% wszystkich wypadków w Tatrach wynika bezpośrednio z czynników subiektywnych, czyli braku odpowiedniego przygotowania kondycyjnego i technicznego, lekceważenia prognoz pogody, nieodpowiedniego obuwia oraz – tak jak w przypadku opisywanego zdarzenia – świadomego schodzenia ze znakowanych szlaków. Poza wytyczonym przez TPN przebiegiem tras znika naturalna ochrona i pewność, że podłoże jest stabilne. Skały pokryte zwodniczym mchem lub luźny piarg potrafią w ułamku sekundy odebrać kontrolę nad własnym ciałem. Źródło: Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Krokusy mają konkurencję. Pod Tatrami kwitnie koniczyna krwistoczerwona i wygląda nieziemsko
Na przełomie marca i kwietnia podnóże Tatr pokrywa się fioletowym dywanem krokusów, ale w kalendarzach warto zaznaczyć sobie tez maj. Tym razem tatrzańskie pola zabarwiły się na głęboki, czerwony kolor. Ten bajkowy widok zawdzięczamy koniczynie krwistoczerwonej. Co to za roślina i gdzie ją znaleźć? Wyjaśniamy
Kwitnienie koniczyny krwistoczerownej pod Tatrami stało się internetową sensacją dzięki portalowi Tatromaniak, który 27 maja 2026 umieścił spektakularny krótki film z kwitnących pól. Wkrótce sieć zalały zdjęcia i tysiące reakcji i komentarzy zachwyconych internautów. Kwitnienie koniczyny krwistoczerwonej to jednak zjawisko nieco inne niż słynne krokusy. Koniczyna jest rośliną uprawną, a zjawiskowe pola znajdują się na Słowacji, w dolinie Popradu. Koniczyna krwistoczerwona – co to za roślina? Koniczyna krwistoczerwona (Trifolium incarnatum), zwana też inkarnatką lub koniczyną szkarłatną, to w naszej części Europy roślina uprawna, jednoroczna lub dwuletnia. Jej naturalny zasięg występowania to Turcja i południowo-wschodnia Europa. Rozprzestrzeniła się m.in. na Wielką Brytanię, Maderę i Azory. Jest roślina pastewną, czyli uprawianą na paszę dla zwierząt. Podobnie jak inne koniczyny, np. naturalnie u nas występujące koniczyna biała czy białoróżowa, zawiera dużo białka i jest odporna na deptanie. W Polsce jest rośliną dziczejącą, a więc można ją spotkać również poza polami uprawnymi, choć oczywiście nie w tak dużym zagęszczeniu. Gdzie kwitnie koniczyna inkarnatka? Zjawiskowe pola uwiecznione na filmie portalu Tatromaniak, nie znajdują się w Polsce. Koniczynę uprawia się pod Tatrami u naszego południowego sąsiada – na Słowacji. Obsiane nią pola nietrudno dostrzec podczas kwitnienia w powiecie Poprad, w okolicach wsi Mlynica. Ponieważ to roślina jednoroczna lub dwuletnia, nie zawsze rośnie na tych samych polach. Warto rozglądać się po okolicy. Uroku podtatrzańskim polom dodaje jeszcze rzepak, kwitnący na żółto, posiany obok koniczyny. Ten naturalno-rolniczy spektakl warto zapisać sobie w kalendarzu na przyszłość i wracać co roku na słowackie pola. Kiedy obserwować kwitnienie koniczyny pod Tatrami? Okres kwitnienia koniczyny to teoretycznie lipiec i sierpień – ale ocieplenie klimatu powoduje przesunięcie go nawet na maj, podobnie jak w przypadku sezonu na inne rośliny, np. truskawki. Jedno jest pewne: warto wiedzieć gdzie wysiewa się koniczynę krwistoczerwoną i „trzymać rękę na pulsie”. Natura działa według swojego kalendarza – nie każdy maj musi wyglądać tak jak w tym roku. Źródło: Tatromaniak Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Siklawa to duma polskich Tatr. Najpotężniejszy wodospad w kraju imponuje nie tylko rozmiarami
Huk spadającej wody, surowe tatrzańskie krajobrazy i imponująca wysokość – Siklawa to jedno z najbardziej spektakularnych miejsc w polskich górach. Największy wodospad w Tatrach przyciąga turystów niezależnie od sezonu.
W tym artykule: Największy wodospad w Tatrach Polskich zachwyca nie tylko rozmiarami Wodospad Siklawa w Tatrach – okolica Jak dotrzeć pod największy wodospad w Tatrach Polskich? Wodospad Siklawa – praktyczne informacje przed wędrówką Czy Siklawa to największy wodospad w Tatrach? Największy wodospad w Tatrach Polskich znajduje się w Tatrach Wysokich i jest częścią potoku Roztoka. Spada z progu Ściany Stawiarskiej, która rozdziela dwie doliny: Roztoki oraz Pięciu Stawów Polskich. Woda spływa tu dwoma, trzema, a zdarza się, że również czterema strugami. To zależy od poziomu wody w Wielkim Stawie. Wysokość Siklawy to 65-70 metrów, a nachylenie ściany: 35 stopni. Huk wody jest tu tak wielki, że trudno cokolwiek usłyszeć. Dlatego turyści oddają się tu po prostu kontemplacji. Milkną rozmowy, pokrzykiwania. Największy wodospad w Tatrach Polskich zachwyca nie tylko rozmiarami Przy dobrej pogodzie obserwować tu można urokliwą mgiełkę przybierającą różne kolory. Ten efekt przyciąga artystów, zwłaszcza malarzy i poetów, już od XIX wieku. Powstało wiele obrazów, na których zobaczymy charakterystyczną siklawską tęczę. Już w 1832 roku największy wodospad w Tatrach Polskich opisywał Seweryn Goszczyński: „O sto kroków od nas przewalał się spadek Siklawej Wody, i rosił nas mgłami swoimi. Przekrojony od sterczącej na wierzchu opoki, rzuca się po skale prostopadłej”. Wodospad Siklawa w Tatrach – okolica Sama okolica Siklawy jest wręcz bajkowa. Wysokie szczyty Tatr Wysokich, zielone wzgórza, mieniące się w słońcu górskie jeziora. Nieopodal położone jest schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów (1670 m n.p.m., najwyżej w polskich górach). A sama Dolina Pięciu Stawów uważana jest za najpiękniejszą w Tatrach. Można stąd wyruszyć np. na Kozi Wierch (2291 m n.p.m.). To najwyższy wierzchołek w Polsce, niebędący szczytem granicznym (jak np. Rysy). Ewentualnie na Szpiglasowy Wierch, z którego roztacza się fantastyczna panorama na polskie i słowackie góry. Niezwykły klimat ma też samo Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Spotkamy tu wielbicieli gór z całej Polski i nie tylko. Wielu bywalców poleca też tutejszą kuchnię, a zwłaszcza legendarną szarlotkę. Jak dotrzeć pod największy wodospad w Tatrach Polskich? Szlak prowadzący do wodospadu Siklawa jest łatwy, dlatego warto polecić go nawet osobom, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z górskimi wędrówkami. Można tam dojść na przykład z parkingu w Palenicy Białczańskiej. Idąc czerwonym, a następnie zielonym szlakiem Doliną Roztoki dotrzemy do Siklawy w trzy godziny. Po drodze mamy szansę zobaczyć także inny wodospad – Wodogrzmoty Mickiewicza. Nieco okrężną – ale równie piękną trasą – można tam dojść również przez Morskie Oko. Obie te trasy uważane są za jedne z najpiękniejszych w całych Tatrach. W sezonie musimy więc liczyć się z dużą liczbą napotkanych turystów. Warto rozważyć rozpoczęcie wyprawy o bardzo wczesnej porze – np. 5 czy 6 rano, kiedy na szlakach jest jeszcze dość pusto. Wcześniej dobrze pomyśleć też o rezerwacji miejsca parkingu w Palenicy. Jest to możliwe online i warto to zrobić ze sporym wyprzedzeniem. Koszt to 36 zł za dzień. Gdy ten parking jest pełny, można spróbować dostać się na te na Łysej Polanie, Polanie Zgorzelisko, w Bukowinie Tatrzańskiej lub Białce Tatrzańskiej. Inną opcją jest dojazd busem z Zakopanego. W sezonie, w popularnych godzinach jeżdżą one nawet co kilkanaście minut. Wodospad Siklawa – praktyczne informacje przed wędrówką Na cały trekking pod Siklawę i z powrotem warto zarezerwować sobie od 6 do 7 godzin. Tak by mieć czas na niespieszny marsz, ale też podziwianie widoków czy posiłek. Warto pamiętać, że wchodząc do Tatrzańskiego Parku Narodowego w Palenicy Białczańskiej, musimy uiścić opłatę: 10 zł osoba dorosła, 5 zł – dziecko. Są też bilety tygodniowe: odpowiednio: 50 i 25 zł. A także grupowe: 90 zł dla grupy 10 osób (45 zł – ulgowy). Pieniądze z biletów przeznacza się na tworzenie i utrzymanie infrastruktury turystycznej (wynajem przenośnych toalet, sprzątanie i remonty szlaków, wymianę oznaczeń itp.) i edukacyjnej parku narodowego oraz na ochronę przyrody. 15 procent wpływów z opłat za wstęp wspiera działalność ratowniczą Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Wprawdzie szlak jest prosty i nie wymaga żadnego specjalistycznego sprzętu, ale warto pamiętać, że po deszczu bywa tu bardzo ślisko. Część trasy może też być oblodzona, wiedzie przez pas wygładzeń polodowcowych – ten fragment nazywany jest czasem danielkami. Nazwa wzięła się od przewodnika tatrzańskiego Jana Gąsienicy Daniela, który w 1924 roku poślizgnął się tu i spadł w przepaść. Gerlach: najwyższy szczyt Tatr. Znane i mniej znane fakty o największej z tatrzańskich gór Z wysokością 2655 m n.p.m. Gerlach nie tylko góruje nad innymi szczytami Tatr Wysokich, ale także stanowi symbol i wyzwanie dla miłośników górskich wędrówek i alpinistów. Najwyższy szcz... Siklawa – jak się przygotować? To, że szlak jest dość łatwy, nie oznacza, że na Siklawę można wybrać się w klapkach japonkach, podkoszulku i z reklamówką popularnego dyskontu w dłoni. Konieczne są dobre buty trekkingowe i odpowiednia odzież: kurtka przeciwdeszczowa, spodnie trekkingowe, softshell, polar. Musimy pamiętać, że pogoda w górach potrafi zmienić się błyskawicznie. Musimy być przygotowani na deszcz, burzę, grad, znaczny spadek temperatury. Do niedużego plecaka warto wrzucić wodę i batony energetyczne na zapas. Poza tym latarkę czołówkę, bidon filtrujący wodę czy apteczkę, koniecznie z plastrami na otarcia. Czy Siklawa to największy wodospad w Tatrach? Warto pamiętać, że Siklawa dość często mylona jest z Siklawicą, a więc wodospadem, który leży w całkiem innym miejscu: na końcu Doliny Strążyskiej, pod Giewontem, w Tatrach Zachodnich. Co ciekawe, Siklawa nie jest największym wodospadem całych Tatr. Ten znajduje się już na Słowacji, dokładnie w Dolinie Białej Wody. Nazywa się Ciężka Siklawa i jest wysoki nawet na 100 metrów. Nasz ekspert Maciej Wesołowski Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler". Reporter. Autor książek, m.in.: „Szpagat w pionie. W drodze przez Indie" i „Cafe Macondo. Reportaże z Kolumbii"
E-busy wracają nad Morskie Oko. Będą dostępne też w czasie majówki
Tatry stają się bardziej dostępne. Dzięki nowym e-busom TPN, osoby z niepełnosprawnościami, seniorzy i rodziny z dziećmi mogą łatwiej dotrzeć nad Morskie Oko. Pierwsze kursy ruszają w czwartek, 30 kwietnia, ale busy będą kursować również w czasie majówki. Liczba miejsc jest jednak ograniczona.
Tatrzański Park Narodowy to ulubiony cel turystów spragnionych górskich krajobrazów. Co roku odwiedza je około 5 milionów osób. Wiele z nich za punkt honoru obiera sobie wspięcie się na Giewont. Jednak dla mniej zaprawionych w boju celem jest Morskie Oko. Trasa do Morskiego Oka Szlak do Morskiego Oka, największego tatrzańskiego jeziora, wiedzie wzdłuż doliny. Dlatego jest to łatwa trasa. Po drodze można zobaczyć jeden z ładniejszych polskich wodospadów. Są to Wodogrzmoty Mickiewicza. Jednak problemem może być długość trasy. To około 9 km w jedną stronę, co dla osób starszych lub z niepełnosprawnościami może stanowić barierę nie do pokonania. A zdecydowanie warto choć raz w życiu zobaczyć to jezioro – szczególnie urzekające są jego barwy, które zmieniają się w zależności od pory dni i roku. Poza tym pojawiają się tam ciekawi goście. Ostatnio pisaliśmy o wizycie... bobra. Geneza i cele ekologicznej inicjatywy Inicjatywa wprowadzenia elektrycznych busów w Tatrach zrodziła się z potrzeby ograniczenia presji antropogenicznej na unikatowe środowisko przyrodnicze. W zamierzchłych czasach wjeżdżały tam nawet autobusy spalinowe, co miały negatywny wpływ na otoczenie. Morskie Oko, będące jednym z najpopularniejszych celów turystycznych, wymaga rozwiązań, które zrównoważą ruch turystyczny z wymogami ochrony środowiska. Projekt ma na celu nie tylko redukcję emisji spalin, ale przede wszystkim poprawę dostępności wysokogórskich terenów dla grup o ograniczonej mobilności. Jakie trasy i dla kogo Nowe e-busy TPN to oferta dla wszystkich, a w szczególności dla osób z niepełnosprawnościami, seniorów i rodzin. Oto jak wyglądają trasy: Trasa Zakopane – Morskie Oko jest dostępna wyłącznie dla osób z niepełnosprawnością i ich opiekunów całkowicie bezpłatnie. Istnieją dwie opcje biletów: dla osoby poruszającej się na wózku i bez. Trasa z Zakopanego do Włosienicy (dostępna dla wszystkich) kosztuje od 54,60 zł do 89 zł (w cenie wstęp do TPN), Trasa z Palenicy Białczańskiej do Włosienicy kosztuje od 40,60 zł do 69 zł. Jak widać, dojazd do Morskiego Oka nie jest dostępny dla wszystkich zainteresowanych – z Włosienicy trzeba jeszcze przejść około 1,5 km, ale jest to niewielki dystans, któremu powinna podołać większość osób. Powroty z Włosienicy kosztują od 40,60 zł do 78 zł. Dzieci do lat 4 jadą e-busem za darmo. Bilety – kupujmy szybciej Pamiętajmy, że biletów na e-busy nie kupimy u kierowcy – wymagana jest wcześniejsza rezerwacja online lub w punkcie TPN. A liczba kursów jest ograniczona, więc warto się pospieszyć z kupnem biletów i zrobić to w internecie, bo nie da się ich uzyskać u kierowcy. Źródło: TPN Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. przewodniki turystyczne po Egipcie oraz popularnonaukowe książki: „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” i „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Rekordowa liczba niedźwiedzi w Tatrach. Nowy raport Instytutu Ochrony Przyrody PAN
W tatrzańskich lasach tupot wielkich łap słychać bardziej, niż kiedykolwiek w ostatnim stuleciu. Najnowsze analizy genetyczne, przeprowadzone na zlecenie Tatrzańskiego Parku Narodowego nie pozostawiają wątpliwości: populacja niedźwiedzia brunatnego w tej części Karpat wyraźnie rośnie. Choć te wielkie drapieżniki rzadko szukają kontaktu z człowiekiem, ich rosnąca liczba stawia przed przyrodnikami i turystami nowe wyzwania. Musimy koegzystować.
Z raportu przygotowanego przez Instytut Ochrony Przyrody PAN wynika, że w polskich Tatrach bytuje obecnie co najmniej 64 osobników. To znaczący wzrost w porównaniu z ubiegłymi latami – w 2017 roku szacowano populację na 56 zwierząt, a jeszcze dekadę temu, w 2013 roku, doliczono się zaledwie 45 osobników. DNA nie kłamie Jak policzyć drapieżniki, który potrafią w ciągu jednej nocy pokonać dziesiątki kilometrów i skutecznie unikać wzroku strażników parku? Naukowcy porzucili tradycyjne metody obserwacji na rzecz nowoczesnej genetyki. Od marca do października 2023 roku w terenie zbierano próbki sierści oraz odchodów. Izolacja DNA w laboratorium pozwoliła na stworzenie unikalnych profili genetycznych. Dzięki temu wiemy, że wśród zidentyfikowanej grupy znajduje się 38 samic i 24 samce. Co ważne, liczba 64 to absolutne minimum – część zebranego materiału była zbyt uszkodzona, by uzyskać pełny profil, co sugeruje, że rzeczywista liczba niedźwiedzi może być wyższa. Granice istnieją tylko na mapach, niedźwiedzie o nich nie wiedzą Niedźwiedzie brunatne to prawdziwi „obywatele świata”. Z danych telemetrycznych wynika, że aż 80 proc. populacji w Polsce wykazuje aktywność transgraniczną. Tatrzańskie drapieżniki regularnie migrują między Polską a Słowacją, podążając za dostępnością pokarmu. Zauważono ciekawą prawidłowość: latem więcej zwierząt przebywa po polskiej stronie Tatr, co może być związane z innym rozkładem roślinności i bazy pokarmowej. Władca o wadze 300 kilogramów Mimo statusu potężnego drapieżnika, niedźwiedź brunatny to przede wszystkim oportunistyczny wszystkożerca. Jego dieta to fascynujący miks roślinności (głównie pędy, jagody, borówki i grzyby) oraz białka zwierzęcego (drobne ssaki, ryby, a przede wszystkim padlina, która pełni kluczową rolę w oczyszczaniu ekosystemu). Dorosłe samce mogą osiągać masę do 300 kg i dożywać w stanie dzikim imponującego wieku 50 lat. Jednak ich cykl rozrodczy jest wolny – samica rodzi od 1 do 3 młodych raz na dwa lata, a opieka nad „puchatymi” noworodkami trwa około 1,5 roku. Co ciekawe, niedźwiedzie brunatne mają niezwykle czuły węch – potrafią wyczuć pożywienie z odległości nawet kilku kilometrów, co sprawia, że porzucona przez turystę kanapka jest dla nich sygnałem wyczuwalnym niemal natychmiast. Spotkanie z niedźwiedziem może zakończyć się dramatem Wzrost populacji i coraz większa presja turystyczna sprawiają, że do spotkań na linii człowiek-niedźwiedź dochodzi coraz częściej. Choć niedźwiedzie z natury unikają ludzi, takie spotkania mogą być tragiczne w skutkach: niedźwiedź brunatny to nie wielka przytulanka, a wielki drapieżnik szczytowy. Przypominają o tym niedawne wydarzenia, które wstrząsnęły regionem – w tym tragiczna śmierć kobiety, która została zaatakowana niedaleko wsi Płonna przez drapieżnika podczas poszukiwań poroża. Znacznie oddaliła się od zabudowań. Takie zdarzenia, choć ekstremalnie rzadkie w skali milionów turystów odwiedzających góry, są bolesnym przypomnieniem, że Tatry to dom niedźwiedzi, w którym my jesteśmy gośćmi. Eksperci podkreślają, że większość ataków wynika z zaskoczenia zwierzęcia lub obrony młodych przez samicę. Jak zachować się przy spotkaniu z niedźwiedziem? Nie uciekaj – bieg może wyzwolić w niedźwiedziu instynkt łowiecki. A drapieżnik biega z prędkością do 50 km/h. Wycofuj się powoli – odchodź tyłem, nie odwracając się plecami, aby kontrolować sytuację. Nie nawiązuj kontaktu wzrokowego – te dla drapieżnika jest sygnałem wyzwania. Zachowaj ciszę – głośne krzyki mogą przestraszyć zwierzę i sprowokować do ataku. Nie panikuj – jeśli zwierzę szarżuje, ale się zatrzymuje, jest to tzw. szarża demonstracyjna. Jeśli jednak zaatakuje fizycznie, najlepiej położyć się na brzuchu, osłaniać rękami szyję i udawać martwego. Obecność niedźwiedzi powinna nas cieszyć Większa liczba niedźwiedzi w Tatrach świadczy o dobrym stanie ekosystemu i tym, że wysiłki ekologów przynoszą rezultaty. Jednak to, czy drapieżniki te będą mogły bezpiecznie dzielić przestrzeń z ludźmi, zależy od naszej odpowiedzialności. Zabieranie resztek jedzenia ze szlaków i trzymanie się wyznaczonych ścieżek to nie tylko zasady parku, a podstawa przetrwania dla tych majestatycznych zwierząt i gwarancja naszego bezpieczeństwa. Źródło: naukawpolsce.pl, Przewodnik Tatrzański Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Bóbr „chilluje” z kaczkami w Morskim Oku. Niezwykłe nagranie podbija internet
Taki widok należy do rzadkości. W Morskim Oku w Tatrach turystka wypatrzyła wypoczywającego bobra. Wygrzewał się w pełnym słońcu w otoczeniu kaczek. Poznaj historię najbardziej wytrwałego lokatora Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Pojawienie się bobrów w Tatrzańskim Parku Narodowym jest zjawiskiem stosunkowo nowym. Pierwsza w historii kolonia tych zwierząt została odnotowana w 2014 roku w rejonie Łysej Polany, na początku szlaku do Morskiego Oka. Było to pierwsze potwierdzone stanowisko bobra w TPN i prawdopodobnie w całych Tatrach. Ślady działalności były intensywne: bobry ścinały olchy o średnicy kilkunastu centymetrów, wykorzystując je do budowy tamy, która w krótkim czasie spiętrzyła wodę do głębokości półtora metra, tworząc rozlewisko o szerokości około 10 metrów. Pierwszy bóbr w Tatrach Bobry zasiedlają dziś całą Polskę, od gór po niziny. Potrafią przystosować się do zmiennych warunków, o czym świadczy to, że pojawiają się nawet w tak dużych aglomeracjach jak Warszawa, Kraków, Poznań czy Rzeszów. Skąd bobry przybyły w najwyższe polskie góry? Badacze przypuszczają, że pierwsze osobniki trafiły do nas ze Słowacji, konkretnie z rejonu Podspadów, gdzie wcześniej obserwowano je na rzece Białka. Nad Morskim Okiem pierwszy bóbr pojawił się w sierpniu 2021 roku. Eksperci byli dość zaskoczeni, bo jest to lokalizacja ekstremalna dla gatunku, który zazwyczaj preferuje wolno płynące rzeki nizinne i jeziora o bogatej roślinności nabrzeżnej. Bóbr, który sprostał zimie Początkowo eksperci powątpiewali w szanse przeżycia zwierzęcia w tak surowych warunkach. Spodziewali się, że nie sprosta srogiej tatrzańskiej zimie. Bóbr jednak zaskoczył przyrodników i dał sobie radę. Zbudował żeremie w nietypowych lokalizacjach, takich jak okolice Czarnostawiańskiej Siklawy i później rejon Dwoistej Siklawy pod Mnichem. A potem dołączyły do niego kolejni przedstawiciele jego gatunku. Incydent na Szpiglasowej Przełęczy Jednym z najbardziej niezwykłych wydarzeń w historii obserwacji tego gatunku w górach była śmierć bobra znalezionego w maju 2022 roku pod Szpiglasową Przełęczą. Martwe zwierzę zostało odnalezione przez turystę na dużej wysokości, która wydawała się całkowicie nieosiągalna dla tak ciężkiego gryzonia. Być może był to pierwszy bóbr, który pojawił się w rejonie Morskiego Oka. Dlaczego wspinał się na górę? Być może salwował się ucieczką przed jakimś drapieżnikiem. Do dziś jest to zagadką. Chillujący bóbr Tym razem TPN podzielił się pozytywną informacją o innym przedstawicielu tego gatunki. „Bóbr z Morskiego Oka przyłapany na chillowaniu z krzyżówkami! W ciągu dnia najczęściej pozostaje on w swojej kryjówce. W spokojne, wiosenne dni może żerować na powierzchni, szczególnie tuż po zimie, jednak obserwacje takie jak ta należą do wyjątkowych” – napisano na profilu facebookowym parku narodowego. W poście dodano wideo za granicznej turystki, na którym widać zrelaksowanego bobra obserwującego kaczki. Bobry w TPN. Co dalej? Mimo optymistycznych sygnałów, takich jak skuteczne zimowanie bobra w Morskim Oku w 2026 roku, tatrzańska populacja jest ciągle niewielka. Eksperci zwracają uwagę na to, że mała liczba osobników oznacza ryzyko chowu wsobnego, choć naturalna migracja ze Słowacji powinna zapewniać dopływ „świeżych” genów. Wyzwaniem pozostaje również koegzystencja z drapieżnikami – wzrost populacji niedźwiedzi (szacowanej na 45 osobników w całych Tatrach) oraz stabilna obecność wilków i rysi stanowią naturalną barierę dla nadmiernego wzrostu liczebności bobrów. Sytuacja bobrów w Polsce Obecnie populacja bobra europejskiego w Polsce szacowana jest na blisko 150 tysięcy osobników. Jest to imponujący wzrost, biorąc pod uwagę, że po II wojnie światowej ich liczba wynosiła zaledwie ok. 130 sztuk, a jeszcze w 2000 roku było to ok. 18 tysięcy. Przypadek bobrów w Polsce jest obecnie uznawany za wielki sukces ochrony przyrody, a ich populacja stała się stabilna i liczna w skali całego kraju. Bóbr jest w Polsce gatunkiem objętym ochroną częściową. Bobry są uznawane za „inżynierów ekosystemów”, ponieważ ich tamy zatrzymują w rozlewiskach ponad 200 milionów m³ wody, co skutecznie pomaga w walce z suszą i pożarami. Dodatkowo na obszarach objętych ich działalnością żyje o ok. 19% więcej gatunków zwierząt. Źródła: TPN, Edukacja Ekologiczna Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. przewodniki turystyczne po Egipcie oraz popularnonaukowe książki: „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” i „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Zakopane poza szlakiem. 6 miejsc, w których wciąż bije serce Tatr
Pod Giewontem wciąż można odnaleźć ciszę, zapach starego drewna i magię, której nie przykrył komercyjny blichtr. Zapomnij o tłumach na Krupówkach – zabierzemy Cię w podróż po miejscach, gdzie historia Tatr spotyka się z autentyczną kulturą i dziką naturą. Odkryj zakątki, które definiują duszę polskiej stolicy Tatr na nowo.
Spis treści: Willa Oksza: Tam, gdzie narodził się „pępek świata” Kaplica na Jaszczurówce: Manifestacja tatrzańskiej duchowości Cmentarz na Pęksowym Brzyzku: Ogród pamięci i rzeźby Chałupa Gąsieniców Sobczaków: Skansen ukryty w mieście Kumoterki: Śnieżna Formuła 1 w góralskim wydaniu Resort Sośnica: Modernizm z widokiem na Giewont Gdy większość turystów tłoczy się na Krupówkach, w bocznych uliczkach Zakopanego i na okolicznych polanach toczy się inne życie. To świat pachnący starym drewnem, wypełniony rżeniem koni na mrozie i ciszą muzealnych sal, w których rodziła się polska nowoczesność. Odkrywamy Zakopane dla koneserów – od zapomnianych willi, przez szalone wyścigi na śniegu, aż po architektoniczny modernizm w najlepszym wydaniu. Willa Oksza: Tam, gdzie narodził się „pępek świata” Większość odwiedzających Zakopane kieruje kroki do Willi Koliba, tymczasem to Willa Oksza przy ulicy Zamoyskiego skrywa najbardziej intrygujące opowieści o bohemie artystycznej przełomu wieków. Zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza, jest trzecim w historii budynkiem wzniesionym w stylu zakopiańskim, ale to jej wnętrza skrywają prawdziwy skarb – Galerię Sztuki XX wieku. To właśnie tutaj możemy zrozumieć, dlaczego Zakopane stało się magnesem dla największych umysłów epoki. W surowych, drewnianych ścianach eksponowane są dzieła Witkacego, Stryjeńskiej czy Skoczylasa. Oksza to nie tylko muzeum; to portal do czasów, gdy pod Tatrami eksperymentowano z formą, kolorem i... substancjami psychoaktywnymi, tworząc podwaliny pod polską sztukę nowoczesną. Spacerując po skrzypiących podłogach, warto zwrócić uwagę na detale snycerskie – motywy wschodzącego słońca i sosręby, które Witkiewicz podniósł z rangi wiejskiej snycerki do poziomu sztuki narodowej. Kaplica na Jaszczurówce: Manifestacja tatrzańskiej duchowości Choć jest znana, często bywa traktowana jedynie jako szybki przystanek w drodze do Morskiego Oka. To błąd. Kaplica Najświętszego Serca Jezusa na Jaszczurówce to architektoniczny majstersztyk, który najlepiej kontemplować wczesnym rankiem, gdy pierwsze promienie słońca przebijają się przez wysokie smreki, rzucając cień na modrzewiowe ściany. Wzniesiona bez użycia ani jednego gwoździa (według tradycyjnych technik ciesielskich), kaplica jest hołdem dla tatrzańskiej przyrody. Jej wnętrze, skromne i wyniosłe jednocześnie, zdobią witraże zaprojektowane przez samego Witkiewicza, przedstawiające Matkę Boską Częstochowską i Ostrobramską na tle herbów Polski i Litwy. Co ciekawe, kaplica stoi na skraju wywierzyska Jaszczurówka, które zawdzięcza swoją nazwę występującym tu niegdyś salamandrom plamistym, nazywanym przez górali „jaszczurami”. To miejsce to punkt styku sacrum z dziką naturą regla dolnego. Cmentarz na Pęksowym Brzyzku: Ogród pamięci i rzeźby To nie jest zwykła nekropolia. Pęksowy Brzyzek to raczej galeria sztuki pod gołym niebem i panteon tatrzańskich herosów. Każdy nagrobek jest tu osobną opowieścią – od surowych krzyży z kutego żelaza, po rzeźbione w drewnie kapliczki autorstwa Władysława Hasiora czy Antoniego Rząsy. Odszukanie grobu Kornela Makuszyńskiego, Kazimierza Przerwy-Tetmajera czy Tytusa Chałubińskiego to lekcja historii polskiej kultury, ale warto też przyjrzeć się grobom bezimiennym lub tym należącym do przewodników tatrzańskich i ratowników TOPR, którzy zginęli niosąc pomoc w górach. Nazwa „Brzyzek” w gwarze góralskiej oznacza urwisko nad potokiem, co idealnie oddaje położenie tego miejsca – zawieszonego między tętniącym miastem a szumem potoku Cicha Woda. To tutaj najlepiej smakuje zaduma nad przemijaniem i potęgą gór, które trwają niezmiennie, podczas gdy pokolenia zdobywców odchodzą. Chałupa Gąsieniców Sobczaków: Skansen ukryty w mieście Przy najstarszej ulicy Zakopanego – Kościeliskiej – stoi budynek, który pozwala cofnąć się do czasów sprzed wielkiej turystyki. Chałupa Gąsieniców Sobczaków to jeden z najcenniejszych zabytków budownictwa ludowego, będący częścią Muzeum Tatrzańskiego. W przeciwieństwie do reprezentacyjnych willi, tutaj zobaczymy, jak naprawdę wyglądało życie najbogatszych rodów góralskich w połowie XIX wieku. Wnętrze podzielone jest na tradycyjną izbę czarną (gdzie toczyło się codzienne życie wokół pieca) i izbę białą (używaną tylko od święta). To właśnie w takich domach rodziła się legenda tatrzańska, a pierwsi „panowie z Warszawy” spali na sianie, zachwycając się egzotyką podhalańskiego folkloru i lokalną gwarą. Zwróćcie uwagę na kolekcję obrazów na szkle oraz tradycyjne stroje – to nie są rekwizyty, to autentyczne przedmioty, które przetrwały próbę czasu i pokazują niezwykłą estetykę dawnych mieszkańców Tatr. Kumoterki: Śnieżna Formuła 1 w góralskim wydaniu Jeśli szukacie wydarzenia, które definiuje współczesne Podhale lepiej niż jakikolwiek festiwal, musicie zobaczyć Kumoterki. To tradycyjne wyścigi parokonnych sań, które odbywają się w ramach Parady Gazdowskiej w różnych miejscowościach regionu, m.in. w Białym Dunajcu, Kościelisku czy samym Zakopanem. Kumoterki to małe, dwuosobowe sanie, którymi niegdyś wożono dzieci do chrztu (stąd nazwa od „kumotrów”). Dziś to arena niesamowicie widowiskowej rywalizacji. Obok tradycyjnych przejazdów, najbardziej ekstremalną dyscypliną jest skiring i ski-skiring. W tej pierwszej narciarz jest ciągnięty przez samego konia, w drugiej – przez konia, na którym siedzi jeździec. To pokaz niesamowitej więzi człowieka ze zwierzęciem, odwagi i sprawności fizycznej. Kiedy tętniące kopyta wyrzucają w górę tumany śniegu, a górale w tradycyjnych cuchach przekrzykują się w ferworze walki, można poczuć, że tradycja podhalańska nie jest eksponatem w muzeum, ale żywą, buzującą krwią energią. Resort Sośnica: Modernizm z widokiem na Giewont Na mapie Zakopanego pojawił się adres, który łączy miłość do gór z fascynacją architekturą – Resort Sośnica. Choć Zakopane kojarzy się głównie ze stylem drewnianym, to właśnie modernizm lat międzywojennych i powojennych ukształtował sporą część miasta, nadając mu sznyt europejskiego kurortu. Sośnica, położona w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Miejskiego, to miejsce, gdzie historyczna forma spotyka się z nowoczesnym komfortem. Budynek ten jest przykładem tego, jak inteligentnie można adaptować przestrzeń, by nie stracić kontaktu z otoczeniem. Z okien obiektu rozpościera się jeden z najpiękniejszych widoków na panoramę Tatr, z dominującym profilem Giewontu. To idealna baza wypadowa dla tych, którzy po dniu spędzonym na nieoczywistych szlakach, szukają regeneracji w otoczeniu designu szanującego lokalny kontekst. Bliskość Doliny Białego i skoczni narciarskiej sprawia, że Sośnica staje się łącznikiem między sportową historią miasta a jego wypoczynkową teraźniejszością. To tutaj, z dala od zgiełku głównego traktu, można zrozumieć, że luksus w Zakopanem nie musi być krzykliwy – może mieć twarz spokoju i doskonałego widoku. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Wielkie badanie Tatr przynosi optymistyczne wieści. Nasze góry odżyły po 100 latach
Tatrzańska przyroda kwitnie, a bioróżnorodność w polskich górach jest większa niż wiek temu. Najnowsze badania, oparte na zestawieniu współczesnych danych z notatkami botaników sprzed stu lat, przynoszą ciekawe wnioski: to nie ocieplenie klimatu, lecz powstanie Parku Narodowego i koniec masowego pasterstwa uratowały tatrzański ekosystem.
Naukowcy z Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Czeskiej Akademii Nauk oraz Tatrzańskiego Parku Narodowego przeprowadzili kompleksową analizę tatrzańskiej roślinności. Wykorzystali unikatowe źródła sprzed stu lat: dokumentację zbiorowisk leśnych sporządzoną w latach 20. XX wieku przez wybitnych polskich botaników, m.in. Władysława Szafera i Bogumiła Pawłowskiego. Porównując dawne zapisy ze współczesnymi danymi terenowymi badacze odkryli, że bioróżnorodność w Tatrach wyraźnie wzrosła. Co zaskakujące, w analizowanych skupiskach roślin nie widać negatywnego wpływu ocieplenia klimatu. Wzrost różnorodności zamiast termofilizacji Badania przeprowadzone na 56 powierzchniach wykazały, że w ciągu ostatniego stulecia nastąpił rozkwit roślin naczyniowych, szczególnie w niższych partiach Tatr. Wbrew wcześniejszym prognozom, naukowcy nie zaobserwowali procesu termofilizacji, czyli wypierania gatunków zimnolubnych przez te preferujące wyższe temperatury. Zamiast tego odnotowano ekspansję roślin azotolubnych oraz wysokich bylin ziołoroślowych, które do rozwoju wymagają dużej wilgotności podłoża. Skupiska ziołorośli to prawdziwe oazy bioróżnorodności – obficie kwitną, przyciągają zapylacze i stanowią bazę pokarmową dla wielu zwierząt. Do tej grupy należą m.in. kozłek bzowy, tojad mocny oraz ostróżka tatrzańska. Pasterstwo a regeneracja ekosystemu Główną przyczyną pozytywnych zmian nie jest klimat, lecz ustąpienie presji gospodarczej. Kluczowym momentem było zaprzestanie intensywnego wypasu owiec, który w latach 40. XX wieku obejmował nawet 30 tysięcy sztuk. Tak ogromna skala pasterstwa prowadziła do degradacji gleby i niszczenia naturalnej roślinności. Obecna dominacja roślin wilgociolubnych to znak, że tatrzańska przyroda naturalnie się regeneruje. Rola Tatrzańskiego Parku Narodowego Także górskie lasy reglowe powoli odzyskują swój pierwotny charakter. Uwalniają się od skutków XIX-wiecznej gospodarki, kiedy to wycinano buczyny na potrzeby hutnictwa, zastępując je monokulturami świerka. Badacze wskazują, że decydującym czynnikiem był utworzenie Tatrzańskiego Parku Narodowego w 1954 roku i wycofanie ingerencji człowieka. Wyniki analiz, opublikowane w prestiżowym „Journal of Ecology” dowodzą, że przypisywanie wszystkich zmian w przyrodzie wyłącznie globalnemu ociepleniu jest błędem, który może prowadzić do niewłaściwych decyzji w ochronie środowiska. Źródło: Nauka w Polsce Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Nieznany nauce grzyb odkryty w polskich Tatrach. Czym jest Cytospora tatrensis Jankowiak & Stępniewska?
Grzyb odkryty na zamierających pędach kosodrzewiny w Tatrach okazał się gatunkiem dotychczas nieznanym nauce. Na jego trop trafili naukowcy z Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie: prof. Robert Jankowiak, dr hab. Piotr Bilański i dr hab. inż. Hanna Stępniewska.
Zespół naukowców z Katedry Ochrony Ekosystemów Wydziału Leśnego Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie badał w polskich Tatrach grzyba należącego do rzędu Diaporthales. Należą do niego gatunki rozkładające martwą tkankę organiczną, ale też pasożytujące na żywych roślinach, m.in. drzewach. Często porastają pędy, korę i drewno drzew. Zupełnie nowy gatunek w polskich Tatrach Choć grzyby to jedno z najbardziej urozmaiconych, najliczniejszych i najmniej poznanych królestw wśród żywych organizmów, odkrycie nowego gatunku to zawsze wydarzenie. Cytospora tatrensis została zauważona na tatrzańskiej kosodrzewinie, a konkretnie – jej zamierających pędach. Rodzaj Cytospora obejmuje liczne gatunki grzybów, z których kilkadziesiąt stwierdzono w Polsce. Są spotykane głównie na roślinach drzewiastych, bywają żywiącymi się martwą materią saprotrofami, endofitami żyjącymi wewnątrz roślin bez widocznych objawów lub wywołującymi choroby pasożytami. Okazało się, że na zainfekowanych pędach kosodrzewiny pasożytuje gatunek nieznany nauce. Informację o odkryciu przekazał Tatrzański Park Narodowy, zwracając uwagę, że takie znaleziska pomagają lepiej zrozumieć różnorodność grzybów oraz ich rolę w górskich ekosystemach leśnych. Kosodrzewina: kluczowy element ekosystemu Tatr Kosodrzewina (inaczej sosna górska, kosówka właściwa lub kosodrzew) to to kluczowy element tatrzańskiego krajobrazu, tworzący odrębne piętro roślinności wysokogórskiej, na wysokości od ok. 1550 do 1800 m n.p.m. Ten zimozielony, silnie rozgałęziony krzew charakteryzuje się niezwykłą odpornością na surowe warunki w górach. Jego odporne pędy potrafią wytrzymać ogromny nacisk śniegu, a rozbudowany system korzeniowy skutecznie stabilizuje skaliste podłoże, chroniąc zbocza przed erozją i zapobiegając schodzeniu lawin. W polskiej części Tatr kosodrzewina pełni funkcję naturalnej bariery ochronnej dla regla górnego oraz stanowi bezpieczne schronienie dla licznych gatunków zwierząt, m.in. ptaków i kozic, dlatego na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego podlega ścisłej ochronie. Jak potwierdzono nowy gatunek? Formalny opis Cytospora tatrensis przygotowano na podstawie cech morfologicznych, w tym zarodników oraz wyglądu i wzrostu kolonii hodowanych na pożywce. Wykonano też analizy genetyczne, a Tatrzański Park Narodowy poinformował o analizie filogenetycznej opartej na sekwencjonowaniu określonych genów (ITS, LSU, ACT1, RPB2, TEF1 i TUB2). Okazało się, że Cytospora tatrensis jest blisko spokrewniony z C. bugeanae, C. pinea oraz C. beilinensis – gatunkami, które zasiedlają różne gatunki rodzaju Pinus (sosna) w Chinach. Odkrycie zostało zaprezentowane w najnowszym numerze czasopisma naukowego „Persoonia”, a nowemu grzybowi nadano nazwę nawiązującą do nazwisk odkrywców. Badania były częściowo finansowane ze środków funduszu leśnego przekazanych Tatrzańskiemu Parkowi Narodowemu przez Lasy Państwowe. Źródła: Tatrzański Park Narodowy, Nauka w Polsce Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
„Polskie Alpy” podbijają brytyjskie media. „Oferują spektakularne widoki”
Polska coraz częściej pojawia się na mapie krótkich zagranicznych wyjazdów europejskich turystów. Najnowsze dane pokazują, że szczególnie dużym zainteresowaniem cieszy się wśród podróżnych z Wielkiej Brytanii. Okazuje się, że już piąty rok z rzędu nasz kraj pozostaje dla nich najpopularniejszym kierunkiem na tzw. city breaki. Brytyjskie media zwracają przy tym uwagę nie tylko na polskie miasta, lecz także na górskie regiony, które określają mianem „Polskich Alp”.
Polska coraz częściej pojawia się w zagranicznych publikacjach turystycznych jako kierunek wart odwiedzenia. W artykułach poświęconych podróżom wymieniane są zarówno największe miasta – Kraków, Warszawa, Wrocław czy Gdańsk – jak i mniej oczywiste regiony kraju. Coraz większe zainteresowanie budzą także polskie góry, które dla wielu zagranicznych turystów pozostają wciąż stosunkowo mało znanym kierunkiem. Właśnie na ten aspekt zwrócił uwagę brytyjski „Daily Mail”, publikując artykuł poświęcony najpopularniejszej górskiej miejscowości w Polsce. Polska najpopularniejszym kierunkiem na city break wśród Brytyjczyków Najnowsze dane branży lotniczej pokazują, że Polska utrzymuje silną pozycję wśród kierunków wybieranych przez podróżnych z Wielkiej Brytanii na krótkie wyjazdy. Z analiz rezerwacji opublikowanych przez linię Wizz Air wynika, że w 2025 roku nasz kraj odpowiadał za ponad jedną piątą wszystkich krótkich podróży rezerwowanych przez brytyjskich pasażerów tej linii. W zestawieniu najchętniej wybieranych destynacji Polska wyprzedziła takie kierunki jak Rumunia czy Węgry, utrzymując pozycję lidera w segmencie weekendowych city breaków. Na popularność Polski wpływa kilka czynników. Brytyjscy podróżni zwracają uwagę przede wszystkim na łatwą dostępność komunikacyjną (lot z wielu brytyjskich miast trwa zaledwie około dwóch godzin), a także na stosunkowo przystępne ceny noclegów, restauracji i atrakcji turystycznych. Dodatkowym atutem jest różnorodność oferty turystycznej. Historyczne centra miast, liczne zabytki oraz rozwinięta scena gastronomiczna sprawiają, że takie miejsca jak Kraków, Warszawa czy Gdańsk regularnie pojawiają się w rankingach najciekawszych europejskich kierunków na krótki wypad. Szczególnie dynamicznie rośnie zainteresowanie Gdańskiem, który w ostatnich latach przyciąga miliony odwiedzających, dzięki połączeniu nadmorskiego krajobrazu, bogatej historii i rozbudowanej oferty kulturalnej. Coraz częściej brytyjskie media zwracają jednak uwagę również na mniej oczywiste regiony Polski, wskazując, że poza największymi miastami kraj oferuje wiele miejsc idealnych zarówno na krótki city break, jak i dłuższy wypoczynek. Zakopane i „polskie Alpy”. Brytyjskie media zachwycone Tatrami W niedawnym artykule opublikowanym na łamach brytyjskiego „Daily Mail” dziennikarze zwrócili uwagę na górski region południowej Polski, który – ich zdaniem – może stać się alternatywą dla popularnych alpejskich kurortów. W tekście podkreślono, że Zakopane, położone u stóp Tatr, oferuje krajobrazy przypominające najbardziej znane europejskie destynacje górskie, a jednocześnie pozostaje znacznie bardziej przystępne cenowo i wciąż stosunkowo mało odkryte przez zagranicznych turystów. W publikacji opisano charakterystyczny krajobraz regionu: drewnianą zabudowę, górskie łąki oraz turkusowe jeziora, które w połączeniu z otaczającymi je szczytami tworzą scenerię porównywaną do alpejskich kurortów. Autorzy artykułu zwrócili uwagę również na różnorodność aktywności dostępnych w okolicach Zakopanego. Turyści mogą wybierać spośród licznych szlaków w Tatrach – od popularnych tras prowadzących do Morskiego Oka po bardziej wymagające podejścia na szczyty takie jak Giewont. Podkreślono, że alternatywą dla górskich wędrówek są przejazdy kolejkami na Kasprowy Wierch czy Gubałówkę, skąd rozciągają się panoramy na całe pasmo Tatr. Dla osób szukających spokojniejszego wypoczynku atrakcją pozostają z kolei termy z naturalnie ciepłą wodą mineralną oraz tętniące życiem centrum miasta z targowiskami i regionalnym rzemiosłem. W tekście dodano, że region ten łączy spektakularne krajobrazy z autentyczną kulturą góralską, co – zdaniem przedstawicieli branży turystycznej – czyni go jedną z najciekawszych nowych propozycji w europejskiej ofercie wyjazdów górskich. Jak stwierdził Chris Logan z TUI UK & Ireland: „Zakopane spełnia wszystkie kryteria świetnego kierunku – oferuje spektakularne widoki na Tatry, drewniane chaty i wyjątkową kulturę góralską, a jednocześnie pozostaje tańszą i mniej odkrytą alternatywą dla Alp”. Źródło: Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
TOP 3 najlepszych barów mlecznych w Zakopanem – przewodnik dla smakoszy
Bar mleczny w Zakopanem to dla wielu turystów alternatywa dla drogich restauracji nastawionych na sezonowy ruch. W niniejszym zestawieniu sprawdzamy, które bary mleczne w Zakopanem cieszą się największym zaufaniem gości i jak wypadają w ocenach zebranych na najczęściej używanych platformach opinii.
Spis treści: Ranking TOP 3 barów mlecznych w Zakopanem Dlaczego warto się stołować w barach mlecznych? Każdy ranking wymaga jasnych i możliwie obiektywnych kryteriów. Dlatego przy tworzeniu TOP 3 najlepszych barów mlecznych w Zakopanem nie opieraliśmy się na pojedynczych rekomendacjach ani na naszych subiektywnych wrażeniach, lecz na zbiorczych ocenach samych gości. Ranking TOP 3 barów mlecznych w Zakopanem Pod uwagę wzięliśmy dwie niezależne i powszechnie używane platformy opinii: Tripadvisor oraz wizytówki Google (Google Maps). Zestawienie danych z obu źródeł pozwala lepiej uchwycić rzeczywisty odbiór danego lokalu. W rankingu uwzględniliśmy dwa kluczowe parametry: średnią ocenę oraz liczbę opinii. Sama wysoka nota nie była dla nas wystarczająca, jeśli opierała się na niewielkiej próbie klientów. Takie podejście pozwala spojrzeć na bary mleczne nie tylko przez pryzmat kulinarnych wrażeń, lecz także stabilności jakości i skali zaufania gości. Lokale, które trafiły do naszego zestawienia, to miejsca regularnie odwiedzane, konsekwentnie oceniane i realnie obecne w codziennych wyborach osób jedzących w barach mlecznych w Zakopanem. Poniższa tabela pokazuje, jak poszczególne bary wypadają pod względem liczby opinii i średnich ocen na obu platformach. Stanowiło to dla nas dobry punkt wyjścia do dalszej analizy doświadczeń opisywanych w treści opinii. Regionalny Bar Mleczny Jest położony przy ul. Hr. Władysława Zamoyskiego 5, czyli około 12 minut pieszo od Krupówek. Regionalny Bar Mleczny to jeden z najbardziej rozpoznawalnych barów mlecznych w Zakopanem, często odwiedzany zarówno przez turystów, jak i mieszkańców. Jego mocną stroną jest bardzo duża liczba opinii Google, co świadczy o popularności, oraz stabilnie wysoka średnia ocen. Opinie z wizytówki potwierdzają, że klienci cenią sobie tutaj przede wszystkim tradycyjne potrawy kuchni polskiej w dużych porcjach i przystępnych cenach. Wiele komentarzy wskazuje, że jedzenie jest sycące i „jak u mamy”. Recenzenci chwalą też szybką obsługę i sprawną organizację (dania zamawia się przy ladzie i odbiera po wywołaniu numerka), co w godzinach największego ruchu jest ważne. Negatywne uwagi dotyczą głównie tłoku i braku menu w języku angielskim, co bywa barierą dla turystów spoza kraju. Mimo to lokal często jest wymieniany jako „miejsce, gdzie tanio zjesz solidny obiad” nawet w sezonie turystycznym. Bar Mleczny Nowotarska 4A Jak sama nazwa baru wskazuje, jest on usytuowany przy Nowotarskiej 4A. Lokalizacja niedaleko centrum (niespełna 10 minut spaceru z Krupówek) sprawia, że jest łatwo dostępny dla spacerujących deptakiem gości. Opinie użytkowników z wizytówki podkreślają, że jest to miejsce z przyjazną obsługą, która często stara się pomóc również osobom mówiącym po angielsku, co nie jest standardem w tego typu lokalach. W komentarzach bardzo często pojawiają się wzmianki o obfitych porcjach i smacznych daniach inspirowanych tradycyjną kuchnią polską. Goście wspominają zarówno klasyki, jak pierogi i schabowy, jak i inne pozycje, które można znaleźć w barowym menu. Recenzje podkreślają także dobrą relację jakości do ceny, szczególnie w kontekście Zakopanego, gdzie stawki w restauracjach bywają znacznie wyższe. Warto zauważyć, że lokal bywa zatłoczony w godzinach lunchu, co również pojawia się w uchwyconych opiniach. Tatrzański Bar Mleczny Tatrzański Bar Mleczny jest zlokalizowany przy Drodze Na Bystre 2, niedaleko Centrum Edukacji Przyrodniczej Tatrzańskiego Parku Narodowego. Opinie z wizytówki akcentują, że lokal słynie z dużych porcji i konkurencyjnych cen, nawet jak na standardy barów mlecznych. W komentarzach wiele osób docenia sprawne działanie obsługi nawet przy dużym ruchu, co jest ważne dla gości po intensywnym dniu spędzonym na górskich trasach. Goście często pozytywnie oceniają różnorodność pierogów i potraw mięsnych, które uważają za dobrze przygotowane i smaczne. Część opinii wskazuje na mniej spektakularny klimat wnętrza – postawiono tu raczej na prostotę i funkcjonalność niż designerskie przestrzenie. Jednak dla wielu użytkowników jest to właśnie część doświadczenia: domowa kuchnia w prostym otoczeniu. Jako minus lokalu wskazywane są momenty braku dostępności niektórych dań, ale ogólna narracja recenzji pozostaje pozytywna: to miejsce z dobrym jedzeniem i uczciwymi cenami. Dlaczego warto się stołować w barach mlecznych? Bary mleczne to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów polskiej kultury kulinarnej. Choć często kojarzone są z prostotą i codziennością, w rzeczywistości oferują coś, czego coraz trudno znaleźć w popularnych restauracjach: przewidywalną jakość, uczciwe porcje i kuchnię opartą na tradycyjnych recepturach. Dla świadomego odbiorcy to nie wada, lecz zaleta. Brak przerostu formy nad treścią Przede wszystkim bary mleczne serwują jedzenie, które jest funkcjonalne. Ma nasycić, rozgrzać i dać energię – szczególnie ważne w miejscowościach turystycznych, takich jak Zakopane, gdzie dzień często zaczyna się lub kończy wielogodzinnym wysiłkiem w górach. Zupy, pierogi, dania mączne czy klasyczne obiady nie próbują zaskakiwać formą, ale spełniają swoją funkcję w sposób konsekwentny i zrozumiały. Argument portfela Kolejną zaletą jest odpowiedni stosunek ceny do porcji. Nawet w popularnych kurortach bary mleczne pozostają jednymi z nielicznych miejsc, gdzie pełny obiad nie wiąże się z poczuciem przepłacenia. Dla wielu turystów to realna alternatywa wobec restauracji nastawionych głównie na krótkotrwały ruch sezonowy. Dla mieszkańców – stały punkt codziennego życia. Prosta oferta Warto też zwrócić uwagę na transparentność oferty. Menu w barach mlecznych jest zazwyczaj krótkie, czytelne i zmienne w rytmie dnia. Brak rozbudowanej karty sprawia, że decyzje podejmuje się szybko, a oczekiwania są jasno określone. To kuchnia najczęściej bez marketingowej narracji, oparta na doświadczeniu, a nie obietnicy. Każdy jest tu u siebie Nie bez znaczenia pozostaje również wymiar społeczno-kulturowy. Stołowanie się w barze mlecznym to kontakt z formą gastronomii, która przez dekady kształtowała codzienne nawyki żywieniowe w Polsce. To przestrzeń egalitarna – wspólna dla turystów, lokalnych mieszkańców, rodzin i osób pracujących w okolicy. Źródło: National Geographic Traveler Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Nowy sezon, stare problemy. Turyści znów wchodzą na lód Morskiego Oka
W Tatrach od kilku tygodni można zaznać iście zimowej atmosfery. Pierwsze opady śniegu niosą ze sobą jednak pierwsze niebezpieczne sytuacje stworzone przez turystów. Teraz, gdy po raz pierwszy tym roku pokryło się lodem słynne Morskie Oko, władze Parku Narodowego apelują o szczególną rozwagę.
Nowy sezon zimowy i nowe nierozważne zachowania odwiedzających polskie góry. Tym razem turyści, pomimo zakazu Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN), tłumnie weszli na skutą lodem taflę Morskiego Oka. Leśnicy apelują, że było „bardzo blisko wielkiej tragedii”. Pierwszy lód – pierwsze problemy Od kilku dni odwiedzający Tatry mogą podziwiać największą wizytówkę TPN – górskie jezioro Morskie Oko, całkowicie pokryte warstwą lodu. Turyści nie poprzestali na robieniu pamiątkowych zdjęć z brzegu jeziora pod Rysami — weszli także na sam środek zamarzniętego akwenu, by tam wykonać kolejne fotografie. Mimo jasnych zakazów ustalonych przez władze Tatrzańskiego Parku Narodowego odwiedzający tłumnie zaczęli przedzierać się na środek tafli Morskiego Oka. Leśnicy informują, że mamy do czynienia z bardzo świeżą warstwą lodu. W przeciwieństwie do środka zimy, kiedy jego grubość osiąga nawet metr, obecnie lód jest zdecydowanie cieńszy. Każde wejście grozi więc załamaniem pokrywy lodowej i wpadnięciem człowieka do wody o temperaturze około 1°C. „Kąpiel” w takiej wodzie grozi szybkim wychłodzeniem organizmu, co bez odpowiedniej reakcji może prowadzić do hipotermii, utraty przytomności, a nawet śmierci. Turyści jak „barany” Turyści, mimo zakazów władz parku, nieprzerwanie wchodzili na taflę Morskiego Oka. Nie pomogły interwencje leśników mające na celu zatrzymanie tłumu. Leśniczy Grzegorz Bryniarski z TPN ostrzega przed skalą nierozważnego działania: „Wchodzi jeden i drugi, a później wchodzi całe tysiąc. (…) Nikt nie myśli, a my nie jesteśmy w stanie tego upilnować”. Nad Morskim Okiem nie ma żadnych barierek odgradzających turystów przed wejściem na jezioro. Władze liczą na zdrowy rozsądek odwiedzających oraz ich przygotowanie przed przyjazdem w góry. Bryniarski tłumaczy, że każdy, kto uprawia górską turystykę zimową, powinien najpierw zapoznać się z trasami w okresie letnim, gdy przejrzystość jest zdecydowanie lepsza. Zimowe utrudnienia w Tatrach Przed wycieczką w Tatry w sezonie zimowym należy zapoznać się z potencjalnymi zagrożeniami panującymi na szlakach. Strona internetowa Tatrzańskiego Parku Narodowego regularnie udostępnia informacje o miejscach, gdzie turystyka może być utrudniona lub wręcz niemożliwa. Można tam znaleźć choćby komunikaty o zagrożeniach związanych ze spadającymi kamieniami czy gałęziami oraz o szlakach zamkniętych dla ruchu turystycznego. Przed wejściem do parku należy również zapoznać się z regulaminem oraz ewentualnymi konsekwencjami złamania zasad obowiązujących na tym obszarze. Inną istotną informacją, którą należy sprawdzić przed planowaniem tatrzańskich wycieczek, jest poziom zagrożenia lawinowego. Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe monitoruje i publikuje na swojej stronie aktualny stopień zagrożenia lawinowego. Zwiedzając Tatry zgodnie z regulaminem, nie tylko mamy szansę przeżyć wyjątkowe górskie wrażenia, lecz także dbamy o własne zdrowie w tym szczególnie narażonym na niebezpieczeństwo okresie w górach. Łamanie zasad może doprowadzić nie tylko do trwałego zniszczenia przyrody, ale również do uszkodzenia zdrowia turystów Źródła: TPN, TVN24 Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Ile jest kozic w Tatrach? Wyniki są gorsze niż rok temu
Zakończyło się coroczne liczenie kozic w Tatrzańskim Parku Narodowym. Nowe dane nie ucieszą miłośników polskich gór. Co jest przyczyną zmniejszania się populacji?
Za nami jesienny spis populacji kozic – jednego z najbardziej rozpoznawalnych gatunków zamieszkujących Tatrzański Park Narodowy (TPN). Na początku listopada polski TPN wraz ze słowackim Tatranským Národným Parkiem (TANAP) przeprowadziły liczenie tych ssaków po obu stronach najwyższego górskiego pasma Polski. W porównaniu z ubiegłorocznym jesiennym monitoringiem zauważalny jest wyraźny spadek liczebności kozic. Władze parku nie wskazują jednej konkretnej przyczyny depopulacji, podkreślają jednak wpływ zmieniających się czynników środowiskowych w tamtym rejonie. Ile jest kozic w Tatrach? Podczas jesiennego spisu polsko-słowacki zespół przyrodników odnotował w sumie 805 kozic, z czego 218 po stronie polskiej i 587 po stronie słowackiej. Wśród rozpoznanych płciowo osobników (stanowiących ok. 52% całej spisanej populacji) dominują samice – tzw. kozy. Stanowią one ok. 38% całej rozpoznanej płciowo populacji. Pozostałe 62% to osobniki męskie – tzw. capy – oraz młode koźlęta do trzeciego roku życia. Jeśli przyjrzymy się jedynie polskiej populacji tego gatunku, tu również to samice stanowią lwią część, choć w zdecydowanej większości zaobserwowanych kozic nie udało się rozpoznać płci. Z przymrużeniem oka należy jednak traktować rozróżnienie na „słowackie” i „polskie” kozice. W rzeczywistości zwierzęta te wędrują po Tatrach swobodnie, regularnie przekraczając granicę obu państw. Nadawanie kozicom konkretnego „obywatelstwa” byłoby więc bezcelowe, biorąc pod uwagę ich codzienne migracje. Dla spisu najważniejsze są dane zbiorowe dla całego pasma, których analiza pozwala przyrodnikom wyciągać odpowiednie wnioski. Spadek populacji – o ile zmniejszyła się liczba kozic względem zeszłego roku? Dane wydają się niepokojące, gdy porównamy je z zeszłorocznym jesiennym spisem. W listopadzie 2024 roku władze parków narodowych odnotowały łącznie 949 osobników tego tatrzańskiego gatunku. Mówimy więc o spadku populacji aż o 144 zwierzęta, co przekłada się na 15,2% w stosunku do zeszłego roku. Autorzy spisu ostrzegają jednak, że wyników badań nie można brać w pełni dosłownie. Mimo że wartości podawane są z dokładnością do jednej sztuki, władze parków zastrzegają możliwość występowania błędu statystycznego sięgającego nawet 10%. Mimo to spis ukazuje wyraźne zmiany w liczebności tatrzańskich kozic, które należy skrupulatnie obserwować i odnotowywać. Co ciekawe, podczas tegorocznego wiosennego spisu udało się naliczyć 740 kozic, czyli jeszcze mniej niż podczas jesiennego rejestru. Różnica ta nie oznacza jednak gwałtownego spadku populacji. Wynika przede wszystkim z sezonowej zmienności widoczności zwierząt, na którą wpływać mogą cykl rozrodczy kozic, rozproszenie stad i warunki obserwacji. Jakie są przyczyny spadku populacji? Władze TPN stronią od wskazania jednej kluczowej przyczyny depopulacji kozic. Podkreślają, że zjawisko to może wynikać z szeregu zmian zachodzących w Tatrach. Wśród takich czynników znajdują się m.in.: presja drapieżników, takich jak rysie, wilki i niedźwiedzie – te ostatnie w ostatnich miesiącach szczególnie często obserwowane są po słowackiej stronie pasma; zmiany klimatyczne, w tym podnoszenie górnej granicy lasu i nietypowy przebieg zim; antropopresja, czyli działalność człowieka wpływająca na komfort i zachowania kozic; odradzająca się kosodrzewina, która zmniejsza areał otwartych terenów ważnych dla żerowania i odpoczynku tych zwierząt. Jak można zauważyć, powodów spadku populacji jest wiele i trudno wyznaczyć ten jeden, szczególnie istotny. Władze parków zapowiadają intensywny monitoring, który w przyszłości ma pomóc w określeniu kluczowych zjawisk wpływających na liczebność kozic. Współpraca obu krajów oraz zaangażowanie specjalistów pozwolą ustalić, które z procesów mają charakter naturalny, a które wynikają ze szkodliwej działalności człowieka. Źródło: Tatrzański Park Narodowy Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Jak tatrzańska wieś, założona w XVII w., stała się zimową stolicą Polski? Jej historia sięga króla Władysława Wazy
Białka Tatrzańska zachwyca nie tylko panoramą Tatr i wyjątkowym mikroklimatem, ale też różnorodnością atrakcji. To miejsce, w którym można szusować po nowoczesnych wyciągach, spływać rzeką Białką, poznawać lokalne tradycje i odprężać się w wodach termalnych – idealne zarówno dla rodzin, jak i miłośników aktywnego wypoczynku.
Spis treści: Położenie Białki Tatrzańskiej Historia wsi Turystyczne walory Białki Tatrzańskiej Białka Tatrzańska to malownicza wieś położona w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska. Rozciąga się wzdłuż rzeki Białki i drogi krajowej nr 49. Odległości z Białki Tatrzańskiej do ważniejszych miejscowości w tym regionie są niewielkie: Zakopane – 21 km, Nowy Targ – 12 km, Bukowina Tatrzańska – 5 km, Poprad – 56 km, Kraków – 90 km. Położenie Białki Tatrzańskiej Długość wsi wynosi ponad 8 km, a z południowej strony otwiera ją szeroka dolina w kierunku Tatr Bielskich. Dzięki temu Białka Tatrzańska cieszy się wyjątkowym nasłonecznieniem, które łagodzi górski klimat, wyróżniając ją spośród innych miejscowości Podhala. Dzięki swojemu położeniu wieś jest łatwo dostępna zarówno samochodem, jak i komunikacją publiczną, a także stanowi świetną bazę wypadową dla turystów wybierających się na okoliczne szlaki. Wzdłuż rzeki Białki znajdują się liczne tereny rekreacyjne, a w sąsiedztwie – trasy rowerowe i szlaki piesze prowadzące w kierunku Tatr i Spisza. Połączenie dogodnej lokalizacji, malowniczych widoków i naturalnego mikroklimatu sprawia, że Białka Tatrzańska jest atrakcyjna o każdej porze roku. Historia wsi Białka Tatrzańska powstała w XVII wieku, najprawdopodobniej między 1616 a 1618 rokiem, za panowania Władysława IV Wazy. Założył ją Stanisław Witowski, wielkorządca krakowski i dzierżawca starostwa nowotarskiego. Pierwotna nazwa miejscowości brzmiała „Nowa Białka”, a jej pierwszym sołtysem został Wojciech Nowobilski, który w 1637 roku otrzymał przywilej lokacyjny od króla, obejmujący prawo korzystania z pastwisk i polan w okolicznych górach. Początkowo mieszkańcy łączyli rolnictwo z pasterstwem, a z czasem wieś zasłynęła także dzięki kuśnierstwu – w XVIII i XIX wieku produkowano tu słynne, kredowane białczańskie kożuchy, cenione w całym regionie Podhala i Spisza. W 1855 roku powstała pierwsza szkoła, a w 1935 roku dom zakonny sióstr serafitek, który od 1990 roku pełni funkcję domu opieki społecznej Caritas. Najcenniejszym zabytkiem Białki Tatrzańskiej jest drewniany kościół pw. św. Szymona i św. Judy Tadeusza, wzniesiony około 1700 roku. Kościół należy do Szlaku Architektury Drewnianej, a jego barokowe wnętrze, murowane ogrodzenie i otoczenie starych lip nadają mu wyjątkowy charakter i sprawiają, że jest integralną częścią krajobrazu wsi. Turystyczne walory Białki Tatrzańskiej Białka Tatrzańska jest obecnie jednym z najatrakcyjniejszych ośrodków turystycznych Podhala, zarówno zimą, jak i latem. Szeroka oferta turystyczna, nowoczesna infrastruktura narciarska i bogactwo atrakcji sprawiają, że miejscowość przyciąga rzesze turystów. Atrakcje w Białce Tatrzańskiej Białka Tatrzańska to miejsce, które oferuje atrakcje zarówno dla miłośników aktywnego wypoczynku, jak i osób szukających relaksu. Latem rzeka Białka staje się centrum sportów wodnych – spływy kajakowe i pontonowe należą do najciekawszych form ekstremalnej aktywności w regionie. Malownicze krajobrazy i górskie prądy zapewniają niezapomniane wrażenia zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych kajakarzy górskich. Okolica Białki Tatrzańskiej to punkt startowy dla pieszych wycieczek po Tatrach Bielskich i Spiszu, ze szlakami o różnym stopniu trudności i licznymi punktami widokowymi. Miłośnicy kultury góralskiej mogą zobaczyć występy zespołów regionalnych „Białcanie” i „Mali Białcanie”, które prezentują tradycyjne pieśni i tańce. Turyści mogą także uczestniczyć w lokalnych warsztatach rzemiosła i licznych wydarzeniach folklorystycznych. Dzięki tak szerokiej ofercie atrakcji w Białce Tatrzańskiej bez problemu można połączyć aktywność fizyczną z wypoczynkiem i poznawaniem tradycji Podhala. Wyciągi w Białce Tatrzańskiej Białka Tatrzańska słynie przede wszystkim z rozbudowanej infrastruktury narciarskiej. Do najważniejszych wyciągów należą: Ośrodek Narciarski Kotelnica Białczańska – 5 wyciągów krzesełkowych, nowoczesne trasy o różnym stopniu trudności, wielokrotnie nagradzany tytułem Najlepszego Ośrodka Narciarskiego w Polsce, należy do systemu karnetów TatrySki; Wyciągi Narciarskie Bania – 1 wyciąg krzesełkowy, część wspólnego systemu karnetów TatrySki; Stacja Narciarska Kaniówka – 1 wyciąg krzesełkowy, atrakcyjny dla początkujących narciarzy, objęta jest wspólnym systemem karnetów TatrySki; Wyciąg „U Kuruca” – mniejszy ośrodek, idealny dla rodzin i dzieci. Szacuje się, że w sezonie narciarskim liczba turystów może kilkukrotnie przewyższać liczbę stałych mieszkańców, co świadczy o popularności Białki Tatrzańskiej. Termy w Białce Tatrzańskiej – relaks i zabawa przez cały rok Białka Tatrzańska słynie z nowoczesnych kompleksów termalnych, które łączą wypoczynek, zabawę i dobroczynne właściwości wód geotermalnych. Najpopularniejsze obiekty to Termy Bukovina i Terma Bania, która znalazła się w naszym rankingu TOP11 najlepszych polskich aquaparków. Oba oferują baseny wewnętrzne i zewnętrzne, strefy relaksu, sauny oraz zjeżdżalnie dla dzieci i dorosłych. Woda termalna pozyskiwana jest z głębokości 2400–2500 m, bogata w mikroelementy takie jak siarczki, krzemionka, potas, wapń, magnez i żelazo, co wpływa korzystnie na zdrowie, urodę i samopoczucie. Termy Bania wyróżniają się strefą zabawy z rwącą rzeką, sztuczną falą i superszybkimi zjeżdżalniami, a w strefie relaksu można korzystać z basenów z widokiem na Tatry, jacuzzi czy masaży wodnych. Termy Bukovina dodatkowo wprowadzają regionalny akcent – wodne atrakcje noszą nazwy w góralskiej gwarze, co czyni pobyt wyjątkowym i pełnym lokalnego klimatu. To idealne miejsce zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i osób szukających odprężenia po aktywnym dniu w górach. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Morskie Oko – perła Tatr i jej niezwykła historia
Morskie Oko jest jednym z najbardziej znanych i malowniczych jezior w polskich Tatrach. Położone na wysokości 1395 m n.p.m. w Dolinie Rybiego Potoku, u stóp Mięguszowieckich Szczytów, stanowi prawdziwą wizytówkę Tatr i jeden z najchętniej odwiedzanych punktów turystycznych w całym regionie. Zajmuje powierzchnię niemal 33 ha, co czyni je drugim pod względem wielkości jeziorem w Tatrach zarówno pod względem powierzchni, jak i objętości wód. Jezioro wyróżnia się nie tylko urokliwym krajobrazem, ale także bogatą historią, różnorodną florą i fauną oraz legendami przekazywanymi przez pokolenia.
Spis treści: Historia własności Morskiego Oka Pomiary i batymetria Zasilanie i odpływ wód Otoczenie i schronisko nad Morskim Okiem Przyroda Morskiego Oka Morskie Oko w kulturze i legendach Morskie Oko jest jeziorem pochodzenia polodowcowego o charakterze karowo-morenowym. Wypełnia wydrążoną przez lodowce misę skalną, zwaną Kotłem Morskiego Oka. Jezioro ma owalny kształt, choć zaburzają go stożki usypiskowe u wylotu większych żlebów, takich jak Marchwiczny, Żabi czy Szeroki Żleb. Od południa jezioro otaczają masywne stożki piargowe, częściowo porośnięte kosodrzewiną, określane łącznie mianem Wielkiego Piargu. Dno Morskiego Oka jest zróżnicowane – przy brzegach zalegają głazy, niżej których występuje żwir i piasek. Poniżej 40 metrów znajduje się gruba na około kilkadziesiąt centymetrów warstwa ciemnego mułu z fragmentami roślinnymi i zwierzęcymi. Woda w Morskim Oku jest przejrzysta na 11–14 metrów. Ma zieloną barwę (IV stopień w skali Forela-Ulego) i występują tu wyraźnie oddzielone warstwy wody zróżnicowane pod względem temperatury, tzw. termokliny. Historia własności Morskiego Oka Morskie Oko to nie tylko najpiękniejsze jezioro Tatr, ale także miejsce o burzliwej historii. Pierwsze wzmianki o nim pojawiły się już w XVI wieku, a od XVII stulecia zaczęto regulować prawa do użytkowania jego otoczenia. W 1824 roku jezioro przeszło w ręce prywatne, a następnie stało się własnością Władysława Zamoyskiego. To właśnie on odegrał kluczową rolę w słynnym sporze granicznym z Węgrami, który rozstrzygnięto w 1902 r. na korzyść Galicji. Dzięki drodze Oswalda Balzera i pobudowaniu schroniska, Morskie Oko stało się ważnym celem turystów. Od 1933 r. jezioro należy do państwa polskiego. „Morskie Oko” jest tłumaczeniem z języka niemieckiego (Meeraugen), a wcześniej używana przez górali nazwa to Biały Staw. Inne historyczne określenia jeziora to Rybie Jezioro czy Rybi Staw. Pomiary i batymetria Morskie Oko to jedno z najlepiej poznanych jezior Tatr – jego pomiary prowadzone są od końca XVIII wieku. Pierwsze dane z 1787 r. wskazywały powierzchnię 32,02 ha, ale z czasem wyniki ulegały korektom. W 1879 r. Eugeniusz Klemens Dziewulski stworzył pierwszy plan batymetryczny, szacując powierzchnię na 30 ha i głębokość na 49,5 m. Kolejne badania z początku XX wieku oraz pomiary Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1934 r. wykazały, że jezioro ma 34,93 ha i 50,8 m głębokości. Najnowsze analizy, wykorzystujące echosondy, precyzują obecne wymiary: powierzchnia to około 32,6–32,8 ha, a maksymalna głębokość 50,4–51,8 m. Choć dawniej uważano je za największe jezioro Tatr, obecnie wiadomo, że ustępuje pod względem powierzchni Wielkiemu Stawowi w Dolinie Pięciu Stawów Polskich – różnica wynosi około 1,5 ha. Zobacz też: Czy Morskie Oko przestanie zamarzać? Zasilanie i odpływ wód Morskie Oko zasilają dwa stałe potoki – Czarnostawiański oraz Mnichowy. Pierwszy potok spływa kaskadami Czarnostawiańskiej Siklawy, natomiast drugi tworzy Dwoistą Siklawę. Do Morskiego Oka wpływają także cieki okresowe, m.in. z Szerokiego i Marchwicznego Żlebu. Z jeziora wypływa Rybi Potok, który następnie rozlewa w kilka Rybich Stawków, takich jak Małe Morskie Oko, Żabie Oko oraz Małe Żabie Oko. Morskie Oko należy do nielicznych tatrzańskich jezior naturalnie zarybionych, zamieszkiwanych przez pstrągi, a dawniej również lipienie i troć wędrowną. Istnieją również historyczne wzmianki o obecności głowacza pręgopłetwego. Otoczenie i schronisko nad Morskim Okiem Od strony północy jezioro zamyka morena, na której stoi schronisko PTTK im. Stanisława Staszica. Budynek położony jest na wysokości 1405 m n.p.m. i jest jednym z najstarszych i najpiękniejszych schronisk w Tatrach. Obecne schronisko oraz stare, które pierwotnie było wozownią z 1890 r., są uznane za zabytki. Spod schroniska łatwo dostać się na szlaki prowadzące m.in. na Rysy, Szpiglasową Przełęcz oraz na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem. Powyżej Morskiego Oka, w kierunku południowym, znajduje się Czarny Staw pod Rysami, czyli drugie duże jezioro ulokowane w Dolinie Rybiego Potoku. Przyroda Morskiego Oka Wokół jeziora rozciągają się gęste zarośla kosodrzewiny, wśród których wyrastają okazałe limby. Na brzegach spotkać można wiele rzadkich w Polsce gatunków roślin, takich jak podejźrzon rutolistny, wełnianeczka alpejska, turzyca Lachenala, tojad kosmaty, turzyca skąpokwiatowa, bylica skalna, jastrzębiec włosisty, gnidosz Hacqueta, zimoziół północny czy świetlik bezostny. W wodach jeziora rozwijają się glony i rośliny naczyniowe, stanowiące podstawę planktonu zwierzęcego. Typowymi mieszkańcami są drobne skorupiaki – widłonogi, oczliki i rozwielitki. Przy brzegach powstają podwodne łąki, m.in. z rdestnicą Berchtolda. Dzięki naturalnemu zarybieniu akwen wyróżnia się na tle innych tatrzańskich jezior – jest siedliskiem pstrągów i kilku innych gatunków ryb. Morskie Oko w kulturze i legendach Morskie Oko od wieków pobudzało wyobraźnię i stało się przedmiotem wielu podań. Jedna z najbardziej znanych legend mówi o podziemnym połączeniu jeziora z Morzem Adriatyckim. Rzekomo świadczyły o tym przedmioty wyławiane z jego głębin, które miały pochodzić z zatopionych statków. Niezwykły krajobraz jeziora inspirował także artystów. Malowali je m.in. Walery Eljasz-Radzikowski i Leon Wyczółkowski, a poeci, tacy jak Teofil Lenartowicz, Wincenty Pol, Adam Asnyk czy Kazimierz Przerwa-Tetmajer, poświęcali mu wiersze pełne zachwytu. Tatry i samo jezioro pojawiały się również w twórczości muzyków, np. Zygmunta Noskowskiego. Morskie Oko stało się też symbolem patriotyzmu: po wygranym procesie granicznym Władysława Zamoyskiego śpiewano o nim na melodię Mazurka Dąbrowskiego. Dziś, obok bogatej tradycji literackiej i legend, jezioro cieszy się także międzynarodowym uznaniem – w 2014 roku „The Wall Street Journal” zaliczył je do pięciu najpiękniejszych akwenów świata. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Rysy to jedno z najpopularniejszych miejsc w Tatrach. Ta góra nie jest odpowiednia dla każdego
Rysy to najwyższy szczyt Polski i jeden z najpopularniejszych celów wypraw w Tatry Wysokie. Monumentalna góra kusi potencjalnych zdobywców i nic dziwnego. Widoki, które rozpościerają się z wierzchołka, są wprost spektakularne, a perspektywa wejścia na tak wysoki szczyt kusi śmiałków. Wielu chce postawić tam stopę, jednak należy podkreślić, że nie jest to góra dla każdego. Średnio co dziesiąty wypadek na Rysach kończy się śmiercią.
Spis treści: Monumentalny masyw na polsko-słowackim pograniczu Dwie drogi na szczyt Co widać ze szczytu? Jakie zagrożenia czyhają na Rysach? Szlak prowadzący na Rysy nie jest tak wymagający, jak słynna Orla Perć czy droga na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem. Nie zmienia to jednak faktu, że najwspanialszy klejnot w Koronie Gór Polski pozostaje jedną z najbardziej wymagających gór w naszym kraju. To prawdziwy sprawdzian, nie tylko dla kondycji, ale także (a może przede wszystkim) dla odporności na ekspozycję. Monumentalny masyw na polsko-słowackim pograniczu Rysy wznoszą się na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich. To najwyższa część Tatr, sąsiadująca z Tatrami Zachodnimi (od strony zachodniej) i Bielskimi (od strony północno-wschodniej). Masyw ma trzy wierzchołki. Najwyższy (2501 m n.p.m.) i najniższy (2473 m n.p.m.) znajdują się po stronie słowackiej. Jedyny wierzchołek polski, północno zachodni, mierzy 2499 m n.p.m. i jest najwyższym ze wszystkich szczytów w naszym kraju. W Koronie Europy szczyt ten plasuje się na siedemnastym miejscu. Skąd wzięła się nazwa? W powszechnej opinii, nazwa „Rysy” jest inspirowana ukośnym żlebem, odznaczającym się na masywie góry. Jej geneza jest jednak zgoła inna. Na początku XIX wieku utworzyli ją polscy górale, nawiązując do pożłobionych zboczy całego kompleksu Niżnych Rysów, Żabiego Szczytu Wyżniego i Żabiego Mnicha. Wtedy nazywano tak całą grań zamykającą kocioł Czarnego Stawu. W połowie stulecia, gdy poszczególne formacje grzbietu zyskiwały własne nazwy, zawęzili jej stosowanie do najwyższego szczytu w grani. Dwie drogi na szczyt Na najwyższy szczyt Polski prowadzą dwie drogi, od strony słowackiej i polskiej. Szlaki charakteryzują się różnym stopniem trudności, ale oba wymagają dobrej kondycji. Szlak od strony polskiej Rozpoczynamy pod schroniskiem przy Morskim Oku. Stamtąd należy poruszać się czerwonym szlakiem. Za mostem na Rybim Potoku, droga prowadzi wzdłuż stawu do Wielkiego Piargu. Dalej rozpoczyna się podejście kamiennymi płytami. Na wysokości Szerokiego Piargu trasa odbija w lewo i dociera nad Czarny Staw. Dalsza część szlaku okrąża Czarny Staw z lewej strony. Dalej rozpoczyna się jeszcze dość łatwe podejście. Następnie wędruje się Długim Piargiem do Buli pod Rysami. Tam warto złapać oddech, bo dalej robi się naprawdę trudno. Za Bulą rozpoczyna się 350-metrowe podejście prowadzące skalną grzędą. Ten odcinek jest ubezpieczony łańcuchami. Warto zwracać tam uwagę na oznaczenia. Po pokonaniu tej części, docieramy na grań, spod której należy skręcić w prawo do Przełączki. Rozpoczyna się najniebezpieczniejsza, bo najbardziej eksponowana część szlaku. Za tym fragmentem czeka już kopuła szczytowa, spod której rozpoczyna się ostateczne podejście. Musimy wspomnieć, że ostatni odcinek nie jest zaopatrzony w łańcuchy, więc należy polegać na sile swoich rąk. Długość szlaku: około 5 km (w jedną stronę). Podejścia: około 1180 m. Czas przejścia: od 4 do 5 godzin, zależnie od warunków i doświadczenia (w jedną stronę). Szlak od strony słowackiej Wejście po stronie słowackiej rozpoczynamy przy stacji w Szczyrbskim Jeziorze. Podążając asfaltową drogą, docieramy do charakterystycznego mostka, za którym skręcamy w prawą odnogę i dalej, za betonowym pomostem, w lewo. Stamtąd prowadzi czerwony szlak. Po kilkunastu minutach dochodzimy do rozgałęzienia. Pozostajemy na drodze oznaczonej czerwonym kolorem. Przy skrzyżowaniu przed Popradzkim Stawem skręcamy w lewo na niebieski szlak, który prowadzi w głąb Doliny Mięguszowieckiej. Za świerkowym lasem napotykamy skrzyżowanie nad Żabim Potokiem. Tam wchodzimy na czerwony szlak. Po minięciu drewnianych pomostów docieramy do skalnych rumowisk. Za Żabimi Stawami Mięguszowieckimi rozpoczyna się kamienny chodnik, prowadzący do zaopatrzonej w łańcuchy skalnej ściany. Dalej rozpoczynają się metalowe schody, prowadzące nad najtrudniejszym fragmentem odcinka. Dalej docieramy do Chaty pod Rysami. Za schroniskiem czerwony szlak prowadzi przez rumowiska. Po dojściu do siodła przełęczy Warga, skręcamy w lewo. Stamtąd, bez eksponowanych fragmentów, docieramy na sam szczyt. Długość szlaku: około 17,7 km (w jedną stronę) Podejścia: około 1500 m. Czas przejścia: od 5 do 6 godzin, zależnie od warunków i doświadczenia (w jedną stronę). Uwaga: szlak jest otwarty od 15 czerwca do 31 października. W pozostałych miesiącach pozostaje zamknięty ze względu na ochronę przyrody i bezpieczeństwo turystów (zagrożenie lawinowe). Którą drogę wybrać? Pomimo że dłuższy, szlak po stronie słowackiej jest zdecydowanie łatwiejszy od drogi prowadzącej spod Morskiego Oka. Co istotne, regulamin KGP nie precyzuje szlaku, którym należy dotrzeć na szczyt, by zdobyć najważniejszy punkt do prestiżowej odznaki. Co widać ze szczytu? Popularność Rysów w dużej mierze wynika z fantastycznej panoramy, która rozpościera się z wierzchołka. Przy dobrych warunkach pogodowych widoczność przekracza 200 kilometrów. Wówczas można dojrzeć i rozróżnić 80 tatrzańskich szczytów i około 50 szczytów wznoszących się w innych górskich grupach. W zasięgu wzroku znajduje się 13 tatrzańskich jezior, a nawet oddalony o blisko 90 km Kraków. W idealnych warunkach da się dostrzec zarys pasma Bieszczadów i Karpat Ukraińskich. Jakie zagrożenia czyhają na Rysach? Rysy kuszą malowniczymi szlakami i spektakularnymi widokami, ale piękno natury nie powinno usypiać czujności. Tatry są znane z kapryśnej pogody, zwłaszcza w sezonie urlopowym. Najbardziej deszczowymi miesiącami są czerwiec i lipiec. W upalne dni, popołudniowe burze nie są niczym niezwykłym. Z kolei w maju i na początku czerwca, gdy pogoda jest nieco stabilniejsza, na trasie wciąż jeszcze będzie zalegać śnieg. Szlak z Morskiego Oka ma silnie eksponowane fragmenty, więc nie jest odpowiedni dla osób, które w takich warunkach czują się niekomfortowo. Należy też pamiętać, że w drodze na szczyt nie brakuje stromych podejść, gdzie niemałym zagrożeniem jest spadający materiał skalny. Jak przygotować się do wejścia na Rysy? Jakie wyposażenie należy zabrać na Rysy? Absolutną podstawą są dobre buty, odpowiednie do tatrzańskich wędrówek. Pierwsze lepsze obuwie trekkingowe, przeznaczone na mniej wymagające szlaki, nie sprawdzi się w tych warunkach. Nawet w pogodny dzień, w plecaku należy mieć ciepłą kurtkę. Co jeszcze? Raczki. Na Rysach śnieg może zalegać przez większą część roku, warto mieć tego świadomość. Teoretycznie najbezpieczniejszy pod tym względem okres trwa od połowy lipca do połowy września. W miesiącach zimowych nie obejdzie się bez pełnoprawnych raków i czekana, ale wówczas wyprawy na Rysy nie polecamy turystom, którzy nie mają doświadczenia taternickiego. Nie można zapomnieć o kasku. Wielu odwiedzających Tatry w ogóle nie myśli o tym zabezpieczeniu, a to poważny błąd. W górach kask może uratować życie. Niezwykle istotne jest dokładne zaplanowanie wyprawy. Mając na uwadze możliwość wystąpienia popołudniowych burz, wędrówkę należy rozpocząć najpóźniej o 6.00. Najważniejsze, zawsze należy mierzyć siły na zamiary i liczyć się z potęgą natury. Gdy zaczyna brakować sił lub pogoda zaczyna się psuć, najlepiej zawrócić. Cel nigdy nie jest wart ryzyka. Przed wyjściem obowiązkowo należy sprawdzić prognozę pogody. Jeżeli zapowiadane są niekorzystne warunki, najlepiej zostać na kwaterze, ewentualnie udać się na wycieczkę do niewymagających miejsc. Wypadki na Rysach Mimo że mówimy tu o wymagającej górze, kolejka na Rysy, pojawiająca się w newralgicznych miejscach na szlaku, nie jest niczym niezwykłym, podobnie zresztą jak tłum na szczycie. Status najwyższej polskiej góry przyciąga turystów, nie tylko tych doświadczonych, którzy wiedzą, jak przygotować się na taką wyprawę i jakie niebezpieczeństwa napotkają po drodze. To niestety przekłada się na zatrważające statystyki. Oczywiście, że góry są dostępne dla każdego. Warto jednak mieć świadomość, że wraz ze wzrostem trudności szlaku, rośnie też niebezpieczeństwo. W tym miejscu należy wspomnieć, że w samym 2024 roku doszło tam do dwóch śmiertelnych wypadków, a rok 2025 zbiera jeszcze tragiczniejsze żniwo. 27 kwietnia dwóch turystów spadło po stromym, twardym śniegu. Pomimo szybkiej interwencji ratowników TOPR-u, nie udało się ich uratować. Trzy uczestniczące w wyprawie osoby wymagały ewakuacji. 10 maja to kolejny tragiczny dzień na Rysach. Turystka spadła spod wierzchołka. Nie miała szans przeżyć wypadku. Przykłady tragicznych w skutkach wypadków najwyższym szczycie Polski można mnożyć i mnożyć. Najtragiczniejszym dniem był jednak 28 stycznia 2003 roku. W tatrach zeszła wówczas lawina, porywając dziewięciu turystów spośród 13-osobowej grupy, wchodzącej na szczyt Rysów. Uczestnikami byli uczniowie I LO w Tychach i osoby związane z działającym tam Klubem Sportowym „Pion”. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Sezon na górskie wyjazdy zamknięty? Nic podobnego. „Jesień będzie bardzo obłożona"
Sezon wakacyjny w górach już się zakończył, ale to wcale nie znaczy, że Podhale zacznie świecić pustkami. Wręcz przeciwnie. Zmienia się jedynie profil turysty. – Wiemy od dawna, że nadciągająca jesień będzie bardzo mocno obłożona – mówi mi Karol Wagner z Tatrzańskiej Izby Gospodarczej.
Wakacje już za nami, wielkimi krokami zbliżają się chłodne, długie wieczory i deszczowe spacery. Nie oznacza to jednak, że górskie szlaki opustoszeją. Gości będzie sporo, jak zapewnia Karol Wagner z Tatrzańskiej Izby Gospodarczej, ale będą to zupełnie inne wyjazdy niż te letnie. „Bardzo dobre” lato na Podhalu, jesień będzie podobna? Lato na Podhalu zazwyczaj ocenia się w trzystopniowej skali: dobre, bardzo dobre i wybitne. – W tym sezonie było „bardzo dobre”. Czasami zaskakiwało, zmieniały się trendy, a także nastawienie i emocje turystów. Ostatecznie popyt, jaki mamy na turystykę wokół Tatr, jest nieustający i niezmienny, mimo że podlega pewnym korektom – opowiada Karol Wagner z TIG. W górach karty zazwyczaj rozdaje pogoda. Przedsiębiorcy musieli zatem w czasie rzeczywistym dopasowywać ceny do oczekiwań i możliwości zakupowych gości. Jednym z kluczowych momentów na Podhalu w wakacje był drugi tydzień lipca, kiedy obłożenie sięgało około 50%, a miało być wyższe. Podczas długiego weekendu sierpniowego zmieniło się to diametralnie. – Wówczas na największych platformach rezerwacyjnych można było znaleźć już tylko pojedyncze noclegi. Obłożenie było nawet powyżej 100%, bo wielu turystów przyjechało z własnymi kamperami i namiotami. Nie wspominając o tym, że, w porównaniu do minionego, roku liczba miejsc noclegowych w Zakopanem wzrosła o kilkaset – dodaje Wagner. Okazuje się również, że mimo kapryśnej pogody podróżni wcale nie uciekają z gór jesienią. Wręcz przeciwnie. Jesień w górach. Turyści są, ale inni Od 1 września w sieci pojawiło się mnóstwo raportów, podsumowań i pytań: “jak tam na Podhalu po sezonie?”. – Otóż na Podhalu wcale nie jest po sezonie. Faktycznie, skończyliśmy sezon wakacyjny, który dominuje i obfituje w rodziny z dziećmi, pod które przygotowane są nasze pakiety, ale już od 1 września bardzo intensywnie zaczęliśmy przechodzić do sezonu jesiennego. Zmieniamy wówczas portfolio naszego gościa z wyjazdów familijnych na konferencyjne, szkoleniowe, integracyjne – opowiada Karol Wagner. Tego typu wyjazdy często rezerwowane są z dużym wyprzedzeniem, zdarza się, że w maju, a zatem już latem przedsiębiorcy wiedzą, na co się szykować. – Wszystko to jest bardzo poszukiwanym produktem turystycznym na Podhalu. I wiemy od dawna, że nadciągająca jesień będzie bardzo mocno obłożona, tym samym bardzo płynnie przechodzimy z wyjątkowo dobrego lata na jeszcze lepszy sezon konferencyjny – dodaje przedstawiciel Tatrzańskiej Izby Gospodarczej. Okazuje się jednak, że jesień w górach przyciąga również innych podróżnych. Zazwyczaj są to osoby, które chcą uniknąć wakacyjnych tłumów i nasycić się malowniczymi widokami w ciszy i spokoju. O wiele prostsze jest również znalezienie wolnego pokoju czy apartamentu, nie wspominając o niższych cenach. – Całym sercem kocham jesień w Tatrach czy Karkonoszach! To jest klimat nie do opisania – opowiada mi pan Marek z Wrocławia, który co roku piesze wędrówki odkłada na czas, gdy szlaki pustoszeją, liście mienią się na złoto, a ciepła herbata rozpływa się w chłodnym wieczorze. – To jest zupełnie inny typ wędrówek, bez żadnego pośpiechu. Człowiek zwraca uwagę na każdy kamyk, detal, cieszy się każdą minutą, bo dnia jest coraz mniej. Wiadomo, że trzeba trochę inaczej rozplanować wyjście, lepiej się przygotować na kapryśną pogodę i wczesny zmrok, ale to nieważne. Nic nie zastąpi mi tej aury i wszystkim polecam spróbować, chociaż raz – zachęca pan Marek. Niespodzianką dla tych, którzy po raz pierwszy wybierają się w góry jesienią, będą barwne kontrasty. Liście buków, jaworów i brzóz przybierają intensywne kolory – od złota i pomarańczy, po głęboką czerwień, „kłócąc się” z ciemną zielenią świerków i skalistymi szczytami. Dodatkowym atutem jest czystsze powietrze i lepsza widoczność. Po deszczu horyzont staje się bardziej przejrzysty, a góry można podziwiać w całej okazałości. Źródło: National Geographic Polska