Rysy to jedno z najpopularniejszych miejsc w Tatrach. Ta góra nie jest odpowiednia dla każdego
Rysy to najwyższy szczyt Polski i jeden z najpopularniejszych celów wypraw w Tatry Wysokie. Monumentalna góra kusi potencjalnych zdobywców i nic dziwnego. Widoki, które rozpościerają się z wierzchołka, są wprost spektakularne, a perspektywa wejścia na tak wysoki szczyt kusi śmiałków. Wielu chce postawić tam stopę, jednak należy podkreślić, że nie jest to góra dla każdego. Średnio co dziesiąty wypadek na Rysach kończy się śmiercią.
Spis treści: Monumentalny masyw na polsko-słowackim pograniczu Dwie drogi na szczyt Co widać ze szczytu? Jakie zagrożenia czyhają na Rysach? Szlak prowadzący na Rysy nie jest tak wymagający, jak słynna Orla Perć czy droga na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem. Nie zmienia to jednak faktu, że najwspanialszy klejnot w Koronie Gór Polski pozostaje jedną z najbardziej wymagających gór w naszym kraju. To prawdziwy sprawdzian, nie tylko dla kondycji, ale także (a może przede wszystkim) dla odporności na ekspozycję. Monumentalny masyw na polsko-słowackim pograniczu Rysy wznoszą się na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich. To najwyższa część Tatr, sąsiadująca z Tatrami Zachodnimi (od strony zachodniej) i Bielskimi (od strony północno-wschodniej). Masyw ma trzy wierzchołki. Najwyższy (2501 m n.p.m.) i najniższy (2473 m n.p.m.) znajdują się po stronie słowackiej. Jedyny wierzchołek polski, północno zachodni, mierzy 2499 m n.p.m. i jest najwyższym ze wszystkich szczytów w naszym kraju. W Koronie Europy szczyt ten plasuje się na siedemnastym miejscu. Skąd wzięła się nazwa? W powszechnej opinii, nazwa „Rysy” jest inspirowana ukośnym żlebem, odznaczającym się na masywie góry. Jej geneza jest jednak zgoła inna. Na początku XIX wieku utworzyli ją polscy górale, nawiązując do pożłobionych zboczy całego kompleksu Niżnych Rysów, Żabiego Szczytu Wyżniego i Żabiego Mnicha. Wtedy nazywano tak całą grań zamykającą kocioł Czarnego Stawu. W połowie stulecia, gdy poszczególne formacje grzbietu zyskiwały własne nazwy, zawęzili jej stosowanie do najwyższego szczytu w grani. Dwie drogi na szczyt Na najwyższy szczyt Polski prowadzą dwie drogi, od strony słowackiej i polskiej. Szlaki charakteryzują się różnym stopniem trudności, ale oba wymagają dobrej kondycji. Szlak od strony polskiej Rozpoczynamy pod schroniskiem przy Morskim Oku. Stamtąd należy poruszać się czerwonym szlakiem. Za mostem na Rybim Potoku, droga prowadzi wzdłuż stawu do Wielkiego Piargu. Dalej rozpoczyna się podejście kamiennymi płytami. Na wysokości Szerokiego Piargu trasa odbija w lewo i dociera nad Czarny Staw. Dalsza część szlaku okrąża Czarny Staw z lewej strony. Dalej rozpoczyna się jeszcze dość łatwe podejście. Następnie wędruje się Długim Piargiem do Buli pod Rysami. Tam warto złapać oddech, bo dalej robi się naprawdę trudno. Za Bulą rozpoczyna się 350-metrowe podejście prowadzące skalną grzędą. Ten odcinek jest ubezpieczony łańcuchami. Warto zwracać tam uwagę na oznaczenia. Po pokonaniu tej części, docieramy na grań, spod której należy skręcić w prawo do Przełączki. Rozpoczyna się najniebezpieczniejsza, bo najbardziej eksponowana część szlaku. Za tym fragmentem czeka już kopuła szczytowa, spod której rozpoczyna się ostateczne podejście. Musimy wspomnieć, że ostatni odcinek nie jest zaopatrzony w łańcuchy, więc należy polegać na sile swoich rąk. Długość szlaku: około 5 km (w jedną stronę). Podejścia: około 1180 m. Czas przejścia: od 4 do 5 godzin, zależnie od warunków i doświadczenia (w jedną stronę). Szlak od strony słowackiej Wejście po stronie słowackiej rozpoczynamy przy stacji w Szczyrbskim Jeziorze. Podążając asfaltową drogą, docieramy do charakterystycznego mostka, za którym skręcamy w prawą odnogę i dalej, za betonowym pomostem, w lewo. Stamtąd prowadzi czerwony szlak. Po kilkunastu minutach dochodzimy do rozgałęzienia. Pozostajemy na drodze oznaczonej czerwonym kolorem. Przy skrzyżowaniu przed Popradzkim Stawem skręcamy w lewo na niebieski szlak, który prowadzi w głąb Doliny Mięguszowieckiej. Za świerkowym lasem napotykamy skrzyżowanie nad Żabim Potokiem. Tam wchodzimy na czerwony szlak. Po minięciu drewnianych pomostów docieramy do skalnych rumowisk. Za Żabimi Stawami Mięguszowieckimi rozpoczyna się kamienny chodnik, prowadzący do zaopatrzonej w łańcuchy skalnej ściany. Dalej rozpoczynają się metalowe schody, prowadzące nad najtrudniejszym fragmentem odcinka. Dalej docieramy do Chaty pod Rysami. Za schroniskiem czerwony szlak prowadzi przez rumowiska. Po dojściu do siodła przełęczy Warga, skręcamy w lewo. Stamtąd, bez eksponowanych fragmentów, docieramy na sam szczyt. Długość szlaku: około 17,7 km (w jedną stronę) Podejścia: około 1500 m. Czas przejścia: od 5 do 6 godzin, zależnie od warunków i doświadczenia (w jedną stronę). Uwaga: szlak jest otwarty od 15 czerwca do 31 października. W pozostałych miesiącach pozostaje zamknięty ze względu na ochronę przyrody i bezpieczeństwo turystów (zagrożenie lawinowe). Którą drogę wybrać? Pomimo że dłuższy, szlak po stronie słowackiej jest zdecydowanie łatwiejszy od drogi prowadzącej spod Morskiego Oka. Co istotne, regulamin KGP nie precyzuje szlaku, którym należy dotrzeć na szczyt, by zdobyć najważniejszy punkt do prestiżowej odznaki. Co widać ze szczytu? Popularność Rysów w dużej mierze wynika z fantastycznej panoramy, która rozpościera się z wierzchołka. Przy dobrych warunkach pogodowych widoczność przekracza 200 kilometrów. Wówczas można dojrzeć i rozróżnić 80 tatrzańskich szczytów i około 50 szczytów wznoszących się w innych górskich grupach. W zasięgu wzroku znajduje się 13 tatrzańskich jezior, a nawet oddalony o blisko 90 km Kraków. W idealnych warunkach da się dostrzec zarys pasma Bieszczadów i Karpat Ukraińskich. Jakie zagrożenia czyhają na Rysach? Rysy kuszą malowniczymi szlakami i spektakularnymi widokami, ale piękno natury nie powinno usypiać czujności. Tatry są znane z kapryśnej pogody, zwłaszcza w sezonie urlopowym. Najbardziej deszczowymi miesiącami są czerwiec i lipiec. W upalne dni, popołudniowe burze nie są niczym niezwykłym. Z kolei w maju i na początku czerwca, gdy pogoda jest nieco stabilniejsza, na trasie wciąż jeszcze będzie zalegać śnieg. Szlak z Morskiego Oka ma silnie eksponowane fragmenty, więc nie jest odpowiedni dla osób, które w takich warunkach czują się niekomfortowo. Należy też pamiętać, że w drodze na szczyt nie brakuje stromych podejść, gdzie niemałym zagrożeniem jest spadający materiał skalny. Jak przygotować się do wejścia na Rysy? Jakie wyposażenie należy zabrać na Rysy? Absolutną podstawą są dobre buty, odpowiednie do tatrzańskich wędrówek. Pierwsze lepsze obuwie trekkingowe, przeznaczone na mniej wymagające szlaki, nie sprawdzi się w tych warunkach. Nawet w pogodny dzień, w plecaku należy mieć ciepłą kurtkę. Co jeszcze? Raczki. Na Rysach śnieg może zalegać przez większą część roku, warto mieć tego świadomość. Teoretycznie najbezpieczniejszy pod tym względem okres trwa od połowy lipca do połowy września. W miesiącach zimowych nie obejdzie się bez pełnoprawnych raków i czekana, ale wówczas wyprawy na Rysy nie polecamy turystom, którzy nie mają doświadczenia taternickiego. Nie można zapomnieć o kasku. Wielu odwiedzających Tatry w ogóle nie myśli o tym zabezpieczeniu, a to poważny błąd. W górach kask może uratować życie. Niezwykle istotne jest dokładne zaplanowanie wyprawy. Mając na uwadze możliwość wystąpienia popołudniowych burz, wędrówkę należy rozpocząć najpóźniej o 6.00. Najważniejsze, zawsze należy mierzyć siły na zamiary i liczyć się z potęgą natury. Gdy zaczyna brakować sił lub pogoda zaczyna się psuć, najlepiej zawrócić. Cel nigdy nie jest wart ryzyka. Przed wyjściem obowiązkowo należy sprawdzić prognozę pogody. Jeżeli zapowiadane są niekorzystne warunki, najlepiej zostać na kwaterze, ewentualnie udać się na wycieczkę do niewymagających miejsc. Wypadki na Rysach Mimo że mówimy tu o wymagającej górze, kolejka na Rysy, pojawiająca się w newralgicznych miejscach na szlaku, nie jest niczym niezwykłym, podobnie zresztą jak tłum na szczycie. Status najwyższej polskiej góry przyciąga turystów, nie tylko tych doświadczonych, którzy wiedzą, jak przygotować się na taką wyprawę i jakie niebezpieczeństwa napotkają po drodze. To niestety przekłada się na zatrważające statystyki. Oczywiście, że góry są dostępne dla każdego. Warto jednak mieć świadomość, że wraz ze wzrostem trudności szlaku, rośnie też niebezpieczeństwo. W tym miejscu należy wspomnieć, że w samym 2024 roku doszło tam do dwóch śmiertelnych wypadków, a rok 2025 zbiera jeszcze tragiczniejsze żniwo. 27 kwietnia dwóch turystów spadło po stromym, twardym śniegu. Pomimo szybkiej interwencji ratowników TOPR-u, nie udało się ich uratować. Trzy uczestniczące w wyprawie osoby wymagały ewakuacji. 10 maja to kolejny tragiczny dzień na Rysach. Turystka spadła spod wierzchołka. Nie miała szans przeżyć wypadku. Przykłady tragicznych w skutkach wypadków najwyższym szczycie Polski można mnożyć i mnożyć. Najtragiczniejszym dniem był jednak 28 stycznia 2003 roku. W tatrach zeszła wówczas lawina, porywając dziewięciu turystów spośród 13-osobowej grupy, wchodzącej na szczyt Rysów. Uczestnikami byli uczniowie I LO w Tychach i osoby związane z działającym tam Klubem Sportowym „Pion”. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gerlach: najwyższy szczyt Tatr. Znane i mniej znane fakty o największej z tatrzańskich gór
Z wysokością 2655 m n.p.m. Gerlach nie tylko góruje nad innymi szczytami Tatr Wysokich, ale także stanowi symbol i wyzwanie dla miłośników górskich wędrówek i alpinistów. Najwyższy szczyt Tatr jest majestatyczny i niedostępny, a przy tym bardzo malowniczy.
W tym artykule: Gdzie leży Gerlach? Masyw Gerlacha ma kilka wierzchołków Gerlach jest nie tylko najwyższy, ale i najwybitniejszy Historia nazwy Gerlacha Historia zdobycia Gerlacha Jak wejść na Gerlach? Najwyższy szczyt Tatr Polskich: Rysy w porównaniu z Gerlachem Jest celem ambitnych miłośników gór, a także ogromnym, majestatycznym górskim masywem. Najwyższy szczyt Tatr, czyli Gerlach to góra fascynująca i przyciągająca śmiałków od ponad stu lat. Gdzie leży Gerlach? Gerlach to szczyt najwyższy w całych Tatrach – łańcuchu górskim leżącym w Polsce i na Słowacji. Tatry to z kolei najwyższe pasmo całych Karpat, czyli największego łańcucha górskiego Europy Środkowej. Góry wyższe od Tatr znajdziemy dopiero w Alpach na zachodzie i na Kaukazie na wschodzie. Tatry dzielą się na Tatry Zachodnie i Wschodnie. Te drugie zaś na Tatry Wysokie i Bielskie. Gerlach leży w Tatrach Wysokich, na terytorium Słowacji. W Polsce leży północna część Tatr Wysokich i Tatr Zachodnich. Masyw Gerlacha ma kilka wierzchołków Najwyższy szczyt Tatr to tak naprawdę tylko jeden z wierzchołków Gerlacha. Góra ta to duży, poszarpany masyw, składający się z wielu szczytów i przełączek. Prócz najwyższego punktu są to m.in. Zadni Gerlach, Pośredni Gerlach, Gerlachowska Czuba i Mały Gerlach. Masyw otaczają doliny: Wielicka, Batyżowiecka, Kacza i Białej Wody. Najbliższa miejscowość to Tatrzańska Polanka. Gerlach jest nie tylko najwyższy, ale i najwybitniejszy Uwagę wszystkich zainteresowanych zdobywaniem szczytów przyciąga nie tylko sama wysokość Gerlacha. Także jego wybitność. Co to takiego? Wybitność (inaczej: minimalna deniwelacja względna) to minimalna wysokość potrzebna do zejścia z danego szczytu przed wejściem na inny, wyżej położony teren. W pewnym uproszczeniu: to wysokość od gruntu (lub najbliższej przełęczy) do szczytu. Potrafi różnić się znacząco od standardowej wysokości mierzonej od poziomu morza. Wybitność Gerlacha robi wrażenie – to aż 2355 m. Dla porównania, wybitność kolejnego pod tym względem tatrzańskiego szczytu – Bystrej – to tylko 562 metry. A wybitność naszych Rysów to tylko 163 m. W Polsce najwybitniejszym szczytem jest Śnieżka. Przy wysokości nad poziomem morza wynoszącej 1603 m, jej wybitność to aż 1203 m. Historia nazwy Gerlacha Gerlach to nazwisko komesa (urzędnika) z miejscowości Spiska Sobota, wymienione w dokumencie z 1326 roku. Dziś teren ówczesnej Spiskiej Soboty to dzielnica Popradu, słowackiego miasta u stóp Tatr. Na Słowacji obowiązują nazwy Gerlachovský štít i Gerlachovka. W Niemczech – Gerlsdorfer Spitze i Gerlach, a na Węgrzech Gerlachfalvi-csúcs. Między rokiem 1896 a 1959 nazwa szczytu odzwierciedlała burzliwą historię regionu. Gerlach kolejno stawał się Szczytem Franciszka Józefa, Szczytem Legionistów, Szczytem Polskim, Szczytem Słowackim, wreszcie Szczytem Stalina. Do oryginalnej nazwy powrócono w roku 1959 i używa się jej do dziś. Historia zdobycia Gerlacha Pierwsze udokumentowane wejścia na najwyższy szczyt Tatr pochodzą z XIX wieku. W 1834 roku okoliczni myśliwi prawdopodobnie stanęli na szczycie Gerlacha podczas polowania na kozice. W 1955 szczyt zdobyli dwaj polscy botanicy – Zygmunt Bośniacki i ks. Wojciech Grzegorzek. Austriaccy kartografowie byli na szczycie w roku 1868. Z roku na rok zdobywanie Gerlacha stawało się coraz popularniejsze. W roku 1875 zanotowano już sześć wejść, m.in. polskiego lekarza i zapalonego taternika Tytusa Chałubińskiego. Zimą na Gerlach pierwsi weszli Polak Janusz Chmielowski i Węgier Karoly Jordan, w 1905 roku. W 1997 roku na szczycie postawiono metalowy krzyż. Jak wejść na Gerlach? Nie tylko wybitność Gerlacha sprawia, że jest szczytem dość trudnym dla przeciętnego turysty. Na jego szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny, ani nawet ścieżka. Wchodzi się drogą wspinaczkową o trudności oznaczonej w tzw. skali tatrzańskiej jako I/II. Najczęściej używane drogi są silnie eksponowane i można z nich korzystać tylko w towarzystwie przewodnika. Pierwsza trasa prowadzi z Doliny Wielickiej przez Wielicką Próbę. Druga z Doliny Batyżowieckiej przez Batyżowiecką Próbę. Obie „próby” to strome fragmenty, wymagające umiejętności wspinaczkowych i braku lęku wysokości. Na trasie w niektórych miejscach trzeba wspomóc się klamrami i łańcuchami. Obowiązkowe wyposażenie to kask i uprząż wspinaczkowa. Bazą wypadową na Gerlach jest zwykle hotel górski Śląski Dom na wysokości 1600 m n.p.m. Na wejście i zejście trzeba zarezerwować przynajmniej 7 godzin. Gerlach jest szczytem popularnym, więc wyrusza się bardzo wcześnie rano. Korzystanie z licencjonowanego przewodnika jest obowiązkowe. Może to być zarówno przewodnik słowacki, jak i polski – ważne, by miał odpowiednie uprawnienia. Może i nie są najwyższe na świecie, ale i tak zachwycają! Oto najpiękniejsze góry w Polsce Polska nie jest krajem górskim, jednak żeby móc przeżyć niezapomnianą przygodę w malowniczej okolicy, nie trzeba wyjeżdżać za granicę. Gdyby zsumować długość wszystkich szlaków pies... Najwyższy szczyt Tatr Polskich: Rysy w porównaniu z Gerlachem A jak w porównaniu z Gerlachem prezentuje się najwyższy szczyt Tatr polskich, czyli Rysy? Z wysokością 2499 m n.p.m. są daleko na liście najwyższych szczytów Tatr. Wyższy od Rysów jest nie tylko Gerlach, ale aż 25 innych tatrzańskich wierzchołków. Wszystkie znajdują się oczywiście na Słowacji. Są to między innymi: Łomnica (2634 m n.p.m.), Lodowy Szczyt (2627 m n.p.m.) czy Kończysta (2538 m n.p.m.). Rysy to także szczyt dużo łatwiejszy. Na jego wierzchołek prowadzą turystyczne szlaki piesze, oznaczone kolorem czerwonym i niebieskim. Do wejścia nie trzeba korzystać z pomocy przewodnika. Ale szczególnie szlak czerwony zawiera wymagające fragmenty o nachyleniu około 30 stopni. Podejście jest długie, kilka razy trzeba korzystać z łańcuchów. Choć niższe od Gerlacha, Rysy to także szczyt wymagający.
Škoda świętuje 20-lecie współpracy z Tatrzańskim Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym
Wartością łączącą Škodę i Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe jest propagowanie bezpieczeństwa. Tegoroczny jubileusz partnerstwa to ważny moment zarówno dla samej marki, jak i załogi TOPR-u.
Producent samochodów wspiera wymagającą pracę ratowników i wyposaża ich zespół w niezawodne, przestronne oraz dysponujące najnowocześniejszymi systemami bezpieczeństwa auta już od 20 lat. Obecnie flotę TOPR zasilają egzemplarze SUV-a Enyaq, które zapewniają załodze niezbędną pomoc w codziennych obowiązkach, a dzięki cichemu, elektrycznemu napędowi robią to w harmonii z tatrzańską przyrodą. Przez lata marka zrealizowała także różne działania promujące bezpieczeństwo oraz ciężką pracę ratowników górskich. Przykładem jest ostatnia, wielotorowa kampania letnia pt. „Odkryj najtrudniejszy szlak z ratownikami TOPR”. 20-letnie partnerstwo to dowód niezawodności, bezkompromisowości i wszechstronności modeli marki Škoda. Wsparcie z napędem elektrycznym Jednym z ważnych etapów wieloletniej współpracy był rok 2021, gdy Škoda zasiliła flotę Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego egzemplarzami modelu Enyaq z napędem elektrycznym. Był to ważny krok w kierunku zrównoważonej i odpowiedzialnej opieki nad środowiskiem naturalnym polskich Tatr. Przekazane przez Škodę auta wykazują się imponującym przyspieszeniem, ułatwiającym ratownikom szybkie reagowanie w niebezpiecznych sytuacjach awaryjnych. Kluczowy w trudno dostępnych terenach górskich jest także znakomity zasięg modelu Enyaq, ponieważ umożliwia długotrwałą służbę bez konieczności częstych postojów na ładowanie. Dzięki zdolności rekuperacji energii, samochody z napędem elektrycznym mogą także ograniczyć jej zużywanie, np. podczas pokonywania stromych i długich zboczy. Przestronne wnętrze auta zapewnia załodze wysoki komfort jazdy oraz miejsce niezbędne do przechowywania sprzętu potrzebnego zarówno do wspinaczki górskiej, jak i czynności ratunkowych. W rezultacie przekłada się to na lepszą wydajność załogi TOPR-u, a co za tym idzie - większe bezpieczeństwo turystów. – Rozszerzając flotę TOPR-u o w pełni elektryczne pojazdy nie tylko wyposażyliśmy ratowników w zaawansowane technologicznie narzędzia, ale również potwierdziliśmy nasze zaangażowanie w ochronę środowiska naturalnego. Rezygnacja z tradycyjnych silników spalinowych zmniejsza emisję zanieczyszczeń powietrza, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony dzikiej przyrody i zachowania równowagi istniejących ekosystemów. Hałas może zakłócać naturalne rytmy życia zwierząt, a wykorzystywanie modeli elektrycznych, charakteryzujących się bardzo cichą pracą, minimalizuje to zagrożenie. W ten sposób flota elektrycznych SUV-ów Škody nie tylko spełnia wymagania TOPR-u związane z funkcjonalnością i wydajnością, ale także pomaga chronić naturalne piękno i ekosystem polskiej części Tatr – mówi Klaudyna Gorzan, Kierownik ds. PR marki Škoda. – Z marką Škoda łączy nas propagowanie szeroko pojętego bezpieczeństwa - nasze partnerstwo ma więc dla nas bardzo duże znaczenie. W ciągu 20 lat trwania współpracy wielokrotnie przekonaliśmy się o niezawodności, bezpieczeństwie oraz imponujących możliwościach jej uterenowionych modeli, które wspierają nas w codziennej pracy. Dzięki wyposażonym w najnowocześniejsze systemy bezpieczeństwa i jednostki napędowe pojazdom Škody nasze codzienne obowiązki stają się łatwiejsze. Jesteśmy w stanie komfortowo i bezpiecznie dotrzeć w trudno dostępne miejsca - aby dbać o naszą sprawność i jak najlepiej nieść pomoc wszędzie tam, gdzie może być zagrożone ludzkie życie. Z przyjemnością świętujemy tegoroczną rocznicę partnerstwa i nie możemy doczekać się kolejnych – mówi Jan Gąsienica Roj z Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Odkryj góry oczami ratowników – wyjątkowy jubileusz W ramach tegorocznej, letniej kampanii jubileuszowej pt. „Odkryj najtrudniejszy szlak z ratownikami TOPR”, ratownicy wyposażeni w kamery nagrywające w technologii 360 zabrali widzów na patrol jednego z najtrudniejszych i najbardziej niebezpiecznych szlaków turystycznych po polskiej stronie Tatr – Orlą Perć. Ich wyprawa rozpoczęła się od Schroniska Murowaniec na Hali Gąsienicowej. Ratownicy podążyli stąd niebieskim szlakiem na przełęcz Zawrat, przez Zawratowy Żleb, zdobywając szczyt Zmarzłe Czuby. Zwieńczeniem wyprawy był widok na Zamarłą Turnię i powrót przez Kozią Przełęcz, a na nagraniu można podziwiać również panoramę z Doliną Pięciu Stawów. Specjalnie przygotowane wideo z patrolu dostępne jest na dedykowanej stronie internetowej marki pod LINKIEM. Krótki spot z wyprawy ratowników jest także prezentowany do 15 września w kinach w całej Polsce. W ramach wspomnianej kampanii odbyły się również dwa wyjątkowe eventy w Sopocie i Zakopanem. Chętni mieszkańcy i turyści mogli odwiedzić stanowisko marki Škoda, aby obejrzeć zapierające dech w piersiach nagranie z patrolu przy pomocy okularów VR. Wykorzystanie tej technologii umożliwiło pokazanie Tatr z perspektywy, której większość osób nigdy nie miała możliwości doświadczyć. Nagrania prezentują jednak nie tylko piękno górskiej natury, ale również niebezpieczeństwa, z jakimi na co dzień mierzy się załoga TOPR-u w trosce o bezpieczeństwo turystów. Więcej informacji na temat współpracy marki Škoda i Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego dostępnych jest pod LINKIEM.
Zimą na nasze podróże często wybieramy odległe rejony, poszukując znakomicie przygotowanych stoków, śnieżnej atmosfery i atrakcji dla całej rodziny. Tymczasem takim regionem są właśnie Wysokie Tatry na Słowacji, które znajdują się tuż przy granicy z Polską.
W tym artykule: Wysokie Tatry na Słowacji – idealne na aktywny wypoczynek Dla romantyków i fanów mocnych wrażeń Relaks w Popradzie 24 kilometry znakomicie przygotowanych tras oraz gwarancja śniegu przez 5 miesięcy w roku – brzmi dobrze, prawda? W najlepszych ośrodkach narciarskich Wysokich Tatr sięgniesz chmur dzięki nowoczesnym kolejkom linowym i wyciągom na jednym skipassie! Wysokie Tatry na Słowacji – idealne na aktywny wypoczynek 5,5-kilometrowa trasa carvingowa, znakomite restauracje oraz trasa slalomowa z pomiarem czasu – to właśnie znajdziesz w Tatrzańskiej Łomnicy. Wybierasz się na ferie z dziećmi? Koniecznie odwiedź teren Jeziora Szczyrbskiego. Fantastycznie przygotowane 9 km tras zadowoli całą rodzinę. Dla początkujących i maluchów znajdziesz ogrodzone place do nauki jazdy na nartach, a dla tych spragnionych wymagających atrakcji nowoczesny snowpark. Miłośnicy biegówek mają tu do dyspozycji ponad 20 km tras biegowych, z których mogą korzystać przez cały sezon zimowy. Niezależnie od Twojego poziomu, wymarzona trasa czeka na Ciebie! Jeśli zawsze chciałeś zacząć przygodę z nordic walking to Jezioro Szczyrbskie będzie do tego znakomitym miejscem! Tutaj swoją siedzibę ma Centrum Nordic Walking – jedyny akredytowany ośrodek szkoleniowy Nordic Walking na Słowacji! Skorzystasz tutaj z pomocy instruktorów, którzy nie tylko nauczą Cię właściwej techniki, ale i zarażą pasją do tego sportu. W pobliżu resortów w Wysokich Tatrach znajdziesz hotele o zróżnicowanym standardzie, do których z głównego parkingu zawiezie Cię ekologiczny, darmowy skibus. Wybierz Stary Smokowiec, jeśli znudzą Ci się narty i zapragniesz nowych wrażeń. Czekają tam na Ciebie świetne trasy na piesze wędrówki oraz zarówno dzienna, jak i nocna jazda na sankach na trasie prawie 2,5 km. Jeśli posiadasz karnet narciarski, wjedziesz tam zupełnie gratis! W pobliżu znajdziesz również zimową galerię sztuki lodowej – Tatrzański Hrebieniok wraz z galerią lodową z dziełami wyrzeźbionymi w lodzie. Nie możesz tego przegapić! Dla romantyków i fanów mocnych wrażeń Romantyczny spacer górskimi dolinami, Wodospady Zimnej Wody, a może aromatyczna herbata w jednym z 12 schronisk wysokogórskich? Cokolwiek wybierzesz, zaśnieżony szczyt możesz zdobyć z wykwalifikowanym przewodnikiem górskim, który pokaże Ci jak założyć rakiety śnieżne i spacerować w stylu polarnym. Jeśli jednak wolisz wybrać się sam, o Twoje bezpieczeństwo będzie dbać Górskie Pogotowie Ratunkowe. Lubisz atrakcje dostarczające dawki adrenaliny? Skialpinizm w Wysokich Tatrach to z pewnością jedna z tych atrakcji, których nie zapomnisz do końca życia! Biegasz, bo lubisz? To z pewnością pokochasz trasy biegowe na miejscu. Ośnieżone trasy czy zachwycające panoramy to niejedyne źródła piękna, jakie znajdziesz w Wysokich Tatrach. Poznaj budowlę, która znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, w zupełnie innym wydaniu. Katedra św. Jakuba z Santiago de Compostela w lodowej wersji? Takie cuda tylko w Wysokich Tatrach! W budowie tego niesamowitego dzieła brało udział wielu rzeźbiarzy ze Słowacji, Czech, czy USA. Całość została stworzona z aż 1880 bloków lodu, które łącznie ważą ponad 225 ton. Jeśli odwiedzisz Wysokie Tatry do 17 kwietnia, to koniecznie musisz zobaczyć to miejsce i posłuchać muzyki, która rozbrzmiewa tam zawsze o godzinie 15:00. Relaks w Popradzie W Wysokich Tatrach znajdziesz także miejsce do odpoczynku po zimowych atrakcjach. AquaCity Poprad to jednocześnie świat zabawy i relaksu. Zrelaksujesz się tam w basenach termalnych i relaksacyjnych, skorzystasz z sauny barowej oraz wypijesz ulubiony koktajl w basenie z barem. Dla najmłodszych AquaCity przygotowało Treasure Island, 350 atrakcji wodnych oraz programy animacyjne. Dorośli będą mogli odpocząć w największym centrum wellness na Słowacji – Fire&Water. Poprad to nie tylko AquaCity. To miasto, będące bramą wejściową do Tatr Wysokich, zachwyca nie tylko krajobrazami, ale także swoją historią oraz restauracjami, w których każdy turysta poczuje się wyjątkowo! View oEmbed on the source website Wysokie Tatry to miejsce, w którym piękno przyrody spotyka się z wieloma znakomicie przygotowanymi aktywnościami i atrakcjami. Wejdź na stronę https://regiontatry.sk/pl/ i zaplanuj swoje ferie już dziś. Artykuł powstał we współpracy z Ministerstwem Transportu i Budownictwa Słowacji.
W Łomnickim Stawie nie ma wody. Symbol Tatr Wysokich wysechł
Skutki zmian klimatycznych widać już nie tylko na odległych lodowcach. Łomnicki Staw w Tatrach Wysokich wysechł i nie wiadomo, kiedy znów napełni się wodą.
W tym artykule: Łomnicki Staw w Tatrach wysechł Historia Łomnickiego Stawu Katastrofa klimatyczna to jeden z największych problemów, z jakimi boryka się współczesna cywilizacja. Zmiany w pogodzie są odczuwalne na całym świecie, choć w poszczególnych szerokościach geograficznych na inny sposób. Tego lata Stany Zjednoczone borykały się z dotkliwą suszą, co doprowadziło do dramatycznego spadku poziomu wód w wielu akwenach, między innymi w rzece Kolorado. W tym samym czasie Europę nawiedzały obfite, nietypowe dla pory letniej opady deszczu. Łomnicki Staw w Tatrach wysechł Problem suszy dotyczy nie tylko Ameryki Północnej. Jak poinformowały słowackie media, Łomnicki Staw, będący jednym z symboli Tatr Wysokich, zupełnie wysechł. Wiele wskazuje na to, że do wiosny na dnie zamiast wody będą tylko kamienie. Poziom wody w stawie obniżał się już od dłuższego czasu. Po weekendzie nie została w nim już ani kropla. – Sumy opadów będą spadać w rejonach, które już teraz cierpią z powodu deficytu deszczu, a rosnąć tam, gdzie i tak są one duże – komentowała dla WWF Aleksandra Kadraś, fizyk atmosfery. Jak wytłumaczyć wyschnięcie tatrzańskiego symbolu? To proste: winny jest brak opadów. Łomnicki Staw zasila woda deszczowa, co oznacza, że po zmianie pogody sytuacja powinna wrócić do normy. Powinna, ale w dobie katastrofy klimatycznej nic nie jest pewne. Deszczy nie ma albo wcale, albo są bardzo intensywne, a to rozregulowuje naturalną gospodarkę wodną. Innym źródłem wody dla Łomnickiego Stawu jest Łomnicki Potok, ale i on od lat boryka się z wysychaniem. – Przyznaję, że nie pamiętam, aby jezioro wyschło tak, że nie było w nim ani kropli wody – powiedział w rozmowie z RTVS Martin Petranov, rzecznik prasowy słowackich Lasów Państwowych Tatrzańskiego Parku Narodowego. View oEmbed on the source website Historia Łomnickiego Stawu To nie pierwszy raz, kiedy Łomnickiemu Stawowi grozi całkowite wyschnięcie. Problemy akwenu trwają od ponad 100 lat, a zaczęły się, kiedy na początku XX wieku budowano infrastrukturę dla narciarzy. Wówczas uszkodzono dno stawu. Od tamtej pory zbiornik wodny wysychał już kilkukrotnie, chociażby w 2011 r. Niestety próby ponownego uszczelnienia nie przyniosły oczekiwanych skutków. Łomnicki Staw jest jeziorem polodowcowym. Znajduje się w Dolinie Łomnickiej, na wysokości 1751 m n.p.m. pod południowymi stokami Łomnicy. Kiedy jest w nim woda, najgłębsze miejsce wynosi 2 metry. W pobliżu stawu mieści się czynne od lat 40. ubiegłego wieku obserwatorium astronomiczne.
Turyści zza granicy zdewastowali sprayem skały na Świnicy
Kolejna smutna wiadomość z tatrzańskich szlaków. Mężczyzna chciał zostawić po sobie „flagę”.
W tym artykule: Wandale w Tatrach Świnica – (nie)znany szczyt Z uwagi na pandemię koronawirusa wielu Polaków zdecydowało się na spędzenie tegorocznych wakacji w Polsce. W Tatrach drugi rok z rzędu było więc wyjątkowo tłoczno. Najbardziej oblegane były szlaki prowadzące na Giewont, Kasprowy Wierch oraz Morskie Oko i dalej na Rysy. W Tatrach już zima. Trudno uwierzyć, że to zdjęcie zrobiono latem W kalendarzu lato, za oknem jesień, a w Tatrach… zima. I to taka, o jakiej wszyscy marzymy, choć może nie na początku września. TOPR już ma za sobą pierwszą nocną akcję ratunkową. Wandale w Tatrach Szczyt sezonu objawiał się nie tylko korkami na szlakach, ale też większą ilością śmieci zostawianych w Tatrzańskim Parku Narodowym. Jak się okazuje, niektórzy turyści lubią zaznaczać swoją obecność w jeszcze bardziej „spektakularny” i – nie bójmy się tego słowa – głupi sposób. W miniony weekend dziennikarze redakcji Kontakt 24 otrzymali zgłoszenie o akcie wandalizmu w Tarach. Turyście wspinający się na Świnicę poczuli zapach rozpuszczalnika na wysokości około 2 tys. m. Chwilę później trafili na grupę turystów zza granicy. Jeden z mężczyzn rzeczywiście podpisywał się sprayem na skałach. Po zwróceniu mu uwagi odpowiedział, że zawsze zostawia swoją „flagę” tam, gdzie jest. Oczywiście odmówił zmycia podpisu. View oEmbed on the source website Turysta, który powiadomił o sytuacji media, wcześniej zgłosił też akt wandalizmu do władz TPN oraz TOPR. – Straż parku udała się na wskazane przez turystę miejsce, ale nie udało jej się ująć sprawców zniszczeń. Sprawę przekazaliśmy policji – potwierdziła Paulina Kołodziejska, szefowa Zespołu ds. Komunikacji i Wydawnictw Tatrzańskiego Parku Narodowego w rozmowie z TVN. W Tatrach już zima. Trudno uwierzyć, że to zdjęcie zrobiono latem W kalendarzu lato, za oknem jesień, a w Tatrach… zima. I to taka, o jakiej wszyscy marzymy, choć może nie na początku września. TOPR już ma za sobą pierwszą nocną akcję ratunkową. Świnica – (nie)znany szczyt Położona w Tatrach Wysokich Świnica mierzy 2301 m n.p.m. Nie jest to szczególnie popularny szczyt wśród wczasowiczów. Może i dobrze, ponieważ wejście na Świnicę nie jest łatwe i wymaga przynajmniej odrobiny doświadczenia wysokogórskiego. W drodze na szczyt dosyć często dochodzi do wypadków (w sumie było ich około 30). Najczęstsze powody to próby przejścia przez zalegające płaty śniegu oraz zabłądzenia – poza szlakiem pozornie łagodny teren często przechodzi w pionowe urwiska. Ważna jest też dobra kondycja psychofizyczna oraz odpowiednie przygotowanie i sprzęt, w tym obuwie i odzież. W okolicach Świnicy szczególnie niebezpiecznie jest w czasie burzy. Góra ta podobnie jak Giewont jest położona samotnie, przez co przyciąga wyładowania elektryczne. Źródło: TVN24
W Tatrach już zima. Trudno uwierzyć, że to zdjęcie zrobiono latem
W kalendarzu lato, za oknem jesień, a w Tatrach… zima. I to taka, o jakiej wszyscy marzymy, choć może nie na początku września. TOPR już ma za sobą pierwszą nocną akcję ratunkową.
W tym artykule: Atak zimy w Tatrach „Zimowa” akcja ratunkowa TOPR W wyższych partiach gór już od kilku dni zalega śnieg. Biały puch utrudnił turystom wejście między innymi na Rysy. Przypomnijmy, że od 1 września szlak na najwyższy szczyt Polski jest zamknięty do odwołania. Powodem są prace remontowe, a ze względu nieprzewidywalne w Tatrach warunki pogodowe (co sami właśnie widzimy), trudno określić, kiedy zostaną zakończone. Widmo Brockenu sfotografowane w Tatrach. Ze zjawiskiem wiąże się ponury przesąd Cień na chmurze z tęczową obwódką, czyli widmo Brockenu, to rzadki i niepokojący widok. Choć powstanie tego fascynującego zjawiska już dawno zostało wyjaśnione przez badaczy, widmo wcią... Atak zimy w Tatrach To nie jest dobra wiadomość dla tych, którzy chcieli spędzić pierwsze dni września w Tatrach. W tym tygodniu pogoda uległa diametralnej zmianie. Niskie temperatury i śnieg zastąpiły słoneczną, wakacyjną aurę. Co prawda pierwszy śnieg (tego lata) spadł w Tatrach już 19 sierpnia, jednak była to dopiero zapowiedź prawdziwego ataku zimy. W oficjalnym komunikacie władze Tatrzańskiego Parku Narodowego potwierdziły, że obecne warunki w górach nie sprzyjają uprawianiu turystyki. – W wyższych partiach w wielu miejscach występują oblodzenia, a na szczytach i graniach Tatr Wysokich zalega już warstwa śniegu. Odradzamy wycieczki w te partie – czytamy na stronie internetowej TPN. Na niżej położonych trasach również może być nieprzyjemnie. – W potokach utrzymuje się podwyższony poziom wody i miejscami występują podtopienia szlaków, uniemożliwiające ich przejście. Padający deszcz i niski pułap chmur w wyższych partiach Tatr ograniczają widzialność i utrudniają orientacje w terenie, co może być przyczyną pobłądzeń – ostrzegają taternicy. Niekorzystne warunki pogodowe nie odstraszyły wszystkich miłośników gór. Na profilu Tatromaniak na Facebooku pojawiło się zdjęcie autorstwa Damiana Gubicha. Widzimy na nim zaśnieżoną drogę na dach Polski. Toalety „na dziko” i góry śmieci w Tatrach. Turyści pokazali przykre nagrania Zaledwie kilka tygodni temu wolontariusze zebrali w Tatrach ponad pół tony śmieci. Jak wyglądają szlaki dziś? Trudno uwierzyć, że można tam zastać takie widoki. „Zimowa” akcja ratunkowa TOPR Wycieczki górskie, zwłaszcza kiedy na szlakach zalega śnieg, wiążą się z pewnym ryzykiem, dlatego zawsze przypominamy o odpowiednim przygotowaniu. Choć zima w Tatrach dopiero się zaczyna, to TOPR już ma za sobą pierwszą nocną akcję ratunkową. Z niedzieli na poniedziałek ratownicy ewakuowali siedmioosobową grupę Litwinów, po tym, jak utknęli pod Zawratem. Turyści nie byli przygotowani na warunki panujące w górach. Nie mieli ciepłych ubrań ani latarek. Po zmroku oświetlali sobie szlak telefonami. Słusznie uznali jednak, że z takim ekwipunkiem mogą doprowadzić do tragedii. Po sprowadzeniu do Czarnego Stawu jedna z kobiet zaczęła skarżyć się na ból nogi i ogólne osłabienie. Ratownicy przetransportowali znieśli ją na dół na noszach. Reszta wycieczki zeszła do Zakopanego o własnych siłach.
W górach, ale nad wodą. Za granicą, ale bliziutko. Słowackie Tatry są dla każdego.
Nasza paczka planowała ten wyjazd od dawna, ale każdy chciał jechać gdzie indziej. Jedni w góry, drudzy nad morze, dziewczyny przebąkiwały coś o spa, panowie o dawce adrenaliny. Obiecałam, że coś znajdę, i znalazłam. Wylądowaliśmy na Słowacji, w linii prostej 30 km od polskiej granicy. – No i gdzie te góry? – jakieś 10 km przed dojazdem do celu zaczynają się pytania. Mojej paczce znajomych trudno dogodzić. – Są, tyle że w chmurach – wzruszam ramionami, bo przecież nie mam wpływu na pogodę. – Niżne Tatry – dodaję. – Czyli niskie? – dolatuje mnie jęk rozczarowania. – Najwyższy ich szczyt, Dumbier, ma 2043 m wysokości, więcej niż Kasprowy – wyjaśniam malkontentom. – No dobra, ale z tą obietnicą morza to przesadziłaś – pada zarzut. Chwilę później z okna samochodu pokazuję spore, ograniczone tamą sztuczne jezioro. – Miejscowi mówią o nim „Liptowskie Morze” – oznajmiam z triumfem. Trochę naciągam: nazwa tego zbiornika, czyli Liptovská Mara, nie powinna być tłumaczona na polski jako „morze”. To pozostałość po jednej z zalanych tutejszych wsi. Fakt, że kiedyś morze na tych terenach rzeczywiście istniało. Mniej więcej 40 mln lat temu. Pozostałością po nim jest źródło termalne zasilające kompleks basenów słynnego aquaparku Tatralandia. To miejsce jest naszym celem, a raczej powstały przy nim ośrodek Holiday Village Tatralandia, idealna baza na weekendowy wypad. Termalny ocean Zajmujemy dwa funkcjonalnie urządzone domki. Rano, w drodze na śniadanie, towarzystwo staje niczym zahipnotyzowane. Powód? Widok! – Ale góry! – wzdychają z zachwytem. Dziś już chmur nie ma, z jednej więc strony wyłaniają się Niskie Tatry, z drugiej – Tatry Zachodnie i kawałek Tatr Wysokich z charakterystycznym zakrzywionym szczytem Krywania. To o nim pisał na przykład Kazimierz Przerwa-Tetmajer, a Skaldowie śpiewali: Hej, Krywaniu, Krywaniu wysoki! Po śniadaniu z „czerstwymi” bułkami (w języku słowackim „czerstwe” oznacza „świeże”) korzystamy z wliczonego w cenę noclegu nielimitowanego wstępu do miejscowego aquaparku. Przez kolejne trzy godziny szalejemy na tutejszych basenach, bawiąc się wcale nie gorzej niż dużo młodsze pokolenie. – Wiecie, byłem na Galaxy! – mówi z przejęciem Adam, na co dzień dyrektor poważnej firmy. „Galaxy” to jedna z tutejszych zjeżdżalni w formie rury rozświetlanej różnobarwnymi diodami mającymi przypominać rozgwieżdżone niebo. Zaraz potem zaliczamy „Tornado” – w tym przypadku spływa się na dwuosobowych pontonach. Kiedy aura staje się bardziej letnia i zaczynają funkcjonować zewnętrzne baseny, Tatralandia oferuje w sumie 29 zjeżdżalni (całorocznie otwartych jest dziewięć). Hitem ubiegłego sezonu był najbardziej stromy na całej Słowacji zjazd „Free fall”, z odcinkiem 35-metrowego swobodnego spadku! Ci, którzy nie przepadają za adrenaliną, mogą poprzestać na różnych atrakcjach basenowych, wśród których są podwodne gejzery, łóżka wodne, sztuczne fale, przeciwprądy, kurtyny spadającej wody świetnie rozmasowujące barki, aquaaerobik czy ścianka wspinaczkowa, na której nie trzeba asekuracji, bo spada się wprost do wody. Jedna z części aquaparku to „Wyspa Piratów z Karaibów” z basenem zwanym „Oceanem”. – Miało być morze i jest! – śmiejemy się. Woda co prawda niesłona, za to zdrowa, bo mineralna. Źródło (właśnie to, które jest pozostałością morza z czasów paleolitu) znaj duje się na głębokości ponad 2500 m, a jego temperatura przekracza 60 stopni. Nic dziwnego, że wypompowywaną na powierzchnię wodę trzeba schładzać – w basenach „zimowych” jej temperatura waha się między 26 i 38 stopni. Ponoć dobrze wpływa na układ oddechowy oraz ruchowy. Janosik za kratami Czy rzeczywiście kąpiel pomogła na nasze stawy i kości, sprawdzamy następnego dnia, decydując się na zaliczenie „Tarzanii”. To linowy tor przeszkód rozwieszony na całkiem sporej wysokości między 32 słupami. Do wyboru mamy trasy o trzech stopniach trudności – najdłuższa ma prawie 0,5 km długości. Zaczynamy od założenia ekwipunku (uprzęże, kaski, linowe lonże) i krótkiego przeszkolenia związanego z bezpieczeństwem. Nie spadniemy, bo jest asekuracja, ale miny kandydatów na Tarzanów są nietęgie. Najfajniejsze i najłatwiejsze okazują się tyrolki, czyli zjazdy na lekko ukośnej linie, niektóre naprawdę długie (60 m ponad basenami Tatralandii). Ruchome kładki też są w porządku, gorzej z pokonaniem wiszącej siatki. Wbrew pozorom nie siła się tu liczy, ale technika pokonania przeszkody, co nie zmienia faktu, że jeszcze przez kolejne dwa dni czujemy każdy swój mięsień. Dla ochłonięcia jedziemy zobaczyć centrum Liptowskiego Mikułasza, na którego obrzeżach jesteśmy. Najsłynniejszą postacią związaną z tym obecnie 35-tysięcznym miastem był Juraj Janosik (tak, tak, chodzi o słynnego zbójnika, który, jak by na to nie patrzeć, był Słowakiem). Właśnie tu był on więziony, sądzony, a potem stracony w 1713 r. Jest nawet budynek z napisem Janosikowe Więzienie, ale ponieważ stanowi własność prywatną, nie ma możliwości jego zwiedzania. Można natomiast zobaczyć protokoły przesłuchań zbójnika pokazane w Mikulskiej Izbie Tortur w podziemiach Muzeum Janka Kráľa. Wśród pokazanych tam narzędzi służących do wymuszania zeznań są m.in. hiszpańskie buty – pantofle imadła, w których miażdżono stopy nieszczęśników. Muzeum mieści się przy rynku po wojnie przemianowanym na plac Wyzwolicieli. Oprócz ratusza stoi na nim pamiętający jeszcze XIII w. wczesnogotycki kościół pod wezwaniem św. Mikulasza, czyli Mikołaja, patrona miasta. Matka Boska Pieniężna Kolejnego dnia jedziemy do oddalonej o 25 km Przybyliny, gdzie znajduje się Skansen Wsi Liptowskiej. Większość zgromadzonych w nim zabytkowych budynków została przeniesiona z 11 miejscowości zatopionych podczas tworzenia w latach 70. XX w. wspomnianego już jeziora Liptowska Mara. Ciekawy zabytek, także pochodzący z wioski, która zniknęła w toni wody, można zobaczyć 10 km na zachód od Mikułasza. Chodzi o ustawiony na skraju wioski Święty Krzyż (Svätý Kríž), niezwykły drewniany kościół zbudowany w 1774 r. bez użycia gwoździ czy jakichkolwiek metalowych elementów. O tyle to godne uznania, że budynek jest naprawdę duży - może się w nim zmieścić 6 tys. osób! Zalicza się go do grupy tzw. kościołów artykularnych, co ma związek z wytycznymi zawartymi w wydanych w 1681 r. „artykułach” cesarza Leopolda I. Będący zagorzałym katolikiem władca, jak tylko mógł, starał się utrudnić coraz liczniejszym ewangelikom wznoszenie ich zborów. Można je było wznosić wyłącznie na skraju wsi, nie mogły mieć fundamentów ani żadnych wież (stojąca w Świętym Krzyżu dzwonnica powstała później), ich budowa nie mogła trwać dłużej niż rok (w tym przypadku wystarczyło dziewięć miesięcy), no i nie mogły być to obiekty murowane, lecz wznoszone z najtańszego dostępnego budulca (w praktyce oznaczało to drewno). W czasie powrotu do bungalowów na terenie Tatralandii ze zdziwieniem odkrywamy wcześniej przeoczony motyw religijny, w tym przypadku już zupełnie współczesny. Tuż przy wejściu naszą uwagę przykuwa Matka Boska z małym Jezu­ sem. Nie żaden zwykły obraz, ani też nie rzeźba, tylko nazywana „Tatrzańską Madonną” mozaika. O tyle zaskakująca, że ułożona na powierzchni 52,5 m2 z będących do niedawna w obiegu słowackich monet. Są wśród nich miedziane i aluminiowe 50­halerzówki oraz mosiężne korony – w sumie 115 tys. pieniążków! Odkąd w 2009 r. Słowacja przeszła na euro, można to niezwykłe arcydzieło uznać za pomnik słowackiej waluty. To największa taka mozaika w skali świata. Wpisano ją nawet do Księgi rekordów Guinnessa! Hop na Chopka Nadchodzi dzień, w którym postanawiamy „zaliczyć Chopka”. Tak Słowacy mówią o drugim pod względem wysokości szczycie Niżnych Tatr, czyli w naszej wersji – Chopoku (2024 m n.p.m.). Już sam dojazd do jego stoków jest malowniczy – ciągnącą się przez 18 km, porośniętą lasami Demianowską Doliną. Dla oszczędności czasu większość góry „zdobywamy” wyciągiem krzesełkowym, jedynie 200 ostatnich metrów (licząc w pionie) pokonując na nogach (zimą narciarze korzystają na tym odcinku z orczyka). Widoki z góry przepiękne! Teraz już nikt w ekipie nie twierdzi, że Niżne Tatry są niskie. Do parkingu wracamy piechotą, trochę żałując, że jesteśmy za wcześnie i nie możemy zjechać na rowerze po którejś z tras tutejszego Bike Parku (działa od czerwca. Kto nie ma swojego roweru, może pożyczyć jednoślad na dole i wwieźć go do góry na przystosowanym do tego wyciągu). Ponieważ mamy dobry czas, wyliczamy, że zdążymy się jeszcze załapać na zwiedzanie jednej z największych tutejszych atrakcji – Demianowskiej Jaskini Wolności (sł. Demänovská Jaskyňa Slobody). W ciągu godzinnej wycieczki z przewodnikiem pokonujemy niecałe 1,2 km, za to aż 913 schodów! Największą grotą na trasie jest tzw. Wielki Dom o wysokości 65 m i długości 112 m, jednak najciekawsze są rozmaitych kształtów stalaktyty i stalagmity. Warto wiedzieć, że w pobliżu jest jeszcze jedna udostępniona dla turystów jaskinia – Lodowa, zgodnie z nazwą pełna ciekawych form lodowych, otwarta jednak tylko od połowy maja do końca września. Po aktywnym dniu z przyjemnością wracamy do naszej Tatralandii. Najpierw relaks w basenach, potem kusi nas Świat Keltów. Dopiero po pewnym czasie dociera do nas, że Słowakom chodziło o Celtów, tym bardziej że rzeczywiście w IV w. p.n.e. Celtowie na te tereny dotarli. Pod tą tajemniczą nazwą kryje się kompleks saun i różnorakich kąpielisk. Zaglądamy do Świątyni Ofiar, gdzie dostajemy solidną dawkę ziołowej aromaterapii; Burza Bogów okazuje się masującym prysznicem, są też sauny suche, parowe, połączone z inhalacją solną. Kto chce, może wykupić różnorakie pakiety wellness – maseczki czekoladowe, okłady z cynamonu, błota z Morza Martwego albo odchudzających alg morskich. – Widzicie? Znowu macie namiastkę obiecanego morza! – przypominam kolegom. – Ale ciągle jesteśmy w górach – dodają z satysfakcją koleżanki. NO TO W DROGĘ LIPTOWSKI MIKUŁASZ I OKOLICE DOJAZD: Z Warszawy do Liptowskiego Mikułasza mamy 485 km (trasa przez Kraków i Chyżne), z Krakowa – 185, a z Katowic 250 km. Pamiętajmy, że na Słowacji do korzystania z autostrad i dróg szybkiego ruchu uprawniają przyklejane na szybę winiety. Za 7-dniową trzeba zapłacić 7 euro, za miesięczną 14 euro, za roczną (ważna do końca stycznia 2012 r.) – 50 euro. NOCLEG: Holiday Village Tatralandia – wioska wakacyjnych domków powstała przy kompleksie basenów termalnych, ok. 2 km od centrum Liptowskiego Mikułasza. Rezerwacji można dokonywać przez bezpośrednią stronę ośrodka. www.tatralandia.sk PRZED WYJAZDEM: Skarbnicą informacji nie tylko na temat regionu Liptów, ale w ogóle całej Słowacji jest Narodowe Centrum Turystyki Słowackiej w Warszawie, Krakowskie Przedmieście 13/7; tel. 22 827 00 09. sacr@poczta.onet.pl www.mikulas.sk– informacja turystyczna w Liptowskim Mikułaszu
Grudzień to prawdziwe święto dla narciarzy i snowboardzistów. Już w piątek 2 grudnia swoje trasy otworzy firma Tatry Mountains Resort (TMR), która jest właścicielem najlepszych ośrodków narciarskich na Słowacji – w Jasnej - Chopoku i Tatrach Wysokich. Tego dnia skipass będzie dostępny w cenie jednego Euro.
To okazja, zwłaszcza jeśli ktoś jeszcze nie miał sposobności by poznać słowackie stoki. Z roku na rok ośrodki Jasna - Chopok i Tatrzańska Łomnica zyskują coraz większe uznanie wśród fanów białego szaleństwa. Do dyspozycji szusujących jest łącznie blisko 60 km tras o różnym stopniu trudności. To sprawia, że bawią się tam świetnie całe rodziny, freeriderzy i najbardziej wymagający użytkownicy. Dzięki nowej infrastrukturze oraz nowoczesnemu systemowi skipassów zminimalizowane zostały kolejki oczekujących na wyciągi, a te dorównują alpejskim standardom i zapewniają ogromną przepustowość. W Jasnej - Chopok jest to ponad 25 tysięcy osób na godzinę, a w Tatrach Wysokich ponad 21 tysięcy. Po rozrywce na stoku, dla gości czeka również wiele atrakcji w licznych bacówkach, restauracjach i klubach muzycznych, w których grają najlepsi DJ-e świata. Nowy sezon zapowiada się bardzo ciekawie. Narciarze i snowboardziści będą mogli skorzystać z nowych inwestycji wyciągowych w postaci 6- osobowej komfortowej kanapy na Chopoku, czy też podobnej 8- osobowej w Tatrzańskiej Łomnicy. Prawdziwie alpejskie warunki, bliskość od polskiej granicy (30 minut jazdy samochodem do Tatrzańskiej Łomnicy i 60 minut do Jasnej Chopok) oraz wysoka jakość sprawiają, że narciarskie wyjazdy w ten rejon cieszą się dużym zainteresowaniem wśród Polaków. O popularności tego miejsca chociażby wśród młodych ludzi może świadczyć fakt, iż od tego roku firma Snow Motion, która do tej pory specjalizowała się w organizacji wyjazdów narciarskich do Włoch i Francji, włączyła do swojej oferty także i słowackie ośrodki. Do południowych sąsiadów jest kilka razy bliżej niż w Alpy i znaleźć można to, czego próżno szukać po polskiej stronie granicy. Choć stan ten być może zmieni się w perspektywie najbliższych lat. TMR zapowiedziało już bowiem plany inwestycyjne w naszym kraju, a starania o zakup Polskich Kolei Linowych pokazują, że nie są to puste słowa.
W dniu 6 grudnia 2009 r. do użytku został oddany ostatni 8 kilometrowy odcinek „tatrzańskiej” autostrady /z tego około 1 km w tunelu/. W związku z tym, trasę z Wysokich do Niskich Tatr o długości około 60 km będzie można pokonać w ciągu niespełna 30 min.
Cały odcinek autostrady łączącej regiony Tatry i Liptov od Ivachnovej koło Ruzomberka do miejscowości Janovce /za Popradem/ ma około 80 km. Wysokość opłat za przejazd autostradami i drogami szybkiego ruchu na Słowacji w 2009 roku dla samochodów do 3,5 tony zostaje bez zmian /7-dniowa winieta kosztuje 4,9 EUR/. Ważna informacja dla kierowców samochodów powyżej 3,5 tony: Od 01.01.2010 na Słowacji dla samochodów o masie powyżej 3,5 tony wprowadzony zostanie elektroniczny system poboru opłat. Dotyczy to jazdy po autostradach, drogach szybkiego ruchu oraz niektórych drogach pierwszej kategorii /około 2400 km dróg/. Więcej na www.emyto.sk www.ndsas.sk Przypominam także, że od końca października br. z Warszawy do Popradu/Tatry kursuje samolot słowackich Linii Lotniczych Danube Wings. Samoloty ze stolicy Polski wylatują 3 razy w tygodniu. W środy i piątki o godz. 21.20 z przylotem o godz. 22.40 a w niedziele o godz. 13.50 z przylotem o godz. 14.50 (www.danubewings.com). Na wszystkie przeloty z Warszawy do Popradu/Tatry przewóz nart oraz snowboardów – GRATIS !!! Lotnisko w Popradzie znajduje się na wysokości 718 m n.p.m. i należy do najwyżej położonych lotnisk dla samolotów transportowych w Europie Środkowej. Usytuowane jest około 200 m od nowego węzła autostradowego łączącego Poprad z regionem Liptov.