Powstała jedna z najdłuższych tras pieszych Europy. Prowadzi z Bałtyku nad Adriatyk przez sześć państw
Trekking i wielodniowe wędrówki przeżywają prawdziwy renesans. W mediach społecznościowych nie brakuje relacji z długodystansowych szlaków, a coraz więcej osób zamiast klasycznego urlopu wybiera aktywny wypoczynek z plecakiem na ramionach. W odpowiedzi na rosnącą popularność tego trendu marka outdoorowa Jack Wolfskin stworzyła nowy, liczący niemal 3,5 tys. kilometrów szlak, który prowadzi z polskiego wybrzeża Bałtyku aż nad włoski Adriatyk.
Nowo uruchomiony Wolf Trail (Szlak Wilka) łączy sześć europejskich państw – Polskę, Niemcy, Austrię, Szwajcarię, Słowenię i Włochy – w jedną, nieprzerwaną trasę dla miłośników długodystansowych wędrówek. Całość liczy około 3493 kilometrów, a przejście jej zajmuje od czterech do sześciu miesięcy. Szlak wykorzystuje istniejące trasy, prowadząc przez legalne kempingi, schroniska górskie i niewielkie miejscowości. Jego twórcy chcą zachęcić piechurów nie tylko do pokonywania spektakularnych górskich odcinków, ale także do odkrywania mniej znanych regionów Europy w rytmie slow travel. Szlak Wilka połączył Bałtyk z Adriatykiem. Jak przebiega nowa trasa? Choć Wolf Trail liczy niemal 3,5 tys. kilometrów, jego twórcy podkreślają, że nie został zaprojektowany wyłącznie z myślą o osobach gotowych spędzić na szlaku nawet pół roku. Trasa została podzielona na siedem odrębnych etapów, dzięki czemu można pokonać ją w całości lub wybrać tylko jeden z odcinków – zarówno podczas kilkutygodniowej wyprawy, jak i krótszego urlopu. Początek wyznaczono na Półwyspie Helskim, skąd szlak prowadzi przez nadmorskie lasy, piaszczyste plaże i wydmy aż do Świnoujścia. Następnie wiedzie przez północne Niemcy, dolinę Łaby, Lüneburską Pustać, Schwarzwald i okolice Jeziora Bodeńskiego, by dalej wkroczyć w Alpy Algawskie, Dolomity i Alpy Julijskie. Finał wyprawy wyznacza włoski Triest nad Adriatykiem – miasto od wieków będące miejscem spotkania różnych kultur i jednym z najważniejszych portów tej części Europy. Po drodze wędrowcy mają okazję zobaczyć m.in. ruchome wydmy Słowińskiego Parku Narodowego, stare lasy bukowe nad Bałtykiem, regiony winiarskie Palatynatu, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO Dolomity czy Park Narodowy Triglav w Słowenii. Wolf Trail nie jest zupełnie nowym szlakiem – wykorzystuje istniejące trasy dalekobieżne (w tym E1, E9 oraz Via Alpina), łącząc je w jedną spójną trasę prowadzącą przez jedne z najbardziej zróżnicowanych krajobrazów Europy. Dzięki temu każdy etap ma własny charakter – od spokojnych, nizinnych odcinków nad Bałtykiem po wysokogórskie przełęcze położone na wysokości nawet 2500–3000 m n.p.m. To właśnie ta różnorodność sprawia, że szlak ma być nie tylko sportowym wyzwaniem, ale również podróżą przez przyrodę, historię i kulturę sześciu europejskich państw. Dla kogo powstał Wolf Trail i dlaczego nie jest to szlak tylko dla ekspertów? Największym wyzwaniem nie jest sam dystans, lecz konsekwencja, odpowiednie przygotowanie i umiejętność planowania wielomiesięcznej wyprawy. Przejście całej trasy oznacza pokonanie około 78 400 metrów przewyższenia, co odpowiada blisko dziesięciokrotnej wysokości Mount Everestu liczonej od poziomu morza. Z tego względu twórcy rekomendują rozpoczęcie wędrówki między kwietniem a wrześniem, kiedy ryzyko wystąpienia śniegu na alpejskich przełęczach jest najmniejsze. Jednocześnie Jack Wolfskin przekonuje, że Wolf Trail nie jest przeznaczony wyłącznie dla najbardziej doświadczonych piechurów. Pierwsze etapy biegną po stosunkowo płaskim terenie i mogą stanowić dobre wprowadzenie do długodystansowych wędrówek, natomiast trudność stopniowo rośnie wraz z przemieszczaniem się na południe Europy. Co ważne, trasę zaplanowano tak, aby odpowiadała europejskim przepisom dotyczącym nocowania w terenie. Zamiast promować dziki biwak, który w wielu krajach jest ograniczony lub całkowicie zakazany, prowadzi ona przez legalne pola namiotowe, schroniska górskie i miejscowości, w których można odpocząć, uzupełnić zapasy lub przenocować. Twórcy zachęcają do tzw. thru-hikingu, czyli pokonywania całego szlaku podczas jednej, nieprzerwanej wyprawy, ale równie mocno podkreślają, że każdy może odkrywać go we własnym tempie – od jednodniowych spacerów, po kilkutygodniowe trekkingi na wybranych odcinkach. Mimo nazwy na trasie znacznie łatwiej spotkać jelenie, kozice, koziorożce czy dziki niż same wilki. Przy odrobinie szczęścia można jednak natknąć się również na rysia euroazjatyckiego, żubra lub niedźwiedzia brunatnego, co dodatkowo podkreśla dziki charakter wielu fragmentów nowego europejskiego szlaku. Źródła: Jack Wolfskin, TVP World, Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Najpiękniejsze szlaki Europy. 10 tras, które trzeba przejść choć raz w życiu
Turystyka piesza przeżywa dziś prawdziwy renesans. Coraz więcej podróżnych rezygnuje z intensywnego zwiedzania w pośpiechu na rzecz aktywnego wypoczynku bliżej natury. Popularność zdobywają zarówno wielodniowe trekkingi przez góry, jak i krótsze trasy prowadzące przez wybrzeża, jeziora czy parki narodowe. Europa oferuje pod tym względem ogromny wybór – od alpejskich szczytów po śródziemnomorskie klify. Które szlaki uchodzą dziś za najpiękniejsze i szczególnie warto wpisać je na listę podróżniczych planów?
Spis treści: Camino de Santiago zachwyca pielgrzymów. To najsłynniejszy szlak Europy Ruta de Cares w Hiszpanii. Jeden z najbardziej spektakularnych szlaków Europy GR-131 na La Gomerze. Trekking przez najbardziej dziką z Wysp Kanaryjskich West Highland Way to legenda szkockiego trekkingu Kungsleden w Szwecji prowadzi przez arktyczne krajobrazy Laponii Snowdon w Walii oferuje jedne z najpiękniejszych widoków w Wielkiej Brytanii Wales Coast Path pozwala przejść całe wybrzeże Walii Rätikon High Trail zachwyca alpejskimi panoramami Coast to Coast w Anglii przecina trzy słynne parki narodowe Tour du Mont Blanc to najsłynniejsza pętla trekkingowa Alp Piesze wędrówki od lat uznawane są za jedną z najbardziej korzystnych form aktywnego wypoczynku. Regularny kontakt z naturą pomaga redukować stres, poprawia koncentrację i wspiera zdrowie psychiczne, a jednocześnie wzmacnia kondycję, poprawia wydolność organizmu i pozwala oderwać się od codziennego pośpiechu. Dla wielu osób trekking staje się dziś nie tylko sposobem na aktywne spędzanie urlopu, ale również formą świadomego podróżowania, która pozwala lepiej poznać krajobrazy, kulturę i lokalną przyrodę odwiedzanych miejsc. W Europie nie brakuje tras, które zachwycają widokami i różnorodnością. Jakie zatem warto odwiedzić? Camino de Santiago zachwyca pielgrzymów. To najsłynniejszy szlak Europy Droga Francuska Camino de Santiago od lat uznawana jest za jeden z najbardziej kultowych szlaków pieszych na świecie. Trasa rozpoczyna się w niewielkim francuskim miasteczku Saint-Jean-Pied-de-Port u podnóża Pirenejów i prowadzi aż do Santiago de Compostela w północno-zachodniej Hiszpanii. Całość liczy około 790 kilometrów, a jej przejście zajmuje zwykle od miesiąca do pięciu tygodni. Choć Camino kojarzy się przede wszystkim z pielgrzymką religijną, dziś wyruszają na nie także osoby szukające kontaktu z naturą, wyciszenia czy wielodniowego trekkingowego wyzwania. Szlak prowadzi przez niezwykle różnorodne krajobrazy – od górskich przełęczy i baskijskich wzgórz po rozległe pola Kastylii, średniowieczne miasta i pachnące eukaliptusami lasy Galicji. Po drodze wędrowcy mijają takie miasta jak Pampeluna, Burgos czy León, a każdego dnia pokonują średnio około 20-25 kilometrów. Ogromną zaletą Camino jest infrastruktura przygotowana specjalnie dla pielgrzymów – liczne schroniska, bary i tanie noclegi sprawiają, że szlak jest dostępny także dla mniej doświadczonych turystów. Najlepszym okresem na wędrówkę pozostają późna wiosna i wczesna jesień, kiedy temperatury są łagodniejsze, a tłumy mniejsze niż w środku wakacji. Ruta de Cares w Hiszpanii. Jeden z najbardziej spektakularnych szlaków Europy Ruta de Cares w hiszpańskich Picos de Europa często nazywana jest „boskim wąwozem” i trudno się temu dziwić. Trasa o długości około 22 kilometrów prowadzi pomiędzy miejscowościami Poncebos i Caín, przecinając monumentalny wapienny kanion wyrzeźbiony przez rzekę Cares. Szlak biegnie wąskimi ścieżkami wykutymi wysoko w skałach, przez tunele wydrążone w klifach i mosty zawieszone nad głębokim wąwozem. Widoki należą do najbardziej widowiskowych w całej Hiszpanii – strome ściany skalne kontrastują tu z intensywną zielenią dolin i turkusową wodą płynącą kilkaset metrów niżej. Trasa powstała pierwotnie dla pracowników elektrowni wodnej i do dziś uznawana jest za niezwykłe połączenie natury i inżynierii. Przejście zajmuje zwykle od pięciu do siedmiu godzin, dlatego wielu turystów decyduje się wrócić autobusem lub taksówką. Choć technicznie szlak nie jest bardzo trudny, wymaga dobrej kondycji i braku lęku wysokości – w niektórych miejscach ścieżka jest bardzo wąska i pozbawiona zabezpieczeń. Najlepiej wybrać się tam wiosną lub wczesną jesienią, unikając największych upałów i tłumów w lipcu oraz sierpniu. GR-131 na La Gomerze. Trekking przez najbardziej dziką z Wysp Kanaryjskich La Gomera pozostaje jedną z najmniej zatłoczonych Wysp Kanaryjskich, a przebiegający przez nią fragment szlaku GR-131 uchodzi za prawdziwy raj dla miłośników trekkingu. Odcinek prowadzący z San Sebastián de La Gomera do Vallehermoso liczy około 43 kilometrów i zwykle rozkłada się go na dwa lub trzy dni marszu. Choć dystans może wydawać się niewielki, szlak jest wymagający ze względu na duże przewyższenia sięgające ponad 2300 metrów. Trasa przecina niemal całą wyspę, prowadząc przez surowe wulkaniczne krajobrazy, głębokie wąwozy, zielone doliny i niezwykły Park Narodowy Garajonay wpisany na listę UNESCO. To właśnie tam znajdują się słynne lasy wawrzynowe spowite mgłą, które wyglądają jak sceneria filmu fantasy. W przeciwieństwie do bardziej turystycznych Teneryfy czy Gran Canarii, La Gomera oferuje ciszę i kontakt z niemal dziewiczą przyrodą. Pogoda potrafi zmieniać się tu bardzo szybko ze względu na lokalne mikroklimaty, dlatego doświadczeni piechurzy zalecają ubieranie się warstwowo i zabranie odzieży przeciwdeszczowej nawet przy słonecznej prognozie. Najprzyjemniejsze warunki do trekkingu panują zwykle wiosną i jesienią, kiedy temperatury utrzymują się w okolicach 18-21 stopni Celsjusza. West Highland Way to legenda szkockiego trekkingu West Highland Way jest najpopularniejszym długodystansowym szlakiem pieszym w Szkocji i jednocześnie jedną z najbardziej malowniczych tras w całej Wielkiej Brytanii. Liczący około 154 kilometry szlak rozpoczyna się w Milngavie pod Glasgow, a kończy w Fort William u stóp Ben Nevis – najwyższego szczytu Wysp Brytyjskich. Przejście całości zajmuje zwykle od pięciu do siedmiu dni. Początkowe etapy prowadzą przez spokojniejsze tereny wokół jeziora Loch Lomond, jednak im dalej na północ, tym krajobraz staje się bardziej surowy i górzysty. Wędrowcy mijają wrzosowiska, dzikie doliny i słynne szkockie Highlands, a jednym z najbardziej wymagających momentów trasy pozostaje Devil’s Staircase – strome podejście na wysokość około 550 metrów. Wielką zaletą West Highland Way jest możliwość nocowania zarówno w pensjonatach i schroniskach, jak i na dziko, co w Szkocji jest legalne w wielu miejscach. Jesienią szlak zachwyca szczególnie intensywnymi kolorami wrzosowisk i możliwością obserwowania jeleni na Rannoch Moor. Doświadczeni piechurzy radzą jednak unikać szczytu lata, kiedy dużym problemem stają się słynne szkockie meszki. Kungsleden w Szwecji prowadzi przez arktyczne krajobrazy Laponii Kungsleden, czyli Szlak Królewski, to jedna z najbardziej legendarnych tras trekkingowych Europy Północnej. Szlak przebiega przez szwedzką Laponię i liczy około 460 kilometrów, choć większość turystów wybiera krótsze fragmenty. Najpopularniejszy odcinek między Abisko a Nikkaluoktą ma około 105 kilometrów i można go przejść w ciągu 10-12 dni. Kungsleden zachwyca przede wszystkim poczuciem przestrzeni i surową arktyczną naturą. Trasa prowadzi przez doliny lodowcowe, tundrę, brzozowe lasy oraz rozległe płaskowyże, gdzie przez wiele godzin można nie spotkać żadnych zabudowań. Latem dodatkową atrakcją jest zjawisko dnia polarnego, natomiast pod koniec sierpnia i we wrześniu na niebie coraz częściej pojawia się zorza polarna. Szlak jest bardzo dobrze oznakowany i wyposażony w drewniane pomosty oraz mostki ułatwiające przechodzenie przez mokradła. Co kilkanaście kilometrów znajdują się schroniska prowadzone przez Szwedzkie Stowarzyszenie Turystyczne, dzięki czemu trekking można dostosować do własnego poziomu doświadczenia. Najlepszym okresem na wędrówkę pozostaje czas od czerwca do września, kiedy warunki pogodowe są najstabilniejsze. Snowdon w Walii oferuje jedne z najpiękniejszych widoków w Wielkiej Brytanii Snowdon, czyli Yr Wyddfa, to najwyższy szczyt Walii osiągający 1085 metrów wysokości i jeden z najczęściej zdobywanych górskich celów na Wyspach Brytyjskich. Wędrówka na szczyt może mieć od około 11 do 14 kilometrów w obie strony – wszystko zależy od wybranej trasy. Najłatwiejszy jest szlak Llanberis, natomiast bardziej wymagające i widowiskowe pozostają Pyg Track oraz Watkin Path. Trasa prowadzi przez charakterystyczne polodowcowe krajobrazy Parku Narodowego Snowdonia, gdzie można podziwiać jeziora, ostre grzbiety i zielone doliny przecinające walijskie góry. Szczególnie popularny jest szlak Pyg, który oferuje widoki na słynny Snowdon Horseshoe – jeden z najbardziej rozpoznawalnych górskich krajobrazów Wielkiej Brytanii. Wejście na szczyt zajmuje zwykle od pięciu do siedmiu godzin i wymaga dobrej kondycji, zwłaszcza przy zmiennej walijskiej pogodzie. Najlepszy okres na trekking przypada od wiosny do wczesnej jesieni, choć nawet wtedy warto być przygotowanym na silny wiatr, mgłę i gwałtowne opady deszczu. Wales Coast Path pozwala przejść całe wybrzeże Walii Wales Coast Path to jeden z najbardziej ambitnych i jednocześnie najbardziej niezwykłych szlaków pieszych w Europie. Trasa liczy około 1400 kilometrów i jako jedna z nielicznych na świecie prowadzi wzdłuż całego wybrzeża państwa. Szlak rozpoczyna się w Queensferry na północy Walii i kończy w Chepstow na południu. Przejście całości może zająć nawet kilka miesięcy, dlatego większość turystów wybiera krótsze fragmenty, szczególnie w rejonie Pembrokeshire oraz półwyspu Gower. Krajobrazy są niezwykle różnorodne – od dramatycznych klifów i szerokich plaż po zielone wzgórza, zamki i niewielkie rybackie miejscowości. Walia słynie z ogromnej liczby średniowiecznych fortec i wiele z nich można podziwiać właśnie z poziomu szlaku. Trasa daje także szansę obserwowania fok, delfinów, maskonurów i innych ptaków morskich. Dzięki dobrze rozwiniętej komunikacji autobusowej można łatwo planować krótsze etapy trekkingu bez konieczności przechodzenia całego dystansu. Najlepszy czas na wędrówki przypada między majem a wrześniem, kiedy pogoda jest najbardziej stabilna. Rätikon High Trail zachwyca alpejskimi panoramami Rätikon High Trail to jeden z najpiękniejszych trekkingów typu „od schroniska do schroniska” w Alpach. Trasa prowadzi przez masyw Rätikon na pograniczu Austrii, Szwajcarii i Liechtensteinu, tworząc około 45-kilometrową pętlę wokół jeziora Lünersee. Przejście zajmuje zwykle pięć dni i pozwala zanurzyć się w klasycznym alpejskim krajobrazie pełnym wapiennych szczytów, zielonych hal oraz pastwisk z pasącymi się krowami i kozami. Szlak uchodzi za stosunkowo dostępny technicznie, choć wymaga dobrej kondycji ze względu na duże przewyższenia. W ciągu dnia wędrowcy pokonują od 10 do 16 kilometrów, nocując w górskich schroniskach rozsianych po całym paśmie. Jednym z największych atutów tej trasy pozostają niezwykle malownicze panoramy Alp oraz możliwość obserwowania życia w tradycyjnych schroniskach, gdzie wieczory często upływają przy wspólnych kolacjach i rozmowach z innymi trekkerami. Szczególnie pięknie prezentują się okolice jeziora Lünersee, uznawanego za jedno z najbardziej malowniczych jezior Austrii. Coast to Coast w Anglii przecina trzy słynne parki narodowe Szlak Coast to Coast uchodzi za jedną z najbardziej klasycznych tras trekkingowych w Anglii. Liczy około 306 kilometrów i prowadzi od St Bees nad Morzem Irlandzkim do Robin Hood’s Bay nad Morzem Północnym. Przejście całości zajmuje zwykle od 12 do 14 dni. Trasa została wytyczona przez słynnego autora przewodników Alfreda Wainwrighta i przecina trzy wyjątkowo różnorodne parki narodowe: Lake District, Yorkshire Dales oraz North York Moors. W przeciwieństwie do dzikich alpejskich tras, tutaj trekking odbywa się przez typowo angielski krajobraz – pełen kamiennych murków, zielonych pastwisk, niewielkich wiosek, owiec i historycznych pubów. Szlak prowadzi zarówno przez górskie ścieżki, jak i spokojne drogi wiejskie czy wrzosowiska. Dużą popularnością cieszą się zorganizowane warianty trekkingu z transportem bagażu pomiędzy noclegami, dzięki czemu można wędrować jedynie z lekkim plecakiem dziennym. Coast to Coast jest często uznawany za idealny wybór dla osób, które chcą połączyć aktywną podróż z odkrywaniem brytyjskiej prowincji i lokalnej kultury. Tour du Mont Blanc to najsłynniejsza pętla trekkingowa Alp Tour du Mont Blanc należy do najbardziej rozpoznawalnych szlaków trekkingowych świata i każdego roku przyciąga tysiące miłośników gór z różnych krajów. Trasa liczy około 180 kilometrów i prowadzi przez Francję, Włochy oraz Szwajcarię wokół najwyższego szczytu Europy Zachodniej – Mont Blanc. Najczęściej trekking rozpoczyna się i kończy w Chamonix, jednym z najważniejszych centrów alpinizmu we francuskich Alpach. Przejście całej pętli zajmuje zwykle od siedmiu do dziesięciu dni i wymaga dobrej kondycji, ponieważ szlak wiąże się z dużymi przewyższeniami i codziennymi podejściami przez wysokogórskie przełęcze. Nagrodą są jednak spektakularne widoki na lodowce, skaliste szczyty i alpejskie doliny pełne tradycyjnych górskich wiosek. Trasa oferuje ogromny wybór noclegów (od prostych schronisk po luksusowe hotele), dzięki czemu można dostosować trekking do własnego stylu podróżowania. Najlepszym okresem na przejście Tour du Mont Blanc pozostaje lato, szczególnie od połowy czerwca do początku września, kiedy większość przełęczy jest już wolna od śniegu. Źródło: Time Out Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Sławek i Weronika zrobili to jako pierwsi na świecie. Polacy napisali historię
Wielki Szlak Włoski to wyzwanie, któremu sprostali jak na razie tylko oni. Weronika Łukaszewska i Sławek Sanocki przeszli całą trasę jako pierwsi na świecie.
Spis treści: Wielki Szlak Włoski – co to za trasa? Polacy z historycznym sukcesem Weronika Łukaszewska i Sławek Sanocki zapisali się na kartach historii turystyki pieszej. Para z Polski jako pierwsza na świecie pokonała Wielki Szlak Włoski (Sentiero Italia CAI). Przejście 7000 kilometrów górskich tras zajęło im ponad osiem miesięcy. Wędrowali przez wszystkie regiony Włoch – od Sycylii po Alpy. Niemal codziennie mieli do przejścia dziesiątki kilometrów. Nierzadko w ekstremalnych warunkach pogodowych i terenowych. Wielki Szlak Włoski – co to za trasa? Sentiero Italia to jeden z najdłuższych szlaków pieszych w Europie. Trasa prowadzi przez całe Włochy. Po drodze mija się więc różnorodne krajobrazy, w tym wysokie góry, doliny, lasy i wybrzeża. Weronika Łukaszewska i Sławek Sanocki łącznie pokonali 350 tysięcy metrów przewyższeń. Najwyższym punktem trasy był Col de l’Entrelor położony na wysokości 3002 m n.p.m. Wielki Szlak Włoski oferuje spektakularne widoki, ale jego przejście to ogromne wyzwania fizyczne i logistyczne. Nie ma się co dziwić, że wcześniej nikomu nie udało się przejść trasy w całości podczas jednej wyprawy. Para podróżników rozpoczęła swoją wędrówkę w czerwcu 2024 roku, a zakończyła ją w lutym 2025 roku. W ciągu 225 dni marszu pokonali średnio 27 kilometrów dziennie. Najdłuższy odcinek wyniósł aż 54 kilometry. Na trasie mieli zaledwie 32 dni przerwy. – Dziś jesteśmy najszczęśliwszymi ludźmi na świecie, choć zmęczenie i głód przysłania radość. Na wyprawie testujemy granice naszej wytrzymałości i kiedy myślimy, że już nic nas nie ruszy, łzy same płyną ze wzruszenia – pisali na Instagramie po ukończeniu trasy. Polacy z historycznym sukcesem W rozmowie z „Gazetą Wyborczą” Sanocki podkreślił, że największym wyzwaniem były dla nich właśnie odległości. – Głównie chodziło o dystans. W każdej naszej kolejnej wyprawie podnosimy sobie poprzeczkę – mówił. Wcześniej para planowała przejść Ural. Ich wyprawa nie mogła się jednak odbyć z powodu napiętej sytuacji politycznej w regionie. Podczas wyprawy Polacy doświadczyli różnorodnych warunków atmosferycznych, w tym trzech miesięcy deszczu. Zauważyli również, że rzeczywistość włoska różni się od turystycznych wyobrażeń. Zaskoczyły ich m.in. częsty widok śmieci, bieda oraz zanieczyszczenia powietrza. Swoje przygody po drodze para relacjonowała na instagramowym koncie @viamountains. Rejestrowali również swój ślad GPS, aby potwierdzać osiągnięcia i umożliwić obserwatorom śledzenie dalszych postępów. Przed przejściem Wielkiego Szlaku Włoskiego para przeszła między innymi Łuk Karpat (latem i zimą) oraz Główny Szlak Beskidzki. Źródło: Gazeta Wyborcza Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Kolory szlaków nie wskazują na stopień trudności trasy. Warto jednak poznać ich znaczenie
Oznaczenia szlaków znacząco ułatwiają nawigację w terenie. Dzięki nim można łatwo zaplanować i zorganizować wędrówkę, a należy także wspomnieć, że mają niebagatelne znaczenie dla bezpieczeństwa wyprawy. Praktyka pokazuje jednak, że wiele osób błędnie interpretuje ich znaczenie. Co oznaczają kolory szlaków turystycznych? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Oznaczenia szlaków górskich w Polsce Jak wyglądają oznaczenia szlaków? Co oznaczają kolory szlaków turystycznych? Inne oznaczenia na szlakach turystycznych Czarny, czerwony, żółty, niebieski, zielony – kolorowe oznaczenia na trasach pieszych wydają się wskazywać na poziom trudności danego szlaku, prawda? Nic bardziej mylnego. Wbrew powszechnemu przekonaniu, kolory szlaków turystycznych nie oznaczają, jakie utrudnienia można napotkać w trakcie wędrówki. Oznaczenia szlaków górskich w Polsce Koncepcja tworzenia w Polsce szlaków turystycznych, ułatwiających zwiedzanie gór, sięga 1873 roku. Rok później Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie rozpoczęło wyznaczanie ścieżek. Z czasem pojawiła się potrzeba umieszczenia na trasach znaków ułatwiających orientację i nawigację w terenie. W 1880 roku, za sprawą Leopolda Wajgela, pojawiły się drogowskazy na pierwszym szlaku. Mowa o trasie Krasny Łuh-Howerla. Zwyczaj znakowania szlaków ugruntował się w 1887 roku, kiedy Walery Eljasz-Radzikowski, członek Towarzystwa Tatrzańskiego (wcześniej GTT), umieścił czerwone paski na drodze prowadzącej do Morskiego Oka. Sześć lat później zaczęły powstawać znakowane trasy w Beskidach Zachodnich, gdzie działacze niemieckiej organizacji Beskidenverein wytyczyli szlaki w okolicach Magurki, Szyndzielni i Klimczoka. W 1894 powstał czerwony szlak na Babią Górę, w pierwszej kolejności od strony węgierskiej, a rok później – od galicyjskiej. Jak wyglądają oznaczenia szlaków? Podstawowe oznaczenia szlaków turystycznych mają formę prostokąta składającego się z dwóch białych pasów, pomiędzy którymi znajduje się jeszcze jeden – kolorowy (czerwony, niebieski, żółty, zielony lub czarny). Kolor biały nie ma żadnego znaczenia. Ma jedynie uczynić znak bardziej widocznym w terenie. Znaki są nanoszone na naturalne elementy krajobrazu – na drzewa lub głazy. W niektórych miejscach charakterystyczne oznaczenia pojawiają się na sztucznych elementach – słupkach czy tablicach. Zgodnie z instrukcją PTTK, powinny być umieszczane przynajmniej co 200 m, jednak na mniej uczęszczanych szlakach zdarza się, że trzeba pokonać znacznie większy dystans, by dotrzeć do kolejnego oznaczenia. Co oznaczają kolory szlaków turystycznych? Wcześniej wspomnieliśmy, że oznaczenia szlaków nie wskazują na poziom ich trudności. Jest to prawda ale tylko wtedy, gdy mówimy o trasach pieszych i rowerowych. W przypadku tras narciarskich jest odwrotnie. W tym przypadku, kolor czarny wskazuje na trasę bardzo trudną, czerwony – na trudną, niebieski – na łatwą, a zielony – na bardzo łatwą. Z pieszymi szlakami turystycznymi jest jednak inaczej. Kolor czerwony Znaki z czerwonym pasem najczęściej wskazują na główny, najważniejszy szlak na danym obszarze. Taka trasa najczęściej prowadzi wzdłuż miejsc ciekawych, atrakcyjnych krajobrazowo, a w wyższych górach z reguły wiedzie najwyższymi kulminacjami w danym paśmie. Kolor niebieski Szlaki niebieskie są drugimi najważniejszymi w danych regionach. Takie oznaczenie wskazuje na trasę dalekobieżną. Zatem kolor niebieski wskazuje na szlak ciągnący się na znacznej odległości, który jednak nie jest szlakiem głównym na danym obszarze. Kolor żółty W kontekście nawigacyjnym, żółte znaki są niezwykle istotne. Tym kolorem oznacza się szlaki łącznikowe. W tym miejscu nie można jednak nie wspomnieć, że w niektórych miejscach takie oznaczenie mają także trasy dojściowe. Kolor zielony Zielone znaki mają duże znaczenie dla osób, które chcą możliwie najlepiej poznać obszar, który przemierzają. Tym kolorem najczęściej oznaczane są trasy widokowe lub prowadzące do charakterystycznych punktów. Kolor czarny Zajmijmy się oznaczeniem, które u piechurów wzbudza największą grozę. Wbrew pozorom, znaki z czarnym pasem nie oznaczają dużych przewyższeń, stromizn, ekspozycji czy innych utrudnień. Tym kolorem znakuje się szlaki z najkrótszym dojściem do danego punktu lub trasy łącznikowe. Czy oznaczenia szlaków są ustandaryzowane? Teoretycznie oznaczenia szlaków turystycznych w każdym regionie powinny mieć takie same znaczenie. Łatwiej przecież nauczyć się jednej interpretacji niż kilku. Praktyka pokazuje jednak, że jest inaczej. Kolorowe oznaczenia na szlakach mają charakter umowny. W praktyce oznacza to, że na niektórych obszarach mogą pojawiać się pewne odstępstwa od przypisanego im znaczenia. Inne oznaczenia na szlakach turystycznych Na szlakach turystycznych często można się natknąć także na inne oznaczenia niż kolorowy pasek umieszczony pomiędzy dwoma białymi. Nie należy ich ignorować. Niektóre mają charakter czysto informacyjny, jednak większość znacząco ułatwia nawigację w terenie. Kropka w kolorze szlaku na białym tle Kropka w kolorze danego szlaku, umieszczona na białym, okrągłym tle, wyznacza początek lub koniec trasy. Takie oznaczenia są szczególnie ważne na szlakach długodystansowych. Załamana ścieżka Znak składający się z kolorowego i dwóch białych pasków, załamanych pod kątem 90 lub 135 stopni, informuje o skręcie. Takie oznaczenia są umieszczane przed miejscem, w którym następuje zmiana kierunku marszu. Na zadbanych trasach, tuż za zakrętem umieszczany jest kolejny znak (podstawowy), który pełni funkcję potwierdzającą. Strzałka Znak przedstawiający strzałkę wyznacza miejsce zmiany kierunku marszu. Wykrzyknik Biały wykrzyknik sugeruje wzmożenie uwagi. Takie znaki umieszczane są w miejscach, które mogą sprawiać trudności w nawigowaniu, np. przed skrętem w słabo widoczną ścieżkę. Kwadrat podzielony na dwa trójkąty W wielu miejscach można natknąć się na oznaczenia w formie kwadratu podzielonego na dwa trójkąty, z których jeden jest biały, a drugi ma kolor szlaku (czerwony, niebieski, żółty, zielony, czarny). W ten sposób oznaczane są ścieżki spacerowe. Takie trasy najczęściej przebiegają w pobliżu miejscowości turystycznych i mają formę pętli, zwykle o długości 5 km. Zdarza się, że pod takim znakiem znajduje się trójkąt. W ten sposób komunikowana jest zmiana kierunku, a wierzchołek wskazujący na lewo lub prawo komunikuje, w którą stronę należy skręcić. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Piesze wędrówki na Bornholmie – odkryj piękno wyspy krok po kroku
Bornholm, malownicza duńska wyspa na Morzu Bałtyckim, jest idealnym miejscem dla osób, które szukają przygody w otoczeniu dzikiej przyrody, malowniczych wiosek i zabytków. Choć wyspa jest znana przede wszystkim z rowerowych tras, to szlaki piesze, takie jak Kyststien, oferują niezapomniane widoki i unikatowe doświadczenia. Bornholm to miejsce, gdzie na każdym kroku można natknąć się na klify, lasy, wrzosowiska czy piękne plaże, a także historyczne ruiny i średniowieczne kościoły.
Spis treści: Szlak Kyststien – 120 kilometrów wzdłuż wybrzeża Co warto zobaczyć podczas pieszej wędrówki po Bornholmie? Gdzie nocować na Bornholmie podczas pieszej wyprawy? Porady praktyczne na piesze wędrówki po Bornholmie Podsumowanie Szlak Kyststien – 120 kilometrów wzdłuż wybrzeża Szlak Kyststien to prawdziwa perełka dla miłośników pieszych wędrówek. Biegnie on wokół całego Bornholmu, oferując 120 kilometrów niezapomnianych widoków. Trasa prowadzi przez różnorodne krajobrazy – od szerokich, złocistych plaż na południu po surowe klify i malownicze miasteczka na północy. Jest to doskonała propozycja dla osób, które chcą odkryć Bornholm w pełni – krok po kroku, w bliskim kontakcie z naturą. Najważniejsze atrakcje na trasie Kyststien Wzdłuż Kyststien można zobaczyć wiele unikatowych miejsc. Na południu warto odwiedzić Dueodde, gdzie znajdują się wydmy i plaże z najdrobniejszym piaskiem na świecie, kiedyś wykorzystywanym do produkcji klepsydr​. W miarę jak szlak prowadzi na północ, pojawiają się formacje skalne i budowle, takie jak Hammershus – ruiny największej średniowiecznej twierdzy w Skandynawii​. Klify Helligdomsklipperne to kolejny punkt obowiązkowy. Te spektakularne formacje skalne, poprzecinane wąwozami i ostrymi krawędziami, uchodzą za święte miejsce, gdzie w okresie przesilenia letniego odbywają się pielgrzymki​. Szlak prowadzi również przez malownicze wioski. Takie jak Gudhjem, zbudowane na granitowej skale, na której stromych uliczkach wprowadzono zakaz jazdy rowerem​. Dla kogo jest szlak Kyststien? Kyststien jest trasą dostępną dla każdego, niezależnie od kondycji fizycznej. Bornholm, choć oferuje zróżnicowane krajobrazy, nie wymaga dużego wysiłku od piechurów, dzięki czemu trasa ma ocenę trudności 1/10, ale widoki to zdecydowane 11/10​. Szlak jest odpowiednio oznaczony, a poszczególne odcinki można dowolnie dostosować do swoich preferencji – od krótszych, jednodniowych wędrówek, po wielodniowe wyprawy dookoła wyspy. Co warto zobaczyć podczas pieszej wędrówki po Bornholmie? Bornholm to miejsce, gdzie przyroda, historia i kultura przenikają się na każdym kroku. Każdy, kto wędruje po wyspie, znajdzie coś dla siebie – od dzikich plaż, przez zabytkowe ruiny, po urokliwe miasteczka, które warto odwiedzić. Klify Helligdomsklipperne Klify Helligdomsklipperne to jedno z najbardziej ikonicznych miejsc na Bornholmie. Formacje te są poprzecinane wąwozami, które tworzą wyjątkowy krajobraz, idealny dla miłośników fotografii i pieszych wędrówek. Według legend, te „święte skały” były miejscem pielgrzymek i duchowych ceremonii​. Zamek Hammershus Nie można pominąć Hammershus – majestatycznych ruin największej twierdzy średniowiecznej w Skandynawii. Położony na wysokim wzgórzu zamek oferuje niezapomniane widoki na okolicę, a także jest doskonałym miejscem na odpoczynek po intensywnym dniu wędrówki​. Malownicze miasteczka na szlaku Bornholm to nie tylko przyroda, ale także urokliwe wioski, które zachwycają swoją architekturą. Gudhjem to jedno z takich miejsc, położone na skalistym zboczu, z artystycznym klimatem i stromymi uliczkami​. Svaneke, uznane za najlepiej zachowane średniowieczne miasto w Europie, oferuje turystom kolorowe domki otoczone ogrodami i niezliczone zabytki, które przenoszą w czasie​. Gdzie nocować na Bornholmie podczas pieszej wyprawy? Podczas pieszej wędrówki po Bornholmie masz do wyboru kilka opcji noclegowych, które doskonale wpisują się w klimat wyprawy blisko natury. Schrony i miejsca na biwak Na Bornholmie dostępne są liczne darmowe schrony (shelterplads), w których można spędzić noc w wyjątkowo malowniczych miejscach, takich jak lasy, plaże czy klify​. Schrony są podstawowe, ale zapewniają dach nad głową i dostęp do wody pitnej. To doskonała opcja dla tych, którzy chcą poczuć bliski kontakt z przyrodą. Kempingi i inne opcje noclegowe Dla osób, które szukają większego komfortu, Bornholm oferuje także wiele płatnych kempingów, które są dobrze wyposażone i położone w atrakcyjnych lokalizacjach. Ceny zaczynają się od 50 zł za osobę, co czyni je przystępną opcją, zwłaszcza dla rodzin czy większych grup​. Porady praktyczne na piesze wędrówki po Bornholmie Aby w pełni cieszyć się pieszą wędrówką po Bornholmie, warto dobrze się przygotować. Poniżej znajdziesz kilka porad, które ułatwią organizację wyprawy i zapewnią, że będzie ona komfortowa i bezpieczna. Jak zaplanować trasę? Szlak Kyststien jest dobrze oznaczony i stosunkowo łatwy do pokonania. Warto jednak wcześniej zapoznać się z mapą, aby zaplanować, gdzie można się zatrzymać na noc, zwłaszcza jeśli planujesz korzystać z darmowych schronów. Co zabrać na wędrówkę? Na wędrówkę po Bornholmie warto zabrać podstawowy sprzęt biwakowy – śpiwór, lekki namiot oraz kijki trekkingowe. Schrony oferują dach nad głową, ale jeśli chcesz nocować na świeżym powietrzu, namiot może okazać się niezbędny​. Przydatne będą także buty do wędrówek, zwłaszcza jeśli planujesz przemierzać bardziej skaliste tereny na północy wyspy. Podsumowanie Bornholm to doskonałe miejsce dla miłośników pieszych wędrówek, oferujące spektakularne widoki, bliski kontakt z naturą i bogatą historię. Szlak Kyststien, biegnący wzdłuż wybrzeża wyspy, to jedna z najbardziej malowniczych tras, która zapewnia dostęp do klifów, plaż, lasów i historycznych zabytków. Bez względu na to, czy preferujesz biwakowanie pod gwiazdami, czy komfort płatnych kempingów, Bornholm z pewnością spełni Twoje oczekiwania i dostarczy niezapomnianych wrażeń.
Kraina salamandry i rysia. Gorczański Park Narodowy urzeka widokami, łąkami i niezwykłą bioróżnorodnością
Gorce przeważnie nie są naszym pierwszym wyborem, kiedy myślimy o wyjeździe w polskie góry. A szkoda. Są piękne i leży w nich Gorczański Park Narodowy – jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w kraju.
W tym artykule: Gorczański Park Narodowy – podstawowe informacje Polany gorczańskie – najpiękniejszy i najcenniejszy teren parku Fauna parku – kalejdoskop rzadkich gatunków Salamandra plamista – symbol Gorczańskiego Parku Narodowego Gorczański Park Narodowy – informacje praktyczne Gorczański Park Narodowy to idealne miejsce dla wędrowców, miłośników przyrody czy po prostu poszukiwaczy pięknych krajobrazów i spokoju. Wielka zaletą Parku i Gorców w ogóle jest to, że w przeciwieństwie do Tatr, Pienin i wielu części Beskidów, są to góry wciąż mało uczęszczane. Nawet przy dobrej pogodzie tłumów tam nie spotkamy. Na mniej popularnych szlakach można się cieszyć niemal niezakłóconym obcowaniem z przyrodą. Gorczański Park Narodowy – podstawowe informacje Utworzony w 1980 roku, obejmuje powierzchnię ponad 7 tys. hektarów, z czego 4 tys. (57% obszaru Parku) objęte są ochroną ścisłą. Leży w województwie małopolskim, najbliższe mu większe miasta to Nowy Targ, Rabka-Zdrój i Limanowa. Obejmuje centralne pasmo Gorców, gór formalnie należących do Beskidów Zachodnich. Ponad 94 proc. parku to lasy o naturalnym, a niekiedy nawet pierwotnym charakterze. To pozostałość niegdysiejszej Puszczy Karpackiej. Najwyższe punkty Parku to masywy Turbacza i Gorca. Ten pierwszy to jednocześnie najwyższy szczyt Gorców (1310 m n.p.m.). Park chroni nie tylko przyrodę, ale i dziedzictwo kulturowe. Te tereny przez wieki były kształtowane także przez człowieka i tradycyjny wypas owiec. Polany gorczańskie – najpiękniejszy i najcenniejszy teren parku Szczególną wartość dla krajobrazu i przyrody Gorców mają tzw. polany reglowe. Powstały w wyniku tradycyjnej gospodarki pasterskiej. Jej pozostałością są drewniane szałasy, w których rozpoznamy regionalne style: zagórzański i podhalański. Polany gorczańskie są piękne same w sobie – z wielu miejsc rozciągają się imponujące widoki, m.in. na nie tak dalekie Tatry. Polska atrakcja robi prawdziwą furorę. Tłumy turystów przyjeżdżają z całego kraju Brama w Gorce to zupełnie nowa atrakcja na turystycznej mapie Polski. Zlokalizowana na Podhalu ścieżka w koronie drzew jest tłumnie odwiedzana zarówno przez pobliskich mieszkańców, jak i odw... Na polanach występuje niezwykłe bogactwo roślin. Spośród 850 gatunków roślin naczyniowych stwierdzonych w Gorczańskim Parku Narodowym, około 130 rośnie wyłącznie na koszonych lub wypasanych polanach. Zajmują one tylko ok. 6% powierzchni Parku, ale występuje na nich ponad 35% flory roślin naczyniowych Gorców. Jednak pasterskie tradycje zanikają, a co za tym idzie, łąki i polany powoli zarastają roślinami z innych ekosystemów – krzewami, młodymi drzewami czy borówką czernicą. Choć może się to wydawać dziwne, a nawet sprzeczne z dbaniem o naturę, w Gorczańskim Parku Narodowym podejmuje się wysiłki, by nie dopuścić do zalesienia łąk i polan. W tym celu stosuje się odkrzewianie i mechaniczne koszenie, np. na Jaworzynie Kamienickiej. Na Hali Długiej na Turbaczu z powrotem wprowadzono wypas owiec. Wygląda więc na to, że przynajmniej niektóre polany reglowe zostaną uratowane. Może i nie są najwyższe na świecie, ale i tak zachwycają! Oto najpiękniejsze góry w Polsce Polska nie jest krajem górskim, jednak żeby móc przeżyć niezapomnianą przygodę w malowniczej okolicy, nie trzeba wyjeżdżać za granicę. Gdyby zsumować długość wszystkich szlaków pies... Fauna parku – kalejdoskop rzadkich gatunków Spośród występujących w Parku kręgowców aż 21 gatunków znajduje się w rejestrze Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt. Księga zawiera listę gatunków zagrożonych i ginących. Gorczański Park Narodowy to dom m.in. dla: traszki karpackiej, orła przedniego, puszczyka uralskiego, niedźwiedzia brunatnego, rysia euroazjatyckiego, wilka szarego i żbika europejskiego. To dobitne świadectwo tego, jak cenne są tereny parku, wciąż pełne siedlisk dla wymagających i płochliwych zwierząt. Salamandra plamista – symbol Gorczańskiego Parku Narodowego Tego pięknego, czarno-żółtego płaza ogoniastego niełatwo spotkać, choć nie jest gatunkiem zagrożonym (w Polsce podlega ochronie częściowej). Gorczański Park Narodowy może się poszczycić stabilną populacją salamandry plamistej, która została wybrana na symbol parku i widnieje w jego logo. Salamandry plamiste prowadzą lądowy, samotniczy tryb życia. Żyją w lasach, w środowiskach wilgotnych i bogatych w próchniejące i murszejące drewno. Schronienia poszukują w butwiejących kłodach i w norkach ziemnych. Gęste, w większości bukowe lasy Gorczańskiego Parku Narodowego to dla niej idealne siedlisko. Kontrastowe ubarwienie dorosłych osobników pełni funkcje odstraszające – salamandra posiada gruczoły jadowe. Czarno-żółty wzór na ciele salamandry sprawia, że dawniej bywała nazywana jaszczurem plamistym lub ognistym, mimo że z jaszczurkami nie ma nic wspólnego (jest płazem, a nie gadem). Wiele nazw miejsc i miejscowości wzięło się właśnie stąd – np. Jaszczurówka w Tatrach. Żółte wzory mogą być u salamander bardzo różne, występować w formie plam lub pasów, może być ich więcej lub mniej. Nie ma dwóch osobników tak samo ubarwionych. Gorczański Park Narodowy – informacje praktyczne Wstęp do Gorczańskiego Parku Narodowego jest płatny. Całodniowy bilet kosztuje 8 zł (ulgowy – 4 zł). Jeśli jesteśmy w Gorcach na dłużej, możemy kupić bilet trzydniowy (16 zł) lub siedmiodniowy (40 zł). Wszystkie bilety kupimy: stacjonarnie – w punktach poboru opłat w Porębie Wielkiej-Koninkach i Lubomierzu-Rzekach, w Ośrodku Edukacyjnym GPN w Porębie Wielkiej 4 oraz w tzw. mobilnych punktach sprzedaży; online – przez internetowy system sprzedaży www.eparki.pl oraz w aplikacji mobilnej mPay. Warto wiedzieć, że dwa razy w roku wstęp do parku jest wolny: 1 stycznia, w dzień jego utworzenia oraz w drugą niedzielę sierpnia – Święto Ludzi Gór. Bez opłat możemy się poruszać także po szlakach turystycznych biegnących wzdłuż granic parku. Mapę szlaków znajdziemy na stronie: gpn.gov.pl. Poruszanie się pieszo jest tu łatwe – mamy do wyboru zarówno sieć znakowanych kolorami szlaków turystycznych, jak i mniej wymagających ścieżek spacerowych, a także 9 ścieżek edukacyjnych. Osobno przygotowano szlaki rowerowe i konne. Zimą, przy pokrywie śnieżnej przekraczającej 20 cm, na szlakach pieszych można uprawiać także turystykę narciarską. W nielicznych miejscach Gorczańskiego Parku Narodowego dozwolone jest biwakowanie: na polanach Oberówka i Trusiówka. Za nocleg pobierana jest opłata 10 zł od osoby. Na Trusiówce można także zaparkować (12 zł za dobę).
Największy park narodowy w Polsce ma 59 tys. hektarów powierzchni. To unikatowe miejsce na skalę Europy
Biebrzański Park Narodowy położony jest w północnej części województwa podlaskiego. To największy park narodowy w Polsce.
W tym artykule: Powierzchnia parków narodowych w Polsce Atrakcje największego parku narodowego w Polsce Największy park narodowy w Polsce – obserwacje ptaków Największy park narodowy w Polsce ma 59 233 hektarów powierzchni (592,23 km kw.). Jest otoczony przez liczącą ponad 66 tys. hektarów otulinę. Biebrzański Park Narodowy został utworzony w 1993 r. dla ochrony największego i najlepiej zachowanego w Europie kompleksu torfowisk dolinnych. Łąki, turzycowiska oraz mechowiska zajmują 70% powierzchni parku. Lasy (głównie bagienne) – 26% Powierzchnia parków narodowych w Polsce Parki narodowe w Polsce obejmują dziś 1,1% powierzchni kraju. We Francji jest to 9,5%, we Włoszech 5%. Lepiej wypadają również Serbia (2,3%) czy Bułgaria (1,8%). Procentowy udział powierzchni parków narodowych jest u nas aż trzy razy mniejszy niż średnia europejska. Oto lista polskich parków narodowych uszeregowanych według powierzchni: Biebrzański Park Narodowy – 592,23 km kw., Kampinoski Park Narodowy – 385,44 km kw., Słowiński Park Narodowy – 327,44 km kw., Bieszczadzki Park Narodowy – 292,02 km kw., Tatrzański Park Narodowy – 211,81 km kw., Magurski Park Narodowy – 194,39 km kw., Wigierski Park Narodowy – 150,85 km kw., Drawieński Park Narodowy – 113,42 km kw., Woliński Park Narodowy – 109,37 km kw., Białowieski Park Narodowy – 105,17 km kw., Poleski Park Narodowy – 97,6 km kw., Roztoczański Park Narodowy – 84,82 km kw., Park Narodowy „Ujście Warty” – 79,56 km kw. Świętokrzyski Park Narodowy – 76,26 km kw., Wielkopolski Park Narodowy – 76,2 km kw., Narwiański Park Narodowy – 73,5 km kw., Gorczański Park Narodowy – 70,3 km kw., Park Narodowy Gór Stołowych – 63,4 km kw., Karkonoski Park Narodowy – 59,51 km kw., Park Narodowy „Bory Tucholskie” – 47,98 km kw., Babiogórski Park Narodowy – 33,92 km kw., Pieniński Park Narodowy – 23,46 km kw., Ojcowski Park Narodowy – 21,46 km kw. Największy park narodowy na świecie to Park Narodowy Grenlandii. Jego powierzchnia wynosi aż 972 tys. km kw. Czyli ponad trzy razy tyle, co powierzchnia całej Polski. Atrakcje największego parku narodowego w Polsce Biebrzański Park Narodowy to jeden z najrzadziej odwiedzanych parków w Polsce. Zupełnie niesłusznie – znajdziemy tu multum atrakcji. Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu Za najstarszy park narodowy w Polsce trzeba uznać Pieniński Park Narodowy. Na drugim miejscu jest Białowieski Park Narodowy. Oba powstały przy udziale prof. Władysława Szafera. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najstarszy-park-narodowy-w-polsce-ma-92-lata-powstal-dzieki-niezwyklemu-uczonemu-fot-jerzy-opiola-wikimedia-commons-cc-by-sa-3-0-migrated-0edb809.jpg" width="938" height="570" alt="Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu (fot. Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-3.0-migrated)" title="Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu (fot. Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-3.0-migrated)" /> Na terenie bagien biebrzańskich wyróżniono aż 60 typów zespołów roślinnych. To jeden z najważniejszych w Europie obszarów lęgowych dla wielu gatunków ptaków związanych ze środowiskiem bagiennym. Takich jak bataliony, bekasy czy narażone na wyginięcie wodniczki. Spotkać tu można także bobra, wilka oraz najbardziej charakterystycznego bywalca biebrzańskich bagien i torfowisk – łosia. Jego liczebność na tym obszarze wynosi obecnie ok. 400 sztuk, co czyni z parku największą ostoję tego ssaka w Polsce. Biebrza zmienia swoje oblicze z każdą porą roku. Jesienią i wiosną rzeka wychodzi ze swojego koryta i tworzy rozległe malownicze rozlewiska. W zimie jej wody są skute grubym lodem. Z kolei latem bagna nieco przysychają i nad brzegami rzeki Biebrzy rozrasta się bujna zieleń. Piękno parku narodowego można podziwiać, zwiedzając go na wiele sposobów: pieszo, na rowerach, konno, kajakiem czy słynną tratwą biebrzańską. Największy park narodowy w Polsce – obserwacje ptaków Największą atrakcją co wiosny nad Biebrzą są ptaki. Tysiącami zatrzymują się na tutejszych rozlewiskach, by odpocząć podczas podróży z zimowisk ku letnim domostwom. To one przyciągają tu ludzi spragnionych kontaktu z dziką przyrodą. Część turystów rusza na szlaki piesze, inni decydują się na spływ kajakami. Naukowcy doliczyli się nad Biebrzą aż 268 gatunków ptaków! Nie trzeba być ornitologiem, by zachwycić się już samą różnorodnością pierzastego świata, tymi setkami ptaków, które odpoczywają, latają, pływają, maszerują, walczą, tokują i śpiewają. Warsztaty ornitologiczne Kto zaś nasyci się już przepychem przyrody, to tu właśnie, nad Biebrzą, ma szansę lepiej poznać i zrozumieć ptaki. Początki są trudne, bo ptaki jakoś nigdy nie chcą się zaprezentować w takiej sylwetce, jak je przedstawia podręczny atlas. Nie mówiąc już o głosie, o którym przewodnik mówi. np. że ma być „ostry” i odmienny od „podobnego, ale cichszego i delikatniejszego”. Po paru próbach początkujący ornitolog poczuje się jak w „Ptasim radiu” Tuwima. Wszystkie ptaki „będą ćwierkać, świstać, kwilić, pitpilitać i pimpilić”. Ale nie warto się zrażać. Cierpliwość popłaca. I co za radość, gdy wreszcie zaczniemy odróżniać pospolitsze łabędzie nieme od rzadkich łabędzi krzykliwych. Gdy urywane „pii-łit” nad głowami rozpoznamy jako głos czajki. I gdy donośnego wieczornego „beczenia” nie weźmiemy za głos owcy, tylko dźwięki tokujących kszyków. Bojownik batalion Wtedy zaczyna się największa przygoda – bezkrwawe łowy, czyli tropienie biebrzańskich rarytasów. Przede wszystkim bojownika bataliona, który stał się oficjalnym symbolem parku narodowego. Jego militarna nazwa wzięła się z wiosennych toków, podczas których samce zbierają się gromadami na wybranych arenach, by toczyć tam zacięte walki. Nieodzowną pomocą w bójkach są wielobarwne kryzy – inna u każdego samca. Panowie stroszą je i prezentują niczym krawaty od Pierre’a Cardina. Elegancja oznacza bowiem zdrowie i siłę. Po co kłuć się dziobem, jeśli i tak wiadomo, kto tu jest najlepszy? Wodniczka Wobec tych kolorowych kryz ptaszek zwany wodniczką wygląda bardzo niepozornie. Ale to on przyciąga nad Biebrzę gros „ptasiarzy”. Tutaj bowiem znajduje się największa w Unii Europejskiej populacja tego gatunku. Na wodniczkę chętnie „polują” śpiochy, dla których zerwanie się z łóżka skoro świt jest jak kąpiel w przerębli. Samce tego ptaszka bowiem śpiewają głównie wieczorami. W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle W jaki sposób tworzy się parki narodowe? Dlaczego powinno nam zależeć, żeby parków narodowych było jak najwięcej? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-polsce-mamy-23-parki-narodowe-w-kolejce-do-powstania-od-lat-czeka-prawie-drugie-tyle-fot-matphoto-wikimedia-commons-cc-by-3-0-a0c1ae1.jpeg" width="938" height="625" alt="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" title="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" /> A spotkanie z wodniczką to dopiero początek przygody z biebrzańską przyrodą. Na wytrwałych czekają jeszcze kwietniowe toki cietrzewi, dostojne żurawie, płochliwe bociany czarne, skryte bąki, płaskonosy, bieliki, orliki… Wystarczy tego na wiele weekendów. Źródło: archiwum NG.
Pieszo przez kraj. 5 najlepszych szlaków długodystansowych w Polsce
Szlaki długodystansowe w Polsce nie należą do najdłuższych ani najtrudniejszych, porównując inne na świecie. Dzięki temu mogą być każdego miłośnika turystyki górskiej czy aktywnego spędzania czasu w naturze. Mogą być idealnym rozwiązaniem na wakacje i poznaniem wielu ciekawych miejsc w Polsce.
W tym artykule: Dla kogo szlaki długodystansowe Najpopularniejsze szlaki w Polsce Główny Szlak Beskidzki (GSB) Główny Szlak Sudecki (GSS) Szlak Karpacki / Graniczny Główny Szlak Świętokrzyski Szlak Nadmorski Bałtycki Najdłuższe szlaki długodystansowe w Polsce mają setki kilometrów i ciągną się przez kilkanaście pasm górskich. Przejście takiej trasy może zająć kilkanaście dni, a po drodze będzie się miało okazje nocować w schroniskach i podziwiać widoki ze szczytów po dłuższym wspinaniu na kolejną górę. Warto wyruszyć na szlak i podjąć się dosyć ekstremalnego turystycznego wyzwania. Ługasz Supergan, polski podróżnik, fotograf i organizator pieszych wypraw długodystansowych stworzył listę około 135 długodystansowych szlaków w Polsce. Każdy z tych szlaków liczy co najmniej 50 km i pozwala wędrować nimi dłużej niż tydzień. Łączna ich długość to 18 500 kilometrów. Łukasz Supergan tym zestawieniem rozpoczął inicjatywę #SzlakiPolski i wydał książkę pt. „Szlaki Polski. 30 najpiękniejszych tras długodystansowych”, która jest przewodnikiem po szlakach. Dla kogo szlaki długodystansowe Przed wejściem na szlak należy ocenić swoje możliwości fizyczne i odpowiednio się przygotować. O przygotowaniach przeczytasz w innym naszym artykule na ten temat. Wybierając konkretny szlak należy zwrócić uwagę na kilka szczegółów związanych z dystansem, przewyższeniami oraz poziomem technicznym. Poza tym warto być nie tylko przygotowanym sprzętowo, ale przede wszystkich fizycznie i mentalnie, by mieć pozytywne nastawienie i cieszyć się drogą. Dodatkowo trzeba mieć doświadczenie minimum w weekendowych wędrówkach, podczas których można m.in. testować sprzęt, budować swoją kondycję czy uczyć się orientacji i nawigowania w terenie. Na szlakach oprócz wędrowców można spotkać również ultra biegaczy, którzy chcą pokonać dystans w biegu. Na przykład rekordzistą najszybszego biegu bez wsparcia przez Główny Szlak Beskidzki jest Roman Ficek, który dokonał tego w ciągu 107 godzin i 25 min. Roman jest ultra biegaczem, który ma na swoim koncie wiele projektów biegowych, jak m.in. Rysy Sky 24 h, który polegał na zdobyciu Rysów jak najwięcej razy w ciągu doby. Roman opowiedział też National-Geographic.pl, dlaczego warto podejmować wyzwania, takie jak np. przejście jednego szlaku długodystansowego. – Chcąc przejść szlak długodystansowy, podejmujesz wyzwanie i stawiasz sobie cel. Podczas takiej wędrówki poznajesz siebie, swoje granice oraz wytrzymałość fizyczną i mentalną. Możesz przeżyć też niezwykłą przygodę, poznać ciekawe miejsca i innych wędrowców. W przypadku, gdy szukam jeszcze pasji i hobby to przejście takiego dystansu może zainspirować do dalszego działania w świat sportu i gór. Będąc na szlaku możesz też poczuć prawdziwą wolność, bo często jest się samemu z górami. Najpopularniejsze szlaki w Polsce By przeżyć prawdziwą przygodę nie trzeba szukać odległych miejsc, a wiele wspaniałych tras szlaków może zaczynać się bardzo niedaleko. Najbardziej znane szlaki długodystansowe w Polsce to: Główny Szlak Beskidzki (GSB), Mały Szlak Beskidzki, Główny Szlak Sudecki (GSS), Szlak Karpacki (Graniczny), Główny Szlak Świętokrzyski, Szlak Nadmorski Bałtycki. Z pewnością mogą zainspirować do rozpoczęcia pierwszej, dłuższej wędrówki i odkryć uroki polskich gór czy morza. Główny Szlak Beskidzki (GSB) Główny Szlak Beskidzki (GSB) to najdłuższy szlak w Polsce, liczący ponad 500 km. Szlak jest oznaczony w kolorze czerwonym i biegnie przez Bieszczady, Beskid Niski, Beskid Sądecki, Beskid Żywiecki oraz Beskid Śląski. Wędrówkę można zacząć w Wołosatym (Bieszczady) i zakończyć w Ustroniu (Beskid Śląski) lub odwrotnie. Jest szlakiem stosunkowo popularnym, o czym świadczy m.in. ostatnia liczba śmiałków dzielących się swoim doświadczenie GSB na grupach mediów społecznościowych. To idealny szlak dla każdego kto ma za sobą weekendowe i kilkudniowe wypady w góry i chciałby się zmierzyć się z dłuższym dystansem. Wielu turystów górskich dzieli sobie szlak na pół, a kolejną częścią pokonują np. w następnym roku. Wyzwanie z przejściem szlaku długodystansowego często łączą z celem np. charytatywnym i społecznym. Tak zrobiła również Joanna Brzozowska z koleżanką, które przeszły GSB prowadząc zbiórkę dla Fundacji Marka Kamińskiego. GSB to była prawdziwa przygoda, ale też pewne wyzwanie. Szlak przeszłyśmy w 15 dni, codziennie pokonując ponad 35 km. Mimo tego, że w wielu miejscach byłyśmy już wcześniej, to też poznałyśmy nowe, szczególnie w Beskidzie Niskim. Na GSB można poczuć się jak prawdziwy podróżnik czy podróżniczka, opowiedziała Asia. Alternatywą do GSB jest Mały Szlak Beskidzki, liczący 134 km i prowadzi przez pasma górskie, które są pomijane przez GSB, czyli Beskid Mały, Makowski i Wyspowy. Mimo, że jest krótszy to suma podejść licząca 6000 m wymaga dobrej kondycji fizycznej. Szlak zaczyna się w Bielsku Biała a kończy na Luboniu Wielkim. Bory Tucholskie rowerem. Czeka 200 km leśnych tras To nie tylko jeden z największych w Polsce kompleksów leśnych, ale też jedyna w kraju sieć leśnych dróg. Kaszubska marszruta to w sumie blisko 200 km tras rowerowych: dzieli się na cztery... Główny Szlak Sudecki (GSS) GSS przecina główne partie Sudetów i liczy 440 km. Zaczyna się w Świeradowie Zdrój i kończy w Prudniku (wędrówkę można zacząć też w innym kierunku z Prudnika). Szlak biegnie przez wiele sudeckich pasm górskich m.in. Góry Izerskie, Karkonosze, Rudawy Janowickie czy Góry Stołowe. Szlak jednak ma wiele płaskich odcinków i prowadzi asfaltem, co może być korzystne dla początkujących turystów górskich. Szlak Karpacki / Graniczny Szlak o kolorze niebieskim biegnie przez Podkarpacie i wschodnią Małopolskę i liczy 428 km. Prowadzi z Rzeszowa na południe przez piękne, a mało znane pogórza, a potem przez Góry Sanocko-Turczańskie dociera w Bieszczady i następnie w Beskid Niski. Na długich odcinkach przebiega wzdłuż granicy polsko-słowackiej, a pomiędzy Wielką Rawką i Krzemieńcem w Bieszczadach – również polsko-ukraińskiej. Główny Szlak Świętokrzyski Jest to jeden z najkrótszych szlaków górskich i mniej wymagający, bo liczy 95 km, a startuje w Gołoszycach a kończy w Kuźniakach. Trasę można przejść przez weekend, gdy ma się dobrą kondycję fizyczną. Szlak Nadmorski Bałtycki Wędrować można nie tylko w górach, ale również wzdłuż polskiego wybrzeża. Nie ma tutaj dużych przewyższeń, ale można podziwiać plaże, wydmy czy latarnie morskie. Szlak ma 378 km i zaczyna się w Świnoujściu a kończy w Żarnowcu. Wielodniowe wędrówki to nie tylko świetny sposób na aktywne spędzenie czasu, sprawdzenie się w wymagających warunkach, ale również okazja na poznanie jeszcze nieodkrytych miejsc w górach, ale również wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
„Nie-Przewodnik”. Agnieszka Dziadek o tym, jak przejść ponad 30 tys. kilometrów. Gdzie podróżniczka ruszyła tym razem?
Chodzimy codziennie. Do pracy, do sklepu, do znajomych. Agnieszka Dziadek woli jednak długie dystanse. Kilkaset kilometrów to dla niej zdecydowanie za mało.
W tym artykule: Agnieszka Dziadek znów w drodze O czym jest podcast „Nie-Przewodnik”? Agnieszka Dziadek, nazywana „Zebrą”, to podróżniczka przemierzająca świat na piechotę. Na koncie ma już ponad 33 tysiące kilometrów, a ta liczba cały czas rośnie. Po przejściu najbardziej znanych szlaków dystansowych na świecie, w tym Pacific Cest Trail w Ameryce Północnej oraz Te Araroa na Nowej Zelandii, na początku czerwca ruszyła w kolejną pieszą podróż. Gdzie tym razem? O tym i nie tylko o tym opowiedziała w najnowszym podcaście „Nie-Przewodnik”. Agnieszka Dziadek znów w drodze Podróżniczka przekonuje, że wędrować może każdy. Najpierw należy się jednak porządnie rozchodzić, dlatego jeśli ktoś na co dzień siedzi przy biurku, 40 kilometrów może być za długim dystansem. Agnieszka Dziadek poleca na pierwszy raz odcinek około 15-20 km. A co ze sprzętem? O dziwo najbardziej przereklamowane są płaszcze przeciwdeszczowe. Dlaczego i jak radzić sobie z opadami? Tego dowiesz się w podcaście. W rozmowie padają też odpowiedzi na pytania: Jak geograficzna wiedza pomaga w pokonywaniu długich pieszych szlaków? Czy Agnieszka chciała się kiedyś poddać na szlaku? Gdzie wędrować po Polsce? Jakie błędy najczęściej popełnia początkujący piechur? Czy wędrowcy integrują się na szlakach? Aktualizacja: W lipcu 2023 r. Agnieszka Dziadek, jako druga Europejka, osiągnęła – pokonany pieszo z plecakiem – dystans równy obwodowi Ziemii, czyli 40 075 km. – Spełniajcie marzenia – da się! Nie trzeba być mistrzem świata, wystarczy być upartym – przyznaje polska podróżniczka. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="250" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNatGeoTravelerPoland%2Fposts%2Fpfbid02eQCtVqTbym1sbJkUUsxq4wgVooXAedSGNFvYXww5oRHQqczYSDk9ZXAGYzY2gKNFl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> O czym jest podcast „Nie-Przewodnik”? „Nie-Przewodnik” to podcast National Geographic Traveler, w którym Mateusz Łysiak rozmawia z gośćmi o miejscach spoza przewodnika. Popularnym kierunkom nadaje z kolei nową perspektywę. Tak było z Islandią, którą Kaśka Paluch i Magdalena Łukasiak opowiedziały nie obrazami, a dźwiękami. Wiesz, jakie odgłosy wydaję islandzkie lodowce? Miejsca nie-przewodnikowe mogą być położone zarówno blisko nas, jak i na drugiej półkuli. Wszystko zależy od tego, w jaki sposób je odwiedzamy. O tym opowiedzieli w podcaście prelegenci Festiwalu Podróżników National Geographic, m.in.: Miłka Raulin, Tomek Michniewicz i ekipa Busem przez Świat. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Wielkie Szlaki największą atrakcją po otwarciu Nowej Zelandii. Niedługo dołączy do nich nowa malownicza trasa
Wielkie Szlaki w Nowej Zelandii to jedne z najpopularniejszych pieszych tras turystycznych. Milford Track jest uważana za najlepszą na świecie.
W tym artykule: Nowa Zelandia zaprasza piechurów z całego świata Wielkie Szlaki w Nowej Zelandii Milford Track – jeden z najpopularniejszych pieszych szlaków na świecie Nowa Zelandia jako jeden z ostatnich krajów na świecie podjęła decyzję o otwarciu granic dla zagranicznych turystów. Wiadomość na pewno ucieszyła miłośników hikingu i długodystansowych pieszych szlaków. W końcu Nowa Zelandia to jedno z najlepszych miejsc do uprawiania tych aktywności. Co prawda pozwolenia na przejście najpopularniejszą trasą Milford Track zostały już wyprzedane, ale na turystów czekają też inne Wielkie Szlaki. Nowa Zelandia zaprasza piechurów z całego świata Wielkie Szlaki to grupa szlaków – w większości pieszych – wyróżnionych przez nowozelandzki Department of Conservation dzięki ich walorom krajoznawczym i doskonałej bazie turystycznej. Koncepcja zrodziła się na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Wówczas wprowadzono nie tylko bilety dla piechurów, ale także ograniczenia w rezerwowaniu miejsc na kempingach. Pomysłodawcy projektu chcieli chronić w ten sposób dziką przyrodę Nowej Zelandii przed coraz większymi grupami turystów. Obecnie lista obejmuje 10 tras: Lake Waikaremoana Great Walk, Tongariro Northern Circuit, Whanganui Journey (trasa kajakowa), Abel Tasman Coast Track, Heaphy Track, Routeburn Track, Milford, Paparoa Track and Pike29 Memorial Track, Kepler Track, Rakiura Track. W sezonie 2023/24 dołączy do nich nowy Wielki Szlak. Przejście Tuatapere Hump Ridge Track ma zająć trzy dni. Po drodze turyści będą mogli podziwiać subalpejskie krajobrazy. TOP 3 najbardziej ekstremalne piesze szlaki na świecie. To trasy tylko dla odważnych Które piesze szlaki są najniebezpieczniejsze? Nie wszystkie nadal cieszą się taką opinią. Jeśli masz lęk wysokości, nie oglądaj tych zdjęć. Wielkie Szlaki w Nowej Zelandii Objęcie ochroną nowego szlaku prawdopodobnie odciąży inne często uczęszczane trasy. Nowozelandzki minister ochrony przyrody – Kiri Allan – podkreśla jednak, że wybierając drogę, trzeba wziąć pod uwagę nie tylko prognozy pogody, ale też kondycję i umiejętności grupy. Na niektórych szlakach może być potrzebny specjalistyczny sprzęt. – Wielkich Szlaków można doświadczać na wiele sposób. Bez względu na to, który wybierzemy, to będzie niezapomniane przeżycie – mówi cytowany przez „Lonely Planet” Allan. Ograniczenie ruchu turystycznego na szlakach to za mało, żeby zapewnić im całkowitą ochronę. Turyści są zobowiązani do minimalizowania wpływu na lokalne środowisko. Przypomina o tym składana przez przyjezdnych Tiaki Promise. To obietnica zaopiekowania się Nową Zelandia dla obecnych i przyszłych pokoleń. Milford Track – jeden z najpopularniejszych pieszych szlaków na świecie Milford Track znajduje się na liście Wielkich Szlaków od początku ich istnienia w takiej formie, czyli od 1992 r. To najpopularniejsza piesza trasa turystyczna w Nowej Zelandii i jedna z najbardziej znanych na świecie. Ma 53,5 km i jest położona na południowym zachodzie Wyspy Południowej, pośród gór i lasów deszczowych w Parku Narodowym Fiordland. Podróż zaczyna się przy jeziorze Te Anau, ale im dalej, tym mniej idylliczne. Słynny szlak prowadzi przez wiszące mosty i górską przełęcz. Jedną z największych atrakcji na trasie jest Sutherland Falls – największy wodospad Nowej Zelandii. W słoneczny dzień przejście Milford Track jest łatwiejsze, ale nie brakuje turystów, którzy twierdzą, że to w deszczu i mgle Wielki Szlak jest najbardziej magiczny.
TOP 3 najbardziej ekstremalne piesze szlaki na świecie. To trasy tylko dla odważnych
Które piesze szlaki są najniebezpieczniejsze? Nie wszystkie nadal cieszą się taką opinią. Jeśli masz lęk wysokości, nie oglądaj tych zdjęć.
W tym artykule: Piesze szlaki dla odważnych. Po pierwsze Angels Landing Hua Shan, czyli najtrudniejszy szlak na świecie. Dlaczego? Caminito Del Rey. Jak dziś wygląda najbardziej niebezpieczna trasa w Hiszpanii? Hiking często jest uważany za jedną z najmniej wymagających outdoorowych aktywności. Przynajmniej pod względem sprzętowym. Rzeczywiście, najważniejsze są tylko i aż wygodne buty. To nie oznacza jednak, że hiking jest nudny. Trasy różnią się poziomem trudności. Wbrew pozorom nie wszystkie zostały wytyczone z myślą o rodzinnych przechadzkach. Czym hiking różni się od trekkingu? Trekking uprawia się w miejscach trudno dostępnych. Definicja mówi nie tylko o wymagającej formie terenu (wysokie góry, wąwozy itd.), ale też o trudnych warunkach pogodowych. Trekkingiem może być więc na przykład przejście pustyni, lądolodu czy dżungli. Hiking jest łatwiejszy, ale nie nudniejszy. Oto trzy wyjątkowo ekstremalne trasy. Na szlaku może być niebezpiecznie, ale dla tych widoków warto podjąć ryzyko – oczywiście, jeśli mamy już pewne doświadczenie w turystyce pieszej i nie borykamy się z lękiem wysokości. Piesze szlaki dla odważnych. Po pierwsze Angels Landing Angels Landing to formacja skalna w Amerykańskim Parku Narodowym Zion (stan Utah). Przez Podest Aniołów, bo i tak jest nazywana okolica, prowadzi jeden z najpiękniejszych pieszych szlaków nie tylko w USA, ale też na całym świecie. Przejście całej w trasy w dwie strony – pięć kilometrów – zajmuje od 4 do 5 godzin. Szlak nie jest wymagający, do jego pokonania wystarczy przeciętna kondycja fizyczna. Kondycja psychiczna to już inna sprawa. Strome serpentyny i ostre zejścia mogą sparaliżować osoby z lękiem wysokości. Zwłaszcza na wysokości ponad 450 metrów. Na ostatnim odcinku szlaku Angels Landing zamontowano łańcuchy asekuracyjne. Jeśli kogoś z turystów przerosną takie elementy, mogą zatrzymać się na Scout Lookout i stamtąd podziwiać niezapomniane widoki. Żeby wejść na trasę, najpierw musimy się zarejestrować i uzyskać pozwolenie. Można to zrobić na oficjalnej stronie internetowej Parku Narodowego Zion. Aktywny wypoczynek w Trentino. Trekking czy e-rowery? Sprawdzamy! Pierwszy wyjazd zagraniczny od wybuchu pandemii. Pierwszy raz w Trentino i, jak okazuje się na miejscu, pierwszy dziennikarz spoza Włoch w tym sezonie. Jestem gotów poznać miejsce, o którym s.. Hua Shan, czyli najtrudniejszy szlak na świecie. Dlaczego? Wejście na górę Hua Shan to według wielu piechurów jeden z najtrudniejszych szlaków na świecie. Już same zdjęcia z Plank Road, czyli odcinka złożonego wyłącznie z desek, mogą podnieść ciśnienie nie tylko osobom z lękiem wysokości. Odważni turyści wypożyczają na miejscu uprząż i idą przed siebie, jeszcze odważniejsi siadają na trasie i robią sobie pamiątkowe zdjęcia. Na większości odcinków szlak jest dwukierunkowy. O tłumach nie ma co prawda mowy, ale umówmy się, że na wysokości 2 tys. metrów i niewielkiej przestrzeni już towarzystwo kilku osób może być stresujące. Dojście do najtrudniejszego szlaku na świecie również jest wymagające. Turyści mają do pokonania pionowe schody, które miejscami zastępują wgłębienia wyryte w skale. Pierwsze samotne zimowe pokonanie Trasy Zakarpackiej przez Ukrainkę 14 lutego 2022 r. Alina Kosovska dokonała pierwszego zimowego przejścia w pojedynkę przez największą atrakcję ukraińskich Bieszczadów. Kilka dni później, ruszyła do walki o swój kraj. Caminito Del Rey. Jak dziś wygląda najbardziej niebezpieczna trasa w Hiszpanii? Caminito Del Rey często jest nazywany najniebezpieczniejszym pieszym szlakiem w Hiszpanii. Skąd ta dziś już nieaktualna łatka? Wszystko zaczęło się od chodników prowadzących przez wąwóz El Chorro. Drogi powstały z myślą o pracownikach pobliskiej elektrowni wodnej. Po latach zaniedbań beton zaczął kruszeć, a podtrzymujące go wsporniki zardzewiały. Ekstremalne warunki przyciągały poszukiwaczy adrenaliny z całego świata. Wyjątkowa trasa ma ponad 100 lat i 100 metrów wysokości. Niedawno została wyremontowana. Obecnie jest tam już znacznie bezpieczniej, ale jedno się nie zmieniło: niezapomniane widoki. Okolicę zamieszkuje wiele gatunków roślin i zwierząt. Przy odrobinie szczęścia można zaobserwować między innymi: ścierwniki, sępy płowe i orły przednie oraz dziki czy koziorożce iberyjskie.
Łukasz Supergan o zimowym przejściu gór Polski. „To jest wyzwanie dla ciała”
Łukasz Supergan udowadnia, że w górach nie zawsze chodzi o to, żeby być jak najwyżej. Czasem ważniejsze jest, aby po prostu iść dalej, a najlepiej jak najdalej. Podróżnik dwukrotnie przeszedł samotnie Łuk Karpat, pokonał długodystansowe trasy na Islandii, w Izraelu czy Himalajach, a zimą 2021 roku najprawdopodobniej jako pierwszy człowiek przeszedł 1100 km w polskich górach.
Za nami kolejna, 26. już edycja Festiwalu Górskiego im. Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju. Przez ponad tydzień ludzie gór mogli brać udział w licznych prelekcjach, wykładach, seansach filmowych i warsztatach. W wydarzeniu wzięli udział najbardziej znani i utytułowani polscy wspinaczce. Łukasz Supergan – specjalista od pokonywania pieszo długich dystansów – opowiadał m.in. o zimowym przejściu gór Polski (1110 km). Jak przygotować się do takiej wyprawy? Czy w lutym noce pod chmurką mogą być ciepłe? O wszystko spytaliśmy eksperta. Mateusz Łysiak: Lubimy wyjeżdżać za granicę i chwalić się zdobywaniem najwyższych gór lub pokonywaniem najbardziej wymagających szlaków. Czy w Polsce też jest miejsce na robienie rzeczy spektakularnych? Łukasz Supergan: Oczywiście. Choćby moje zimowe przejście gór Polski – najprawdopodobniej pierwsze takie w historii. Wolę być jednak ostrożny, bo być może ktoś mnie uprzedził i o tym nie wiem. To też pokazuje, że możesz wejść na ten sam szlak i zrobić na nim coś nowego. Już po wydaniu mojej książki („Szlaki Polski. 30 najpiękniejszych tras długodystansowych” – przyp. red.) dowiedziałem się na przykład, że ktoś próbuje pobić rekord czasowy na mniej znanej nizinnej trasie. Można zatem robić ciekawe, nowe rzeczy nie tylko w górach. Każdy z nas może znaleźć nowy sposób na opisanie znanych szlaków. Wytyczając nowe trasy, zachęcamy też innych do podążania naszymi śladami. To chyba działanie z korzyścią dla wszystkich? Tak, i tu przydają się media społecznościowe, choć wiadomo, że mają dwie strony medalu. Kiedy robiłem zimowe przejście gór Polski, relacjonowałem to w social mediach. Wtedy dużo osób pisało do mnie, że ich inspiruję, a dla mnie to była po prostu próba odpowiedzi na pytanie: „czy potrafię?”. Podejrzewam, że cała masa ludzi też je sobie zadaje. Mam nadzieję, że któraś z moich wędrówek rzeczywiście zmotywuje kogoś do konfrontacji z wątpliwościami, bo to jest moment, kiedy zazwyczaj zaczynamy działać. Dlaczego zdecydowałeś się przejść polskie góry właśnie zimą? Chciałeś być pierwszy? Na początku wcale o tym nie myślałem. Tak naprawdę pomysł zrodził się już w 2016 r. i najpierw planowałem, że przejdę cały szlak latem. Zabrakło mi jednak czasu, ale na komputerze zostały mapy i schematy, a w głowie niedosyt. Kiedy przez pandemię nie wypaliły moje zagraniczne wyjazdy zimowe, wróciłem do tego projektu. Nie zastanawiałem się wtedy, czy ktoś już to zrobił, tylko czy ja dam radę. Wcześniej przechodziłem trudniejsze trasy, przykładowo na Islandii, ale tym razem miałem iść 50-60 dni z małą liczbą odpoczynków. Do tego atrakcje w postaci śniegu i mrozu. To jest wyzwanie dla ciała. Dałem radę – to dla mnie ogromny osobisty sukces i cenne doświadczenie. Zastałeś w górach tzw. prawdziwą zimę? W obliczu zmian klimatycznych niestety coraz trudniej zdefiniować pory roku, ale rzeczywiście była taka zima, jakiej nie było od kilku lat. Kiedy wszedłem w Karkonosze, byłem jednak świadomy tego, że śniegu powinno być jeszcze więcej. Półmetrowe warstwy leżały w miejscach, gdzie puchu powinno być 4 razy tyle. Na pierwszy rzut oka zima wydawała się mocna, ale tak naprawdę była normalna. I krótka. Pierwszy większy opad przypadł na początek mojej trasy, a jakieś 2-3 dni po zejściu z gór nastała odwilż. Często spałeś pod chmurką, ale zapewniasz, że nie było Ci zimno. Jak to możliwe? Myślę, że to nie kwestia przyzwyczajenia do niskich temperatur, a doświadczenie. Z czasem nauczyłem się, jak dobierać właściwy sprzęt i chodzić w taki sposób, żeby nie zmarznąć – rzecz banalna, ale bardzo ważna zimą w górach. Często myślimy, że jak jest zimno, to trzeba się grubo ubrać, a przecież ogrzewamy się też, jedząc i pijąc. Kluczowe jest również wypracowanie najlepszego dla nas systemu biwakowania. Oczywiście najważniejsze to się nie zmoczyć. Taką strategię przygotowuje się na podstawie poprzednich doświadczeń. Niekiedy przydaje się też po prostu szczęście. Na taką wyprawę łatwiej przygotować się fizycznie czy psychicznie? Trudno powiedzieć. Jeśli chodzi o przygotowanie w górach, to było pięć miesięcy regularnych treningów z elementami biegania i chodzenia. Miałem też na sobie różne obciążenia. Ważne, żeby takie treningi były ułożone rosnąco. Moje nastawienie psychiczne było bardzo dobre. Nie bałem się tej wyprawy. Spytałem o przygotowanie psychiczne, bo wiem, że na trasie mijałeś dom. Nie bałeś się, że będzie Cię kusiło, aby przerwać wyprawę i w nim zostać? Dom rzeczywiście kusił, ale nie aż tak bardzo, jak się tego obawiałem. Kiedy startowałem w Świeradowie, myślałem, że po przejściu 800 km zalegnę we własnym łóżku i nie będę chciał iść dalej, ale tak się nie stało. Okazało się jednak, że miałem zapas sił, który sprawił, że podszedłem do tego zadaniowo. Wysłałem sobie jedzenie na kilka dni wprzód, zrobiłem pranie, wyczyściłem sprzęt i sprawdziłem, czy niczego mi nie brakuje. Po 1,5 dnia ruszyłem dalej. Jak wspominasz Babią Górę? Wielu turystów trochę lekceważy ten masyw, a przecież potrafi zmęczyć. Wejście na Babią Górę rzeczywiście było trudne przez śnieg na tzw. Małej Babiej. Potem szło się już przyjemniej po wydeptanym szlaku, ale na szczycie znowu przywitał mnie śnieg i wiatr. Po zejściu był natomiast jedyny moment na trasie, kiedy musiałem zmodyfikować szlak. Po prostu zaczęło padać, a deszcz przy temperaturze powyżej zera nie tylko moczy, ale też wyziębia. Żeby ratować siebie i bagaż, musiałem się ewakuować. W tym przypadku zostawiłem Główny Szlak Beskidzki i zszedłem na stronę Orawy. Na Babiej Górze byłem w sumie już z 10 razy i zawsze podchodzę do niej ostrożnie. Wtedy znowu pokazała, że jest nieprzewidywalna. Zaskoczyła nie śnieżycą, a odwilżą, co zimą w górach może być bardziej niebezpieczne. Pamiętam relacje mediów z Twojej wyprawy. Mówiło się wtedy, że idziesz przez góry samotnie… To była wyprawa samodzielnie przygotowana, ale nie przeprowadzona samodzielnie. Gdybym zaczął liczyć wszystkich ludzi, których spotkałem na trasie i którzy mi pomogli, to pewnie byłoby ich kilkadziesiąt. Musiałbym policzyć gospodarzy schronisk – część z nich mnie przenocowała, u niektórych miałem depozyty jedzenia i gazu. Mam też wielu znajomych w polskich górach, zwłaszcza w Kotlinie Kłodzkiej, więc na tym etapie wyprawy spałem u nich. W Beskidach również udawało mi się znaleźć nocleg pod dachem. Ważne było dla mnie też wsparcie osób, które towarzyszyły mi na trasie nawet przez jeden dzień. Do tego wszyscy, którzy okazywali wsparcie w mediach społecznościowych. I oczywiście trójka fotografów z operatorem – dzięki nim udało mi się udokumentować to przejście. Twoja wyprawa trwała kilka tygodni. Ile zajmuje powrót do siebie, do codzienności? U mnie to jest już łatwiejsze. Po przejściu Łuku Karpat wracałem do ludzi przez kilka tygodni. Po mojej najdłuższej wyprawie, która trwała 2 lata, prawie miesiąc spędziłem w lesie, pracując nad zdjęciami – wtedy też na nowo przyzwyczajałem się do Polski. Teraz trasy są trochę krótsze, ale też przyzwyczaiłem się do powrotów. Scenariusz zawsze wygląda mniej więcej tak samo: wracam do domu, zrzucam z siebie rzeczy, robię pranie, segreguję filmy i zdjęcia. Zazwyczaj po dwóch dniach wracam do rytmu życia domowego, ale to nigdy nie jest na długo. W weekendy często znowu wyskakuję w góry. Można się przyzwyczaić.
15 najpiękniejszych tras pieszych w Polsce
Dla aktywnych przygotowaliśmy przegląd najpiękniejszych szlaków pieszych na terenie Polski - tych jedno i kilkunastodniowych. Pakuj plecak i ruszaj!
Kiedy spojrzysz na mapę z najpiękniejszymi szlakami pieszymi w Polsce, dostrzeżesz, że rozmieszczone są one głównie wzdłuż granic. Przypominają zatem obwarzanek, ze swoimi najsmaczniejszymi kęsami na brzegach. Pewnie, że najlepiej przejść Polskę dookoła. Można jednak konsumować trasy piesze szlak po szlaku, zaczynając od tych krótkich i prostych, a kończąc na wieloetapowych, jak Główny Szlak Beskidzki i jego 524 km. Są też takie przeboje jak szlak wzdłuż wybrzeża Bałtyku, ale też mniej znane i z całą pewnością zaskakujące, np. na ziemi lubuskiej. 1. TATRY ZACHODNIE Fot. Getty Images DLA KOGO I JAK DŁUGO Trasa dla tych, którzy chcą uniknąć tłumów w Wysokich Tatrach. Do pokonania 31 km i niby jeden, ale bardzo intensywny dzień tatrzańskiego trekingu. Szlak dla ambitnych początkujących lub średnio zaawansowanych piechurów. Start o świcie, powrót ok. godz. 21. ATRAKCYJNOŚĆ Polska część Tatr Zachodnich idealnie nadaje się do pieszych wędrówek. Czuć przestrzeń Tatr, a zarazem nie ma zbyt wielu osób na szlaku i można skupić się na widokach, a nie wymijaniu osób na trasie. Latem zbocza niezbyt wysokich szczytów są soczyście zielone, a jesienią czerwienią się trawy lub przebarwiają na rudo. Ze szczytu Grzesia (1653 m n.p.m.) rozpościera się niezwykła panorama na poszarpane szczyty Tatr Wysokich i łagodne Zachodnich. TRUDNOŚCI Po podejściu na szczyt Grześ trasa prowadzi granią. Podejście czeka również na Kończysty Wierch, a przy szczycie Łopata trzeba uważać na luźne kamienie. Opracuj sobie drogi wycofu ze szlaku, gdyby załamała się pogoda, np. z Wołowca można zejść w dolinę i zakończyć wędrówkę granią. WARTO WIEDZIEĆ W Tatrach Zachodnich spotkasz wiele kozic górskich i niewielu turystów. Wystartuj z Doliny Chochołowskiej o świcie. Po wędrówce granią nie przegap zejścia przez Zadni Ornak do schroniska Ornak (można tu ewentualnie zanocować). Stamtąd wiedzie szlak do przystanku autobusowego w miejscowości Kiry, skąd można wrócić do Zakopanego lub Kościeliska. 2. SZLAKIEM ORLICH GNIAZD Fot. AdobeStock DLA KOGO I JAK DŁUGO Czeka cię piesza wędrówka plus dawka historii Polski na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Długość 164 km. Czas przejścia: 4 do 6 dni. Trasa dobra dla początkujących i rodzin z dziećmi. ATRAKCYJNOŚĆ Trasę można zacząć z Częstochowy i kierować się do Krakowa lub na odwrót. Największym atutem szlaku są mijane wapienne skały, tereny wspinaczkowe i stare warownie. Szlak wiedzie także przez Ojcowski Park Narodowy. TRUDNOŚCI Lekkie podejścia na Jurze nie powinny sprawić trudności piechurom. Do nawigowania wystarczy mapa Google, ale warto mieć papierową w razie wyładowania baterii. Trasa za zamkiem Ogrodzieniec (idąc od Częstochowy) odbija na wschód i wiedzie tak przez kilkanaście kilometrów. Potem jednak znów prowadzi na południe. Po deszczu wapienne skały są śliskie. WARTO WIEDZIEĆ Szlak Orlich Gniazd oznaczono kolorem czerwonym. W sezonie letnim lepiej zarezerwować wcześniej nocleg w okolicy popularnych miejscowości takich jak Ogrodzieniec czy Ojców, bo może brakować miejsc. Na trasie raczej nocuje się w kwaterach prywatnych i schroniskach PTTK. Namiot lepiej rozbić na polu namiotowym niż na dziko. 3. GÓRY IZERSKIE I KARKONOSZE Fot. Shutterstock DLA KOGO I JAK DŁUGO Idealny szlak dla początkujących i średnio zaawansowanych piechurów. Czas: dwa i pół dnia (intensywny weekend). Do przejścia ok. 60 km. ATRAKCYJNOŚĆ Karkonosze i Góry Izerskie nie imponują może wysokością, ale za to urozmaicony teren, zmieniające się widoki świetnie nadają się na lekką odmianę trekingu, czyli hiking w czystej postaci. Trasa ze Świeradowa, przez Jakuszyce, Halę Szrenicką, szczyt Śnieżki, z metą na przełęczy Okraj, to Góry Izerskie i Karkonosze w pigułce, ale trzeba dodać – pigułce najpiękniejszej. TRUDNOŚCI Start w Świeradowie. Podejście pod Stóg Izerski, potem nocleg w przydrożnej drewnianej chatce. Dalej szlak wiedzie do Orlego, a następnie trzeba zejść do Jakuszyc. Stamtąd zaczyna się wymagające podejście na Szrenicę. Następny nocleg w chatce na Czarnej Przełęczy na granicy z Czechami. Tego dnia do przejścia jest ok. 40 km i ten odcinek daje nieźle w kość. Następnego dnia podejście pod Śnieżkę, zejście do schroniska Odrodzenia i meta na przełęczy Okraj. WARTO WIEDZIEĆ Dwie proste drewniane chatki na trasie są dostępne dla każdego. Nie ma tam obsługi. Można w nich zanocować za darmo. Trzeba mieć swój śpiwór i matę. 4. GŁÓWNY SZLAK ŚWIĘTOKRZYSKI Fot. AdobeStock DLA KOGO I JAK DŁUGO Do przejścia 105 km rozłożonych na trzy dość intensywne dni lub pięć dni spokojnego marszu. Zaprawieni piechurzy określają ten szlak najkrótszym z najdłuższych szlaków pieszych w Polsce. Trasa dobra dla tych, którzy chcą w przyszłości zmierzyć się z Głównym Szlakiem Beskidzkim. ATRAKCYJNOŚĆ Szlak wiedzie przez Góry Świętokrzyskie – najstarsze góry w Polsce, mocno zerodowane, ale za to z dawką historii i natury. Przechodzi się przez Świętokrzyski Park Narodowy i mityczną górę Łysicę, gdzie ponoć odbywały się sabaty czarownic. Start z miejscowości Kuźniaki, meta w Gołoszycach. TRUDNOŚCI Lekkie podejścia, np. pod Łysicę, nie sprawią problemu. Nie ma schronisk na trasie, ale w mijanych miasteczkach znajdą się pokoje gościnne i pensjonaty. Poza Świętokrzyskim Parkiem Narodowym znajdzie się sporo miejsc na rozbicie namiotu. WARTO WIEDZIEĆ Warto zajrzeć do klasztoru na Św. Krzyżu – najstarszego polskiego sanktuarium, tropić ślady po hutnictwie i dawnych osadach. 5. GŁÓWNY SZLAK BESKIDZKI Fot. Shutterstok DLA KOGO I JAK DŁUGO Najdłuższy ze szlaków pieszych w Polsce liczy wedle różnych szacunków 496–524 km. Wiedzie z Ustronia w Beskidzie Śląskim do Wołosatego w Bieszczadach. Czas 16 do 21 dni. ATRAKCYJNOŚĆ Szlak poprowadzono przez sześć pasm górskich: Beskid Śląski, Beskid Żywiecki, Gorce, Beskid Sądecki, Beskid Niski oraz Bieszczady. Dla każdego, kto kocha polskie góry, będzie to przeżycie niemal mistyczne. TRUDNOŚCI Wyzwaniem będzie tu długość szlaku, bo żeby przejść 500 km po górach, trzeba mądrze rozplanować siły. WARTO WIEDZIEĆ Czasem ze względu na prace leśne, wycinki drzew, trzeba zbaczać z kursu. 6. TRZCIEL – PSZCZEW Fot. Shutterstock DLA KOGO I JAK DŁUGO „Kraina mchu, paproci i trzciny” – jak mówią o województwie lubuskim jego mieszkańcy – należy do mało znanych części Polski. Szlak przebiegający z Trzciela do Pszczewa wiedzie przez obszar Pszczewskiego Parku Krajobrazowego. Pętla o długości 36 km jest do pokonania w jeden dzień. ATRAKCYJNOŚĆ Trasa wiedzie w dużej części wąskimi ścieżkami nadjeziornymi. Punkt wypadowy – np. Willa Zgoda w Trzcielu. Miniesz liczne jeziora (Jezioro Konińskie, Proboszczowskie, Głębokie, Wędromierz, Chłop), strumienie, wydmy, drzewa o pomnikowych rozmiarach. Podczas wędrówki natkniesz się na pamiątki historii – ukryte w lesie pozostałości po prasłowiańskim grodzisku, kirkut znajdujący się tuż za Trzcielem, nad Jeziorem Żydowskim, kapliczki spotykane na rozstajach dróg. TRUDNOŚCI Weź zapas wody i prowiantu, ponieważ nie ma możliwości uzupełnienia ich po drodze. Do pokonania zwalone drzewa, miejscami podmokły teren. WARTO WIEDZIEĆ Szlak dobrze oznakowany (niebieski i czarny). Nad jeziorami polują orły bieliki, rybołowy. Przy jeziorach znajdują się miejsca biwakowe i pola namiotowe. 7. BRZEGIEM BAŁTYKU Fot. iStock DLA KOGO I JAK DŁUGO Piechurzy zakochani w Bałtyku będą wniebowzięci. Długość ok. 350 km. Czas: 11–12 dni. Nie trzeba mieć doświadczenia trekingowego, idąc ze Świnoujścia na Hel lub w odwrotnym kierunku. Trasa dobra dla początkujących. ATRAKCYJNOŚĆ Polskie wybrzeże z pieszej perspektywy wydaje się całkiem dzikie. Mijane plaże, tłumy rozwrzeszczanych turystów, wydają się już po kilku dniach miejscami jak z innej planety. Urzekają spokojem za to wioski takie jak Dąbkowice leżące na Mierzei Bukowskiej czy Gąski obok Sarbinowa. TRUDNOŚCI Będzie łatwo i przyjemnie, bo po plaży, choć sporo kilometrów do przedeptania. Nie musisz mieć nawet mapy. Spakuj minimum rzeczy (koszulki termoaktywne, nakrycie głowy, kurtkę, polar, lekki namiot). Wystarczą buty do biegania. Przez ujścia rzek do morza poprowadzone są mosty, więc nie trzeba zwykle odbijać mocno od plaży. Teoretycznie nie można biwakować na dziko, ale poza parkami narodowymi znajdziesz miejsca w nadmorskich laskach (nie na wydmach). Zawsze istnieje opcja noclegu na napotkanym polu namiotowym i wzięcia prysznica. WARTO WIEDZIEĆ Nie idź boso długich odcinków. Kusi bycie bliżej natury, ale po kilkunastu kilometrach marszu bez butów pojawią się pęcherze. 8. SZLAK KASZUBSKI DLA KOGO I JAK DŁUGO Co cię czeka? 138 km i cztery do pięciu dni marszu po zachodniej części Pojezierza Kaszubskiego, czyli po najdłuższym, ale uważanym za najpiękniejszy, szlaku na Kaszubach. ATRAKCYJNOŚĆ Start z Sierakowic przez Lasy Mirachowskie. Najpiękniejsze na trasie będą okolice Chmielna. Zajrzyj tam do Muzeum Ceramiki Kaszubskiej Neclów, gdzie można kupić lokalne wyroby. Koniec szlaku w Gołuniu. TRUDNOŚCI Do trudnych miejsc można jedynie zaliczyć fragment trasy nad brzegiem Jeziora Wieprznickiego. WARTO WIEDZIEĆ Szlak oznakowano kolorem czerwonym, ale lepiej mieć mapę papierową lub w smartfonie z oznaczoną trasą. 9. PĘTLA „BIESZCZADZKA KORONKA” Fot. Shutterstock DLA KOGO I JAK DŁUGO Najdłuższy jednodniowy szlak w formie pętli prowadzący oznakowanymi szlakami w Bieszczadach. Wprawny piechur pokona go w 12 godz. z dużym plecakiem. ATRAKCYJNOŚĆ Pętla rozpoczyna się w Wetlinie, potem wiedzie na Jawornik, Riabą Skałę (Riaba Skała), Czerteż, Kremenaros, Małą i Wielką Rawkę i kończy się w Wetlinie. Szlak zwany jest często „Bieszczadzką koronką”. Do najciekawszych miejsc na trasie należy urwisko na Riabej Skale tuż po słowackiej stronie granicy (1167 m n.p.m.). Na szczycie urwiska Słowacy postawili taras widokowy ze wspaniałą panoramą na słowackie i ukraińskie Bieszczady. Na szczycie Kremenaros (krzemień) łączą się granice Polski, Słowacji i Ukrainy. TRUDNOŚCI Bieszczady nie należą do wysokich gór, ale na tej trasie czeka kilka podejść, np. pod Wielką Rawkę (1307 m n.p.m.), więc im lżejszy plecak, tym lepiej. WARTO WIEDZIEĆ Wiosną i późną jesienią może być miejscami sporo błota na trasie. Szlak oznaczono kolorami żółtym, niebieskim (szlak graniczny) i zielonym. 10. ROZTOCZE – SZLAK CENTRALNY Fot. Shutterstock DLA KOGO I JAK DŁUGO 195 km przygody dla tych, którzy chcą poczuć wschód Polski pełną piersią. Czas przejścia to 5 do 7 dni. Start w miejscowości Szastarka, a potem Zwierzyniec – wzgórze Wapielnia – Bełżec – Lubycza Królewska – Huta Lubycka – Wola Wielka i koniec w Horyńcu-Zdroju. ATRAKCYJNOŚĆ Najatrakcyjniejszy szlak pieszy na wschodzie Polski. Trasa prowadzi przez wzniesienie zwane Góra Czubatka (305 m), potem mija się labirynty wąwozów lessowych o nazwie Piekiełko. Ze Słonej Góry (403 m n.p.m.) roztacza się niezwykły widok na dolinę Wieprza. TRUDNOŚCI Po deszczu lessowe, rozmiękłe drogi staną się trudne do przejścia. WARTO WIEDZIEĆ Gratką dla entuzjastów botaniki będzie odcinek od Szperówki do Kawęczynka prowadzący przez Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy. Las Cetnar dawał schronienie partyzantom AK, a dziś dzikiej zwierzynie. 11. WOKÓŁ LUBUSKICH JEZIOR Fot. Shutterstock DLA KOGO I JAK DŁUGO Trasa dla wszystkich w najbardziej zalesionym zakątku Polski. Długość ok. 80 km. Czas przejścia 3–4 dni. ATRAKCYJNOŚĆ Start i meta we wsi Gościkowo, gdzie można zwiedzić klasztor Cystersów. TRUDNOŚCI Brak. WARTO WIEDZIEĆ Szlak z Gościkowa oznaczono kolorem zielonym i prowadzi przez Łagów, wokół jeziora Niesłysz, do Świebodzina, ale za jeziorem warto odbić na Lubrzę, gdzie nie ma szlaku oznaczonego. 12. GORCE – NAJPIĘKNIEJSZE POLANY Fot. AdobeStock DLA KOGO I JAK DŁUGO Trasy w Gorczańskim Parku Narodowym są dzikie i spokojne. Przejście przez polany w jedną stronę z postojem na Turbaczu zajmuje ok. 5 godz. Powrót ok. 4. ATRAKCYJNOŚĆ Szlak rozpoczyna się Lubomierzu, na przełęczy Przysłop, potem Jaworzynka, Kudłoń, przełęcz Borek i szczyt Turbacz. Nazywano go szlakiem 10 polan, a wyznaczył go w latach 20. XX w. twórca Orlej Perci ksiądz Walenty Gadowski. Z polan można podziwiać panoramę Tatr. TRUDNOŚCI Brak. WARTO WIEDZIEĆ Szlak ma kolor żółty. Na terenie parku nie rozbijesz namiotu. 13. DROGA ŚW. JAKUBA DLA KOGO I JAK DŁUGO To polski odcinek Camino de Santiago, czyli słynnego szlaku pątniczego do Santiago de Compostela w Hiszpanii. Ciekawym fragmentem będzie część wiodąca przez Warmię i Mazury o długości ok. 300 km. Czas: 12–15 dni. ATRAKCYJNOŚĆ Szlak zaczyna się na Pojezierzu Suwalskim. Start w miejscowości Ogrodniki, koniec np. w Iławie. TRUDNOŚCI Brak. WARTO WIEDZIEĆ Trasa czasem prowadzi przy jeziorach, ale głównie to pola i łąki. 14. WILCZY SZLAK W PUSZCZY BIAŁOWIESKIEJ Fot. AdobeStock DLA KOGO I JAK DŁUGO Łączy miejscowości Narewka i Masiewo, dł. ok. 22 km. Prowadzi przez Białowieski Park Narodowy. Szlak dla każdego sprawnego piechura. Czas: ok. 6 godz. ATRAKCYJNOŚĆ Idzie się niemal cały czas przez las, co daje możliwość spotkania dzikich zwierząt. Niedaleko tzw. Kosego Mostu na rzece Narewce stoi wieża widokowa. TRUDNOŚCI Trzeba mieć dużo wody i prowiantu na cały dzień. WARTO WIEDZIEĆ Najlepiej wyjść o świcie, wtedy są większe szanse zaobserwowania zwierząt. 15. DOOKOŁA KOTLINY KŁODZKIEJ Fot. iStock DLA KOGO I JAK DŁUGO 240-kilometrowa pętla dla wytrawnych piechurów, którzy chcą się zmierzyć z niewytyczonym formalnie szlakiem. Czas przejścia: 6–8 dni. Trasę można zacząć z dowolnego punktu na obrzeżach Kotliny Kłodzkiej. Jest świetną alternatywą dla zadeptanego Głównego Szlaku Sudeckiego. ATRAKCYJNOŚĆ Z jednej strony mija się popularne miejscowości turystyczne jak Kudowa czy Lądek-Zdrój, a z drugiej strony Kotlina Kłodzka z perspektywy szlaku jawi się jako bardzo urozmaicony teren, z Górami Stołowymi, poniemieckimi pałacami, uroczyskami i zmieniającym się krajobrazem. TRUDNOŚCI Dookoła Kotliny Kłodzkiej nie prowadzi oznakowany szlak. Trzeba korzystać z innych wytyczonych szlaków i opracować sobie trasę. Nie ma problemu z noclegami. WARTO WIEDZIEĆ Najlepiej skorzystać z mapy i trasy dostępnej na stronach Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich, dfbg.pl, a tam zapoznać się ze szczegółowym trackiem Biegu 7 Szczytów, który wiedzie wokół Kotliny Kłodzkiej. ###gallery-end###
Szlaki turystyczne w Polsce. Miejsca, które warto zobaczyć
Najpopularniejsze szlaki turystyczne w Polsce to te przeznaczone do górskich wędrówek. Szlaki zostały wyznaczone dla turystów w celu ułatwienia im zwiedzania danego terenu. Pozwalają już na starcie oszacować odległość do pokonania i czas przejścia planowanej trasy.
Szlaki turystyczne Trasy turystyczne oznaczone są symbolami, które wyznaczają jej kierunek, wskazują drogę i pozwalają na odnalezienie właściwej ścieżki. Symbole szlaków turystycznych mogą być umieszczone na drzewach, kamieniach, słupach, czy drogowskazach. Znakowanie szlaków turystycznych w Polsce jest zgodne z instrukcją Polskiego Towarzystwa Turystyczno – Krajobrazowego (PTTK). Ze względu na sposób w jakim turysta porusza się po wyznaczonej trasie można wyróżnić szlaki: piesze, rowerowe, kajakowe, narciarskie i jeździeckie. Mogą być to także wytyczone ścieżki: szlaki przyrodnicze, historyczne, pielgrzymkowe lub inne szlaki turystyczne (na przykład ścieżki dydaktyczne). Wśród tras pieszych wyróżniamy szlaki górskie i nizinne. Na obszarze parków narodowych i rezerwatów przyrody najczęściej można się poruszać wyłącznie po wyznaczonych szlakach pieszych. Infrastruktura turystyczna przygotowana jest specjalnie w celu ułatwienia przejścia danego szlaku. Bardzo ważnym elementem tras są symboliczne oznaczenia szlaków, mapy, tablice poglądowe. Pojawiają się także ławki, ławostoły, zadaszone miejsca do odpoczynku i ochrony przed niekorzystną pogodą. Do ułatwienia przejścia trudniejszej trasy, przygotowywane są: schody, poręcze, kładki, drabinki i łańcuchy. Najpopularniejsze szlaki turystyczne w Polsce Najbardziej popularne polskie trasy turystyczne wyznaczone są w pasmach górskich: Bieszczadów, Karkonoszy, Beskidów i Tatr. Bieszczady są pasmem górskim Beskidów położonym na południowo – wschodnim krańcu Polski. Najwyższym szczytem po stronie polskiej jest Tarnica (1346 m n.p.m.). Cechuje je bogactwo tras. Występują tu znakowane ścieżki z tabliczkami i opisami miejsc oraz walorów krajobrazowych. Znaleźć można także trasy do jazdy konnej i piesze szlaki turystyczne. Bieszczady wyróżniają się w krajobrazie charakterystycznymi połoninami, czyli stokami górskimi porośniętymi wysoką trawą, niskimi krzewinkami, i nielicznymi, karłowatymi drzewami. W Bieszczadach warto wędrować następującymi trasami: Tarnica z Wołosatego to niebieski szlak i zarazem ścieżka przyrodnicza. Czas przejścia wynosi 3h 30` w obie strony. Jest to wymagająca, ale i najpopularniejsza trasa piesza prowadząca na najwyższy szczyt Bieszczadów. Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch – Tarnica to czerwony, długi szlak również prowadzący na najwyższy szczyt Bieszczadów. Biegnie nią ścieżka przyrodnicza. Trasa poprzez połoniny, z których rozpościerają się malownicze widoki na różne strony Parku Narodowego. Halicz z Wołosatego – szlak czerwony i niebieski, a także ścieżka przyrodnicza „Rozsypaniec – Krzemień”. Przejście w 6 godzin. Bukowe Berdo to szlak żółty i niebieski, prowadzący z Mucznego. Wiedzie tędy także ścieżka przyrodnicza. Skalisty grzbiet Bukowego Berda uznawany jest za najpiękniejsze miejsce w Bieszczadach Zachodnich, skąd można podziwiać niezwykłe widoki. Połonina Caryńska – wejście na nią szlakiem czerwonym prowadzącym z Brzegów Górnych. Biegnie tam także ścieżka przyrodnicza. Połonina Wetlińska to często odwiedzany szczyt Bieszczadów. Jest to trasa z którą poradzą sobie nawet rodziny z dziećmi. Szlak czarny, najkrótszy wiedzie z Górnej Wetlinki. Żółty szlak rozpoczyna się na przełęczy Wyżnej. Na szczyt Połoniny Wetlińskiej prowadzi również ścieżka przyrodnicza, na końcu której dociera się do Schroniska „Chatka Puchatka”. Wielka Rawka – Mała Rawka – to dwa szczyty na które wiedzie kilka ścieżek turystycznych. Jedną z nich jest szlak niebieski z Ustrzyków Górnych. Czas wejścia na Wielką Rawkę to 3 h 30`. Stamtąd wiedzie dwudziestominutowy szlak łącznikowy żółty który prowadzi na Małą Rawkę. Karkonosze są najwyższym pasmem Sudetów. Po stronie Czeskiej znajduje się szczyt Śnieżki o wysokości 1603 m n.p.m. Karkonoski Park Narodowy przygotował dla odwiedzających liczne szlaki turystyczne. Karpacz to miasto z którego rozpoczyna się kilka tras prowadzących w góry. Są to jednak długie trasy, dlatego zostały wytyczone także ścieżki przyrodnicze prowadzące przez fragmenty szlaków turystycznych Karkonoszy. Najczęściej wybierane przez turystów trasy prowadzą z Karpacza na Śnieżkę lub ze Szklarskiej Poręby na Szrenicę. Śląską drogą na Śnieżkę prowadzi z Karpacza czarnym szlakiem przez Kopę, Przełęcz Pod Śnieżką, skąd dociera się do szlaku niebieskiego i wchodzi na najwyższy szczyt – Śnieżkę. Szlakiem czerwonym z Karpacza dojdzie się do krawędzi kotłów Wielkiego i Małego Stawu. Na skały Pielgrzymy i Słonecznik prowadzi szlak żółty. Natomiast chcąc dojść nad Mały Staw, należy wejść na szlak niebieski. Ścieżka przyrodnicza na Szrenicę ze Szklarskiej poręby, czarnym szlakiem przy Wodospadzie Kamieńczyka. Na Halę Szrenicką wiedzie szlak czerwony i czarny. Zielony szlak prowadzi na odsłonięcia skalne: Końskie Łby i Trzy Świnki. Szlaki turystyczne – Beskidy Beskidy to góry w paśmie Karpat, są to najmłodsze polskie wypiętrzenia. Góry mają łagodne, kopulaste szczyty i piętrowe pasmo roślinności. Główny Szlak Beskidzki rozciąga się aż na 500 km. Pasmo to obejmuje swym zasięgiem: Beskid Śląski, Beskid Żywiecki, Kotlinę Żywiecką, Gorce, Beskid Sądecki, Beskid Wyspowy, Beskid Niski, Beskid Mały. Na Skrzyczne wiedzie niebieski szlak ze Szczyrku – 2h 30` lub zielony szlak - 2h 15`. Pozwala zdobyć najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego o wysokości 1257 m n.p.m. Na Babią Górę (1725 m.n.p.m.) czyli najwyższy szczyt Beskidu Żywieckiego prowadzi czerwony szlak ze schroniska Markowe Szczawiany. Trasa na 1 h 30`. Trudny szlak żółty można przejść w 1h przez Perć Akademików. W Gorcach można wejść na Turbacz (1310 m.n.p.m.) startując w Nowym Targu i podążając żółtym szlakiem od lasu Kowańca. Trasa trwa 2 h 30`. Najciekawsze szlaki turystyczne w Tatrach Najwyższe pasmo Karpat to Tatry. Znajduje się tam wiele szczytów: Kasprowy Wierch, Świnica, Czerwone Wierchy, Wołowiec, Giewont, Mnich, Rysy, Kościelec, czy Kozi Wierch, na które prowadzą szlaki turystyczne. Zakopane jest miastem z którego wychodzą liczne trasy turystyczne, wiodące przez doliny i przełęcze. Są to następujące trasy: Giewont przez Dolinę Strążyską – szlak czerwony – czas przejścia 3 h 15` - malownicza trasa prowadzi na najwyższy szczyt polskich Tatr – Giewont (1894 m n.p.m.) Kasprowy Wierch z Kopy Kondrackiej – szlak czerwony o długości 4,2 km i czasie przejścia 1 h 55`. Jest to trasa stosunkowo łatwa do przejścia. Na Gubałówkę wiedzie z Zakopanego czarny, łatwy i przyjemny szlak. Do Doliny Pięciu Stawów Polskich znad Morskiego Oka przez Szpiglasową przełęcz – szlak 8,5 km wiedzie szlakiem żółtym i niebieskim. Popularna i przyjemna trasa. Zimą niebezpieczna. Na Rysy wejść można szlakiem czerwonym – 5 km – 3 h 50`. Tłumnie odwiedzany szlak, ukazujący panoramę Tatr. Wymaga jednak dobrej kondycji. Na Kasprowy Wierch prowadzi szlak czerwony i żółty o długości 4,2 km. W czasie całej wędrówki są piękne widoki, a przejście jest krótkie, trasa prosta. Co oznaczają kolory szlaków turystycznych? Szlak pieszy oznaczany jest symbolem składającym się z trzech poziomych linii. Zewnętrzne paski są białe. Środek między nimi wypełnia konkretny kolor – czarny, czerwony, niebieski, żółty lub zielony, oznaczający właściwy szlak. Powinny one pojawiać się na trasie nie rzadziej niż co 50 metrów. Kolor szlaków pieszych nie odzwierciedla stopnia trudności na trasie. Jedynie znaczenie kolorystyczne w stopniu trudności trasy mają szlaki narciarskie. Od reguł znakowania czasem się odchodzi i trasy wyznaczane są specyficznie do danego regionu. Główny szlak w rejonie turystycznym, paśmie górskim oznaczany jest kolorem czerwonym. Prowadzi się go po miejscach ukazujących największe walory krajobrazowe. Czasem kolorem tym oznaczane są także inne szlaki w danym miejscu, cechujące się jednak bogactwem przyrodniczym i cennymi do obejrzenia atrakcjami. Szlak niebieski oznacza trasę dalekobieżną. Rozciągnięty jest on na dużą odległość. Żółta trasa to szlak dojściowy do innej - łącznikowa. Zielony szlak doprowadza do charakterystycznych miejsc na danym terenie. Szlak turystyczny czarny to krótki szlak dojściowy, najczęściej jest bardzo wymagający, ze względu na to, że najkrótszy. Na szlakach turystycznych mogą się także pojawić dodatkowe tablice z oznaczeniami tras, czasem przejścia i opisem.
Pomysł na weekend: Szlak Piastowski. Poznaj atrakcje najstarszej trasy turystycznej w Polsce
Jeśli uwielbiasz podróże z pomysłem, Szlak Piastowski to propozycja dla Ciebie. Najstarsza w Polsce trasa turystyczna to aż 600 km historii i przygody.
Szlak Piastowski w muzeach, skansenach, rezerwatach archeologicznych i zabytkowych budowlach skrywa dziedzictwo pierwszych Piastów. Dwie trasy przebiegające przez Wielkopolskę i województwo kujawsko-pomorskie łączą najważniejsze miejsca związane z początkami państwa polskiego. To właśnie tu powstawały pierwsze grody i rodziła się nasza państwowość. I choć początki Słowian do dziś owiane są tajemnicą, to Szlak Piastowski przeniesie was do odległej historii. Kalisz. W domach Piastów Jak się żyło w czasach piastowskich, zobaczycie w najstarszej części Kalisza – Zawodziu, w rezerwacie archeologicznym pełnym drewnianych fortyfikacji i dawnych budynków mieszkalnych. Panowanie pierwszych Piastów wiąże się też z chrystianizacją państwa polskiego. Idąc tym tropem, warto odwiedzić gotycką katedrę św. Mikołaja w Kaliszu, w której zachwycają sklepienia krzyżowo-żebrowe i kolorowe freski. Poznań. Region w pigułce Fot. Shutterstock Najważniejszym miejscem na piastowskiej mapie jest Poznań, a w nim Ostrów Tumski. To wyspa na Warcie, która ponad tysiąc lat temu była jedną z głównych siedzib pierwszych władców Polski. Książę Mieszko I wzniósł tutaj gród z potężnymi wałami obronnymi. Dla siebie i swojej żony Dąbrówki zbudował palatium z przyległą kaplicą. W grodzie w 968 r. powstało pierwsze w Polsce biskupstwo i katedra. Stała się ona nekropolią władców. Mauzoleum Mieszka Ii Bolesława Chrobrego znajduje się obecnie w Złotej Kaplicy. Pozostałe piastowskie zabytki można obejrzeć, spacerując turystycznym traktem królewsko-cesarskim i po Starym Mieście po drugiej stronie Warty. Na promenadzie znajdują się kamienne płyty z obrazkami nawiązującymi do legend. Są tam opowieści o dziewczętach, które były mewami, opowiastka o tym, jak Maciek został rybakiem, o dziurawej łodzi i mówiącym morzu, o pannie wodnej, o Klabaterniku (opiekuńczy duszek statku), bajka o ościach, o zaklętym podwodnym grodzie, o królu ryb, o krzywym rybim pysku i opowiadanie starego raka. W miniaturze. Między Gnieznem a Poznaniem Jeśli nie macie czasu, żeby zwiedzić wszystkie punkty na Szlaku Piastowskim, wybierzcie się do Skansenu Miniatur w Pobiedziskach. Zobaczycie 30 najważniejszych budowli wykonanych w skali 1:20. Ich dokładność i wierność oryginałom robi imponujące wrażenie. Tuż obok jest gród Pobiedziska z rekonstrukcjami machin oblężniczych. Świetna atrakcja dla fanów średniowiecznej myśli technicznej. Zrekonstruowano fortyfikację i machiny wojenne, takie jakich używano w czasach Piastów, m.in. taran na kółkach, wieżę oblężniczą, trebusza i ogromną kuszę. Gniezno. Śladami Słowian z królikami Fot. Shutterstock Gniezno to centrum szlaku. Historia miasta splata się z losami św. Wojciecha, które przedstawiają gotyckie drzwi w katedrze gnieźnieńskiej. W mieście wytyczony jest Trakt Królewski, na którym historię opowiadają nam pomniki królów i… królików, które stają się przewodnikami. To świetna zabawa i to nie tylko dla dzieci. W połowie drogi między Gnieznem a Pobiedziskami zatrzymajcie się w Lednicy. Położona na jeziorze Lednica wyspa – Ostrów Lednicki – bywa nazywana chrzcielnicą Polski, bo to właśnie tutaj mógł odbyć się chrzest Mieszka I. Odnajdziecie w tym miejscu ślady budowli z czasów panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego, relikty kaplicy z basenami chrzcielnymi, pozostałości domostw, mostów i wał grodu. Jednym słowem: kawał historii.
Gorce - tu wciąż są schroniska, gdzie zaproponują ci darmową herbatę
Jedna z największych zalet Gorców? Oprócz najbardziej uczęszczanych szlaków są to góry raczej puste.
Polska stolica salamandry plamistej Idziemy kamienistą drogą przez bukowy las. Słońce prześwieca przez liście, zgromadzona przez noc w poszyciu wilgoć paruje. Srebrne pnie drzew lśnią jak wypolerowane. Las stopniowo rzednie, a naszym oczom ukazuje się świeżo skoszona łąka. To Polana Chowańcowa, moje najulubieńsze miejsce w Gorcach. Stoją tu dwa spore szałasy, a wyżej, nad samym Pucołowskim Stawkem, wiata dla turystów. Choć jest dopiero 7 rano, na polanie już mocno grzeje. Jest o kilka stopni cieplej niż w lesie, z którego właśnie wyszliśmy. Tatr, które zwykle stąd widać, jeszcze nie dostrzegamy zza snujących się po dolinie Dunajca mgieł. Ale i tak jest pięknie. Pachnie sianem i rozgrzaną ziemią. Oprócz nas nie ma tu nikogo. I to jest właśnie jedna z największych zalet Gorców: oprócz najbardziej uczęszczanych szlaków są to góry raczej puste. W szczycie sezonu w czasie ładnej pogody nie jesteście oczywiście w górach sami, ale turystów w Gorcach jest znacznie mniej niż w Tatrach czy Pieninach. A są miejsca, gdzie nadal można spotkać ledwie kilka osób w czasie wycieczki. Tak jest choćby na czarnym szlaku z Łopusznej na polanę Jankówki, przy którym leży Polana Chowańcowa. A miejsce jest przecież urokliwe i dojść tam naprawdę nietrudno. Od szosy asfaltowej biegnącej doliną Łopuszanki, w górze wsi Łopuszna, zajmuje to około godziny. Nie ma tu nikogo oprócz salamandry plamistej, powinnam była napisać. Ten największy w Europie płaz ogoniasty szczególnie ukochał sobie Gorce. Być może dlatego, że lubi wilgotne lasy, zwłaszcza bukowe, a takich tutaj dostatek. Salamandra ta jest czarna z pomarańczowymi plamkami, trudno jej nie zauważyć, kiedy przecina błotnistą drogę. Mamy szczęście, bo salamandry zwykle polują w nocy, a dnie spędzają zaszyte pod konarami drzew. To tylko fragment artykułu "Bohater drugiego planu". Czytaj więcej we wrześniowym wydaniu National Geographic Traveler (9/2020).
Z plecakiem przez Bałkany. Szlak Peaks of the Balkans to punkt obowiązkowy na trekkingowej mapie świata
Transgraniczna trasa w Górach Dynarskich, biegnąca przez Albanię, Kosowo i Czarnogórę powstała z myślą o łączeniu zwaśnionych narodów. Dziś to przygoda w czystej postaci!
Nie powinna nas dziwić taka sytuacja: spomiędzy drzew wypada ni stąd, ni zowąd kobieta, krzycząc coś po albańsku i energicznie machając rękami. Nie bardzo wiadomo, o co jej chodzi, ale ciągnie nas do wioski składającej się z kilkunastu drewnianych chałup krytych drewnianym gontem. Nie prowadzi tu żadna droga prócz naszego szlaku, a dojechać można tu co najwyżej konno. Zostajemy usadzeni na honorowych miejscach, gospodarz pędzi wydoić owce, gospodyni znika robić kawę, a na stole lądują sery, owoce i warzywa. Zostaliśmy „upolowani’. Później okaże się, że podobnych punktów gastronomiczno-noclegowych, określanych dumnie z europejska jako „guesthouse”, jest na trasie sporo, a piechurów mało, trzeba się więc samemu o nich zatroszczyć. Inna sprawa, że Albańczycy gościnność mają zapisaną nie tylko w genach, ale również w kanunie – tradycyjnym kodeksie honorowym, który wprawdzie nie funkcjonuje już oficjalnie jako prawo, ale gdzieniegdzie wciąż jest od niego ważniejszy. A kanun powiada: „Dom Albańczyka należy do Boga i gościa”. Ukłonem w stronę współczesnych realiów jest pobieranie za taką gościnę całkiem sowitej opłaty. Góry przeklęte Szlak, po którym wędrujemy, powstał oficjalnie w 2012 r. i na początku podobno ciężko było wytłumaczyć przywiązanym do tradycji góralom ideę pobierania opłat od wędrowców, ale te czasy odeszły ewidentnie do przeszłości wraz ze wzrostem ruchu turystycznego. A trzeba przyznać, że Peaks of The Balkans ma wszystko, by stać się punktem obowiązkowym na trekkingowej mapie Europy i świata. To 192 km pętli przez górskie pogranicze Albanii, Kosowa i Czarnogóry, z oszałamiającymi szczytami przypominającymi nieco włoskie Dolomity, ale z początku XX w., zanim powstały tam pierwsze via ferraty, a ludzie wciąż zajmowali się głównie wypasem owiec, a nie obsługą turystów. Wioska, w której jemy obiad, również wygląda, jakby zatrzymała się w czasie, choć na trasie trafimy też na kurorty nawiązujące stylem do architektury Szwajcarii. Co najlepsze, Góry Północnoalbańskie (zwane też górami Przeklętymi), w które się kierujemy, są wciąż „nieodkryte”. Oficjalne statystyki mówią o blisko tysiącu osób rocznie przemierzających cały szlak, a wydają się dość wiarygodne, ponieważ przekroczenie zielonej granicy trzeba zgłosić służbom granicznym – i to co najmniej kilka dni wcześniej. W ciągu dziewięciu dni wędrówki spotykamy w sumie kilkunastu piechurów, ale faktem jest, że omijamy najbardziej uczęszczany tu odcinek: Theth–Valbona, albański odpowiedniki drogi na Morskie Oko. Choć trzeba przyznać, że skala jest nieporównywalnie mniejsza – przemierzają go codziennie raczej dziesiątki niż tysiące ludzi. To tylko fragment artykułu " Szczyty Bałkanów". Czytaj więcej we wrześniowym wydaniu National Geographic Traveler (9/2020).
Wybraliśmy 6 najlepszych szlaków pieszych w Polsce
6. Szlak Doliny Moszczonej: Nurzec–Olendry (Fot. Shutterstock) Biegnie przez Moszczoną Pańską, Sycze, Grabarkę (zdj.), Oksiutycze i Szerszenie. 5. Szlak Mazurski: Ostróda–Piławki (Fot. Wikipedia) Ciągnie się przez Międzylesie, śluzę Mała Ruś, jezioro Puzy, Kaczory, jezioro Faltyjańskie, do stanicy PTTK nad Jeziorem Drwęckim. 4. Grzbietem Karkonoszy : Szrenica–Śnieżka (Fot. Shutterstock) Ze Szklarskiej Poręby na Szrenicę, przez Łabski Szczyt, Śnieżne Kotły, zbocza Wielkiego Szyszaka i Przełęcz Karkonoską. 3. Główny Szlak Beskidzki : Ustroń–Wołosate (Fot. Shutterstock) Najdłuższy szlak w polskich górach, liczy ok. 496 km. Przebiega przez m.in. Beskid Śląski, Beskid Żywiecki, Gorce i Beskid Sądecki. 2. Szlak Puszczy Solskiej: Biłgoraj–Góreck Kościelny (Fot. Wikipedia) Urokliwa trasa wiedzie przez Różnówkę, dalej Kociołki, Edwardów i Księżą Górę. 1. Bieszczadzka Koronka: Wetlina–Pętla Górska (Fot. Shutterstock) Szlak startuje z Wetliny. Idziemy przez Rabią Skałę, Czerteż, Kremenaros i Rawki.
Kim był Edward Layton i dlaczego jako jedyny wiedział, że Pearl Harbor grozi niebezpieczeństwo? Jak wyglądały kulisy Projektu Manhattan i prace nad stworzeniem bomby atomowej? Na czym polegał tajny plan o kryptonimie Mincemeat (mielone mięso)? Na łamach najnowszego numeru specjalnego National Geographic pt. Sekrety II Wojny Światowej. W kręgu szpiegów i tajnych misji wprowadzamy Czytelników za kulisy operacji specjalnych, przyglądamy się strategiom bitew czy działalności asów wywiadu. II Wojna Światowa to okres w dziejach świata, który wciąż rozpala emocje i jest przedmiotem międzynarodowych dyskusji. Zebrane w tym numerze historie i fakty wyjaśniają, dlaczego tak jest. ROZDZIAŁ 1 | PODPALENIE EUROPY - Wojna nerwów ROZDZIAŁ 2 | ODSZYFROWUJĄC SEKRETY JAPONII - Wielkie starcie na Pacyfiku ROZDZIAŁ 3 | STAWIAJĄC OPÓR RZESZY - Żołnierze podziemia ROZDZIAŁ 4 | KONIEC GRY W EUROPIE - W gąszczu oszustw i kłamstw ROZDZIAŁ 5 | GODZINA ZERO NA PACYFIKU - Tajemnice bomby innej niż wszystkie.