Ślub jak z filmu? Coraz więcej par mówi „tak” za granicą. Te miejsca są hitem 2026 roku
Ucieczki do spektakularnych zakątków świata stają się coraz popularniejszym sposobem na rozpoczęcie małżeńskiej drogi. Zamiast wielomiesięcznych przygotowań i rozbudowanych przyjęć, wiele par decyduje się dziś na kameralną ceremonię w wyjątkowej scenerii. Gdzie zatem najlepiej pobrać się za granicą w 2026 roku?
Spis treści: Ślub w Szkocji – formalności i romantyczne plenery Highlands Majorka na ślub za granicą – warunki formalne i wymagania Ślub na greckiej wyspie Folegandros. Ile trwa procedura? Zermatt w Szwajcarii. Czas oczekiwania na ślub w Alpach Sardynia i ślub we Włoszech bez wymogu pobytu Ślub na Alasce – szybka procedura dla zagranicznych par Wyspy Owcze – ślub w Tórshavn i wymagane formalności Popularność ślubów w plenerze rośnie na całym świecie, co napędza zarówno rosnące koszty tradycyjnych wesel, jak i zmieniające się oczekiwania młodych par. W 2026 roku średni koszt organizacji ślubu w Polsce szacuje się na poziomie od 85 tys. do nawet 120 tys. zł, dlatego coraz więcej narzeczonych rozważa alternatywę w postaci tzw. ślubnych ucieczek. Choć kiedyś kojarzone były np. z szybkim, spontanicznym ślubem w Las Vegas, dziś mają zupełnie inny charakter. – „Ślubne ucieczki” kiedyś postrzegano jako tandetne, tajemnicze i wstydliwe. W 2026 roku natomiast oznaczają one kameralne śluby, podczas których najważniejsza jest para, a nie goście – stwierdziła fotografka ślubna Maddie Mae. Co więcej, pandemia COVID-19 przyczyniła się do popularyzacji tej formy zawierania małżeństwa, dając parom „pozwolenie” na zamianę dużych uroczystości na prywatne przysięgi. Obecnie coraz częściej przyjmują one formę stylizowanych ceremonii z udziałem maksymalnie kilkunastu gości, co pozwala przeznaczyć budżet nie na logistykę przyjęcia, lecz na wyjątkowe doświadczenie w starannie wybranej lokalizacji. Gdzie w takim razie najlepiej w 2026 roku zorganizować kameralny ślub za granicą? Ślub w Szkocji – formalności i romantyczne plenery Highlands Rozległe krajobrazy szkockich wyżyn oraz surowe wyspy należą dziś do często wybieranych miejsc na kameralne ceremonie ślubne poza granicami kraju. Co istotne z punktu widzenia zagranicznych par, Szkocja uchodzi za jedno z najbardziej liberalnych miejsc na świecie pod względem lokalizacji ceremonii – ślub może odbyć się legalnie niemal wszędzie, od górskich dolin po odosobnione plaże czy brzegi jezior, o ile prowadzi go zarejestrowany celebrans. Popularne miejsca, takie jak wyspa Skye czy dolina Glencoe, przyciągają pary spektakularnymi widokami, jednak bardziej kameralną alternatywą pozostaje Park Narodowy Cairngorms, oferujący prywatność przez cały rok. Pary spoza Wielkiej Brytanii mogą zawrzeć tu małżeństwo po uzyskaniu wizy małżeńskiej (M-10), przy czym minimalny okres oczekiwania na formalne powiadomienie wynosi 29 dni. Co ważne, szkockie prawo uznaje również małżeństwa osób tej samej płci, co czyni region szczególnie dostępnym dla międzynarodowych ceremonii. Majorka na ślub za granicą – warunki formalne i wymagania Majorka pozostaje jednym z najbardziej malowniczych kierunków ślubnych w basenie Morza Śródziemnego, oferując jednocześnie różnorodne krajobrazy – od górskich zboczy po kameralne zatoki. Choć organizacja ceremonii na wyspie jest możliwa, procedura prawna w przypadku ślubu cywilnego bywa bardziej złożona. Aby zawrzeć związek małżeński w Hiszpanii, przynajmniej jeden z partnerów musi posiadać obywatelstwo hiszpańskie lub udokumentowane, minimum dwuletnie zamieszkanie w kraju. Alternatywą pozostaje ceremonia katolicka, która nie wymaga stałego pobytu. Proces administracyjny obejmuje tłumaczenie dokumentów i ich zatwierdzenie, dlatego formalności mogą potrwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. Hiszpania uznaje małżeństwa osób tej samej płci, co dodatkowo zwiększa jej atrakcyjność jako destynacji ślubnej. Ślub na greckiej wyspie Folegandros. Ile trwa procedura? Folegandros, jedna z mniej uczęszczanych wysp archipelagu Cyklad, stanowi propozycję dla par poszukujących prywatności i autentycznego klimatu śródziemnomorskiego. Niewielka liczba mieszkańców oraz surowe, naturalne krajobrazy sprzyjają organizacji kameralnych ceremonii z dala od masowej turystyki. Co istotne, Grecja umożliwia zagranicznym parom zawarcie zarówno ślubu cywilnego, jak i kościelnego bez konieczności posiadania stałego miejsca zamieszkania. Należy jednak przygotować przetłumaczone dokumenty oraz spełnić wymogi administracyjne, co może wydłużyć proces przygotowań do kilku tygodni lub miesięcy, choć sama licencja małżeńska wydawana jest zazwyczaj w ciągu siedmiu dni. Grecja dopuszcza również zawieranie małżeństw przez pary tej samej płci. Zermatt w Szwajcarii. Czas oczekiwania na ślub w Alpach Alpejskie miasteczko Zermatt przyciąga pary, które pragną połączyć spektakularną scenerię górską z wysokim standardem zakwaterowania. Wolna od ruchu samochodowego miejscowość oferuje dostęp do licznych punktów widokowych, do których można dotrzeć koleją linową lub pociągiem. Zawarcie małżeństwa przez zagraniczne pary w Szwajcarii jest możliwe, jednak wymaga wcześniejszego złożenia wniosku oraz dostarczenia poświadczonych i przetłumaczonych dokumentów. Formalności obejmują również uzyskanie odpowiedniej wizy wjazdowej, a czas oczekiwania wynosi zazwyczaj od czterech do sześciu miesięcy. Prawo szwajcarskie uznaje małżeństwa osób tej samej płci, co sprawia, że region pozostaje dostępny dla szerokiego grona narzeczonych. Sardynia i ślub we Włoszech bez wymogu pobytu Dla par marzących o włoskiej ceremonii, lecz unikających tłumów charakterystycznych dla Florencji czy Wenecji, Sardynia stanowi atrakcyjną alternatywę. Wyspa oferuje zarówno nadmorskie klify, jak i rustykalne wioski, umożliwiając organizację uroczystości w bardziej kameralnym otoczeniu. Zagraniczne pary mogą legalnie zawrzeć związek małżeński we Włoszech bez konieczności stałego pobytu, jednak wymagane jest uzyskanie zaświadczenia o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa oraz przygotowanie przetłumaczonych dokumentów. Osoby nieposługujące się językiem włoskim muszą skorzystać z usług tłumacza podczas ceremonii. Procedura administracyjna trwa zazwyczaj co najmniej trzy miesiące. Warto zaznaczyć, że włoskie prawo nie dopuszcza małżeństw osób tej samej płci – możliwe jest jedynie zawarcie związku cywilnego. Ślub na Alasce – szybka procedura dla zagranicznych par Alaska stanowi propozycję dla par, które pragną zorganizować ceremonię w całkowitym odosobnieniu, z dala od infrastruktury turystycznej. Rozległe obszary dzikiej przyrody umożliwiają organizację ślubu na lodowcu lub w górskiej dolinie, często z wykorzystaniem transportu helikopterowego. Z prawnego punktu widzenia procedura zawarcia małżeństwa na Alasce należy do jednych z najprostszych – zagraniczne pary mogą legalnie wziąć ślub bez wymogu stałego pobytu, przedstawiając jedynie paszport oraz uzyskaną licencję małżeńską. Czas oczekiwania wynosi zaledwie trzy dni. Stan Alaska uznaje również małżeństwa osób tej samej płci. Wyspy Owcze – ślub w Tórshavn i wymagane formalności Archipelag Wysp Owczych przyciąga pary poszukujące surowych, naturalnych krajobrazów przypominających Islandię, lecz pozbawionych intensywnego ruchu turystycznego. Ceremonie odbywają się zazwyczaj w stolicy (Tórshavn) po uprzednim złożeniu zawiadomienia o zawarciu małżeństwa w lokalnym urzędzie. Zagraniczne pary mogą legalnie zawrzeć tu związek małżeński, jednak wymagane jest wcześniejsze uzyskanie zgody administracyjnej, co zajmuje około czterech tygodni. Wyspy Owcze uznają małżeństwa osób tej samej płci, dzięki czemu pozostają otwarte na różnorodne formy ceremonii międzynarodowych. Źródło: BBC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
To najbardziej romantyczne miejsce na świecie. Zakochani są nim zachwyceni
Jeśli planujesz wyjazd, który ma zostać w pamięci na lata, i szukasz miejsca naprawdę stworzonego dla dwojga, odpowiedź wcale nie prowadzi do Paryża ani Wenecji. Jedno z niewielkich górskich miasteczek zostało właśnie uznane za najbardziej romantyczne miejsce na świecie. Co sprawia, że pary wracają stamtąd zachwycone?
Podróże od lat są tłem dla najważniejszych chwil w związkach – sprzyjają bliskości, wspólnym przeżyciom i tworzeniu wspomnień, które zostają na całe życie. Aby sprawdzić, które miejsca rzeczywiście budzą najsilniejsze emocje wśród zakochanych, firma Go2Africa przeanalizowała ponad 1,5 miliona opinii dotyczących ponad 200 popularnych kierunków na świecie. Pod uwagę wzięto wyłącznie recenzje napisane przez pary i sprawdzono, jaki odsetek z nich przyznał danej destynacji ocenę od czterech do pięciu gwiazdek. W zestawieniu znalazły się jedynie miejsca posiadające co najmniej 100 opinii par. Wyniki pokazały, gdzie romantyczna atmosfera nie jest marketingowym hasłem, lecz realnym doświadczeniem podróżnych – a zwycięzca może zaskoczyć. Matterhorn i Zermatt to najbardziej romantyczny adres świata? Według analizy opinii par to właśnie okolice Matterhornu w Zermatt w Szwajcarii zostały uznane za najbardziej romantyczne miejsce na świecie – aż 98,66% zakochanych wystawiło temu alpejskiemu zakątkowi oceny na poziomie czterech lub pięciu gwiazdek. Ten rezultat wynika z połączenia spektakularnego krajobrazu i sposobu funkcjonowania samej miejscowości. Zermatt pozostaje bowiem strefą wolną od ruchu samochodowego, co ogranicza hałas i zanieczyszczenia, a jednocześnie sprzyja spokojnym spacerom i atmosferze odosobnienia. Drewniane chalety, apartamenty z widokiem na szczyty i eleganckie hotele (w tym legendarny Grand Hotel Zermatterhof) budują wrażenie prywatności oraz komfortu. Natomiast panorama obejmuje nie tylko sam Matterhorn, lecz także dziesiątki czterotysięczników i rozległe lodowce na styku Szwajcarii, Włoch i Francji. Każda pora dnia przynosi inne światło i różne widoki, co potęguje poczucie wyjątkowości miejsca. Co więcej, brak samochodów sprawia, że przemieszczanie staje się elementem doświadczenia, a nie wyłącznie logistyką. Przejażdżki bryczką po śniegu, górskie pociągi oraz kolejki linowe pozwalają kontemplować widoki bez pośpiechu i w naturalny sposób sprzyjają bliskości. Jednym z kluczowych punktów jest wyprawa na Klein Matterhorn, gdzie kolej Matterhorn Glacier Ride wynosi odwiedzających na wysokość ponad 3 tys. metrów do lodowcowej przestrzeni z rzeźbami w lodzie i podświetlanymi tunelami. Zderzenie surowej natury z dopracowaną infrastrukturą turystyczną sprawia, że mocne doznania idą w parze z wygodnymi warunkami pobytu. Co istotne, romantyczny charakter regionu nie ogranicza się do zimy. Wiosną, latem i jesienią pary wybierają widokowe trasy piesze i rowerowe, rejsy po alpejskich jeziorach w okolicy oraz kolacje w restauracjach wyróżnianych w przewodnikach kulinarnych. Poza głównym sezonem atmosfera staje się jeszcze bardziej kameralna, co wzmacnia poczucie intymności i sprawia, że pobyt przebiega w spokojniejszej atmosferze. Pozostałe najromantyczniejsze miejsca na świecie Choć alpejski pejzaż zdobył najwyższe noty, dalsze miejsca w zestawieniu pokazują, że romantyzm w podróży przybiera bardzo różne formy i nie jest związany wyłącznie z Europą ani z krajobrazem górskim. Drugą lokatę zajęło bowiem spektakularne Salar de Uyuni w Boliwii, czyli największe solnisko świata, które w porze deszczowej zamienia się w naturalne lustro odbijające niebo i sylwetki podróżnych. Ta niemal nierealna sceneria sprzyja poczuciu odcięcia od codzienności, a pary często podkreślają wrażenie wspólnego przeżywania czegoś absolutnie wyjątkowego i trudnego do porównania z jakimkolwiek innym miejscem. W pierwszej piątce znalazł się także Port w Sydney w Australii, gdzie panorama opery i mostu Harbour Bridge tworzy jedno z najbardziej rozpoznawalnych romantycznych widoków na świecie, często wybieranych jako sceneria zaręczyn i rocznicowych podróży. Zestawienie uzupełniły tropikalne krajobrazy Les 7 Cascades na Mauritiusie, gdzie wodospady i bujna roślinność budują atmosferę odosobnienia, a także monumentalny Wielki Mur Chiński, łączący rozległe krajobrazy z poczuciem obcowania z historią na ogromną skalę. W dalszej części rankingu wysoko uplasowały się brazylijskie Wodospady Iguazu, których potęga natury buduje wrażenie wspólnego doświadczenia czegoś żywiołowego i nieokiełznanego. Tuż za nimi znalazł się amerykański Wielki Kanion w Stanach Zjednoczonych – jedyne miejsce z tego kraju w pierwszej dziesiątce. Listę uzupełniły bardziej miejskie i kulturowe przestrzenie: wzgórze Arthur’s Seat w Edynburgu, gdzie widok na miasto sprzyja spokojnym spacerom, potężne Wodospady Wiktorii oraz monumentalny Wielki Meczet Szejka Zayeda w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Całe zestawienie pokazuje, że dla par kluczowe okazują się miejsca oferujące silne bodźce wizualne, poczucie wyjątkowości i warunki sprzyjające skupieniu uwagi na wspólnym przeżywaniu chwili. Źródła: Travel + Leisure, Go2Africa Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Czarownice na nartach i legenda sprzed wieków. Tak wygląda najdziwniejszy wyścig w Alpach
Choć przebieranie się za czarownice najczęściej kojarzy się z Halloween, w Szwajcarii ten motyw ma zupełnie inne znaczenie. Od ponad czterech dekad w jednej z alpejskich wiosek odbywają się nietypowe zawody narciarskie, podczas których wszyscy uczestnicy zakładają stroje czarownic i pędzą w dół stoku. To lokalna tradycja, która z roku na rok przyciąga coraz więcej widzów.
W alpejskiej miejscowości Belalp co roku rozgrywa się wydarzenie, które jest nie tylko sportową rywalizacją, ale także hołdem dla miejscowej legendy. Wyścigi narciarskie poświęcone są postaci czarownicy i dramatycznej historii jej męża, a ich uczestnicy – przebrani w charakterystyczne, czarne stroje – przyjeżdżają tu z różnych stron świata. Na czym polega ta niezwykła tradycja i dlaczego od 43 lat nie traci na popularności? Legenda czarownicy z Valais, która dała początek niezwykłej tradycji U podstaw jednego z najbardziej osobliwych wydarzeń sportowych w Alpach leży mroczna legenda sięgająca XV wieku, głęboko zakorzeniona w ludowej wyobraźni regionu Valais. Według przekazów w jednej z górskich osad żyła kobieta, którą mieszkańcy szybko obdarzyli mianem czarownicy. Była postacią budzącą niepokój – nieprzystępną i obdarzoną przenikliwym, głośnym śmiechem, który miał rozlegać się po okolicznych zboczach. Jej mężem był miejscowy rolnik, Sepp vom Hegdorn – człowiek spokojny, pracowity i lubiany, zajmujący się hodowlą owiec i kóz, a wolne chwile spędzający przy kieliszku wiśniówki. W przeciwieństwie do sąsiadów nie wierzył w plotki o rzekomych nadprzyrodzonych zdolnościach swojej żony i konsekwentnie stawał w jej obronie. Z czasem jednak podejrzenia narastały. Według legendy kobieta miała nocami przybierać postać kruka i potajemnie opuszczać dom, by odwiedzać ukochanego w pobliskim miasteczku. Gdy Sepp vom Hegdorn zginął w tajemniczych okolicznościach (spadając z drzewa wiśniowego) lokalna społeczność szybko znalazła winnego. Rozeszła się pogłoska, że jego żona, przemieniona w ptaka, zaatakowała rolnika, oślepiając i doprowadzając do śmiertelnego upadku. Kobietę oskarżono nie tylko o morderstwo, ale także o „lot kruka”, symboliczny dowód czarów. Wyrok był bezwzględny: spalono ją na stosie. Choć od tamtych wydarzeń minęły stulecia, historia bezimiennej czarownicy przetrwała w lokalnych podaniach i opowieściach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. W 1983 roku legenda ta zyskała zupełnie nowy wymiar, gdy Klub Narciarski z Belalp postanowił nadać jej współczesną formę. Organizując zawody zjazdowe ku pamięci Seppa vom Hegdorna i tragicznej historii jego żony, odwołano się do ludowego pseudonimu czarownicy – Belalp Hexe. Tak narodził się „Zjazd Czarownicy”, który do dziś łączy sport, folklor i mroczne dziedzictwo alpejskich wierzeń. Tydzień czarownic w Alpach. Kulminacją jest widowiskowy zjazd Belalp Hexe Styczniowe obchody w regionie Blatten-Belalp nie ograniczają się jednak do jednego dnia rywalizacji. Przez niemal cały tydzień ośrodek narciarski żyje tematem czarownic, a Belalp Hexe przybiera formę rozbudowanego festiwalu, w którym sport splata się z folklorem i lokalną tradycją. Program obejmuje mniejsze zawody, wydarzenia dla rodzin oraz Noce Czarownic, podczas których wioski w dolinie wypełniają się muzyką, pochodniami i kostiumami inspirowanymi legendą. Zwieńczeniem tygodnia jest sobotni zjazd Belalp Witches' Downhill – najbardziej rozpoznawalny punkt całych obchodów, przyciągający zawodników i widzów z całej Szwajcarii oraz z zagranicy. Trasa należy do najbardziej spektakularnych w Alpach. Zawodnicy startują z Hohstocku na wysokości ponad 3100 m n.p.m., by pokonać około 12 kilometrów i dotrzeć do Blatten położonego na wysokości ok. 1320 m n.p.m. Najszybsi kończą zjazd w nieco ponad dwie minuty, jednak równie ważny jak czas jest tu charakter wydarzenia. Obok sportowców rywalizujących na poważnie, na trasie pojawiają się grupy amatorów przebranych za czarownice – z zielonymi twarzami, spiczastymi kapeluszami i miotłami. Jadą własnym tempem, zatrzymują się po drodze, by częstować widzów przekąskami lub symbolicznie wznieść toast wiśniowym sznapsem, ulubionym trunkiem legendarnego vom Hegdorna. Część ekip nie dociera do mety w komplecie, gubiąc się na rozległych, ośnieżonych stokach Belalp lub ulegając pokusie dłuższego postoju w punktach widokowych. Zjazd rozgrywa się w scenerii alpejskiego krajobrazu obszaru Jungfrau-Aletsch, co tylko wzmacnia jego widowiskowy charakter. Jury ocenia nie tylko wyniki sportowe, lecz także kreatywność strojów i spójność grup, przyznając nagrody za najlepsze przebrania. W ostatnich edycjach w wydarzeniu uczestniczyło ponad tysiąc osób, a organizatorzy podkreślają, że to właśnie połączenie rywalizacji, humoru i wspólnego świętowania decyduje o wyjątkowości Belalp Hexe. Jak zauważa Lara Andereggen, szefowa działu marketingu w Belalp, pierwotnie zjazd miał ożywić spokojny styczniowy okres poza sezonem, dziś natomiast stał się jedną z najbardziej charakterystycznych zimowych tradycji regionu. Kolejna, 45. edycja zaplanowana jest w terminie od 9 do 16 stycznia 2027 roku i – jak zapowiadają organizatorzy – ponownie zamieni Belalp w krainę czarownic. Źródła: Blatten-Belalp, National Geographic Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Mnisi wybrali to miejsce ze względu na odosobnienie. Współcześni narciarze odkryli je na nowo
Trasa Walenpfad prowadzi przez malownicze Alpy. Nie brak tu punktów widokowych i ułatwiających życie kolejek. A przyroda naprawdę jest doskonała!
Spis treści: Wioska musi mieć lokalną piekarnię i palarnię kawy Walenpfad – górska trasa, która zaczyna się leniwie, a kończy z przytupem Walegg – miejsce, gdzie alpejska sielanka zmienia się w dzikie piękno Szlak Brunni – botaniczna uczta z widokiem na Bannalpsee Jak zaplanować podróż do Engelbergu „Nie piłam lepszego americano” – telefon wibruje powiadomieniem. Co za frazes, wzdycham w duchu, ale czytam dalej: „Zakochałam się w grafikach, które zdobią tu opakowania kawy. Chyba kupię wszystkie… Siedzę w cudownej księgarnio­kawiarni. Przychodź natychmiast”. Kwadrans później przy Dorfstrasse 9 przekraczam próg Roastery Engelberg i mimo sceptycyzmu z miejsca daję się oczarować historii, którą dzieli się ze mną przyjaciółka. Atmosfera tego miejsca jest nie do podrobienia. Wioska musi mieć lokalną piekarnię i palarnię kawy Zaczęło się od sklepu papierniczego i księgarni. Zostały założone przez Roberta Hessa w 1888 r.! Poza artykułami piśmienniczymi i książkami sprzedawano tu również zdjęcia sportowe i drobne pamiątki. Biznes się przyjął, nie załamały go dwie kolejne wojny światowe, a w 2019 r. powiększył o palarnię kawy – i tak narodziło się Roastery Engelberg. Zamawiam americano z aeropressu z lodem. Dostaję mocną, czarną mrożoną kawę i zaproszenie na koncert, bo Gustaw, tutejszy barista, brodacz z lokami sięgającymi ramion, jest również znanym w Engelbergu muzykiem. Od niego właśnie obie dowiadujemy się, że Roastery to projekt, który powstał dzięki rodzeństwu Sophii i Oscarowi. Uważali, że każda wioska powinna mieć lokalną piekarnię, rzeźnika, sklep z serami i oczywiście lokalną palarnię kawy. Przed nimi w Engelbergu nie było nikogo innego, kto tym właśnie by się zajmował, a oni (dzieląc pasję ojca) robią to doskonale. Pociągam ostatni łyk, kawa jest idealna, ale ciągnie mnie w góry. W planach mam trasę Walenpfad: z Engelberg Ristis do Kreuzhütte. Walenpfad – górska trasa, która zaczyna się leniwie, a kończy z przytupem Rześkie powietrze kręci w nosie, lustruję panoramę okolicy od szczytu Hahnen, który mam po lewej stronie, aż do Graustock po prawej. Dzień wcześniej lało, ale nie narzekam, miałam czas przygotować się na dzisiejszy trekking. O Walenpfad mówią, że to najpiękniejszy szlak w okolicy, jeśli nie w całym kantonie Obwalden. Dzisiejsza trasa mierzy niecałe 12 km. Szacuję, że pokonam ją w jakieś 4 godz. Zaczyna się tuż przy stacji górskiej Engelberg-Ristis na wysokości 1600 m n.p.m. i wiedzie do schroniska Kreuzhütte na 1718 m n.p.m. w regionie Bannalp. Na Ristis z Engelbergu docieram kolejką gondolową, a potem zastanawiam się tylko chwilę i wskakuję na krzesełko wyciągu kursującego z Ristis do Brunnihütte. Decyzja o podwózce była spontaniczna – część poranka spędziłam, leniwie pijąc kawę i słuchając lokalnych opowieści, przyda się trochę podgonić. Pierwsze 250 m wysokości zdobywam zatem, machając radośnie nogami w powietrzu, a Walenpfad rozpoczynam dopiero w Brunnihütte. Ścieżka prowadzi brzegiem niewielkiego jeziora Härzli. Mijam grupki osób brodzących w wodzie, przyglądam się im z rosnącym zaciekawieniem. Okazuje się, że przy Härzlisee wytyczona została ścieżka sensoryczna Kneippa. Sebastian Kneipp był niemieckim duchownym, który opracował system terapii wykorzystujący naturalne środowisko do poprawy zdrowia. Mówi się o nim, że był pierwszym propagatorem odnowy biologicznej w XIX-wiecznej Europie. Wierzył w hydroterapię. W 1886 r. opublikował książkę „Moje leczenie wodą”. Nie trudno mi uwierzyć, że spacerując z nogami zanurzonymi w chłodnej toni wysokogórskiego jeziorka, stąpając na przemian po drewnianych deskach, kamieniach czy żwirze, można błyskawicznie poprawić krążenie, a stymulowanie receptorów znajdujących się na stopach wpłynie pozytywnie na całe ciało. Oddalam się od uzdrawiającej wody, docieram za to do punktu widokowego Rosenbold. Dostrzegam stąd charakterystyczne lodowce okalające Titlis – wizytówkę Engelbergu, szczyt mierzący 3238 m n.p.m. Patrząc na zachód, rozpoznaję smukłą sylwetkę Hahnen (2606 m n.p.m.). Dalej szpiczasty wierzchołek Gross Spannort (3198 m n.p.m.). Nad krajobrazem dominuje jednak majestatyczny Brunnistock wznoszący się na wysokość 2952 m n.p.m. Wyższe partie góry, pokryte wiecznym lodem, skrzą się teraz w słońcu. U podnóża rozciągają się soczyście zielone doliny i lasy, które wznoszą się ku skalistym zboczom. Przyroda naprawdę jest doskonała! Walegg – miejsce, gdzie alpejska sielanka zmienia się w dzikie piękno Wspinaczka na Brunnistock to wyzwanie chętnie podejmowane przez alpinistów. Może kiedyś… Tymczasem opuszczam Rosenbold, ścieżka zakręca i prowadzi mnie teraz wzdłuż skalistych zboczy Walenstock w dół, do doliny Walenalp. Zanurzam się w las, chowając przed słońcem. Łapię oddech, bo po wyjściu z cienia zaczyna się podejście na Walegg – na 1952 m n.p.m. Przecinam alpejskie pastwiska, dźwięki krowich dzwonków towarzyszą mi teraz w trasie, nie zbliżam się zbytnio do pasących się zwierząt, nie potrzebuję kłopotów. Łapię czas, po 40 minutach jestem na szczycie. Zatrzymuję się, by nasycić oczy pięknem panoramy rozciągającej się od Nidwaldnertal do Mittelland. Rozpoznaję charakterystyczny szczyt Säntis z anteną telekomunikacyjną na wierzchołku. Znany z tego, że co roku w dniu obchodów powstania Konfederacji Szwajcarskiej, czyli 1 sierpnia, na jednej z jego stromych ścian rozwieszana jest ogromna flaga. W tym roku się spóźniłam, ale obiecałam sobie, że kiedyś to widowisko zobaczę. Kierując wzrok ku Bannalp, mam przed oczami skalne ściany z piargami. Bardziej tu dziko niż na sielskim pierwszym odcinku Walenpfad. Szlak Brunni – botaniczna uczta z widokiem na Bannalpsee Wędruję wąską, stromą ścieżką w kierunku Alphütte Oberfeld. Warto tam zajrzeć do stojącego w pobliżu malutkiego rustykalnego sklepiku rolniczego Hoflädeli i zaopatrzyć się w rarytas produkowany w Alpach – kozi ser. Mijam schronisko i w końcu łapię pierwszy błysk słońca na zielonkawej toni jeziora Bannalpsee. Przyznaję, że ten punkt widokowy wart jest całego trudu mojej wędrówki i nic to, że jezioro jest sztuczne – powstało po wybudowaniu w latach 1935–1937 zapory i elektrowni w Oberrickenbach – bo mój zachwyt jak najbardziej prawdziwy. Patrzę na zegarek, wysłużony suunto pokazuje, że pokonałam 456 w górę i 740 w dół. Ten krótki, a przy tym zjawiskowy trekking zajął mi łącznie trochę ponad 3 godz. Dzień się jeszcze nie skończył, a ja już wiem, jak chcę zacząć kolejny. W górach, ale żeby był idealny, muszę jeszcze skoczyć do Roastery Engelberg po torebkę Early Bird, jasno palonej kawy ze słodką nutą suszonych owoców. Myślę, że będzie perfekcyjnie smakować pita z mojego górskiego termosu w połączeniu z mieszanką orzechów, którą zawsze zabieram ze sobą na szlak. Zdecydowałam, że jutro wrócę nad Härzlisee. Kiedy dziś tamtędy przechodziłam, zainteresowały mnie tablice z opisami okolicznej przyrody. Sprawdziłam, że należą do szlaku Brunni, który kończy się właśnie przy jeziorze. Na trasie oznaczono i opisano ponad sto gatunków roślin. To raj dla zainteresowanych botaniką, a ja niedawno wróciłam z warsztatów z profesorem Łukaszem Łuczajem, znanym botanikiem i popularyzatorem wiedzy o roślinach jadalnych. Z profesorem sprawdzałam, co można zjeść na mazurskiej łące. Najwyższy czas odkryć, jak wypadnie jej porównanie z alpejską. Który dziki stół okaże się bogatszy? Jak zaplanować podróż do Engelbergu Trasa Engelberg Ristis – Brunnihütte – jezioro Härzli – punkt widokowy Rosenbold – jezioro Bannalp – Kreuzhütte 11,2 km, 4 godz. Dojazd Samolotem z Warszawy do Zurychu. Bezpośrednie loty oferują LOT i Swiss. Pociągiem z Zurychu do Lucerny. Podróż trwa ok. 45 min. W Lucernie przesiądź się na pociąg regionalny do Engelbergu. Podróż trwa ok. 1 godz. Składy kursują regularnie, zazwyczaj co godzinę. Więcej na swisrails.com. W Zurychu warto zrobić przystanek z wielu powodów. Jednym z nich jest pójście na obiad do Hiltl, pierwszej na świecie restauracji wegetariańskiej, otwartej w 1898 r. Nocleg Bänklialp Hotel, Bänklialpweg 25. Piękny hol, skromne pokoje z widocznymi śladami upływającego czasu. Ski Lodge Engelberg, Erlenweg 36. Jedzenie Włoska restauracja Al Monastero, Dorfstrasse 2. Najlepsza pizza w mieście. Najlepiej zamówcie al monastero z krewetkami i wędzonym łososiem. Ski Lodge Engelberg, Brasserie Konrad, Erlenweg 36. Tu każdy chce się pokazać. Dość drogo, ale warto wpaść nawet tylko na ich ziemniaki purée z ziołami i cebulą. Niebo! Roastery Engelberg, Dorfstrasse 9. Kawiarnia, księgarnia i sklep papierniczy. Miejsce z historią, energią i duszą. Wybitna palona na miejscu kawa. Warto wiedzieć Chcesz oszczędzić w Engelbergu? Korzystaj z bezpłatnych autobusów. Kursują one do wszystkich dolnych stacji kolejek górskich i do stacji kolejowej. Od niedawna w centrum Engelbergu działa bezpłatny i bezprzewodowy internet. Źródło: National Geographic Traveler
Oszałamiająca wioska, do której nie prowadzi żadna droga. To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Alpach
Górskie miejscowości od lat przyciągają tych, którzy szukają ciszy, spektakularnych widoków i poczucia oderwania od codzienności. Nie każda jednak pozwala przeżyć to doświadczenie w pełnym wymiarze. W sercu szwajcarskich Alp znajduje się wioska, do której nie prowadzi żadna droga samochodowa – można dotrzeć tam wyłącznie pieszo lub kolejką linową. To właśnie ta niedostępność czyni ją jedną z najbardziej wyjątkowych w Europie.
Przez stulecia ta średniowieczna osada pozostawała na uboczu wielkich szlaków komunikacyjnych, niemal zawieszona między niebem a doliną. Dziś podróżnych dowozi do niej jedna z najbardziej stromych kolejek linowych świata, prowadząca do wioski liczącej zaledwie około 430 mieszkańców. Mürren, położona na tarasie skalnym nad doliną Lauterbrunnen, bywa nazywana najpiękniejszą szwajcarską wioską – i nie bez powodu. Brak samochodów, surowy alpejski krajobraz i widok na legendarne czterotysięczniki sprawia, że miejsce to wciąż zachowuje charakter, który w Alpach jest coraz rzadziej spotykany. Alpejska wioska daleko od drogi Przez większą część swojej historii Mürren funkcjonowała niemal w całkowitym odosobnieniu. Położona na skalnym tarasie wysoko nad doliną Lauterbrunnen, była miejscem, do którego nie prowadziły żadne drogi, a codzienne życie wymagało fizycznej wytrzymałości i dobrej organizacji. Mieszkańcy przez stulecia schodzili pieszo wiele godzin w dół do doliny, by uzupełnić zapasy, załatwić sprawy urzędowe czy skorzystać z usług niedostępnych na miejscu, po czym wracali stromymi ścieżkami do wioski. Przełom nastąpił dopiero pod koniec XIX wieku. W 1891 roku uruchomiono kolej wąskotorową łączącą Mürren z górską stacją Grütschalp, skąd dalej prowadziła kolej linowo-terenowa do Lauterbrunnen. Był to moment, który symbolicznie otworzył wioskę na świat, choć nie zakłócił jej spokojnego. Kolejne dekady przyniosły dalsze rozwiązania komunikacyjne, w tym kolejkę linową do sąsiedniego Gimmelwald, również wolnego od ruchu kołowego. Prawdziwą inżynieryjną rewolucją stała się jednak nowoczesna Schilthornbahn, uznawana za najbardziej stromą kolejkę linową świata, która pokonuje niemal pionową ścianę Mürrenfluh i łączy wioskę z doliną w spektakularny sposób. Obecnie, mimo technologicznego postępu, Mürren zachowała swoją XIII-wieczną strukturę, tradycyjną zabudowę z kamienia i drewna oraz silnie zintegrowaną społeczność. Jak podkreślają mieszkańcy, życie bez samochodów, z codziennymi dojazdami kolejką do szkoły czy lekarza, stało się tu normą i elementem lokalnej tożsamości, a wielu turystów wraca do wioski regularnie, z czasem stając się niemal częścią tej niewielkiej, alpejskiej wspólnoty. Atrakcje Mürren, czyli alpejska kuchnia, sport i górska tradycja Choć Mürren ma zaledwie kilkuset mieszkańców, jej codzienny rytm i oferta potrafią zaskoczyć różnorodnością. Wąskie uliczki wioski wypełniają kameralne zajazdy oraz rustykalne restauracje, w których królują alpejskie sery, suszone kiełbaski i klasyczne dania kuchni górskiej. Są też niewielkie bary, gdzie wieczorami życie towarzyskie koncentruje się wokół kieliszka wina lub aperitifu. Obok nich funkcjonują sklepiki z pamiątkami – od ręcznie wykonanych krowich dzwonków i zegarów z kukułką po tradycyjne szwajcarskie czekolady oraz pożółkłe pocztówki, przywołujące czasy pierwszych turystów docierających w te strony. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miejscowości pozostaje Mürren Palace, otwarty w 1874 roku i często określany mianem „pierwszego pałacu Szwajcarii”. Ten historyczny hotel gościł niegdyś arystokrację, pionierów narciarstwa oraz gwiazdy kina (w tym Ritę Hayworth), a jego elegancka sala balowa do dziś przywołuje atmosferę belle époque i początków alpejskiej turystyki. Warto bowiem dodać, że Mürren odegrało również istotną rolę w historii sportów zimowych. Na początku XX wieku brytyjscy alpiniści i narciarze dostrzegli potencjał tutejszych stoków, a w 1922 roku Arnold Lunn zorganizował tu pierwsze zawody slalomowe, uznawane za fundament nowoczesnego narciarstwa alpejskiego. Wkrótce potem powstał Klub Narciarski Kandahar, a w 1931 roku miejscowość była gospodarzem pierwszych mistrzostw świata w narciarstwie alpejskim. Dziś region oferuje ponad 50 kilometrów tras zjazdowych, a przy sprzyjających warunkach możliwy jest imponujący, kilkunastokilometrowy zjazd ze szczytu Schilthorn aż do dna doliny Lauterbrunnen. Poza sezonem zimowym Mürren zmienia swoje oblicze. Latem przyciąga paralotniarzy, piechurów i miłośników przyrody, oferując spektakularne widoki na pionowe urwiska, kaskadowe wodospady i kwieciste alpejskie łąki. Dodatkowym elementem globalnej rozpoznawalności stał się film „W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości” z 1969 roku, którego kluczowe sceny kręcono na Schilthornie. Sukces produkcji do dziś przyciąga fanów kina i wzmacnia legendę tej niewielkiej, lecz wyjątkowo bogatej kulturowo wioski. Źródła: BBC, Mürren Schilthorn Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
To szwajcarskie miasto stawia na bitcoina. Czy stanie się europejską stolicą kryptowalut?
Położone we włoskim kantonie szwajcarskie miasto Lugano znane jest z malowniczych widoków. Wyjątkowe jezioro, nad którym położony jest kurort, to jednak niejedyny czynnik wyróżniający miejscowość z południowej Szwajcarii. Od niedawna w mieście funkcjonuje projekt wprowadzenia kryptowaluty bitcoin jako codziennej formy płatności.
Kryptowaluta bitcoin (BTC) została wprowadzona na świecie w 2009 roku przez anonimową i tajemniczą postać o pseudonimie Satoshi Nakamoto. Od tamtej pory cyfrowa waluta, która działa niezależnie od banków i rządów, szybko zyskała globalną popularność, zdobywając tytuł „cyfrowego złota”. Bitcoin stał się protoplastą na rynku walut cyfrowych, osiągając obecnie cenę ponad 300 tysięcy złotych. Coraz więcej firm postanawia akceptować walutę bitcoin. Europejskim fenomenem staje się szwajcarskie Lugano, które w dużej mierze zaczyna wprowadzać kryptowalutę do powszechnego obiegu. W jaki sposób to robi i czy jest to dla Szwajcarów opłacalne? Lugano – najbardziej włoskie szwajcarskie miasto i stolica bitcoina W relacji sporządzonej przez internetowy portal „BBC” redaktor John Laurenson opisuje sytuację zaistniałą w popularnej sieci fast food. Dziennikarz był świadkiem sceny, w której klient zdecydował się zapłacić za swoje zamówienie za pomocą BTC. Rachunek wyniósł 8,80 dolara, co oznacza około 0,00008629 bitcoina. Taka forma płatności w Lugano nie jest przypadkowa. Miasto wyposażyło wiele punktów gastronomicznych, sklepów itd. w darmowe terminale przyjmujące transakcje za pomocą kryptowalut. Mimo że standardowe płatności frankowe stanowią zdecydowaną większość wszystkich wykonywanych w mieście, Lugano nie ustaje w staraniach o rozwój tej formy płatności. Co ciekawe, w mieście nie tylko około 350 sklepów i restauracji akceptuje płatności w BTC — również urząd miejski wprowadził tę formę rozliczeń dla części usług publicznych. Mieszkańcy mogą zapłacić bitcoinem między innymi za opiekę przedszkolną. Co mieszkańcy Lugano myślą o bitcoinie? Dziennikarz BBC przytacza w swoim artykule jeszcze dwie inne rozmowy — tym razem z klientem oraz przedsiębiorcą prowadzącym sklep z ubraniami. Ten pierwszy zaznacza, że ceni w BTC „wolność transakcji”. Korzysta w Szwajcarii z kart bitcoinowych, które kupuje się za franki, a następnie pobraną kwotę konwertuje na wybraną część kryptowaluty. W ten sposób bitcoin staje się nie tylko formą oszczędności, ale również realnym środkiem płatniczym. Właściciel sklepu — Cherubino Fry — również ceni sobie operowanie walutą cyfrową. W momencie gdy klient płaci za pomocą BTC, prowizja transakcyjna uiszczana przez przedsiębiorcę jest zdecydowanie niższa niż przy użyciu tradycyjnych kart płatniczych. Mimo że — póki co — transakcji w bitcoinie jest niewiele, stanowią one zauważalny upust finansowy dla prowadzących działalność. Wrogowie kryptowalut Dynamiczny rozwój bitcoina ma jednak także swoich przeciwników. Choć kryptowaluta przyjęła się w Lugano znacznie lepiej niż na przykład w Salwadorze, gdzie mieszkańcy natychmiast wymieniali rządowe „bitcoiny startowe” na dolary, wciąż nie brakuje osób sceptycznych wobec BTC. Niechęć okazała się na tyle duża, że doprowadziła do zniszczenia rzeźby przedstawiającej twórcę bitcoina — Satoshiego Nakamoto. Wandale najpierw rozbili posąg na części, a później wrzucili je do jeziora Lugano. Co istotne, przejawy takich zachowań są niezwykle rzadkie w przestrzeni szwajcarskiego miasta. Tym bardziej dewastacja może wskazywać na niechęć niektórych środowisk wobec powszechnego wdrażania walut cyfrowych. Przyszłość bitcoina w Lugano Miasto wyraźnie stawia na rozwój płatności opartych na kryptowalutach. Mimo ryzyk związanych ze zmiennością kursu i bezpieczeństwem cyfrowym, Lugano nie zamierza rezygnować z bitcoina — wszystko wskazuje, że pozostanie on jednym z kluczowych elementów długoterminowej strategii miasta. Burmistrz Michele Foletti konsekwentnie broni projektu, podkreślając, że w jego ocenie BTC nie jest bardziej ryzykowny niż tradycyjna gotówka. Lugano stopniowo przekształca się w regionalny hub kryptowalutowy. Do miasta trafiło już 110 firm z branży kryptowalut, które tworzą nowe miejsca pracy oraz przyciągają specjalistów z całego świata. To wzmacnia lokalny ekosystem innowacji i zwiększa znaczenie miasta na europejskiej mapie nowych technologii. Ekonomiści zwracają jednak uwagę na konieczność ostrożności przy wprowadzaniu kolejnych inicjatyw. Zmienność kursu bitcoina może przynieść zarówno szybkie korzyści i dalszy rozwój sektora, jak i poważne straty finansowe. Wiele jest też doniesień o oszustwach związanych z tą walutą. Źródła: BBC, PlanB Lugano Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Świąteczny hit rozsławił to miejsce. Od 40 lat wracają tu fani „Last Christmas”
Czterdzieści lat po premierze jednego z najbardziej rozpoznawalnych świątecznych hitów w historii, malownicza alpejska wioska, w której powstał teledysk do „Last Christmas”, wciąż przeżywa oblężenie fanów Wham!. To właśnie tu – w miejscu, gdzie George Michael i Andrew Ridgeley nakręcili zimową historię miłosną – co roku powracają miłośnicy kultowego klipu. Gdzie znajduje się ta słynna lokalizacja?
Gdy 3 grudnia 1984 roku ukazało się „Last Christmas”, mało kto przypuszczał, że piosenka Wham! stanie się jednym z najbardziej trwałych symboli świątecznego popkulturowego krajobrazu. Utwór, który opowiada o rozczarowaniu, tęsknocie i nadziei, połączony został z teledyskiem pełnym zimowych obrazów – śmiechu na śniegu, wspólnego ubierania choinki i przytulnej atmosfery górskiej chaty. Choć przez lata hit ten plasował się głównie na drugim miejscu brytyjskich list przebojów, w końcu zdobył upragniony szczyt zestawienia w Nowy Rok 2021, a później (po 39 latach od premiery) również w Boże Narodzenie 2023. W międzyczasie zimowa sceneria klipu stała się tak samo kultowa jak sama melodia. Nic więc dziwnego, że co roku w grudniu miłośnicy zespołu powracają do miejsca, w którym nakręcono ikonę świątecznej popkultury. Alpejska wioska, którą „Last Christmas” zmieniło w świąteczną ikonę Saas-Fee, położone wysoko w Alpach Pennińskich w kantonie Valais, od czterech dekad przeżywa w grudniu wyjątkowy napływ turystów. Ta spokojna, niemal wolna od samochodów wioska, otoczona szczytami przekraczającymi 4 tys. m.n.p.m., stała się nie tylko popularnym ośrodkiem sportów zimowych, lecz także miejscem pielgrzymek fanów zespołu Wham!. To właśnie tutaj powstała znaczna część teledysku do „Last Christmas”, który na zawsze zmienił wizerunek Saas-Fee, nadając mu status jednego z najbardziej rozpoznawalnych zimowych plenerów w historii popkultury. Szwajcarski ośrodek oferuje ponad 100 km tras narciarskich i snowboardowych, nowoczesne wyciągi, a także malownicze trasy saneczkowe – w tym słynny, ponad 5-kilometrowy zjazd prowadzący z Felskinn do samej wioski. Latem region przyciąga miłośników trekkingu i wspinaczki lodowcowej, ale to grudzień pozostaje miesiącem szczególnym: właśnie wtedy setki fanów przybywają tu, by szukać miejsc znanych z teledysku. Najważniejszym punktem na ich mapie jest drewniany domek znajdujący się na zboczu nad wioską, przy jednej z leśnych ścieżek. To on został wykorzystany w produkcji jako górska chata, do której bohaterowie przyjeżdżają na Święta. Ujęcia z wnętrz nagrywano wprawdzie w zupełnie innym miejscu, jednak widok na oryginalny budynek wciąż budzi ogromne emocje. Chata znajduje się na prywatnym terenie i można podziwiać ją tylko z zewnątrz i przy zachowaniu ciszy i szacunku dla właścicieli. Droga do niej jest dość stroma, lecz czego się nie robi, by na chwilę przenieść się do świata „Last Christmas”. Hotel, który stał się mekką fanów Wham! W samym sercu Saas-Fee znajduje się Walliserhof Grand Hotel & Spa (jeden z najbardziej prestiżowych obiektów w całym regionie) oraz sąsiedni Hotel Walliserhof, w którym ekipa Wham! mieszkała podczas kręcenia teledysku. To właśnie w ich kameralnych wnętrzach z widokiem na alpejskie szczyty, George Michael i Andrew Ridgeley spędzali zimowe dni 1984 roku. Dziś hotel świadomie pielęgnuje to dziedzictwo, oferując fanom wyjątkową możliwość zarezerwowania George Michael Suite. W apartamencie zgromadzono pamiątki związane z nagraniami, fotografie, archiwalne kadry oraz stylizowane elementy wystroju, dzięki czemu goście mogą zanurzyć się w nostalgii lat 80. Obiekt przygotował również specjalny pakiet Last Christmas Experience, który szybko stał się jedną z najbardziej pożądanych atrakcji sezonu. Obejmuje trzydaniową kolację inspirowaną zimową kuchnią regionu, zabieg spa nawiązujący do stylu Wham! oraz ulubiony koktajl George’a Michaela (wariację na bazie wódki z nutą arbuzowego spritzu). Dla najbardziej zaangażowanych fanów stworzono także interaktywną grę terenową dostępną w aplikacji hotelowej – goście przemierzają wioskę, próbując odnaleźć symboliczną broszkę zgubioną w śniegu, co stanowi nawiązanie do jednej z najbardziej charakterystycznych scen teledysku. W okresie świąteczno-noworocznym Saas-Fee oferuje jeszcze więcej atrakcji tematycznych. Organizowane są piesze wycieczki szlakiem Wham!, podczas których przewodnicy pokazują wszystkie plenerowe lokalizacje z klipu – od urokliwej chatki na zboczu po kolejkę linową Allalin i punkt widokowy z panoramą lodowców. Lokalna społeczność pielęgnuje także pamięć o zespole poprzez niewielką wystawę w Muzeum Saas, prezentującą kulisy powstawania teledysku. Jednak największym magnesem pozostaje WHAM! Karaoke Box, czyli świąteczna scena, na której odwiedzający mogą zaśpiewać „Last Christmas” i inne hity duetu, a nagrania udostępnić od razu w mediach społecznościowych. To właśnie tu, w rozświetlonym zimowym miasteczku, corocznie odradza się atmosfera kultowego hitu. Źródło: Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jedno jezioro łączy trzy europejskie kraje. Niemcy nazywają je „swoim morzem”
Jezioro Bodeńskie to malowniczy akwen położony na styku Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Łączy w sobie imponującą głębokość, rozległą powierzchnię i unikatowy system wodny, będący źródłem wody pitnej dla milionów mieszkańców. Jednak jego prawdziwy urok kryje się w różnorodności atrakcji: od wysp z zabytkowymi klasztorami i ogrodami kwiatowymi, przez urokliwe nadbrzeżne miasteczka, po setki kilometrów tras rowerowych i możliwości uprawiania sportów wodnych. Dzięki temu każdy, kto tu przybywa, może poczuć jednocześnie bliskość natury, smak lokalnej historii i przyjemność aktywnego wypoczynku.
Spis treści: Gdzie leży Jezioro Bodeńskie? Powierzchnia i głębokość Jeziora Bodeńskiego Turystyka nad Jeziorem Bodeńskim Jezioro Bodeńskie, znane także jako Jezioro Konstanckie, to jedno z najważniejszych i najbardziej malowniczych jezior Europy Środkowej. Położone jest u podnóża Alp, na pograniczu trzech krajów – Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Większość jego linii brzegowej znajduje się po stronie niemieckiej, głównie w dawnym kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, choć popularny odcinek z miasteczkiem Lindau należy do Bawarii. Fragment jeziora leży również po stronie austriackiej, w rejonie południowo-wschodniego krańca, natomiast reszta przynależy do Szwajcarii. Gdzie leży Jezioro Bodeńskie? Jezioro Bodeńskie stanowi nie tylko naturalną granicę między państwami, ale również istotny rezerwuar wody pitnej – dostarcza jej dla około 4,5 mln mieszkańców regionu. Rzeka Ren przepływa przez jezioro, łącząc jego różne części i nadając mu unikatowy charakter hydrologiczny. Jezioro dzieli się na trzy główne części: Obersee, czyli Górne Jezioro – największą część wschodnią; Untersee, czyli Dolne Jezioro – część zachodnią; Seerhein – czterokilometrowy odcinek będący częścią rzeki Ren, łączący Dolne Jezioro z resztą systemu. Nazwa „Bodeńskie” wywodzi się od wsi Bodman, jednej z najstarszych miejscowości położonej na zachodnim krańcu jeziora. W różnych językach europejskich funkcjonuje też określenie Jezioro Konstanckie (od miasta Konstancja, niem. Konstanz) – w ten sposób określają je m.in. Francuzi i Włosi. W materiałach niemieckich czasem można spotkać przydomek „szwabskie morze” (Schwäbisches Meer), wynikający z błędnej interpretacji starożytnych zapisów rzymskich, które odnosiły się do Bałtyku. Najważniejsze miasta nad Jeziorem Bodeńskim Brzegi Jeziora Bodeńskiego obfitują w malownicze miasta i miasteczka, które przyciągają turystów nie tylko urokliwym położeniem, ale też bogatą historią i architekturą. Po stronie niemieckiej największe znaczenie mają: Konstancja (Konstanz) – największe miasto nad jeziorem, słynące z zabytkowego starego miasta i katedry, Friedrichshafen – znane z muzeum Zeppelina i nadbrzeżnych atrakcji turystycznych, Lindau (Bodensee) – położone na wyspie miasto z charakterystyczną latarnią morską i malowniczym portem, Überlingen i Meersburg – mniejsze, ale bardzo urokliwe miasta z historycznymi zamkami i promenadami nad jeziorem. Po stronie szwajcarskiej warte odwiedzenia są: Kreuzlingen – sąsiad Konstancji, z pięknym dostępem do jeziora, Rorschach i Romanshorn – mniejsze miejscowości z nadbrzeżnymi promenadami i marinami. Natomiast po stronie austriackiej najważniejsza jest Bregencja (Bregenz), słynąca z Festiwalu Bregenz i imponującej sceny operowej nad wodą. Te miasta tworzą sieć atrakcji kulturalnych, sportowych i rekreacyjnych, które sprawiają, że Jezioro Bodeńskie jest popularnym kierunkiem turystycznym. Powierzchnia i głębokość Jeziora Bodeńskiego Jezioro Bodeńskie zachwyca swoimi rozmiarami i zróżnicowaną morfologią. Jego powierzchnia wynosi około 538,5 km², co czyni je trzecim pod względem wielkości jeziorem Europy Środkowej, po Balatonie na Węgrzech i Jeziorze Genewskim na granicy szwajcarsko-francuskiej. Długość linii brzegowej to aż 273 km, co daje wiele możliwości spacerów, wycieczek rowerowych i obserwacji przyrody. Głębokość jeziora osiąga maksymalnie 254 m, co klasyfikuje je jako głęboki akwen. Wysokość tafli wody wynosi 395,23 m n.p.m., a całkowite zasoby wodne oszacowano na 48 km³. Te parametry czynią z Jeziora Bodeńskiego nie tylko atrakcję krajobrazową, ale też istotny element systemu wodnego regionu, zarówno pod kątem ekologicznym, jak i gospodarczym. Na jeziorze znajduje się kilka wysp: Mainau, słynąca z ogrodów kwiatowych, Reichenau, z klasztorem wpisanym na listę UNESCO, Lindau, na której położone jest miasto o tej samej nazwie. Każda z wysp oferuje wyjątkowe atrakcje turystyczne, od spacerów po ogrodach po zwiedzanie zabytków i podziwianie panoramy Alp. Turystyka nad Jeziorem Bodeńskim Jezioro Bodeńskie jest popularnym miejscem wypoczynku i rekreacji wśród turystów z Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Atrakcje turystyczne obejmują zarówno zwiedzanie miast i wysp, jak i aktywności na świeżym powietrzu. Wokół jeziora prowadzi długa, licząca około 260 km trasa rowerowa, w większości utwardzona i oddzielona od ruchu samochodowego. Trasa jest przeważnie płaska, co czyni ją odpowiednią dla rodzin i początkujących rowerzystów. Po drodze można zatrzymać się w urokliwych miasteczkach, skorzystać z lokalnych restauracji i kawiarni oraz podziwiać panoramę Alp Szwajcarskich, które w pogodny dzień tworzą niezwykłe tło krajobrazowe. Miłośnicy sportów wodnych znajdą tu szeroki wybór atrakcji – od żeglarstwa, przez kajakarstwo, po windsurfing i rejsy statkami pasażerskimi. Popularne są również spacery nad brzegiem, wędrówki po nadbrzeżnych promenadach oraz zwiedzanie licznych zabytków i muzeów. Jezioro Bodeńskie pełni także funkcję edukacyjną i ekologiczną. Rezerwuar wody pitnej dla milionów mieszkańców wymaga zachowania wysokiego standardu ochrony środowiska, co czyni region wzorem zrównoważonej turystyki. W praktyce oznacza to ograniczenia w niektórych strefach, ochronę przyrody przez organizacje pozarządowe (np. EuroNatur) i prowadzenie działań edukacyjnych dla odwiedzających. Dzięki zróżnicowanej ofercie, zarówno pod względem aktywności, jak i krajobrazów, Jezioro Bodeńskie pozostaje jednym z najchętniej odwiedzanych akwenów w Europie Środkowej. Turystów przyciąga tu połączenie natury, historii i kultury oraz komfortowa infrastruktura sprzyjająca aktywnemu wypoczynkowi. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Jedno z najpiękniejszych jezior w Europie. Spotykają się tu trzy kraje
Jezioro Bodeńskie, położone na styku Niemiec, Austrii i Szwajcarii, skrywa niejedną niespodziankę. Od legendarnych sterowców Zeppelina, przez rejsy z widokiem na Alpy, aż po „Bawarską Riwierę” i tajemnice średniowiecznych miast – ta okolica zachwyca historią, przyrodą i nieoczywistymi atrakcjami. Jeśli szukasz pomysłu na wyjazd pełen kontrastów, Jezioro Bodeńskie ma wszystko, czego potrzeba.
Spis treści: Granice, których nie ma – spór o podział Jeziora Bodeńskiego Sterowce nad Jeziorem Bodeńskim – historia i powrót legendy Zeppelina Rejs po Jeziorze Bodeńskim Lindau i Bawarska Riwiera – elegancja, wille i letni luz nad jeziorem Jezioro Bodeńskie – informacje praktyczne Po drabiniastym metalowym trapie wchodzę na pokład największego sterowca w historii, długiego na 245 m LZ 129 Hindenburga. To bliźniak sterowca LZ 130 Graf Zeppelin nazwanego tak na cześć ich wynalazcy, hrabiego (czyli grafa) Ferdinanda von Zeppelina, który konstruował je w Friedrichs­hafen nad Jeziorem Bodeńskim. Te dwa sterowce to największe statki powietrzne, jakie kiedykolwiek zbudował człowiek. Zaglądam do pasażerskich kabin ze składanymi łóżkami i do salonu z krzesłami o giętych metalowych stelażach, w których rozsiadało się eleganckie towarzystwo popijające szampanem serwowane na porcelanowych talerzach posiłki. Granice, których nie ma – spór o podział Jeziora Bodeńskiego Jezioro Bodeńskie nie ma ono jednoznacznie ustalonej granicy państwowej na wodzie. Akwen leży na styku Niemiec, Szwajcarii i Austrii, ale te trzy państwa nigdy formalnie nie określiły przebiegu granic w jego akwenie. W praktyce każdy interpretuje to trochę inaczej: Szwajcaria uważa, że granica biegnie środkiem jeziora, Austria twierdzi, że jezioro jest wspólne (condominium), Niemcy zazwyczaj nie zajmują stanowiska. W efekcie na mapach granice na jeziorze często po prostu… nie są rysowane. Sterowce nad Jeziorem Bodeńskim – historia i powrót legendy Zeppelina Te gigantyczne sterowce jako pierwsze oferowały komercyjne loty przez ocean (w latach 1928–1937), zabierając bogatych pasażerów w luksusową podróż z Europy do USA i Brazylii. Zeppeliny, dzięki czterem potężnym silnikom Maybacha, rozpędzały się do 135 km/godz., pokonując Atlantyk w jak na tamte czasy rekordowe 5 dni, 19 godz. i 51 min. I tak aż do ostatniej podróży, kiedy to podczas lądowania w USA, 6 maja 1937 r., sterowiec LZ 129 Hindenburg stanął w płomieniach. Katastrofę na żywo oglądał oczekujący na jego przybycie tłum. 13 pasażerów i 22 członków załogi zginęło w płomieniach lub ratując się przed nimi skokiem na ziemię. 62 osoby, w tym kapitan, przeżyło. To był koniec ery potężnych sterowców. W Muzeum Zeppelinów, mieszczącym się w białym budynku dawnego dworca w stylu Bauhaus, z widokiem na Jezioro Bodeńskie, wszystko odtworzono dokładnie tak, jak było… zanim się spaliło. Cóż to były za giganty! Jumbo jet czy budynek muzeum wyglądają przy nich jak mikrusy! Zaglądam do wnętrza unoszącego sterowiec balonu w kształcie cygara. Konstrukcję podtrzymywał aluminiowy szkielet obity materiałem, a wypełniał… wodór. Ten łatwopalny gaz najpierw zapewnił sterowcom sukces, a potem skutecznie je uziemił. Co ciekawe, wedle pierwotnych projektów gazem unoszącym je w powietrze miał być szlachetny i niepalny hel. Zastąpiono go wodorem z powodu embargo narzuconego po I wojnie światowej na Niemcy przez USA, w tamtych czasach jedynego na świecie producenta helu. W tym miejscu warto dodać, że zeppeliny to nie tylko romantyczne podróże przez Atlantyk. Były też na usługach nazistowskiej propagandy, a z ich mniejszych wersji przeprowadzano bombardowania miast. Tego też dowiem się w muzeum w Friedrichshafen. Dziś nad Jeziorem Bodeńskim wciąż można zobaczyć sterowce. Dużo mniejsze, bo mające zaledwie 75 m długości, wypełnione niepalnym helem. Wskrzeszono je całkiem niedawno, bo pierwszy lot nowoczesny zeppelin odbył w 1997 r. Można się nim wybrać na rejs widokowy dookoła Jeziora Bodeńskiego. Trwa on 120 min i niestety kosztuje fortunę… bo aż 1120 euro! Jak widać, sterowce, jak były, tak i są luksusowym środkiem transportu. Rejs po Jeziorze Bodeńskim Zamiast zeppelinem ruszam więc w rejs promem po spokojnej tafli Jeziora Bodeńskiego, trzeciego największego w Europie (po Balatonie i Jeziorze Genewskim). Jego głębokość sięga 254 m, a długość linii brzegowej to aż 273 km – nic dziwnego, że miejscowi nazywają je morzem. I jak na morze przystało, łączy ono aż trzy kraje: Niemcy, Austrię i Szwajcarię. Z górnego otwartego pokładu promu rozpościerają się piękne widoki na poszarpane szczyty Alp na odległym szwajcarskim brzegu. Na tym bliższym, niemieckim, do jeziora spływają równe rzędy sadów i winnic, bo rośliny uwielbiają tutejszy mikroklimat, dzięki któremu pas wokół brzegu nazywany jest owocowym ogrodem. Konstancja Płynę do leżącej na przeciwnym brzegu Konstancji, największego miasta nad Jeziorem Bodeńskim, które po angielsku, francusku czy włosku nazywa się Jeziorem Konstancji właśnie. Jej portu strzeże, prężąc jędrne piersi, obrotowa rzeźba przedstawiająca najsłynniejszą rzymską kurtyzanę, Imperię, trzymającą w dłoniach posążki dwóch nagich mężczyzn. Jeden z nich to cesarz Zygmunt Luksemburski, drugi to papież Marcin V. Jego wybór na konklawe – w 1417 r. właśnie w Konstancji – zakończyło rozłam w kościele i czasy, gdy próbowało nim rządzić nawet trzech papieży jednocześnie. Figurę tę, inspirowaną satyrą Balzaka na moralność i korupcję władzy, stworzył pochodzący znad Jeziora Bodeńskiego rzeźbiarz Peter Lenk, wywołując przy okazji inauguracji w 1993 r. wielki skandal. 32 lata później Imperia jest ulubionym przez mieszkańców symbolem miasta. „Zacytowany” przez artystę sobór odbył się w latach 1414–1418 w budynku znajdującym się tuż za plecami posągu. Jego biało-czarna zwalista bryła przykryta jest potężną czapą spadzistego dachu ozdobionego maleńkimi okienkami i wieżyczkami na rogach. To liczący sobie 600 lat największy budynek dawnej Konstancji. Dziś w sali, w której kardynałowie debatowali nad wyborem papieża, mieści się restauracja Konzil specjalizująca się w daniach z jeziornych ryb. Budowla przetrwała, podobnie jak i najstarsza część miasta, dzięki fortelowi mieszkańców, którzy sprytnie wykorzystali bliskość granicy ze Szwajcarią. Konstancja uniknęła amerykańskiego bombardowania podczas II wojny światowej, zostawiając włączone światła po godzinie policyjnej, podobnie jak jej szwajcarski – a zatem neutralny – sąsiad Kreuzlingen (dziś oba te miasta zlały się w jedną aglomerację). Rybacy A wracając do ryb. 10 lat temu na Jeziorze Bodeńskim łowiło je 100 rybaków. Dziś, choć ryb nie brakuje, zostało ich ok. 40. Z jednym z nich, Paulem Katterloherem, spotykam się na kilka chwil przed świtem. Płyniemy sprawdzić sieci niewielką zieloną łódką z białą nadbudówką po spokojnej, niezmąconej ani jedną falą tafli jeziora. – Wiatr jak z zegarkiem w ręku nadejdzie około ósmej, znad ośnieżonych nawet latem szczytów Alp na szwajcarskim brzegu – tłumaczy Paul. – Niekiedy potrafi wzburzyć całkiem spore fale, zimą nawet do 2 m! To jeden z powodów, dla których Paul jest na jeziorze tak wcześnie. Drugi to ciemność. – Rybacy ją lubią, podobnie jak kryminaliści. Dzięki niej ryby nie są w stanie dostrzec sieci, więc łatwiej je przechytrzyć – śmieje się. Z tego samego powodu, jak tłumaczy, najlepszy połów zdarza się, gdy woda jest „zachmurzona”, czyli po deszczu i w bezksiężycowe noce. Wtedy Paul potrafi wyciągnąć z sieci nawet i 80 kg okoni, karpi, linów, płoci czy węgorzy. Zdarzają się też szczupaki. Oraz niespodzianki. Największy sum, jakiego złowił, ważył 72 kilo! Jednak najbardziej lubi łowić karpie, bo są tłuste i idealne do wędzenia, oraz wyjątkowo smaczne leszcze. Choć z tymi ostatnimi jest masa roboty, bo przed zjedzeniem z każdego trzeba wyciągnąć dokładnie 128 ości. Przy łódce rybackiej Paula kursujące po Jeziorze Bodeńskim promy wydają się wielkie niczym zeppeliny. Ruszają spod muzeum sterowców w Friedrichshafen. W drodze ku Konstancji zawijają jeszcze do niedalekiego Meersburga, gdzie pasażerowie schodzą po trapie pod łososiową barokową fasadą „nowego zamku”, dawnej siedziby biskupów Konstancji. Z kolei stary VII-wieczny zamek, uchodzący za najstarszy w Niemczech, malowniczo wieńczy górujące nad miejscowością wzgórze. U jego stóp wiją się urokliwe uliczki otoczone domami o geometrycznych, szachulcowych fasadach. Lindau i Bawarska Riwiera – elegancja, wille i letni luz nad jeziorem Czas wybrać się na południowo-wschodni kraniec jeziora, ku Bregencji położonej na niewielkim austriackim kawałeczku jego wybrzeża. Chwilę wcześniej, tuż przed granicą, kryje się Lindau, którego najstarsza, niezwykle urokliwa część leży na wyspie połączonej z lądem cienką groblą. Po fasadach budynków od razu widać, że mieszkańcy byli osobami raczej zamożnymi. Lindau rozkwitło dzięki doskonałej pozycji na transalpejskim szlaku kupieckim: wymieniano tu sprowadzane z Włoch cytrusy, przyprawy i tekstylia na sól, zboże czy ryby, a historię tego handlu opowiada kolorowy fresk na fasadzie XV-wiecznego ratusza. Wieńczy ją metalowe drzewo – zapewne lipa, gdyż to ona kryje się pod nazwą miasta. Po pożarze z końca XVIII w., który strawił część (na szczęście nie całość) średniowiecznej starówki, odbudowano ją w pysznym barokowym stylu. Z kolei wiek później na wybrzeżu wokół miasta zaczęły wyrastać reprezentacyjne wille otoczone wspaniałymi ogrodami. Modę na „Bawarską Riwierę” zapoczątkował w 1848 r. książę Luitpold, wznosząc tu letnią rezydencję. Miejscowa klasa średnia i bogate rody szlacheckie szybko poszły w jego ślady. Do dziś zachowało się ok. 30 domostw. Chociażby Villa Leuchtenberg, która jako pierwsza nie tylko w regionie, ale i w całych południowych Niemczech miała elektryczność, czy Villa Toscana wzniesiona przez Wielkiego Księcia Toskanii Ferdynanda IV. Otaczający ją schodzący do jeziora park można zwiedzać, a sama willa jest najbardziej pożądanym miejscem na śluby w okolicy. Z kolei Villę Wacker można podziwiać tylko od strony wody. Poznamy ją po zamkowej, ozdobionej wieżą bryle z norymberskiego czerwonego piaskowca. Do jej wnętrz w stylu secesyjnym mają wstęp tylko szczęśliwcy zaprzyjaźnieni z właścicielami, rodziną Boss. Za to wszyscy mogą pospacerować po należących teraz do miasta wspaniałych ogrodach otaczających willę Lindenhof wzniesioną przez kupca z Lindau. Dziś to jeden z pyszniejszych parków nad Jeziorem Bodeńskim. Poza samą willą czy fikuśnym domkiem szwajcarskim znajdziemy tu całkiem już współczesny, latem tętniący życiem klub plażowy Lindi. Można tu wypożyczyć supa czy kajak albo po prostu rozłożyć się na leżaku i zagapić na Bregencję na austriackim brzegu i zachwycające ośnieżone góry po szwajcarskiej stronie jeziora. Jezioro Bodeńskie – informacje praktyczne Dojazd Do Friedrichshafen dostaniemy się samochodem z Warszawy w 12 godz. albo pociągiem w 4 godz. – z lotniska w Monachium. Tam dolecimy z Warszawy LOT-em za mniej więcej 1 tys. zł. Do Konstancji z kolei najłatwiej dolecieć przez Zurych. Potem już tylko 1,5 godz. pociągiem z lotniska. Nocleg Graf Zeppelin, wygodny hotel w Konstancji schowany za bogato zdobioną freskami fasadą. Pokój 2-os. ze śniadaniem: od 550 zł. Obsthof Steffelin. Gartenweg 1, Markdorf, nocleg na farmie wśród sadów ciągnących się szpalerami koło Ittendorf i z widokiem na Jezioro Bodeńskie to pomysł na ucieczkę od zgiełku. Pokój: od 65 euro. Kemping: od 20 euro. Jedzenie Konzil – w liczącym 600 lat największym budynku dawnej Konstancji odbył się w latach 1414–1418 sobór Kościoła katolickiego. W sali, gdzie debatowano nad wyborem papieża, można dziś zjeść obiad z widokiem na port i posąg Imperii. Dania – głównie z ryb oraz sezonowe, np. z kurkami w roli głównej. Senft to rodzinna destylarnia tuż nad brzegiem jeziora. Można tu obejrzeć błyszczące miedziane alembiki i spróbować destylowanych w nich sznapsów z jabłek, gruszek czy moreli. Warto też spróbować autorskiego dżinu smakującego mieszanką 21 ziół. Atrakcje Od połowy sierpnia do końca października otwiera swoje podwoje Ogród Dalii w Lindau, w którym rośnie 7 tys. tych roślin w aż 800 odmianach. Od słynnej australijskiej emory paul w głębokim odcieniu różu, do czerwonej sombrero z żółciutkimi brzegami. Kwiaty dalii w zależności od pory dnia i światła zmieniają nieco kolory. Ich fani będą tu zachwyceni. Wstęp: 8 euro. Źródło: archiwum NG
Czarodziejskie góry Szwajcarii z okien pociągu. Oto, czym zachwycają kantony Berno i Lucerna
Podróż pociągami i kolejkami po Szwajcarii to jedno z najprzyjemniejszych przeżyć, jakiego doznacie. Krajobrazy za oknem oszałamiają.
Spis treści: Muzeum Einsteina Berno Szwajcarskie pociągi Mürren Schilthorn Lucerna Szwajcaria – informacje praktyczne Lekko drżą mi nogi. Jestem tak oszołomiona, że trudno mi wyrównać oddech. Stoję na szklanej platformie widokowej Thrill Walk zawieszonej na wysokości 2677 m n.p.m. tuż pod szczytem Schilthorn. Moja wyobraźnia szaleje. Mam pod stopami wielometrową przepaść, niemal na wyciągniecie ręki są ściany surowych alpejskich grani, gdzieś w oddali zapewne jest Mont Blanc, nie mam pewności, czy go widzę, na pewno jednak dostrzegam połyskujące turkusowe oczko niewielkiego jeziora. Silny wiatr wygładza mi zmarszczki, a słońce lekko muska włosy. Zamykam oczy. Przypomina mi się „Czarodziejska góra”, w której Tomasz Mann napisał, że Szwajcaria jest jak sen, z którego jego bohater nie chce się wybudzić. A otaczające go góry jakby chcą uchronić go przed światem, który go niepokoi. Tu wszystko nabiera innego wymiaru. Muzeum Einsteina – W broszurce możesz poczytać o naszym fizyku. W tym pudełku jest zestaw łamigłówek dla najmłodszych, a tu magnes z jego podobizną – ekspedientka Marie jest bardzo przejęta, starannie wyjmując pamiątki, które mogłabym kupić po wizycie w Domu Einsteina w Bernie. Muzeum znajduje się w miejscu dawnej rezydencji fizyka oraz jego żony Milevy Marić przy Kramgasse 49. Małżeństwo mieszkało tutaj wraz z synem przez dwa lata od 1903 r. Na drugim piętrze można zajrzeć do salonu z oryginalnymi meblami, stołem, kredensem czy sofą oraz zdjęciami rodziny, na trzecim piętrze urządzono zaś wystawę biograficzną, która przybliża życie i dokonania Alberta Einsteina. Berno Berno jest moim pierwszym przystankiem w tej podróży, a Kramgasse, gdzie mieszczą się rzeczone muzeum oraz sklep z pamiątkami po genialnym naukowcu, to główny deptak tego kameralnego i uroczego miasteczka, który nie ma nic wspólnego z gwarną i tętniącą życiem metropolią. Zaś górująca nad promenadą 54-metrowa Zytglogge, czyli Wieża Zegarowa z XIII w., dodaje mu tylko dostojeństwa. Początkowo pełniła funkcję bramy w zachodniej części dawnych fortyfikacji miasta. Wiek później została zaadaptowana na więzienie dla kobiet skazanych za stosunki seksualne z duchownymi. Po pożarze, jaki nawiedził Berno w 1405 r., Zytglogge starannie odbudowano, a na jej szczycie zainstalowano zegar astronomiczny z mechanizmem grającym, którego właśnie słucham, bo wybiło południe. By schować się przed agresywnym dziś słońcem, idę wprost pod zabytkowe arkady, w których zapraszają luksusowe butki i sklepy z pamiątkami. Ciągną się na długości 6 km. Mieszkańcy tłumaczą, że to najdłuższa zadaszona handlowa promenada Europy. Po drodze mijam XVI-wieczne fontanny (w sumie jest ich 11) i robię zdjęcie – podobnie jak inni turyści – tej najbardziej znanej, która przedstawia olbrzyma pożerającego… małe dzieci. Nawet nie próbuję dociec, co to ma znaczyć. Dochodzę do mostu Nydeggbrücke na rzece Aare, w której zakolu leży Berno. Stąd jak na dłoni widać miasto, którego historia sięga końca XII w., kiedy książę Bertold V (1160–1218) założył tu osadę. Legenda głosi, że nazwa wywodzi się od słowa Bär, które po niemiecku znaczy „niedźwiedź” – książę miał go tu upolować. Zresztą niedźwiedź urósł do rangi najważniejszego symbolu Berna, jego wizerunek umieszczono nawet w herbie miasta. Dlatego nie jest dla mnie niespodzianką, że te olbrzymie brunatne stworzenia wciąż tu żyją, w specjalnym rezerwacie, do którego docieram. W fosie, pod drzewem wyleguje się jeden, a właściwie jedna z nich, jak głosi tabliczka nosi imię Björk. Ciekawe, czy umie śpiewać, na pewno ma w głębokim poważaniu ciekawskie spojrzenia gapiów, w najlepsze drapiąc się za uchem tylną łapą. Rozglądam się dookoła, w tle Alpy, wstęga lśniącej w słońcu rzeki, domostwa z dachówkami w kolorze ochry. Nic dziwnego, że miasto zainspirowało Einsteina do pracy nad teorią względności. Szwajcarskie pociągi O szwajcarskich pociągach krążą legendy – szybkie, niezawodne, punktualne, komfortowe, można nimi zjeździć cały kraj i to na jednym bilecie Swiss Travel Pass. Mają panoramiczne okna, z których rozciągają się idealne krajobrazy, jakby wygenerowała je sztuczna inteligencja. Cóż, nie ma w tym przesady. Mój pociąg do Interlaken ma odjechać z peronu ósmego o 9.04. Rozsiadłam się więc wygodnie na swoim miejscu, na stoliku przyszykowałam książkę, dwa magazyny z zaznaczonymi artykułami do przejrzenia i komputer, gdybym akurat miała kaprys coś napisać. Niemiecki, francuski, hiszpański – kakofonia języków, które słyszę nad głową, jest imponująca. Oto w jednym wagonie spotkał się cały świat. Ruszamy. Ledwo zostawiamy czarujące Berno za sobą i jakby za sprawą przycisku „play” zaczyna się kolejny bajkowy film – pędzimy szybko, przecinając alpejskie krajobrazy usiane zielonymi łąkami, drewnianymi domkami, mijamy jezioro Thunersee, po którym suną białe jak śnieg żaglówki i kolorowe kajaki. Nad akwenem, wzdłuż torów, pędzi grupa rowerzystów, mężczyzna w podeszłym wieku biegnie na przystań, na tarasie restauracji, obok której przejeżdżamy, roześmiani, wyluzowani Szwajcarzy jedzą rodzinny obiad. Nie sposób wyłączyć ciekawości, bo doprawdy z każdym kilometrem jest piękniej. Nawet nie wiem, kiedy słyszę w głośniku „Następna stacja: Interlaken”. Nerwowo zgarniam więc lektury i laptop do plecaka, śmiejąc się do siebie – poczytam i popiszę jednak później. Mürren Na tym samym bilecie przesiadam się do kolejnego pociągu, potem do autobusu, a następnie z doliny Lauterbrunnen kolejka linowa zawozi mnie do alpejskiej wioski Mürren. I to dopiero jest wow, myślę, wychodząc z wagonika. Witają mnie nie tylko alpejskie szczyty, ale też tradycyjne drewniane domostwa z balkonami, które wyglądają jak małe kwietne ogrody obsadzone kolorowymi pelargoniami. Jestem na wysokości 1638 m n.p.m. – Mürren to najwyżej położona wioska w kantonie Berno. Przy głównej uliczce sporo sklepików i knajpek, w każdej mnóstwo piechurów – najpewniej właśnie zeszli ze szlaków. Ich energia jakby unosi się w powietrzu. Słyszę od uprzejmej pani w Hotelu Alpina, która wręcza mi klucz do pokoju, że do Mürren prowadzi trasa trekkingowa z Schilthorn. Ma 6,7 km, które warto pokonać, bo jest zaliczana do najpiękniejszych w Alpach Berneńskich. Kiedy krętymi schodami docieram do pokoju, odsłaniam ciężkie zasłony, otwieram drzwi balkonowe, wychodzę na taras i oto przed oczami ukazuje mi się niemal pionowa górska ściana, obok której właśnie zasuwa paralotniarz, właściwie nie wiem, co powiedzieć. Czy wyciągnąć aparat czy stać tak i gapić się na to widowisko? Czy może krzyczeć z zachwytu? Gdyby nie zaplanowana wycieczka do Birg, tkwiłabym tak do wieczora, nie mówiąc ani słowa. Schilthorn Lekko odurzona alpejskimi cudami docieram kolejką do Birg, czyli stacji przesiadkowej w drodze do kompleksu widokowego na szczycie Schilthorn (2970 m n.p.m.). Składają się na niego platforma Thrill Walk, restauracja Piz Gloria oraz interaktywne muzeum poświęcone agentowi 007 – tu w okolicach realizowano zimowe ekstremalne sceny do filmu „W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości” z 1969 r. Bonda zagrał wówczas George Lazenby. Ponieważ to nie jest mój ulubiony odcinek serii, przechodzę szybko przez kolejne sale, w których wystawiono m.in. sprzęty, z jakich podczas zdjęć korzystał agent. W specjalnej sali można nawet obejrzeć fragmenty filmu, także ten ze słynnej Piz Glorii, w której czeka na mnie stolik. Nie zamawiam wprawdzie – tak jak czarujący James – vesper Martini, tylko kawę oraz rösti, czyli szwajcarską potrawkę z grubo startych ziemniaków smażonych na maśle, serwowanych z serem i jajkiem sadzonym. Aha, musicie wiedzieć, że Piz Gloria to nie jest po prostu restauracja. To obrotowy lokal na szczycie Schilthorn, co oznacza, że jedząc moje rösti, kręcę się jakby w szklanej kuli, podziwiając blisko 200 okolicznych szczytów z Eigerem, Mönchem, Jungfrau oraz Mont Blanc na czele. Zbudowano ją w latach 60. XX w. i od razu okrzyknięto cudem inżynierii. Była bowiem pierwszą tego typu restauracją na świecie. Ma 18 m średnicy i wykonuje pełny obrót w ciągu 45 minut, co pozwala gościom, oczywiście bez opuszczania stolików, podziwiać 360-stopniową panoramę Alp. Na deser zjeżdżam na pośrednią stację Birg, gdzie mieści się platforma Thrill Walk, i znów wstrzymuję oddech – Mann miał rację, góry w Szwajcarii są jak ucieczka od rzeczywistości. Lucerna Ostatni poranek spędzam w Lucernie, włócząc się między zadbanymi XVII- i XVIII-wiecznymi kamieniczkami. Przystaję pod nowoczesną szklano-betonową bryłą Centrum Kultury zaprojektowaną przez francuskiego architekta Jeana Nouvela, robię kilka pocztówkowych zdjęć drewnianemu mostowi Kapellbrücke (pierwotnie z XIV w.) oraz przylegającej do niego kamiennej Wieży Wodnej, która niegdyś była więzieniem, skarbcem, a nawet izbą tortur, i stanowiła część dawnego systemu obronnego. Lucerna jest jak Szwajcaria w pigułce – urocza, wygodna do życia, kompaktowa, dobrze zaprojektowana, położona nad turkusowym Jeziorem Czterech Kantonów, u stóp masywów Pilatus i Rigi. Nie mam niestety czasu, by odwiedzić Muzeum Wagnera, bo za chwilę odpływa mój statek, a właściwie zabytkowy parowiec, który ma mnie podrzucić na zębatą kolejkę sunącą na Rigi Kulm (1797 m n.p.m.). Zębatka jest zabytkowa, kursuje od 1871 r. i zabiera pasażerów z Vitznau na szczyt okrzyknięty Królową Gór. Na miejscu znów nowy wymiar – bezkresne łąki z pasącymi się beztrosko krowami, które dzięki dzwoneczkom słychać z daleka nawet w gęstej mgle, jaka przed momentem otuliła okolicę. Znacznie tu chłodniej niż na dole, więc nakładam bluzę i w asyście jałówek docieram do chaty Alp Chäserenholz, gdzie częstują mnie wyrabianymi na miejscu serami. Gospodarz na rozgrzewkę proponuje herbatkę z werbeny. Tłumaczy, że ten ziołowy napar przy okazji bardzo mnie uspokoi, a widzi, że jestem dość oszołomiona. – To wpływ naszych czarodziejskich gór, które potrafią odurzyć swoim majestatem – śmieje się. I ma rację. Szwajcaria – informacje praktyczne Dojazd Do Zurychu z Warszawy można dolecieć bezpośrednio liniami lotniczymi SWISS. Ceny biletów zaczynają się od 1 tys. zł w dwie strony. Transport Z Zurychu do Berna, potem do kolejnych miejscowości, podróżowałam pociągami, autobusami, statkami i kolejkami linowymi z kartą Swiss Travel Pass. Ceny: w drugiej klasie bilet 3-dniowy kosztuje 244 franki, w pierwszej klasie – 389. Karta umożliwia też bezpłatny wstęp do 500 muzeów. Dzieci od 6 do 16 lat podróżują bezpłatnie w towarzystwie co najmniej jednego z rodziców z dodatkową Swiss Family Card. Podobnie jest z dziećmi do lat 6. Więcej na stronie myswitzerland.com. Nocleg Berno: Kreuz Bern Modern City Hotel – wygodny, w centrum miasta. Od 600 zł za pokój 2-os. Mürren: Alpina Hotel – skromny, ale genialny, bo okna wychodzą na Alpy. Od 650 zł za pokój 2-osobowy. Lucerna: Hotel Waldstätterhof – komfortowy, w centrum miasta, od 900 zł za pokój 2-osobowy. Warto wiedzieć Wstęp do Muzeum Einsteina kosztuje 7 franków dorośli, 4 – młodzież (8–15 lat). Loty tandemowe nad doliną Lauterbrunnen startują m.in. z okolic Mürren, a podniebna przygoda trwa od 15 do 20 min – z przygotowaniem 90 min. Jej koszt to ok. 200 franków. Co kupić? Polecam ser alpejski tête de moine produkowany od ośmiu wieków. Wyróżnia go nie tylko ostry smak, ale też sposób krojenia.
W tych miastach rachunki przyprawiają o zawrót głowy. Oto ranking najdroższych miejsc 2025 roku
Codzienne życie w globalnych metropoliach coraz bardziej obciąża portfele mieszkańców i przyjezdnych. Wysokie koszty wynajmu, usług oraz podstawowych produktów sprawiają, że niektóre miasta uznawane są dziś za szczególnie wymagające finansowo. Najnowszy ranking za 2025 rok ujawnia, gdzie rachunki sięgają rekordowych poziomów i które lokalizacje są najdroższe do życia.
Od czynszu za mieszkanie po codzienne zakupy – w 2025 roku koszty życia w największych metropoliach świata osiągnęły rekordowy poziom. Globalna inflacja, wahania kursów walut oraz rosnące ceny importu sprawiają, że mieszkańcy wielu miast płacą dziś znacznie więcej niż jeszcze kilka lat temu. Najdrożej wciąż jest w ośrodkach biznesowych i technologicznych, gdzie konkurencja o mieszkania i usługi codziennego użytku winduje ceny. Ranking najkosztowniejszych miejsc do życia pokazuje, które miasta stały się najbardziej wymagające finansowo dla swoich mieszkańców i przyjezdnych. Najdroższe miejsce do życia na świecie w 2025 roku Aby uzyskać pełny obraz kosztów życia w największych metropoliach świata, eksperci przeanalizowali ceny żywności, transportu, usług, mediów oraz mieszkań, zestawiając je we wskaźniku „Cost of Living Plus Rent Index”. Dane z połowy 2025 roku pokazały jednoznacznie, że to Nowy Jork znalazł się na szczycie zestawienia. O wyniku przesądziło przede wszystkim ogromne zapotrzebowanie na mieszkania i ograniczona podaż, które od lat windują ceny czynszów na niespotykany poziom. Miasto, w którym życie toczy się w szybkim tempie, przyciąga specjalistów z całego świata – od bankierów i prawników po ekspertów z branży technologicznej – co dodatkowo zwiększa presję na rynek nieruchomości. Jednak nie tylko czynsze sprawiają, że Nowy Jork jest tak kosztowny. Wysokie są także ceny codziennych produktów i usług, w tym żywności, opieki zdrowotnej, transportu czy rozrywki, które odzwierciedlają nie tylko globalny status metropolii, lecz również rosnące koszty prowadzenia działalności w mieście. W efekcie mieszkańcy Nowego Jorku muszą przeznaczać znaczną część swoich dochodów na podstawowe potrzeby, a dla wielu osób codzienne życie staje się nie lada wyzwaniem finansowym. Jednocześnie prestiż, bogactwo możliwości zawodowych i kulturalnych sprawiają, że mimo wysokich kosztów miasto wciąż pozostaje jednym z najbardziej pożądanych miejsc do życia. Gdzie życie kosztuje fortunę? Lista miast z najwyższymi wydatkami A jak przedstawiają się kolejne pozycje na liście? W rankingu najdroższych miast świata dominują dwa regiony – Stany Zjednoczone i Szwajcaria. W pierwszej dziesiątce aż trzy amerykańskie metropolie – San Francisco (4. miejsce), Boston (7.) i San Jose w Dolinie Krzemowej (9.) – odzwierciedlają presję rynku nieruchomości oraz koszty życia w centrach innowacji technologicznych. W samym San Francisco średnia cena domu wciąż utrzymuje się na poziomie około 1,3 mln dolarów, mimo spadku popytu związanego z pandemią. Z kolei w Europie wyróżnia się Szwajcaria – Zurych (2.), Genewa (3.), Bazylea (5.), Lozanna (6.) oraz Lugano (10.) zajmują aż pięć pozycji w pierwszej dziesiątce. Tak wysokie koszty życia są efektem silnego franka szwajcarskiego, stabilnej gospodarki i wysokich standardów socjalnych, które przyciągają ekspatów, ale jednocześnie podnoszą ceny mieszkań i usług. Pierwszą dziesiątkę zamyka także Singapur (8.), jedno z najgęściej zaludnionych państw świata, gdzie w 2025 roku żyje średnio 8576 osób na kilometr kwadratowy. Wysoka koncentracja ludności, ograniczone zasoby przestrzeni oraz status globalnego centrum finansowego czynią go jednym z najdroższych miejsc do życia na Ziemi. Ranking najdroższych miast świata w 2025 roku: Nowy Jork, USA Zurych, Szwajcaria Genewa, Szwajcaria San Francisco, USA Bazylea, Szwajcaria Lozanna, Szwajcaria Boston, USA Singapur, Singapur San Jose, USA Lugano, Szwajcaria Honolulu, USA Waszyngton, USA Londyn, Wielka Brytania Berno, Szwajcaria Reykjavik, Islandia Źródła: Visual Capitalist, Numbeo, Culture Cut Travel Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Architekci chcieli zbudować tu dom. Działka skrywała miasto sprzed 2 tys. lat
Prawie cztery metry szerokości ma droga odkryta przez archeologów w Kaiseraugst w Szwajcarii. Wzdłuż niej znajdowały się pozostałości obszernych domostw. To ruiny miasta z czasów rzymskich.
Spis treści: Co archeolodzy odkryli pod ziemią w Kaiseraugst? Ulica prawie jak dzisiejsza Intrygujące i unikatowe zabytki Wiele współczesnych zachodnioeuropejskich miast skrywa pod sobą relikty z czasów rzymskich. Tak jest na przykład w przypadku Londynu w Anglii czy Kolonii w Niemczech. Również mnie znane miejscowości mają pod sobą fundamenty budowli powstałych w czasach Imperium Rzymskiego. Co archeolodzy odkryli pod ziemią w Kaiseraugst? W dzisiejszych czasach archeolodzy dokonują ciekawych odkryć bardzo często w czasie badań ratowniczych. Takie wykopaliska poprzedzają budowę domów czy inne inwestycje. Tak też było w tym przypadku. W Kaiseraugst w północnej Szwajcarii badacze przyszłości weszli na plac budowy domu mieszkalnego o powierzchni około 1800 metrów kwadratowych. Ulica prawie jak dzisiejsza Po wbiciu łopaty w ziemię okazało się, że był to teren kwartału mieszkalnego z okresu końca I w. n.e.–III w. n.e. Co zaskakujące, na niektórych działkach rzymskie budowle nie były wykonane z kamienia. Były to konstrukcje drewniane – zachowały się doły posłupowe. Najciekawszym znaleziskiem jest odcinek wybrukowanej drogi rzymskiej z przyległymi reliktami budynków po obu stronach i podwórkami. Archeolodzy ustalili, że drogę remontowano kilkukrotnie. W ostatniej, najpóźniejszej fazie miała blisko 4 metry szerokości! To całkiem dobry wynik, bo minimalna szerokość pasa ruchu według polskiego prawa to 2,5 m. To Rzymianie stworzyli pierwszy złożony system dróg, rozciągający się po całym terytorium imperium – od Brytanii po Mezopotamię. Szacuje się, że w sumie zbudowali ok. 80 tys. km takich traktów o twardej nawierzchni. Te starożytne „autostrady” służyły głównie wojsku, ale też ułatwiały dalekosiężny handel. Intrygujące i unikatowe zabytki W czasie wykopalisk w Kaiseraugst udało się też znaleźć cenne artefakty. Wśród nich jest mała figurka pantery z brązu, wieniec wotywny z tufu i szklany przęślik. Takie znaleziska zdarzają się rzadko. Archeolodzy natknęli się też na liczne późnorzymskie monety, świadczące o intensywnym życiu ówczesnych mieszczan. Odkrycie rzymskiej architektury i zabytków w tym miejscu nie jest zaskoczeniem. W rejonie Kaiseraugst znajduje się muzeum na wolnym powietrzu, gdzie można obejrzeć inne relikty miasta z czasów rzymskich, w tym amfiteatr. Należą do Augusta Raurica, znaczącej rzymskiej osady założonej w 44 r. p.n.e. i uznawanej za najlepiej zachowane rzymskie osiedle na północ od Alp. Źródło: Kanton Aargau Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zobaczyli 197 krajów. Opowiedzieli, które destynacje skradły im serca
To miała być zwykła przygoda, a przerodziła się w ośmioletnią podróż życia. Odwiedzili niemal wszystkie państwa i zdradzili, które miejsca zapamiętali najmocniej.
Spis treści: Pierwsze kroki w podróży – od USA do reszty świata Najlepsze miejsca, które warto odwiedzić: nieoczywiste destynacje Wiele osób podróżuje w parze, ale tylko nieliczni mogą pochwalić się osiągnięciem tak spektakularnym, jak Hudson i Emily Crider. Pochodząca z Pensylwanii para w ciągu zaledwie ośmiu lat odwiedziła aż 197 krajów, omijając jedynie Sudan, który z powodu trwającego kryzysu humanitarnego stał się dla nich niedostępny. Ich podróże, pełne niezapomnianych chwil i wyjątkowych spotkań, dały im nie tylko wiedzę o kulturach i ludziach, ale również pozwoliły stworzyć listę najlepszych destynacji na świecie. Pierwsze kroki w podróży – od USA do reszty świata Hudson i Emily swoją wyprawę zaczęli od odwiedzenia wszystkich 50 stanów USA. Nie nastawiali się wtedy na dalekie podróże. – Kiedy zaczęliśmy podróżować, nigdy nie planowaliśmy odwiedzić każdego kraju. Chcieliśmy po prostu zobaczyć więcej świata, doświadczyć różnych kultur – wyznał Hudson w rozmowie z FoxNews. Takie pełne spontaniczności podejście szybko przekształciło się w wyprawę wokół globu, której celem stało się odkrywanie i poznawanie każdej części świata. Para podróżników ujawniła, że w trakcie podróży spotykali się z ogromną sympatią i gościnnością. – Nawet jeśli kultury się znacznie różnią, uśmiech pokonuje wszelkie bariery językowe. W prawie każdym kraju ludzie robili wszystko, by nas powitać lub pomóc – zdradził Hudson. Emily z kolei podkreśliła, jak bardzo te spotkania wpłynęły na ich postrzeganie świata i samych siebie. – Zmieniło to nasze serca, sprawiając, że zaczęliśmy bardziej doceniać to, co mamy – oceniła. Ich podróże okazały się nie tylko spełnieniem marzeń o odkrywaniu nowych miejsc, ale także doświadczeniem prawdziwej międzyludzkiej więzi, która przerosła wszelkie oczekiwania. Najlepsze miejsca, które warto odwiedzić: nieoczywiste destynacje Para blogerów wyznała, że niejednokrotnie była zaskoczona tym, jak wyjątkowe okazywały się miejsca mało znane. Przykładem jest m.in. Uzbekistan. – Przekraczając granicę, nie mieliśmy pojęcia, co nas czeka. Potem po drodze ktoś zaprosił nas do swojego domu. I to nie był wyjątek – wspominał Hudson. Uzbecka kultura, jedzenie i gościnność zaskoczyły ich pozytywnie. – Samarkanda, z błękitnymi meczetami i budynkami, jest jednym z najpiękniejszych miast, jakie widzieliśmy – dodał. Emily z kolei zakochała się w Namibii, która – według niej – jest jeszcze mocno niedoceniana. Wymieniała: „Piękne krajobrazy, safari, pustynne wydmy – wszystko to jest w tym jednym kraju. Namibia jest łatwa do zwiedzania i nie tak turystycznie oblegana jak inne afrykańskie destynacje”. Ich wspólnym faworytem stała się natomiast Tajlandia, w której spędzili aż siedem miesięcy. – Budżetowa, piękna, z niesamowitym jedzeniem i wspaniałymi ludźmi. To miejsce, w którym czuliśmy się jak w domu – podkreślała Emily. Dzięki górom, lodowcom, równinom i plażom zachwyciła ich także Patagonia w Argentynie. Stwierdzili, że to „wymarzony krajobraz do wykonania najlepszych fotografii”. Jako idealne miejsce na odpoczynek wskazali z kolei Malediwy, mówiąc, że to jedno z najbardziej relaksujących miejsc na Ziemi. Hudson i Emily Crider w rozmowie z FoxNews ocenili także kuchnie poszczególnych państw. – W Wietnamie i Tajlandii naprawdę ciężko znaleźć złe jedzenie. Tam każdy posiłek to prawdziwa przyjemność – stwierdził podróżnik. Jego partnerkę zachwyciła również Szwajcaria, gdzie pokochała serowe fondue oraz raclette, czyli tradycyjne danie przygotowywane z topionego sera. Często jednak to spotkania z ludźmi okazywały się dla nich najważniejszymi doświadczeniami. – W Pakistanie zostaliśmy zaproszeni na świąteczny posiłek. To było niesamowite, jak gościnni byli ci obcy ludzie – dodała Emily. Źródło: FoxNews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi reakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Turysta wpadł do szczeliny w Szwajcarii. Uratowała go chihuahua
Na lodowcu w Alpach Szwajcarskich doszło do groźnego wypadku. Mężczyzna spadł do szczeliny lodowej, z której samodzielnie nie mógł się wydostać. Dzięki lojalności jego psa, ratownicy zdołali uratować turystę.
Spis treści: Turysta spadł do szczeliny lodowca. Pies pokazał, gdzie szukać Chihuahua ocaliła właściciela. Służby mówią o „czworonożnym bohaterze” W górskich warunkach nawet rutynowa wędrówka potrafi zamienić się w sytuację zagrożenia. Właśnie dlatego wielu turystów decyduje się zabierać ze sobą psy, które są uważne, wierne i niezwykle wyczulone na sygnały otoczenia. Choć zazwyczaj – myśląc o czworonożnych pomocnikach w górach – wyobrażamy sobie bernardyny lub owczarki niemieckie, okazuje się, że nawet niewielkie rasy mogą być niezwykle pomocne. W szwajcarskich Alpach główną rolę w akcji ratunkowej odegrała chihuahua, która pomogła służbom odnaleźć swojego właściciela. Turysta spadł do szczeliny lodowca. Pies pokazał, gdzie szukać W piątek, 4 lipca, mężczyzna, którego tożsamość nie została ujawniona, przemierzał lodowiec Fee w południowej Szwajcarii w towarzystwie swojego psa. W trakcie wędrówki wszedł na cienką warstwę lodu pokrywającą głęboką szczelinę. W pewnym momencie pokrywa załamała się pod jego ciężarem, a turysta spadł, zatrzymując się dopiero osiem metrów niżej, we wnętrzu lodowca. Uwięziony i odcięty od sygnału sieci komórkowej, zdołał nadać sygnał alarmowy przy pomocy krótkofalówki. Jego wezwanie zostało odebrane przez innego turystę, który bezzwłocznie powiadomił służby ratunkowe. Na miejsce skierowano śmigłowiec Air Zermatt z zespołem ratowników. Choć reakcja była szybka, zlokalizowanie miejsca wypadku okazało się wyjątkowo trudne – powierzchnia lodowca była rozległa, a otwór niemal niezauważalny wśród białego krajobrazu. Wtedy jeden z ratowników dostrzegł ruch na pobliskiej skale. To była chihuahua – wierna towarzyszka poszkodowanego – która nie oddaliła się od miejsca, gdzie zniknął jej właściciel. Cierpliwie siedząc przy niemal niewidocznej szczelinie, wskazała służbom dokładną lokalizację mężczyzny. Chihuahua ocaliła właściciela. Służby mówią o „czworonożnym bohaterze” Obecność psa odmieniła przebieg akcji ratunkowej. Po zidentyfikowaniu lokalizacji szczeliny, ratownicy z Air Zermatt opuścili się na linach w głąb lodowca i dotarli do poszkodowanego. Mężczyzna był przytomny, choć odniósł obrażenia. Dzięki czuwaniu czworonoga na powierzchni, akcja przebiegła sprawnie i bez opóźnień, co później podkreślono w oficjalnym komunikacie. „Dzięki zachowaniu psa, załoga była w stanie zlokalizować dokładne miejsce wypadku. Ratownicy zjechali na linach do poszkodowanego i zdołali go uratować. Mały piesek nie poruszył się przez całą operację, uważnie śledził każdy ruch ratowników. Jego obecność miała kluczowe znaczenie dla powodzenia akcji. To bez wątpienia czworonożny bohater, który być może uratował życie swojemu panu” – poinformowała służba ratunkowa Air Zermatt. Zarówno pies, jak i jego właściciel, po zakończonej akcji zostali przetransportowani do najbliższego szpitala w Visp, gdzie udzielono im pomocy medycznej. Choć szczegóły dotyczące obrażeń turysty nie zostały ujawnione, potwierdzono, że jego stan jest stabilny. Pies nie odniósł żadnych obrażeń. Źródła: CNN, Guardian, CBS News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Katastrofa w szwajcarskich Alpach. Ta urokliwa wioska już nie istnieje
Kolejny lodowiec w Alpach kończy swój żywot katastrofą. Szwajcarska miejscowość Blatten została niemal doszczętnie zniszczona przez masy lodu, które oderwały się od lodowca Birch. Kilka dni wcześniej mieszkańców na szczęście ewakuowano.
Spis treści Bezprecedensowa katastrofa w Alpach zniszczyła całą wioskę Co było przyczyną katastrofy? To nie pierwszy raz, gdy rozpada się alpejski lodowiec To nie pierwsza i niestety zapewne nie ostatnia bardzo niebezpieczna katastrofa, której przyczyną jest topniejący lodowiec w Alpach. Wiele z nich kurczy się w szybkim tempie z powodu ocieplenia klimatu. Coraz więcej staje się przez to niestabilnych i grozi podobnymi incydentami. Bezprecedensowa katastrofa w Alpach zniszczyła całą wioskę W kantonie Valais w Szwajcarii doszło do katastrofy naturalnej, która wstrząsnęła całym regionem. Z lodowca Birch oderwała się ogromna masa lodu, skał i zmrożonego śniegu, szacowana na ponad 3,5 miliona metrów sześciennych. Fragmenty lodowca runęły na położoną poniżej wioskę Blatten, w dolinie Lötschental. Siła osuwiska była tak potężna, że fala błota i gruzu o długości 2 km zniszczyła około 90% zabudowy miejscowości. Zniszczyło ono nie tylko zabudowania – zablokowało też koryto rzeki Lonza, tworząc potencjalnie niebezpieczne, powiększające się rozlewisko. View oEmbed on the source website Na szczęście, dzięki wcześniejszym ostrzeżeniom geologów i władz, około 300 mieszkańców oraz ich zwierzęta zostało ewakuowanych kilka dni przed katastrofą. Jedna osoba – 64-letni mężczyzna – pozostaje zaginiona. Służby ratunkowe wspierane przez wojsko i drony z kamerami termowizyjnymi prowadzą poszukiwania. Burmistrz Blatten, Matthias Bellwald, zapowiada odbudowę wsi. Katastrofa ta jest jedną z największych w historii szwajcarskich Alp, a skala zniszczeń jest bezprecedensowa. Co było przyczyną katastrofy? Przyczyny katastrofy są badane. Christian Huggel z Uniwersytetu w Zurychu wskazuje, że najprawdopodobniej są one złożone. Niestabilność lodowca nie zaczęła się w nim samym, a w okolicznych skałach. Czy grało tu rolę tylko ocieplenie klimatu i topnienie fragmentów, które wcześniej zawsze były zamarznięte? Na razie nie ma pewności. To nie pierwszy raz, gdy rozpada się alpejski lodowiec 3 lipca 2022 roku we włoskich Dolomitach także doszło do katastrofy, której przyczyną były masy lodu. Ze słynnego lodowca Marmolada oderwał się ogromny blok lodu, który spadł na popularny szlak turystyczny. Lawina śniegu, lodu i skał zabiła wówczas 11 osób, a kilka zostało rannych. Przyczyną tragedii było najprawdopodobniej rekordowe ocieplenie, które osłabiło strukturę lodowca. Katastrofa stała się symbolem skutków topnienia lodowców w Alpach. Teraz dołącza do niej, niestety, kolejna. Źródło: Reuters Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
To miasto wyprzedza epokę. Dziś oczy wszystkich zwrócone są właśnie tu
Bazylea to miasto, w którym architektura wyprzedza epokę. Spacerując jej ulicami, masz wrażenie, że każdy budynek to manifest przyszłości podpisany przez Gehry’ego, Hadid czy Bottę.
W tym artykule: Z czego słynie Bazylea? Co warto zobaczyć w Bazylei? Architektura Bazylei Bazylea – informacje praktyczne Gdy mieszkasz na szczycie szklanej, zwieńczonej piramidą wieży, możesz się spodziewać niespodziewanych wizyt. I to nawet w Szwajcarii, gdzie pojawienie się przed czyimiś drzwiami bez zapowiedzi jest nie do pomyślenia. – Odkąd się tu wprowadziłam, już mnie nie dziwi dźwięk dzwonka domofonu. Zresztą spójrz sama – mieszkać tu to tak, jakby mieć ulubionego Picassa czy Moneta na ścianie w salonie – opowiada mi lokatorka oryginalnego budynku zaprojektowanego przez gwiazdorski duet architektoniczny z Bazylei: pracownię Herzog & de Meuron. Również z powodu takich budynków zostali oni laureatami Nagrody Pritzkera nazywanej architektonicznym Oscarem. Wokół nieograniczony widok na miasto, a jedyną nieprzezroczystą ścianą jest ta okalająca łazienkę. Jak na dłoni widać stadion św. Jakuba przebudowany z okazji Euro 2008, które dla projektantów było rozgrzewką przed stworzeniem Allianz Areny w Monachium i „Ptasiego Gniazda” na igrzyska olimpijskie w Pekinie. Z czego słynie Bazylea? Bazylea jest rozległa, z zabudową raczej niewysoką, bo długo nie można było budować wyżej, niż sięgały gotyckie wieże katedry, w której pochowano Erazma z Rotterdamu. Na przeciwległym brzegu Renu wzrok przyciągają dwie gigantyczne piramidalne wieże Roche, przypominając o tym, że miasto przemysłem farmaceutycznym stoi. Pierwsza, licząca 178 m, jest od 2015 r. najwyższym budynkiem zarówno Bazylei, jak i całej Szwajcarii. W jej cieniu przez ostatnie lata pięła się w górę druga, która przerosła ją o 27 m. Trzecia jest w planach. Wszystkie – oczywiście – projektu Herzog & de Meuron. Zanim wieże powstały, długo nad nimi debatowano, a mieszkańcy miasta głosowali w referendum. Co ciekawe, słynne nazwisko architekta nie zawsze decyduje o powodzeniu projektu – w głosowaniu przepadła choćby wieża projektu Zahy Hadid, która miała stanąć na obrzeżach starówki, tuż koło tryskającej wodą na wszystkie strony mechanicznej fontanny autorstwa Jeana Tinguely’ego, najsłynniejszego szwajcarskiego artysty, który zaklinał stal i ruch w swoje unikalne, kinetyczne prace. W przewodniku czytam, że dawniej na miejscu fontanny była scena teatralna. I to ona właśnie zainspirowała Tinguely’ego do stworzenia ośmiu mechanicznych stalowych postaci, które niczym aktorzy odgrywają przed nami szalony i psotny teatr wodny. Kręcą się wokół, tworzą wodne wiry, wywijają piruety czy pedałują w miejscu w jakimś przedziwnym tańcu. Zaintrygowana ruszam na drugą stronę rzeki, gdzie nad brzegiem Renu wznosi się Muzeum Tinguely’ego zaprojektowane przez Maria Bottę w formie ceglanego prostopadłościanu z walcowatą wieżą. Przed budynkiem, którego fasada zdaje się patrzeć na mnie szklanymi migdałami oczu, ustawiono skromniejszą wersję fontanny ginącą nieco w cieniu buchającej kolorami rzeźby artystki Niki de Saint-Phalle – żony i współautorki wielu prac Tinguely’ego (np. fontanny stojącej przed Centrum Pompidou w Paryżu). Na czterech piętrach muzeum istne szaleństwo. Kinetyczne rzeźby zdają się nie ustawać w ruchu, nawet gdy napędzające je silniki są wyłączone, wszystko buzuje, wibruje, trzeszczy, krążąc po orbicie niezwykłego, stworzonego przez artystę świata. By uspokoić zmysły, w muzealnym sklepiku kupuję paczkę krojonych w kostki niczym domino, charakterystycznych dla Bazylei ciasteczek läckerli. Przypominają nieco lukrowane polskie pierniczki i smakują nie tylko mnie, ale i łabędziom, które przyczłapały do mnie znad rzeki skuszone szelestem torebki. Co warto zobaczyć w Bazylei? Wsiadam do autobusu miejskiego i jadę na przedmieścia Bazylei. A że to miasto położone na granicy trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, ląduję po niemieckiej stronie, w Weil am Rhein. Mieści się tu siedziba Vitry, której założyciel Willi Fehlbaum był tym, który w 1989 r. jako pierwszy w Europie zaprosił do współpracy słynnego amerykańskiego architekta Franka O. Gehry’ego. Ten właśnie zaczynał eksperymenty z budynkami dekonstruktywistycznymi. Niedługo później, dzięki projektowi Muzeum Guggenheima w Bilbao, będzie o nim mówił cały świat. Jednak hiszpańskiego projektu pewnie by nie było, gdyby nie wcześniejsza biała hala produkcyjna Vitry i pobliskie muzeum z rozszczepionym dachem. Późniejszy budynek jego projektu, wyglądający jak zwariowana wariacja na temat pączkującego szarego diamentu, stoi w Bazylei w kampusie Novartisu. Drugą wielką architektką zaproszoną przez Vitrę była Zaha Hadid. Remiza strażacka z 1993 r. to pierwszy kiedykolwiek zrealizowany projekt słynnej Brytyjki irackiego pochodzenia. Budynek miał przypominać zaklęty w architekturze wielki wybuch, więc nie ma w nim ani jednego kąta prostego. Podobno strażacy, którzy tu pracowali, dostawali zawrotów głowy i choroby morskiej od poruszania się wśród nieregularnych, ostrych i splątanych kształtów. Już po chwili zwiedzania mnie również lekko kręci się w głowie. Na szczęście obok rozciąga się będący oazą spokoju ogród projektu Holendra Pieta Oudolfa. A wisienką na tym torcie jest tu kolejny niezwykły projekt: składające się na niego domy są długie jak stodoły i proste, z dwuspadowym dachem – takie jak rysują dzieci. Ich frontowe i tylne ściany są całkowicie przeszklone. Co więcej, ustawiono je na skos, jeden na drugim. Dzięki temu powstał budynek zarówno spektakularny, jak i genialny w swej prostocie. Łączy wszystkie strony świata i kraje, pomiędzy którymi się znajduje: Szwajcarię z Francją, Francję z Niemcami i Niemcy ze Szwajcarią. Mowa o wielokrotnie nagradzanym VitraHaus autorstwa – oczywiście – Herzog & de Meuron. Architektura Bazylei Choć słynny duet architektów tworzy teraz na całym świecie – wśród ich najbardziej znanych projektów jest np. filharmonia w Hamburgu, Muzeum De Younga w Golden Gate Park w San Francisco czy przemiana londyńskiej elektrowni w Tate Modern – to dla Bazylei zawsze znajdują czas. Ile dokładnie jest tu ich budynków, trudno zliczyć. Co ciekawe, każdy jest w innym stylu – mającym pasować do okolicy i przeznaczenia – więc tropienie ich to fajny pomysł na długi spacer. Zaczynam od niepozornej rozdzielni kolejowej, która przyniosła pracowni sławę. Wygląda jak kostka z wyciągniętą piramidą dachu, bez okien, cała obandażowana miedzianą listwą. Teraz, gdy zbrązowiała, mniej się rzuca w oczy, ale gdy powstała, złociła się w słońcu ciepłą miedzianą tęczą. Obok stoi Porte d’Alsace, biurowiec przy dworcu, z którego odjeżdżają pociąg TGV do Francji. Jego niezlicowane szyby jak w krzywym zwierciadle odbijają okoliczne kamienice. Dalej: nowiutki szary apartamentowiec MOH, którego fasada wygląda tak, jakby lekko falowała od upału za sprawą pokrywających ją nieregularnych, przesuwnych żaluzji. Na trasie wycieczki odkryjemy też kilka prywatnych willi, szpitalną aptekę czy nawet centrum rehabilitacji! A z miejsc łatwiejszych do zwiedzania: Muzeum Kultur o najeżonym kanciastym dachu oraz organiczne, płynące zakręconymi krwistoczerwonymi liniami wnętrze kasyna. Na koniec cichym tramwajem podjeżdżam na plac wystawowy Messe. Stoi przy nim wizytówka Bazylei: centrum targowe, które podczas słynnych targów sztuki Art Basel wypełnia się najdroższymi dziełami świata. Patrząc na jego okrągłą, przypominającą gniazdo kopułę ze stalowej plecionki, przez której środek prześwituje niebo, nie po raz pierwszy myślę sobie, jak fajnie by było, gdyby ściany umiały mówić. Bazylea – informacje praktyczne Bezpośrednio z Warszawy polecimy do Bazylei Wizz Airem; bilet: od ok 220 zł; Po zameldowaniu się we wszystkich hotelach w Bazylei, otrzymamy BaselCard, która zapewnia darmowe przejazdy komunikacją miejską, dostęp do Wi-Fi oraz zniżki: na wypożyczenie roweru, bilety do muzeów, wycieczki czy wstęp do zoo. Zajrzyjcie do muzeum Fondation Beyeler, które ma niezwykłą kolekcję dzieł m.in. Picassa, Giacomettiego, Moneta, Degasa Tekst ukazał się na łamach magazynu „National Geographic Traveler Extra. 20 miast na weekend – przewodnik po najciekawszych miastach Europy” (nr 04/listopad-styczeń 2022/2023). Artykuł przypominamy z okazji Eurowizji 2025, której gospodarzem jest Bazylea.
To jezioro zachwyca tajemniczym pięknem. Atrakcji jest tam pod dostatkiem
Jezioro Genewskie, największy słodkowodny zbiornik w Europie Zachodniej, zachwyca na wiele sposobów. Już sam widok majestatycznych Alp wyrastających ponad intensywnie błękitną taflą robi niesamowite wrażenie. Jeżeli dodamy do tego liczne atrakcje, otrzymamy idealne miejsce na krótszą lub dłuższą wycieczkę. Gdzie znajduje się Jezioro Genewskie? Co warto zobaczyć nad jego malowniczymi brzegami? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Na pograniczu dwóch państw Informacje o Jeziorze Genewskim Gdzie można odkryć atrakcje Jeziora Genewskiego? Najsłynniejsze atrakcje Jeziora Genewskiego Jezioro Genewskie, nazywane lustrem Alp, to właściwie kompletna destynacja. Można tam zrelaksować się na plaży, zażyć ruchu w wodzie i na lądzie, udać się na spacer wśród pięknych winnic lub wybrać się na wycieczkę śladami zabytków i muzeów. Czy potrzeba czegoś jeszcze do udanego urlopu? Na pograniczu dwóch państw Majestatyczne Jezioro Genewskie (po francusku Lac Léman lub Lac de Genève) rozlewa się na pograniczu Szwajcarii i Francji, w obniżeniu tektonicznym między Alpami i Jurą. Dwie trzecie powierzchni potężnego jeziora (cały północny brzeg i część południowego) znajduje się po stronie szwajcarskiej. W jego zasięgu znajdują się trzy kantony: Valais, Vaud i Genewa). Pozostała część znajduje się po stronie francuskiej, w granicach departamentu Haute-Savoie. Przez Jezioro Genewskie przepływa Rodan, którego źródła znajdują się na wysokości 2209 m n.p.m. Potężny zbiornik zasila aż kilkaset mniejszych i większych rzek. Informacje o Jeziorze Genewskim Określenie „największe w Europie Zachodniej” nie oddaje w pełni ogromu tego jeziora. Poniżej zamieszczamy dane liczbowe, dzięki którym łatwiej można sobie wyobrazić, o jak dużym zbiorniku wodnym mówimy. Powierzchnia: 581,4 kilometra kwadratowego. Część nazywana le Petit Lac (Małe Jezioro) rozciąga się od Genewy po Yvoire we Francji i zajmuje 81,2 kilometra kwadratowego, czyli około 15 proc. powierzchni. Pozostały obszar to le Grand Lac (czyli Wielkie Jezioro), mierzony od Yvoire do Villeneuve. Średnia głębokość: 154 m. Maksymalna głębokość: 308,99 m. Maksymalna szerokość: 13,8 km. Maksymalna długość: 72,3 km. Długość linii brzegowej: 200,2 km (142,2 km po stronie szwajcarskiej i 58 km po stronie francuskiej). Objętość wód: ok. 89 miliardów metrów sześciennych. Gdzie można odkryć atrakcje Jeziora Genewskiego? Ze względu na długą linię brzegową, naprawdę trudno jest wymienić wszystkie atrakcje Jeziora Genewskiego. Żeby zwiedzić chociaż część z nich, najlepiej przemieszczać się samochodem, zmierzając od miasta do miast. Nie mamy tu na myśli wyłącznie molochów, ale także małe nastrojowe miasteczka. Przemieszczanie się między kolejnymi obiektami jest naprawdę łatwe. Wzdłuż północnego brzegu prowadzi droga nr 9, a oddalając się dalej od brzegu można podróżować autostradami 1 i 9. Na południu przebiega droga droga 21 i D1005. Duże miasta nad Jeziorem Genewskim Największe miasta znajdują się na południowo-zachodnim krańcu jeziora, dwa po stronie szwajcarskiej i jedno po stronie francuskiej. Genewa. To miasto warto potraktować jako obowiązkowy punkt wycieczki. Genewa to nie tylko siedziby organizacji politycznych (najbardziej interesującą, czyli Pałac Narodów, zajmuje ONZ), ale także wspaniałe muzea, urokliwe stare miasto, katedra św. Piotra, gdzie swoje kazania wygłaszał Jan Kalwin, czy wspaniała fontanna Jet d’Eau, wyrzucająca wodę na wysokość 140 m. W mieście nie brakuje pięknych parków. Coś dla siebie znajdą tam także miłośnicy plażowania. Lozanna. Nie brakuje tam terenów rekreacyjnych. Park Olimpijski i Mon-Repos, promenada Montbenon – to zaledwie kilka przykładów. Miłośnicy zabytkowej architektury (także sakralnej) od razu powinni skierować się w stronę starego miasta. Wyjątkowo interesująco przedstawia się także dzielnica Ouchy, która dawniej była rybacką wioską. Thonon-les-Bains. Nie jest tak duże jak dwa wcześniej wymienione miasta, ale po stronie francuskiej większego nie ma. „Mniejsze” nie oznacza jednak „mniej atrakcyjne”. Na szczególną uwagę zasługuje tam zabytkowy kościół Saint-Hippolyte. Małe miasta nad Jeziorem Genewskim Średnich i małych miast w obszarze Jeziora Genewskiego jest wiele. We wszystkich panuje przyjemny, łagodny klimat. Wszystkie są bogate kulturowo i na swój unikatowy sposób atrakcyjne. Skupmy się na tych, które mają najwięcej do zaoferowania. Vevey. To miasto Charliego Chaplina (sławny aktor zmarł tam 25 grudnia 1977 roku). Można tam znaleźć Szwajcarskie Muzeum Aparatów Fotograficznych i zdecydowanie warto udać się do tego miejsca. Tym, co rozsławia miasto najbardziej, są obchody słynnego święta Fête des Vignerons (winobrania). Montreux. Miasteczko zapewnia wyjątkowy widok na Jezioro Genewskie. To właśnie tam od 1967 roku odbywa się słynny na całym świecie festiwal jazzowy, druga największa tego typu impreza. Évian-les-Bains. To urokliwe francuskie miasteczko jest znane przede wszystkim dzięki wodolecznictwu. To właśnie tam wydobywana jest słynna akratopega „Evian”. Najsłynniejsze atrakcje Jeziora Genewskiego Obok rozpościerających się nad jeziorem miast i miasteczek można znaleźć wiele wspaniałych atrakcji. Najciekawsze wymieniamy poniżej. Winnice regionu Lavaux Winnice są jedną z najbardziej wyjątkowych atrakcji Jeziora Genewskiego. Ich szlakiem prowadzą liczne ścieżki, zarówno piesze, jak i rowerowe. Najwspanialsze znajdują się w regionie Lavaux. Słynne tarasowe winnice znalazły się nawet na Liście światowego dziedzictwa UNESCO. Zamek Chillon Zamek w pobliżu Montreux należy do najczęściej zwiedzanych zabytków Szwajcarii. Trudno się temu dziwić. Budowla wznosząca się na skalistej ostrodze słynie z tajemniczego piękna. Nie wiadomo, kiedy powstała ta potężna warownia. Zamek odtworzono w XIX wieku, a badania archeologiczne dowiodły, że już w XI wieku prowadzone były prace zmierzające do rozbudowy fortecy o wybitnych walorach obronnych. Rejs po Jeziorze Genewskim Po tafli jeziora regularnie kursują promy, docierające do najciekawszych miejsc. Prawdziwą atrakcją jest jednak rejs na pokładzie statku w stylu belle époque. Na tamtejszych wodach znajduje się największa w Europie flota zabytkowych bocznokołowców, które kursują od niemal 150 lat. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Najpiękniejsze miasta w Szwajcarii. 5 propozycji na niezapomniany city break
Najpiękniejsze miasta w Szwajcarii? Wybraliśmy pięć, które urzekają swoją architekturą, lokalnym klimatem i zapierającymi dech w piersiach widokami.
W tym artykule: Locarno, czyli małe Włochy Lozanna dla frankofilów Fryburg – strażnik pogranicza Berno – nietypowa stolica Genewa – śpiesz się powoli Nasze TOP 5 najpiękniejszych miast w Szwajcarii to doskonały wybór na city break. Ich wyjątkowy klimat, zabytkowe uliczki i spektakularne widoki sprawiają, że opuszczenie tych miejsc staje się wyzwaniem, a wspomnienia pozostają na długo. Locarno, czyli małe Włochy Pierwsze wrażenie po opuszczeniu dworca w Locarno jest zaskakujące. Czy to na pewno jeszcze Szwajcaria?! Tu panuje południowy luz przywodzący na myśl pełne zgiełku i nieporządku miasta we Włoszech. Ale w końcu jesteśmy w Ticino, leżącym na samym południu włoskojęzycznym kantonie Szwajcarii. Obowiązują w nim już włoskie zwyczaje. Na ulicach zwykły dla krajów południa chaos, w niektórych oknach, rzecz nie do pomyślenia w Zurychu czy Lozannie, widać rozwieszone na sznurze pranie. Położenie Locarno, nad ogromnym i pięknym jeziorem Maggiore, sprawia, że panują tu doskonały klimat i wakacyjna sielska atmosfera. Brzegi Maggiore okalają promenady i parki, w których ukrywają się kawiarnie i restauracje, a w nadbrzeżnych marinach wygrzewają się w słońcu łodzie i jachty. Warto również zajrzeć do Castello Visconteo, którego przebudowę nadzorował podobno sam Leonardo da Vinci. Z kolei kościół pielgrzymkowy Chiesa Madonna del Sasso słynie z cudów. W 1480 r. franciszkańskiemu mnichowi ukazała się tu Matka Boska. Lozanna dla frankofilów Malowniczo położona nad Jeziorem Genewskim Lozanna przypomina nieco centrum Paryża – i chyba nie przypadkiem, to w końcu francuskojęzyczna część Szwajcarii. Miasto powstało na trzech wzgórzach, dzięki czemu życie toczy się na kilku poziomach. W efekcie mnóstwo tu wind często ukrytych w najmniej spodziewanych miejscach. Nad miastem czuwa katedra Notre Dame, która uważana jest za jedną z najważniejszych budowli gotyku. Świątynię otacza starówka z zamkiem St-Maire wybudowanym w XIV–XV w., zaś w zaułkach łatwo znaleźć klimatyczne kawiarnie i sklepy. W mieście jest ponad 300 fontann, które zostały zaprojektowane przez wybitnych artystów, stąd np. tryskające wodą perkusje i gitary czy parasole. W eleganckiej dzielnicy Ouchy stoi nowoczesne Muzeum Olimpijskie. W jego pobliżu znajduje się hotel, w którym zatrzymywał się niegdyś lord Byron – słynny poeta uwiecznił tę okolicę w „Więźniu Czyllonu”. Żeby było jeszcze bardziej francusko, w restauracjach królują lekkie sałatki i crème brûlée na deser. Fryburg – strażnik pogranicza Nie sposób pomylić go z innym miastem. Dominująca nad średniowieczną zabudową wieża katedry św. Mikołaja jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Szwajcarii. W oknach kościoła, którego budowa rozpoczęła się w XIII w., zachwyt budzą imponujące witraże. Można tu również wdrapać się na wieżę, skąd roztacza się znakomity widok na miasto. Leżący nad Sarine, jedną z głównych rzek Szwajcarii, Fryburg jest także stolicą kantonu i strażnikiem jego pogranicza dzielącego kraj na regiony francusko- i niemieckojęzyczne. Świetnie zachowaną najstarszą część miasta okalają prawie 2 km dawnych murów obronnych. Mieszkańcy Fryburga dbają o to, by nowoczesność nie zakłócała dawnego, bożego porządku średniowiecznego miasta. Na starówce można naliczyć ponad 200 gotyckich fasad z XV w. Ulubionym miejscem miłośników sztuki jest muzeum Espace Jean Tinguely et Niki de Saint Phalle w dawnej zajezdni tramwajowej. Dzieci polubią zaś muzea: Historii Naturalnej i Zabawek. Berno – nietypowa stolica Leżące w zakolu rzeki Aare miasto od pierwszego spojrzenia usiłuje sprawiać wrażenie stolicy. Formalnie nią nie jest, ale właśnie tu ulokował swoje siedziby rząd Konfederacji Szwajcarskiej. Mimo to Berno zachowało klimat prowincjonalnego miasteczka leżącego z dala od zgiełku Europy. Sercem starówki jest późnogotycka katedra św. Wincentego – z najwyższą w kraju wieżą. Ma 100 m, a na szczyt prowadzą 344 schody. W tej części miasta mieści się również 6-kilometrowa zadaszona promenada handlowa. To najdłuższy tego rodzaju obiekt w Europie. Dumą Berna jest muzeum poświęcone Albertowi Einsteinowi, który spędził tu najbardziej owocną w dokonania część życia. A na status ikony zasłużyła sobie wieża zegarowa Zytglogge. Jej zegary pokazują nie tylko godziny, ale też zjawiska astronomiczne. Genewa – śpiesz się powoli Festina lente – śpiesz się powoli; stare łacińskie przysłowie w Genewie nabiera szczególnego znaczenia. Tu żyje się szybko, a jednak nikt się nie śpieszy. Wokół miasta rozłożyły się firmy produkujące zegarki, zaś w parku Jardin Anglais czas odmierza wielki zegar kwiatowy, którego tarcza ma 5 m i mieści się na niej 7 tys. kwiatów. Kosmopolityczne miasto słynie z najlepszych w Szwajcarii restauracji, zaś odpoczynku od zgiełku wielkiej finansjery należy szukać na lewym brzegu Rodanu, na Starym Mieście. Jego centralnym punktem jest katedra Saint-Pierre, z której wieży można podziwiać całe miasto. Symbolem Genewy jest jednak najwyższa fontanna Europy, która znajduje się tuż przy wcinającym się w Jezioro Genewskie falochronie. Woda wystrzeliwana jest w górę na 140 m, a w każdej sekundzie przez dyszę przepływa jej 500 l. Tu można zwolnić, odpocząć. A potem warto zafundować sobie równie spokojny rejs po Jeziorze Genewskim, ewentualnie spotkanie z wielkimi artystami w Muzeum Historii i Sztuki. Źródło: National Geographic Traveler
W jakim języku mówi się w Szwajcarii. Wieża Babel w Sercu Europy
Szwajcaria to kraj wyjątkowy pod wieloma względami, a jednym z nich jest różnorodność językowa. Zastanawiasz się, w jakim języku mówi się w Szwajcarii? Właściwa odpowiedź brzmi: w aż czterech językach urzędowych, co czyni ten alpejski kraj jednym z najbardziej wielojęzycznych w Europie.
Spis treści: Cztery języki, jeden kraj Szwajcarski niemiecki – więcej dialektów niż kantonów Francuski w Romandii – „język elegancji” Włoski w Ticino – melodia południa Retoromański – język, który walczy o przetrwanie Języki Szwajcarii a tożsamość narodowa Ciekawostki o językach Szwajcarii Szwajcaria leży na pograniczu różnych kultur i tradycji językowych Europy. W starożytności teren tej dzisiejszej alpejskiej republiki zamieszkiwały plemiona celtyckie. Później region stał się częścią Imperium Rzymskiego, a łacina, będąca językiem administracji, odcisnęła ślad na późniejszych językach tych ziem. Z czasem na północ wkroczyły germańskie plemiona Alemanów, a wraz z nimi języki germańskie. W średniowieczu granice językowe w Szwajcarii zaczęły się stabilizować, a podział między obszarami niemieckojęzycznymi, francuskojęzycznymi i włoskojęzycznymi powoli zaczął się utrwalać. Warto pamiętać, że mimo iż granice te nierzadko wyznaczały góry, rzeki i doliny, to jednak bywały płynne i zmienne. To właśnie te historyczne procesy pomagają odpowiedzieć na pytanie: w jakim języku mówi się w Szwajcarii? W jakim języku mówi się w Szwajcarii? Dziś Szwajcaria ma 4 języki urzędowe: niemiecki, francuski, włoski, retoromański. Niemiecki jest najczęściej używanym językiem – posługuje się nim około 62% mieszkańców. Nie jest to jednak standardowy niemiecki, jakim mówi się choćby w Niemczech czy w Austrii, lecz tzw. Schweizerdeutsch, czyli szwajcarski niemiecki. Dialekty różnią się znacząco w zależności od regionu, a nawet miasta. Francuski, używany przez około 23% mieszkańców, dominuje w zachodniej Szwajcarii, w regionie zwanym Romandią. Język ten jest bliższy standardowemu francuskiemu niż szwajcarski niemiecki wysokoniemieckiemu. Trzeci pod względem liczby użytkowników – język włoski – koncentruje się w kantonie Ticino i na południu Gryzonii. Mówi nim około 8% populacji. Retoromański z kolei, najmniej znany z języków Szwajcarii, jest używany przez zaledwie 0,5% mieszkańców. Ten język ma swoje korzenie w łacinie, a jego użytkownicy zamieszkują głównie górzyste tereny Gryzonii. Szwajcarski niemiecki – więcej dialektów niż kantonów Język niemiecki w Szwajcarii to zespół dialektów tak odmiennych od mowy, którą posługują się Niemcy, że niektórzy językoznawcy kuszą się nawet na określenie Schweizerdeutsch odrębnym językiem. W zasadzie mają ku temu wiele argumentów, jak choćby częściowo odmienna gramatyka, słownictwo i zasady wymowy. Co ciekawe, dialekty te są tak zróżnicowane, że mieszkańcy różnych regionów mogą mieć trudności ze wzajemnym zrozumieniem. Standardowy niemiecki – Hochdeutsch (język wysokoniemiecki) – jest jednak w Szwajcarii powszechnie używany w piśmie, w szkołach i w urzędach. W życiu codziennym natomiast niemal zawsze dominuje dialekt. Szwajcarski niemiecki nie tylko odzwierciedla lokalną kulturę, ale jest także symbolem tożsamości narodowej. Szwajcarzy chętnie używają go w mediach, muzyce i literaturze, czyniąc z dialektu element nowoczesnej kultury. Francuski w Romandii – „język elegancji” Francuskojęzyczna część Szwajcarii, czyli Romandia, obejmuje kilka zachodnich kantonów kraju, m.in. Vaud, Genewę, Fryburg czy Neuchâtel. Można powiedzieć, że francuski w Szwajcarii jest bardziej archaiczny niż ten używany we Francji. Zachował wiele starszych form językowych, które we Francji wyszły z użycia. Dobrym przykładem jest sposób liczenia. Podczas gdy Paryżanin na liczbę 70 powie soixante-dix, mieszkaniec Genewy użyje dawnego systemu dziesiętnego i powie septante. Kultura francuskojęzycznej Szwajcarii różni się nieco od kultury francuskiej. Genewa, której 48% mieszkańców urodziło się poza Szwajcarią, jest centrum międzynarodowego biznesu i miejscem spotkań ludzi z całego świata. To wpływa na sposób, w jaki używany jest tu język. W literaturze i sztuce region ten zachowuje jednak silne francuskie korzenie, co sprawia, że Romandia jest postrzegana jako elegancka i wyrafinowana część Szwajcarii. Włoski w Ticino – melodia południa Język włoski koncentruje się w kantonie Ticino oraz w niektórych regionach Gryzonii. Ticino, graniczące z Włochami, odzwierciedla śródziemnomorski charakter regionu. Język włoski w Szwajcarii jest niemal identyczny z używanym w sąsiednich północnych Włoszech, ale różni się wpływami lokalnymi. Włosi przybyli do Szwajcarii już w średniowieczu. Najważniejsza migracja działa się jednak w XX wieku, gdy Włosi przyjeżdżali tu w poszukiwaniu pracy. Obecność języka włoskiego wzmacnia również kultura. Ticino słynie z kuchni włoskiej, festiwali filmowych i ciepłego, południowego stylu życia. Co ciekawe, włoski jest używany także w kontekście oficjalnym w całej Szwajcarii. Wszystkie dokumenty rządowe i ustawy są dostępne po włosku, co podkreśla równorzędny status tego języka. Retoromański – język, który walczy o przetrwanie Retoromański to język wyjątkowy, choć zagrożony wymarciem. Składa się z kilku dialektów, które czasem są tak od siebie różne, że ich użytkownicy, aby się zrozumieć, są zmuszeni porozumiewać się po niemiecku. W 1982 roku stworzono sztuczny standard językowy o nazwie Rumantsch Grischun, mający pomóc chronić tę mniejszościową mowę. W Gryzonii język ten ma status równorzędny z niemieckim i włoskim. Retoromański pojawia się na znakach drogowych i dokumentach urzędowych, ale jego rola w życiu codziennym maleje. W młodym pokoleniu coraz częściej zastępuje go niemiecki. Języki Szwajcarii a tożsamość narodowa Szwajcaria jest przykładem kraju, w którym różnorodność językowa nie podzieliła narodu. Wprost przeciwnie – Szwajcarzy są dumni ze swojej wielojęzyczności. Neutralność językowa odgrywa kluczową rolę w polityce i administracji. Rząd federalny działa we wszystkich czterech językach, a Szwajcarzy uczą się ich w szkołach. W praktyce jednak język angielski zyskuje na znaczeniu. W dużych miastach angielski właśnie jest często używany jako lingua franca, zwłaszcza w środowiskach międzynarodowych. Wprowadzenie angielskiego do szkolnych programów jako pierwszego języka obcego budziło kontrowersje, ale pokazało, jak dynamicznie zmienia się krajobraz językowy kraju. Wielojęzyczność w Szwajcarii to nie tylko tradycja, ale także wyzwanie na przyszłość. Globalizacja, migracja i dominacja języka angielskiego mogą zmienić układ językowy kraju. Mimo to Szwajcarzy dbają o swoje lingwistyczne dziedzictwo, traktując różnorodność jako atut, a nie problem. Języki Szwajcarii to dowód na to, że różnorodność nie musi prowadzić do podziałów. W sercu Europy działa model, który inspiruje i pokazuje, jak wiele można osiągnąć dzięki wzajemnemu szacunkowi i otwartości. Ciekawostki o językach Szwajcarii Retoromański uzyskał status języka narodowego dopiero w 1938 roku. Wcześniej był postrzegany jako dialekt, a nie pełnoprawny język. W niemieckojęzycznej Szwajcarii zegarki są reklamowane innymi sloganami niż w francuskojęzycznej części. Nawet reklamy produktów muszą być dostosowane do lokalnych gustów językowych. Dwujęzyczne miasta, jak Biel/Bienne to miejsca, gdzie współistnieją niemiecki i francuski. Tablice uliczne, urzędy i życie codzienne funkcjonują w obu językach. Szwajcarski niemiecki rzadko pojawia się w formie pisemnej. Większość tekstów, nawet w prasie, jest w standardowym niemieckim. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Po raz pierwszy antymateria będzie transportowana poza laboratorium - i to ciężarówką
Fizycy eksperymentalni przygotowują się do historycznego wyczynu. Po raz pierwszy zamierzają przewieźć antymaterię pomiędzy różnymi laboratoriami w CERN-ie, w Szwajcarii.
Spis treści: Po co naukowcy chcą transportować antymaterię? Jak bezpiecznie przewieźć antymaterię? Dwa różne eksperymenty z antymaterią Jaka jest najdroższa substancja, która istnieje na Ziemi? To ani złoto, ani platyna, ani jakikolwiek rzadki pierwiastek. Tylko antymateria – „lustrzana” forma materii o przeciwnym ładunku elektrycznym. Szacuje się, że wytworzenie jej grama to koszt rzędu bilionów dolarów. Antymateria, tak jak materia, została wytworzona w czasie Wielkiego Wybuchu. Jednej i drugiej powstało wówczas tyle samo. Każda cząstka po spotkaniu swojej antycząstki anihiluje, podczas tego procesu zaś uwalnia się sporo energii. Teoretycznie więc w kosmosie, które zaczynał swoje życie z jednakową ilością materii i antymaterii, obie powinny spotkać się, wyparować i nic po sobie nie pozostawić. Materia jednak istnieje we Wszechświecie – sami jesteśmy na to dowodem. A to oznacza, że antymateria, której z kolei nie ma, bardzo ciekawi naukowców. Badacze nauczyli się wytwarzać ją na Ziemi dopiero w 1995 roku. Wówczas w Szwajcarii w CERN-ie przeprowadzono pierwsze doświadczenia, podczas których uzyskano antymaterię. Teraz fizycy eksperymentalni szykują się do następnych przełomowych testów. Chcą przewieźć antymaterię z jednego laboratorium do drugiego specjalnie przystosowanymi do tego ciężarówkami. Po co naukowcy chcą transportować antymaterię? W tej chwili w CERN-ie trwają dwa projekty, których celem jest przetestowanie bezpiecznego transportu antymaterii. Pierwszy to PUMA (antiProton Unstable Matter Annihilation), drugi – BASE-STEP. W każdym przypadku antymateria będzie transportowana tylko w ramach CERN-u, a zatem na stosunkowo nieduże odległości. Za każdym razem cała operacja transportu ma potrwać kilka godzin. Obie zostaną przeprowadzone w drugiej połowie tego roku. Jednak to dopiero początek. Jeśli projekty zakończą się powodzeniem, otworzą drogę do dzielenia się antymaterią z innymi europejskimi ośrodkami uniwersyteckimi. Tym samym badania z użyciem tej cennej substancji zostaną, jak powiedział Alexandre Obertelli, niemiecki fizyk i architekt projektu PUMA, „zdemokratyzowane”. Jak bezpiecznie przewieźć antymaterię? Zarówno w przypadku PUMA, jak i BASE-STEP, naukowcy planują przewozić antyprotony. Jak zamierzają to zrobić? Wykorzystają specjalne magnetyczne pułapki, nad którymi pracowali od lat. Składają się one z nadprzewodzących magnesów, które utrzymują unoszące się antyprotony z dala od materii. By magnesy działały, potrzebny jest przenośny generator prądu. Antyprotony muszą również zostać schłodzone do minus 269 st. C. To tylko cztery stopnie więcej od zera bezwzględnego. Jakby tego było mało, antymateria musi również znajdować się w próżni – tak by przypadkiem nie spotkała się choćby z jedną cząstką materii. A przede wszystkim cały system musi umożliwiać na koniec wyjęcia antyprotonów z pułapki magnetycznej, tak by można wykorzystać je do badań. Albo włożyć do środka materiały, które w kontrolowany sposób mają zetknąć się z antymaterią. Dwa różne eksperymenty z antymaterią Projekt BASE-STEP jest nieco prostszy. Zaangażowani w niego naukowcy zamierzają przetransportować około 1000 antyprotonów. Będzie to wymagało użycia zestawu transportowego ważącego tonę. Celem eksperymentu BASE (BASE-STEP to jego część) jest badanie właściwości poszczególnych cząstek antymaterii. Wymaga to jednak przetransportowania ich w miejsce położone z daleka od dużego akceleratora, który generuje własny „szum tła” – pola magnetyczne mogące wpłynąć na wynik eksperymentu. PUMA to natomiast eksperyment, który wymaga przeniesienia z miejsca na miejsce aż miliarda antyprotonów. Zestaw, który do tego posłuży, waży 10 ton. Ciężarówka z antymaterią pokona zaś aż 1,5 km drogi – by uniknąć ostrego zakrętu i słabego mostka znajdującego się na krótszej trasie między dwoma laboratoriami. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, w docelowym laboratorium do pułapek z antyprotonami będą wstrzykiwane pewne izotopy, co pozwoli szczegółowo badać strukturę jąder atomowych. W książce „Anioły i demony” Dana Browna (i filmie na niej opartym) terroryści wykradają z CERN-u ćwierć grama antymaterii, żeby skonstruować morderczą bombę. W rzeczywistości nawet gdyby wszystkie antyprotony z eksperymentu PUMA nagle anihilowały, nic nikomu nie grozi. Energia powstała w wyniku anihilacji odpowiadałaby energii ołówka, który spadł na ziemię z wysokości stołu. – Nie byłoby żadnego bum – zapewnia na portalu Nature.com Alexandre Obertelli. Źródło: nature.com Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Lucerna – co warto zobaczyć w jednym z najpiękniejszych miast Szwajcarii?
Lucerna, malownicze miasto nad Jeziorem Czterech Kantonów, to idealne połączenie turystycznych atrakcji, historycznych zabytków i zapierających dech w piersiach widoków. Od słynnego Mostu Kaplicznego po majestatyczne szczyty gór Pilatus i Rigi, Lucerna oferuje zarówno przestrzeń do relaksu, jak i aktywnego spędzania czasu.
Spis treści: Największe atrakcje turystyczne Lucerny Restauracje i tradycyjne dania Lucerny Muzea i galerie sztuki w Lucernie Bezpieczne nocne spacery po Lucernie Fasnacht – karnawał pełen demonicznych masek Lucerna łączy w sobie piękno natury, bogactwo historii i nowoczesne udogodnienia. Bez względu na to, czy jesteś miłośnikiem górskich wędrówek, czy koneserem dobrej kuchni, miasto z pewnością cię oczaruje. Największe atrakcje turystyczne Lucerny Lucerna, choć niewielka, jest pełna wyjątkowych miejsc, które warto odwiedzić. Urokliwe stare miasto, otoczone wodami Jeziora Czterech Kantonów, zabytkowe mosty i malownicze budowle tworzą niezwykły klimat tego szwajcarskiego miasta. Spacerując po uliczkach, łatwo zakochać się w jego kameralnym charakterze. Do Lucerny przyjeżdża się jak do starej znajomej. Rzadko zaskakuje, jest niezmiennie dostojna i piękna, niemal doskonała. Nie dziwi więc fakt, że serce Szwajcarii przyciąga każdego roku tysiące turystów. Spacer po Starym Mieście i Most Kapliczny Jednym z symboli Lucerny jest Most Kapliczny (Kapellbrücke), najstarszy drewniany most w Europie. Powstał w XIV wieku i zygzakiem przechodzi nad rzeką Reuss. Jego malowniczy wygląd, ozdobiony kolorowymi kwiatami, to obowiązkowy przystanek dla każdego turysty. Most Kapliczny prowadzi wprost do serca Starego Miasta, gdzie można podziwiać zabytkowe kamienice, kościoły i wieże dawnych murów miejskich. Warto wejść na most późnym popołudniem, kiedy promienie słońca się ocieplają i w ich świetle wszystko wygląda bajkowo.Wieczorny spacer po Lucernie to niezapomniane przeżycie. Góra Pilatus i Rigi Dla miłośników górskich przygód Lucerna oferuje łatwy dostęp do gór Pilatus i Rigi. Pilatus, majestatyczna góra o wysokości 2132 m n.p.m., znana jest z najbardziej stromej kolejki zębatej na świecie, o nachyleniu 48 stopni. Podróż nią to prawdziwa przygoda, a na szczycie czekają wspaniałe widoki na alpejskie szczyty. Jeśli szukasz mniej ekstremalnych wrażeń, wybierz się na górę Rigi. Wjazd na jej szczyt to podróż zabytkową kolejką, której historia sięga 1873 roku. Kolejka ciągniona jest przez jedyną na świecie lokomotywę z pionowym kotłem. Na górze można delektować się lokalnymi przysmakami, takimi jak raclette, i podziwiać piękno szwajcarskich krajobrazów. Jezioro Czterech Kantonów Jezioro Czterech Kantonów to jeden z głównych atutów Lucerny. To tu zaczyna się większość rejsów, a wzdłuż jego brzegów rozciągają się jedne z najpiękniejszych widoków w mieście. Możesz wypłynąć na wodę parowcem DS Stadt Luzern, którym podróżowała nawet królowa Elżbieta II. Pomnik Umierającego Lwa Nie można opuścić Lucerny bez zobaczenia Pomnika Umierającego Lwa – rzeźby wykutej w skale, upamiętniającej 1,1 tys. strażników szwajcarskiej gwardii, którzy zginęli podczas rewolucji francuskiej. Mark Twain powiedział o nim: „To najbardziej przejmujący kawałek skały na świecie”. Restauracje i tradycyjne dania Lucerny Lucerna to raj dla miłośników dobrej kuchni. W kantonie znajduje się około 1,5 tys. restauracji, a połowa z nich mieści się w samym mieście. Tutejsza kuchnia łączy tradycyjne smaki z nowoczesnymi wpływami. Piękno Lucerny może znużyć, bo oczywiście można zwiedzać muzea, napawać się widokiem jeziora i pić wino, ale restauracje stanowią świetny przerywnik w zwiedzaniu. Tradycyjnym daniem, którego koniecznie musisz spróbować, jest älplermagronen – makaron z ziemniakami, serem, bekonem i karmelizowaną cebulką, podawany z musem jabłkowym. Smakowitym wyborem są także chügelipastetli, czyli małe wzgórza z ciasta, wypełnione sosem grzybowym z mięsem. Muzea i galerie sztuki w Lucernie Lucerna to także centrum kultury. W mieście znajdziesz wiele muzeów, w tym Muzeum Transportu, największe tego typu w Szwajcarii, oraz Museum Sammlung Rosengart, które prezentuje dzieła takich mistrzów jak Paul Klee i Pablo Picasso. Szwajcarska kultura łączy się tutaj z luksusem i nowoczesnością, co sprawia, że każdy znajdzie coś dla siebie. Bezpieczne nocne spacery po Lucernie Lucerna to także miasto, w którym możesz czuć się bezpiecznie o każdej porze dnia i nocy. To miasto jest wyjątkowo bezpieczne, nocą można wyjść o każdej porze i niczego nie musisz się obawiać. Wieczorne spacery wzdłuż jeziora, w otoczeniu lampionów i luksusowych hoteli, to idealny sposób na zakończenie dnia pełnego wrażeń. Fasnacht – karnawał pełen demonicznych masek Fasnacht to coroczny karnawał w Lucernie, pełen kolorowych parad i charakterystycznych demonicznych masek. Jego korzenie sięgają dawnych wierzeń – maski miały odstraszać złe duchy zimy. W trakcie tego wydarzenia, które rozpoczyna się w tłusty czwartek, ulice miasta wypełniają się uczestnikami przebranymi w groteskowe kostiumy, a orkiestry dęte, zwane Guggenmusik, nadają paradom żywiołowy charakter. To niezwykłe święto angażuje całe miasto, łącząc tradycję z zabawą, i przyciąga tłumy zarówno mieszkańców, jak i turystów.
Glacier Express – podróż przez Alpy z najwolniejszym ekspresem świata
Podróż Glacier Expressem to niezapomniane doświadczenie łączące w sobie luksus oraz spektakularne widoki alpejskich krajobrazów. Ten pociąg panoramiczny przemierza jedną z najpiękniejszych tras kolejowych świata, mijając mosty, tunele oraz górskie jeziora. W artykule przedstawiamy najważniejsze informacje, które pozwolą ci w pełni docenić tę wyjątkową podróż przez serce Szwajcarii.
Spis treści: Trasa Glacier Express – od Zermattu do Saint Moritz Wiadukt Landwasser – symbol trasy Glacier Express Luksus i komfort na pokładzie Glacier Express Godziny i etapy podróży – co czeka na trasie? Koszty i praktyczne informacje Dlaczego warto wybrać Glacier Express? Każdy, kto marzy o podróży przez malownicze krajobrazy Szwajcarii, powinien rozważyć Glacier Express jako niezapomniane doświadczenie. Niezależnie od tego, czy planujesz wybrać się na całą trasę, czy tylko jej część, podróż tym pociągiem dostarczy ci wrażeń, których nie zapomnisz przez wiele lat. Trasa Glacier Express – od Zermattu do Saint Moritz Glacier Express, zwany najwolniejszym ekspresem świata, oferuje podróż przez malownicze regiony Szwajcarii, łącząc kurorty Zermatt oraz Saint Moritz. Trasa, mierząca 275 km, pokonuje 91 tuneli i 291 mostów, co czyni ją nie tylko inżynieryjnym cudem, ale i wizualnym spektaklem. Podróż rozpoczyna się w Zermatt, niewielkiej miejscowości u stóp Matterhornu, jednego z najbardziej rozpoznawalnych szczytów Alp. Od samego świtu, gdy promienie słońca oświetlają czerwone wagony pociągu, podróżni mogą cieszyć się majestatem gór. W Zermatt obowiązuje zakaz wjazdu samochodów, co jeszcze bardziej podkreśla wyjątkową atmosferę tego miejsca. Na dworzec docieramy pieszo, mijając alpejskie hotele i luksusowe butiki – to miejsce, które od lat przyciąga celebrytów. Trasa Glacier Expressu to nie tylko podróż z punktu A do punktu B, ale przede wszystkim sposób na delektowanie się otaczającymi widokami. Pociąg wspina się na wysokość ponad 2000 metrów n.p.m., mijając Oberalppass – najwyższy punkt na trasie, skąd rozpościera się zapierający dech w piersiach widok na Alpy. Podróż kończy się w Saint Moritz, słynnym kurorcie, znanym z eleganckich hoteli i przepięknych widoków. Wiadukt Landwasser – symbol trasy Glacier Express Jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów na trasie jest przejazd przez słynny wiadukt Landwasser, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To monumentalna konstrukcja o wysokości 65 metrów i długości 142 metrów, która wspiera się na sześciu przęsłach i pięciu filarach. Wiadukt kończy się w długim, wydrążonym w górze tunelu. Widok z okien Glacier Expressu, gdy pociąg mknie po tym imponującym moście, jest jednym z najpiękniejszych momentów podróży i często pojawia się na zdjęciach turystów. Luksus i komfort na pokładzie Glacier Express Podróż Glacier Expressem to również synonim wygody i luksusu. Pociąg oferuje pasażerom panoramiczne okna, przez które mogą podziwiać zmieniające się krajobrazy. W wagonie restauracyjnym dostępne są wyśmienite lokalne dania, w tym tradycyjna zapiekanka Cholera. To regionalna potrawa z Wallis, która powstała w czasie epidemii cholery w XIX wieku. Jest to danie na bazie jabłek, ziemniaków i sera, serwowane na kruchym cieście. Dla pasażerów poszukujących jeszcze większej wygody, dostępna jest Excellence Class. Oferuje ekskluzywne usługi, takie jak osobisty concierge, siedmiodaniowy obiad przygotowany z lokalnych składników oraz możliwość nadania bagażu bezpośrednio spod drzwi hotelu do miejsca docelowego. To idealna opcja dla tych, którzy chcą cieszyć się pełnią luksusu w czasie swojej podróży przez Alpy. Godziny i etapy podróży – co czeka na trasie? Podróż Glacier Expressem rozpoczyna się wcześnie rano, gdy Zermatt dopiero budzi się do życia. Już o 5:30 można zobaczyć pierwszy pociąg gotowy do odjazdu. Przejazd przez Brig, Oberalppass, a następnie do Chur oferuje niezliczoną ilość spektakularnych widoków. W miarę jak pociąg pokonuje kolejne odcinki, pasażerowie mają okazję zobaczyć jeziora, wąwozy, a także historyczne miasteczka, takie jak Andermatt i Disentis – miejsce najstarszego benedyktyńskiego opactwa w Szwajcarii. Podróż zakończy się w Saint Moritz, ale po drodze Glacier Express mija również znane z górskich krajobrazów miejsca, takie jak doliny Valais i Graubünden oraz Aletsch, najdłuższy lodowiec w Alpach. W każdej chwili można liczyć na obsługę, która chętnie opowiada o mijanych miejscowościach i podaje napoje, by umilić podróż. Koszty i praktyczne informacje Podróż Glacier Expressem nie należy do najtańszych, ale oferuje komfort i widoki, których nie znajdziesz nigdzie indziej. Ceny biletów zaczynają się od 152 euro w klasie drugiej, a w pierwszej klasie kosztują 268 euro. Dla tych, którzy pragną jeszcze większego luksusu, dostępna jest wspomniana wcześniej Excellence Class. Koszt biletów można także obniżyć, wybierając krótszy odcinek trasy, np. z Zermattu do Churu. Noclegi w Zermatt i Saint Moritz są dostępne w różnych przedziałach cenowych. W Zermatt, ceny za nocleg zaczynają się od 500 złotych, podczas gdy w Saint Moritz można znaleźć pokoje w cenie od 500 do nawet 15 tysięcy złotych za noc. Dlaczego warto wybrać Glacier Express? Podróż Glacier Expressem to prawdziwe połączenie luksusu, komfortu i niezapomnianych widoków. To idealna propozycja dla osób, które chcą zobaczyć Alpy w pełnej krasie, nie spiesząc się, delektując się każdym kilometrem trasy. Podróż Glacier Expressem trwa prawie osiem godzin i nie jest to czas stracony. Mijamy bajkowe doliny, dziewicze krajobrazy, a widok z panoramicznych okien pozwala doświadczyć piękna Alp w pełnej krasie​.
Antoni Patek to polski wynalazca znany dziś na całym świecie. Jego zegarki cenili monarchowie
Antoni Patek założył firmę Patek Philippe, znaną ze szwajcarskich zegarków. Jako pierwsza w historii zaczęła ona masowo produkować zegarki kieszonkowe. Kim był Antoni Patek i jak osiągnął sukces?
Spis treści: Kim był Antoni Patek? Emigracja do Szwajcarii Antoni Patek i Adrien Philippe Zegarek królowej Wiktorii Antoni Patek – dziedzictwo Patek Philippe – ciekawostki Rzadko który polski wynalazca jest dziś znany z nazwiska na całym świecie. Przykładowo Jan Szczepanik, zwany „polskim Edisonem”, nie kojarzy się od razu z telewizją, choć był jej pionierem. Ignacy Łukasiewicz jest znany jako twórca przemysłu naftowego, ale głównie w Polsce. Tymczasem Antoni Patek zdobył światowy rozgłos. Kim był Antoni Patek? Antoni Patek to polski zegarmistrz, pionier przemysłowej produkcji zegarków. Stworzył firmę Patek Philippe & Co., która jako pierwsza w historii masowo produkowała zegarki kieszonkowe. Urodził się w 1811 lub 1812 r. w rodzinie szlacheckiej. Jego rodzice to Anna z domu Piasecka i Joachim Patek herbu Prawdzic. Po śmierci ojca wziął na siebie utrzymanie rodziny. W wieku lat 17 wstąpił do 1 Pułku Strzelców Konnych. W 1830 r. wziął udział w powstaniu listopadowym. Był dwukrotnie ranny. Dosłużył się stopnia podporucznika i Krzyża Złotego Orderu Virtuti Militari. Emigracja do Szwajcarii Po klęsce powstania listopadowego Antoni Patek i inny powstaniec, Franciszek Czapek musieli emigrować na Zachód. Ich drogi skrzyżowały się w Genewie. W 1839 r. założyli spółkę Patek, Czapek & Compagnie. Przez rok pracowali we dwóch, potem zaczęli zatrudniać pomocników, głównie rodaków. Czapek był doświadczonym warszawskim zegarmistrzem, Patek nie miał w tym fachu żadnego doświadczenia. Po opuszczeniu Polski przez kilka lat szukał pomysłu na życie. Pracował jako zecer, handlował alkoholem, uczył się malarstwa. Wreszcie wpadł na pomysł kupowania mechanizmów od szwajcarskich rzemieślników i oprawiania ich w ozdobne koperty. Nad tym, by zegarki działały, czuwał jego partner. On dzięki talentowi malarskiemu projektował dekoracyjne motywy. Strzałem w dziesiątkę okazały się zegarki z wygrawerowanymi wizerunkami polskich bohaterów narodowych i Matki Boskiej. Sprzedawały się znakomicie, gdyż idealnie trafiały w gust patriotycznej arystokracji w kraju i za granicą. Antoni Patek i Adrien Philippe Po 5 latach współpracy drogi wspólników rozeszły się. Patek był niespokojnym duchem, wciąż chciał coś zmieniać i unowocześniać. Czapek miał naturę konserwatysty, który jedynie dopieszcza to, co się sprawdziło. Bez zdolnego zegarmistrza interes nie mógł prosperować. Jednak Patek jeszcze w trakcie rozwodu z Czapkiem nawiązał kontakt z francuskim inżynierem Adrienem Philippe. Założyli nową – dziś znaną na całym świecie – firmę Patek Philippe. O jej sukcesie zadecydowały tak niechciane przez Czapka innowacje. W 1844 r. Patek i Philippe udoskonalili mechanizm nakręcania zegarka koronką, czyli wygodnym pokrętłem na kopercie (do tej pory używano w tym celu specjalnego kluczyka. Zegarek królowej Wiktorii Antoni Patek docenił reklamową siłę znanych postaci. Nasz przedsiębiorczy rodak jeździł ze swymi czasomierzami na wystawy światowe, zachwalał ich zalety. W 1851 roku na Grand Exposition w Londynie wygrał więcej niż główną nagrodę – jego dzieło kupiła brytyjska królowa Wiktoria. Zadowolona z nabytku kolejny egzemplarz podarowała swemu mężowi księciu Albertowi. Władczynię najpotężniejszego imperium ówczesnego świata podpatrywali wszyscy. Już wkrótce Patek Philippe ze złotą dewizką znalazł się w kieszonce króla Danii Chrystiana IX i włoskiego monarchy Wiktora Emanuela. Historycy obliczyli, że do wybuchu I wojny światowej kupiło go 30 monarchów. To zapewniło mu prestiżowy i nośny reklamowo tytuł „marki królów”. Antoni Patek – dziedzictwo Antoni Patek został wyróżniony tytułem hrabiowskim przez papieża Piusa IX. Na emigracji wspierał polskie inicjatywy. M.in. opiekował się uchodźcami po klęsce powstania styczniowego. Zmarł 1 marca 1877 w Genewie. Pozostawił po sobie firmę znaną do dziś na całym świecie z luksusowych zegarków. Patek Philippe – ciekawostki Ze stworzoną przez Polaka firmą wiążą się ciekawe fakty historyczne. Najdroższy zegarek świata W 1933 r. firma Patek Philippe wykonała na zamówienie amerykańskiego bankiera Henry’ego Gravesa zegarek z 24 funkcjami (kalendarz, datownik, fazy księżyca, stoper itp.). Okrzyknięto go najbardziej skomplikowanym czasomierzem świata. W 1999 r. zegarek Gravesa sprzedano w nowojorskim domu aukcyjnym Sotheby’s za 11 mln dolarów. Nabywca zrobił doskonały interes. Gdy 11 listopada 2014 r. wystawił go ponownie na aukcję, ustalił cenę wywoławczą 15 mln franków. Pięciu anonimowych uczestników licytacji podbiło ją do 23 237 mln franków, czyli ok. 24 mln dolarów. „Patek” Jana Matejki W 1876 r. Jan Tyszkiewicz z Litwy zakupił u Jana Matejki dzieło „Batory pod Pskowem”, ale ponieważ miał kłopoty finansowe, nie zapłacił całej umówionej kwoty. Co gorsza, nie zgodził się na pokazanie obrazu na Exposition Universelle w Paryżu w 1878 r. Malarz nie krył swojego oburzenia. Piętnaście lat później Polska przygotowywała się na wielkie wydarzenie, jakim była Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie. Powtórnie wypłynęła sprawa obrazu Matejki. Benedykt Tyszkiewicz, spadkobierca Jana, nie tylko udostępnił obraz, lecz także postanowił zadośćuczynić za krzywdę ciężko już wówczas choremu malarzowi. Zegarek Patek Philippe miał być gestem z jego strony wzywającym do zakończenia konfliktu. Źródło: archiwum NG.
Lodowce, świetna kolej i kurorty narciarskie. Szwajcaria ma to wszystko w pakiecie
Szwajcarię trzeba odwiedzić chociaż raz w życiu. Naprawdę blisko Polski czekają na nas niezapomniane krajobrazy, które zapierają dech w piersiach. Mieliśmy prawie tydzień, by poznać ten kraj i szczerze mówiąc, były to dni pełne przygód i widoków, które zostaną z nami do końca życia.
Podróż do Szwajcarii rozpoczęliśmy nietypowo. Naszym pierwszym celem była serowarnia w górach, na Rigi. Już sama podróż kolejką, która jest otwarta od 1875 roku, była ekscytująca. Po dojechaniu na szczyt, dalej musieliśmy iść już na nogach. W otchłaniach mgły i mocnym wietrze dotarliśmy na miejsce, gdzie czekała nas miła niespodzianka. Oprócz poznania dokładnego schematu produkcji sera, mogliśmy go również spróbować. Okazało się, że cały proces wcale nie jest taki prosty jak się wydaje. Potrzeba do tego naprawdę dobrego wyczucia smaku i zapachu. Nie może zabraknąć również pary w mięśniach, bo włożenie deski ciężkich serów na górną półkę jest wymagające (wiem, bo sam próbowałem to zrobić). Baśniowe miasteczko, legendarny most i muzeum transportu Kolejnym punktem naszej wycieczki była Lucerna. Urokliwe miasteczko, które wydawało się jak wyjęte z baśni. Położona nad brzegiem jeziora Czterech Kantonów, Lucerna od razu oczarowała nas swoim klimatem i architekturą. Zabytkowe mosty, wąskie uliczki i malownicze kamienice wprowadzały w spokojny nastrój. Największe wrażenie zrobił na nas Most Kapliczny – symbol miasta, który jest jednym z najstarszych krytych mostów w Europie. Spacerując po nim, czuliśmy się, jakbyśmy przenieśli się w czasie. Malowidła na drewnianej konstrukcji opowiadały o historii regionu, a widok jeziora i otaczających gór był zapierający dech w piersiach. Będąc w Lucernie nie mogliśmy ominąć Szwajcarskiego Muzeum Transportu. Ilość atrakcji jaka na nas czekała była nie do ogarnięcia. Osobiście jestem wielkim pasjonatem historii motoryzacji i transportu, więc dla mnie to był prawdziwy raj. Mogliśmy nawet zobaczyć jak wyglądał pierwszy orczyk narciarski. Najpiękniejszy zachód słońca jaki widziałem Po pobycie w Lucernie przyszedł czas na zdobycie jednego z najbardziej znanych szczytów regionu – Pilatusa. Podróż na górę rozpoczęliśmy od gondoli z Kriens. Wjeżdżając na szczyt, podziwialiśmy niesamowite widoki na okoliczne doliny i jeziora. Gdy dotarliśmy na wysokość ponad 2000 metrów, panorama, która rozciągała się przed nami, była niesamowita. Widać było zarówno majestatyczne Alpy, jak i głębokie doliny. Widoki miejscami psuła nam mgła, który była na tyle gęsta, że cięcie jej nożem nie byłoby przesadą. W pewnym momencie cały krajobraz schował się za mgłą i podróż gondolką nagle stała się lekko przerażająca. Najlepsze jednak czekało na koniec. Mgła nagle zniknęła i odsłoniła nam szczyty, na których widok dosłownie zaniemówiliśmy. Część z nich była już pokryta śniegiem. Za chwilę miał zacząć się zachód słońca, więc wszyscy udaliśmy się go podziwiać ze specjalnie przygotowanego punktu widokowego. Było bardzo, ale to bardzo zimno. Byliśmy jednak tak zafascynowani, że nie było mowy o rezygnacji. Obserwacja zachodu słońca ze szczytu Góry Pilatus, to zdecydowanie najlepsza rzecz jaką widziałem. Przemieszczające się chmury, które co i raz zakrywały i odkrywały słońce wyglądały niesamowicie. Zjazd najbardziej stromą kolejką i Ekspres Lodowcowy Pierwszy raz spałem w hotelu, który położony jest na szycie góry. Teraz wiem, że nie ostatni. Kiedy się obudziłem i wyjrzałem przez okno, okazało się, że jestem ponad chmurami. Nawet kawa nie była mi potrzebna, żeby się rozbudzić. Po śniadaniu czekał nas zjazd najbardziej stromą kolejką w Europie. Linia ma pochylenie 48% i podczas zjazdu jest to naprawdę wyczuwalne. Jak to w Szwajcarii nie może obejść się bez pięknych krajobrazów. Ponownie znaleźliśmy się w Lucernie, z której ruszaliśmy dalej. Korzystając ze Swiss Travel Pass, czyli biletu, który daje nam możliwość przemieszczania się wszystkimi środkami komunikacji w Szwajcarii, udaliśmy się do Andermatt. To tam czekała nas niezapomniana podróż. O godzinie 12:54 ukazał nam się piękny pociąg, który nazywany jest Ekspresem Lodowcowym. Jego wagony są przeszklone, żeby można było podziwiać góry, doliny i krajobrazy. Mijał lodowce, głębokie doliny, rwące rzeki i alpejskie wioski. Widok potężnych szczytów, pokrytych śniegiem przez cały rok, robił kolosalne wrażenie. Z niecierpliwością czekaliśmy na każdy zakręt trasy, który otwierał przede nami kolejne zapierające dech w piersiach widoki. Trasa przebiegała przez jeden z najbardziej znanych wiaduktów kolejowych na świecie, Landwsser. Wysokość wiaduktu wynosi 65 metrów, a długość 136 metrów. Dziennie przejeżdża nim 60 pociągów, rocznie – ok. 22 000. 7 lipca 2008 r. wiadukt został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wszyscy poczuliśmy się przez moment jak w Harrym Potterze. To był bez wątpienia jeden z lepszych momentów trasy. To właśnie Ekspresem Lodowcowym w towarzystwie pysznej kawy udaliśmy się z Andermatt do Saint Moritz. Cała podróż trwała około 4 godzin, ale uwierzcie mi, ciągle podziwianie niesamowitych widoków, zamienia ten czas w mgnienie oka. Najbardziej luksusowy kurort narciarski Naszym kolejnym celem było miejsce wyjątkowe, które sam chciałem bardzo odwiedzić – luksusowy kurort Saint Moritz. To jedno z najbardziej ekskluzywnych miejsc w Szwajcarii, słynące z przepięknych jezior i świetnych warunków do uprawiania sportów zimowych. Choć nie jest to moje pierwsze spotkanie z alpejskimi kurortami, Saint Moritz zrobił na mnie ogromne wrażenie swoim szykiem i elegancją. Jezioro Saint Moritz, otoczone przez majestatyczne szczyty, było niezwykle malownicze. W Saint Moritz można poczuć aurę miejsca, w którym luksus spotyka się z dziką naturą. To niesamowite, jak w jednym miejscu luksusowe hotele i designerskie butiki sąsiadują z nieokiełznaną przyrodą. Mało kto o tym wie, ale to właśnie w Saint Moritz po raz pierwszy zostało wykorzystane słowo „Palace” w nazwach hoteli. Lodowiec i jazda otwartym wagonem Po Saint Moritz przyszedł czas na nasz ostatni punkt wycieczki, szczyt Diavolezza. Góra Diavolezza, która wznosi się na wysokość ponad 2973 metrów, słynie z oszałamiających widoków na okoliczne lodowce. Kolejka linowa, która zabrała mnie na szczyt, sama w sobie była przygodą – niemal pionowe wzniesienie i szybko zmieniający się krajobraz podkreślały potęgę tych gór. Po dotarciu na górę, przede mną rozpościerała się surowa, ale przepiękna sceneria. Największe wrażenie zrobił na mnie widok na lodowce Pers i Morteratsch. Lodowiec Pers, który wyglądał jak gigantyczna, lodowa rzeka, sunąca w dół góry, miał niesamowity, niebieskawy blask. Widok ten przypomniał mi o potędze natury i o tym, jak zmienia się ona z czasem. Z kolei lodowiec Morteratsch, który jest jednym z największych lodowców w Szwajcarii, wydawał się niemal nieskończony. Na horyzoncie widać było góry sięgające ponad 4000 metrów, co czyniło ten krajobraz niemal nierealnym. Oba te lodowce miały w sobie coś majestatycznego, ale jednocześnie budziły respekt. Wokół panowała cisza, przerywana tylko szumem wiatru. Spacerując wzdłuż ścieżek widokowych, miałem wrażenie, że jestem na krańcu świata, z dala od zgiełku codzienności. Góry, które mnie otaczały, były potężne i niezmienne, a ja czułem się wobec nich drobny. Przyroda na wyciągnięcie ręki Na sam koniec czekała na nas jeszcze jedna przygoda. Tytuł tego akapitu nie jest przypadkowy, bowiem do ostatniego miasta, Davos, mieliśmy zapewniony bardzo nietypowy środek transportu. Całkowicie otwarty wagon pociągu. Tak, dobrze czytacie. Nie było dachu, który chronił nas przed zimnem. Wszystko było dosłownie na wyciągnięcie ręki. Otaczające krajobrazy były jeszcze lepsze, bo nie ograniczała nas żadna szyba. Zimno jednak dawało o sobie dość mocno znać. Przejazd tunelami w otwartym wagonie to doświadczenie, którego się nie spodziewałem. Wrażenia są pewnie jeszcze lepsze latem, gdy temperatura jest zdecydowanie wyższa. Nasza wyprawa do Szwajcarii kończyła się w Davos. Po 5 dniach przyszedł czas na refleksje i przejrzenie wszystkich zdjęć. Wspomnienia z kolejek, górskich szczytów i lodowców naprawdę mocno wryły się nam w pamięć. Na ostatniej kolacji zachwycaliśmy się miejscami, które udało nam się zwiedzić, a sami widzicie, że było ich mnóstwo. Każde z nich było jednak wyjątkowe i właśnie to jest najlepsze w Szwajcarii. Zdanie, że „każdy choć raz musi tu przyjechać” nie jest przesadzone bowiem ten kraj to kraina pięknych widoków i niezapomnianych chwil. Dużo jeszcze zostało do zwiedzenia, więc z pewnością wrócę do Szwajcarii. Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii
Podróż do Szwajcarii to marzenie niejednego turysty. Trudno się temu dziwić, bowiem kraj Helwetów potrafi zachwycić na każdym kroku, niezależnie od pory roku i przede wszystkim pogody za oknem, o czym przekonaliśmy się osobiście. Zacznijmy jednak od początku.
– Z żadnym hasztagiem nie utożsamiałam się tak bardzo, jak z #IneedSwitzerland (pol. Potrzebuję Szwajcarii) – brzmiał komentarz jednej z obserwatorek National Geographic Polska na Instagramie (@natgeopl) pod relacją z naszej jesiennej wyprawy do Szwajcarii. Na początku września, wspólnie z Narodową Organizacją Turystyczną Szwajcarii (Switzerland Tourism), wyruszyliśmy w wyjątkową podróż po malowniczych zakątkach krainy gór i jezior. Przez pięć dni odkrywaliśmy uroki kraju, ciesząc się zapierającymi dech w piersiach krajobrazami, bogatą kulturą, wspaniałą szwajcarską gościnnością i, co najważniejsze, wspólnie spędzonym czasem. Serowa uczta na „dzień dobry” Lądujemy w Zurychu i natychmiast kierujemy się w stronę dworca. Nie od dziś wiadomo, że Szwajcaria kolejami stoi, a tamtejsze pociągi chodzą jak w przysłowiowym „szwajcarskim zegarku”, dlatego ten środek transportu wybieraliśmy najchętniej podczas naszego pobytu. Po niespełna dwugodzinnej podróży meldujemy się w pierwszym punkcie wycieczki. W Vitznau wsiadamy do kolejki zębatej i ruszamy na Rigi Kulm, czyli jedną z najpopularniejszych gór w kraju. Choć okoliczne szczyty pokryte były chmurami, mijane po drodze widoki i tak wywoływały zachwyt u każdego z uczestników wyjazdu. Następnie zrobiliśmy sobie ok. 20-minutowy spacer do pobliskiej serwonii „Alp Chäserenholz". Na miejscu powitał na nas Leo, prawdziwy „mistrz serowarstwa”, który opowiedział nam, jak wygląda proces produkcji sera krok po kroku. Zwieńczeniem wizyty była oczywiście degustacja tego szwajcarskiego przysmaku i jednego jesteśmy pewni – takich wyrobów, jak tutaj, nie zasmakujecie nigdzie indziej. Pierwszy dzień w Szwajcarii kończymy w położonej nad Jeziorem Czterech Kantonów Lucernie, do której dostaliśmy się statkiem. Trwający godzinę rejs był kolejną okazją do podziwiania okolicznej przyrody i pięknego zachodu słońca. Miasto, mimo wieczorowej pory, od razu urzekło swoim urokiem i niepowtarzalnym klimatem. Jednak to, co najlepsze, dopiero na nas czekało. Ku przygodzie Drugi dzień w Szwajcarii rozpoczynamy od spaceru. Wędrując urokliwymi ulicami Lucerny, poznajemy bogatą historię miasta i odkrywamy jego najważniejsze zabytki. Począwszy od słynnego wykutego w kamieniu Pomnika Lwa, upamiętniającego szwajcarskich gwardzistów poległych podczas Rewolucji Francuskiej, przez najstarszy kryty most w Europie, na Panoramie Bourbaki, będącej szwajcarskim odpowiednikiem Panoramy Racławickiej, kończąc. Zwieńczeniem wizyty w rodzinnym mieście Kurta Schellera, cenionego na świecie szefa kuchni, było zwiedzanie najchętniej odwiedzanego muzeum w całej Szwajcarii, a więc założonego w 1959 r. Muzeum Transportu. Na powierzchni ponad 20 tys. km kw. znaleźć można przeszło 300 obiektów przedstawiających rozwój poszczególnych środków transportu. Ponadto na zwiedzających czeka planetarium, IMAX i Swiss Chocolate Adventure. Po pasjonujących dwóch godzinach, pełni wiedzy, wybieramy w dalszą drogę. Kolejny punkt na mapie? Dobrze znany polskim kibicom Engelberg. To tutaj każdego roku odbywają się przedświąteczne zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich, w których wielokrotnie triumfy święcili Biało-Czerwoni. Z Adamem Małyszem i Kamilem Stochem na czele. Choć skocznia Gross-Titlis-Schanze od pierwszego wejrzenia wzbudza zachwyt, nie była ona głównym celem naszego pobytu. Prosto z pociągu udajemy się do wypożyczalni rowerów. Zaopatrzeni w elektryczne jednoślady i kaski, w towarzystwie miejscowego przewodnika, Sergio, ruszamy w stronę do pięknej doliny, nie wiedząc jeszcze, że za chwilę poczujemy się rodem jak w Patagonii. Mijane krajobrazy obfitowały w górskie potoki, zachwycające wodospady i kręte ścieżki. Zapewniamy, kawa z takim widokiem smakuje lepiej niż zwykle. Dzień zakończyliśmy przepyszną kolacją w położonej na wysokości 1300 m n.p.m. resturacji „Flühmatt". To miejsce z wieloletnimi tradycjami, gdzie serwowane są potrawy skomponowane w duchu tradycji regionu, które w połączeniu z cudownymi widokami na góry i dolinę dostarczają gościom niezapomnianych wrażeń. Szwajcaria z góry Podczas pobytu w Engelbergu, nie sposób nie wjechać na słynącą z nie lada atrakcji górę Titlis. Już sam wjazd na szczyt dostarcza każdemu z odwiedzających niezapomnianych wrażeń. Na początku turyści korzystają z nowoczesnej kolejki TITLIS Xpress, która prowadzi od doliny Engelberg aż do stacji pośredniej Trübsee. Kolejno przesiadają się do TITLIS Rotair, czyli pierwszej na świecie obrotowej gondoli, która umożliwia podziwianie Engelbergu z zupełnie nowej perspektywy, i kontynuują drogę na samą górę. Jest to jednak dopiero przedsmak tego, co czeka na szczycie. Na imponującej wysokości 3062 m n.p.m. przyjezdni mogą zasmakować przysmaków kuchni szwajcarskiej w jednej z restauracji ze słonecznymi tarasami, zajrzeć do Jaskini Lodowcowej, a także przejść się najwyżej położony most wiszącym w Europie – Titlis Cliff Walk. Będąc w okolicy koniecznie trzeba wybrać się nad położone u podnóża Titlis jeziora Trübsee, gdzie można wiosłować i obserwować widoki na okoliczne góry i doliny. Pakt z diabłem Niestety, wszystko, co dobre szybko się kończy. Mimo że niełatwo było opuszczać Engelberg, czekały na nas kolejne miejsca do odkrycia. Tym razem obraliśmy kierunek na Andermatt, niegdyś wioskę militarną, a dziś popularny wśród turystów ośrodek wypoczynkowy, zlokalizowany w pobliżu Przełęczy Świętego Gotarda. I na „dzień dobry” Hubi, miejscowy przewodnik, zabiera całą grupę do owianego tajemniczością i niezwykłymi historiami Diabelskiego Mostu, znajdującego się w wąwozie Schöllenen, nad rzeką Reus. Przez setki lat jego dzikie piękno pozostawało ukryte wśród stromych, skalistych zboczy, a dostęp do tego miejsca był niezwykle trudny. Dopiero dzięki wysiłkom mieszkańców doliny Uri, wąwóz stał się dostępny dla podróżnych. Według legendy, wybudowanie mostu nie byłoby możliwe, gdyby nie pomoc diabła, stąd jego nazwa. Na przestrzeni lat droga przez przełęcz Gotarda stała się także świadkiem ważnych wydarzeń historycznych. W 1799 r. w wąwozie Schöllenen doszło do starcia wojsk francuskich z siłami rosyjskimi, dowodzonymi przez generała Aleksandra Suworowa. Dziś poległych w bitwie sprzed ponad 200 lat żołnierzy ze Wschodu upamiętnia wykuty w skale pomnik. Jak już wspomnieliśmy, Andermatt chętnie przyciąga nie tylko miłośników historii, ale także osoby lubiące aktywny wypoczynek. Z myślą o nich uruchomiono „Gütsch-Express” – kolej gondolową kursującą na trasie Andermatt-Nätschen-Gütsch. Najwyżej położone miasto Europy Ostatnim punktem naszego objazdu po Szwajcarii było Davos, które powitało nas… śniegiem. Do najwyżej położonego miasta na Starym Kontynencie (1560 m n.p.m.) dojechaliśmy kultowym Ekspresem Lodowcowym (Glacier Express). Najwolniejszy ekspres świata oferuje podróż przez serce szwajcarskich Alp. Trasa prowadzi z Doliny Engadyny bezpośrednio do stóp Matterhornu. Pobyt w Davos, które pod koniec XIX w. stało się popularnym uzdrowiskiem i gdzie co roku odbywa się Światowe Forum Ekonomiczne, rozpoczęliśmy od zwiedzenia Vaillant Areny. Hala, gdzie na co dzień trenują hokeiści miejscowego klubu, ze względu na swoją drewnianą konstrukcję, uważana jest za jeden z najpiękniejszych obiektów sportowych w kraju. Później był czas na sztukę. Wizyta w Muzeum Kirchnera, wybitnego niemieckiego malarza ekspresjonista, mocno związnego z Davos, zwieńczyła naszą szwajcarską przygodę. Pożegnanie nie było – jak możecie się domyślać – łatwe, ale wiemy, że szybko tutaj wrócimy. Jeśli wy także marzycie o podróży do kraju Helwetów, nie wahajcie się ani chwili i już teraz zaplanujcie swój wyjazd, który z pewnością zapamiętacie na długo. Niech hasztag #IneedSwitzerland stanie się rzeczywistością! Szwajcaria – informacje praktyczne Loty do Szwajcarii z Polski realizowane są przez linie SWISS. Od lat najbardziej obleganą trasą jest połączenie między warszawskim lotniskiem Chopina a portem lotniczym Zurych-Kloten; Zagraniczni turyści mogą skorzystać ze Swiss Travel Pass. To jeden bilet, dzięki któremu można podróżować koleją, drogą lądową i wodną po całej Szwajcarii. Ponadto umożliwia bezpłatny wstęp do ponad 500 muzeów w całym kraju; Polecane noclegi: Hotel Drei Könige w Lucernie, Hotel Schweizerhof w Engelbergu, Andermatt Alpine Appartements w Andermatt oraz Hotel Ochsen w Davos; Po więcej informacji odsyłamy was na oficjalną stronę Narodowej Organizacji Turystycznej Szwajcarii – MojaSzwajcaria.pl. Materiał promocyjny Switzerland Tourism