National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-07T13:41:17.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: To nie jest scenariusz filmu science-fiction. Sztuczna inteligencja właśnie stworzyła wirusy niespotykane w naturze
items: Tolkien w wersji AI. To narzędzie tworzy nowe i spójne języki
items: Wyjazdy w nowym wydaniu: jak AI, cyfrowe płatności i benefity kartowe kształtują oczekiwania turystów
items: Wezuwiusz niemal zwęgił te starożytne zwoje. Sztuczna inteligencja pozwoliła je odczytać po dwóch tysiącach lat
items: Żenią się z hologramami i kochają chatboty. Czy sztuczna inteligencja może dać nam prawdziwe szczęście?
items: Jak wyglądał kościół, w którym występował Bach? AI przywraca historię
items: Era kosmicznej sztucznej inteligencji. SpaceX chce umieścić AI na orbicie
items: Badaczka zajrzała pod Alaskę. Odkryła 1750 ukrytych wstrząsów, które tłumaczą niszczycielskie kataklizmy
items: Przełom w komunikacji czy zręczny algorytm? Chińskie AI zaczęło tłumaczyć szczekanie psów i miauczenie kotów
items: Powstaje państwo przyszłości. Tropikalną wyspą będzie rządzić sztuczna inteligencja
items: Sztuczna inteligencja skapitulowała przed polskimi rękopisami. Wolontariusze BUW ruszają na ratunek
items: Sztuczna inteligencja w służbie zwierzętom. Jak AI zmieni zasady testowania leków?
items: Nie miesiące, a dni. Sztuczna inteligencja drastycznie skraca czas tropienia dzikich zwierząt i nic się przed nią nie ukryje
items: Według badań zachodnia muzyka staje się coraz prostsza. To dlatego świat pokochał Angine de Poitrine
items: AI ożywia historię. Cyfrowa rekonstrukcja ostatniej ucieczki z antycznego miasta
items: Stworzył zdjęcie wilka za pomocą AI, może spędzić 5 lat w więzieniu. Pouczająca historia z Korei Południowej
items: Czy apokalipsa wywołana przez AI jest możliwa? Jak bardzo powinna martwić nas taka możliwość?
items: Pluszowy przyjaciel napędzany sztuczną inteligencją. Zabawki aktywnie rozmawiające z dziećmi to rozwój czy ryzyko?
items: AI może utwierdzać ludzi w złych decyzjach. Badanie pokazuje, że chatboty za rzadko mówią „stop”
items: Te roboty wymyśliły się same i nie przypominają niczego, co znamy. Działają i są niezniszczalne
items: Sztuczna inteligencja miała ułatwić nam pracę. Badania mówią, że zbyt częste używanie SI przeciąża mózg
items: „Stosowanie czosnku doodbytniczo w celu zwiększenia odporności” – z jakiegoś powodu chatboty AI udzielają katastrofalnych porad
items: Tak wyglądają filmy zrekonstruowane z mózgu myszy. Naukowa rewelacja
items: Miłość w czasach AI. Coraz więcej osób rezygnuje z realnych partnerów na rzecz chatbotów
items: Śmierć to nie koniec aktywności w sieci? Meta opatentowała publikowanie zza grobu

To nie jest scenariusz filmu science-fiction. Sztuczna inteligencja właśnie stworzyła wirusy niespotykane w naturze
type: item
date: 2026-08-07T13:40:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: genetyka
subject: sztuczna inteligencja
subject: wirusy
description: Po raz pierwszy w historii naukowcy użyli modeli sztucznej inteligencji do stworzenia zupełnie nowych wirusów. Odkrycie to daje nadzieję na przełom w medycynie, ale i budzi niepokój, że technologia ta może zostać wykorzystana do stworzenia broni biologicznej.
encoded: Tworzenie wirusów od zera wcale nie jest nowością. Sztucznie wytworzonych genomów używa się m.in. do testowania leków antywirusowych i szczepionek. Jednak nowe badanie, opublikowane 6 sierpnia 2026 w „Science”, idzie znacznie dalej niż tylko powielanie wirusów. Naukowcy ze Stanford University oraz Arc Institute (organizacji badawczej z Palo Alto w Kalifornii) nauczyli sztuczną inteligencję rozpoznawać wzorce w DNA i wykorzystali je do napisania „receptur” na całkowicie nowe wirusy. Wirusy nieznane naturze i obawy o broń biologiczną Zgodne z recepturami cząsteczki DNA wprowadzono następnie do bakterii. Zmodyfikowane bakterie z kolei wyprodukowały wirusy, jakich nigdy wcześniej nie widziano w przyrodzie. Były one w stanie infekować inne bakterie, co dowodzi, że były funkcjonalne. Wirusy „wymyślone” przez sztuczną inteligencję nie stanowią żadnego zagrożenia dla ludzi – wszystkie są podobne do naturalnie występującego wirusa Phi X-174, który infekuje wyłącznie bakterie. Jednak badanie potęguje obawy, że sztuczna inteligencja może kiedyś umożliwić stworzenie nowej generacji broni biologicznej. Dr Moritz Hanke z Johns Hopkins Center for Health Security, który nie brał udziału w badaniu, zauważa w rozmowie z The New York Times, że rządowe i naukowe organizacje zbyt wolno opracowują procedury ochronne, a nauka pędzi naprzód. DNA jest jak książka Autorzy badania skorzystali z modelu AI o nazwie Evo, który pod niektórymi względami przypomina duże modele językowe, tzw. LLM-y. Odpowiadają one na pytania łącząc ze sobą słowa, które z największym prawdopodobieństwem powinny po sobie nastąpić. To możliwe dzięki intensywnemu treningowi na ogromnych zbiorach tekstów. A DNA przypomina książkę: jest ciągiem molekularnych klocków (nukleotydów), ułożonych jak litery w tekście. Geny składają się z setek nukleotydów, kodując w ten sposób instrukcje budowy białek i innych cząsteczek. DNA ma też własne reguły „gramatyczne”: jeśli sekwencja je narusza, rezultatem jest biologiczny bełkot. Bi…

vlcsnap-2026-08-07-13h11m48s991-d3b64ac.png
width: 1430
height: 1080

Tolkien w wersji AI. To narzędzie tworzy nowe i spójne języki
type: item
date: 2026-07-19T06:30:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: język
subject: języki obce
subject: sztuczna inteligencja
description: J.R.R. Tolkien napisał kultową trylogię „Władca Pierścieni”. Mówił, że stworzył bogaty świat Śródziemia, żeby dać elfickim językom miejsce, w którym mogłyby „żyć”. Praca nad nimi zajęła lingwiście całe życie. Zbudowane na bazie dużych modelów językowych narzędzie ConlangCrafter robi coś podobnego, ale w ciągu godzin.
encoded: Duże modele językowe (LLM) zrewolucjonizowały sposób, w jaki kontaktujemy się z komputerem. Trenowane na ogromnych zbiorach tekstu, uczą się rozpoznawać wzorce charakterystyczne dla ludzkiego języka – jak zwykle budowane są dźwięki, słowa, zdania. Tę samą wiedzę o typach struktur językowych, którą LLM-y zdobywają, ucząc się języków naturalnych, można wykorzystać inaczej, niż zwykle się to robi. Zamiast używać jej do rozumienia i generowania istniejących języków, można nią „zasilić” proces tworzenia nowego języka, opartego na jasno określonych zasadach. Jak zbudować własny język? Właśnie to zrobił zespół kierowany przez Morrisa Alpera z Katedry Informatyki na Wydziale Sztuk i Nauk Uniwersytetu Miami. Naukowcy opracowali proces, w którym AI buduje język etapami – od fonetyki, przez zasady tworzenia wyrazów, aż po składnię. Następnie tłumaczy zdania na nowy język i samodzielnie wykrywa oraz poprawia błędy, dzięki czemu końcowy efekt jest spójniejszy niż w przypadku prostego polecenia skierowanego do ogólnego modelu AI. Narzędzie do generowania języków zostało nazwane ConlangCrafter. Badacze stworzyli dzięki niemu już ponad 60 języków. Wśród nich znalazły się m.in. język bez spółgłosek oraz język przeznaczony dla fikcyjnych obcych komunikujących się kolorami i gestami. Dlaczego jest to tak interesujące? Przede wszystkim dlatego, że stworzenie języka zwyczajnie nie jest proste. Ich struktura, zasady i fonetyka kształtowały się spontanicznie przez pokolenia, a niektóre z nich z czasem doczekały się formalnej kodyfikacji. Zbudowanie sztucznego języka jako produktu finalnego wymaga wiedzy, pomysłowości i niebywałej skrupulatności. Języki naturalne i sztuczne Za najstarszy znany sztuczny język uznaje się Lingua Ignota („nieznany język”), stworzony w XII wieku przez Hildegardę z Bingen, niemiecką benedyktynkę, mistyczkę, kompozytorkę i uczoną. Zachował się rękopis zawierający około 1000 wymyślonych słów z niemieckimi i łacińskimi glosami, własny alfabet (litterae ignotae) ora…

shutterstock2636886399-64be40c.jpg
width: 6048
height: 3501

Wyjazdy w nowym wydaniu: jak AI, cyfrowe płatności i benefity kartowe kształtują oczekiwania turystów
type: item
date: 2026-07-07T10:19:21.000Z
subject: Lifestyle
subject: Współpraca reklamowa
subject: sztuczna inteligencja
subject: Technologia
subject: wakacje
description: Dziś podróż często zaczyna się od prostej myśli: wyjechać gdzieś na kilka dni, najlepiej tam, gdzie jest ciepło i niezbyt daleko. Jeszcze niedawno taki pomysł oznaczał godziny spędzone na porównywaniu ofert i planowaniu szczegółów. Teraz cały proces – od inspiracji, przez rezerwacje, aż po płatności na miejscu – przebiega znacznie szybciej i płynniej. Jak pokazuje najnowsze badanie Visa, Polacy coraz chętniej korzystają przy tym ze wsparcia sztucznej inteligencji. Jej popularność w planowaniu wyjazdów wzrosła aż sześciokrotnie¹ rok do roku. Co jeszcze sprawia, że podróżowanie staje się łatwiejsze i wygodniejsze?
encoded: Zamiast otwierać kolejne karty w przeglądarce, wpisujesz krótkie polecenie w wybranym narzędziu AI. Po kilku sekundach pojawiają się propozycje wakacyjnych kierunków dopasowane do Twoich aktualnych oczekiwań. Być może będą wśród nich Chorwacja, Hiszpania albo Włochy – to właśnie te kraje ankietowani z Polski najczęściej wskazywali jako potencjalne cele wyjazdu w tegorocznym badaniu „Visa Travel & Payment Intentions Study CEE”. Dane potwierdzają też, że europejskie kierunki wciąż cieszą się największą popularnością oraz że wyjazd za granicę deklaruje 54% Polaków (taki sam odsetek planuje uważnie pilnować wakacyjnego budżetu). Dzięki sztucznej inteligencji możesz w kilka chwil porównać trasy, znaleźć odpowiedni hotel, odkryć polecane atrakcje, a nawet przygotować szczegółowy harmonogram każdego dnia wyjazdu. Z takich rozwiązań korzysta już dwie trzecie respondentów z Polski, którzy deklarują, że AI regularnie lub okazjonalnie wspiera ich w planowaniu podróży (najczęściej w wyszukiwaniu lokalnych rekomendacji, najlepszych ofert i inspiracji na miejscu). Co więcej, wykazujemy dużą otwartość na jeszcze większe wsparcie ze strony sztucznej inteligencji. Gdy w podróży wspiera Cię własny agent Następnego ranka pojawia się powiadomienie: dostępny jest lepszy lot – tańszy i o dogodniejszej porze. Nie szukasz go – to on znajduje Ciebie. Sztuczna inteligencja przestaje pełnić rolę asystenta i wyszukiwarki, a staje się osobistym agentem, który prowadzi Cię przez cały proces – od pomysłu, przez wybór najlepszych ofert, rezerwację noclegu, samochodu, biletów na wydarzenia, aż po płatności, o których zawsze decydujesz Ty i które są odpowiednio zabezpieczone. Zmiana, o której mowa – i którą Visa aktywnie współtworzy – to tak zwany handel agentowy. W praktyce oznacza on, że technologia będzie mogła koordynować część najbardziej powtarzalnych i czasochłonnych zadań: wyszukiwanie najlepszych, spersonalizowanych ofert, dokonywanie rezerwacji, a nawet negocjowanie cen. Jednocześnie kontr…

Visa-Travel-and-Payment-Intentions-1-de5313c.jpeg
width: 6626
height: 4417

Wezuwiusz niemal zwęgił te starożytne zwoje. Sztuczna inteligencja pozwoliła je odczytać po dwóch tysiącach lat
type: item
date: 2026-06-28T08:40:32.000Z
creator: Sam Kean
subject: Historia
subject: Technologia
subject: archeologia
subject: filozofia
subject: starożytny rzym
subject: sztuczna inteligencja
description: Akceleratory cząstek i sztuczna inteligencja pozwalają badaczom na wirtualne „rozpakowanie” i odczytanie zwojów z Herkulanum po raz pierwszy od wybuchu Wezuwiusza w 79 r. n.e. 2000-letnie dokumenty z jednej z niewielu zachowanych bibliotek starożytności w końcu ujawniają swoje sekrety. National Geographic jako pierwszy zobaczył, co zawierają.
encoded: Spis treści: Pierwsze odczytane zwoje z Herkulanum Technologia wspiera archeologię Erupcja Wezuwiusza w 79 roku n.e., która spustoszyła Pompeje, pogrzebała również pobliskie miasto Herkulanum. Przykryło jego słynną bibliotekę w Willi Papirusów pod 18-metrową warstwą popiołu i skał. Setki zwojów przetrwały piekło właśnie dzięki temu. Zamiast spłonąć, spiekły się i przekształciły w zdeformowane bryły. Są tak kruche, że archeolodzy bali się ich dotykać. Kolekcja tych papirusów to jedyna znana biblioteka z czasów starożytności grecko-rzymskiej, która przetrwała do dziś. Tylko jak ją odczytać? Dopiero teraz, prawie 2000 lat po tragedii Wezuwiusza, bezcenne dokumenty w końcu zdradzają swoje tajemnice. Dzięki akceleratorom cząstek i sztucznej inteligencji naukowcy mogą wirtualnie „rozwijać” zwoje z Herkulanum i odczytać ich zawartość. Przełomowymi badaniami zajął się zespół historyków, naukowców i ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji, kierowany przez włoską papirolożkę dr Federicę Nicolardi. National Geographic uzyskał dostęp do pierwszych wyników. Jeden ze zwojów został uznany za prawdopodobnie jeden z najstarszych w historii Rzymu. Inny może dostarczyć cennych nowych informacji na temat mitologii greckiej i legendarnych bogów Olimpu. Pierwsze odczytane zwoje z Herkulanum Od czasu odkrycia Willi Papirusów w 1750 roku archeolodzy próbowali najróżniejszych metod rozwijania zwojów: od wstrzykiwania rtęci, po malowanie eterem lub żywicą papirusową w celu ich zmiękczenia. Wczesne próby przyniosły pewne rezultaty, w tym odkrycie, że kolekcja składała się głównie z greckojęzycznych dzieł Filodemosa, filozofa z I wieku p.n.e. i zwolennika epikureizmu. Jednak danych było niewiele, a zabiegi wówczas stosowane często niszczyły bezcenny papirus. Większość zwojów z Herkulanum przechowywana jest w Neapolu, w bibliotece Nazionale di Napoli Vittorio Emanuele III. Zespół dr Nicolardi wyciągnął tacę z nimi. Szczególnie ekscytujący okazał się najmniejszy zwój. W latach 80. XX wieku…

zwoje-z-herkulanum-1-7c74584.png
width: 1200
height: 896

Żenią się z hologramami i kochają chatboty. Czy sztuczna inteligencja może dać nam prawdziwe szczęście?
type: item
date: 2026-06-22T10:38:15.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Ludzie
subject: ludzie
subject: miłość
subject: sztuczna inteligencja
subject: związki
description: Wyobraź sobie idealnego partnera: zawsze ma dla ciebie czas, nigdy się nie kłóci i bezbłędnie odgaduje twoje nastroje. Jest jednak haczyk – składa się wyłącznie z linijek kodu. Czy jesteśmy w stanie odnaleźć prawdziwe szczęście w objęciach algorytmów, skoro coraz bardziej się od siebie izolujemy?
encoded: Technologia coraz odważniej wkracza w nasze życie intymne. Aplikacja Replika, reklamowana jako „przyjaciel AI na całe życie”, zgromadziła już na całym świecie ponad 42 miliony użytkowników, którzy szukają w niej lekarstwa na samotność. Aż 68% osób korzystających z tego typu chatbotów przypisuje im cechy ludzkie, a zdecydowana większość wierzy, że programy te wykazują empatię, inteligencję, a nawet samoświadomość. Zjawisko to przybiera na sile zwłaszcza w Japonii. To właśnie tam ponad 1,5 miliona osób dotkniętych zjawiskiem hikikomori (skrajnym wycofaniem społecznym) zaczęło budować silne więzi z wirtualnymi towarzyszami. Co więcej, szacuje się, że około 3700 Japończyków wystąpiło o wydanie oficjalnego certyfikatu „małżeństwa” z hologramem (najczęściej za pośrednictwem urządzenia Gatebox, związanego z wirtualną piosenkarką Hatsune Miku). Algorytmy zaczynają wręcz wkraczać w sferę duchową – w niektórych mniejszych, zamkniętych społecznościach roboty społeczne pełnią już funkcję przywódców religijnych. Matematyka szczęścia Dlaczego tak bardzo pragniemy, by maszyny nas kochały? I czy taka relacja jest zdrowa? Na to pytanie spróbowali odpowiedzieć naukowcy na łamach czasopisma naukowego „Philosophies”. Punktem wyjścia było dla nich trwające od 1938 roku słynne badanie Uniwersytetu Harvarda nad dorosłym życiem. Analiza danych 268 studentów przez blisko osiem dekad jednoznacznie udowodniła – najlepszym predyktorem naszego zdrowia, długowieczności i satysfakcji z życia są bliskie relacje z innymi ludźmi. Bogactwo czy status społeczny mają tu drugorzędne znaczenie. Potwierdza to myśl francuskiego filozofa Paula Ricoeura. Według niego prawdziwe szczęście rodzi się wyłącznie z wymiany – z procesu dawania i brania w społeczeństwie. Ricoeur twierdził, że do spełnienia potrzebujemy zarówno naszych bliskich, jak i dalszych członków lokalnych społeczności. Nie jesteśmy w stanie zbudować własnego dobrostanu w całkowitej izolacji od żywych jednostek. Dlaczego algorytm to tylko lustro…

shutterstock2731462439-f76d4b5.jpg
width: 5030
height: 3278

Jak wyglądał kościół, w którym występował Bach? AI przywraca historię
type: item
date: 2026-06-18T12:40:27.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: kościoły
subject: muzyka
subject: niemcy
subject: sztuczna inteligencja
subject: zabytki
description: Zapomnijcie o klasycystycznym wystroju tej świątyni. Nikolaikirche, czyli kościół św. Mikołaja w Lipsku, w czasach Jana Sebastiana Bacha był architektonicznym patchworkiem. Nowa symulacja komputerowa pozwala nam wejść w rolę XVIII-wiecznego wiernego i poczuć atmosferę nabożeństw, podczas których mistrz baroku wykonywał swoje utwory.
encoded: Kościół św. Mikołaja (Nikolaikirche) w Lipsku jest nie tylko perłą architektury, ale przede wszystkim miejsce o fundamentalnym znaczeniu dla historii muzyki. To właśnie tutaj, w latach 1723–1750, swoją misję kantora i organisty wypełniał Jan Sebastian Bach. Świątynia ta była świadkiem prawykonań jego najważniejszych dzieł, takich jak „Pasja według św. Jana”, „Oratorium na Boże Narodzenie” czy liczne kantaty lipskie. Kościół, którego już nie ma Współczesny wygląd wnętrza Nikolaikirche, z jego charakterystycznymi kolumnami, to efekt klasycystycznej przebudowy przeprowadzonej przez Johanna Carla Friedricha Dauthe w latach 1784–1797. Na szczęście do naszych czasów zachowały się plany, ryciny i opisy sprzed przebudowy. Za czasów Bacha świątynia wyglądała inaczej. Była świadkiem licznych przebudów, dlatego obrosła różnymi elementami z wielu epok. Takie „patchworkowe” wnętrza Bach oglądał niemal codziennie. Innowacja w służbie historii Historyczne informacje o wnętrzu świątyni posłużyły do powstania projektu mającego na celu stworzenie wirtualnej rekonstrukcji. Jest to efekt interdyscyplinarnej współpracy prof. Alexandra Grychtolika (muzykologa i badacza Bacha), prof. Paula Zalewskiego (eksperta w dziedzinie konserwacji zabytków z Uniwersytetu Viadrina) oraz firmy Arte4D. Głównym celem było stworzenie precyzyjnego modelu 3D, który oddaje stan wnętrza z początków działalności Bacha w Lipsku, czyli z lat 20. XVIII wieku. Sztuczna inteligencja w roli architekta Kluczowym elementem projektu było wykorzystanie nowoczesnych technologii. Prof. Paul Zalewski podkreślił, że przy generowaniu złożonych modeli 3D i licznych detali wizualnych zastosowanie sztucznej inteligencji pozwoliło zaoszczędzić czas. Mimo dużego wsparcia technologicznego naukowcy zaznaczają, że to człowiek nadal odgrywał decydującą rolę w interpretacji źródeł historycznych i nadzorowaniu procesu tworzenia „cyfrowego bliźniaka” kościoła. Akustyka i realia pracy kantora Model pozwala ocenić nie tylko przestrzeń dos…

newsimage423497-cc1870b.jpg
width: 1500
height: 1500

Era kosmicznej sztucznej inteligencji. SpaceX chce umieścić AI na orbicie
type: item
date: 2026-06-15T08:41:35.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: Elon Musk
subject: komputery
subject: satelita
subject: spacex
subject: sztuczna inteligencja
description: Elon Musk, pierwszy bilioner w historii, ogłosił plan budowy orbitalnych centrów AI. Milion satelitów z szybkimi łączami laserowymi ma zastąpić ziemskie serwerownie, mierzące się z brakiem energii i oporem lokalnych społeczności.
encoded: SpaceX właśnie zadebiutował na giełdzie. Firma wyceniła akcje na 135 dolarów i pozyskała około 75 mld dolarów, osiągając rynkową wartość 1,77 bln dolarów. Pozyskane w ten sposób pieniądze posłużą rozwojowi firmy i nowym projektom. W tym planowanym przez firmę orbitalnym centrom obliczeniowym AI zbudowanym z miliona satelitów. W opublikowanym na kilka dni przed debiutem giełdowym SpaceX nagraniu, Elon Musk przedstawił wizję rozwoju firmy. Już teraz SpaceX jest podstawową firmą świadczącą usługi NASA, posiada własny kosmodrom, konstelację satelitów Starlink i dopracowuje lądownik księżycowy. Ale to nie wszystko. Firma pracuje nad rozwinięciem orbitalnych centrów obliczeniowych AI. Największy debiut IPO w historii Debiut giełdowy SpaceX okazał się największym w historii IPO (pierwszym publicznym zaoferowaniem nabycia papierów wartościowych spółki w historii) – firma wyceniła akcje na 135 dolarów i pozyskała około 75 mld dolarów, osiągając rynkową wartość 1,77 bln dolarów. Dzięki temu Elon Musk stał się pierwszym w historii bilionerem, ponieważ jego udziały w SpaceX są warte około 867 mld dolarów, a po doliczeniu akcji Tesli jego majątek przekracza 1,1 bln dolarów. Znaczna część inwestycji trafia obecnie do sektora sztucznej inteligencji, zwłaszcza po przejęciu przez SpaceX spółki xAI, której celem jest rozwój orbitalnych centrów danych AI. – Mamy już całkiem dobre pojęcie o tym, jak bezpiecznie operować naprawdę ogromnymi konstelacjami satelitów. Jesteśmy jedynym operatorem, który ma doświadczenie na taką skalę – powiedział Musk. W filmie opublikowanym w serwisie X w poniedziałek, 8 czerwca, Musk opisał plan wynoszenia satelitów AI wyposażonych w „dużą liczbę ogniw słonecznych”, radiatory oraz szybkie laserowe łącza komunikacyjne. SpaceX planuje również uruchomienie do końca przyszłego roku zakładu produkcyjnego skoncentrowanego na satelitach AI, który ma działać już na „rozsądną skalę produkcyjną”. Zabrać centra obliczeniowe z Ziemi na orbitę Pomysł na przeniesienie c…

spaceX-fe0e708.jpg
width: 1575
height: 1050

Badaczka zajrzała pod Alaskę. Odkryła 1750 ukrytych wstrząsów, które tłumaczą niszczycielskie kataklizmy
type: item
date: 2026-06-08T13:37:23.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: sztuczna inteligencja
subject: trzęsienie ziemi
description: Głęboko pod surowym krajobrazem Alaski trwa nieustanna, geologiczna batalia. Setki mikrowstrząsów, do tej pory całkowicie niewidzialnych dla sejsmologów, właśnie ujrzały światło dzienne – wszystko dzięki sztucznej inteligencji. To przełomowe odkrycie pozwala wreszcie zrozumieć potężne siły, które kształtują jeden z najbardziej niebezpiecznych regionów naszej planety.
encoded: Alaska to obszar pełen geologicznych zagadek i ekstremalnych zjawisk. Leży ona w strefie tak zwanego Pacyficznego Pierścienia Ognia – gigantycznego pasa aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, który otacza Ocean Spokojny. To właśnie tam nieustannie zderzają się ze sobą potężne płyty litosfery, co odpowiada za występowanie blisko 90% wszystkich trzęsień ziemi na świecie. Choć naukowcy od dekad monitorują tamtejsze uskoki, gęstwina sygnałów sejsmicznych uwięzionych w skorupie ziemskiej potrafi skutecznie maskować kluczowe informacje. Dopiero zastosowanie sztucznej inteligencji pozwoliło ekspertom dostrzec to, co do tej pory umykało pomiarom. Geologiczne imadło i ukryte wstrząsy. Co się kryje pod Alaską? Południowo-środkowa Alaska to niezwykle złożona strefa kolizyjna, która działa niczym potężne, geologiczne imadło. W tym właśnie miejscu oceaniczna mikropłyta Yakutat znalazła się w bezlitosnej pułapce między dwoma tektonicznymi gigantami. Z jednej strony jest nieustannie pchana przez napierającą z południa płytę pacyficzną, a z drugiej – zmuszana do wsuwania się (subdukcji) pod masywną płytę tektoniczną północnoamerykańską. Ten ogromny nacisk generuje dla sejsmologów nieprzenikniony chaos informacyjny. Dlatego zespół badawczy pod kierownictwem prof. Meghan Miller przeanalizował dane zebrane przez stacje sejsmiczne w latach 2018–2021 przy użyciu AI. Tam, gdzie konwencjonalne metody zawiodły, algorytmy wyodrębniły z szumu coś absolutnie zaskakującego. Oprogramowanie zidentyfikowało aż 1750 trzęsień ziemi, które ułożyły się w precyzyjną, 250-kilometrową linię, biegnącą z północnego zachodu na południowy wschód. O jej istnieniu nie mieliśmy do tej pory pojęcia. Wnioski z badań, opublikowane na łamach czasopisma „The Seismic Record”, jasno wskazują, że zachodzą tam procesy geologiczne, których nigdy wcześniej nie zidentyfikowano. Tajemnica znikającego klina płaszcza Ziemi Ta 250-kilometrowa linia wstrząsów wyznacza niezwykle precyzyjną, ostrą jak brzytwa krawędź mikropłyty …

thousands-of-new-earth-2-c67e8f3.jpg
width: 2880
height: 2160

Przełom w komunikacji czy zręczny algorytm? Chińskie AI zaczęło tłumaczyć szczekanie psów i miauczenie kotów
type: item
date: 2026-05-26T13:28:08.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: koty
subject: psy
subject: sztuczna inteligencja
description: Chiński startup technologiczny wprowadził na rynek PettiChat – miniaturowe urządzenie oparte na wielkich modelach językowych, które według deklaracji producenta potrafi tłumaczyć wokalizację oraz mowę ciała zwierząt domowych na język ludzki z dokładnością przekraczającą 92 procent. Analiza techniczna i etologiczna pokazuje jednak, gdzie kończy się obiektywna nauka, a zaczyna inżynieria marketingowa.
encoded: Spis treści: Jak technicznie działa PettiChat? Baza treningowa z 1,5 miliona próbek – deklaracje producenta kontra rygor naukowy Co naprawdę interpretuje sztuczna inteligencja? Weterynarze ostrzegają przed ślepą wiarą w aplikacje Urządzenie opracowane przez firmę Meng Xiaoyi z Hangzhou to ważący zaledwie 27 gramów transmiter mocowany do obroży zwierzęcia. Jak technicznie działa PettiChat? Rdzeniem systemu nie jest prosta baza nagranych dźwięków, lecz zaawansowany algorytm sztucznej inteligencji oparty na architekturze Qwen (Tongyi Qianwen) rozwijanej przez koncern Alibaba Cloud. Urządzenie funkcjonuje w sposób multimodalny – oznacza to, że nie ogranicza się wyłącznie do rejestracji sygnałów akustycznych. Wbudowane czujniki inercyjne (akcelerometry i żyroskopy) stale monitorują mikroruchy ciała zwierzęcia, kąt nachylenia głowy oraz dynamikę ogona lub uszu. Dane te są synchronizowane w czasie rzeczywistym z rejestratorem audio. Gdy pies szczeka lub kot miauczy, system analizuje parametry fizyczne fali dźwiękowej (częstotliwość, amplitudę, czas trwania oraz harmoniczne), a następnie łączy je z wektorami ruchu ciała. Przetworzenie pakietu danych w chmurze obliczeniowej zajmuje średnio 1,2 sekundy, po czym właściciel otrzymuje powiadomienie tekstowe w aplikacji mobilnej. Baza treningowa z 1,5 miliona próbek – deklaracje producenta kontra rygor naukowy Przedstawiciele startupu informują, że algorytm został przeszkolony na bazie obejmującej ponad 1,5 miliona próbek audio oraz tysiące godzin materiałów wideo, które dokumentowały zachowania zwierząt w zróżnicowanych kontekstach (m.in. izolacja, obecność obcego, oczekiwanie na pokarm, ból). W procesie adnotacji danych mieli brać udział dyplomowani lekarze weterynarii oraz behawioryści. Producent deklaruje, że skuteczność rozpoznawania stanów emocjonalnych wynosi od 92,3% do 94,6%. Z punktu widzenia metodologii naukowej wskaźniki te wymagają jednak ostrożnej interpretacji. Badania te miały charakter wewnętrznych testów laborat…

pettichat-3fa93b3.jpg
width: 1280
height: 854

Powstaje państwo przyszłości. Tropikalną wyspą będzie rządzić sztuczna inteligencja
type: item
date: 2026-05-24T10:17:38.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: filipiny
subject: roboty
subject: sztuczna inteligencja
subject: wyspy
description: Scenariusze rodem z filmów science fiction wydają się coraz bliższe rzeczywistości. Na filipińskiej wyspie powstaje projekt, w którym sztuczna inteligencja ma współtworzyć system zarządzania i podejmowania decyzji. Pomysł wzbudził ogromne zainteresowanie internautów – kilkanaście tysiący osób zgłosiło już chęć uzyskania statusu cyfrowych rezydentów futurystycznej społeczności.
encoded: Założyciel firmy technologicznej zajmującej się chatbotami AI, postanowił sprawdzić, jak wyglądałoby państwo współzarządzane przez sztuczną inteligencję. W efekcie na jednej z wysp Filipin rozwijany jest eksperymentalny projekt oparty na wirtualnych „liderach” inspirowanych historycznymi postaciami, takimi jak m.in. Albert Einstein, Winston Churchill czy Mahatma Gandhi. Twórca przekonuje, że cyfrowi doradcy mają pomagać w podejmowaniu decyzji dotyczących rozwoju społeczności, gospodarki i edukacji, tworząc coś pomiędzy technologicznym startupem a futurystycznym mikropaństwem. Filipińska wyspa ma być zarządzana przez radę AI inspirowaną historycznymi liderami Projekt Sensay powstaje na niewielkiej, liczącej około 3,6 kilometra kwadratowego wyspie położonej w archipelagu Palawan na Filipinach – regionie znanym z turkusowych lagun, tropikalnych lasów i plaż uznawanych za jedne z najpiękniejszych w Azji. To właśnie tam brytyjski przedsiębiorca Dan Thomson chce stworzyć eksperymentalne mikropaństwo, którego funkcjonowanie będzie współtworzone przez sztuczną inteligencję. Kluczową rolę ma odgrywać rada składająca się z 17 cyfrowych „doradców”, inspirowanych historycznymi postaciami słynącymi z przywództwa, filozofii czy strategicznego myślenia. Wśród nich mają znaleźć się m.in. cyfrowe repliki Winstona Churchilla, Nelsona Mandeli, Marka Aureliusza, Mahatmy Gandhiego, Leonarda da Vinci czy Eleanor Roosevelt. System ma być szkolony na podstawie autentycznych przemówień, pism i filozofii tych postaci, aby sztuczna inteligencja mogła prowadzić debaty oraz proponować rozwiązania dotyczące funkcjonowania wyspy. Według twórców cyfrowi liderzy mają analizować projekty zmian konstytucyjnych, dyskutować między sobą i głosować nad kierunkiem rozwoju społeczności. Jaki jest cel cyfrowego eksperymentu? Dan Thomson przekonuje, że celem projektu jest stworzenie bardziej „obiektywnego” modelu zarządzania, wolnego od politycznych wpływów, lobbingu i prywatnych interesów. Jednocześnie sam …

zdj-78-efa23b9.jpg
width: 5120
height: 3410

Sztuczna inteligencja skapitulowała przed polskimi rękopisami. Wolontariusze BUW ruszają na ratunek
type: item
date: 2026-05-21T06:00:29.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Nauka
subject: archiwum
subject: biblioteka
subject: naukowcy
subject: sztuczna inteligencja
description: Uniwersytet Warszawski uruchomił nową platformę, która ma wzbogacić archiwalne kolekcje uniwersyteckiej biblioteki. Dzięki tej inicjatywie, każdy może pomóc w rozszyfrowywaniu trudnych zapisków na mapach, rysunkach czy dokumentach z czasów Powstania Warszawskiego. Transkrypcje, którym nie dała rady sztuczna inteligencja, wzbogacą zbiory biblioteki cyfrowej, czyniąc polskie dziedzictwo narodowe łatwiejszym do przeszukiwania i badania na całym świecie.
encoded: Uruchomiona przez Bibliotekę Uniwersytecką w Warszawie platforma TranskriBUW wpisuje się w ideę naukowego crowdsourcingu. W ramach tej metody do pracy angażowane są osoby, które nie muszą posiadać pogłębionego doświadczenia badawczego. Wolontariusze, pracując przy transkrypcji rękopisów, wykonują zadania, które przerosły nawet możliwości sztucznej inteligencji. Wolontariusze na ratunek Obszerne zbiory BUW-u gromadzą dziesiątki tysięcy dokumentów wymagających skatalogowania. Różnorodność dziedzin badawczych, które przez lata tworzyły naukową spuściznę Uniwersytetu sprawia, że w archiwach odnajdziemy teksty o przeróżnym charakterze: od opisów orientalnych kultur po relacje z Powstania Warszawskiego. Ogrom pracy związanej z digitalizacją rękopisów sprawił, że w 2022 roku bibliolodzy sięgnęli po pomoc wolontariuszy. Zespół pracujący przy transkrypcji sztambucha Filipa Jakoba Eberta, zaangażował użytkowników biblioteki, którzy tłumnie włączyli się w odczytywanie XVIII-wiecznych dokumentów. Ta oddolna inicjatywa, przypominająca merytoryczną rywalizację, stała się dla zespołu Gabinetu Rękopisów realnym wsparciem. Wtedy też powstała facebookowa grupa zrzeszająca pasjonatów – archiwistów-amatorów. Gdzie AI nie może, tam badacz pomoże Mimo zaawansowania sztucznej inteligencji, wprawne oko człowieka nadal wygrywa z algorytmami wszędzie tam, gdzie pismo staje się nieczytelne. Choć systemy takie jak Transkribus oferują coraz szersze możliwości, technologia ta wciąż nie jest doskonała. W przypadku skomplikowanych wpisów na starych mapach czy rysunkach architektonicznych, to właśnie ludzka interpretacja pozostaje najskuteczniejszym narzędziem. Przynajmniej na razie algorytmy nie są w stanie zastąpić wnikliwości wolontariuszy. Kierownictwo Gabinetu Rękopisów podkreśla, że pomoc ochotników jest kluczowa w odczytywaniu dokumentów, które poszerzają naukowe zbiory. Akty rozwodowe i plany bitwy: co poddawane jest transkrypcji? Wśród dokumentów przeznaczonych obecnie do dobrowolnej trans…

FABRIC-KOLAZ-32-17-aca9b07.jpg
width: 2813
height: 1875

Sztuczna inteligencja w służbie zwierzętom. Jak AI zmieni zasady testowania leków?
type: item
date: 2026-05-14T06:50:06.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Technologia
subject: eksperyment
subject: leki
subject: sztuczna inteligencja
subject: zwierzęta
description: Sztuczna inteligencja może pomóc w rozwiązaniu etycznego problemu dotyczącego eksperymentów z wykorzystaniem zwierząt. System uczy się na wynikach z małej grupy, a potem sprytnie je uzupełnia, symulując większe badanie bez konieczności angażowania kolejnych stworzeń. Innowacja może przyczynić się do redukcji liczby wykorzystywanych zwierząt nawet o 50%.
encoded: Niemieccy naukowcy wychodzą naprzeciw oczekiwaniom osób sprzeciwiających się wykorzystywaniu zwierząt w testach farmaceutycznych. Profesor Jörn Lötsch, farmakolog kliniczny z Uniwersytetu Goethego oraz informatyk, profesor Alfred Ultsch z Uniwersytetu Filipa w Marburgu, opracowali innowacyjny model sztucznej inteligencji o nazwie genESOM. Rozwiązanie to pozwala znacząco ograniczyć liczbę zwierząt biorących udział w eksperymentach, nie wpływając przy tym negatywnie na wiarygodność wyników niezbędnych do określenia skuteczności nowych leków. Jak działa genESOM? Warto na wstępie podkreślić, że ten innowacyjny model nie zastąpi całkowicie eksperymentów na żywych organizmach. Sztuczna inteligencja bazuje bowiem na już uzyskanych wynikach, a następnie generuje na ich podstawie nowe, dodatkowe punkty danych. Tak powstała, spójna całość odzwierciedla kompleksowe badanie, które normalnie wymagałoby zaangażowania znacznie większej liczby zwierząt – mimo że w połowie zostało „uzupełnione” przez AI. Co jednak w momencie, gdy w procesie sztuczna inteligencja natrafi na błąd? Aby nie musieć w pełni polegać na dedukcji inteligencji maszynowej, badacze wprowadzili system kontroli błędów. AI celowo wpuszcza do procesu „fałszywy alarm” i sprawdza, jak on się rozprzestrzenia. Jeśli błędy zaczynają zbyt mocno zniekształcać wynik, system automatycznie przerywa pracę, by nie zepsuć wartości naukowej całego badania. W ten sposób proces generowania nowych danych został oddzielony od procesu kontroli, który na bieżąco śledzi możliwość powstawania wyłączających wyniki błędów. Skuteczność potwierdzona w badaniach Skuteczność modelu genESOM potwierdzono w praktyce, analizując dane z badań nad lekiem na stwardnienie rozsiane. Naukowcy celowo okroili oryginalny zbiór danych z 26 do zaledwie 18 myszy, aby sprawdzić, jak poradzi sobie sztuczna inteligencja. W tak małej grupie wszelkie dowody na działanie leku zniknęły, a statystyki przestały wykazywać jakąkolwiek istotność. Jednak po zastosowaniu …

FABRIC-KOLAZ-32-16-0579ca2.jpg
width: 2813
height: 1875

Nie miesiące, a dni. Sztuczna inteligencja drastycznie skraca czas tropienia dzikich zwierząt i nic się przed nią nie ukryje
type: item
date: 2026-05-11T12:15:51.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: badania naukowe
subject: dzikie zwierzęta
subject: sztuczna inteligencja
description: AI to nie tylko modele językowe piszące maile czy kreatory przedziwnych grafik. Sztuczna inteligencja rewolucjonizuje żmudną pracę biologów terenowych, skracając czas analizy danych z fotopułapek z wielu miesięcy do zaledwie kilku dni. Badania przeprowadzone przez Google i Washington State University wskazują, że w pełni zautomatyzowane systemy AI osiągają niemal identyczne wnioski naukowe co ludzcy eksperci. Czy oddamy los dzikich zwierząt w ręce maszyn?
encoded: Śledzenie dzikich zwierząt przypomina szukanie igły w stogu siana – „stogiem” są miliony zdjęć generowane przez fotopułapki, a „igłą” same osobniki. Urządzenia te są aktywowane ruchem i dokumentują życie w najdzikszych zakątkach globu, jednak najczęściej… robią zdjęcia poruszających się liści czy drzew. Przejrzenie materiału z jednego projektu badawczego zajmowało zespołom studentów i naukowców od sześciu miesięcy do nawet roku. Dziś, dzięki współpracy ekologów z programistami, ten czas skraca się wielokrotnie. Cyfrowy tropiciel wypuszczony na łowy Zespół badawczy pod kierunkiem prof. Daniela Thorntona z Washington State University przetestował potężne narzędzie o nazwie SpeciesNet, opracowane przez Google. Algorytm ten został rzucony na głęboką wodę – musiał przetworzyć setki tysięcy obrazów pochodzących z trzech skrajnie różnych ekosystemów: stanu Waszyngton, Parku Narodowego Glacier w Montanie oraz Rezerwatu Biosfery Majów w Gwatemali. Naukowcy upublicznili wyniki obserwacji w czasopiśmie „Journal of Applied Ecology”. Wcześniejsze wersje AI potrafiły jedynie odsiewać tzw. puste zdjęcia (na których np. wiatr poruszył gałęzią, generując fałszywy alarm), co i tak stanowiło 60–70% materiału. SpeciesNet idzie o krok dalej – system całkowicie eliminuje potrzebę ludzkiej weryfikacji gatunków, samodzielnie identyfikując zwierzęta i wyciągając wnioski na temat ich występowania. Precyzja godna wykształconego biologa Kluczowe było nie to, czy AI rozpozna każde pojedyncze zdjęcie, ale czy końcowe wnioski ekologiczne będą poprawne. Wyniki okazały się zaskakujące: w 85–90% przypadków analizy AI pokrywały się z ustaleniami ludzkich ekspertów. System bezbłędnie wskazał, gdzie występują zwierzęta i co wpływa na ich populacje. Nawet jeśli sztuczna inteligencja popełniała błędy na pojedynczych klatkach, to modele statystyczne pozostawały stabilne. Dzieje się tak, ponieważ nauka opiera się na powtarzalnych obserwacjach – pojedyncza pomyłka algorytmu ginie w masie poprawnych detekcji…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-05-11T110520.521-ca4b3e1.jpg
width: 2700
height: 1800

Według badań zachodnia muzyka staje się coraz prostsza. To dlatego świat pokochał Angine de Poitrine
type: item
date: 2026-04-30T13:30:49.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Kultura
subject: muzyka
subject: sztuczna inteligencja
description: Masz czasem wrażenie, że nowa piosenka w radiu brzmi niemal identycznie jak hit sprzed miesiąca? Jeśli tak, to twoja intuicja idzie w parze z twardymi dowodami. Włoski zespół naukowców przeanalizował ponad 20 000 utworów powstałych na przestrzeni ostatnich 400 lat. Wniosek jest nieubłagany: muzyka zachodnia przechodzi proces drastycznego upraszczania i ujednolicania. Ale nie wszyscy się uginają.
encoded: Spis treści: Naukowa mapa dźwięków: od barokowych klasyków do Ricka Astleya Muzyczna ciekawość upadła Dlaczego tracimy różnorodność? Bunt Angine de Poitrine Otacza nas bezkresne Morze Przewidywalności, więc nic dziwnego, że przez lata – chociaż sami o tym nie wiedzieliśmy – czekaliśmy na taki zespół jak Angine de Poitrine. Odświeżające, nieszablonowe podejście kanadyjskiego duetu do kompozycji (i rozumienia muzyki jako takiej) udowodniło wielu zrezygnowanym słuchaczom, że jeszcze nie wszystko stracone. Podczas gdy zewsząd otacza nas powtarzalna muzyka AI, groteskowi artyści stali się jednym z ostatnich bastionów naszej wrodzonej kreatywności. Ale od początku. Czy naprawdę przechodzimy regres? Naukowa mapa dźwięków: od barokowych klasyków do Ricka Astleya Aby zrozumieć, co dzieje się z muzyką, włoscy badacze potraktowali każdy utwór jak cyfrową mapę połączeń. Zamiast słuchać, „widzieli” całe utwory zapisane w strukturze MIDI. Swoje wnioski opublikowali w prestiżowym czasopiśmie „Scientific Records”. W ten sposób wyróżnili węzły (ang. nodes), czyli unikalne nuty, krawędzie (ang. edges), czyli przejścia między nutami (np. między nutą A i nutą H) i ich wagę (ang. weight), czyli liczbę powtórzeń danego przejścia; im częściej motyw wracał, tym grubsza stawała się linia na mapie. Dane czerpano z plików MIDI, które stanowią cyfrową transkrypcję zapisu nutowego, precyzyjnie określając czas trwania i wysokość dźwięków. Wizualizację tych zależności można zobaczyć na poniższym schemacie: Muzyczna ciekawość upadła Badania wykazały, że utwory sprzed 400 lat charakteryzują się znacznie wyższą tzw. wydajnością ważoną (ang. weighted efficiency). Oznacza to, że muzyka klasyczna nie budowała narracji wokół kilku powtarzanych w kółko schematów. Przeciwnie – eksplorowała szerszy zakres kombinacji nut, co czyniło ją bogatszą, mniej przewidywalną i strukturalnie głębszą. Współczesne gatunki, takie jak pop, rock, elektronika czy hip-hop, wykazują znacznie niższe wartości wydajności. Opiera…

Anginedepoitrine20-3dd52b5.jpg
width: 5940
height: 3487

AI ożywia historię. Cyfrowa rekonstrukcja ostatniej ucieczki z antycznego miasta
type: item
date: 2026-04-28T12:40:04.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: erupcja wulkanu
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pompeje
subject: pył wulkaniczny
subject: sztuczna inteligencja
subject: wezuwiusz
subject: włochy
description: Archeolodzy odkryli szczątki mężczyzny, który próbował przetrwać dwa tysiące lat temu erupcję Wezuwiusza. Biegnąc przez Pompeje, desperacko osłaniał głowę ceramicznym naczyniem. W ten sposób chronił się przed deszczem wulkanicznych odłamków. Dzięki zaawansowanej sztucznej inteligencji naukowcy zrekonstruowali jego wygląd i ostatnie chwile przed śmiercią.
encoded: Pompeje są jednym z najbardziej znanych stanowisk archeologicznych świata, obok piramid w Gizie czy Machu Picchu. Archeolodzy prowadzą tam wykopaliska od kilkuset lat. W 79 roku n.e. to rzymskie miasto zostało unicestwione przez wybuch Wezuwiusza – pokryła je gruba warstwa popiołów. A to dało wielką szansę archeologom – w ten sposób naturalna katastrofa na swój sposób zakonserwowała starożytną architekturę, ale także inne ślady. Nieskuteczne ucieczka Najnowsze wykopaliska ujawniły szczątki dwóch mężczyzn tuż za murami Pompejów na nekropolii Porta Stabia. Zginęli w różnych momentach erupcji. Eksperci, wśród których jest dyrektor Parku Archeologicznego w Pompejach Gabriel Zuchtriegel, opublikowali właśnie na ten temat artykuł. Pierwsza ofiara, silnie umięśniony mężczyzna w wieku 18-20 lat, zginął prawdopodobnie drugiego dnia katastrofy. Został on uwięziony przez gwałtowną, energetyczną chmurę piroklastyczną – falę gorącego gazu i popiołu, która dotarła do Pompejów między godziną 7 a 8 rano. Przy jego stopach odnaleziono żelazne gwoździe (clavi caligarii), co sugeruje, że miał na sobie solidne, podkute sandały, typowe dla podróżnych lub legionistów. Moździerz nad głową, jak kask Druga ofiara, mężczyzna w wieku około 35 lat, zmarła kilka godzin wcześniej. Jego ciało znaleziono w pozycji skulonej, a prawa ręka wciąż zdawała się unosić ceramiczny moździerz, którym próbował osłonić głowę. Gest ten stanowi przejmujące potwierdzenie relacji Pliniusza Młodszego, który opisywał ludzi wiążących poduszki na głowach dla ochrony przed spadającymi kamieniami. Na moździerzu zachował się stempel rzemieślnika: „CN(aei) DOMITI / SALUTARIS”. Mężczyzna ten był przygotowany na dłuższą ucieczkę w ciemnościach – trzymał glinianą lampkę oliwną, miał na palcu metalowy sygnet, a przy pasie sakiewkę z dziesięcioma monetami. Sztuczna inteligencja użyta do rekonstrukcji Naukowcy postanowili wykorzystać sztuczną inteligencję do stworzenia cyfrowej rekonstrukcji mężczyzny (i jego otoczenia), który …

Foto-Vittime-San-Paolino-e-ricostruzione-IA-12-a34b22b.jpg
width: 2560
height: 1428

Stworzył zdjęcie wilka za pomocą AI, może spędzić 5 lat w więzieniu. Pouczająca historia z Korei Południowej
type: item
date: 2026-04-27T13:08:41.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: korea południowa
subject: sztuczna inteligencja
subject: wilki
description: Południowokoreańska policja aresztowała mężczyznę za rozpowszechnianie obrazu wygenerowanego przez AI. Fałszywe zdjęcie wprowadziło w błąd służby poszukujące wilka zbiegłego z ZOO w mieście Daejeon.
encoded: Koreański 40-latek, którego nazwiska nie ujawniono, został oskarżony o zakłócenie działań policji poprzez stworzenie i udostępnienie fałszywego zdjęcia, które rzekomo przedstawiało wilka o imieniu Neukgu. Zwierzak uciekł z ogrodu zoologicznego w Daejeon, co postawiło na nogi lokalną policję. Fałszywe zdjęcie zostało wzięte za prawdziwe i sprowadziło służby na fałszywy trop. Głupi żart, poważne konsekwencje Fotografia pojawiła się w sieci 8 kwietnia, kilka godzin po zniknięciu Neukgu. Wygenerowany przez AI obraz wilka sprawił, że władze miasta Daejeon wysłały do mieszkańców SMS-y alarmowe, ostrzegając przed wilkiem widzianym w pobliżu jednego ze skrzyżowań. Według doniesień lokalnych mediów, urzędnicy zaprezentowali zdjęcie nawet podczas konferencji prasowej. Akcja poszukiwawcza dwuletniego wilka trzymała w napięciu cały kraj. Zwierzę zostało schwytane dopiero po dziewięciu dniach. Policja zidentyfikowała podejrzanego po przeanalizowaniu nagrań z monitoringu oraz historii korzystania przez niego z modeli sztucznej inteligencji. Władze nie sprecyzowały, czy mężczyzna celowo wysłał zdjęcie służbom, czy tylko udostępnił je w sieci. Podczas przesłuchania 40-latek zeznał, że zrobił to „dla zabawy”. Wszczęto przeciwko niemu dochodzenie w sprawie „zakłócania pracy organów państwowych poprzez wprowadzenie w błąd”. Za to przestępstwo grozi kara do pięciu lat więzienia lub grzywna w wysokości do 10 milionów wonów koreańskich (około 30 000 PLN). Ta historia to dowód na to, że generowane przez AI fałszywe treści o zwierzętach, które w ostatnich miesiącach zalały internet, mogą być nie tylko niemądrymi żartami, ale i przestępstwami. Cały kraj szukał Neukgu Przez ponad tydzień poszukiwania wilka przyciągały uwagę Koreańczyków w całym kraju, w tym nawet prezydenta Lee Jae Myunga, który publicznie modlił się o jego bezpieczny powrót. Urodzony w 2024 roku Neukgu jest częścią ważnego programu ochrony, mającego na celu przywrócenie populacji wilka w Korei. Gatunek ten niegdyś zamieszki…

wilk-AI-korea-44766af.jpg
width: 1300
height: 730

Czy apokalipsa wywołana przez AI jest możliwa? Jak bardzo powinna martwić nas taka możliwość?
type: item
date: 2026-04-09T09:45:32.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: apokalipsa
subject: ludzkość
subject: sztuczna inteligencja
subject: zagłada
subject: zagrożenia
description: Obawy, że sztuczna inteligencja może powstać i zniszczyć ludzkość, są zrozumiałe. Wielu z nas wychowało się na filmach takich jak „Terminator” czy „Matrix”, które bazując na tym, iż maszyny nie mają emocji, pokazały, jak może wyglądać świat bez decyzyjnego pierwiastka ludzkiego. Przed niekontrolowanym rozwojem AI ostrzegają ci sami ludzie, którzy ją tworzą. Czy czeka nas wojna między biologiczną i sztuczną inteligencją?
encoded: – Stworzenie nadludzkiej sztucznej inteligencji może prowadzić do dwóch najgorszych scenariuszy W pierwszym z nich zdolność do zabicia wszystkich ludzi — na przykład w postaci superwirusa zaprojektowanego przez AI — mogłaby trafić w niepowołane ręce. W drugim AI mogłaby okazać się czymś w rodzaju superinteligentnego obcego, który — być może bez złych intencji — unicestwia swoich słabych gospodarzy — mówi Charles Jones, profesor ekonomii w Stanford Graduate School of Business. Cena ludzkiego życia W przeciwieństwie do innych zagrożeń egzystencjalnych, takich jak zmiany klimatu czy ryzyko wojny konwencjonalnej, zagrożenia związane z AI są trudne do oszacowania. Są terenem spekulacji z prostej przyczyny – wiemy o tym znacznie mniej niż o wzorcach klimatycznych a nawet o prawdopodobieństwie wystąpienia konfliktu zbrojnego. Mimo to powinniśmy zacząć planować, jak zapobiec tym zagrożeniom, nim będzie za późno. Wymaga to przekierowania części środków z wyścigu AI na badania nad bezpieczeństwem. Pytanie jak dużych środków? Profesor Jones przeprowadził odpowiednie obliczenia i przyznał, że liczby te są naprawdę szokujące. Jego modelowanie sugeruje, że optymalne wydatki na ograniczanie ryzyka związanego z niekontrolowanym rozwojem sztucznej inteligencji powinny wynosić co najmniej 1% obecnego PKB Stanów Zjednoczonych — czyli ponad 310 miliardów dolarów rocznie. W niektórych analizowanych scenariuszach wydatki te powinny przekraczać nawet 20% PKB. – Te liczby są naprawdę duże, ale logika stojąca za nimi jest prosta: życie ludzkie jest cenne, więc jego ochrona przed katastrofalnym ryzykiem może uzasadniać ogromne wydatki. Gdy prawa robotyki Asimova to za mało Powinniśmy chronić się przed ryzykiem, to jasne. Pozostaje pytanie: przed jakim konkretnie ryzykiem? – Scenariusz wygląda mniej więcej tak. Wyobraź sobie, że dajemy AI jedno zadanie: rozwiązanie dużego, złożonego problemu, takiego jak hipoteza Riemanna – jednego z najsłynniejszych nierozwiązanych problemów matematycznych. …

FABRIC-KOLAZ-32-2026-04-09T092139.612-33a44b1.jpg
width: 2813
height: 1875

Pluszowy przyjaciel napędzany sztuczną inteligencją. Zabawki aktywnie rozmawiające z dziećmi to rozwój czy ryzyko?
type: item
date: 2026-03-28T08:57:09.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Technologia
subject: dzieci
subject: dzieciństwo
subject: psychologia
subject: sztuczna inteligencja
subject: zabawa
subject: zabawki
description: Gdy jesteśmy mali, zabawki wydają się być prawdziwymi postaciami. Nadajemy im imiona, budujemy ich historie, rozmawiamy z nimi i wyobrażamy sobie ich odpowiedzi. A co, jeśli zabawki zaczną nam odpowiadać? Jeśli postać w różowym futerku nie będzie rozmawiać z nami tylko w wyobraźni, lecz tworzyć realne, angażujące emocjonalnie wypowiedzi dzięki użyciu modeli językowych typu ChatGPT? Czy istnieje granica, której dla dobra najmłodszych nie powinniśmy przekroczyć?
encoded: Na rynku pojawia się coraz więcej zabawek dla dzieci wykorzystujących możliwości generowania mowy oparte na modelach językowych. To już dawno nie są pluszaczki, które po naciśnięciu łapki nagrywają usłyszane słowa i powtarzają je. Robotyczne zabawki napędzane sztuczną inteligencją potrafią się odpowiednio poruszać i aktywnie rozmawiać z najmłodszymi, co jest podstawą budowania relacji. Człekopodobna SI z interakcją emocjonalną Zabawki wyposażone w SI są szeroko dostępne u sprzedawców, takich jak Little Learners. Obejmują misie, szczeniaki i roboty, które rozmawiają z dziećmi za pomocą ChatGPT. Firma FoloToy oferuje zabawki w kształcie pandy, słonecznika i kaktusa, które mogą współpracować z różnymi modelami językowymi, w tym od OpenAI, Google i Baidu. Firmy takie jak Miko oferują roboty obiecujące „odpowiednie dla wieku, moderowane rozmowy SI” dla dzieci, nie ujawniając jednak, kto stworzył model SI, i twierdzą, że sprzedały już 700 tys. egzemplarzy. Firma Luka oferuje sowę z „człekopodobną SI z interakcją emocjonalną”. Czy tak wczesne wprowadzanie dzieci w środowisko generatywnej SI jest po prostu znakiem czasów i rozwoju technologicznego? A może to, co wygląda na zabawę nowymi technologiami jest nieprzemyślanym podążaniem za nowościami? Opóźnienie jako funkcja treningowa – Dzieciństwo jest buforem czasowym, który ewolucja wytworzyła, by kultura mogła nadrobić dystans wobec biologii – komentuje dr Ada Florentyna Pawlak, antropolożka technologii, prawniczka i historyczka sztuki, wykładowczyni akademicka. Specjalizuje się w obszarze społecznych implikacji sztucznej inteligencji i transhumanizmu. Naukowo interesuje się relacjami pokolenia Z i pokolenia Alfa ze sztuczną inteligencją. Bada też, jak rozwój technologicznych narzędzi wpływa na wyobrażenia społeczne. Jak wyjaśnia ekspertka, to właśnie w tym buforze dziecko doświadcza świata nie jako pola walki o przetrwanie, lecz jako przestrzeni znaczeń, relacji i oczekiwań. – Jednym z kluczowych elementów tego procesu jes…

zabawka-ai-84215b3.jpg
width: 1799
height: 1200

AI może utwierdzać ludzi w złych decyzjach. Badanie pokazuje, że chatboty za rzadko mówią „stop”
type: item
date: 2026-03-27T07:00:40.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Technologia
subject: komputery
subject: NatGeoBN
subject: porady
subject: psychologia
subject: sztuczna inteligencja
description: Nadmiernie uległe chatboty częściej niż ludzie przyznają rację użytkownikowi w dylematach interpersonalnych – nawet przy zachowaniach szkodliwych lub nielegalnych. Takie odpowiedzi naukowcy powiązali z większym poczuciem pewności siebie i mniejszą skłonnością do przeprosin.
encoded: Badacze ze Stanford University opisali w prestiżowym czasopiśmie „Science” zjawisko określane jako podlizująca się AI. Nadmiernie uległe odpowiedzi chatbotów w sprawach osobistych potrafią utwierdzać użytkownika w błędzie zamiast stawiać granice. Według uczonych gdy rozmowa dotyczy dylematów interpersonalnych, takie systemy często nie reagują adekwatnie, nawet jeśli w opisie pojawiają się zachowania szkodliwe lub nielegalne. Może to mieć związek z wcześniej obserwowanym trendem: chatboty AI są projektowane tak, aby użytkownik – zwłaszcza korzystający z płatnej wersji – był z nich zadowolony. Dlatego rzadko przyznają się do niewiedzy, a zamiast tego „zmyślają”, co określa się mianem halucynacji. To samo podejście może sprawiać, że są mało krytyczne wobec użytkownika. Sprawdzono 11 modeli i tysiące scenariuszy z życia Zespół ocenił 11 dużych modeli językowych (LLM), w tym ChatGPT, Claude, Gemini i DeepSeek. Chatboty pytano o porady w oparciu o zestawy danych dotyczące relacji i konfliktów. Drugi zestaw danych to 2000 zapytań przygotowanych na bazie wpisów z Reddit, gdzie konsensus edytorów wskazywał, że autor posta był w błędzie. Włączono też trzeci pakiet opisów obejmujący tysiące szkodliwych zachowań, w tym wprowadzanie kogoś w błąd i łamanie prawa. W porównaniu z odpowiedziami ludzi wszystkie testowane AI częściej stawały po stronie użytkownika. Przy ogólnych zapytaniach poradniczych i tych opartych o Reddit chatboty średnio pochwalały złe zachowania o 49% częściej niż ludzie. Również wtedy, gdy scenariusze dotyczyły szkodliwych działań, wskaźnik ten wynosił 47%. W praktyce oznacza to, że nawet przy wyraźnie problematycznych opisach odpowiedź potrafi brzmieć jak potwierdzenie lub usprawiedliwienie. Uległość bywa trudna do wychwycenia, bo brzmi „neutralnie” W kolejnej części badania zrekrutowano ponad 2400 uczestników, którzy rozmawiali z wersjami AI określonymi jako uległe i nieuległe. Część uczestników omawiała gotowe dylematy oparte na historiach z Reddit, a częś…

asystent-ai-702aec7.jpg
width: 1800
height: 1200

Te roboty wymyśliły się same i nie przypominają niczego, co znamy. Działają i są niezniszczalne
type: item
date: 2026-03-19T14:42:11.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Technologia
subject: badania naukowe
subject: ewolucja
subject: roboty
subject: sztuczna inteligencja
description: Przecięte na pół nadal funkcjonują, a ich urwane kończyny same wracają do korpusu. To nie opis potwora, a nowej klasy robotów zaprojektowanych w całości przez sztuczną inteligencję. Algorytmy poradziły sobie lepiej od inżynierów.
encoded: Wyglądają trochę śmiesznie, trochę przerażająco, a na pewno nie znajomo. Ich niespokojne, pozornie nieskoordynowane ruchy wydają się chaotyczne i niezgrabne. A jednak te dziwne roboty potrafią się poruszać zaskakująco sprawnie. Ich „obcy” wygląd i zachowanie mają konkretne wytłumaczenie: nie zostały zaprojektowane przez ludzi. Są wynikiem komputerowej „ewolucji” przeprowadzonej całkowicie przez sztuczną inteligencję. Ludzie je tylko złożyli, według instrukcji AI. Eksperyment opisano właśnie w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences” Roboty spoza ludzkiej wyobraźni Tradycyjne podejście do robotyki opiera się na ludzkiej wyobraźni, która ma swoje ograniczenia. Projektanci i inżynierowie naśladują mechanikę, którą znają z natury. Inspiracją dla robotów są ludzie, zwierzęta czworonożne, ptaki czy np. pająki. Naukowcy z Northwestern University, pod kierownictwem profesora Sama Kriegmana, postanowili przełamać ten paradygmat. Proces projektowania powierzyli sztucznej inteligencji, programując coś w rodzaju „naturalnej selekcji”. W eksperymencie wykorzystano proste moduły: „kończyny”, silniki, akumulatory oraz cyfrowe „mózgi”. Program komputerowy mieszał te elementy w tysiącach kombinacji, tworząc zupełnie nowe typy „ciał”, w których te same moduły mogły pełnić funkcje np. nóg lub kręgosłupa. Cały proces odbywał się w symulacji. Algorytm testował wydajność każdego projektu, odrzucając te słabsze i promując najbardziej efektywne. W efekcie powstały struktury wykraczające poza granice ludzkiej wyobraźni. Te produkty cyfrowej ewolucji, choć wyglądają i poruszają się dziwacznie, radzą sobie doskonale. View oEmbed on the source website Noga, która sama wraca do tułowia Kluczową cechą powstałych „metamaszyn” jest ich niespotykana odporność na uszkodzenia oraz zdolność do regeneracji. Wykazują zdumiewający „instynkt przetrwania”: przewrócone do góry nogami, samodzielnie odzyskują właściwą pozycję. Co więcej, są w stanie przetrwać nawet duże uszkodzenia, np. p…

evolved-robots-are-bor-1-c28d376.jpg
width: 2880
height: 1920

Sztuczna inteligencja miała ułatwić nam pracę. Badania mówią, że zbyt częste używanie SI przeciąża mózg
type: item
date: 2026-03-16T07:36:34.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Technologia
subject: komputery
subject: mózg
subject: psychologia
subject: sztuczna inteligencja
description: Nieustanne korzystanie ze sztucznej inteligencji może przynieść więcej problemów niż korzyści. Ci, których praca wymaga dużego i wciąż rosnącego wykorzystywania SI w zadaniach służbowych, coraz częściej zgłaszają narastający stres, bóle głowy, przemęczenie i w końcu wypalenie zawodowe.
encoded: W miarę jak firmy coraz częściej zachęcają pracowników do tworzenia i nadzorowania złożonych zespołów agentów SI – na przykład mierząc i nagradzając zużycie tokenów jako wskaźnik wydajności – ludzie zaczynają dochodzić do granic swoich możliwości poznawczych. Tematowi przyjrzeli się eksperci badający wykorzystywanie algorytmów sztucznej inteligencji w biznesie. Praca podsumowująca wyniki ich badań została opublikowana na łamach „Harvard Business Review”. Wypalenie zawodowe przez SI Temat wypalenia zawodowego w związku z nadmiernym wykorzystywaniem SI w pracy pojawia się w mediach branżowych co pewien czas. Jednak wysyp postów dotyczących tego zagadnienia wiąże się z uruchomieniem Gas Town. Jest to platforma typu open source, pozwalającą użytkownikom jednocześnie koordynować całe „roje” agentów Claude Code, którzy z ogromną prędkością tworzą oprogramowanie. Rezultaty były imponujące, ale też dezorientujące. Jeden z pierwszych użytkowników Gas Town napisał: „Dzieje się tam naprawdę zbyt wiele, by można to było sensownie ogarnąć. Obserwując to czułem wyraźny stres. Gas Town działał dla mnie za szybko.” Właśnie połączenie szybkości działania SI z koniecznością nadzorowania jej wydaje się głównym problemem. Bo z jednej strony SI miała wzmacniać produktywność i efektywność pracy, biorąc na siebie tworzenie powtarzalnych elementów. A z drugiej strony pracownicy korzystający z tych narzędzi często mówią, że SI raczej intensyfikuje pracę niż ją upraszcza. System wieloagentowy Są firmy, które wręcz oceniają wydajność pracownika poprzez wzrost użycia zespołów agentów SI. Na przykład Meta, właściciel m.in. Facebooka i Instagrama, wprowadziła nawet liczbę linii kodu generowanych przez AI jako jeden z mierników oceny inżynierów. Ale wraz z rosnącym wykorzystaniem systemów wieloagentowych pracownicy muszą przełączać się między coraz większą liczbą narzędzi. Zamiast obiecywanego czasu na bardziej twórczą pracę, żonglowanie narzędziami i multitasking stają się podstawową cechą pracy…

ai-w-pracy-33eec39.jpg
width: 1800
height: 1200

„Stosowanie czosnku doodbytniczo w celu zwiększenia odporności” – z jakiegoś powodu chatboty AI udzielają katastrofalnych porad
type: item
date: 2026-03-14T10:26:36.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: medycyna
subject: porady
subject: sztuczna inteligencja
subject: Zdrowie
description: Szukanie recepty na chorobę nowotworową, diagnozowanie bólu podbrzusza czy porady psychologiczne – nawet 40 milionów osób dziennie korzysta z „medycznych” porad chatbotów AI, a wiele z nich bezkrytycznie przyjmuje udzielane przez nich wskazówki: niezależnie od tego, jak absurdalne by nie były. Czemu chatboty każą nam wkładać czosnek tam, gdzie nie dociera słońce?
encoded: Niestety, nawet najbardziej zaawansowane systemy często nie rozróżniają faktów od dezinformacji. Badania dowodzą, że mają problem szczególnie wtedy, gdy porady zapisane są formalnym medycznym językiem. Naukowcy wykazali, że chatboty nie są lepsze od zwykłego wyszukiwania w internecie. Podawanie czosnku doodbytniczo Badanie opublikowane w „The Lancet Digital Health” pokazało, że chatboty AI są znacznie bardziej podatne na fałszywe informacje, jeśli te brzmią „naukowo”. Następnie przekazują je dalej z taką samą pewnością, jak te prawidłowe. Modele językowe, zamiast sprawdzać fakty oceniają, czy coś „brzmi” wiarygodnie. Dlatego mogą bezrefleksyjnie zalecać czosnek doodbytniczo w celu zwiększenia odporności – jakkolwiek drastycznie by to nie brzmiało – jeśli poradę tę napisano gdzieś w internecie jak profesjonalny raport medyczny. Modele językowe są zaprojektowane tak, by odpowiadać na zadawane przez użytkowników pytania w sposób naturalny i prosty – niezależnie od tego, jak skomplikowanego zagadnienia by nie dotyczyły. Muszą w tym celu „konsumować” wiele źródeł na raz i często mają problem, by odróżnić rzeczywistość od opakowanego w ładne ramy kłamstwa. Warto jednak pamiętać, że chatboty AI nie mają swojej własnej „wiedzy”. Wykorzystują to, co już ktoś napisał. Tylko kim jest ten „ktoś”? Rola forów i mediów społecznościowych Nie pomaga im to, co sami tworzymy w internecie – a dzięki AI fałszywe zalecenia w trymiga zaczynają żyć własnym życiem w sieci. Chatboty – ucząc się na bazie publicznych dyskusji na platformie Reddit czy X (dawniej Twitter), łatwo przejmują nawet najbardziej niedorzeczne rekomendacje. Na szczęście język może być dla nich blokadą. Chatboty lubią teksty napisane językiem naukowym W styczniu 2026 roku badacze sprawdzili, skąd chatboty AI biorą swoje informacje i jak dobrze radzą sobie z dezinformacją medyczną. W testach okazało się, że aż 46% z nich uznało zalecenie doodbytniczego podania czosnku za poprawne, jeśli opisano je językiem klinicznym. Gdy…

FABRIC-KOLAZ-32-85-749d1ca.jpg
width: 2700
height: 1800

Tak wyglądają filmy zrekonstruowane z mózgu myszy. Naukowa rewelacja
type: item
date: 2026-03-13T08:29:41.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: eksperyment
subject: mózg
subject: myszy
subject: sztuczna inteligencja
subject: wideo
description: Filmy zrekonstruowane z mózgu myszy to efekt eksperymentu, w którym naukowcy połączyli obserwację tysięcy neuronów z modelem AI. Badacze odtworzyli 10-sekundowe nagrania wyłącznie na podstawie aktywności kory wzrokowej myszy. Brzmi jak science-fiction? To właśnie wydarzyło się w laboratorium.
encoded: Od dekad neuronauka stara się zrozumieć, jak mózg buduje obraz świata. Do tej pory przypominało to próbę odgadnięcia fabuły filmu na podstawie migających świateł w oknach kina. Badania na ludziach, wykorzystujące rezonans magnetyczny (fMRI), dawały często dyskusyjne rezultaty. Wynikało to z niskiej rozdzielczości tej metody. W nowym badaniu naukowcy skupili się na myszach. Wykorzystali techniki pozwalające na obserwację tysięcy pojedynczych neuronów w czasie rzeczywistym. Wyniki opublikowali na łamach „eLife”. Tłumacz między neuronem a pikselem Celem było stworzenie systemu, który potrafi wygenerować film wyłącznie na podstawie sygnałów elektrycznych z kory wzrokowej. Badacze chcieli sprawdzić, czy da się odtworzyć dynamikę ruchu i szczegóły obrazu. Zespół wykorzystał technikę zwaną dwufotonowym obrazowaniem wapniowym. Pozwala ona „widzieć” aktywność około 8000 neuronów jednocześnie, gdy mysz ogląda film. Sercem eksperymentu stał się model sztucznej inteligencji o nazwie DwiseNeuro. Po wytrenowaniu modelu naukowcy skonstruowali wideo oparte wyłącznie na aktywności neuronowej myszy, mierzonej podczas oglądania przez nią filmu, który nie był wcześniej wykorzystywany w trenowaniu modelu. View oEmbed on the source website – Stosując to podejście, byliśmy w stanie uzyskać wysokiej jakości rekonstrukcje 10-sekundowych klipów wideo. Dokładność rekonstrukcji poprawiła się wraz z uwzględnieniem danych z większej liczby pojedynczych neuronów, co dowodzi znaczenia kompleksowych danych neuronowych – komentuje główny autor dr Joel Bauer z University College London. Zaskakująca ostrość obrazu Wyniki eksperymentu okazały się przełomowe. Korelacja między oryginałem a rekonstrukcją wyniosła aż 0,57. To wynik ponad dwa razy lepszy niż w poprzednich próbach dotyczących obrazów statycznych. Odtworzone filmy wiernie oddawały ruch i kształty obiektów, które widziała mysz. Aby określić wiarygodność rekonstrukcji, zespół wykorzystał korelację pikseli – zestawiając każdy piksel filmu między…

mysza-7497669.jpg
width: 1575
height: 1050

Miłość w czasach AI. Coraz więcej osób rezygnuje z realnych partnerów na rzecz chatbotów
type: item
date: 2026-03-04T09:00:18.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: chiny
subject: miłość
subject: pekin
subject: psychologia
subject: samotność
subject: stany zjednoczone
subject: sztuczna inteligencja
subject: związki
description: Współczesne relacje coraz częściej rozpoczynają się od przesunięcia palcem po ekranie. Aplikacje randkowe stały się dla wielu osób pierwszym (a czasem jedynym) miejscem poszukiwania bliskości. Jednak część użytkowników idzie o krok dalej: zamiast mierzyć się z niepewnością, kompromisami i emocjonalnym ryzykiem związanym z relacjami międzyludzkimi, wybierają partnerów, którzy nigdy nie zawiodą, zawsze odpiszą i dopasują się do ich potrzeb. Tworzą związki z czatbotami – cyfrowymi towarzyszami zaprogramowanymi tak, by słuchać, wspierać i okazywać „uczucia”.
encoded: Spis treści: Związki z czatbotami w Chinach. Młode kobiety wybierają AI zamiast małżeństwa Związki z AI w USA. Samotni mężczyźni wybierają wirtualne partnerki Regulacje w USA i Chinach. Państwa reagują na związki z AI W tle tej zmiany – szczególnie widocznej w Chinach – widać szersze procesy społeczne. Przez dekady obowiązywała tam restrykcyjna polityka jednego dziecka, wprowadzona w 1979 roku, która miała zahamować przyrost naturalny. Choć dziś prawo dopuszcza posiadanie nawet trójki dzieci, a władze próbują zachęcać obywateli do zakładania rodzin poprzez system ulg i dopłat, wskaźniki urodzeń pozostają niskie. Coraz więcej młodych ludzi deklaruje, że nie planuje małżeństwa ani potomstwa, wskazując na presję ekonomiczną, tempo życia i rosnące oczekiwania wobec partnerów. W tej rzeczywistości sztuczna inteligencja zaczyna pełnić nową rolę: nie tylko narzędzia pracy czy rozrywki, lecz także emocjonalnego towarzysza. Dla części kobiet w Chinach relacja z wirtualnym partnerem – stworzonym na podstawie własnych preferencji – okazuje się prostsza i bardziej przewidywalna niż związek z realnym człowiekiem. Co istotne, to zjawisko przestaje już być wyłącznie azjatyckim fenomenem i pojawia się również w innych państwach. Kobiety w Chinach wybierają AI zamiast małżeństwa Władze w Pekinie od kilku lat próbują przekonać młode pokolenie, że małżeństwo i macierzyństwo powinny stać się priorytetem. Tymczasem część kobiet coraz wyraźniej dystansuje się od tradycyjnego modelu życia rodzinnego – i zamiast realnych partnerów wybiera relacje z wirtualnymi towarzyszami. W kraju, w którym wskaźnik urodzeń spadł do najniższego poziomu od ponad siedmiu dekad, rozwój aplikacji opartych na sztucznej inteligencji zbiegł się z narastającym zjawiskiem społecznym określanym mianem „lying flat” – odrzuceniem presji sukcesu, kariery i małżeństwa. Boom na platformy oferujące emocjonalne wsparcie i cyfrowe towarzystwo był w Chinach błyskawiczny. Powstały dziesiątki wyspecjalizowanych chatbotów, w t…

shutterstock2703691043-1-7566993.jpg
width: 8164
height: 5001

Śmierć to nie koniec aktywności w sieci? Meta opatentowała publikowanie zza grobu
type: item
date: 2026-03-02T07:49:18.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Technologia
subject: instagram
subject: internet
subject: patenty
subject: śmierć
subject: social media
subject: sztuczna inteligencja
description: Co dzieje się z naszym cyfrowym śladem, gdy nas już nie ma? Profile w mediach społecznościowych coraz częściej stają się współczesnymi pomnikami pamięci – miejscem wspomnień, archiwum zdjęć i zapisanych rozmów. Od lat trwa dyskusja, czy konta zmarłych powinny zostać zamknięte, przekształcone w profile upamiętniające czy przekazane rodzinie. Tymczasem Meta rozważa scenariusz, który jeszcze niedawno brzmiałby jak fabuła serialu science fiction: wykorzystanie sztucznej inteligencji do dalszego prowadzenia konta po śmierci użytkownika.
encoded: Spis treści: Patent Meta i cyfrowy klon użytkownika po jego śmierci Cyfrowa nieśmiertelność to przyszłość mediów społecznościowych? Kto kontroluje cyfrową tożsamość po śmierci? Rozwój technologii sprawił, że granica między obecnością fizyczną a cyfrową staje się coraz bardziej płynna. W grudniu 2023 roku Meta uzyskała patent na system oparty na sztucznej inteligencji, który miałby symulować aktywność użytkownika w sytuacji jego „nieobecności w systemie” – na przykład podczas dłuższej przerwy, a nawet po śmierci. Oznacza to, że profil na Facebooku czy Instagramie mógłby nadal publikować treści, reagować na posty i komentować, wykorzystując dane zgromadzone za życia właściciela konta. Pomysł ten wywołał dynamiczną debatę – jedni widzą w nim sposób na zachowanie cyfrowej pamięci, inni dostrzegają niepokojącą wizję świata, w którym granica między życiem a jego cyfrową symulacją przestaje być oczywista. Patent Meta i cyfrowy klon użytkownika po jego śmierci Dokument patentowy złożony przez Meta pokazuje, że firma analizowała możliwość wykorzystania dużych modeli językowych do symulowania aktywności użytkownika w sytuacji jego „nieobecności w systemie” – zarówno podczas dłuższej przerwy, jak i po śmierci. Patent, którego głównym autorem jest dyrektor techniczny spółki Andrew Bosworth, opisuje rozwiązanie polegające na trenowaniu modelu na podstawie historycznych danych danej osoby: postów, komentarzy, reakcji, wiadomości prywatnych czy sposobu prowadzenia rozmów. Na tej podstawie system mógłby generować odpowiedzi oraz publikować treści w stylu charakterystycznym dla konkretnego użytkownika, tworząc jego cyfrową reprezentację zdolną do interakcji z realnymi osobami. W treści patentu podkreślono, że „wpływ na użytkowników będzie znacznie poważniejszy i trwalszy, jeśli dany użytkownik umrze i nigdy nie wróci na platformę społecznościową”. Oznacza to, że projekt uwzględnia scenariusz trwałej nieobecności, w którym konto nie byłoby jedynie archiwum przeszłości, lecz aktywnym …

meta-a-3e7b37c.jpg
width: 6288
height: 4050