Świat ma dość turystów? Tu tego nie odczujesz. Oto 10 najbardziej gościnnych miejsc
W czasach, gdy w wielu popularnych kurortach coraz częściej mówi się o nadmiarze turystów, gościnność przestaje być oczywistością, a staje się wartością samą w sobie. Nikt nie chce przyjechać na wymarzony urlop tylko po to, by poczuć, że jest nieproszonym gościem. Dlatego przy wyborze kierunku coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na krajobrazy czy atrakcje, lecz także na nastawienie mieszkańców. Gdzie więc podróżni mogą liczyć na autentycznie życzliwe przyjęcie i poczucie, że są naprawdę mile widziani?
Rosnące zjawisko overtourismu sprawia, że w części najpopularniejszych regionów świata relacje między turystami a lokalnymi społecznościami stają się napięte. W niektórych miejscach wprowadzane są dodatkowe opłaty, limity odwiedzających czy restrykcje mające ograniczyć napływ gości – jak dzieje się to choćby w niektórych regionach Hiszpanii czy w alpejskich obszarach północnych Włoch. Równocześnie istnieją destynacje, które wciąż budują swoją markę na otwartości i wysokiej jakości obsługi. To właśnie one znalazły się w najnowszym zestawieniu najbardziej gościnnych miejsc na świecie na 2026 rok, przygotowanym w ramach corocznego plebiscytu Booking.com Traveller Review Awards. Montepulciano, Toskania – gościnność w sercu włoskiej krainy wina Montepulciano to przykład miejsca, w którym turysta od pierwszych chwil czuje się bardziej gościem niż klientem. Położone na wzgórzu w południowej Toskanii miasto zachowało średniowieczny układ ulic i kamienną zabudowę, dzięki czemu spacer po jego stromych zaułkach ma niemal filmowy charakter. Gościnność budowana jest tu wokół lokalnych tradycji – od rodzinnych trattorii po niewielkie enoteki, w których właściciele chętnie opowiadają o winie Vino Nobile di Montepulciano. Region uchodzi za jeden z najważniejszych obszarów winiarskich we Włoszech, ale mimo renomy nie zatracił kameralności. Mieszkańcy przyzwyczajeni są do odwiedzających, lecz wciąż utrzymują bezpośredni, serdeczny kontakt, co sprawia, że pobyt ma charakter osobisty, a nie anonimowy. Otaczające miasto wzgórza, gaje oliwne i winnice dodatkowo wzmacniają poczucie spokoju i autentyczności. Warto dodać, że właśnie tu kręcono sceny „włoskiego miasta” w filmie „Zmierzch: Księżyc w nowiu”, choć w fabule miejsce to występowało jako Volterra. Magong na Tajwanie – tradycja, świątynie i azjatycka serdeczność Magong, położone na archipelagu Penghu, łączy nadmorskie krajobrazy z silnie zakorzenioną kulturą religijną i społeczną. Jednym z najważniejszych punktów miasta jest świątynia Mazu, uznawana za jedną z najstarszych na Tajwanie, której początki sięgają XV wieku. To wokół takich miejsc koncentruje się życie wspólnotowe, co przekłada się na wyjątkowo otwarte podejście do przyjezdnych. Lokalne targi, niewielkie restauracje serwujące owoce morza i spokojne portowe uliczki tworzą atmosferę, w której łatwo nawiązać kontakt z mieszkańcami. Gościnność w Magong nie ma charakteru komercyjnego – wynika raczej z kulturowego przywiązania do uprzejmości i wzajemnego szacunku. Dla turystów oznacza to poczucie bezpieczeństwa i autentycznego zainteresowania, a nie jedynie obsługę nastawioną na zysk. San Martín de los Andes – argentyńska natura i przyjazna społeczność San Martín de los Andes leży nad jeziorem Lácar w andyjskiej części Patagonii i przyciąga miłośników przyrody przez cały rok. Miejscowość rozwijała się jako ośrodek turystyki aktywnej, jednak zachowała niewielką skalę i bliskie relacje między mieszkańcami a odwiedzającymi. W okolicy znajdują się wulkany, lasy, rzeki i rozległe tereny Parku Narodowego Lanin, co sprzyja trekkingowi, wędkarstwu, sportom zimowym i wodnym. Lokalne pensjonaty i restauracje często prowadzone są przez rodziny, które budują atmosferę opartą na bezpośrednim kontakcie i trosce o komfort gości. Dzięki temu nawet w sezonie miasteczko nie sprawia wrażenia anonimowego kurortu, lecz miejsca, w którym turysta szybko staje się częścią lokalnej codzienności. Harrogate, czyli najbardziej przyjazne miasto Wielkiej Brytanii Harrogate łączy elegancką historię uzdrowiskową z wyraźnym poczuciem wspólnoty. Miasto słynie z zadbanych parków, kwietnych rabat i architektury przypominającej czasy wiktoriańskie, ale to mieszkańcy nadają mu reputację jednego z najbardziej gościnnych miejsc w kraju. Niezależne sklepy, kawiarnie i restauracje tworzą środowisko, w którym goście traktowani są z uwagą i życzliwością. Jednocześnie atmosfera jest swobodna, bez przesadnej formalności, co sprzyja dłuższym pobytom. Uznane hotele, takie jak Hotel du Vin & Bistro czy Rudding Park, dodatkowo wzmacniają wizerunek miasta jako miejsca, gdzie wysoki standard idzie w parze z ciepłym podejściem do przyjezdnych. Fredericksburg w Teksasie – wino, historia i południowa gościnność Fredericksburg powstało jako niemiecka osada, co do dziś widać w architekturze i lokalnych tradycjach. Położone w regionie Hill Country miasteczko liczy około 10 tysięcy mieszkańców, ale przyciąga ponad milion turystów rocznie, głównie dzięki rozwijającej się scenie winiarskiej. Mimo rosnącej popularności zachowało kameralny charakter, a właściciele winnic, butikowych hoteli i restauracji budują relacje z gośćmi w oparciu o bezpośredni kontakt. Południowa uprzejmość i spokojne tempo życia sprawiają, że odwiedzający czują się tu mile widziani, a nie traktowani wyłącznie jako źródło dochodu. Pirenópolis – kolonialny klimat i brazylijska serdeczność Pirenópolis to niewielkie miasto w stanie Goiás, znane z kolonialnej zabudowy i brukowanych ulic. Jego siłą jest połączenie historycznego charakteru z naturalnym otoczeniem pełnym wodospadów i szlaków. Mieszkańcy przywiązują dużą wagę do lokalnych festiwali, muzyki i wspólnego spędzania czasu, co przekłada się na otwartość wobec turystów. Restauracje i bary sprzyjają długim, spokojnym spotkaniom, a atmosfera nie jest zdominowana przez masową turystykę. Dzięki temu Pirenópolis pozostaje miejscem, w którym łatwo poczuć autentyczne, południowoamerykańskie ciepło. Swakopmund i namibijska przygoda w europejskim stylu Swakopmund leży między pustynią Namib a Atlantykiem i łączy krajobrazy ekstremalne z architekturą o niemieckich korzeniach. Kolonialna przeszłość widoczna jest w nazwach ulic i zabudowie, co tworzy nietypowe połączenie kultur. Miasteczko stało się centrum sportów przygodowych, ale uniknęło niekontrolowanej ekspansji typowej dla wielu kurortów. Lokalne pensjonaty i operatorzy wycieczek słyną z troski o gości, oferując pomoc i indywidualne podejście. Gościnność w Swakopmund wynika z poczucia wspólnoty i zależności od turystyki, która traktowana jest jako partnerstwo, a nie jedynie biznes. Takayama – tradycyjna japońska gościnność w górskim wydaniu Takayama zachowała starą zabudowę z okresu Edo, drewniane domy kupieckie i browary sake, które tworzą spójny historyczny krajobraz. Japońska koncepcja omotenashi, czyli uprzejmej, dyskretnej troski o gościa, jest tu szczególnie widoczna. Lokalne ryokany, sklepy i restauracje kładą nacisk na detale i szacunek wobec odwiedzających. Festiwal Takayama oraz skansen Hida Folk Village przyciągają turystów, ale miasto nie zatraciło równowagi między ruchem turystycznym a codziennym życiem mieszkańców. Noosa Heads – australijski luz i naturalna równowaga Noosa Heads oferuje połączenie plaż, jezior i terenów chronionych Parku Narodowego Noosa. Mieszkańcy przywiązują dużą wagę do stylu życia opartego na równowadze między naturą a rekreacją, co przekłada się na otwarte podejście do gości. Kawiarnie, targi i lokalne wydarzenia budują atmosferę swobody, a turystyka rozwija się w zgodzie z ochroną środowiska. Dla odwiedzających oznacza to komfortowy wypoczynek bez presji i nadmiernego pośpiechu. Kłajpeda – nadbałtycka gościnność i morska tradycja Klaipėda wyróżnia się starówką z XVIII-wieczną zabudową o niemieckim rodowodzie oraz silnym związkiem z morzem. Portowy charakter miasta łączy się z rozwiniętą ofertą kulturalną i licznymi festiwalami. Mieszkańcy przyzwyczajeni są do odwiedzających, ale zachowują bezpośredni, serdeczny styl bycia. Bliskość Mierzei Kurońskiej i bałtyckich plaż sprawia, że Kłajpeda jest dobrym miejscem zarówno na krótki wypad, jak i dłuższy pobyt, w którym goście mogą poczuć się swobodnie i bezpiecznie. Źródła: Daily Mail, Booking.com Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Legendarny wspinacz znów zadziwił świat. Niezwykły wyczyn, bez żadnej asekuracji
25 stycznia 2026 roku Alex Honnold znów przeszedł do historii. Jako pierwszy wspiął się w stylu free solo (bez żadnej asekuracji) na jeden z najwyższych budynków świata – Taipei 101. Wydarzenie to, zatytułowane „Skyscraper Live”, było transmitowane na żywo przez platformę Netflix z 10-sekundowym opóźnieniem, w razie tragicznego wypadku.
Wspinaczka Alexa Honnolda w Tajpej została przesunięta o jeden dzień z powodu opadów deszczu. Mokra fasada budynku, wykonana ze szkła i stali, byłaby zbyt niebezpieczna. Honnold pokonał 508-metrowego kolosa w zaledwie 1 godzinę i 31 minut, znacząco poprawiając czas Alaina Roberta, który w 2004 roku zdobył ten sam budynek – ale przy użyciu lin i w ciągu czterech godzin. Historyczna wspinaczka w Tajpej Podczas wspinaczki Honnold wykorzystywał niewielkie występy w kształcie litery „L” jako stopnie i musiał radzić sobie z silnym wiatrem. Najtrudniejszym etapem były 64 środkowe piętra, przypominające odwrócone piramidy z przewieszonymi ścianami. Na 89. piętrze wspinacz stanął twarzą w twarz z fanami obserwującymi go przez okna, co było dla niego zupełnie nowym doświadczeniem, w porównaniu do zazwyczaj samotnych wypraw w góry. Po osiągnięciu iglicy na szczycie budynku, Honnold skwitował sukces jednym słowem: „sick”, co można przetłumaczyć jako „sztos”. Później stwierdził, że otrzymane od Netflixa honorarium było „żenująco niskie” w porównaniu do kontraktów zawodowych sportowców. Wspinacz, który nie zna strachu Alex Honnold, urodzony 17 sierpnia 1985 roku w Sacramento, to amerykański wspinacz, którego nazwisko stało się synonimem najbardziej ekstremalnych wyczynów w historii alpinizmu. Światową sławę zdobył w czerwcu 2017 roku, kiedy to jako pierwszy człowiek dokonał przejścia bez żadnej asekuracji legendarnej, 900-metrowej ściany El Capitan w Yosemite. Wyczyn ten został udokumentowany w nagrodzonym Oscarem filmie „Free Solo”. Honnold jest znany z niezwykłej odporności psychicznej – badania neurologiczne wykazały, że jego ciało migdałowate, czyli część mózgu odpowiedzialna za odczuwanie m.in. strachu, reaguje bardzo słabo na bodźce, które u większości ludzi wywołują panikę. Poza wspinaczką skalną, Honnold odnosił sukcesy w alpinizmie, zdobywając nagrodę Piolet d’Or za trawers pasma Fitz Roy w Patagonii wraz z Tommym Caldwellem, oraz w boulderingu. Przez ponad 10 lat prowadził ascetyczne życie: mieszkał w furgonetce, aby móc być zawsze blisko gór i dobrych warunków pogodowych. Jest również filantropem; założył Honnold Foundation, na którą przekazuje jedną trzecią swoich dochodów, wspierając projekty związane z energią słoneczną w ubogich regionach świata. Zdobycie Taipei 101 jest jego najbardziej spektakularnym osiągnięciem w dziedzinie „builderingu”, czyli wspinaczki na obiekty miejskie. Taipei 101: architektoniczne arcydzieło Budynek Taipei 101, położony w stolicy Tajwanu, to architektoniczne arcydzieło o wysokości 508 metrów, które w latach 2004–2009 oficjalnie dzierżyło tytuł najwyższego budynku świata. Jego charakterystyczna sylwetka, zaprojektowana przez C.Y. Lee i C.P. Wanga, nawiązuje do łodygi bambusa, co w kulturze azjatyckiej symbolizuje trwałość i nieustanny wzrost. Budynek ma 101 pięter naziemnych podzielonych na osiem segmentów (liczbę kojarzoną z pomyślnością), a jego elewacja ozdobiona jest tradycyjnymi motywami, takimi jak monety i talizmany ruyi. Taipei 101 znajduje się w strefie aktywności sejsmicznej i częstych tajfunów, dlatego wyposażono go w niezwykłe zabezpieczenie: gigantyczny, 660-tonowy stalowy balast w kształcie kuli, zawieszony między 88. a 92. piętrem, który redukuje kołysanie o 40%. Budynek posiada również certyfikat LEED Platinum, co czyni go jednym z najbardziej ekologicznych i energooszczędnych drapaczy chmur na świecie. Ma też jedne z najszybszych wind na świecie, zdolne wyjechać na 89. piętro w zaledwie 37 sekund, z prędkością przekraczającą 60 km/godz. Źródła: Associated Press, BBC, CNN Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ten kraj to jak Japonia i Madera w jednym. Oto, co mnie najbardziej zaskoczyło na Tajwanie
Tajwan to wyspa pełna kontrastów – od futurystycznych miast po spokojne świątynie i szlaki przez tropikalne lasy. Zobacz, co składa się na jej unikatowy charakter.
Spis treści: Miasto żyjące w chmurach Pomiędzy technologią a naturą Świątynie, smoki i sen z pozytywką W głąb Tajwanu: ludzie, wiśnie i motyle Górskie szlaki i noc w świątyni Buddyjskie światła, górska kawa i seniorzy na scenie Zadziwia mnie już mapa. Przekręcam ją na wszystkie strony, ale nie umiem zrozumieć, gdzie jest centrum, a gdzie obrzeża i w jakim kierunku się poruszać. Naszpikowana opisami plama w ramionach dwóch rzek, mniej więcej na środku kilku linii metra, która na pierwszy rzut oka wydaje się sercem miasta, w zbliżeniu okazuje się gigantem podzielonym na kolejne pięć części. Dopiero powiększenie ich daje jako taki ogląd sytuacji. Długie jak autostrady arterie, które biegną ze wschodu na zachód i z południa na północ, dla ułatwienia podzielono na sekcje. Odbiją od nich prostopadle dwa rodzaje ulic – mniej i bardziej podrzędnych – które zamiast nazwami określono tylko cyframi. Przez następne dni poruszam się w tłumie ludzi podążających jak zombie za mapami w smartfonach. Miasto żyjące w chmurach Położone na północnym koniuszku Tajwanu stołeczne Tajpej powstało zaledwie trzy wieki temu. Dziś liczy sobie 9 mln mieszkańców i wydaje mi się, że wszystko jest w nim przesadnie duże. Gdy nad ranem docieram ze sterylnego lotniska do centrum, najwyższych pięter budynków nie widać z mgły, a może z chmur. Najsłynniejsza budowla – Tajpej 101 – mierzy ponad 500 m i długo była najwyższą na świecie; szczęściarzom udaje się zobaczyć, jak jej czubek wystaje ponad chmury. Ze stacji głównej – kilkupoziomowego molocha obsługującego pociągi i metro – na zewnątrz wyprowadza 12 numerowanych wejść. Nie wiem jeszcze, że szukając jakiegoś adresu, najlepiej zapytać wcześniej, którym z nich wyjść. Błąkam się tunelami, pod estakadami, nie potrafiąc znaleźć żadnego punktu zaczepienia. Kiedy w końcu namierzam kierunek, odwracam się kilka razy, żeby zapamiętać drogę. Pierwszego dnia poruszam się jak nieporadne dziecko i gdy alejek robi się za dużo, wracam po własnych śladach do głównej ulicy, starając się zapamiętać, jak leży w stosunku do tej, przy której mieszkam. Mieszkam w kapsule, jednym z wielu klimatyzowanych pudełek z półeczką i wieszakiem rozmieszczonych na dziewięciu piętrach. Z ostatniego Tajpej wygląda jak żywy organizm, a sunące ulicami samochody jak krew płynąca w jego żyłach. Pomiędzy technologią a naturą – Tajwan jest zagospodarowany nawet bardziej niż Japonia. Tam na wsi zachował się jednak dawny klimat – przekonuje mnie niemiecki turysta. Na Tajwanie zachodnie, bardziej rozwinięte i zaludnione wybrzeże to w zasadzie miasto przechodzące w miasto. Tajpej i trzecią co do wielkości tajwańską metropolię Kaohsiung (mniej więcej w połowie drogi jest druga) dzieli 350 km, łączy – cudo techniki, szybka kolej wyciągająca 300 km/godz. „Zwykłym” pospiesznym to minimum pięć godzin. Po drodze budynki się nie kończą, jedno osiedle przechodzi płynnie w inne, na nie „wchodzą” kolejne. Czuję się, jakbym frunęła, bo długie fragmenty torów położono na estakadach, nad którymi krzyżują się wyższe estakady z autostradami. Na wschodzie miast jest zdecydowanie mniej, ale jadąc do Yehliu – geologicznego fenomenu ze zerodowanymi przez wodę skałami wyrastającymi ze złotego podłoża jak grzyby – nie mogę się przyzwyczaić do zapowiedzi kolejnych przystanków. „Village” – czyta uparcie lektor na blokowiskach. Świątynie, smoki i sen z pozytywką Na szczęście Tajwan jest świetnie zorganizowany i przyjazny podróżnym. W każdej większej miejscowości jest wielkie Visitor Centre. Gdy pytam o godzinę odjazdu pociągu, dostaję plik ulotek z rozkładem, atrakcjami przy każdej stacji i mapą każdego rejonu. Wszędzie są bezpłatne czyściutkie toalety, dystrybutory darmowej wody pitnej – zimnej i wrzątku, którym można zalać herbatę w termosie. Rządowy internet śmiga przy najmniejszym urzędzie, a bilety na pociąg można kupić nawet w popularnych sklepach sieci 7-Eleven. Gdy nadjeżdża metro – nie widać go, bo peron oddziela od torów ściana, w której precyzyjne podwójne drzwi otwierają się dopiero po zatrzymaniu pociągu. Zamiast drażniących ucho zapowiedzi gra kojąca muzyka jak z pozytywki. Takie same łagodne dźwięki ostrzegają przed nadjeżdżającą śmieciarką czy pracującym dźwigiem; po kilku dniach słyszę je wszędzie. Jest ich tyle, że w końcu śni mi się, że znajduję tę pozytywkę i rozwalam ją młotkiem. W głąb Tajwanu: ludzie, wiśnie i motyle Czang Kaj-szek, który przegrał wojnę z Mao Zedongiem, nie mógł lepiej zwiać przed komunizmem. Na nowe miejsce do życia wybrał Tajwan, wyspę, którą portugalscy żeglarze nazwali Formosa – piękna. Mnie od początku przypomina ona Maderę, bo z oceanu wyrasta kipiący zielenią grzbiet górski, którego szczyty toną w chmurach tak samo jak wieżowce. W przeciwieństwie do wybrzeży, serce wyspy jest dzikie i trudno dostępne. Tajwan ma niecałe 400 km długości i mniej niż 150 km szerokości, ale szybko przestaję się dziwić ludziom, którzy mówią, że spędzili na nim trzy miesiące i wciąż im mało. Co kilka kilometrów jazdy, co pół godziny marszu coś – wykuty w skale rysunek, kilkusetletnie drzewo, plaża, bajkowe skały, no i nieziemskie widoki. Na każdym kroku są też świetnie oznakowane szlaki, często poprowadzone historycznymi traktami. Górskie szlaki i noc w świątyni Trasa Caoling, uważana za jedną z najpiękniejszych na wyspie, przez tarasy ryżowe, wzdłuż rzeki, wyprowadza mnie omszałymi schodami ku chmurom. Mech jest wysoki jak trawa, paprocie wielkie jak krzaki, poskręcane fantazyjnie drzewa tworzą naturalną pergolę, jest tak nierzeczywiście, że wydaje mi się, że za chwilę zza tych chmur wylecą smoki. Na przełęczy wiatr urywa głowę i przygniata do ziemi trawę, tworząc srebrne fale – zamiast iść dalej wyżyną, uciekam więc na wybrzeże do malutkiej wsi Dali z nadzieją, że pozwolą mi przenocować w świątyni. Imponująca Qingyun ma piękną oprawę – zielone zbocze z jednej strony i ocean z drugiej. Moje pojawienie się tu budzi konsternację, ale rezolutny młody pielgrzym odpala tłumacza i aplikacja wypluwa: „Możesz zostać na jedną noc. Datek wrzuć do skrzynki. Czy chcesz wziąć prysznic wieczorem?”. Pięknie tu i spokojnie, w basenie za dormitorium pływają kolorowe jak tęcza karpie koi, nawet w drodze do toalety świecą setki żółtych lampionów, a wieczorem słychać tylko szum wiatru i delikatne odgłosy świątyni. Spanie w świątyniach to doskonały sposób na poznanie prawdziwszego oblicza Tajwanu. W popularnych miejscach w ciągu dnia są tłumy turystów, ale kiedy wieczorem autokary odjeżdżają, zostaję tam tylko z miejscowymi. Buddyjskie światła, górska kawa i seniorzy na scenie W Fo Guang Shan, gigantycznym kompleksie z 36-metrowym posągiem Buddy, zamieszkałam z wolontariuszkami. Wieczorem dostałam lampion i poszłam na ceremonię świateł, ludzie się cieszyli i dziękowali, że jestem z nimi. W Taroko, monumentalnym wąwozie z pionowymi ścianami opadającymi do grzmiącej rzeki, trafiłam do kamiennego prezbiteriańskiego kościółka. W ogrodzie, w którym kwitły właśnie wiśnie, zarządca noclegowni przygotowywał co rano jak alchemik kawę z upraw od sąsiadów. Pijałam ją z dwójką emerytów z zachodniego, słonecznego wybrzeża, współczesnymi nomadami podróżującymi po wyspie i śpiącymi głównie w aucie. – Mamy nieustające wakacje – śmiali się. Na Tajwanie starsi ludzie są bardzo aktywni i widać ich na każdym kroku. Raz na wsi trafiłam na występ zespołu ludowego. Sześć kobiet, dwóch mężczyzn, średnia wieku – na oko 85 lat. Po śpiewach i tańcach zdjęli stroje, wsiedli na wózki elektryczne i machając mi, odjechali. Źródło: National Geographic Travelr
„Naprawdę lubię język polski!". Rozmawiamy ze studentem z Filipin
Pierwsze skojarzenie z Polską to Jan Paweł II. Justin wychował się na Filipinach. Język polski po raz pierwszy poznał na Tajwanie. To tam zdecydował, że chciałby spróbować swojego życia w Krakowie – 9 tys. km od rodzinnego kraju.
W tym artykule: Skąd zainteresowanie Polską? Ilu jest Polaków na Tajwanie? Dlaczego uczysz się właśnie polskiego? Jak trafiłeś do Polski? Jak wygląda życie na Tajwanie? Jak wyglądało życie i nauka na Filipinach? Jacy są Polacy? Justin ma 20 lat. Przyjechał z Tajwanu, choć urodził się i wychowywał w Filipinach. Do Krakowa trafił, aby uczyć się języka polskiego i studiować. Jak sami mówi, Polacy na Tajwańczyka mówiącego po polsku reagują obojętnością lub zaskoczeniem. Nam po polsku opowiada, co skłoniło go do rozpoczęcia przygody z polszczyzną, jak Filipińczycy i Tajwańczycy widzą Polskę i Polaków oraz co najbardziej spodobało mu się nad Wisłą. O tym, jak Czesi widzą Polaków przeczytasz tutaj. Skąd zainteresowanie Polską? Jak to się stało, że człowiek z Azji Wschodniej, który nigdy nie był w Polsce, tak dobrze mówi po polsku? Podjąłem studia licencjackie na Tajwanie i tam, na moim uniwersytecie wziąłem udział w kursie języka polskiego. Nauczycielka była Tajwanką, która mieszkała 8 lat w Polsce. Gdy wróciła na Tajwan, otworzyła taki kurs na uniwersytecie. Do tego prowadzi blog dla Tajwańczyków, którzy interesują się polską kulturą. Po mandaryńsku. Prowadzi lekcje polskiego w domu i co roku podróżuje z Tajwańczykami do Polski. Dużo osób studiuje polski na Tajwanie? Myślę, że trochę. Na pierwszym roku było 20 osób, choć na drugim zostaje już tylko 7–8 osób. Pewnie na początku wszyscy chcieli spróbować, czy sobie poradzą. Ja też chciałem spróbować. Uznałem, że to jest bardzo ciekawe i że chcę iść dalej w tym kierunku. Co wiedziałeś o Polsce, zanim zacząłeś studiować? Z pochodzenia jestem Filipińczykiem. Podobnie jak większość moich rodaków nasze pierwsze i często jedyne skojarzenie z Polską to papież Jan Paweł II. Sam również pochodzisz z katolickiej rodziny? Trudno powiedzieć, ponieważ mam bardzo dużą rodzinę. W mojej rodzinie jest ponad 30 osób. Mogę powiedzieć, że moi dziadkowie są wyznawcami buddyzmu. Większość mojej rodziny to z kolei protestanci i ja chodziłem do szkoły protestanckiej. Choć ja i mój wujek jesteśmy teraz katolikami. Kto chodzi na lekcje polskiego na Tajwanie? Co łączy tych ludzi? Wydaje mi się, że to wynika z zainteresowania kulturą Polski. Raczej nie są to motywacje zawodowe. Mogę powiedzieć, że na Tajwanie jest kilka osób, które upowszechniają polską kulturę. Jest też Polka, która mieszkała na Tajwanie 8 lat. Prowadzi blog po mandaryńsku o Polsce. Myślę, że ma już prawie 100 tys. obserwujących na Facebooku. Jak wyglądają studia polonistyczne na Tajwanie? To nie są studia polonistyczne, a raczej kurs języka polskiego. Jeśli dobrze pamiętam, zajęcia trwają 3–4 godziny tygodniowo. Skupialiśmy się prawie wyłącznie na gramatyce. Mieliśmy książkę „Zaczynam mówić po polsku" i książkę z ćwiczeniami. Nie mieliśmy specjalnych lekcji z literatury czy kultury, choć nasza nauczycielka odsyłała nas do różnych artykułów w internecie. Ilu jest Polaków na Tajwanie? Spotkałeś innych Polaków na Tajwanie? Jest tam polska mniejszość. 11 listopada była nawet obchodzona rocznica polskiej niepodległości. I w tym dniu spotkałem się z wieloma Polakami i było nawet jakieś oprowadzenie po polsku. Tego dnia można było po raz pierwszy zwiedzić po polsku Narodowe Muzeum Tajwańskie. Myślę, że mniej więcej 100 Polaków i Polek mieszka teraz na Tajwanie. A na Filipinach słyszałeś kiedyś język polski? Nie, ale w przyszłości pewnie usłyszę. Na Tajwanie spotkałem Polaków, bo po prostu chciałem. Jest grupa na Facebooku Polscy na Tajwanie i jestem jej członkiem. Jest też grupa Polacy na Filipinach, ale nie miałem jeszcze okazji z nimi się spotkać, bo kiedy jestem na Filipinach, mieszkam ze swoją rodziną i nie za bardzo pozwalają mi wychodzić z domu. A jak reagują Polacy, kiedy widzą, że mówisz po polsku? Albo są obojętni, albo zszokowani. W Krakowie obojętni, bo mieszka tu dużo ludzi z Azji, którzy dobrze mówią po polsku. Ludzie myślą, że jestem jednym z mieszkających tu Wietnamczyków. W Lublinie natomiast wszyscy są zszokowani. Tam nie ma wielu Wietnamczyków. Jakie jeszcze języki znasz? Z rodziną rozmawiam po tagalog, ale chodziłem do szkoły anglojęzycznej, więc mogę powiedzieć, że mój język ojczysty to angielski. W domu mówimy w dialekcie chińskim, znam też mandaryński, bo uczyłem się tego języka w szkole w szkole, jakieś dwie godziny dziennie. Znasz inne języki chińskie? Rozumiesz kantoński? Trochę, myślę, że jestem na poziomie A2. Rozumiem trochę, jestem w stanie wymienić kilka słów z ludźmi z Hongkongu. Używasz znaków? Tak, tradycyjnych, bo takich używa się na Tajwanie. A język chiński na Tajwanie bardzo różni się od odmiany używanej w ChRL? Na pewno jest inny od tego, jakim mówi się w Pekinie. W porównaniu jednak z mandaryńskim w południowo-wschodnich Chinach nie za bardzo się różni. Ludzie w Pekinie mówią dla nas trochę niewyraźnie i łączą ze sobą słowa, ale na przykład Tajwańczyków rozumiem bardzo dobrze. Na Filipinach językiem urzędowym jest angielski, ale wcześniej Filipiny były częścią imperium hiszpańskiego. Popularne są hiszpańskie imiona, ale czy ludzie mówią jeszcze po hiszpańsku? Na południowych Filipinach nadal używa się dialektu, który zawiera wiele słów z języka hiszpańskiego. Można więc powiedzieć, że do pewnego stopnia zna się tam hiszpański. W stolicy używamy hiszpańskiego właściwie tylko do określania godzin. Teraz sam uczę się tego języka. To moje postanowienie noworoczne. Uczę się samodzielnie. Jak zawsze. Matematyk ze Szkocji w rok opanował język polski. Co myśli o naszym kraju? „Polacy mają w zwyczaju wierzyć, że język polski jest tak ekstremalnie trudny, że niewielu jest w stanie go naprawdę opanować". Tymczasem 30-letni David potrzebował na to zaledwie roku. W... Dlaczego uczysz się właśnie polskiego? Nie chciałeś studiować francuskiego albo rosyjskiego, który też jest słowiański, ale ma jednak dużo większy zasięg? Po prostu spontanicznie postanowiłem uczyć się polskiego. Naprawdę ten język brzmiał dobrze. Wiedziałem, że to bardzo trudny języki. Chciałem rzucić sobie wyzwanie. Jest taki moment odblokowania przy nauce języka. Pamiętasz, kiedy „kliknęło” u Ciebie? Myślę, że to są kolejne etapy nauki języków obcych. 2 lata temu zacząłem intensywnie uczyć się polskiego, byłem już po trzech semestrach nauki na uniwersytecie. Byłem wówczas na poziomie A1 i miałem fiszki z języka polskiego. Zapamiętywałem te wszystkie słowa, jedno po drugim. Potem zacząłem słuchać podcastów po polsku. Znalazłem taki cykl, gdzie prowadzący mówi bardzo wolno, mogłem złapać prawie wszystkie słowa i w tamtym momencie wiedziałem, że poznaję już każde z nich. W tamtym momencie, kiedy mówiłem po polsku, to było jedno słowo, przerwa, znowu jedno słowo. Jak wyglądał twój proces nauki? Często modyfikuję swoje sposoby na naukę. Teraz czytam artykuły i kiedy zdarzają się nowe słowa, sprawdzam w internecie, a potem układam zdania z tymi słowami. Artykułów szukam w internecie. Myślę, że myślenie w języku polskim jest najważniejsze. Kiedy mówię po polsku, nie przychodzą mi już do głowy angielskie słowa. Mam również inną metodę na to, np. cały czas wyobrażam sobie, że mam rozmówcę, mam takiego sztucznego kolegę, z którym rozmawiam tylko pod nosem. Próbowałeś kiedyś słuchać jakichś innych języków słowiańskich? Tak, w ogóle interesuję się językami słowiańskimi i kiedyś uczyłem się rosyjskiego, ale nie kontynuowałem tej nauki, bo to trochę przeszkadza. Oni mówią „ta tramwaj", a w polskim „ten tramwaj". Są inne rodzaje gramatyczne, to trochę się miesza. Rozumiem dobrze czeski, myślę, że 80 proc., język słowacki też. Mam koleżankę ze Słowacji i z nią rozmawiałem po polsku. Ja mówiłem do niej po polsku, a ona odpowiadała po słowacku. Rozumieliśmy się doskonale. Filipińczyk rozmawiający ze Słowaczką po polsku. To fascynujące. Kiedy pierwszy raz przyjechałeś do Polski? W czerwcu 2019 roku do Warszawy, stamtąd do Krakowa i do Lublina. Tam zdawałem egzamin z języka polskiego. Jak trafiłeś do Polski? Pamiętasz swoje pierwsze wrażenia z Warszawy? Były dobre. Zgubiłem się chyba ze dwadzieścia razy w mieście. Często pytałem o drogę. Język na początku nie wydawał mi się trudny, bo pytałem o proste rzeczy. Kiedy przyjechałeś do Polski, coś cię na początku zaskoczyło? Pozytywnie lub negatywnie? Sposób wyrażania się. Polacy są bezpośredni i mówią, co mają na myśli. W Azji to po prostu ludzie rzucają trochę słów w przestrzeń i nie wiemy dokładnie, co chcą powiedzieć. Kiedy byłem na wymianie językowej, mój partner językowy mi powiedział, że za dużo gadam. U nas taka bezpośredniość mogłaby zdenerwować niektórych. Ale ja wolę ten sposób mówienia, bo przynajmniej wiem, co co chodzi. Kiedy znajomi na Filipinach pytają: jaka jest ta Polska? Jacy są Polacy? Co im mówisz? Mówię, że ludzie są bardzo mili w stosunku do mnie. Czuję, że w tym momencie Polska to jest mój dom i mówię, że jest zimno. Tego się spodziewałem. Masz ciepłą kurtkę na zimę? Zawsze ubieram się ciepło. Na Filipinach pada śnieg? Nie, nigdy. Jak wygląda życie na Tajwanie? Gdzie mieszkałeś na Tajwanie? Mieszkałem i studiowałem w Tajpej. Żyje się tam bardzo wygodnie, bo w każdym rogu i w każdej ulicy jest mały wygodny sklep. Taka tajwańska „Żabka". Sprzedaje się tam więcej rzeczy niż w polskich sklepach lokalnych, można płacić za rachunki, wziąć prysznic czy coś wydrukować. Tajwańczycy bardzo chcą żyć wygodnie. Praca jest dla nich najważniejsza, jak w całej Azji Wschodniej. Ludzie są tam bardzo mili, w porównaniu do Chińczyków na kontynencie. Co myślą Tajwańczycy o ChRL? Myślą, że to zagranica i naprawdę są obrażeni, gdy ktoś mówi, że Chiny i Tajwan to jedno. I w ogóle wydaje mi się, że nie lubią rozmawiać na ten temat. Traktują ten temat bardzo negatywnie. Czy komentuje się wydarzenia w Chinach? Kiedy działy się protesty w Hongkongu, Tajwańczycy wspierali protestujących. Uważają, że są wspólną ofiarą Pekinu. Na Tajwanie nie ma blokowania Google czy Facebooka. W Chinach nawet mapy Google są niedokładne. Gdzie się urodziłeś? W Manili, w stolicy. To duże i zatłoczone miasto. Przede wszystkim ze względu na gęstość zaludnienia. Kiedy się wychodzi na ulicę, widać morze ludzi. Raczej trudno jest spotkać przypadkiem znajomego na ulicy. Sam jest w trzecim pokoleniu Chińczykiem i chodziłem do chińskiej szkoły, więc rozpoznaję czasami swoich kolegów. Łatwiej się poznaje Chińczyków, bo jest nas mniej, a ja łatwiej rozróżniam Azjatów niż Europejczyków. Europejczycy wydają ci się podobni? Tutaj w Polsce tak jest. Cechy charakterystyczne dla danego typu urody czy pochodzenia się zlewają. Na szczęście z upływem czasu jest coraz lepiej. Na przykład na studiach pomyliłem się już chyba z dziesięć razy. Mówią mi – „o, jeszcze się nie poznaliśmy", kiedy ja mówię „cześć". Masz ulubione miejsce w Manili? Na Filipinach spędzamy czas w centrach handlowych i nie mamy wielu w stolicy miejsc turystycznych. Raczej ludzie jeżdżą na wieś, a w stolicy tylko robią zakupy. I też my się w takich centrach spotykamy. Tam są wszelkiego rodzaju rozrywki, kina, sporty. Jak wyglądało życie i nauka na Filipinach? Jaka jest twoja rodzina? Jestem jedynakiem, chociaż wychowałem się w rodzinie mojej mamy razem z kuzynami. Spędzaliśmy razem dużo czasu i rozmawialiśmy w języku tagalog. A jadaliście na śniadanie? Takie owsianki, ale bardzo zagęszczone. Bez mleka. To – można powiedzieć – jest trochę obrzydliwe. Co widziałeś za oknem? Ulicę i bloki. Mieszkałem w domu jednorodzinnym. Manila w ogóle nie jest blisko oceanu ani morza i nie mamy wody. Jak wyglądała twoja szkoła? Było chyba 45 osób w jednej klasie. Ale system edukacji w mojej szkole był bardzo wysoki. Mogę powiedzieć, że 90 proc. uczniów dostało się na trzy najlepsze uniwersytety i w całym kraju jesteśmy na czwartym miejscu. Zajęcia były naprawdę intensywne. Chodziłem do szkoły od 7 rano do 19, czyli spędzałem tam po 12 godzin. Co było twoim ulubionym przedmiotem? Zdecydowanie matematyka. To wymagało ciężkiej pracy i w związku z tym teraz, kiedy uczę się polskiego, mam tę dyscyplinę. Kiedy mam plan, żeby uczyć się polskiego przez 16 godzin w tygodniu, to jestem w stanie to utrzymać. Zdecydowanie nie lubiłem innych przedmiotów naukowych. Miałem chyba cztery przedmioty z matematyki. 4 godziny dziennie – osobno matematyka, geometria, rachunek różniczkowy i całkowy. Jak spędzałeś wakacje? Nie pamiętam za dobrze, bo nigdy nie miałem wakacji. Rok akademicki zaczyna się w czerwcu, a kończy się w marcu. Normalnie wakacje są w kwietniu i w maju. Dlaczego nie miałeś wakacji? Bo wtedy reprezentowałem Filipiny w konkursach zagranicznych z matematyki. To jest wymagane od nas, żeby uczestniczyć w zajęciach 8 godzin dziennie od poniedziałku do niedzieli. Przez cały rok. Jacy są Polacy? Z czym Ci się kojarzy polska kultura? Z kinem. Lubię „Pianistę" Romana Polańskiego, ale też filmy o powstaniu warszawskim. Generalnie polska kultura kojarzy mi się z mentalnością Polaków, którzy są patriotyczni i lubią swój kraj. Czym się różni mentalność Polaka od mentalności Filipińczyka? Na Filipinach ludzie po prostu chcą żyć dobrze. Nie mają wielkich celów w życiu i po prostu są uśmiechnięci. A Polacy? A Polacy mają cele w życiu, które chcą osiągnąć. To jest bardzo ważne dla Polaków, by osiągać coraz więcej. Słuchasz polskiej muzyki? Tak, przede wszystkim popu. Bardzo lubię Filipa Latę i Roksanę Węgiel. Rozumiesz, kiedy śpiewają? Tak, język w muzyce jest troszeczkę inny. Co studiujesz w Krakowie? Psychologię w zarządzaniu na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jestem jednym z pięciorga obcokrajowców. Są jeszcze ludzie z Ukrainy i z Grecji. Ukraińcy mówią tak dobrze po polsku, że trudno odróżnić. Dalej uczysz się polskiego? Tak, teraz celuję w C2, czyli w najwyższy poziom. Chcę mówić po polsku lepiej niż po angielsku. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Tajwańczycy zaczęli zmieniać imię na "Łosoś". Wiceszef MSZ zaniepokojony
Do tej pory to gwiazdy zza oceanu wiodły prym w wybieraniu oryginalnych imion dla swoich dzieci. Jabłko, Północ, Niedziela… lista nie ma końca. Ostatnio trend ten pojawił się na Tajwanie. Około 150 osób postanowiło nazwać się Łosoś.
W tym artykule: Mam na imię Łosoś Coraz więcej Łososi na Tajwanie W ostatnich dniach na Tajwanie doszło do tzw. "łososiowego chaosu". Dziesiątki młodych osób udały się do urzędów, aby oficjalnie zmienić imię, tak aby zawierało słowo "Łosoś". Nie jest to jednak nowa moda, a zasługa jednej z restauracji serwujących sushi. Mam na imię Łosoś Właściciele lokalu wymyślili niecodzienną promocję, w ramach której każda osoba mająca w imieniu lub nazwisku słowo "gui yu" (z chińskiego "łosoś") otrzyma darmowy posiłek dla siebie i pięciu znajomych na zasadzie "zjedz tyle, ile możesz". Mimo że promocja trwała zaledwie dwa dni, to o "łososiowym chaosie" zdążyły dowiedzieć się władze Tajwanu. Wiceszef MSW, Chen Tsung-yen, zaapelował nawet do młodych ludzi, aby przestali spontanicznie zmieniać imiona. – To tylko strata czasu i zbędna papierkowa robota. Mam nadzieję, że Tajwańczycy podejdą do tego bardziej racjonalnie – powiedział. Coraz więcej Łososi na Tajwanie Co ciekawe, zgodnie z prawem obowiązującym na Tajwanie, obywatele mogą zmienić swoje imię trzy razy w życiu. Lokalne media przeprowadziły wywiady z osobami, które skorzystały z promocji. Niektórzy zdecydowali się na wyjątkowo oryginalne zmiany w dowodach osobistych. – Zmieniłem imię, dodając znaki "Bao Cheng Gui Yu" – chwalił się student z miasta Kaohsiung. Obecnie mężczyzna nazywa się Wybuchowy Przystojny Łosoś. Inne ciekawe wybory to: Smażony Ryż z Łososiem czy Książę Łosoś. Pewien mężczyzna dodał do swojego nazwiska rekordową liczbę 36 nowych znaków, w większości związanych z owocami morza, w tym symbole kraba i homara. Jak widać, postanowił przygotować się na ewentualne kolejne promocje. Niektóre rodziny niemal w całości postanowiły zmieniać imiona. Tajwańczycy traktują to jako zabawę, większość z nich podkreśla, że zamierza szybko wrócić do swoich pierwotnych danych osobowych. Liberalne prawo pozwalające na trzykrotną zmianę imienia zgubiło niektórych Tajwańczyków. Pewien mężczyzna dopiero po nazwaniu się Łososiowym Snem dostał informację, że był to jego ostatni raz. Kolejna zmiana danych byłaby możliwa tylko w przypadku, jeśli ktoś z jego krewnych nosiłby właśnie takie nazwisko. To wydaje się jednak mało prawdopodobne.
Tajwan: katastrofa pociągu. Nie żyje co najmniej 36 osób
Co dziesiąty pasażer pociągu pasażerskiego zginął w katastrofie na wschodzie Tajwanu. Skład liczący 8 wagonów z 490 osobami wykoleił się w tunelu po zderzeniu z ciężarówką z pobliskiego placu budowy.
Z wagonów wyniesiono dziesiątki rannych. Ratownicy mieli problem z dotarciem do zakleszczonych w tunelu. Jadący do Taitung pociąg wypadł z torów w okolicy tunelu leżącego na północ od Hualien. Większość wagonów uderzyła w ścianę tunelu, podała rządowa agencja prasowa CNA. Wśród zabitych jest maszynista, twierdzą strażacy. Do południa miejscowego czasu wydobyto 66 rannych wymagających hospitalizacji. Trafili do sześciu różnych placówek. W sumie rannych zostało przynajmniej 156 osób. Wykolejenie było najpewniej skutkiem zderzeniem z ciężarówką, która stoczyła się z nasypu na tory koło tunelu Qingshui. View oEmbed on the source website Na nagraniach pokazywanych przez miejscową telewizję widać fragmenty ciężkiego sprzętu budowlanego tuż przed wjazdem do tunelu. Na jednym z krążących w mediach społecznościowych filmach słychać rzekomo świadka wypadku, który mówi, że „jego pociąg uderzył w ciężarówkę”, że „ona spadła” i „całe szczęście, że uderzyła dopiero czwarty wagon”. Na wideo nagranym wewnątrz tunelu przez strażaków widać pogięte fragmenty metalu, rozerwane siłą uderzenia wagony i pasażerów z walizkami uciekających wzdłuż torów do wyjścia. Na konferencji prasowej ogłoszono, że choć „wydaje się”, że wszyscy pasażerowie zostali wydobyci, nadal trwa akcja poszukiwawcza. View oEmbed on the source website Tragedia miała miejsce na początku długiego weekendu, w który wypada państwowe święto Qingming (porządkowania grobów), przez co znacznie więcej osób próbowało dostać się do domów i rodzin by wspólnie odwiedzać groby bliskich. Wykolejony pociąg był tak przepełniony, że wielu pasażerów musiało stać z braku miejsc siedzących. W 2018 roku w katastrofie na północno-wschodnim krańcu Tajwanu zginęło 18 osób i 175 zostało rannych. Uważano, że to największa tragedia tego typu od dziesiątków lat.
20 miejsc, które są zbyt piękne, by były prawdziwe (a jednak istnieją) [GALERIA]
Te miejsca wyglądają jak ilustracje z bajki. Ile z nich widziałeś?
Są tak piękne, że wyglądają raczej jak ilustracje z bajki. To bez wątpienia jedne z najbardziej fantastycznych miejsc na naszej planecie. Teraz pozostaje tylko pytanie: od którego z nich zacząć zwiedzanie?! Zobacz GALERIĘ >>> Wyboru miejsc dokonał portal brightside.me
Ostatnie kobiety z tatuażami. Poruszające zdjęcia starożytnego plemienia Atayal
Przez ostatnie 400 lat Tajwan był rozrywany pomiędzy kolonizatorów holenderskich, najeźdźców chińskich i japońskich. Najbardziej ucierpiała na tym rdzenna ludność, dziesiątkowana przez najeźdźców wypierających ich kulturę i tożsamość. Spowodowało to aktualną sytuację, w której Tajwan zamieszkuje wyłącznie 2% potomków tajwańskich aborygenów.
Choć obecnie większość mieszkańców Tajwanu to ludność chińska, jeszcze w XVII wieku był on zamieszkiwany wyłącznie przez rdzenne grupy etniczne. Przez tysiące lat 16 plemion zajmowało się myślistwem, zbieractwem lub połowem ryb w morzu. Jednak każde z nich wyróżniało się swoją unikalną kulturą - wierzeniami, rytuałami, sztuką plemienną. Jedną z największych grup stanowiły plemiona Atayal. Wyróżniały się niezwykłymi tatuażami na twarzy wykonywanymi po ceremonialnym wejściu w dorosłość. Mężczyźni z pionowym znakiem na czole i brodzie, kobiety zaś z ornamentowymi pasami przechodzącymi od ucha przez cały policzek do ust. Tatuaże na twarzach kobiet i mężczyzn zostały zakazane pod japońskimi rządami. Na początku XX wieku Rząd Japoński zakazał tatuowania twarzy przez kobiety oraz mężczyzn. W 2016 roku jeden z amerykańskich antropologów napisał na swoim blogu, że żyją jeszcze ostatnie kobiety z tatuażami na twarzy. W związku z tym, pod koniec 2017 roku, zorganizowaliśmy wyjazd, aby spróbować odnaleźć choć jedną kobietę, zanim będzie za późno. Z Polski nic nie udało nam się załatwić, więc będąc w Tajpej poruszyliśmy niebo i ziemię, aby dostać jakąkolwiek informację o żyjących kobietach Atayal. Odwiedziliśmy ministerstwa, muzea, pisaliśmy do ludzi związanych z socjologią na Tajwanie, umieściliśmy informacje na wszelkich grupach i funpage’ach na fb. W końcu odezwał się do nas operator filmowy z RPA mieszkający 17 lat w Tajpej, który napisał do nas ze od zawsze chciał zrobić dokument o Atayal i ze spróbuje pomóc. Odnalazł innego operatora, który całe życie poświecił mniejszościom etnicznym na Tajwanie. Wskazał nam miejsce w centralnej części wyspy, w której żyją dwie ostatnie kobiety z tatuażami na twarzy – jedna w wieku 108 lat przebywająca w hospicjum, druga zaś w wieku 103 lat mieszkająca nadal w domu rodzinnym. 14 października 2017 roku udało nam się dotrzeć i udokumentować historię i wizerunek kobiet. Przeprowadziliśmy wywiady i doświadczyliśmy niezwykłej gościnności ze strony rodziny. Mieliśmy okazję stanąć twarzą w twarz z wielotysięczną tradycją, która po cichu, z dala od wielkich miast, przechodzi do historii. Iwanu Kainu odeszła w wieku 103 lat 15 stycznia 2018 roku.
Tajwan: 200 dni bez lokalnego przypadku koronawirusa. Jak tego dokonali?
Od 12 kwietnia, kiedy odnotowano ostatni przypadek lokalnego zakażenia koronawirusem na Tajwanie, minęło właśnie 200 dni. Podczas gdy większość świata walczy z drugą falą epidemii, Tajwan może świętować.
Odpowiedź Tajpej na pandemię koronawirusa okazała się jedną z najbardziej skutecznych na świecie. Wyspa licząca 23 miliony mieszkańców ostatni przypadek zakażenia, do którego doszło na terenie kraju, zgłosiła 12 kwietnia, czyli w Niedzielę Wielkanocną. Według oficjalnych danych Tajwan odnotował jedynie 553 przypadki koronawirusa i siedem zgonów. Jedna dziesiąta – 55 przypadków – to zakażenia, do których doszło w kraju – podaje CNN. Choć na Tajwanie od połowy kwietnia liczby się nie zmieniły, to reszta świata nie miała tyle szczęścia, choć Wielkanoc również była w tej kwestii przełomowa. Jak przypominają amerykańskie media właśnie na Wielkanoc Donald Trump zapowiadał pierwsze łagodzenie lockdownu. Jak pokazał czas, przedwczesne łagodzenie obostrzeń okazało się poważnym błędem – nie tylko dla USA. Globalne dane pokazuję, że koronawirusem zakażonych jest już ponad 45 milionów ludzi, a prawie 1,2 mln zmarło. Tym bardziej intrygujące jest przełomowe dokonanie Tajwanu, który nawet na początku pandemii nie musiał podejmować decyzji o całkowitym zamknięciu gospodarki czy ścisłych blokadach. Zamiast tego reakcja Tajwanu skupiła się na szybkości działania. Tajwańskie władze jako pierwsze, bo już 31 grudnia 2019 roku, rozpoczęły kontrole pasażerów przylatujących z Wuhan – pierwszego ogniska koronawirusa SARS-CoV-2. Świat jeszcze wtedy nie wierzył w istnienie poważnego zagrożenia, a doniesienia z Chin nie były traktowane jak zapowiedź globalnej katastrofy. Tajwan oficjalnie zgłosił pierwszy przypadek nowego koronawirusa 21 stycznia, a następnie zakazał mieszkańcom Wuhan wjazdu na wyspę. Wszyscy pasażerowie przybywający z Chin kontynentalnych, Hongkongu i Makao musieli przejść kontrolę bezpieczeństwa. Wszystko to wydarzyło się jeszcze zanim sam Wuhan został zamknięty – co nastąpiło dopiero 23 stycznia. W marcu Tajwan zakazał wjazdu wszystkim obcokrajowcom, z wyjątkiem dyplomatów, wracających z zagranicy mieszkańców i osób posiadających specjalne wizy wjazdowe. Nadal każdy z wjeżdżających musiał poddać się kontroli. Oprócz błyskawicznej reakcji, której w wielu innych przypadkach zabrakło, Tajwan ma jeszcze jedną ogromną zaletę, którą niełatwo jest przebić. Tą zaletą jest jego położenie. Tajwan to wyspa, a więc dość łatwo może się odizolować od reszty świata, gdy wymaga tego sytuacja. Na korzyść Tajwanu zadziałały także doświadczenia z 2003 roku, kiedy borykał się z epidemią SARS. – Kiedy usłyszeliśmy, że w Chinach były jakieś tajemnicze przypadki zapalenia płuc, przy których pacjenci byli leczeni w izolacji, wiedzieliśmy, że to coś podobnego – powiedział tajwański minister spraw zagranicznych Joseph Wu. Władze niemal natychmiast nakazały mieszkańcom noszenie masek ochronnych, uruchomiły także Centralne Centrum Dowodzenia Epidemią, które powstało po epidemii SARS, aby koordynować współdziałanie różnych ministerstw. Zarządzono zwiększenie liczby produkowanych masek i artykułów ochrony osobistej, aby przygotować nie tylko mieszkańców, ale też placówki medyczne. Rząd zainwestował także w przeprowadzenie masowych testów i zintensyfikował wysiłki w celu szybkiego i skutecznego śledzenia kontaktów między mieszkańcami, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się koronawirusa. Osoby poddawane kwarantannie były ściśle kontrolowane. Peter Collington, lekarz chorób zakaźnych i profesor National University Medical School z Australii przekonuje, że Tajwan jest jedynym dużym państwem, które wyeliminowało lokalną transmisję koronawirusa. 200. dzień bez lokalnego zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 na Tajwanie wypadł dokładnie 29 października. Dzięki szybkiej reakcji i niewielkiej liczbie zakażeń Tajwan będzie też jednym z nielicznych państw na świecie, które w tym roku zanotują wzrost PKB – podaje portal Rzeczpospolita. Choć Tajwan jako jeden z nielicznych krajów ma powody do świętowania, to jeszcze nie ogłasza zwycięstwa. W ciągu ostatnich 14 dni potwierdzono tam 20 nowych przypadków – wszystkie zostały „importowane” przez przejeżdżających. Wciąż obowiązują tam restrykcyjne kontrole na granicach, a każdy przyjezdny musi poddać się 14-dniowej kwarantannie.
Bubble tea, niedźwiedź czy duszona wieprzowina? Tajwan wybiera sobie nowy paszport
Na pierwszym planie – zaproponowany przez tajwańską partię lewicową New Power Party (NPP) konkurs na nowy wzór paszportu, który ma bardziej nawiązywać do lokalnej kultury i tradycji. W tle – Covid-19 i spór z Chinami o niezależność wyspy.
Tajwan jest dla Chin niczym enfant terrible. Nie dość, że od lat uważa siebie za niezależną republikę (choć ChRL woli w nim widzieć swoją prowincję), to jeszcze teraz zmienia sobie paszport po to, by być lepiej rozpoznawanym na arenie międzynarodowej i tym samym traktowanym jako niepodległy podmiot o własnej tradycji i kulturze. W rozmowie z BBC rzeczniczka chińskiego rządu podkreśla: Tajwan i Chiny to jedno. Tymczasem na Tweeterze tajwańskiego MSZ czytamy: Zmieniają się czasy, a wraz z nimi paszporty. Tajwan wychodzi na pierwszy plan. Lepsza widoczność oznacza łatwość uznania i mniej dezorientacji. Nasz paszport jest 33 w rankingu najlepszych paszportów świata, a jego posiadaczom przysługują wizy do 170 krajów i regionów! W związku z chęcią zmiany wyglądu okładki paszportu lewicowa partia New Power Party (obsadzająca 3 ze 113 miejsc w Izbie Ustawodawczej zwanej „Lifa Yuan”) zaproponowała konkurs „We are Taiwan”, mający na celu wyłonić taki projekt, który nawiązywałby do charakterystycznych elementów kultury i tradycji wyspy. Wyszczególniono 2 kategorie: pierwszą, kreatywną i drugą, zobowiązującą przesyłane prace do przestrzegania międzynarodowych standardów Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO). Do organizatorów napłynęło 127 prac, a zwycięzców wyłoniono na początku września. Który projekt przemówił więc najbardziej do serc Tajwańczyków? Zwycięzca z kategorii ICAO ma zieloną okładkę z motywem w kształcie wyspy, ozdobionym kwitnącymi kwiatami śliwy (oficjalnie uchodzącej za symbol Tajwanu) i z umieszczonymi po środku przedstawicielami tamtejszych gatunków endemicznych (jak np. jeleń sika czy czarny niedźwiedź himalajski, zwany też księżycowym). Na drugim miejscu uplasował się projekt z motylem o skrzydłach w kształcie granic wyspy. Ex aequo znalazła się praca zatytułowana The Diverse Land (kraina różnorodności). W tym wypadku obrys Tajwanu wypełniły różnokolorowe kropeczki. Jednak, co warto podkreślić: tutaj uczestników obowiązywały konkretne reguły gry. Co z tymi, którym pozwolono na pełną wolność twórczą? Pomysły padały różne. Najczęściej w roli głównej występowała ulubiona herbata Tajwańczyków, bubble tea, duszona wieprzowina z ryżem… i oczywiście, kwiaty śliwy. NPP chce przedstawić zwycięskie projekty Biuru ds. Konsularnych, będącemu tajwańskim organem odpowiedzialnym za wydawanie paszportów. Chce przy tym zwrócić uwagę rządu i obywateli na konieczność promowania i kształtowania wizerunku Tajwanu za granicą. Na inicjatywę cień kładzie trwająca pandemia SARS-CoV-2. To przecież chiński targ w Wuhan miał być pierwszym wielkim rozsadnikiem nowego koronawirusa. Na początku roku wiele krajów zdecydowało się na wprowadzenie obostrzeń względem zagranicznych podróży z Chin, chcąc tym samym ograniczyć
Burzliwa historia herbaty. Oto jak powstała bubble tea – największy przysmak na Tajwanie
Bubble tea – czyli bąbelkowa herbata – podbiła świat. Ale mało kto wie, że została wynaleziona na Tajwanie w latach 80., a początki tej historii sięgają lat 40. W Stanach doczekała się nawet swojego święta – National Bubble Tea Day. Skąd wzięła się tak ogromna popularność tego przysmaku?
Herbata bąbelkowa, zwana także „czarną herbatą perłową”, jest popularnym i klasycznym napojem na Tajwanie. Chociaż istnieją dziesiątki różnych odmian, u ich podstaw leży połączenie herbaty, mleka i „bąbelków”, czyli małych kulek, wykonanych przeważnie z tapioki. Gwiazda tajwańskich bankietów stała się także jednym z nowych oficjalnych emoji z 2020 roku, a w nowej ofercie kulinarnej fani „bąbelków” mogą znaleźć ciasta, lody, a nawet pizzę z herbacianymi kulkami. Dowodem niezwykłej popularności, jaką cieszy się bubble tea niech będzie reakcja klientów z Singapuru. Kiedy w związku z epidemią koronawirusa zapowiedziano zamknięcie sklepów serwujących herbatę, klienci rzucili się do zakupów, aby zrobić zapasy bąbelków przed zamknięciem. Ale bąbelkowa herbata to nie tylko ciekawostka, ale i ogromny biznes. Szacuje się, że rynek herbat bąbelkowych wzrośnie do 4,3 miliarda dolarów do 2027 roku. Zamówienia na herbatę bąbelkową w Azji Południowo-Wschodniej odnotowały wzrost o 3000% w samym 2018 roku, chociaż napój pojawiał się poza Azją od dłuższego czasu. Na przykład niemiecki McDonald’s dodał herbatę bąbelkową do swojego menu w 2012 roku. Historia herbaty Historia herbaty bąbelkowej sięga lat 40. XX wieku. W 1949 r. Chang Fan Shu otworzył sklep z herbatą, w którym sprzedawano wyjątkową herbatę shou yao – ręcznie wstrząsaną za pomocą shakerów do koktajli. Rezultatem była bogata i jedwabista mrożona herbata z drobnymi pęcherzykami powietrza na wierzchu – tajwańska herbata z pianką. Dzisiaj shou yao jest niezbędnym składnikiem herbaty bąbelkowej. Był to wówczas rewolucyjny wynalazek – zimne napoje nie były wtedy powszechne. Zresztą samo zjawisko „jedzenia rekreacyjnego” – czyli dla przyjemności, zaczęło rozwijać się na Tajwanie dopiero po wojnie. Trend przybrał na sile w latach 80., kiedy Tajwan przeżywał szybki wzrost gospodarczy. W krótkim czasie pojawiło się wiele stoisk i lokali serwujących herbatę. W 1986 roku tajwański artysta i przedsiębiorca Tu Tsong postanowił rozpocząć nowe przedsięwzięcie biznesowe, kierując się popularnością wyrastających wokół herbaciarni. Po fiasku poprzedniego biznesu zostały mu jedynie długi, gorączkowo poszukiwał więc czegoś, co odróżni jego lokal od innych. Kulki czarnej tapioki (fot. Getty Images) – Odwiedzałem mokry targ Yamuliao w Tainan, kiedy zobaczyłem fenyuan (kulki tapioki), tradycyjną przekąskę, którą kochałem od dzieciństwa. Pomyślałem sobie: „dlaczego nie dodać do mojej zielonej herbaty trochę fenyuan”. Biały fenyuan jest półprzezroczysty z białym środkiem. Po zaparzeniu w złotej zielonej herbacie, przypominał perłowy naszyjnik mojej matki – wspominał po latach Tu w rozmowie z CNN Travel. Tak powstała „perłowa zielona herbata”, która dała początek dalszym eksperymentom. Tu dodał czarną tapiokę do herbaty z mlekiem, dzięki czemu uzyskał bogatszy smak i delikatną konsystencję. Tak powstała klasyczna – uwielbiana do dziś – herbata bąbelkowa. Początkowo klienci musieli używać łyżeczek do wyjadania kulek tapioki zatopionych w herbacie, bo te nie mieściły się w tradycyjnych słomkach. Z czasem rozpoczęła się produkcja specjalnych szerszych słomek do bubble tea. Dziś słomki plastikowe często zamieniane są na wielorazowe bądź papierowe. Pierwszy lokal – Hainlin – został otwarty w 1986 roku. Od tamtego czasu sieć rozrosła się na wiele krajów, a Tu czerpie zyski m.in. z licencji franczyznowych. Dwóch wynalazców Tu Tsong w wyścigu o pierwszeństwo w wynalezieniu herbaty bąbelkowej ma jednak konkurencję. Lin Hsiu Hui z Chin powiedziała, że to ona ​​po raz pierwszy stworzyła bąbelkową herbatę z mlekiem. Miało to mieć miejsce na spotkaniu w 1988 roku. Dla zabawy wrzuciła kulki tapioki, które przyniosła ze sobą, do herbaty Assam i wypiła. – Wszyscy na spotkaniu zachwycili się tym napojem – powiedziała Lin. Rozwiązanie szybko wdrożono w herbaciarniach Chun Shui Tang, w których pracowała Lin. Herbata z bąbelkami stała się hitem. Pracownicy Chun Shui Tang twierdzą również, że marka ta jako pierwsza stworzyła herbatę z pianką. Choć spór wydawać się może błahy, w 2009 roku rozpoczęła się blisko 10-letnia walka o ustalenie, kto jest rzeczywistym pomysłodawcą herbaty. W 2019 roku sąd uznał, że herbata bąbelkowa to napój, który może zrobić każda osoba i każda herbaciarnia. Nie ma zatem potrzeby debatowania, kto ją stworzył. Ikona Tajwanu Historyk Tseng twierdzi, że zamiłowanie Tajwanu do bańkowej herbaty to coś więcej, niż tylko smak i konsystencja. –Odzwierciedla on także szczególny nastrój Tajwanu w tamtej epoce. Poczucie, że społeczeństwo przechodzi ze starego do nowego – mówi. Podczas procesu symbolicznego „odzyskiwania” dwóch tradycyjnych przysmaków – fenyuan i herbaty – społeczeństwo połączyło wspólną kulturę i historię, tworząc nową ikonę – bubble tea. Ikona ta doskonale łączy tajwańską społeczność. Przekonało się o tym tamtejsze ministerstwo obrony. W 2004 roku urzędnicy krytykowani za zbyt wysokie wydatki na zakup broni, przygotowali kampanię, w której podkreślali, że wydatki wcale nie są tak duże, jak sądzą niektórzy. Zaproponowali, aby każdy pominął jedną szklankę bąbelkowej herbaty tygodniowo przez najbliższe 15 lat, a zaoszczędzone pieniądze wystarczą na pokrycie przewidzianych kosztów. Wywołało to protesty zarówno wśród tych, którzy herbatę serwują, jak i tych, którzy ją piją. Katarzyna Grzelak
Dlaczego Tajwan tak dobrze radzi sobie z wirusem? Bolesna nauczka
Ponoć Polak mądrzejszy po szkodzie. Miejmy nadzieję, że przy następnej pandemii będziemy równie dobrze przygotowani, jak dziś są mieszkańcy Tajwanu pomni lekcji epidemii wirusa SARS w 2003 roku.
25 stycznia tego roku rzeczywistością stało się wyjście epidemii SARS-CoV-2 poza Chiny. Pierwsze przypadki odnotowano w Australii i na Tajwanie. By pokazać w jak różny sposób dwa bogate wyspiarskie kraje mogą podejść do problemu pandemii CNN zestawił ze sobą wspomniane wyżej państwa. Oba mają podobną liczbę ludności, silne związki z Chinami i możliwości kontroli granic. Jednak już po 10 tygodniach w Australii było 5000 potwierdzonych przypadków COVID-19 a na Tajwanie niecałe 400. Co źle zrobiły władze australijskie? Albo inaczej, jak Tajwan powstrzymywał wirusa, gdy inni nie potrafili? Błędy przeszłości W 2003 roku wirus SARS zaatakował południowe Chiny, Hongkong i Tajwan. To ostatnie miejsce mocno odczuło niszczącą siłę koronawirusa. Kwarantannie poddano 150 tys. wyspiarzy. Zmarło blisko 200 osób. Naturalnie, te statystyki trzeba oceniać z perspektywy ówczesnej wiedzy i metod walki z pandemią. Dziś wydarzenia sprzed 17 lat nie wydają się aż tak dramatyczne. Wystarczyły jednak, by ówczesne władze Tajwanu podjęły szereg decyzji skutkujących dziś dużo lepszym przygotowaniem tego kraju do nowej zarazy. Także ludzie pamietający masową kwarantannę sprzed blisko dwóch dekad byli świadomi, że z wirusem nie można igrać. Pierwszą reakcją było masowe zakładanie masek i ścisłe kontrole graniczne. Tajwan ma uniwersalną, publicznie dostępną, doświadczoną i nowoczesną służbę zdrowia. Gdy wirus SARS-CoV-2 wydostał się z Wuhan wraz z podróżującymi z okazji chińskiego Nowego Roku, Centrum Zarządzania Krajową Służbą Zdrowia (NHCC) – organ powołany po doświadczeniach z 2003 roku, zaczęło pracować na zwiększonych obrotach. - Tajwan ogłosił i w 5 tygodni wprowadził w życie listę 124 decyzji mających zabezpieczyć publiczną służbę zdrowia. Już wówczas było jasne, że zwykłe kontrolowanie ruchu na granicach nie wystarczy. W tym czasie inne kraje zaczęły dopiero zastanawiać się nad swoimi strategiami na ewentualność pojawienia się wirusa – w czasopiśmie Journal of the American Medical Association (JAMA) napisał dr Jason Wang, lekarz pediatra z Tajwanu. Autor raportu dotyczącego działań podjętych przez władze jego kraju w obliczu pandemii przekonuje, że ta lista powinna być instrukcją postępowania dla wszystkich krajów objętych problemem postępującej zarazy. Plan działania Natychmiast zakazano wpuszczania podróżnych z Chin, wysadzania na ląd pasażerów statków i wprowadzono drakońskie kary dla każdego, kto złamie nakaz kwarantanny i rozsiewa nieprawdziwe informacje o pandemii. Zwiększono produkcję masek ochronnych przez miejscowe fabryki. Zaczęto masowe testy przesiewowe, w tym na osobach z niewyjaśnionymi przypadkami zapalenia płuc. Pomny bolesnej lekcji z 2003 roku z SARS rząd Tajwanu stworzył w ramach służby zdrowia odpowiedni mechanizm reagowania na wypadek kolejnego kryzysu. – Dobrze wyszkolone i doświadczone zespoły urzędników były w stanie rozpoznać problem na jego początkowym etapie, uruchomić i zarządzać odpowiednimi strukturami stworzonymi w celu reagowania na roznoszenie się choroby – dr Wang chwali swoich oficjeli. Lekarz zwraca uwagę na pełną transparentność decyzji podejmowanych przez polityków i urzędników, także chęć ujawniania wszelkich nowych informacji dotyczących infekcji. – To lekcja jak demokracja może funkcjonować w kryzysie – podkreśla lekarz. Wyraźnie kontrastuje to z powtarzaną często opinią, że tylko autorytarne, zamordystyczne wręcz władze (jak w Chinach), są w stanie zapanować nad pandemią. Na Tajwanie nikt nie musiał zamykać ludzi w domach siłą. View oEmbed on the source website Sytuacja na Tajwanie na tyle się poprawiła, a zapasy masek są wystarczająco duże, że po tygodniach zakazu ich eksportu władze kraju zdecydowały się wysłać 10 mln tych środków ochrony do Stanów Zjednoczonych, Włoch, Hiszpanii i 9 innych europejskich krajów. Pomogli sami sobie, mogą teraz pomóc innym. Polityka przed zdrowiem Kuriozalne pozostaje jedynie stanowisko Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), której względy polityczne (strach przed wpływami Chin) uniemożliwiają wskazywanie Tajwanu jako przypadku szczególnie skutecznego zarządzania kryzysem. W internecie i telewizji wielokrotnie pokazywano dziwaczny wywiad przeprowadzony przez dziennikarkę publicznego nadawcy z Hongkongu (RTHK) z jednym z wicedyrektorów oenzetowskiej agendy.
Oddajemy w Państwa ręce kolejne wydanie magazynu National Geographic, wieńczące 20. rok jego obecności na polskim rynku. W tym numerze, tak jak przez wszystkie minione lata, staramy się rejestrować i prezentować Czytelnikom zmiany, jakie zachodzą na świecie. Jesteśmy bowiem świadkami nieprawdopodobnie szybkich przeobrażeń naszej planety. Dotyczy to przede wszystkim najbardziej dziś palących kwestii klimatycznych, ale tez gwałtownego wymierania gatunków czy problemów społeczno-demograficznych. Wszystkie te procesy pokazują współzależności, jakim podlegamy. Żadna społeczność nie jest bowiem wyizolowana wyspa. Doskonale pokazuje to choćby publikowany w tym numerze materiał na temat wykopalisk w Jerozolimie, które mogą prowokować i podgrzewać nastroje w konflikcie arabsko-izraelskim (str. 46), artykuły o zarzadzaniu zagrożonymi parkami narodowymi w krajach Afryki (str. 72.), czy o Himalajach, gdzie odwieczne lodowce ustępują miejsca jeziorom (str. .118). We wszystkich tych przypadkach pozytywne efekty może przynieść jedynie ludzkie współdziałanie, ważenie racji i interesów. Dlatego chcemy Państwa przekonywać do aktywności. Uznania, ze każdy z nas jest częścią globalnych procesów, a jego działanie ma sens. I wreszcie – do empatii i zrozumienia dla Innego. Ponad to w magazynie: E K S P L O R A C J E Kwestia gustu Dlaczego lubimy to, co lubimy? Jak często w wypadku podobnych pytań bywa – odpowiedz nie jest prosta. Oczami Czytelników Kolejna odsłona Wielkiego Konkursu Fotograficznego NG rozstrzygnięta. Publikujemy zwycięskie zdjęcia. R E P O R T A Z E Pod Jerozolima Ziemia Święta to teren ostrego konfliktu, a jego duchowym centrum jest Jerozolima, miasto o wielowiekowej historii święte dla trzech religii. W tej sytuacji pokusa instrumentalizowania archeologii i wykorzystania jej odkryć do wsparcia politycznych roszczeń jest nieodparta. Parki Afryki Jak ratować afrykańskie parki narodowe, zagrożone przez rebeliantów, kłusowników i eksplozje demograficzna? Najnowszy pomysł: zarządzać nimi jak firmami bliskimi upadku. R E P O R T A Z E Z tygrysem na kanapie Tygrysy to największe koty na świecie, dlatego nie brakuje ludzi, którzy chcieliby się z imponującymi drapieżnikami fotografować, lansować, a nawet zamieniać je w domowych pupili. Choć dla tygrysa każda z tych ról jest udręka, w USA stały się one dochodowym biznesem. Dach Świata spływa woda Himalaje, od tysięcy lat pokryte lodowcami, zmieniają się w krainę tysięcy jezior, których liczba i wielkość bardzo szybko rosną.
Tajwan: Wprowadzono zakaz jedzenia psów i kotów. Pierwszy taki w całej Azji
Ta wiadomość to według organizacji broniących praw zwierząt prawdziwy przełom. Oprócz zakazu spożywania mięsa w zmienionym prawie znalazły się także zapisy walczące z okrucieństwem wobec tych zwierząt.
Ta wiadomość to według organizacji broniących praw zwierząt prawdziwy przełom. Oprócz zakazu spożywania mięsa w zmienionym prawie znalazły się także zapisy walczące z okrucieństwem wobec tych zwierząt. Kara za jedzenie psów i kotów lub handel ich mięsem będzie się wahać od 1640 do 8200 dolarów. Prawodawca zakazuje także ciągnięcia zwierząt na smyczy za samochodami i motocyklami (co bywa formą ich “wyprowadzania na spacer”). Zwiększony został także czas jaki w więzieniu spędzi osoba skazana za znęcanie się nad zwierzętami – teraz będą to dwa lata oraz grzywna do 65 500 dolarów. Tajwańskie media donoszą, wizerunki osób skazanych z takich paragrafów mają być upubliczniane. Zmiany wspierała prezydent Tajwanu, Tsai Ing-wen, która chętnie pokazywała się podczas kampanii publicznie ze swoimi dwoma kotami. Dwa lata temu adoptowała także trzy psy przewodników, które zakończyły pracę z niepełnosprawnymi ze względu na podeszły wiek. W ubiegłym roku opinią publiczną wstrząsnęło nagranie video, na którym żołnierze znęcają się nad psem. Minister obrony Tajwanu oficjalnie przeprosił za ten incydent. Psie mięso jest spożywane między innymi na Filipinach, w Korei, Indonezji oraz niektórych regionach Chin. Według organizacji broniących praw zwierząt sygnał z Tajwanu będzie wyraźny dla innych rządów, co może w przyszłości doprowadzić do wprowadzenia podobnego prawa tam, gdzie jeszcze takich zakazów nie ma. Temat dobrostanu zwierząt powraca co roku w związku ze słynnym Festiwalem Psiego Mięsa w chińskim Yulin. Średnio zabijanych i spożywanych jest tam około 10 tysięcy psów. Jednocześnie jednak w innych regionach Państwa Środka pojawił się silny sprzeciw wobec takich tradycji. Sondaże pokazują rosnące poparcie dla wprowadzenia zakazu organizowania festiwalu w Yulin. Źródło: CNN / Independent / China Post
Miasteczko Jiufen było przez lata izolowane, dziś jest wielką turystyczną atrakcją Tajwanu oraz ulubionym miastem filmowców i artystów. Co jest magnesem Jiufen?
Pamiętające chińską dynastię Qing? Miasteczko Jiufen było przez lata izolowane po tym, jak podczas japońskiej okupacji, odkryto tam pokłady złota. Dziś jest wielką turystyczną atrakcją Tajwanu, którą od stolicy Tajpej dzielą 2 godziny drogi. Dzięki odcięciu od świata zachowała się tu tradycyjna zabudowa będąca mieszanką stylów chińskich i japońskich. Miejsce to spodobało się też filmowcom, nakręcono tu sceny do "Miasta smutku" nagrodzonego podczas festiwalu w Wenecji. Jiufen (Fot. Shutterstock) Zainspirowało ono również japońskiego reżysera Hayao Miyazaki do stworzenia animowanego filmu fantasy "Spirited Away" ("W krainie Bogów"), który okazał się największym hitem komercyjnym japońskiej kinematografii. Co jest magnesem Jiufen poza tradycyjną architekturą, wąskimi brukowanymi uliczkami, klimatycznymi herbaciarniami, kawiarniami i restauracjami? Położenie - dosłownie między górami a morzem. Perła Tajwanu!
4 śpiewaków z 4 kontynentów (Nigeria, Tajwan, Urugwaj, Chorwacja) w trasie na 3 kontynentach w pół roku! Już niedługo w Polsce wystąpi jeden z najbardziej unikatowych projektów kulturalno-muzycznych na świecie. 22 czerwca Singers of United Lands “SOUL” odwiedzą Warszawę
„SOUL” to kwartet muzyczny składający się z muzyków z różnych stron świata. Każdy członek zespołu reprezentuje inną kulturę, muzykę, ale także tradycję, wiek, doświadczenie (muzyczne jak i życiowe). Każdy inaczej śpiewa, gra na innym instrumencie, ale także inaczej się w swoim kraju uczy, pracuje, żyje, modli, wychowuje się w innym społeczeństwie. Członkowie muszą zatem ze sobą nawiązać współpracę na wielu płaszczyznach ponad wszelkimi podziałami, przy wzajemnym szacunku i tolerancji. W tegorocznej odsłonie projektu, w nieprzerwanym półrocznym tourne, bierze udział Sonja Biscan z Chorwacji, Shih-Hao z Tajwanu,Egbuchiem Andrew Chukwuka z Nigerii oraz NIGERIA, Gabriel Gonzalez Fernandez z Urugwaju. Członkowie zespołu śpiewają muzykę pochodzącą z ich krajów w kwartecie! Zadaniem Tajwańczyka jest zatem rytmiczny śpiew rodem z Urugwaju, a Nigeryjczyk musi odnaleźć się w bałkańskich pieśniach. Trasa zespołu jest niezwykle wymagająca – w roku 2014 obejmuje USA, Afrykę i po raz pierwszy Europę. Sonja z Chorwacji, Shih-Hao z Tajwanu, Andrew z Nigerii, Gabriel z Urugwaju są w trasie od stycznia 2014 roku. W dniu 22 czerwca odwiedzą Polskę. Zespół można usłyszeć i zobaczyć w długi weekend podczas jedynego koncertu w Polsce: „Cztery kontynenty nad Wisłą” - 22 czerwca (niedziela), Kino Atlantic, godz. 12.00 (ul. Chmielna 33, Warszawa). Wstęp bezpłatny. „SOUL” ma swój początek w Detroit w stanie Michigan – kolebce wytwórni Motown. Jego pomysłodawcą jest Marcus La Pratt – absolwent Wydziału Edukacji Muzycznej w Albion College (jeden z najlepszych Wydziałów w Stanach Zjednoczonych), dyrygent, nauczyciel, a także aktywista World Youth Choir i rekordzista Guinessa w najdłuższym czasie śpiewu indywidualnego na świecie (75 godzin). Marcus słuchając chóry uczestniczące w projekcie World Youth Choir, zauważył, że śpiew w towarzystwie innych kultur jest czymś bardzo wyjątkowym. Po licznych rozmowach, m. in. z światowej sławy muzykiem jazzowym Stevem Zegree, stworzył międzynarodowy kwartet. W pierwszą podróż udał się z nimi w 2004 roku. Od tamtej pory skład zespołu zmienia się co roku. Do dziś w przedsięwzięciu wzięło udział 44 śpiewaków z 43 krajów świata! Od 2012 roku z grupą podróżuje manager pochodzący z kolejnego kraju kolorowego globu. Aktualny zespół 2014 roku: - Sonja Biscan - Chorwatka o polskim pochodzeniu, mówiąca płynnie po polsku, w Chorwacji przed podróżą wydała swój pierwszy singielhttp://www.youtube.com/watch?v=7jPzLB4Hlhg - Egbuchiem Andrew Chukwuka (Nigeria) – chłopak obdarzony wyjątkowym głosem – kontratenorem, popularyzator muzyki klasycznej w Nigerii - Lai Shih Hao (Tajwan) -Tenor, w Tajwanie również dyrygent, aktywista projektu „World Youth Choir” (międzynarodowego chóru młodzieżowego) - Gabriel Gonzalez Fernandez (Urugwaj) – bas, gra na ukulele i mandolinie, rozrywkowa dusza zespołu Jeśli śą Pańtwo zainteresowani wywiadami z muzykami – proszę o kontakt. Do Państwa dyspozycji będą również: - Marcus La Pratt – pomysłodawca i założyciel „SOUL” - Zuzanna Rybińska – reprezentantka Polski w projekcie (edycja 2012), autorka blogu opisującego podróż po 23 Stanach i Afryce: Kenii, Zimbabwe i Zambii www.singersi.blogspot.com - Susana Mijangos – reprezentantka Meksyku w edycji SOUL 2006, projekty artystyczne i życie zaprowadziło Susie do Polski, obecnie studiuje na Akademii Muzycznej w Warszawie Mogą Państwo liczyć na mnóstwo zaskakujących informacji, śpiew „SOUL” i niezapomnianą podróż po świecie muzyki!
Najszybsza winda na świecie powstanie w chińskim Kantonie
Zainstalowana zostanie w 530-metrowym drapaczu chmur CTF Financial Centre, którego otwarcie planowane jest na 2016 rok. Aby wspiąć się na samą górę – na 95. piętro – dźwig potrzebować będzie jedynie 43 sekund. Osiągnie prędkość 72 km/h. W wieżowcu będzie łącznie niemal sto wind, z tego dwie superszybkie. Ich mechanizm opracuje firma Hitachi. Dotychczasowy rekord świata prędkości wind należy do innego drapacza chmur – Taipei 101 na Tajwanie. Rozpędza się ona do 60,6 km/h i przejazd z piątego na 89. piętro zajmuje jej w 37 sekund. Z kolei dźwigi w najwyższym budynku świata – Burdź Chalifa w Dubaju – jeżdżą z prędkością 36 km/h. fot. Taipei 101 Finantial Center (taipei-101.com)
Cała Brazylia wita Nowy Rok fajerwerkami i muzyką. Największa impreza odbywa się na słynnej plaży Copacabana w Rio de Janeiro, na której gromadzi się wtedy ok. 2,5 mln ludzi.
RIO DE JANEIRO, BRAZYLIA Na zbudowanych tam estradach występują artyści, a o północy rozpoczynają się pokazy sztucznych ogni, które trwają ponad 20 minut. Fajerwerki wystrzeliwują w niebo z łodzi zakotwiczonych w pewnej odległości od brzegu. Popularnym zwyczajem sylwestrowej nocy jest ubieranie się na biało – na całe brazylijskie wybrzeże przybywają ludzie w bieli. Wielu z nich przynosi kwiaty i o północy wrzuca je do wody. Są one darem dla Yemanja, bogini mórz. MADRYT, HISZPANIA W Hiszpanii do sylwestrowej tradycji należy zjadanie jednego z dwunastu gron z kiści winogron z każdym uderzeniem zegarów o północy. 12 gron oznacza dobrobyt przez 12 miesięcy w roku. Trzeba jeść szybko, ale na szczęście w Hiszpanii łatwo o winogrona bez pestek. Potem wszyscy składają sobie życzenia, pijąc szampana i wino musujące. Odliczanie uderzeń odbywa się według zegara na Casa de Correos (siedziba Samorządu Autonomicznego Regionu), na placu Puerta del Sol w Madrycie. NOWY JORK, USA NOWY JORK A razem z nim przed telewizorami cała Ameryka – nadejścia Nowego Roku tradycyjnie oczekuje na Times Square na Manhattanie, gdzie w sylwestra gromadzi się ponad milion ludzi. Napięcie rośnie z godziny na godzinę. Wreszcie – minutę przed północą – ogromna kryształowa kula umieszczona na 110-metrowym budynku One Times Square zjeżdża w dół, a następnie się podnosi, by równo o godz. 12.00 w nocy znaleźć się na wierzchołku iglicy. Kulę pierwszy raz opuszczono w 1907 r. Jej kształt zmieniał się z czasem. W tym roku ma 3,66 m średnicy, czyli dwukrotnie więcej niż poprzednie. Waży 5,4 tony. Pokrywa ją ponad 2,5 tys. kryształów i będzie na niej świecić 32 256 lampek. Kula mieni się 16 milionami kolorów i rzuca miliony barwnych wzorów. EDYNBURG, SZKOCJA Najdłużej Nowy Rok witają Szkoci w Edynburgu. Cztery dni trwa tu wtedy święto zwane Hogmanay. Na Princess Street, w sercu miasta, występują artyści i wybuchają fajerwerki. Nie wiadomo, co znaczy słowo Hogmanay. Według jednej z teorii to tyle co „hug-me-nowģ”ģģ, czyli „obejmij mnie”. I to właśnie robią edynburczycy 31 grudnia na Princess Street – punktualnie o północy zaczynają obejmować się i całować. Tradycją Hogmanay, wywodzącą się jeszcze z czasów, gdy Szkocję najeżdżali wikingowie, jest First Footing, czyli „pierwsze przybycie”. Pierwszą osobą, która przekroczy próg domu po północy, powinien być wysoki, ciemnowłosy nieznajomy, (nie blondyn jak wiking), który zapewni mieszkańcom szczęście, przynosząc bryłkę węgla, whisky i tradycyjne owocowe ciasto. FILIPINY W sylwestra Filipińczycy przygotowują w domach uroczyste kolacje. Zakładają wtedy ubrania w kropki i koła, co ma im zapewnić szczęście oraz dostatek. Tradycja nakazuje też, by do metalowych garnków wkładać monety i grzechocząc nimi, obchodzić cały dom. Trzeba czynić przy tym jak najwięcej hałasu, by odpędzić złe duchy. SYDNEY, AUSTRALIA To miasto – ze względu na swoje położenie geograficzne – jako pierwsze (obok Auckland w Nowej Zelandii) wita Nowy Rok. Zatoka Sydney staje się wówczas tłem oszałamiającego widowiska, gdyż Australijczycy mają ambicję przygotować najbardziej imponujący na świecie pokaz sztucznych ogni. W roli głównej występuje oświetlony fajerwerkami most. Najlepiej oglądać je oczywiście z wody. W tym celu po zatoce pływa kilkadziesiąt specjalnie przygotowanych, udekorowanych łodzi, które są ruchomymi punktami widokowymi. Miejsca na nich trzeba rezerwować z dużym wyprzedzeniem. TAIPEI, TAJWAN Na Tajwanie najwięcej ludzi wita Nowy Rok w stolicy – Taipei. Znajdujący się w finansowej i zakupowej części miasta drapacz chmur Taipei 101 oblegają tłumy. Ludzie wykrzykują liczby od 10 do zera. Przy każdym okrzyku zapalają się światła na jednym poziomie wieżowca (na każdy przypada osiem pięter), a na koniec z góry każdego poziomu wystrzeliwują w różnych kierunkach sztuczne ognie. EKWADOR Años Viejos, czyli kukły symbolizujące stare lata, stoją w sylwestra na rogach ulic i przy drogach. Wyobrażają postacie, które niezbyt chlubnie zaznaczyły się w mijającym roku. Szyje się je ze szmat i wypełnia fajerwerkami, a na twarze zakłada maski, by przypominały konkretne osoby. O północy Ekwadorczycy wrzucają Años Viejos do ognia, karząc je za skandale i kłopoty, które wywołały.
Odwiedzając niedawno jeden z warszawskich sklepów obuwniczych usłyszałam rozmowę dwóch starszych pań na temat jakości współczesnych „arcydzieł” szewskich.
- Dzisiaj nie ma już dobrych szewców - żaliła się jedna kobieta drugiej. - Teraz to wszystko robią maszyny. O widzisz moja droga, ten but jest klejony, a nie szyty. Rozpadnie się w mgnieniu oka. A ten wygląda jak z papieru. Nie ma w nim skrawka skóry. Ciekawa jestem, jak wiekowe damy zareagowałyby na wiadomość, że pewna tajwańska projektantka obuwia rzeczywiście „szyje” buty z papieru i, co najlepsze, sprzedaje je z wielkim zyskiem na zachód. Ekologiczne buty, projektu Colin Lin, wykonane są z codziennej prasy tajwańskiej i dlatego przyciągają wzrok fragmentami artykułów, kolorowymi zdjęciami czy drobnymi ogłoszeniami. Słowem nie tylko do chodzenia, ale i do poczytania. Jak dla mnie prawdziwa bomba i jeszcze tylko przydałaby się znajomość języka. Skąd wziął się pomysł papierowego obuwia? Działającą od przeszło 26 lat w biznesie obuwniczym projektantkę, przeraziła sterta zalegającej w mieszkaniu makulatury: prasa codzienna, kolorowe czasopisma, ulotki reklamowe. - Nasza planeta coraz częściej przypomina ogromne wysypisko śmieci, a o ekologicznym podejściu do życia mało kto pamięta - mówi projektantka. Colin Lin postanowiła to zmienić i wymyśliła recykling w nowej postaci. „Szycie” butów z gazet zajmuje od trzech do czterech godzin, a cena, jaką musimy zapłacić za tę ekologiczną inność, waha się od 100 do 150 dolarów. Jest to jednak i tak dużo tańszy sposób recyklingu niż standardowa procedura, która zajmuje dwa do trzech dni i może kosztować nawet ponad 260 dolarów. Colin Lin oprócz eko-butów projektuje również ekologiczne damskie torebki, na których mieszczą się całe kolumny gazet, łącznie z kolorowymi zdjęciami lokalnych gwiazd. Cena takiej torebki to wydatek rzędu 260 dolarów. Koszty nie grają jednak roli, gdy w grę wchodzi ekologia i moda. A swoją drogą papierowe buty to nic nowego. Do dziś jeszcze uboższe warstwy społeczeństw na całym świecie korzystają z takich, „wyprawiając” swych zmarłych w ostatnią podróż. Tekst: Agnieszka Budo