National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-13T07:29:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: East Side Gallery w Berlinie – jedna z najlepszych bezpłatnych atrakcji Berlina kończy 35 lat
items: Kim była ta kształtna postać? Zaskakujące wyobrażenie kobiety sprzed tysięcy lat
items: Kraina zamków, ikon i drewnianych świątyń. To jeden z najpiękniejszych regionów Polski
items: W Afryce żyje jeden z najpiękniejszych owadów świata. Jego pancerz przypomina dzieła Pabla Picassa
items: Co łączy najsławniejszego samuraja z Leonardem da Vinci? Dziś jest inspiracją dla popkultury i twórców gier
items: Miniaturowy las olbrzymiego bonsai. Goshin to żywe dzieło sztuki
items: Ostatni mistrzowie katany w Japonii. Ginąca sztuka wykuwania samurajskich mieczy
items: Zwierzęta zaklęte w kamieniu. Odkrycie archeologów na Półwyspie Arabskim
items: Odkryto nieznaną barwę epoki lodowcowej. „Głęboka wiedza na temat pigmentów”
items: Panorama Racławicka to jedna z najbardziej wyjątkowych ekspozycji. Monumentalne dzieło zapiera dech
items: „Polski” Lancelot trafi do 3D. Archeolodzy dokumentują unikatowe malowidła
items: Diabeł zakochany w sztuce. Hermann Göring stworzył imperium skradzionych dzieł
items: Dziewczyna z perłą. Zaskakujące informacje na temat słynnego obrazu
items: Ten malarz był genialnym samoukiem. Dopiero pod koniec życia zyskał należne mu uznanie
items: Dentysta rozwiązał geometryczną zagadkę „Człowieka witruwiańskiego" Leonarda da Vinci
items: Te kwiaty są najsłynniejszym dziełem w dorobku van Gogha. To mistrzowska gra światłem
items: Te obiady służyły rozwijaniu polskiej kultury i sztuki. Król zapraszał najznakomitszych artystów
items: Polska animacja hipnotyzuje świat. Tak nas widzą w Japonii
items: Espresso z wody z weneckich kanałów? Oto nowa atrakcja Wenecji
items: Zamiast tabletek – obrazy i dzieła sztuki. Czy to terapia przyszłości?
items: Niezwykła rola dzieci w tworzeniu sztuki naskalnej. Kontaktowały się z duchami
items: Czy „Gwiaździsta noc” Vincenta van Gogha to nocne niebo ujęte w ruchu? Tak sądzi polski astronom analizujący dzieło
items: Niezwykła zagadka starożytnych rzeźb. Dlaczego wcierano w nie perfumy?
items: Ten obraz ma działać cuda. Doceniono sanktuarium, w którym się znajduje
items: Wygląda jak nie z tego świata. Polscy archeolodzy odkryli w Kuwejcie zagadkową figurkę sprzed ponad 7 tys. lat

East Side Gallery w Berlinie – jedna z najlepszych bezpłatnych atrakcji Berlina kończy 35 lat
type: item
date: 2025-12-13T07:29:01.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: berlin
subject: fakty i mity
subject: niemcy
subject: Street art
subject: sztuka
description: East Side Gallery w Berlinie to najdłuższy zachowany fragment Muru Berlińskiego, przekształcony w plenerową galerię sztuki z ponad setką murali. Poznaj historię, znaczenie kulturowe i praktyczne wskazówki dla odwiedzających to niezwykłe miejsce w stolicy Niemiec.
encoded: Spis treści: Historia i znaczenie East Side Gallery East Side Gallery jako atrakcja turystyczna East Side Gallery w Berlinie – wskazówki dla odwiedzających Dziś to jedna z atrakcji Berlina. East Side Gallery w Berlinie to miejsce, które łączy najnowszą historię Europy z wyjątkową sztuką uliczną. Na długości 1,3 km zachował się tutaj największy fragment Muru Berlińskiego, na którym ponad stu artystów z całego świata stworzyło muralowe dzieła komentujące zmiany polityczne i społeczne końca XX wieku. To wyjątkowa atrakcja dla miłośników historii, sztuki oraz tych, którzy chcą poczuć niepowtarzalną atmosferę powojennego Berlina. Historia i znaczenie East Side Gallery Powstanie galerii i symbolika murali Po upadku Muru Berlińskiego w 1989 roku wschodnia część miasta stała się przestrzenią dla artystycznej ekspresji. W 1990 roku, na odcinku muru przy Mühlenstraße, 118 artystów z 21 krajów stworzyło ponad 100 murali, które stały się wyrazem nadziei, wolności i przemian zachodzących w Europie. Oficjalne otwarcie East Side Gallery miało miejsce 28 września 1990 roku, a rok później nadano jej status pomnika chronionego. Najważniejsze dzieła i artyści Wśród najbardziej rozpoznawalnych murali znajdują się: „Braterski pocałunek” autorstwa Dmitrija Wrubla, przedstawiający pocałunek Leonida Breżniewa i Ericha Honeckera, symbolizujący bliskie relacje między ZSRR a NRD, „Test the Best” Birgit Kinder, ukazujący Trabanta przebijającego mur, co symbolizuje pragnienie wolności i przełamywanie barier. Te i inne dzieła stały się ikonami sztuki ulicznej w Berlinie, przyciągającymi miliony turystów rocznie. Ochrona i konserwacja East Side Gallery Ze względu na ekspozycję na warunki atmosferyczne oraz akty wandalizmu, East Side Gallery wymaga regularnej konserwacji. W 2009 roku przeprowadzono kompleksową renowację, podczas której 87 artystów odnowiło 100 murali. Od 2018 roku za utrzymanie galerii odpowiada Fundacja Muru Berlińskiego (Stiftung Berliner Mauer), dbając o jej zachowanie dla przy…

east-side-gallery-GettyImages-501840660-a4a7c77.jpg
width: 4818
height: 3212

Kim była ta kształtna postać? Zaskakujące wyobrażenie kobiety sprzed tysięcy lat
type: item
date: 2025-12-12T08:51:21.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: epoka kamienia
subject: historia
subject: prehistoria
subject: religie
subject: rzeźba
subject: sztuka
subject: Wolny czas
description: Wenus paleolityczna to jedna z najbardziej zagadkowych i intrygujących ikon pradziejów. Kim była kobieta, którą przedstawiano z przerysowanymi kształtami i bez wyraźnej twarzy?
encoded: Spis treści: Wenus paleolityczne – najstarsze wyobrażenia kobiecego ciała w dziejach Charakterystyczny styl Wenus paleolitycznych – symbolika kobiecej sylwetki sprzed tysięcy lat Wenus z Willendorfu – najsłynniejsza figurka kobieca z paleolitu W trzech miejscach na terenie Polski odkryto przedstawienia kobiet sprzed kilkunastu tysięcy lat Znaczenie i funkcja wizerunków paleolitycznych Wenus Wenus paleolityczne to niewielkich rozmiarów figurki kobiece, które pojawiały się na rozległych terenach Europy i Azji już kilkadziesiąt tysięcy lat temu. Znane z wyolbrzymionych cech kobiecych – piersi, bioder, pośladków – stały się przedmiotem licznych interpretacji i spekulacji. Niektóre z figurek pozbawione są wyraźnych rysów twarzy, dłoni czy stóp. Skoncentrowanie się na cechach płciowych sugeruje, że mogły pełnić funkcje związane z płodnością lub kultem kobiecości. Wenus paleolityczne – najstarsze wyobrażenia kobiecego ciała w dziejach Jednym z przejawów artystycznych zdolności człowieka są znajdowane przez archeologów figurki kobiece, znane jako Wenus paleolityczne. Na pierwsze takie rzeźby natknięto się w 1894 roku we Francji. Sporo podobnych artefaktów odkryto na przełomie XIX i XX wieku, ale są one nadal odkrywane w ostatnich latach, zarówno w Europie Zachodniej, jak i Środkowej. Najliczniejsze egzemplarze Wenus mają około 20 tysięcy lat, choć niektóre mogą być nawet starsze – sięgające okresu kultury graweckiej (ok. 29–22 tys. lat temu). Wiele z tych figurek cechuje przesadnie zaakcentowane cechy kobiece – szerokie biodra, pełne piersi i wyraźnie zaznaczone genitalia, przy jednoczesnym braku szczegółów twarzy i kończyn, co sugeruje symboliczne, a nie realistyczne przedstawienie kobiecości. Archeolodzy przypuszczają, że mogły one pełnić funkcje magiczno-religijne, związane z płodnością, macierzyństwem lub kultem przodków. Określenie „Wenus paleolityczna” to nawiązanie do rzymskiej bogini Wenus, identyfikowanej z grecką Afrodytą, boginią miłości i piękna. Nazwa ta został…

wenus-paleolityczna--1d7516e.jpg
width: 2813
height: 1875

Kraina zamków, ikon i drewnianych świątyń. To jeden z najpiękniejszych regionów Polski
type: item
date: 2025-11-22T09:44:23.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: polska zabytki
subject: sztuka
subject: województwo podkarpackie
description: Tytuł laureata prestiżowego plebiscytu „Cuda Polski 2025” dla województwa Podkarpackiego otrzymał renesansowy Zamek w Krasiczynie. To jednak nie jedyna atrakcja tego wyjątkowego regionu. Co jeszcze warto zobaczyć, zwiedzając południowo-wschodnią Polskę?
encoded: Spis treści: Cztery Baszty zamku w Krasiczynie Zamkowy ogród rodziny Sapiehów Zamek w Krasiczynie współcześnie Losy Twierdzy Przemyśl Nowe życie twierdzy Na styku wielu kultur – szlakiem Łemków, Bojków i innych mniejszości etnograficznych W środku łemkowskiej osady Jak powinno się mówić o Beksińskim? Podkarpackie ikony Rzeka San, w okolicy której położone są mury zamku w Krasiczynie, wije się wśród innych podkarpackich atrakcji, o których warto wiedzieć, planując wyjazd na południowy wschód Polski. Oprócz zapierającej dech w piersiach przyrody – warto wspomnieć choćby słynne połoniny Wetlińską i Caryńską – na Podkarpaciu odkryjemy wiele miejsc przypominających o losach tego regionu, jego mieszkańcach, narodach i burzliwej historii. Cztery Baszty zamku w Krasiczynie Z perspektywy drogi krajowej numer 28, biegnącej przez sam środek Krasiczyna, trudno dostrzec potęgę i monumentalność zamku wznoszącego się w tej miejscowości. Ogród otaczający rezydencję skutecznie uniemożliwia przypadkowym gapiom przyglądanie się fasadom budynku. Kiedy jednak pokonamy bramę wjazdową, naszym oczom ukaże się spektakularna budowla, której wygląd przywodzi na myśl skojarzenia z zamczyskami z bajek Disneya. Aby wejść przez główną bramę zamku, należy najpierw przedostać się przez most nad fosą, w której niegdyś znajdował się forteczny kanał obronny. Po wejściu na zamkowy dzieciniec naszym oczom ukażą się cztery różniące się od siebie baszty. Każda z nich powstała na przełomie XVI i XVII wieku, kiedy to mecenas sztuki i właściciel zamku, Marcin Krasicki, zdecydował się na przebudowę rezydencji w stylu renesansowo-manierystycznym. Szlachcic nadał każdej z baszt osobną nazwę, odzwierciedlającą jej przeznaczenie. W ten sposób powstały: Baszta Papieska – w której funkcjonowały komnaty dla dygnitarzy papieskich; Baszta Królewska – z komnatami na wypadek przyjazdu króla; Baszta Boska – zawierająca genialnie zachowaną kaplicę przyrównywaną do Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu; Baszta Szlachecka – zwan…

Zamek-KrasiczynMiroslaw-Kuciel-45ac2d0.jpg
width: 4000
height: 2667

W Afryce żyje jeden z najpiękniejszych owadów świata. Jego pancerz przypomina dzieła Pabla Picassa
type: item
date: 2025-11-06T09:01:42.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: owady
subject: robaki
subject: sztuka
subject: zwierzęta
description: Natura potrafi tworzyć nie tylko spektakularne krajobrazy, lecz także organizmy zachwycające precyzją barw i wzorów. Zdarza się, że nawet niewielki pluskwiak może wyglądać jak miniaturowe dzieło sztuki, przyciągając uwagę intensywnością kolorów i misterną geometrią swojego pancerza.
encoded: Afryka przyciąga podróżników przede wszystkim obietnicą spotkań ze zwierzętami, które znamy z atlasów i dokumentów przyrodniczych. Lwy, słonie, żyrafy czy gepardy budzą zachwyt i respekt, a safari stało się synonimem kontaktu z naturą w jej najbardziej widowiskowej formie. Tymczasem niezwykłość tego kontynentu objawia się także w skali dużo mniejszej, często niedostrzegalnej na pierwszy rzut oka. Wśród traw, na liściach i pniach roślin żyją organizmy tak drobne, że mogłyby zmieścić się na palcu, a mimo to robią ogromne wrażenie. Owad, który wygląda jak dzieło sztuki Owad potocznie nazywany „robakiem Picassa” to Sphaerocoris annulus, pluskwiak z rodziny tarczówkowatych, który osiąga zwykle około 15 milimetrów długości i występuje przede wszystkim w Afryce Środkowej oraz Wschodniej. Zaobserwowano go m.in. w Etiopii, Kenii, Kamerunie, Namibii, Republice Południowej Afryki, Tanzanii oraz Zimbabwe. Żyje na terenach trawiastych, wśród krzewów oraz niskiej roślinności, gdzie jego barwy szczególnie wyraźnie odcinają się od stonowanego tła sawanny. Jego potoczna nazwa nawiązuje do niezwykłego wyglądu pancerza, pokrytego kontrastowymi plamami w odcieniach czerwieni, żółci, czerni i bieli, które układają się w nieregularne wzory przypominające abstrakcyjne obrazy Pabla Picassa. Wygląd ten wydaje się dekoracyjny, lecz pełni istotną funkcję biologiczną. W świecie zwierząt intensywne barwy najczęściej oznaczają zagrożenie i stanowią sygnał dla drapieżników, że dany organizm może być toksyczny lub niejadalny. U Sphaerocoris annulus ten rodzaj ubarwienia jest więc formą ostrzeżenia, dzięki któremu owad unika bezpośredniej konfrontacji. Nawet tak niewielki organizm może w ten sposób skutecznie odstraszyć ptaki, jaszczurki czy drobne ssaki, które w przeciwnym razie uznałyby go za łatwy i pozbawiony ryzyka pokarm. Mechanizmy przetrwania „robaka Picassa” Choć to wygląd „robaka Picassa” przyciąga największą uwagę, równie istotne są jego zwyczaje i sposoby na obronę. Sphaerocoris annulus…

FABRIC-KOLAZ-32-efa9aad.jpeg
width: 1894
height: 1268

Co łączy najsławniejszego samuraja z Leonardem da Vinci? Dziś jest inspiracją dla popkultury i twórców gier
type: item
date: 2025-10-18T13:17:59.000Z
creator: Anna Wenner
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: japonia
subject: literatura
subject: sztuka
description: Miyamoto Musashi – samuraj, artysta, filozof. Jego historia to więcej niż tylko legenda. Niezrównany mistrz miecza od wieków inspirował wojowników, twórców i graczy. Dzięki badaczom odkrywamy, co kryje się za opowieściami o jego pojedynkach, technice walki i życiu.
encoded: Spis treści: Jak legenda Musashiego zainspirowała twórców gry „Ghost of Yōtei” Kim był prawdziwy Miyamoto Musashi? Musashi jako artysta i uczony Fakty i mity o pojedynkach Musashiego Dziedzictwo Musashiego w literaturze i współczesności Niewielu wojowników w dziejach zainspirowało tyle opowieści, co Miyamoto Musashi – najsławniejszy samuraj Japonii. Prof. Hitomi Tonomura, historyczka w Uniwersytetu Cambridge, wspomina, jak głęboko jego legenda kształtowała dziecięce zabawy w Japonii. Razem z koleżanką staczały potyczki na kije, naśladując Musashiego i jego technikę dwóch mieczy. – Które dziecko nie zna Musashiego? – pyta retorycznie. Czczony za niezrównane umiejętności, Musashi został unieśmiertelniony w sztuce, literaturze, filmie, teatrze i mandze – a teraz także w bestsellerowej grze wideo z 2025 roku „Ghost of Yōtei”. Jak legenda Musashiego zainspirowała twórców gry „Ghost of Yōtei” Nate Fox, dyrektor kreatywny w Sucker Punch, przyznaje – Gra powstała z inspiracji „Księgą Pięciu Kręgów” Musashiego. Zwłaszcza podejściem do improwizacji i nieustannego szukania każdej przewagi w walce. Dwie postacie również czerpią z dorobku szermierza: sensei uczący bohatera władania dwoma mieczami oraz legendarny mistrz, któremu przypisuje się stworzenie stylu dwusiecznego. – Dodaliśmy też poważne Easter eggs związane z Musashim – mówi Nate Fox. – Skoro nasz bohater walczy dwoma mieczami, musieliśmy uznać, że technika ta wywodzi się od wielkiego mistrza, który ją zapoczątkował. Prawie cztery stulecia po jego śmierci sprawdźmy, co historia mówi o najbardziej trwałej ikonie kultury starożytnej Japonii. Kim był prawdziwy Miyamoto Musashi? Po pierwsze – o Musashim wiemy zaskakująco niewiele na pewno. Sporne są nawet jego imię i rok urodzenia. Wiemy, że był biegłym samurajem urodzonym na początku lat 80. XVI wieku (najpewniej w 1582 albo 1584 r.), który zmarł w 1645 r. Imię „Miyamoto Musashi” było jednym z kilku używanych przez niego w życiu. Nie było to ani imię nadane przy urodzeniu…

2025-10-15-135938-The-truth-behind-the-legend-of-Miyamoto-Musashi-Japans-greatest-samurai--Nati-34a8dd7.png
width: 1211
height: 809

Miniaturowy las olbrzymiego bonsai. Goshin to żywe dzieło sztuki
type: item
date: 2025-10-18T08:01:58.000Z
creator: Becky Little
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: japonia
subject: sztuka
description: Bonsai Goshin powstawało przez ponad 70 lat. W najwyższym punkcie osiąga prawie 1,5 m wysokości. Dziś jest ozdobą muzeum.
encoded: Starożytna sztuka bonsai na pierwszy rzut oka może się wydawać prosta, ale jej praktykowanie wymaga niezwykłej troski, głębokiej refleksji i systematyczności przez wiele lat. Zwłaszcza gdy tworzysz cały miniaturowy las, taki jak słynny żywy artefakt znany jako Goshin. Historia Goshin Jego historia zaczęła się ponad 70 lat temu, gdy japońsko-amerykański artysta bonsai John Naka odciął wierzchołek dojrzałego drzewa jałowca i zasadził go w donicy. W ciągu kolejnych dwóch dekad otoczył drzewko dziesięcioma innymi, z których każde upamiętniało jedno z jego wnucząt. Naka nazwał ten miniaturowy las Goshin, co w języku japońskim oznacza „obrońca ducha”. Dziś Goshin jest wystawiony w Narodowym Muzeum Bonsai i Penjing, będącym częścią Narodowego Arboretum w Waszyngtonie, jako jedno z najsłynniejszych bonsai na świecie. John Naka zmarł w 2004 r. w wieku 89 lat, ale ostatnie dekady swojego życia poświęcił na nauczanie kuratorów, jak opiekować się tym lasem zgodnie z jego wizją. – Aby drzewo było zdrowe, trzeba pozwolić mu rosnąć i nabierać siły – mówi Michael James, kurator muzeum. – Ale kiedy to robisz, traci swój kształt. Nie wygląda już jak bonsai, więc trzeba je potem przycinać. Oznacza to, że żadne bonsai nigdy nie jest w pełni skończone. Przy odpowiedniej opiece Goshin może żyć przez kolejne lata. Żywy artefakt Choć bonsai jest japońską formą sztuki sięgającą wieków wstecz, pierwsi artyści prawdopodobnie czerpali inspirację z chińskiej praktyki penjing, której początki sięgają dynastii Han, ok. 2 tys. lat temu. Penjing polega na tworzeniu miniaturowych krajobrazów w donicach, które mogą obejmować drzewa, skały, wodę, figurki ludzi i zwierząt oraz inne elementy. Tym, co wyróżnia bonsai, jest nacisk położony na kształtowanie małych drzew przy użyciu specjalnych technik, dzięki którym przypominają one znacznie większe okazy. John Naka i sztuka bonsai John Naka, urodzony w Fort Lupton w Kolorado, odkrył tę sztukę, gdy w wieku ośmiu lat przeniósł się z rodzicami do Japonii, ic…

Goshin-8c561e9.jpg
width: 3236
height: 2157

Ostatni mistrzowie katany w Japonii. Ginąca sztuka wykuwania samurajskich mieczy
type: item
date: 2025-10-12T08:01:05.000Z
creator: Ellen Himelfarb
subject: Historia
subject: broń
subject: japonia
subject: sztuka
subject: tradycje
description: Dawniej w Kraju Kwitnącej Wiśni działały tysiące rzemieślników wytwarzających tradycyjne miecze – katany. Dziś pozostało ich już tylko kilku.
encoded: W przebudowanej stodole, przy jednej z bocznych uliczek na japońskim półwyspie Tango, około 120 km na północ od Kioto, trzej mężczyźni pracują z ogniem. Wśród buchających płomieni, przy piecu osiągającym temperaturę 1300 st.C, Kosuke Yamazoe rytmicznie uderza 7-kilogramowym młotem w rozżarzoną stal. Na tle deszczu iskier opadających na glinianą podłogę Tomoyuki Miyagi pewnie trzyma szczypcami rozpalony metal i dołącza do rytuału uderzeniami mniejszego młotka. Obok, przy zadymionej ścianie, Tomoki Kuromoto parzy herbatę. To siedziba Nippon Genshosha – jednej z ostatnich na świecie kuźni wytwarzających samurajskie miecze, czyli katany. Umierający zawód Od setek lat miecznicy tworzyli ostrza dla japońskich wojowników, w tym legendarnych samurajów. Dawne rejestry wymieniają tysiące nazwisk takich rzemieślników. Tradycja ta zaczęła jednak zanikać po roku 1876, kiedy to w Japonii zakazano noszenia broni w miejscach publicznych. Po II wojnie światowej okupacyjne władze amerykańskie zakazały produkcji katan, co doprowadziło do zniknięcia wielu warsztatów i utraty źródeł utrzymania przez ich właścicieli. Dziś pozostało ok. 200 licencjonowanych mieczników, ale nie wszyscy oni pozostają aktywni. Yamazoe, Miyagi i Kuromoto są jedynymi twórcami katan w regionie, który niegdyś szczycił się kuźniami należącymi do najstarszych w kraju. – To smutne, że ten zawód umiera – mówi Kuromoto. Mimo to wspólnie starają się zachować tę zanikającą sztukę. Trójka kowali po trzydziestce poznała się w czasie wymagającego, 10-letniego stażu w Tokio u mistrzów Yoshikazu i Yoshindo Yoshiharów. To ojciec i syn należący do najbardziej cenionych w Japonii rzemieślników wykuwających miecze. Prace starszego Yoshihary znajdują się m.in. w kolekcji nowojorskiego Metropolitan Museum of Art, zaś jego dziadek był znanym kowalem z okresu Shōwa. Po krótkich epizodach pracy na własną rękę w 2019 r. w opuszczonej stodole należącej do dziadków Yamazoe założyli wspólnie Nippon Genshosha. Miecz za 15 tys. dolarów W …

katana-1-1e35950.jpg
width: 5421
height: 3590

Zwierzęta zaklęte w kamieniu. Odkrycie archeologów na Półwyspie Arabskim
type: item
date: 2025-10-02T06:02:04.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: półwysep arabski
subject: sztuka
description: Ryty naskalne przedstawiające naturalnej wielkości wielbłądy i gazele odkryto w Arabii Saudyjskiej. Mają nawet 13 tysięcy lat. Wykonanie części z nich wymagało niebezpiecznej wspinaczki. Archeolodzy próbują rozkodować funkcje tych dzieł. Co motywowało ich twórców?
encoded: Sztuka naskalna jest jedną z największych zagadek pradziejów. Różne rodzaju rytów i malowidła ludzie wykonywali na ścianach skalnych już nawet kilkadziesiąt tysięcy lat temu. Najbardziej znane są dzieła z zachodniej Europy – pograniczna Francji i Hiszpanii, ale wykonywano je też w Indonezji. W najdalszych zakamarkach jaskiń malowano stada dzikich zwierząt. Sztuka naskalna jest nadal odkrywana. Dotyczy to zwłaszcza trudno dostępnych obszarów świata. Wśród nich jest Półwysep Arabski. Stada zaklęte w kamieniu Międzynarodowy zespół badaczy postanowił przeszukać tereny pustynne północnej Arabii Saudyjskiej. Rejony Jebel Arnaan, Jebel Mleiha i Jebel Misma okazały się być bardzo bogate w nieznaną do tej pory sztukę naskalną. W trzech badanych obszarach udokumentowano łącznie 62 panele sztuki naskalnej, zawierające 176 rytów. Były to przedstawienia głównie w postaci wielbłądów i gazel, ale też innych zwierząt: koni czy turów. Niektóre mierzą do 3 metrów długości i ponad 2 metry wysokości. Bardzo stare zwierzęta Archeolodzy oszacowali wiek rytów na okres od 12 800 do 11 400 lat temu. Już wówczas teren obecnej pustyni był dość suchy, ale te dzieła poświadczają obecność ludzi w tym trudnym do życia środowisku. Były to czasy zmian klimatu związanych z końcem epoki lodowcowej. Do tej pory istniały bardzo ograniczone dowody archeologiczne na obecność ludzi w północnej Arabii w okresie od 25 000 do 10 000 lat temu, kiedy obszar ten był skrajnie suchy. Inne rejony Bliskiego Wschodu pod koniec tego okresu stały się kolebką rolnictwa – tam dostęp do wody był zdecydowanie lepszy. Określenie wieku rytów naskalnych to trudna sprawa. Możliwe jest w sposób pośredni i tak też było w tym przypadku. Na kilkanaście tysięcy lat wydatowano zabytki wykopane pod panelami skalnymi. Poza tym przeanalizowano patynę pokrywającą sztukę naskalną. Funkcja rytów? – Te duże ryty to nie tylko sztuka naskalna. Były one prawdopodobnie markerami obecności, dostępu i tożsamości kulturowej – powiedziała główna …

camel-7485387.jpg
width: 4000
height: 2666

Odkryto nieznaną barwę epoki lodowcowej. „Głęboka wiedza na temat pigmentów”
type: item
date: 2025-09-30T06:49:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: europa
subject: kolory
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: sztuka
description: Ludzie zdobili ciała i barwili odzienie na niebiesko już nawet 13 tysięcy lat temu. Zastosowanie pigmentu o takiej barwie w Europie epoki lodowcowej jest dla archeologów zaskoczeniem. Podważa dotychczasowe przekonanie o ograniczonej palecie barw paleolitu. W jakim celu stosowano ten pigment?
encoded: Europejska epoka lodowcowa kojarzona jest często ze sztuką naskalną we Francji i Hiszpanii. To stamtąd znane są słynne jaskinie z przepięknymi przedstawieniami dzikiej zwierzyny. Wiele z nich wykonano z pomocą ochry – mineralnego pigmentu o barwie czerwonej, brązowej i żółtawej. Popularny był też czarny kolor. Naukowcy długo sądzili, że wcześni europejscy osadnicy nie znali szerszej palety barw. Przez wiele tysiącleci miano wykorzystywać tylko takie odcienie. Tymczasem archeolodzy dokonali ciekawego odkrycia na terenie kraju związkowego Hesja w Niemczech. Zagadkowy artefakt Ten tajemniczy zabytek znaleziono kilka dekad temu na paleolitycznym stanowisku archeologicznym sprzed 13 tysięcy lat w Mühlheim-Dietesheim w Niemczech. To obrobiony kamień, który ma miseczkowate wklęśnięcie. Badacze długo uważali, że był to rodzaj lampki – we wklęśnięciu mógł znajdować się łój, do którego wsadzono prosty knot. Uwadze badaczy nie uszły niewielkie niebieskie przebarwienia. Eksperci postanowili się im dokładnie przyjrzeć z pomocą specjalistycznego sprzętu – zaawansowanego mikroskopu i fluorescencji rentgenowskiej (XRF), która umożliwia określenie składu mineralnego. Ledwie widoczne ślady okazały się być pozostałościami po mineralnym pigmencie – azurycie. – To podważa naszą wiedzę na temat stosowania pigmentów w paleolicie – mówi główna autorka badania, dr Izzy Wisher z Uniwersytetu w Aarhus. „Głęboka wiedza” pradawnych ludzi Do tej pory naukowcy uważali, że artyści paleolitu używali głównie czerwonych i czarnych pigmentów – w sztuce tego okresu nie występują żadne inne kolory. Uważano, że wynikało to z braku niebieskich minerałów lub ich ograniczonej atrakcyjności wizualnej. Nowe odkrycie sugeruje, że niebieskie pigmenty mineralne mogły być używane do ozdabiania ciała lub barwienia tkanin – czynności, które pozostawiają niewiele śladów archeologicznych. – Obecność azurytu dowodzi, że ludzie paleolitu posiadali głęboką wiedzę na temat pigmentów mineralnych i mieli dostęp do znacznie…

niebieski-0f7aaf2.jpg
width: 8254
height: 5502

Panorama Racławicka to jedna z najbardziej wyjątkowych ekspozycji. Monumentalne dzieło zapiera dech
type: item
date: 2025-08-15T09:28:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dzieła sztuki
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
subject: wrocław
description: Panorama Racławicka to jedna z największych atrakcji Wrocławia. Żadna wycieczka po stolicy Dolnego Śląska nie może odbyć się bez wizyty w miejscu, gdzie eksponowane jest jedno z najsłynniejszych polskich dzieł sztuki. Malarski fenomen urzeka nie tylko ogromnymi rozmiarami, ale także niesamowitą dbałością o detale, które przenoszą oglądającego w sam środek historycznej bitwy. Poniżej przybliżamy historię Panoramy Racławickiej.
encoded: Spis treści: Dzieło wielu autorów Obraz, który krzewił ducha niepodległości Niezwykła ekspozycja Odzyskane dzieło trafiło do Wrocławia Panorama Racławicka, czyli nowy dom dla wybitnego dzieła Każda epoka początkuje inną modę w sztuce. Pod koniec XIX wieku uznaniem i podziwem cieszyły się przede wszystkim malarskie panoramy, uwieczniające ważne i podniosłe wydarzenia historyczne. Można wymienić wiele wspaniałych dzieł z tego okresu, ale żadne nie zapisało się w powszechnej świadomości tak mocno, jak słynna „Bitwa pod Racławicami”. Dzieło wielu autorów Inicjatorami powstania wybitnego dzieła byli lwowscy radni, którzy w 1893 roku, z okazji 100-lecia insurekcji kościuszkowskiej, zamówili je u Jana Styki, artysty doświadczonego w tworzeniu monumentalnych form malarskich. Obraz miał być główną atrakcją inauguracji Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie, która miała odbyć się rok później. Styka, któremu powierzono kierownictwo nad projektem, miał pełną swobodę w doborze współpracowników. Jego prawą ręką został Wojciech Kossak, znakomity batalista. Do współpracy zaprosił także Ludwika Bollera, Tadeusza Popiela, Zygmunta Rozwadowskiego, Teodora Aksentowicza, Włodzimierza Tetmajera, Wincentego Wodzikowskiego i Michała Sozańskiego. Prace nad olbrzymim dziełem panoramicznym rozpoczęły się w sierpniu 1893 roku. Artyści podjęli skrupulatne przygotowania. Na miejscu bitwy dokładnie przeanalizowali topografię terenu, rozmieszczenie wojsk i przebieg walk. Mieli zapewnione wsparcie uznanych historyków, m.in. Tadeusza Korzona i Konstantego Górskiego. Podział ról kluczem do sukcesu Każdy artysta, który uczestniczył w racławickim projekcie, odpowiadał za inny aspekt panoramy. Jan Styka był autorem ogólnego zamysłu i nadzorował wykonanie malowidła, ale nie tylko. Spod jego pędzla wyszły kluczowe postaci obrazu, m.in. Tadeusz Kościuszko i chłopski przywódca Bartosz Głowacki. Kossak, jako ekspert od wizerunków koni, namalował m.in. wierzchowca Kościuszki. Był także autorem sztabu podążają…

panorama-raclawicka-2-7e90813.jpg
width: 1000
height: 667

„Polski” Lancelot trafi do 3D. Archeolodzy dokumentują unikatowe malowidła
type: item
date: 2025-08-14T10:10:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: dolny śląsk
subject: średniowiecze
subject: sztuka
subject: zamki
description: Najstarsze w Polsce zachowane drewniane stropy i średniowieczne malowidła z wizerunkiem sir Lancelota zostaną zdigitalizowane. Archeolodzy zaprezentowali szczegóły projektu badawczego w wieży z Siedlęcina. Być może uda się odkryć nieznane dotąd fragmenty polichromii.
encoded: To miejsce nie jest znane wielu osobom. Znajduje się nieco w cieniu bardziej potężnych zabytków, takich jak chociażby Zamek Książ. Tymczasem średniowieczna wieża w Siedlęcinie jest jednym z najbardziej unikatowych zabytków na terenie Polski. „Komiks” z legendarnym Lancelotem Największą atrakcją kamiennej wieży są polichromie z lat 1320-1330. Wykonali je artyści ze szwajcarsko-niemieckiego pogranicza. Na ścianie widać wiele postaci. Jest przedstawienie św. Krzysztofa niosącego Chrystusa. Ten święty był w średniowieczu jednym z patronów rycerzy. W tej epoce uważano, że każdy rycerz powinien być posłuszny swemu władcy, jak wspomniany św. Krzysztof. Ale to, co elektryzuje naukowców i pasjonatów historii, to przedstawienie widoczne na prawo od wizerunków świętego. Są to jedyne na świecie średniowieczne malowidła zachowane w miejscu wykonania, na których przedstawiono epizody z życia legendarnego sir Lancelota z Jeziora. Był on jednym z rycerzy Okrągłego Stołu. Widzimy Lancelota, który po różnych przygodach pokonał w pojedynku złego rycerza Tarkwina i uwolnił z niewoli kilku rycerzy króla Artura. W ten sposób zdobył uznanie innych rycerzy Okrągłego Stołu. Dalej widać prawdopodobnie Lancelota klęczącego przed królem Arturem. Z kolei w górnym pasie malowideł przedstawiony jest zamek Camelot i królowa Ginewra wraz z dwórkami. Na przejażdżkę zaprasza ją Lancelot w otoczeniu dworzan i rycerzy. Na innym malowidle widzimy Lancelota i Ginewrę trzymających się za ręce. Wieża w Siedlęcinie – pora na digitalizcję Naukowcy postanowili zdigitalizować całą wieżę, łącznie z jej malowidłami. – Dokumentacja cyfrowa objęła zarówno skaning laserowy 3D kilkoma rodzajami skanerów, jak i wysokiej rozdzielczości fotografię cyfrową oraz fotogrametrię – wyjaśnia prof. Radosław Palonka z Instytutu Archeologii UJ. Dołączył on do zespołu, który prowadzi badania w wieży od 2008 roku pod kierunkiem dr. Przemysława Nocunia z tego samego instytutu. Celem nowego przedsięwzięcia jest chęć udokumentowania …

a4-12c45a6.jpg
width: 1920
height: 1440

Diabeł zakochany w sztuce. Hermann Göring stworzył imperium skradzionych dzieł
type: item
date: 2025-08-13T08:50:29.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: II wojna światowa
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Historia zna wielu kolekcjonerów sztuki, lecz niewielu wzbudzało tak skrajne emocje. Hermann Göring, jeden z najbardziej znienawidzonych ludzi XX wieku, latami gromadził dzieła warte fortunę. Jego plan stworzenia w Carinhall imponującego muzeum runął w 1943 roku.
encoded: W tym artykule: Hitlerowcy planowali przejąć największe skarby europejskiej kultury Hermann Göring – wielki kolekcjoner Ucieczka z luksusowego muzeum Dalsze losy kolekcji Walka o przetrwanie Dzieła sztuki rabowano również w Polsce Kolekcjonerska pasja Hermanna Göringa rozwinęła się niedługo po zakończeniu I wojny światowej. Już wtedy późniejszy dowódca niemieckiego lotnictwa wojskowego zaczął zbierać pojedyncze obrazy i rzeźby, które stały się podwalinami jego kolekcji. Hitlerowcy planowali przejąć największe skarby europejskiej kultury W 1933 roku, po objęciu przez Hitlera stanowiska kanclerza, wspólnie opracowali plan, zgodnie z którym największe skarby europejskiej kultury miały znaleźć się w III Rzeszy. Aby rabunek bezcennych kolekcji przebiegał sprawniej, powołano Devisenschutzkommando, specjalną jednostkę odpowiedzialną za poszukiwanie na podbitych terenach bezcennych gobelinów, rzeźb, obrazów i innych obiektów. Równolegle z Devisenschutzkommando działało Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (ERR). Organizacja, którą kierował nazistowski ideolog Alfred Rosenberg, okradała z bezcennych woluminów wschodnie i zachodnie archiwa i biblioteki. W ten sposób ponad 2 miliony książek, wcześniej ocenionych pod kątem ideologicznym przez nazistowskich ekspertów, trafiło do Raciborza. To oni decydowali o dalszych losach spuścizny po „wrogach Rzeszy”. Göring miał więc łatwy dostęp do tych wszystkich skarbów, a jako ulubieniec Hitlera regularnie otrzymywał „prezenty”, w rzeczywistości będące łapówkami. Część zdobytych w ten sposób obrazów należących do „zdegradowanej sztuki” (niepasującej ideologicznie), m.in. dzieła Mattise'a czy Picassa, wymieniał na prace Tycjana i Rubensa. W trakcie przesłuchań twierdził, że nabywał je za pieniądze, jednak dalsze śledztwo wykazało, że marszałek kłamał. W 1939 roku liczącą blisko 200 arcydzieł kolekcję Göring ulokował w swojej rezydencji Carinhall. Na ścianach obok poroży dzikich zwierząt znajdowały się kompozycje Vermeera, Rembrandta, Lucas…

Hermann-Goring--be5b1ac.png
width: 1080
height: 720

Dziewczyna z perłą. Zaskakujące informacje na temat słynnego obrazu
type: item
date: 2025-07-18T09:28:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Światowej sławy obraz „Dziewczyna z perłą” najprawdopodobniej nie został zamówiony przez męskiego mecenasa Vermeera, ale przez żonę tego mężczyzny, Marię de Knuijt – ustalili historycy sztuki z Uniwersytetu w Amsterdamie.
encoded: Spis treści: Odkrycia w archiwum Dowody na inicjatywę Marii de Knuijt Historia musi być opowiedziana na nowo Bez dwóch zdań jest to arcydzieło i ikona malarstwa. „Dziewczyna z perłą” powstała około 1665 roku. Twórcą tego obrazu był Jan Vermeer, jeden z największych malarzy XVII wieku. W ostatnich latach obraz spopularyzowała powieść i film noszące ten sam tytuł. Zyskały światowe uznanie. Okazuje się, że o obrazie i jego twórcy nadal nie wiemy wszystkiego. Odkrycia w archiwum Historycy sztuki Piet Bakker i Judith Noorman z Uniwersytetu w Amsterdamie postanowili przyjrzeć się rzekomemu najważniejszemu mecenasowi Johannesa Vermeera. – Zawsze uważano, że był to holenderski kolekcjoner sztuki Pieter van Ruijven. Jednak nasze badania pokazują, że to żona Van Ruijvena, Maria de Knuijt, córka kupca tekstylnego z Delft, prawdopodobnie podjęła inicjatywę zakupu około połowy dorobku Vermeera – wyjaśniają Bakker i Noorman. Wśród nich miało się znaleźć słynne na całym świat dzieło „Dziewczyna z perłą”. Wygląda zatem na to, że bez inicjatywy pani de Knuijt być może nigdy nie zobaczylibyśmy arcydzieł, które dziś są znane na całym świecie. Dowody na inicjatywę Marii de Knuijt Dlaczego rola Marii była tak długo pomijana? – Przez dziesięciolecia historia sztuki była pisana z męskiej perspektywy, w której kobiety były często określane jedynie jako żony lub gospodynie domowe – mówią Bakker i Noorman. Na przykład dokumenty archiwalne zawierające ich nazwiska były niedoceniane lub przypisywane ich mężom. Jakie mamy dowody na aktywną rolę Marii? Oto, co znaleźli badacze Testament Marii de Knuijt z 1664 roku. Z dokumentu wynika, że kobieta chciała zostawić znaczną sumę 500 guldenów „Johannesowi Vermeerowi, malarzowi”. Podkreślono, że wyraźnie życzyła sobie, aby pieniądze były przeznaczone wyłącznie dla Vermeera, a nie dla jego spadkobierców. Wskazywało to na wyjątkową więź między nią a artystą. Przyznała również Nicolaesowi van Assendelftowi, prawnikowi i prawdopodobnie miłośnikowi sztuki,…

dziewczyna-z-perla-ebdbffe.png
width: 900
height: 600

Ten malarz był genialnym samoukiem. Dopiero pod koniec życia zyskał należne mu uznanie
type: item
date: 2025-07-13T08:01:19.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: malarstwo
subject: sztuka
description: Nikifor Krynicki żył zepchnięty na społeczny margines. Samotny, ubogi mężczyzna, który przez całe życie mierzył się z niemałymi ograniczeniami, postawił sobie jeden cel – zostać malarzem. Jako samouk wzbudził podziw w środowisku artystycznym, ale jego prace nie spotykały się z uznaniem odbiorców sztuki. Dopiero pod koniec życia zyskał należny mu szacunek, a dziś jest uznawany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego prymitywizmu.
encoded: Spis treści: Trudne życie Nikifora Krynickiego Krynicki prymitywista miał naturalny talent Nazwisko wybrał mu sąd Odszedł, ale nie został zapomniany Za życia Nikifor Krynicki sprzedawał swoje prace „za grosze”. Geniusz natchnionego samouka został doceniony dopiero pod koniec jego dni. Na kilka lat przed śmiercią Krynickiego dzieła, które wyszły spod jego pędzla, zaczęły pojawiać się w najbardziej prestiżowych galeriach sztuki w Polsce i na świecie. Dziś jego pracami interesują się najbardziej znani kolekcjonerzy i marszandzi. Kim był malarz, który swoim imieniem sygnował ponad 40 tys. dzieł? Trudne życie Nikifora Krynickiego Nikifor – a właściwie Epifaniusz Drowniak – urodził się 21 maja 1895 roku w Krynicy-Zdroju. Z pochodzenia by Łemkiem. Matka wychowywała go samotnie, w wielkiej biedzie. Jedynym źródłem utrzymania były dorywcze prace gospodarskie, do których Eudokia Dworak się najmowała. Często oznaczało to konieczność noszenia wody do krynickich pensjonatów i schronisk. Po matce Nikifor odziedziczył wadę słuchu i wymowy. Niedosłyszący, wysławiający się bełkotliwymi zdaniami chłopak znalazł się w wyjątkowo trudnej sytuacji po wybuchu I wojny światowej. Stał się wówczas sierotą, a lokalna społeczność odrzuciła go, jakby był gorszy. W niewysokim, chudym i niepełnosprawnym chłopcu, który nie potrafił porozumieć się z otoczeniem, widzieli odmieńca. Tym samym skazali go na samotność i życie na społecznym marginesie. Pewnie by tam pozostał, gdyby pewnego dnia artyści nie wyciągnęli do niego pomocnej dłoni. Nikifor, czyli zwycięzca Już jako młody chłopiec przedstawiał się jako Nikifor. Dlaczego wybrał właśnie takie? Nie wiadomo. Być może bardzo w siebie wierzył, bo imię to wywodzi się od greckiego Nikiforos, oznaczającego „niosący zwycięstwo”. Można by doszukiwać się w tym pewnej ironii. W końcu mowa o człowieku, który startował w dorosłość z najgorszej możliwej pozycji – osierocony, odrzucony, niepełnosprawny i bez środków do życia. Można by, gdyby nie fakt, że Nikifor…

NikiforKrynicki-a32e24f.png
width: 900
height: 600

Dentysta rozwiązał geometryczną zagadkę „Człowieka witruwiańskiego" Leonarda da Vinci
type: item
date: 2025-07-04T15:15:37.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: leonardo da vinci
subject: matematyka
subject: sztuka
description: Dzięki swej wiedzy stomatologicznej dentysta z Londynu rozgryzł geometrię słynnego dzieła, nad którą matematycy łamali sobie głowy przez 500 lat. Według nowej analizy kluczem jest ukryty między nogami postaci tzw. trójkąt Bonwilla.
encoded: Spis treści Jak powstał „Człowiek witruwiański”? Ukryta geometria arcydzieła Leonarda Dlaczego to właśnie dentysta znalazł rozwiązanie? Dentysta z Londynu być może rozwikłał zagadkę matematyczną sprzed wieków, ukrytą w jednym z najsłynniejszych rysunków anatomicznych świata — „Człowieku witruwiańskim” autorstwa Leonarda da Vinci. Odkrycie sugeruje, że ikoniczny rysunek odzwierciedla geometryczny porządek, który często występuje w naturze. Jak powstał „Człowiek witruwiański”? Rysunek tuszem przedstawia nagą postać mężczyzny w dwóch nałożonych na siebie pozach, z ramionami i nogami wpisanymi w okrąg i kwadrat. Powstał około 1490 roku jako studium idealnych proporcji ludzkiego ciała. Inspirowany był poglądami rzymskiego architekta Witruwiusza, który uważał, że ciało ludzkie ma harmonijne proporcje — podobnie jak dobrze zaprojektowana świątynia. Witruwiusz sugerował, że proporcje ludzkiej sylwetki pozwalają idealnie wpisać ją w okrąg i kwadrat – nie podał jednak żadnych podstaw matematycznych dla tego twierdzenia. Zafascynowany geometrią Da Vinci rozwiązał tę zagadkę, lecz nie pozostał żaden ślad, jak tego dokonał. Ukryta geometria arcydzieła Leonarda Przez ponad 500 lat rysunek Leonarda analizowano i mierzono pod każdym kątem, nie znajdując konkretnego wzoru proporcji. Pojawiały się różne teorie, m.in. o wykorzystaniu tzw. boskiej proporcji (złotego podziału), czyli stosunku 1:618, często stosowanego w architekturze i znanego od starożytności. Złotego podziału doszukiwano się także w formach natury – kształtach roślin, zwierząt czy kryształów. Jednak pomiary rysunku tego nie potwierdziły. Nowy artykuł dentysty z Londynu, Rory'ego Mac Sweeneya, opublikowany w czasopiśmie Journal of Mathematics and the Arts, wreszcie rzuca światło na geometrię Leonarda. Mac Sweeney sądzi, że kluczem do zrozumienia geometrii rysunku Leonarda jest trójkąt równoboczny – tzw. trójkąt Bonwilla. Dentyście było on znany z anatomii stomatologicznej. Trójkąt Bonwilla łączy punkt styczny przyśrodk…

DaVinciVitruveLucViatour-4facbea.jpg
width: 2258
height: 1902

Te kwiaty są najsłynniejszym dziełem w dorobku van Gogha. To mistrzowska gra światłem
type: item
date: 2025-06-15T06:31:22.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: dzieła sztuki
subject: kwiaty
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Słoneczniki van Gogha należą do najbardziej rozpoznawalnych dzieł holenderskiego postimpresjonisty i światowego malarstwa. Wiele osób kojarzy artystyczny dorobek mistrza pędzla właśnie z ułożonymi w glinianym wazonie kwiatami. Nie każdy jednak wie, że pod tym tytułem kryje się nie jeden, a cała seria obrazów. Jak Vincent van Gogh uczynił słoneczniki najsłynniejszymi kwiatami świata? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Słoneczniki zapewniły van Goghowi nieśmiertelność Słoneczniki van Gogha powstały w dwóch miastach Słoneczniki van Gogha, czyli dzieła wybitne Chętnych do podziwiania arcydzieła nie brakuje Krytycy sztuki nie mają wątpliwości, że cykl „Słoneczniki” stanowi jednoznaczny dowód kunsztu van Gogha, przejawiającego się mistrzostwem w operowaniu światłem i ograniczoną paletą ciepłych barw. Malując serię obrazów przedstawiających nieożywioną naturę, holenderski mistrz pędzla osiągnął spektakularne efekty. Kwiaty w jego interpretacji wydają się żywe, niemal można poczuć ich zapach. Nic dziwnego, że Jan Hulsker, badacz twórczości van Gogha, określił tę serię jako tą, która „być może bardziej niż jakiekolwiek inne jego obrazy, uczyniła go sławnym na całym świecie”. Słoneczniki zapewniły van Goghowi nieśmiertelność Są obrazy, które zna każdy, nawet osoby, które na co dzień nie obcują ze sztuką. „Mona Lisa” Leonarda da Vinci, „Guernica” Pabla Picassa czy „Krzyk” Edwarda Mucha – prawdopodobnie większość kojarzy każde z tych dzieł, tak samo jak większość myśli o van Goghu, gdy mowa o „Słonecznikach”. Dziś każdy może kupić reprodukcję słynnej martwej natury. Motyw słoneczników pojawia się na kubkach i koszulkach i chyba nikt nie ma wątpliwości że żółte kwiaty w glinianym wazonie, ustawionym na tle neutralnej ściany, wyszły spod pędzla holenderskiego mistrza. Ale gdyby przeciętnego obserwatora zapytać o inne obrazy van Gogha? Niektórzy wskażą na autoportret, namalowany po drastycznym zabiegu odcięcia ucha, który sam na sobie wykonał. Najprawdopodobniej niektórzy wymienią też „Gwiaździstą noc”. A przecież artystyczny dorobek sławnego postimpresjonisty obejmuje około 2000 (słownie: dwa tysiące) dzieł, obrazów, szkiców i rysunków! A jednak Vincent van Gogh jest kojarzony przede wszystkim z cyklem „Słoneczniki”. Arcydzieła z tej serii, podobnie jak inne płótna spod pędzla van Gogha, zdobyły uznanie dopiero po śmierci artysty. Co Vincent van Gogh widział w słonecznikach? Dlac…

VincentvanGoghsloneczniki-0-304b37e.png
width: 900
height: 600

Te obiady służyły rozwijaniu polskiej kultury i sztuki. Król zapraszał najznakomitszych artystów
type: item
date: 2025-06-09T05:55:19.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: historia polski
subject: królowie
subject: Kultura
subject: sztuka
description: Obiady czwartkowe stały się tradycją za rządów Stanisława Augusta Poniatowskiego. Król każdego tygodnia spotykał się z ludźmi literatury, sztuki i nauki, by... no właśnie, po co? Czym były obiady czwartkowe? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Król czy mecenas sztuki? Przyjęcie tylko dla zaproszonych gości Uległość wobec Rosji, brak stanowczości w obliczu narastającej agresji ze strony państw ościennych, przystąpienie do konfederacji targowickiej i doprowadzenie do rozbiorów, które na długie lata wymazały Rzeczpospolitą z mapy Europy. Nie ulega wątpliwości, że Stanisław August Poniatowski zasłużył sobie na surową ocenę. Nie można jednak powiedzieć, że rządy ostatniego króla Polski były jednoznacznie negatywne. Należy przypomnieć, że to właśnie Poniatowski zwołał Sejm Czteroletni i doprowadził do uchwalenia Konstytucji 3 maja. Zreformował szkolnictwo i powołał nowatorską jak na owe czasy instytucję – Komisję Edukacji Narodowej. Wspierał też rozwój kultury i sztuki. Król czy mecenas sztuki? Niektórzy krytycy Poniatowskiego twierdzą, że bardziej niż na króla nadawał się na ministra kultury. Jest w tym sporo racji. Stanisław August był przecież znanym kolekcjonerem dzieł sztuki, inicjatorem powstania pierwszej stałej sceny publicznej w Polsce. Sprowadzał do kraju zagranicznych artystów, wspierał powstanie czasopisma „Monitor”. Nie można zapomnieć, że Poniatowskiemu zależało też na stworzeniu warunków, w których możliwa była swobodna wymiana myśli i poglądów. Król karmił artystów, by ci mogli karmić ludzi W tym celu organizował tzw. obiady czwartkowe – inspirowane paryskimi salonami literackimi cotygodniowe spotkania polskich intelektualistów, literatów i artystów. Dziś zwyczaj ten jest kojarzony przede wszystkim z osobą króla, jednak należy podkreślić, że Poniatowski jedynie pełnił rolę organizatora biesiady. Faktycznym inicjatorem spotkań, nazywanych też „mądrymi obiadami” lub po prostu – „czwartkami”, był Adam Kazimierz Czartoryski. W praktyce obiady czwartkowe nie były niczym innym, jak kontynuacją organizowanych przez księcia spotkań, które odbywały się w Pałacu Błękitnym. A że Poniatowski lubował się w sztuce, zgodził się bez wahania. Pierwsze spotkanie odbyło się w 1770 roku. Było pierwszym…

obiady-czwartkowe-89bb667.jpg
width: 3121
height: 2081

Polska animacja hipnotyzuje świat. Tak nas widzą w Japonii
type: item
date: 2025-05-18T08:44:59.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Lifestyle
subject: filmy
subject: fryderyk chopin
subject: polska
subject: sztuka
description: Chopin jakiego jeszcze nie znaliście, bo ożywiony pędzlem, dźwiękiem i emocją. „Timeless Chopin” podbija Expo 2025, a już wkrótce zadebiutuje w Polsce.
encoded: Spis treści: Kolejna perełka od znanych twórców Polska podbija Osakę Poetycka, hipnotyzująca i głęboko poruszająca. Taka jest najnowsza animacja malarska „Timeless Chopin”, która zadebiutowała podczas uroczystego otwarcia Pawilonu Polski na Wystawie Światowej Expo 2025 w Osace. To kolejne dzieło twórców oscarowego „Twojego Vincenta” i zjawiskowych „Chłopów”, stworzone przez studio BreakThru Films. Za reżyserią odpowiada Piotr Dominiak. Kolejna perełka od znanych twórców Polska prezentuje się na Expo pod hasłem „Dziedzictwo, które napędza przyszłość”, a „Timeless Chopin” idealnie wpisuje się w tę narrację. Film to krótkometrażowa opowieść o ponadczasowym wpływie Fryderyka Chopina na polską kulturę i kreatywność. W rolę kompozytora wciela się pianista Paweł Popko, a zdjęcia realizowano m.in. w Żelazowej Woli, miejscu urodzenia artysty. Na ekranie pojawia się również wybitna japońska pianistka Aimi Kobayashi, laureatka Konkursu Chopinowskiego. To dodatkowo podkreśla uniwersalność i globalny wymiar twórczości Chopina. Przez cztery miesiące nad animacją pracowało dziesięcioro malarzy z Polski, Ukrainy i Meksyku. Każda klatka to osobne płótno. Efektem wizualna uczta, która zachwyca nie tylko formą, ale i emocjonalnym przekazem. – To film, który chciałoby się oglądać bez końca – mówi jedna z japońskich widzek. Obrazy powstałe podczas tworzenia animacji wkrótce będzie można zobaczyć i nabyć na stronie timelesschopin.com. Tymczasem w Warszawie, 21 maja, odbędzie się wydarzenie towarzyszące premierze — wystawa „Chłopi. Trzy wymiary powieści” w Muzeum Literatury. To właśnie wtedy animacja „Timeless Chopin” zostanie po raz pierwszy pokazana polskiej publiczności. Zwiedzający będą mogli obejrzeć obrazy z trzech produkcji malarskich BreakThru Films oraz wysłuchać muzyki filmowej na żywo. Gośćmi wieczoru będą m.in. współreżyserka Chłopów, DK Welchman, oraz zdobywca Oscara, producent Hugh Welchman. Polska podbija Osakę „Timeless Chopin” to tylko część bogatego programu artystyczneg…

Polska-animacja-hipnotyzuje-swiat-6fec689.jpg
width: 3996
height: 2160

Espresso z wody z weneckich kanałów? Oto nowa atrakcja Wenecji
type: item
date: 2025-05-12T12:23:09.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: architektura
subject: kawa
subject: sztuka
subject: wenecja
subject: włochy
description: Zarówno kultura picia kawy we Włoszech, jak i wątpliwa czystość weneckich kanałów są szeroko znane. Uczestnicy jednej z najważniejszych imprez odbywających się z Wenecji wpadli na kontrowersyjny pomysł. Podczas Biennale podają kawę przygotowaną z wody czerpanej z kanałów. Obawy są jednak zbędne – to okazja do wykorzystania nowatorskiej techniki filtracji.
encoded: Spis treści Kawa we Włoszech to coś więcej niż napój Tak smakuje Wenecja: kawa z wody czerpanej z kanałów Podczas rozpoczętego właśnie Biennale Architektury w Wenecji odwiedzający mają okazję spróbować espresso przygotowanego z wody pochodzącej prosto z weneckich kanałów. Jak to możliwe? Canal Cafe to projekt amerykańskiego studia designu Diller Scofidio + Renfro. Studio zbudowało specjalną instalację, która pobiera wodę wprost z weneckiej laguny i filtruje ją w innowacyjny sposób. Tak przygotowana woda staje się bazą pod serwowane od razu espresso. Kawa we Włoszech to coś więcej niż napój We Włoszech kawa to rytuał i istotna część codziennego życia i kultury. W Wenecji, podobnie jak w całym kraju, pije się ją szybko, często stojąc przy barze. Najpopularniejsza forma to espresso – mocne, aromatyczne i podawane w małych filiżankach. Wenecka kultura kawy to połączenie prostoty codziennego espresso z wyrafinowaniem historycznych kawiarni, takich jak Caffè Florian na Placu św. Marka. Pijąc kawę w tym mieście uczestniczymy w wielowiekowej tradycji, która jednak podlega ciągłym przemianom. Na niezwykły i kontrowersyjny pomysł wpadli uczestnicy jednej z najważniejszych imprez artystycznych na świecie: weneckiego Biennale. Jego architektoniczna edycja odbywa się w tym roku i właśnie się rozpoczęła (10 maja). Impreza potrwa do 23 listopada, a podczas niej można spróbować niezwykłej kawy. Do jej przygotowania pozyskuje się wodę wprost z weneckiej laguny. Tak smakuje Wenecja: kawa z wody czerpanej z kanałów Choć pomysł narodził się w 2008 roku, jego realizacja była możliwa dopiero teraz dzięki postępowi w technologiach filtracji. Canal Cafe zlokalizowana jest na terenie Arsenale, dawniej przemysłowym sercu miasta, a dziś jednej z głównych przestrzeni Biennale. Woda czerpana jest z pobliskiej laguny o tej samej nazwie, za pomocą widocznych dla odwiedzających przezroczystych rur, które doprowadzają ją do dwóch systemów oczyszczania. Pierwszy wykorzystuje znaną np. akwarystom, ba…

Canal-cafe-venice-biennale-diller-scofido-renfro-2-6447fa8.jpg
width: 1500
height: 1060

Zamiast tabletek – obrazy i dzieła sztuki. Czy to terapia przyszłości?
type: item
date: 2025-05-09T11:22:52.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: muzeum
subject: psychologia
subject: sztuka
subject: Zdrowie
description: Obcowanie ze sztuką – nawet w szpitalnym pokoju – może poprawiać nasze samopoczucie. Badacze z pięciu krajów przedstawili twarde dane potwierdzające wpływ dzieł sztuki na zdrowie psychiczne. Sprawdź, jaki jest tego mechanizm.
encoded: Spis treści: Największe badania nad wpływem sztuki na well-being Sztuka pomaga nie tylko w muzeum Co dokładnie sprawia, że czujemy się lepiej? Muzea na całym świecie cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem. Do niektórych najlepiej kupić bilet nawet wiele dni przed planowaną wizytą. Tak jest na przykład ze słynnym francuskim Luwrem. Motywacje do zwiedzania tych placówek są różne. Ale rzadko usłyszymy: idę do muzeum, by się lepiej poczuć. Tymczasem okazuje się, że podziwianie dzieł sztuki faktycznie polepsza samopoczucie. Największe badania nad wpływem sztuki na well-being Eksperci z instytutów w Wiedniu, Dublinie, Berlinie, Cambridge i Nijmegen przedstawili właśnie na łamach „The Journal of Positive Psychology” wyniki pierwszego tak kompleksowego badania, które dotyczy wpływu sztuki na zdrowie psychiczne ludzi. To największe dotychczas wykonane badanie tego typu. Dotychczasowe wyniki były rozproszone i niespójne. Teraz naukowcy zidentyfikowali korzyści płynące z uczestnictwa w działaniach związanych z oglądaniem sztuki. Sztuka pomaga nie tylko w muzeum W ramach najnowszej analizy wzięto pod uwagę dane płynące z 38 badań z udziałem w sumie 6805 uczestników. Naukowcy chcieli ustalić nie tylko, czy oglądanie sztuki poprawia samopoczucie, ale także kiedy, w jakich warunkach i poprzez jakie procesy psychologiczne. Okazało się, że już samo zwykłe oglądanie sztuki wizualnej, odwiedzanie muzeum (w towarzystwie przewodnika lub samemu) albo posiadanie sztuki w pokoju szpitalnym może poprawić samopoczucie. Ten efekt wzmacnia jednak jakiś rodzaj zaangażowania w przeżywanie sztuki. – Ludzie często myślą o sztuce jako o luksusie. Jednak nasze odkrycia sugerują, że udział w oglądaniu działań artystycznych – czy to w ramach hobby, czy poprzez ukierunkowaną interwencję – może znacząco wspierać dobre samopoczucie – powiedziała MacKenzie Trupp, główna autorka i badaczka z Uniwersytetu Wiedeńskiego i Radboud UMC, Donders Institute. W jej ocenie nowe ustalenie otwierają ekscytujące możl…

shutterstock2318373409-5eb68d3.jpg
width: 1000
height: 667

Niezwykła rola dzieci w tworzeniu sztuki naskalnej. Kontaktowały się z duchami
type: item
date: 2025-04-03T14:15:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dzieci
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: sztuka
description: Nawet kilkuletnie dzieci współtworzyły słynne pradziejowe malowidła naskalne. Te przedstawienia powstawały kilkadziesiąt tysięcy lat temu. Archeolodzy mają odpowiedź, dlaczego uczestniczyły w tym maluchy.
encoded: Spis treści: Dzieci w jaskiniach z malowidłami naskalnymi Specjalna rola dzieci w pradziejach Dowody na udział dzieci w tworzeniu malowideł Malowidła naskalne powstawały w Europie i w Azji kilkadziesiąt tysięcy lat temu. Najbardziej znane są przedstawienia z Jaskini Chauveta i Lascaux. Są tam piękne galerie ukazujące między innymi dzikie zwierzęta. Naukowcy od lat gromadzą coraz więcej dowodów na to, że w tej zagadkowej praktyce uczestniczyły dzieci. Zespół badaczy z Uniwersytetu w Tel Awiwie zajmujących się archeologią prehistoryczną zaproponował nowatorską hipotezę dotyczącą przyczyny obecności kilkulatków w pieczarach. Dzieci w jaskiniach z malowidłami naskalnymi Wiele przedstawień sztuki naskalnej powstało kilkadziesiąt, a nawet ponad 100 metrów w głębi ziemi. Dostanie się do wielu podziemnych komór nastręczało wielu trudności. Prowadzące do nich tunele były ciasne, zimne i naszpikowane ostrymi krawędziami, czyli po prostu niebezpieczne. Dlaczego więc ludzie w pradziejach zabierali tam swoje małe dzieci? Do tej pory większość hipotez wskazywała na aspekt edukacyjny i wychowawczy – poznawanie tradycji i zwyczajów społeczności. – Uważamy jednak, że dzieci odgrywały w tych jaskiniach również wyjątkową rolę kulturową. Małym dzieciom przypisywano bowiem szczególne cechy w świecie duchowym, umożliwiające im komunikowanie się z bytami z zaświatów, które, jak wierzono, były dostępne w głębi jaskiń – tłumaczą autorzy analizy. Specjalna rola dzieci w pradziejach Według nich dzieci brały udział w tworzeniu malowideł jaskiniowych, ponieważ były postrzegane jako mediatorzy między światem fizycznym i duchowym. Taki wniosek badacze wyciągnęli między innymi na podstawie analiz tradycyjnych (rdzennych) społeczności, czyli z użyciem narzędzi znanych z etnologii. – Rdzenne kultury na całym świecie, przez całą historię i prehistorię, postrzegały dzieci jako „aktywnych agentów” – mediatorów między tym światem a bytami zamieszkującymi świat przyrody, podziemny świat i kosmos jako cał…

thumbnail1.-Finger-paintings-made-by-children-in-Rouffignac-Cave-14000-to-20000-years-ago-5d748bd.jpg
width: 1600
height: 1063

Czy „Gwiaździsta noc” Vincenta van Gogha to nocne niebo ujęte w ruchu? Tak sądzi polski astronom analizujący dzieło
type: item
date: 2025-03-29T07:26:18.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: dzieła sztuki
subject: malarstwo
subject: obrazy
subject: sztuka
description: Namalowana w trakcie pobytu w azylu dla psychicznie chorych „Gwiaździsta noc” Vincenta van Gogha jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej analizowanych dzieł sztuki w historii. Zdaniem profesora Łukasza Wyrzykowskiego z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego i Narodowego Centrum Badań Jądrowych, na obrazie można bez problemu rozpoznać ciała niebieskie. Jednak ich widok ujęty jest w czasie.
encoded: Spis treści: Krajobraz zza okna Baczny obserwator nieba Nowoczesne narzędzie w służbie XIX-wiecznej sztuki Kosmiczna improwizacja Sierpowaty Księżyc Saint-Rémy-de-Provence jest uroczym miasteczkiem w południowej Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże. To właśnie tam, w dawnym klasztorze zmienionym na zakład psychiatryczny, leczył się w latach 1889–1890 Vincent van Gogh. Tam też powstało wiele jego obrazów z monumentalną w odbiorze, choć niewielką w formacie „Gwiaździstą nocą” na czele. – W tym obrazie jest coś magicznego, coś, co powoduje, że trudno oderwać od niego wzrok. A że mój zawód wiąże się z wpatrywaniem się w nocne niebo, dlatego zaczęło mnie zastanawiać, jakie niebo widział Vincent van Gogh, by móc namalować taki obraz. Postanowiłem przeanalizować obraz pod kątem astronomicznym. Nie byłem w tym pierwszy, takie badania prowadzono już wielokrotnie, ale dostępność nowoczesnych narzędzi astronomicznych pozwoliła spojrzeć na obraz w nowy sposób – mówi prof. Łukasz Wyrzykowski. W tym celu badacz przyjrzał się niebu z okresu od początku czerwca, kiedy malarz prawdopodobnie zaczął tworzyć pierwsze studia do obrazu, do 18 czerwca, gdy, według listu do brata, dzieło zostało już ukończone. Sprawdził również, co i pod jakim kątem widział van Gogh z okratowanego okna swojego pokoju. Krajobraz zza okna W trakcie pobytu w zakładzie Vincent van Gogh malował bardzo dużo, ale – ze względu na toksyczność farb, a tym samym możliwość otrucia się nimi – nie mógł malować sam w swoim pokoju. W pokoju mógł za to wykonywać szkice zaostrzonym patykiem do kaligrafii lub węglem. Szkice te służyły później za wzór do obrazów malowanych w pracowni, na którą pracownicy azylu przeznaczyli jeden z pokoi na parterze budynku. Dlatego cykl obrazów oddających widoki z okna pokoju był malowany częściowo ze szkiców, a częściowo z pamięci. Na wszystkich obrazach z tamtego okresu przewijają się dwa motywy. Pierwszy to charakterystyczny i niewysoki wapienny masyw Alpilles z czymś, co p…

VanGoghgwiazdzista-noc-3867207.png
width: 900
height: 600

Niezwykła zagadka starożytnych rzeźb. Dlaczego wcierano w nie perfumy?
type: item
date: 2025-03-19T07:58:38.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: rzeźba
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: sztuka
description: Naukowcy z Danii odkryli, że starożytni Grecy i Rzymianie nie tylko malowali rzeźby i ubierali je w dostojne tkaniny. Na wiele z nich wylewali także perfumy.
encoded: Spis treści: Perfumy na starożytnych posągach Antyczne pisma prawdę ci powiedzą Dlaczego starożytni perfumowali rzeźby? Już od dawna wiadomo, że starożytni Grecy i Rzymianie malowali swoje posągi. Badacze wiele lat temu odkryli, że w szczególności lubili odcienie zieleni, czerwieni, a także błękitu. Jednym z najważniejszych odkryć była identyfikacja barw łucznika ze świątyni Afai na Eginie, a także fryzów Partenonu, które barwił tzw. błękit egipski, czyli najstarszy ze znanych pigmentów syntetycznych. Perfumy na starożytnych posągach Nowe badania sugerują, że rzeźby były nie tylko malowane i przywdziewane w tkaniny (bo i tak się zdarzało), ale także perfumowane. Praca duńskiej archeolog Cecilie Brøns została opublikowana na łamach czasopisma naukowego „Oxford Journal of Archaeology”. – Stosowanie perfum jest dobrze udokumentowane w antycznym świecie śródziemnomorskim. Jednak perfumy były używane nie tylko do poprawiania zapachu ludzkich ciał, ale także starożytnych rzeźb – napisała badaczka w swojej pracy. – W rzeczywistości rzeźby nie tylko były pierwotnie polichromowane i zdobione, ale w niektórych przypadkach były również perfumowane. To sprawiało, że doświadczenie ich było nie tylko wizualne, ale także zapachowe – podkreśla Brøns. – Biała marmurowa statua nie miała być postrzegana jako rzeźba z kamienia. Miała przypominać prawdziwego boga lub boginię – dodaje. Antyczne pisma prawdę ci powiedzą Archeolożka dokonała swojego odkrycia, studiując setki książek, pism, kronik, które spisane zostały przez rzymskich pisarzy, m.in. Cycerona, a także ksiąg i inskrypcji greckich. – Perfumy i olejki zapachowe są często wymieniane jako część „dekoracji”, która była elementem stałym posągów kultu religijnego w starożytności – tłumaczy autorka badania. Brøns podkreśla, że Cyceron mówił o rytualnym traktowaniu posągu Artemidy. W mitologii greckiej to bogini łowów, zwierząt, lasów, gór i roślinności, a także wielka łowczyni. Jej pomnik w sycylijskim mieście Segesta miał zostać „n…

pachnace-posagi-b23d0d8.jpg
width: 1000
height: 667

Ten obraz ma działać cuda. Doceniono sanktuarium, w którym się znajduje
type: item
date: 2024-12-03T14:55:32.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrześcijaństwo
subject: kościół katolicki
subject: obrazy
subject: religie
subject: świątynie
subject: sztuka
subject: wiara
subject: województwo lubuskie
description: W 1670 roku specjalna komisja uznała obraz Matki Bożej Rokitniańskiej za cudowny. Od kilkuset lat ukazana na nim Maryja ma uzdrawiać wiernych. Ponoć pomogła królowi w uzyskaniu ugody ze zbuntowaną szlachtą. Sanktuarium w Rokitnie, w którym znajduje się obraz, trafiło właśnie na listę kluczowych zabytków w Polsce.
encoded: Spis treści: Cudowny obraz w Rokitnie Polityczne cuda – Maryja i pomoc dla króla oraz Ziem Odzyskanych 131 obiekt o szczególnym znaczeniu dla kultury W Polsce jest około 800 sanktuariów maryjnych. Najważniejszym, o randze sanktuarium narodowego i jednocześnie miejscem kultu religijnego, pozostaje Jasna Góra. Każdego roku odwiedza je kilka milionów pielgrzymów. Mniej monumentalne, ale równie cenne miejsca tego typu znajdują się na terenie całego kraju. Jednym z ważniejszych sanktuariów maryjnych w zachodniej Polsce jest Sanktuarium Matki Bożej Rokitniańskiej w Rokitnie w województwie lubuskim. Świątynia ta została właśnie doceniona i trafiła do pocztu najważniejszych zabytków w Polski. Cudowny obraz w Rokitnie Kluczowym elementem sanktuarium w Rokitnie jest cudowny obraz. Jego dzieje okryte są mgłą tajemnicy. Wiadomo, że powstał na początku XVI w. na drewnie lipowym. Przedstawia popiersie Matki Bożej na złoconym tle, z charakterystycznie odsłoniętym uchem. Z uwagi na też szczegół Matkę Bożą Rokitniańską nazywa się Cierpliwie Słuchającą. Twarz świętej jest pochylona ku lewej stronie i sprawia wrażenie zasłuchanej. Obraz trafił do Rokitna w 1669 roku jako dar opata Kazimierza Jana Opalińskiego, który przeniósł go z klasztoru cystersów w Bledzewie do kościoła wiejskiego w Rokitnie. Wtedy też, jak twierdzą wierni, zaczął czynić cuda. W Rokitnie pojawiły się informacje o nagłych uzdrowieniach. Z tego powodu biskup poznański powołał Komisję Teologiczną, która zbadała prawdziwość uzdrowień i łask płynących z obrazu świętej. W 1670 r. gremium to uznało obraz za cudowny. Do dzisiaj w lokalnych mediach można przeczytać historie o cudownych uzdrowieniach, które nastąpić miały po skierowaniu próśb do Maryi w rokitniańskiej świątyni. Barokowy kościół, w którym znajduje się obraz, pochodzi z XVIII wieku. Zbudowano go dla potrzeb kultu Maryi. Świątynia jest przykładem późnobarokowej architektury sakralnej w nurcie śląsko-morawskim, o dobrze zachowanym, jednorodnym wystroju i wyposa…

Sanktuarium-Matki-Bozej-Rokitnianskiej-w-Rokitnie-dcab5b4.png
width: 1200
height: 630

Wygląda jak nie z tego świata. Polscy archeolodzy odkryli w Kuwejcie zagadkową figurkę sprzed ponad 7 tys. lat
type: item
date: 2024-12-02T10:44:17.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: figurki
subject: kuwejt
subject: odkrycia archeologiczne
subject: półwysep arabski
subject: pradzieje
subject: sztuka
description: Nienaturalnie wydłużoną czaszkę, skośne oczy i płaski nos posiada główka glinianej figurki sprzed ponad 7 tysięcy lat, którą odkryła kuwejcko-polska misja archeologiczna w Kuwejcie. To pierwsze takie znalezisko w Zatoce Perskiej. Zagadkowy przedmiot przywieziono z miejsca odległego o kilkaset kilometrów.
encoded: Spis treści: Figurka jak nie z tego świata Czym była zagadkowa figurka? Skąd pochodzą artefakty odkrywane w Bahrze 1? Do znaleziska doszło na stanowisku archeologicznym Bahra 1 w północnym Kuwejcie, w rejonie Al-Subiyah. Jest to jedna z najstarszych i największych znanych pradziejowych osad na Półwyspie Arabskim. Istniała w połowie VI tysiąclecia p.n.e., czyli ok. 7500 lat temu. Naukowcy z Polski i Kuwejtu prowadzą tam badania od 2009 roku. Ten sezon przyniósł niespodziewane odkrycie. Figurka jak nie z tego świata W czasie tegorocznych wykopalisk archeolodzy znaleźli małą, precyzyjnie wykonaną główkę glinianej figurki. Uwagę zwracają jej charakterystyczne cechy: nienaturalnie wydłużona czaszka, skośne oczy i płaski nos. Archeolodzy przypuszczają, że na głowie figurki mogła znajdować się jeszcze „peruka” wykonana z innego materiału. Włosy oddawano, nakładając ciemną masę bitumiczną. Jak informują archeolodzy z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, tego rodzaju zabytki znajdowano wcześniej w Mezopotamii, zarówno w grobach, jak i w osadach. Ale znalezisko ze stanowiska archeologicznego Bahra 1 jest pierwszym tego typu obiektem odkrytym w regionie Zatoki Perskiej. Badania prowadzone są we współpracy z kuwejcką Narodową Radą Kultury, Sztuki i Literatury (NCCAL). Czym była zagadkowa figurka? Niestety, figurka nie zachowała się w całości. Mimo poszukiwań archeologom nie udało się znaleźć jej tułowia. – Obecność tej figurki na naszym stanowisku stawia intrygujące pytania o jej przeznaczenie oraz symboliczne, a być może rytualne znaczenie, jakie mogła mieć dla społeczności zamieszkującej tę osadę – mówi kierownik ekspedycji ze strony polskiej prof. Piotr Bieliński. Tegoroczny sezon odbył się pod kierunkiem dr Agnieszki Pieńkowskiej z CAŚ UW. – Miejsce, gdzie [figurka – przyp. red.] została odkryta wydaje się być obszarem tuż poza główną zabudową osady, gdzie widać ślady rozmaitej działalności – przygotowywania posiłków, obróbki muszli – na stanow…

Figurka-de8278e.png
width: 1200
height: 630