Płazy, które łamią zasady– ropuchy z gór Tanzanii zaskoczyły naukowców
Trzy nowe gatunki ropuch zostały odkryte w górach Tanzanii przez międzynarodowy zespół naukowców. Co czyni to odkrycie wyjątkowym? Te płazy stosują jedną z najrzadszych strategii rozrodczych w świecie zwierząt.
Badania były prowadzone przez międzynarodowy zespół składający się m.in. z uczonych z Wielkiej Brytanii, Danii czy Niemiec. Przy projektowaniu metodologii, naukowcy wykorzystali technikę muzeomiki, która polega na pozyskiwaniu i analizie DNA z historycznych próbek biologicznych. W ten sposób badacze wyodrębnili trzy nowe gatunki zwierząt, dające przykład tego, jak ewolucja potrafi przystosować osobniki do panujących warunków środowiskowych. 257 ropuch pod lupą – jak przebiegały badania? Od 1905 roku biolodzy żyli w przekonaniu, że jedynym endemiczny gatunkiem ropuch w całej Tanzanii jest Nectophrynoides viviparus. Płazy, opisane po raz pierwszy przez niemieckiego zoologa Gustava Torniera, różniły się od siebie wyglądem w obrębie jednej populacji. Ta różnorodność skłoniła naukowców do przeprowadzenia wnikliwych badań, w trakcie których przeanalizowano 257 kodów genetycznych poszczególnych osobników. Okazy, nad którymi pochylili się naukowcy, były zarówno płazami żyjącymi współcześnie, jak i tymi złapanymi aż 120 lat temu, przy okazji pierwszych badań nad tym gatunkiem. Zespół porównywał próbki z poprzedniego stulecia z tymi współczesnymi i na ich podstawie ustalał stopień pokrewieństwa badanych gatunków. Kierowniczka badań muzeomicznych, Alice Petzold, tak argumentuje wykorzystanie archiwalnych ropuch: „Nasze analizy pozwoliły dokładnie ustalić, do jakich populacji należały te stare okazy. A to daje nam znacznie większą pewność w przyszłych badaniach nad tymi ropuchami”. Jak przetrwać bez wody? – trzy nowe gatunki ropuch Badania udokumentowały występowanie trzech – wcześniej nieopisanych – gatunków ropuch z rodzaju Nectophrynoides. Odkrycie to nie byłoby tak niezwykłe, gdyby nie fakt, który od lat fascynuje naukowców. Nectophrynoides nie stosują bowiem klasycznej dla płazów drogi rozmnażania. Ograniczony dostęp do wody, w której zwykle wykluwają się kijanki, zmusił te zwierzęta do noszenia zapłodnionych zarodków w swoim ciele. Ropucha, niczym w ciąży, nosi w sobie młode, aż do momentu, gdy te będą w pełni ukształtowane. Taki sposób rozmnażania to żyworodność. Nectophrynoides wyróżnia to, że zapłodnienie jest wewnętrzne (przebiega w organizmie samicy). To jedne z bardzo nielicznych gatunków ropuch na świecie, które nie znoszą jaj. Odkrycie trzech nowych rozmnażających się w ten sposób gatunków daje naukowcom szerszy obraz tej wyjątkowej strategii rozrodu. Nowo opisane gatunki Nectophrynoides luhomeroensis, uhehe i saliensis, stanowią idealny przykład tego, jak natura potrafi dopasować się do warunków środowiska. Jakie są zagrożenia dla ropuch? Odkryte ropuchy zamieszkują jedynie góry Eastern Arc w Tanzanii. Ten afrykański łańcuch jest stale narażony na eksploatacje zasobów naturalnych. W paśmie tym uprawiania jest intensywna działalność rolnicza, co sprawia, że lasy – będące domem dla ropuch – znikają w zastraszającym tempie. Niewielkie ropuchy, które już wcześniej musiały przystosować się do kurczących się lasów, są dziś narażone na wyginięcie wskutek działalności człowieka. Nie wiadomo, czy tym razem płazom uda się przetrwać – oraz czy pozostaną symbolem niezwykłej różnorodności przyrody. Źródło: Discover Magazine Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
„Ryba zagłady” trzy razy w ciągu tygodnia pojawiła się u wybrzeży Tasmanii i Nowej Zelandii
Wstęgor królewski według wierzeń ma zwiastować trzęsienie ziemi lub tsunami. To tylko przesądy, ale ta ogromna ryba jest tak rzadka, że zawsze wzbudza sensację. Wypływa na powierzchnię w wyjątkowych przypadkach i naukowcy nigdy nie przepuszczają okazji, by ją zbadać. Tym razem ocean wyrzucił aż trzy osobniki w krótkim czasie.
Spis treści Ocean wyrzucił trzy „ryby zagłady” blisko siebie Co sprawia, że wstęgor królewski jest tak niezwykły? W ciągu jednego tylko tygodnia na wybrzeżach Tasmanii i Nowej Zelandii morze wyrzuciło trzy gigantyczne wstęgory królewskie, znane również jako „ryby zagłady”. Te tajemnicze, głębinowe stworzenia od wieków budzą grozę i fascynację, a ich pojawienie się niektórzy traktują jako zapowiedź katastrofy naturalnej. Jednak naukowcy stanowczo odcinają się od tych mitów. Ocean wyrzucił trzy „ryby zagłady” blisko siebie Pierwszego z rybich kolosów znaleziono na zachodnim wybrzeżu Tasmanii. Kilka dni później dwa kolejne okazy, okaleczone przez ptaki, zostały wyrzucone przez fale w okolicach Dunedin i Christchurch w Nowej Zelandii. Ich obecność wzbudziła zainteresowanie opinii publicznej i mediów, które szybko przypomniały o silnym szczególnie w Japonii przesądzie głoszącym, że wstęgory pojawiają się przed trzęsieniami ziemi lub tsunami. To oczywiście tylko przesąd, choć przyjrzeli się mu naukowcy. Badanie z 2019 roku ostatecznie wykluczyło jakikolwiek związek między pojawianiem się wstęgorów a katastrofami naturalnymi. Co sprawia, że wstęgor królewski jest tak niezwykły? Niezwykły wygląd tych ryb i ich rzadkość prawdopodobnie zainspirowały dawne opowieści o morskich potworach i wężach i przesąd o „rybie zagłady”. Wstęgor królewski żyje na głębokości od 250 do 1000 metrów i niezwykle rzadko wypływa na powierzchnię. Każde jego pojawienie się wzbudza sensację nie tylko wśród okolicznej ludności i w mediach – również wśród naukowców. Ichtiolodzy nie przepuszczają żadnej okazji, by zbadać nawet martwe wstęgory wyrzucone przez fale. Andrew Stewart, ichtiolog z nowozelandzkiego Muzeum Te Papa, opisuje te ryby jako wręcz „nieziemskie”, o przepięknym, mieniącym się purpurowo i srebrzyście ubarwieniu. Muzeum planowało zbadać wyrzucone właśnie ryby. Niestety, dwa z trzech okazów miały uszkodzone głowy, co znacząco ogranicza możliwości badawcze. Właśnie w tej części ciała znajdują się wyjątkowe dla wstęgorów struktury anatomiczne – zęby, skrzela i kości ucha wewnętrznego. Wstęgory to najdłuższe znane ryby kostnoszkieletowe – mogą osiągać aż 8 metrów. Pływają, pionowo „wisząc” w wodzie. Fakt, że morze wyrzuca zawsze duże osobniki może świadczyć o tym, że wstęgory wypływają na powierzchnię u kresu swojego życia. Źródło: Guardian Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Firma Colossal twierdzi, że ma niemal cały genom wilka workowatego. Czy to wymarłe zwierzę powróci na Ziemię?
Firma Colossal – znana z ambitnych zamiarów przywracania wymarłych gatunków – ogłosiła, że niemal skompletowała DNA wilka workowatego. W tej chwili w jej posiadaniu ma być 99,9 proc. genomu największego torbacza, jaki żył w czasach historycznych.
Wilk workowaty: kiedy wyginął? Jak trudno jest sekwencjonować genom? Wilk workowaty: czy uda się go przywrócić? Jak przebiegają prace? – To bardzo trudne zgromadzić kompletny genom jakiegokolwiek organizmu – powiedział „New Scietistowi” Emilio Mármol-Sánchez z Uniwersytetu Kopenhaskiego. Jego zespół był pierwszym, który pozyskał RNA z zachowanych szczątków wilka workowatego. Po raz pierwszy genom tego ssaka został zsekwencjonowany w 2017 roku. Do prac badawczych posłużyły wówczas 108-letnie szczątki osobnika zachowane w alkoholu. Uzyskany genom miał jednak istotne luki. Colossal twierdzi teraz, że większość z nich udało się uzupełnić. Wykorzystano do tego DNA pozyskane z zęba innego wilka, mającego 120 lat. W DNA wymarłego ssaka do wypełniania miałoby już pozostać tylko 45 luk. Firma nie przedstawiła jednak żadnych dowodów na poparcie swoich stwierdzeń. Chodzi o artykuły naukowe, które przeszłyby formalny proces recenzji. – Nie jesteśmy laboratorium akademickim, w którym głównym celem są artykuły – oznajmił Ben Lamm, CEO Colossal. – Będziemy nadal robić postępy w tempie znacznie szybszym niż proces pisania artykułów naukowych – pochwalił się. Wilk workowaty: kiedy wyginął? Wilk workowaty – zwany też wilkiem tasmańskim albo wilkoworem tasmańskim – to największy drapieżny torbacz, jaki żył jeszcze w XX wieku. Dużo wcześniej był rozpowszechniony m.in. w Australii. Zniknął z niej już ok. 3–2 tys. lat temu, najprawdopodobniej wyparty przez dingo. Później występował już tylko w Tasmanii. Uznany przez Europejczyków za szkodnika, który poluje na owce (niesłusznie), szybko został wytępiony. Na wolności po raz ostatni widziano go w 1933 r. W 1936 ostatni osobnik zmarł w zoo. Niewielkim pocieszeniem jest film nakręcony w 1933 r., na którym zarejestrowano żywego wilka. Film ten został ostatnio wyostrzony i pokolorowany, dzięki czemu możemy zobaczyć, jak wyglądało to zwierzę w wysokiej rozdzielczości. Jak trudno jest sekwencjonować genom? – Nasz genom nie jest tak kompletny jak najbardziej kompletny genom człowieka – przyznaje Andrew Pask z University of Melbourne. Pask jest członkiem naukowej rady doradczej firmy Colossal. Dlaczego tak trudno jest odtworzyć pełny „przepis” na dany gatunek zawarty w jego DNA? Wynika to z samej budowy genomu. U roślin i u zwierząt występują w nim takie same sekwencje, które wielokrotnie się powtarzają. Standardowe techniki odczytywania DNA, które rozszyfrowują krótkie odcinki kwasu dezoksyrybonukeinowego, mają z takimi fragmentami problemy. Nie pomaga również właściwość samego kwasu DNA, który z czasem dość prędko rozpada się na niewielkie kawałki. Sekwencjonowanie genomu jest więc w istocie składaniem skomplikowanej układanki, mając tylko część jej elementów i nie wiedząc, ile razy należy użyć poszczególnych z nich. Wilk workowaty: czy uda się go przywrócić? – Większość próbek starego DNA to fragmenty składające się jedynie z dziesiątek, a w najlepszym przypadku setek par zasad – mówi Pask. – Nam jednak udało się dotrzeć do próbek, które były zachowane tak dobrze, że mogliśmy odzyskać z nich fragmenty DNA liczące tysiące par zasad – dodaje. I wyjaśnia, że Colossal planuje użyć innych spokrewnionych gatunków z tej samej rodziny, by ocenić kompletność uzyskanego genomu. Załóżmy, że firma faktycznie znajduje się w posiadaniu pełnego genomu wilka workowatego. Nie oznacza to jeszcze, że gatunek ten powróci na Ziemię. Do tego potrzebne byłyby żywe komórki wilka, w których umieszczono by uzyskane DNA. Na razie naukowcy nie wiedzą, jak to zrobić. W związku z tym Colossal planuje pójść tą samą drogą, co w przypadku mamuta włochatego, swojego sztandarowego projektu rekonstrukcyjnego. Czyli wykorzystać gatunek, który istnieje, by z pomocą inżynierii genetycznej wyposażyć go w cechy wyglądu wymarłego zwierzęcia. W przypadku wilka mógłby to być inny torbacz – grubogonik australijski (Sminthopsis crassicaudata). Jak przebiegają prace? Colossal twierdzi, że dokonał już 300 zmian w genomie grubogonika. A konkretnie w kulturach komórek tego zwierzęcia hodowanych w laboratorium. Jak dotąd wszystkie te zmiany są niewielkie. Pask mówi jednak, że w niedalekiej przyszłości zespół planuje podmienić dziesiątki tysięcy par zasad wilka workowatego. Nie jest jeszcze jasne, ile edycji będzie potrzebnych do osiągnięcia celu firmy. Czyli odtworzenia – choćby z wyglądu – wymarłego ssaka. Źródło: New Scientist. Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Naukowcy twierdzą, że wilkowór tasmański wyginął znacznie później, niż dotychczas podejrzewano
Ostatni wilkowór tasmański miał wyginąć w 1936 roku. Najnowsze badania wykazały jednak, że ostatni przedstawiciele tego gatunku mogli żyć jeszcze w latach 90. XX wieku.
W tym artykule: Kiedy wyginął wilkowór tasmański? Naukowcy postanowili jeszcze raz przeanalizować historię wyginięcia gatunku Wilkowór najprawdopodobniej wyginął w 1941 roku Wilkowór tasmański, zwany również wilkiem tasmańskim, to jedno z tych zwierząt, które wyginęły wkrótce po tym, jak na ich terytorium zaczęli pojawiać się ludzie. Występował na terenach Australii i Nowej Gwinei i był największym drapieżnym torbaczem czasów współczesnych. Wraz z przybyciem Europejczyków na kontynent australijski na początku XIX wieku, zasięg występowania wilkoworów stopniowo ograniczał się do terenów Tasmanii. Przedstawiciel rodzaju Thylacinus po raz ostatni na wolności widziany był w 1932 roku, a ostatni znany osobnik zginął 4 lata później w ogrodzie zoologicznym w Hobart. Samiec nazywał się Benjamin. Kiedy wyginął wilkowór tasmański? Od tego czasu niektórzy naukowcy podawali w wątpliwość, że wilkowór wyginął w latach 30. Szczególnie że w ciagu następnych dekad pojawiały się zeznania i relacje świadków, które wskazywały na pewne ślady obecności zwierzęcia w różnych częściach Tasmanii. Uczeni zaczęli się zastanawiać, czy nie przetrwała odosobniona populacja, która występowała w mniej dostępnych dla człowieka regionach wyspy. 6 gatunków zwierząt, które moglibyśmy przywrócić do życia - National Geographic Oczywiście jeśli najpierw pokonamy pewne bariery technologiczne i dylematy natury etycznej. Jednak nawet ekspedycje i wyprawy naukowe nie przyniosły odpowiedzi na pytanie, kiedy ostatecznie stworzenie wyginęło. Właśnie dlatego w 1986 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała gatunek za wymarły. Poszukiwania wilkowora tasmańskiego wciąż jednak trwały. Naukowcy postanowili jeszcze raz przeanalizować historię wyginięcia gatunku Międzynarodowy zespół badaczy pod przewodnictwem Uniwersytetu Tasmańskiego postanowił jeszcze raz przyjrzeć się historii wyginięcia drapieżnego torbacza. Naukowcy postanowili przeanalizować 1237 zgłoszeń i obserwacji, które pochodziły z okresu od 1910 roku, aż do XXI wieku. Wyniki swojej pracy opublikowali w czasopiśmie naukowym „Science of The Total Environment”. Naukowcy korzystali z każdego dostępnego źródła, które mogło być jakimkolwiek śladem lub tropem prowadzącym do wilkowora. Badacze przeglądali zapiski z rządowych archiwów, opublikowanych oficjalnych raportów, zbiorów muzealnych, artykułów prasowych, korespondencji, prywatnych kolekcji oraz zeznań niezależnych świadków i cytatów z prasy. Zespół zebrał wszystkie te informacje i stworzył obszerną mapę zdarzeń. Każdy trop był oznaczony datą, geotagiem oraz oceną wiarygodności. Poszczególne obserwacje miały również kategorie, aby odróżnić informacje eksperckie od zeznań myśliwych, turystów, traperów lub innych osób. – Wymieranie często postępuje poprzez pośredni proces kurczenia się zasięgu populacji. Dodatkowo dochodzi również problem zwiększenia intensywności zagrożeń, takich jak niszczenie siedlisk i polowania – tłumaczą autorzy badania. Wilkowór najprawdopodobniej wyginął w 1941 roku Na podstawie analizy stworzonej mapy i bazy danych naukowcy stworzyli dwa warianty oparte na modelach statystycznych. Badacze otrzymali w ten sposób wyniki, które wykazały dwie możliwe daty śmierci ostatniego wilkowora: 1999 i 2008 rok. Naukowcy twierdzą jednak, że najbardziej prawdopodobny okres ostatecznego wyginięcia to końcówka lat 90. To były jednak dane, które opierały się na wszystkich dostępnych informacjach, również na niepewnych śladach i poszlakach. Drugi model był z kolei oparty na danych dotyczących faktycznych obserwacji poszczególnych okazów. Tutaj badacze wskazali 1941 r. i to ta data wydaje się najbardziej wiarygodna. Badacze podkreślają jednak, że chociaż wilkowór tasmański wyginął prawie na pewno i nie ukrywa się w żadnych lesie, to ich badania zaktualizowały dane dotyczące okresu wymarcia gatunku Thylacinus cynocephalus. Co ciekawe, nie oznacza to wcale, że już nigdy nie zobaczymy tego zwierzęcia na naszej planecie. Colossal Biosciences to amerykańska firma biotechnologiczna, która zapowiedziała, że planuje wskrzesić ten gatunek do życia. – Nasza technologia daje nam szansę na naprawienie szkód wyrządzonych przez człowieka w przeszłości – mówił w ubiegłym roku prof. Andrew Pask, który jest szefem projektu. Nie wiadomo, czy przedsięwzięcie się uda, ale pewne jest jedno. Będziemy musieli poczekać na efekty co najmniej kilka lat. Wskrzeszanie wymarłych gatunków jest zadaniem niezwykle skomplikowanym, wieloetapowym i czasochłonnym. Źródło: Science of The Total Environment Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ostatni tygrys tasmański odnaleziony w muzeum. Jego ponowne odkrycie rzuca nowe światło na wymarcie gatunku
Oficjalnie tygrysy tasmańskie wymarły 36 lat temu. Wokół ich wyginięcia krąży jednak wiele niedomówień. Czy szczątki ostatniego osobnika z gatunku rozwiążą tajemnice?
W tym artykule: Tygrysy tasmańskie – rekordowe torbacze Kiedy wyginął ostatni tygrys tasmański Badacze na tropie tygrysów tasmańskich Jeszcze 100 lat temu tygrysy tasmańskie, nazywane też wilkami workowatymi, były uważane za największe mięsożerne torbacze na świecie. Dorosłe osobniki ważyły około 30 kg i mierzyły około 160 cm długości łącznie z ogonem. Ich przysmakami były kangury i wombaty. Tygrysy tasmańskie – rekordowe torbacze Początkowo zwierzęta żyły na terenie całej Australii. Około 2 tys. lat temu zawęziły teren występowania do Tasmanii. Do czasu kolonizacji wyspy przez Europejczyków pod koniec XVIII wieku ich populacja liczyło około 5 tys. tygrysów. Gatunek oficjalnie uznano za wymarły w 1986 r. Tygrysy tasmańskie odzyskały popularność jesienią 2021 r. Wtedy raz pierwszy pokazano w kolorze nakręcony blisko 100 lat temu film, przedstawiający osobnika z australijskiego zoo. Jak się okazuje, to nie jedyna pamiątka po wymarłym gatunku. View oEmbed on the source website Kiedy wyginął ostatni tygrys tasmański Do niedawna zakładano, że ciało ostatniego żyjącego tygrysa tasmańskiego bezpowrotnie przepadło. Tymczasem naukowcy odnaleźli zachowane futro i szkielet zwierzęcia w szafce muzealnej na Tasmanii. Badacze ustalili, że szczątki odnalezionego tygrysa tasmańskiego zostały przypadkowo włączone do programu edukacyjnego. W ramach lekcji uczniowie poznawali anatomię wymarłych zwierząt. Naukowcy zwrócili uwagę, że na fragmentach skóry okazu nadal widać spłaszczone futro w miejscach, w których dzieci mogły je poklepywać. Szczątki ostatniego tygrysa tasmańskiego schowano w latach 80. ubiegłego wieku. Przez prawie 40 lat leżały zapomniane w jednym z muzeów. Co wiadomo o ostatnim tygrysie tasmańskim? Samica została nielegalnie schwytana przez Eliasa Churchilla w maju 1936 r. Mężczyzna sprzedał ją w tajemnicy do nieczynnego już ogrodu zoologicznego. Tam zwierzę zmarło zaledwie kilka miesięcy później. Wówczas nikt nie wiedział jeszcze, że samica była ostatnim osobnikiem z gatunku. Dlatego też szczątki nie zostały opisane w szczególny sposób. – Przez lata wielu kuratorów muzeów i badaczy bez powodzenia szukało szczątków. Ponieważ w kolekcji zoologicznej nie zarejestrowano żadnego materiału tygrysa tasmańskiego pochodzącego z 1936 r., założono, że jego ciało zostało wyrzucone – mówi Robert Paddle z Australijskiego Uniwersytetu Katolickiego. Rośliny Australii – poznaj niesamowitą florę Australii Rośliny Australii są reprezentowane przez ok. 20 tys. gatunków naczyniowych i 14 tys. gatunków nienaczyniowych. Jakie gatunki reprezentują roślinność Australii? Poniżej wymieniamy i opisu... Badacze na tropie tygrysów tasmańskich Poszukiwania wznowiono po tym, jak Paddle i Kathryn Medlock, honorowy kustosz Tasmańskiego Muzeum i Galerii Sztuki (TMAG), natknęli się na niepublikowany raport. Przeczytali w nim, że ostatni znany osobnik, który zmarł w 1936 r., został podarowany właśnie TMAG. Szczątki nie były jednak przechowywane w dziale zoologicznym, a w dziale edukacyjnym. Badacze mają nadzieję, że ich ponowne odkrycie położy kres plotkom i niedopowiedzeniom krążącym wokół wyginięcia tygrysów tasmańskich. Jak twierdzi Paddle, to nie prawda, że ostatnim tygrysem tasmańskim w niewoli był samiec o imieniu Benjamin. W 1935 r. w ogrodzie zoologicznym w Beaumaris przebywał samiec wilka workowatego, ale nie nazywał się Benjamin i nie był ostatni. To on został uwieczniony na pokolorowanym nagraniu. Ostatnie znane szczątki tygrysa tasmańskiego są obecnie wystawiane w TMAG. Co jakiś czas pojawiają się informacje o planach wskrzeszenia gatunku. Wzbudzają one jednak wiele kontrowersji i na razie nie zanosi się na to, żeby wilki workowate wróciły na wolność. Źródło: TMAG Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Naukowcy chcą wskrzesić wymarłe zwierzę, które ostatni raz widziano w 1936 roku
Amerykańska firma planuje wskrzesić wilkowora tasmańskiego. To wymarłe zwierzę z rodziny wilkorowatych, które było ostatnim przedstawicielem rodzaju Thylacinus. W przeszłości ten ssak żył w Australii, Nowej Gwinei i na Tasmanii.
W tym artykule: Kiedy ostatni raz widziano wilkowora tasmańskiego? Czy wskrzeszenie wilkowora jest możliwe? „Technologia wskrzeszenia może pomóc w przyszłości uratować zagrożone gatunki” Colossal Biosciences to amerykańska firma biotechnologiczna, o której po raz pierwszy głośno zrobiło się, gdy zapowiedziała, że chcą wskrzesić mamuta włochatego. W tym celu badacze chcieli połączyć jego geny z DNA słonia azjatyckiego. George Church i Ben Lamm, właściciele firmy twierdzą, że do 2027 roku te prehistoryczne stworzenia staną się elementem krajobrazu arktycznej tundry. Teraz startup wykonuje kolejny krok w stronę wskrzeszania wymarłych gatunków i chce przywrócić do życia wilkowora tasmańskiego. Kiedy ostatni raz widziano wilkowora tasmańskiego? Wilkowór tasmański, nazywany również wilkiem tasmańskim, był największym drapieżnym torbaczem czasów współczesnych. Osiągał ok. 85–118 cm długości i ważył 15–35 kg. Jego sierść była płowego koloru z kilkunastoma poprzecznymi pręgami. Polował głównie nocą, m.in. na kangury i wombaty. Zwierzę żyło na całym obszarze Australii i Nowej Gwinei oraz na Tasmanii. Jednak Europejczycy, którzy przybyli na wyspy, uznali je za szkodnika i za wszelką cenę próbowali się go pozbyć. Po raz ostatni widziano wilkowora w 1936 roku. Ostatni osobnik, samiec o imieniu Benjamin, zginął w ogrodzie zoologicznym w Hobart. Z kolei na wolności wilkowor ostatni raz widziany był w 1932 roku. Co ciekawe, w ciągu ostatnich 90 lat pewne ślady obecności tego stworzenia były odnajdywane, ale żaden nie został oficjalnie potwierdzony. Niektórzy eksperci sugerowali, że niewielka populacja mogła przeżyć w niedostępnych i górskich regionach Tasmanii. W 1986 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody, która odpowiada za publikację „Czerwonej księgi” zagrożonych gatunków, uznała wilkowora tasmańskiego za gatunek wymarły. Od 2002 roku niektórzy naukowcy podejmowali się prób sklonowania zwierzęcia i przywrócenia go do życia. Wszystkie próby okazały się jednak nieskuteczne. Czy wskrzeszenie wilkowora jest możliwe? Colossal Biosciences zapowiedziała ostatnio projekt, który zakłada przywrócenie zwierzęcia do życia. Firma współpracuje z Uniwersytetem w Melbourne, które kieruje inicjatywą. – Nasza technologia daje nam szansę na naprawienie szkód wyrządzonych przez człowieka w przeszłości – mówi prof. Andrew Pask, który jest szefem projektu. Wymarłe gatunki zwierząt. 7 z nich, których już więcej nie zobaczymy lub są zagrożone wyginięciem Codziennie z naszej planety znika niemal 150 gatunków roślin i zwierząt. Poznajcie wymarłe gatunki zwierząt, których już nigdy nie zobaczymy. Przywrócenie wilkowora tasmańskiego do życia to zadanie skomplikowane i wieloetapowe. Naukowcy muszą odtworzyć dokładny genom zwierzęcia, a następnie porównać go z DNA grubogonika. To drobny australijski ssak, który jest najbliżej spokrewniony z wymarłym wilkoworem. Uczeni chcą w ten sposób zidentyfikować wszystkie różnice w materiale genetycznym. – Kolejnym krokiem będzie pobranie żywych komórek grubogonika i zmiana jego DNA we wszystkich miejscach, w których znajdziemy różnice. Chodzi o to, żeby komórka grubogonika stała się komórką wilkowora – tłumaczy prof. Pask. Dzięki tej zmodyfikowanej komórce naukowcy chcą, z pomocą surogatki grubogonika, powołać do życia nowego wilka tasmańskiego. Twierdzą, że malutka samica grubogonika może urodzić wilkowora, bo noworodki tego gatunku też są niewielkie. „Technologia wskrzeszenia może pomóc w przyszłości uratować zagrożone gatunki” Ostatnim etapem przywrócenia wymarłego ssaka miałaby być reintrodukcja – uwolnienie młodych do naturalnego środowiska. To jednak może wiązać się z wieloma zagrożeniami. Wskrzeszony ssak musiałby poradzić sobie w nowym ekosystemie. – Każde uwolnienie pojedynczego osobnika wymaga wielu lat badań, aby sprawdzić, jak integruje się w środowisku i jak sobie radzi na dużej przestrzeni – twierdzi prof. Pask. Na razie Colossal Biosciences nie podała dokładnej daty, kiedy ma nastąpić wskrzeszenie wilkowora tasmańskiego. Właściciele firmy twierdzą jednak, że zadanie to jest o wiele łatwiejsze, niż przywrócenie do życia mamuta włochatego. Uczeni podkreślają jednak, że ich technologia, która pozwala na wskrzeszenie wymarłego gatunku, może w przyszłości zapobiegać wymieraniu innych, zagrożonych zwierząt. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Archiwalne nagranie tygrysa tasmańskiego po raz pierwszy w kolorze
Od połowy lat 30. ubiegłego wieku wilki workowate zaczęto coraz rzadziej obserwować na wolności. Gatunek oficjalnie uznano za wymarły w 1986 r.
W tym artykule: Pierwsze takie nagranie wilka workowatego Tygrysy tasmańskie – największe mięsożerne torbacze na świecie. Wilki workowate wyginęły w latach 80. XX wieku. Do dziś jednak naukowcy rozważają różne możliwości przywrócenia gatunku. Pierwsze próby klonowania nie udały się, ponieważ tkanki zwierzęcia zostały zachowane w formalinie, a ta zniszczyła materiał genetyczny. Ten gigant żył w oceanach pół miliarda lat temu Drapieżnik budził postrach nie tylko swoimi rozmiarami. Naukowcy zwracają również uwagę na wyściełany zębami otwór gębowy w kształcie plasterka ananasa i pazury. Pierwsze takie nagranie wilka workowatego O torbaczach z Tasmanii znów zrobiło się głośno, kiedy nakręcony blisko 100 lat temu film, przedstawiający osobnika z australijskiego zoo, po raz pierwszy pokazano w kolorze. Nowa wersja nagrania pojawiła się kanale YouTube Film and Sound Archive (NFSA). Australijski przyrodnik David Fleay nagrał wilka workowatego na 35-milimetrowej kliszy w grudniu 1933 roku. Materiał przez lata znajdował się w kolekcji NFSA. Dopiero teraz ekspertom udało się przekonwertować nagranie do rozdzielczości 4K i – co najważniejsze – pokolorować. Kolorowanie filmu w tak wysokiej rozdzielczości to nie lada wyzwanie. Futro wilka workowatego było niezwykle gęste i żaden włos nie mógł zostać pominięty. Animatorzy z Composite Film wzorowali się na zakonserwowanych osobnikach z muzeum. Czytali również opisy naukowe i zachowane ilustracje torbaczy. – Aby osiągnąć taki efekt końcowy potrzebowaliśmy ponad 200 godzin pracy – komentuje François-Steininger. View oEmbed on the source website Zapomnij o tyranozaurze. Ten dinozaur z „zębami rekina” budził większy postrach U. uzbekistanensis to pierwszy karcharodontozaur, którego kości znaleziono w Azji Środkowej. Wiele wskazuje na to, że był drapieżnikiem wierzchołkowym. Tygrysy tasmańskie – największe mięsożerne torbacze na świecie. Wilki workowate, nazywane też tygrysami tasmańskimi, nie były tak naprawdę ani wilkami, ani tygrysami. Jeszcze 100 lat temu uchodziły za największe mięsożerne torbacze na świecie. Podstawę ich diety stanowiły kangury i wombaty. Wbrew pierwotnym przypuszczeniom nie polowały na owce. Badania wykazały, że siła nacisku szczęk nie wystarczała im, żeby zabić te zwierzęta. Dorosłe wilki workowate ważyły około 30 kg i mierzyły maksymalnie 195 cm. Pierwotnie tygrysy tasmańskie wędrowały po całej Australii, ale około 2 tys. lat temu zawęziły teren występowania do Tasmanii. Populacja liczyła około 5 tys. osobników do czasu kolonizacji wyspy przez europejczyków pod koniec XVIII wieku. Od połowy lat 30. ubiegłego wieku wilki workowate zaczęto coraz rzadziej obserwować na wolności. Po tym jak nagrany przez Fleay’a Benjamin zmarł w 1936 r., kolejne próby schwytania torbacza kończyły się niepowodzeniem. Gatunek oficjalnie uznano za wymarły w 1986 r.
Po 3000 lat diabły tasmańskie wracają do Australii. Wielki finał wieloletnich starań
Minęły 3000 lat odkąd charakterystyczny wrzask diabła tasmańskiego rozległ się w lasach kontynentalnej Australii po raz ostatni. Teraz 26 tych niewielkich drapieżników powróciło do swoich dawnych siedlisk. Naukowcy mają nadzieję, że ich powrót pomoże zrównoważyć ekosystem spustoszony przez gatunki inwazyjne.
Diabły tasmańskie są nie większe od średniej wielkości psa i należą do torbaczy. Słyną z okrucieństwa i potężnych szczęk, z pomocą których w ciągu kilku minut potrafią rozgryźć dużą tuszę na drobne kawałki. Nie wiadomo dokładnie, dlaczego gatunek ten zniknął z Australii tysiące lat temu, ale prawdopodobnie został wytępiony przez człowieka. Tam, gdzie drapieżniki nie zostały zabite przez ludzi, straciły źródła pożywienia, bo pierwsi ludzcy myśliwi wybili całą zwierzynę. W latach 90. XX wieku gatunek ten został dotknięty zaraźliwym i śmiertelnym rakiem jamy ustnej, powodując, że jego jedyna dziko żyjąca populacja spadła do zaledwie 25 000 osobników. Jako padlinożercy diabły tasmańskie odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu zrównoważonego, zdrowego ekosystemu, dlatego naukowcy od lat starają się o przywrócenie gatunku do dawnych siedlisk. – Pracowaliśmy przez ponad dekadę, aby dojść do tego punktu – mówi Tim Faulkner, prezes AussieArk, organizacji zajmującej się odzyskiwaniem gatunków. Grupa ściśle współpracuje z organizacjami non-profit Global Wildlife Conservation i WildArk w celu uwolnienia hodowanych w niewoli zwierząt i wprowadzenia ich na chroniony obszar Barrington Wildlife Sanctuary we wschodniej Australii. Mimo złej reputacji diabły „nie stanowią zagrożenia dla ludzi ani rolnictwa” - podkreśla Faulkner. Zagrożenie czy szansa Po raz pierwszy 15 osobników diabła tasmańskiego wprowadzono do australijskiego ekosystemu w marcu tego roku. Wszystkie zwierzęta nosiły lokalizatory, żeby ich opiekunowie mogli czuwać nad tym, jak zaadaptowały się do nowego środowiska. Początkowo diabłom podrzucano także kangurze mięso, aby w okresie przejściowym nie zabrakło im pożywienia. Po tym, jak pierwsza grupa zwierząt dobrze odnalazła się w nowych warunkach, 10 września wypuszczono kolejnych 11 osobników. Faulkner przyznaje, że badacze wciąż mogą obserwować diabły, jednak na razie pozostawiają je wolne i swobodne, aby mogły rozwijać się we własnym tempie. Aby przygotować teren na przybycie diabłów, zespół Faulknera odgrodził duży kawałek chronionego lasu eukaliptusowego, usunął inwazyjne rośliny, wyczyścił ściółkę z liści, które mogłyby doprowadzić do pożaru i ograniczył liczebność żyjących na tym terenie lisów i zdziczałych kotów, które zdewastowały populacje małych ssaków na kontynencie. View oEmbed on the source website Faulkner podkreślił, że te drapieżniki nie polują na diabły tasmańskie, a wręcz odwrotnie – to koty powinny obawiać się diabłów. Diabły zwykle nie jedzą kotów, ale swoją obecnością zmuszają je do polowania o zmierzchu i o świcie, aby uniknąć starć z diabłami żerującymi w nocy. Ta niewielka zmiana w zachowaniu drapieżników może w rzeczywistości chronić rodzime gatunki zwierząt aktywnych nocą, takie jak bandicoots (jamraje), z których kilka uważa się w Australii za zagrożone. Właśnie to Faulkner i inni badacze mają nadzieję osiągnąć, wprowadzając diabły tasmańskie ponownie do ekosystemu Australii – ustabilizowanie ekosystemu kontynentu i ochronę przed gatunkami inwazyjnymi. Ale w rzeczywistości to, co się stanie po uwolnieniu diabłów tasmańskich, jest nie do przewidzenia. Nie wiemy na przykład jak zareagują diabły, gdy po raz pierwszy staną naprzeciwko lisów, które są od nich większe. Powstaje również pytanie, czy ponowne wprowadzenie diabłów będzie miało nieprzewidziane konsekwencje dla innych wrażliwych gatunków. Na przykład w 2012 r. wprowadzenie populacji diabłów na wyspę u wybrzeży Tasmanii, doprowadziło do zniknięcia kilku kolonii burzyka (gatunek ptaka). Zdziczałe koty i oposy obecne wówczas na wyspie także polowały na ptaki morskie. Jednak diabły – które owszem, zaczęły tępić te drapieżniki – zaczęły również wyjadać jaja ptaków i pożerać pisklęta. Dlatego wprowadzając diabły do Australii zdecydowano najpierw wypuścić je na ogrodzonym terenie, gdzie łatwiej jest kontrolować ich zachowanie. Jeśli reintrodukcja diabła tasmańskiego przebiegnie pomyślnie, aktywiści planują wypuścić na wolność kolejne 40 osobników w ciągu najbliższych dwóch lat. Źródło: NationalGeographic.com: Tasmanian devils return to mainland Australia for first time in 3,000 years
Parki narodowe Fiordland, Tasman, Mungo, Kakadu
Lawina drzew - PN Fiordland Najdziksza, najwilgotniejsza i najbardziej odludna część Nowej Zelandii, uznawane za królestwo gór i wody. Większość turystów trafia do Parku Narodowego Fiord­land z powodu uroków słynnej Zatoki Milforda. Park stanowi ostoję zagrożonych wyginięciem ptaków, w tym nielota takahe, którego w 1990 r. uznano za wymarłego, a później po latach odnaleziono na nowo. W obrębie parku wytyczono aż trzy z dziewięciu tras tzw. Wielkich Wędrówek. Są to wytyczone przez nowozelandzki resort ochrony przyrody najpiękniejsze szlaki piesze tego kraju. Okolice słyną z tzw. lawin drzewnych. Strome skaliste stoki porosły lasem, ale ze względu na cienką warstwę gleby drzewa nie ukorzeniły się dostatecznie głęboko. W efekcie zsuwają się one z gór pod wpływem warunków atmosferycznych. Gdzie diabeł nie mówi dobranoc - PN Tasman Park Narodowy Tasman ma opinię najbardziej widowiskowego miejsca Australii. A wszystko dzięki spektakularnym klifom sprawiającym wrażenie, jakby ktoś posiekał tutejszy krajobraz tasakiem. Obok kangurów, wielorybów, delfinów i słoni morskich można tu spotkać (a raczej usłyszeć nocą) diabła tasmańskiego. Okolice stanowią mekkę nurków i surferów. Miłośników historii przyciąga natomiast pobliski Port Arthur – była kolonia karna, na terenie której utworzono skansen będący najpopularniejszą atrakcją turystyczną wyspy. PN Tasman gdzie: Australia (Tasmania) kiedy: cały rok więcej: www.parks.tas.gov.au (Fot. FPM) Na dnie - PN Mungo Najbardziej aborygeńskie miejsce w Australii. Główną atrakcją Parku Narodowego Mungo jest wyschnięte jezioro (które dało nazwę parkowi). To tu znaleziono najstarsze ludzkie szczątki w Australii (tzw. Człowiek z Mungo), w okolicach dokonywano też najprawdopodobniej pierwszych kremacji zwłok w historii ludzkości. Ciągle znajdowane są też skamieniałości wymarłych gatunków zwierząt. Pomimo surowego klimatu w regionie występują kangury, jeżozwierze i inne małe zwierzęta. PN Mungo gdzie: Australia kiedy: najlepiej od marca do października więcej: www.visitmungo.com.au (Fot. BEW) U Tęczowego Węża - PN Kakadu To tu, według Aborygenów, spoczywa Tęczowy Wąż będący źródłem wszelkiego życia. Nic dziwnego, że w Parku Narodowym Kakadu można znaleźć wiele malowideł naskalnych wykonanych przez rdzenną ludność Australii. Najważniejsze z nich znajdują się w Nourlangie Rock oraz Obiri Rock. Z bardziej współczesnych atrakcji wymienić warto kopalnie uranu (od czasu do czasu odbywają się tu protesty ekologów). Do tego niezliczone węże, jaszczurki, lasy palmowe i eukaliptusy. PN Kakadu gdzie: Australia kiedy: najlepiej od maja do września więcej: www.kakadu.com.au (Fot. FPM)
Praca marzeń jest do wzięcia. Zostań "przytulaczem" wombatów
To nie żart, tylko trzeba rzucić wszystko i wyjechać na Tasmanię. Jeden z naszych redaktorów już zaczął się pakować po obejrzeniu zdjęć. Zobaczcie kim trzeba się będzie opiekować.
Wszystko zaczęło się od filmiku z sympatycznym Derekiem – małym wombatem z wyspy Flinders. Zdobył serca internautów nie tylko w Australii. A teraz najważniejsze, to wcale nie żart, park Flinders Island ogłosił, że szuka “przytulacza” dla Dereka. Jednym z warunków jest napisanie listu motywacyjnego, trzeba w 25 słowach opisać dlaczego akurat ty nadajesz się najlpiej do tej roli. Zgłoszenia przyjmowane są do 14 kwietnia, a warunki zatrudnienia znajdziecie tutaj. Jeśli uda się wam przekonać pracowników parku będziecie mogli przez trzy noce. Może i niezbyt długo, ale jak genialnie taki staż bdzie wyglądał w CV? Z pewnością zapytają was o to na każdej rozmowie kwalifikacyjnej. Zobacz kim przyjdzie ci się opiekować. View oEmbed on the source website ________________________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Zagłosuj na "Podróż roku" i poznaj nominowanych w kategroii "Podróżników Online": View oEmbed on the source website
Jest wielkości średniego psa. Czarny jak smoła, krępy, przysadzisty, patrzy na świat ciemnymi ślepiami. Czas na 30. z 50 podróży, które trzeba w życiu odbyć!
Z byle powodu wyje, charczy i przeraźliwie jęczy. Gdy się czegoś boi, roztacza wokół siebie okropny smród. Mieszka w lasach Tasmanii. W dzień śpi, a nocą buszuje w krzakach w poszukiwaniu czegoś na ząb. Zje wszystko, co mu wpadnie do pyska: ptaka, jaszczurkę, gryzonia. Po takim przedstawieniu nie ma wątpliwości, z kim mamy do czynienia: to diabeł. Ale temu diabłu trzeba pomóc. Kilka lat temu trafił na listę zwierząt zagrożonych wymarciem. Jego populacja szybko się zmniejsza, a powodem jest śmiertelna choroba – rak pyska – która zabiła już niemal co drugiego osobnika. Najgorsze, że nowotwór jest zakaźny i przenosi się z jednego zwierzęcia na drugie wtedy, gdy te się gryzą. A gryzą się i awanturują bez przerwy – taka ich diabelska natura. I chociaż do specjalnie sympatycznych zwierząt nie należą, warto je zobaczyć w ich naturalnym środowisku. W końcu to największe torbacze na świecie. Trzeba mieć nadzieję, że naukowcy zdążą coś wymyślić i diabły nie podzielą losu wilka workowatego, który wymarł w XX w. (JZ) NO TO W DROGĘ: JAK ■ Lot z Sydney (300 zł) lub prom z Melbourne (rejs trwa 9 godz.). Jednodniowe wyprawy do tzw. Diabelskiej Kuchni kosztują 100 dol. (jeśli nie zobaczysz diabła, dostaniesz zwrot pieniędzy). WWW ■ www.greatwalkstasmania.com, www.spiritoftasmania.com.au