Tragiczny wypadek po słowackiej stronie Tatr. Ratownicy apelują o rozwagę
Początek lata był prawdziwym wyzwaniem dla ratowników górskich. 13 lipca po słowackiej stronie Tatr doszło do tragicznego w skutkach wypadku. Kiedy ratownicy słowackiego HZS przybyli na miejsce, okazało się, że turysty nie udało się uratować. TOPR ponownie apeluje o rozwagę.
Początek lata mógłby się wydawać idealnym momentem na górskie wędrówki. Doświadczeni turyści, którzy co roku wracają w Tatry, wiedzą jednak, że pogoda nigdy nie jest tam pewna, a z pozoru prosta trasa w trudnych warunkach może stać się jedną z najbardziej wymagających. W rezultacie liczba akcji ratunkowych na przełomie czerwca i lipca była naprawdę wysoka, a niektóre z nich zakończyły się tragicznie. Śmiertelny wypadek pod Czarnym Szczytem W poniedziałek, 13 lipca słowackie Górskie Pogotowie Ratunkowe (HZS) poinformowało o tragicznej śmierci w Tatrach. Do wypadku doszło podczas wspinaczki dwójki turystów w rejonie Czarnego Szczytu. Turyści znajdowali się poza znakowanym szlakiem turystycznym, bez niezbędnego sprzętu i lin bezpieczeństwa. Jeden z nich, 40-letni Polak, spadł z wysokości około 200 metrów do Doliny Dzikiej. Po otrzymaniu zgłoszenia ratownicy przybyli na miejsce. Jednak okazało się, że nie byli już w stanie pomóc. Czarny Szczyt to masyw położony w głównej grani słowackich Tatr Wysokich. Choć otoczony stromymi urwiskami wygląda imponująco, na jego wierzchołek nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny. Na wejście w ten rejon mogą pozwolić sobie jedynie doświadczeni i odpowiednio przygotowani taternicy. Ratownicy TOPR mieli wyjątkowo trudny początek sezonu Wypadek pod Czarnym Szczytem to nie jedyny taki przypadek. Początek sezonu letniego pod względem liczby akcji ratunkowych był dla Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego bardzo wymagający. Już na początku czerwca doszło do dwóch dramatycznych wypadków z ofiarami śmiertelnymi pod Staroleśnym Szczytem i Rysami. Odbyła się również nocna akcja ratunkowa w Jaskini Czarnej, zakończona szczęśliwie, w której wzięło udział aż 13 ratowników. W ostatnich dniach miesiąca ewakuowano wyczerpaną po burzy młodzież, która bez właściwej opieki znajdowała się w rejonie Orlej Perci, przez co zaangażowano również policję. Początek lipca był dla TOPR także trudny. W pierwszym tygodniu ratownicy udzielili pomocy 55 osobom, w tym 25 jednego dnia. Powody wezwań były różne – od urazów kończyn dolnych, przez zaginięcia, po zasłabnięcia spowodowane chorobami przewlekłymi. Z tego powodu ratownicy ponownie zaapelowali o rozwagę przy wyborze celów górskich wędrówek oraz o racjonalną ocenę własnych możliwości. TPN ostrzega przed warunkami w Tatrach Ostrzeżenie wydał również Tatrzański Park Narodowy (TPN) w związku z ostrzeżeniem meteorologicznym 2. stopnia. Prognozowane na 14 lipca burze na terenie Tatr są szczególnie niebezpieczne dla osób przebywających na graniach, szlakach z łańcuchami, a także w pobliżu wody. Towarzyszący burzom wiatr może łamać gałęzie i strącać kamienie ze stromych zboczy. Właśnie z powodu obrywu skalnego TPN odradza wędrówki w rejonie wschodniej ściany Wielkiego Szczytu Mięguszowieckiego i zaleca szczególną ostrożność na Przełęczy pod Chłopkiem. Należy też pamiętać, że po intensywnych opadach mokry i śliski szlak może stać się dużym wyzwaniem nawet dla dobrze przygotowanych turystów. Dlatego przed planowaną wędrówką należy zapoznać się z komunikatami na stronie TPN oraz ostrzeżeniami IMGW. Źródła: TOPR, Tatrzański Park Narodowy, TVN24, Portal Górski. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Po 2000 latach otwarto drogę z czasów Jezusa. Historyczny szlak znów dostępny
Po raz pierwszy od blisko dwóch tysięcy lat turyści i pielgrzymi mogą przejść drogą, którą w czasach Drugiej Świątyni przemierzali mieszkańcy starożytnej Jerozolimy. Odkryta i udostępniona w całości tzw. Droga Pielgrzymów w Mieście Dawida (czyli główna arteria prowadząca ku Wzgórzu Świątynnemu) ponownie łączy kluczowe miejsca biblijnej topografii miasta. To właśnie tę trasę, według wielu badaczy, pokonywali wierni udający się do świątyni w czasach Jezusa.
Realizacja projektu stanowi jedno z największych przedsięwzięć archeologicznych prowadzonych w ostatnich latach w Izraelu. Prace wykopaliskowe i konserwatorskie objęły około 600 metrów kamiennej drogi datowanej na I wiek n.e., biegnącej od Sadzawki Siloe w południowej części Miasta Dawida aż w kierunku Wzgórza Świątynnego. Odtworzenie tej osi komunikacyjnej pozwoliło odtworzyć historyczny kręgosłup Jerozolimy z okresu Drugiej Świątyni, kiedy miasto stanowiło religijne i polityczne centrum regionu. Dzięki wieloletnim badaniom archeolodzy odsłonili oryginalną nawierzchnię z dużych wapiennych płyt, system kanalizacyjny oraz liczne artefakty, które rzucają nowe światło na codzienne życie sprzed niemal dwóch tysiącleci. Droga Pielgrzymów w Jerozolimie. 2000 lat pod ziemią Odsłonięta 10 lutego 2026 r. trasa, określana przez archeologów jako tzw. ulica schodkowa, ma około 600 metrów długości i średnio 8 metrów szerokości. Została zbudowana w I wieku n.e. jako reprezentacyjna arteria łącząca Sadzawkę Siloe z rejonem Wzgórza Świątynnego w okresie Drugiej Świątyni (516 r. p.n.e.–70 r. n.e.). Przez stulecia pozostawała jednak całkowicie ukryta pod ziemią. Dopiero ponowne odkrycie Sadzawki Siloe w 2004 roku zapoczątkowało wieloletnie, skomplikowane prace wykopaliskowe prowadzone przez Izraelski Urząd Starożytności pod gęsto zabudowaną, współczesną tkanką miejską wschodniej Jerozolimy. Badania wymagały precyzyjnych działań inżynieryjnych, ponieważ archeolodzy pracowali pod istniejącą infrastrukturą miasta. Efekt okazał się jednak wyjątkowy: kamienna nawierzchnia zachowała się w znakomitym stanie, bez późniejszych przebudów czy ingerencji. Jak podkreślono w oficjalnym komunikacie stanowiska archeologicznego City of David, droga została odkryta „dokładnie taka, jaka była” – nietknięta przez kolejne epoki. Wzdłuż trasy natrafiono na oryginalne płyty chodnikowe, system odprowadzania wody oraz liczne artefakty: monety, kamienne odważniki i przedmioty codziennego użytku. Znaleziska te świadczą o intensywnym ruchu pieszym i handlowym, jaki panował tu w I wieku. Według przedstawicieli projektu była to główna oś komunikacyjna starożytnej Jerozolimy, którą przemierzali mieszkańcy, kupcy i pielgrzymi przybywający z różnych części regionu. Jej nagłe opuszczenie nastąpiło podczas Wielkiego Powstania Żydowskiego w 70 r. n.e., kiedy miasto zostało zniszczone przez wojska rzymskie. Od tamtej pory ulica pozostawała zasypana przez niemal dwa tysiące lat, co paradoksalnie przyczyniło się do jej znakomitego stanu zachowania. Zwiedzanie Drogi Pielgrzymów – trasa, znaczenie i dostęp dla turystów Udostępniona trasa rozpoczyna się w rejonie Miasta Dawida, skąd zwiedzający schodzą w kierunku Sadzawki Siloe, a następnie przechodzą podziemnym odcinkiem starożytnej ulicy, by zakończyć wizytę w Ogrodzie Archeologicznym Davidsona, położonym na południe od Wzgórza Świątynnego. Przejście drogą zajmuje około dwóch godzin i – jak podkreślają organizatorzy – „jest odpowiednie dla rodzin z dziećmi, dorosłych i grup zorganizowanych”. Dostępne są wycieczki z przewodnikiem, ale możliwe jest również zwiedzanie samodzielne. Największą wartością tego doświadczenia jest autentyczność. Odwiedzający po raz pierwszy od około dwóch tysięcy lat mogą dosłownie przejść po kamieniach, po których w I wieku n.e. podążali mieszkańcy i pielgrzymi zmierzający ku świątyni. Jak zaznaczono w oficjalnym komunikacie, miasto można oglądać „bez rekonstrukcji” – poprzez oryginalne pozostałości zachowane w niemal niezmienionej formie. David Be’eri, dyrektor generalny centrum archeologicznego Miasta Dawida, podkreślił symboliczny wymiar projektu: „W okresie Drugiej Świątyni droga łączyła dziesiątki tysięcy pielgrzymów z całego kraju i świata, a dziś ma łączyć miliony gości i turystów”. Jak dodał, przedsięwzięcie ma znaczenie wykraczające poza samą archeologię, ponieważ przywraca do przestrzeni publicznej materialne świadectwo historii Jerozolimy. Przedstawiciele ośrodka zwrócili również uwagę na wymiar religijny trasy. Spacer od Sadzawki Siloe w kierunku Wzgórza Świątynnego ma – jak określono – „głębokie znaczenie” zarówno dla Żydów, jak i chrześcijan. „Żydowskie powiązania z tym obszarem sięgają około czterech tysięcy lat wstecz, a w przypadku chrześcijan około dwóch tysięcy lat” – wskazano, podkreślając ciągłość tradycji i pamięci. W komunikacie zaznaczono także, że choć na świecie istnieją inne starożytne drogi, „niewiele z nich, jeśli w ogóle, ma takie znaczenie jak Droga Pielgrzymów”, której oddziaływanie wykracza daleko poza lokalny kontekst historyczny. Źródła: Fox News, Israel Hayom, City od David Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Na tropie tajemnic i cudów. Polski szlak rowerowy pełny zaskoczeń i pięknych widoków
Ze szlaku wzdłuż Odry rzadko kiedy widać rzekę, ale w niczym to nie umniejsza atrakcyjności trasy. Ten szlak rowerowy pokochasz od pierwszego wejścia na rower.
W tym artykule: Cuda natury Rzeka na horyzoncie Szczecińska... Toskania Perełki na trasie Burza przyszła nagle, jak to w sierpniu. Pociemniało, zaszumiało i zanim zdążyłem się ucieszyć z chwili ulgi od upału, nastąpiło oberwanie chmury. Nie bardzo było gdzie się skryć, bo jechałem po dawnej linii kolejowej, obecnie wyłożonej wygodnym asfaltem. Moknąc, myślałem sobie, że to w sumie jak na razie mój najbliższy kontakt z wodą na szlaku Blue Velo i że dziś już nie będę musiał brać prysznica. Odrzańska trasa rowerowa skusiła mnie obietnicą tajemnic, nieodkrytych skarbów, opuszczonych pałaców i bogactwa natury. Ponad 250 km szlaku od Bałtyku do ujścia Warty zwiastowało naprawdę różnorodne przygody, a miało mnie spotkać wiele zaskoczeń, większych niż letnia ulewa. Chwilę potem wyszło zresztą słońce, asfalt zaczął parować, a z pobocza jak na komendę zaczęły wypełzać ślimaki bez skorupek, zmuszając mnie do jazdy slalomem. Rowerem po Polsce. Oto 8 najciekawszych tras rowerowych, które musisz poznać Zima powoli dobiega końca, pora odkurzyć swój jednoślad i zacząć sezon kolarski. Nasuwa się zatem pytanie – gdzie się wybrać rowerem po Polsce? Prezentujemy 8 tras rowerowych o różnym ... Cuda natury Zaczynam w Świnoujściu, choć Odra uchodzi przecież do Zalewu Szczecińskiego, czyli w prostej linii jakieś 40 km na południe. Ominięcie tego odcinka byłoby jednak ogromnym błędem! Forty Świnoujścia, malowniczy odcinek nad Bałtykiem i osada wikingów na wyspie Wolin to najbardziej znane atrakcje na pierwszych kilometrach szlaku, choć z perspektywy siodełka większe wrażenie robi tutejsza przyroda. Na łąkach zarastających niską trzciną w rezerwacie Karsiborska Kępa gnieździ się do kilku procent światowej populacji wodniczki – rzadkiego ptaka wędrownego. Z kolei w Wolińskim Parku Narodowym gniazdują bieliki. Z ptakami jest jednak ten problem, że są dość płochliwe i trudno je dostrzec z oddali. Dlatego do gustu przypadł mi bardzo odcinek po wałach przeciwpowodziowych przy Parku Natury Zalewu Szczecińskiego. Szutrową drogę przebiegają dziki, na poboczu czają się bażanty, a parę metrów dalej pasą się włochate krowy rasy scottish highland. Widać też koniki polskie i masę wszelkiego rodzaju ptactwa. Na zalewie majaczy wyspa Śmięcka – jedna z dwóch najnowszych polskich wysp. Będzie ona uzupełniana urobkiem z pogłębiania toru wodnego przez najbliższe 30 lat. Rzeka na horyzoncie Odra pojawia się na horyzoncie po raz pierwszy, gdy dojeżdżam do jeziora Dąbie – czwartego największego akwenu w Polsce. Co prawda, by ją zobaczyć, trzeba zboczyć odrobinę ze szlaku, ale warto, bo zza szuwarów można dostrzec bardzo nietypowy wrak zwany betonowcem. Nazwa nie jest myląca – kadłub statku jest z betonu! Takie rzeczy mogli wymyślić tylko Niemcy, którym pod koniec wojny brakowało stali. Betonowy okręt długo nie popływał, bo został zbombardowany w Szczecinie w 1945 r. Po wojnie odholowano go do Inoujścia i zatopiono. Organizowane są na nim czasem koncerty, których publika dryfuje na łodziach wokół wraku. Szlak prowadzi przez centrum Szczecina i wreszcie przekraczam rzekę, a nawet dwie: Odrę Wschodnią i Zachodnią. Na niecałe 10 km wpadam do Niemiec – trasa biegnie dokładnie wzdłuż granicy, co kilkadziesiąt metrów mijam czarno-czerwono-żółte i biało-czerwone słupki graniczne. Ciężko uwierzyć, że w czasach, kiedy chodziłem do przedszkola, był to niedostępny teren, do którego nie można było się nawet zbliżać. Miało to też swoje dobre strony. Będąca strefą buforową rzeka miała czas na regenerację i stała się ostoją przyrody. Z wieży widokowej w niemieckim Mescherin rozciąga się piękny widok na Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry. Warto było się tu wdrapywać na zachód słońca. Kilkadziesiąt kilometrów rozlewisk, bagien, łąk i torfowiska to tereny w sam raz dla ptaków wodno-błotnych, które występują tu w olbrzymich ilościach. Na jesiennym zlotowisku zbiera się nawet 9 tys. żurawi! Miał to być transgraniczny park narodowy, ale udało się go powołać tylko po stronie niemieckiej. Szczecińska... Toskania Śniadanie jem w Gryfinie, miasteczku znanym z rosnącego nieopodal Krzywego Lasu. Miejsce zawdzięcza swą nazwę i sławę specyficznie wygiętym sosnom. Nikt tak naprawdę nie wie, dlaczego las jest krzywy, choć hipotez nie brakuje. Za najbardziej prawdopodobną uchodzi ta, że było to celowe działanie niemieckich gajowych. Pytanie brzmi: po co wykrzywiać las? Może chodziło o uzyskanie zakrzywionego drewna, z którego można by wyrabiać poszycia łodzi, beczki albo płozy do sań rogatych? Radzę wybrać się tu raczej prędzej niż później – stare drzewa pomału znikają, ale leśnicy (tym razem polscy) postanowili posadzić nowy, równie krzywy zagajnik. Co z tego wyjdzie – przekonamy się za kilkadziesiąt lat. Wskakuję na nasyp dawnej kolei i właśnie na tym wygodnym odcinku łapie mnie burza. Zanim dojadę do „szczecińskiej Toskanii”, będę już suchy. Pagórkowaty krajobraz gwarantuje dobrze nasłonecznione południowe stoki obsadzone coraz gęściej winoroślą. Po raz kolejny utwierdzam się w przekonaniu, że Pomorze Zachodnie jest uczciwym regionem – nazwy nie zwodzą tu na manowce. Jeśli winnica nazywa się Turnau, to rzeczywiście zawiaduje nią rodzina słynnego muzyka, a on sam od czasu do czasu daje tu koncerty w miłych okolicznościach przyrody. Na pytanie, czy można robić zdjęcia, miły pan w stróżówce robi krótki wykład na temat budownictwa pruskiego w regionie i zaprasza na zwiedzanie posiadłości. Szkoda, że wino ciężko wozi się w sakwach, a ja mam do przejechania jeszcze sporo kilometrów do zamku zakonu joannitów w Swobnicy. W budce przy twierdzy czuwa pani Renata. – Tu, przy studni, często siedzieli Niemcy. Bardzo ich z jakiegoś powodu ciekawiła – opowiada. – Robili tu jakieś szemrane wykopaliska, dziedziniec rozkopywali, skrzynki jakieś wynosili. Co to było? Nie wiadomo. Skarby? Na pewno rozbudzona wyobraźnia wielu poszukiwaczy tajemnic przyczyniła się do ruiny średniowiecznej warowni – zauważa. Wojna oszczędziła wiele miejscowości leżących na szlaku rowerowym Blue Velo, a liczne dworki i pałace przetrwały PRL jako siedziby urzędów, domy pomocy społecznej czy szkoły. Gorsze okazały się lata 90., których skutki można oglądać na szlaku. Choć teoretycznie jadę cały czas wzdłuż Odry, to motywem przewodnim na południowym odcinku trasy są właśnie dawne rezydencje pruskie. Tą najbardziej okazałą jest właśnie zamek w Swobnicy zbudowany przez joannitów, którzy przejęli ten teren od templariuszy. Po wojnie mieścił się tu PGR, a potem nastały czasy „prywaciarza”. Gmina odzyskała zrujnowany obiekt dosłownie w ostatniej chwili, po zawaleniu się najstarszego skrzydła. Dziś budynek jest jako tako zabezpieczony, ma nowy dach, dostępną do zwiedzania wieżę i desperacko szuka nowego właściciela. – Ktokolwiek by go kupił, rezerwuję sobie pokój dla księżniczki, z widokiem na jezioro – śmieje się pani Renata, której za doglądanie zamku rzeczywiście należy się przynajmniej jedna komnata. Jezioro jest oczywiście zarośnięte, podobnie jak park, ale nietrudno wyobrazić sobie, że gdyby znalazł się ktoś z wizją i odpowiednimi środkami, mogłaby to być jedna z największych atrakcji województwa. Perełki na trasie Nadodrzańska trasa rowerowa pełna jest takich nieoczywistych perełek. Niekiedy zapomnianych, czasem wciąż nieodkrytych. Stąd szlak prowadzi od zamku do dworku, od folwarku do pałacu. Czuję się niczym pruski szlachcic udający się na herbatkę do sąsiadów. Jadę monumentalnymi alejami drzew albo wzdłuż szpalerów starych jabłoni. Mam wrażenie podróży w czasie, choć od wojny wiele się zmieniło. Niektóre pałace zniknęły (np. w Chełmie Dolnym), niektóre są w ruinie (jak w Warnicach i Grzymiradzu), inne jednak prezentują się jak za dawnych lat (jak w Chełmie Górnym) albo zostały niedawno uratowane i wyremontowane (np. w Gogolicach). Pałac w Smolnicy wciąż mieści Zespół Szkół Rolniczych. To senna, spokojna okolica niezbyt skażona nowoczesnym budownictwem. Nie ma tu billboardów i budek z kebabem. Dlatego trochę głodny docieram do Chwarszczan – dawnej siedziby zakonu templariuszy. Już na pierwszy rzut oka widzę, że coś tu nie pasuje. Nad maleńką wsią góruje strzelisty, gotycki budynek kościoła, jakby przeniesiony tu z wielkiego miasta. Okazuje się, że nie ma on odpowiedników na świecie. Dlaczego legendarnie bogaty zakon zbudował właśnie tu tak okazałą świątynię? Teorii jest wiele, a najbardziej podoba mi się ta, w której miałby być to skarbiec na relikwie przywiezione z Ziemi Świętej. To ostatnia zagadka na trasie, która nieuchronnie zmierza z powrotem nad Odrę. Kończę wycieczkę przy rozlewiskach Parku Narodowego Ujście Warty, znów wśród ptaków, żab i komarów. Żródło: National Geographic Traveler
Pieszo przez Gruzję. Tuszetia i Chewsuretia - krainy wymarzone na górski trekking
Co jakiś czas wodospady i zapadliska wyłaniające się zza mgły. Widok jest imponujący. Oto jedne z najpiękniejszych szlaków Kaukazu.
Wszystko zaczęło się w swanetyjskiej Mestii, na drugim krańcu Gruzji. Nasz stary gruziński przyjaciel Robinson, jedyny człowiek w kraju o takim imieniu, razem z żoną urządzili nam „przedwesele”. Lało się domowe wino, potem czacza, były tańce i łzy. Bo ten Robinson tęskni za spokojem. A tu góry wokół popularnej nie tylko wśród Polaków Mestii rozdeptali turyści, czaczę zmieniono na whisky, rankiem budzi huk helikopterów z nowego lotniska. – Gdybym był młodszy pojechałbym jeszcze raz do Omalo – rzucił Robinson, a potem opowiadał historie o Tuszetii. Szczegółów nie pamiętaliśmy następnego dnia. Ale trzy dni później siedzieliśmy już w dżipie 700 km dalej, na nieznanym nam dokładnie wschodzie kraju. Giorgi Tsikaradze, przed trzydziestką, miłośnik czaczy i filmów z policyjnymi pościgami, jedzie brawurowo i tylko zerka w lusterko w oczekiwaniu na nasze reakcje. Poskręcana jak jelita, ciągnąca się gliniastym urwiskiem aż do Omalo droga to całe jego życie. Daje pracę, jedzenie, emocje. Co jakiś czas wodospady pozwalają na umycie ubłoconych szyb, wtedy zapadliska wyłaniają się zza mgły. Widok jest imponujący. – W takich chwilach w oczach pasażera można zobaczyć, jakim jest człowiekiem – uśmiecha się filozoficznie Giorgi. Gdy w 2012 r. dziennikarze kanału BBC okrzyknęli tę trasę jedną z najniebezpieczniejszych na świecie, zaczęli rozjeżdżać ją motomaniacy i miłośnicy adrenaliny. Giorgi wabi ich wskazówkami w obcych językach i czaczą, ale w głębi duszy za nimi nie przepada. Tacy bowiem uznają Omalo, malutką wioskę, za koniec świata. Może dlatego, że stałych mieszkańców jest tu zaledwie siedmiu. Cała reszta na zimę schodzi w dół. Wtedy drogi są nieprzejezdne, a najstarsi wyjadacze, którzy zostali, poruszają się wśród zasp śniegu. Nie hodują kur, nie stosują pieniędzy (wymieniają się dobrami jak za dawnych lat), a żywność trzymają w drewnianych beczkach. Cieszą się z każdego gościa. Co obrotniejsi zakładają hostele, których w sezonie otwiera się tu kilka; jeden należy do Polaków. Początek świata Jest też drugi rodzaj turystów. Gotowi na niewygody długiej drogi i bąble na stopach. Ich Giorgi rozpoznaje już w trakcie samochodowego podjazdu do Omalo. Przekonujemy się, że z nimi podzieli się czaczą podczas rozbijania namiotów, a rano włoży do plecaka chinkali, nadziewane mięsem pierożki, klasyk narodowej kuchni, który narodził się w sąsiedniej Chewsuretii. Dla wędrowców Omalo, szumnie zwane „stolicą regionu”, to nie koniec świata, a jego początek. Pierwszego dnia idziemy powoli, w głowie jeszcze szumi czacza. Ale trasa szutrową drogą wiedzie przez 12 km do zjawiskowego Dartlo. Następnego dnia rozbijamy się na lancz nieopodal samotnej baszty w Kwawlo. Dalej mijamy osady Chescho i Parsma. Ich wieże przypominają warowne zamki. Wioska Girevi to ostatnia zamieszkała osada w dolinie, tutaj można zahaczyć o posterunek pograniczników oznaczony flagą. Zagadują bardziej towarzysko niż oficjalnie (ale przepustka, którą wydają, jest niezbędna do spacerów w tym rejonie). Dalej trasa wiedzie wzdłuż strumienia Kvakhidisitskali, a potem przez ruiny Chontio. Łąki Kvahidi są idealne na kemping, w okolicy nie brakuje strumieni, wokół nie ma już nikogo. Widok na góry, przełęcze i kwitnące na fioletowo łąki robi wrażenie, tak jakbyśmy byli tu całkiem sami, a świat dopiero powstał. Samotność, którą tak reklamował nam Giorgi, tutaj nabiera innego wymiaru. Idziemy każdy swoim tempem, pogrążeni w cichej kontemplacji. Aż do następnego dnia nie spotkamy żadnych turystów. Błogość. Wtedy pojawiają się psy pasterskie. W przewodnikach radzono, by w takiej sytuacji zatrzymać się i zawołać na pasterza. Tego jednak nie widać. Gdy wreszcie wyłania się zza wzgórza, oddychamy z ulgą. Żywo gestykuluje i pokazuje na kamienie. Potakujemy zdziwieni. Potem czytamy, że na górskim szlaku wciąż można spotkać miejsca pogańskiego kultu chati – kopczyki z kamieni uformowane w wieżyczki i zakończone porożami baranów lub koziorożców. Według wierzeń nie powinny się do nich zbliżać kobiety. Na szczęście nie mieliśmy takiego pomysłu. Obyło się bez profanacji. Zapomniane przez Boga Piątego dnia docieramy do przełęczy Atsunta (3431 m n.p.m.). To naturalna granica między Tuszetią i Chewsuretią. Mówią o nich: krainy zapomniane przez Boga. Nie bez powodu. Wciśnięte w północy wschód Gruzji, graniczące z rosyjskimi republikami Czeczenią i Dagestanem, odizolowane od reszty kraju, wciąż nie są zadeptane. Zachowują swój pierwotny charakter i rytm życia. Chewsurowie uważają, że mieszkają na tych terenach od początku świata (choć niektórzy twierdzą, że są potomkami uciekających z Ziemi Świętej krzyżowców). Ich sąsiedzi z drugiej strony przełęczy, Tuszeci, to ostatnia w Gruzji grupa etniczna, która przyjęła chrześcijaństwo. Tradycyjnie, choć nie wiadomo dlaczego, na tuszeckim stole nie znajdziecie zakazanej w regionie wieprzowiny. Za to na żadnej uczcie nie zabraknie baraniny – z końcem maja gruzińscy górale wyruszają na wysokie hale, by przez letnie miesiące wypasać owce. Szczęściarze mogą się załapać na tradycyjną gruzińską suprę, czyli biesiadę wokół zastawionego stołu, którą nieodmiennie dowodzi tamada, wodzirej i mówca. O baraninie możemy tylko pomarzyć. Na drodze pojawiają się strumienie, tracimy nieco czasu, by je przekroczyć. Zastanawiamy się nawet, czy nie dać się poskromić żywiołowi, oddać naturze i błogiemu oczekiwaniu na kogoś z końmi. Zwalniamy. Przestajemy się ścigać. Ogarnia nas bezczas. Niebawem skończy się samotność, zaczną pierwsze osady. Gdy na trasie mijamy spektakularną twierdzę Mutso, wartą wspinaczki na wzgórze, nagle czujemy się bezradni wobec monumentalnej historii. To święte miejsce Chewsurów. Zbudował ją mityczny Torgwa Dzagani; jego kamienny tron znajduje się w jednym z najwyższych punktów fortecy. Na końcu trekku czeka Szatili, XII-wieczna osada 60 wież. Zaułki, przejścia z kamienia nadają jej starej części magiczną aurę. W jednej z baszt można nawet przenocować (choć to najdroższy nocleg we wsi!). Tutaj szlak się rozdziela. Część wędrowców kupuje zapasy i rusza dalej, w kierunku Kazbegi, przez przełęcz Sadzele. Na końcu tej drogi kontemplują w prawosławnym klasztorze Tsminda Sameba. My tym razem odpuszczamy. Śmiejemy się, że to wpływ Robinsona z Mestii. Znaleźliśmy już naszą bezludną wyspę, do której jeszcze nie raz będziemy wracać. Trekking Omalo - Szatili Trasa: 77,5 km Czas: 5 dni Kiedy? Lato
Orla Perć: "Bywa trudna, ale jest w niej cała uroda gór i masa historii polskiej turystyki"
Powstanie tego szlaku zainicjowali poeta i ksiądz. Obaj uważali, że chodzenie podniebnym szlakiem da ludziom poczuć wielkość Absolutu i pozwoli im, poprzez kontemplację piękna przyrody, zbliżyć się do Boga.
Murowaniec o świcie jeszcze cichy, schroniskowa kuchnia nie działa, a w jadalni, przy długich drewnianych stołach tylko najzaciętsi jedzą swoje śniadania. Czuć charakterystyczny zapach schroniska, nie do podrobienia. Jak już przyjdą tłumy z dołu, zapach nie będzie taki wyraźny. Na dworze rześko. Też pachnie, ale zupełnie inaczej. Chłodne powietrze przepełnia ostra, trochę anyżkowa woń łopianów, które rosną chyba we wszystkich tatrzańskich dolinach. Za chwilę, trochę wyżej, po wyjściu z lasu już ich nie ma. Na podejściu robi się cieplej, kilkanaście minut dalej, kiedy ścieżka zakosami wspina się na Karb – nawet gorąco. Uwielbiam ten moment, wtedy człowiek wreszcie się budzi do końca. Ciało nabiera pewności ruchów, a mięśnie zaczynają pracować na pełnych obrotach. I myśli. Te też nabierają swobody, przelatują przez głowę niczym nie zatrzymywane, jedna goni drugą. Pozwalam im płynąć. Na Grani Kościelców myślę o Janie Długoszu. Nie, nie tym kronikarzu. O Janie Długoszu zwanym Palantem. Słynnym polskim taterniku, którego nie znałam, bo zginął na długo przed moim urodzeniem, w 1962 r. Właśnie na Grani Kościelców. Prowadził jakiś kurs wspinaczkowy dla wojska, nadzorował zespoły wspinające się na Zadnim Kościelcu. Spadł. W łatwym terenie, który dla takiego świetnego wspinacza jak on nie powinien być żadnym problemem. Najprawdopodobniej się poślizgnął. Ale wokół jego śmierci narosły legendy. Byli tacy, którzy mówili, że to zaplanowane samobójstwo. Inni uważali, że zapłacił za brawurę. Że tyle razy ryzykował życie – przechodził np. na żywca zimowe drogi, na których inni się asekurowali. Że igrał z niebezpieczeństwem, aż w końcu przyszło mu zapłacić cenę. Udawało mu się w trudnych ścianach, w Tatrach, w Alpach, na Kaukazie, to noga podwinęła mu się na łatwiutkiej grani. Bilans fartu i niefartu musiał się wyrównać. Sam Długosz był trochę mistykiem. Wierzył w te wszystkie nie do końca racjonalne opowieści o szczęściu i złym fatum towarzyszącym wspinaczom. Szlakiem Lenina Odganiam złe myśli. W końcu jestem tylko na zwykłej wycieczce. Jednak w dół z Karbu schodzę trochę ostrożniej niż zwykle. Zaraz zresztą czeka mnie długie podejście pod Świnicę. Kiedyś droga z Karbu szła bliżej zachodniej ściany Kościelca, można było obserwować wspinające się w tej pięknej litej skale zespoły. I przede wszystkim nie traciło się tyle wysokości. Ale ścieżka szła przez tereny świstaków. Żeby nie przeszkadzać zwierzątkom, Tatrzański Park Narodowy przeniósł ścieżkę niżej, co znacznie wydłużyło podejście. Na grani już nie czuję właściwie żadnego zapachu oprócz własnego potu. Za to nieziemski widok wszystko mi wynagradza. Pierwsza duża przełęcz za Świnicą to słynny Zawrat. Można tutaj dojść bezpośrednio z Hali Gąsienicowej innym, niebieskim szlakiem (to jakby ktoś chciał zrobić krótszy wariant wycieczki). Ten niebieski szlak, który idzie potem dalej, przez Pięć Stawów aż do Morskiego Oka, nazywał się kiedyś Szlakiem Lenina. Oznaczony był specjalną czerwoną gwiazdką namalowaną na białym górnym pasku znaczka symbolizującego szlak. – Ludzie ją ciągle wydrapywali – opowiadał mi kiedyś tata. – Dlatego wciąż wysyłali kogoś do poprawiania. Raz, w latach 60., widziałem faceta z dwoma puszkami niebieskiej i białej farby oraz malutką puszeczką z czerwoną i szablonem gwiazdki. On malował, a ja szedłem kilkaset metrów za nim i zdrapywałem to, co namalował. Zauważył i zaczął mnie gonić, ale uciekłem. Potem już przestali malować te czerwone gwiazdy. Ostatni raz chyba je odnowili w 1970 r., na tak zwany SRUL, czyli wielką imprezę zorganizowaną w Tatrach na stulecie urodzin Lenina. Przyjście na świat wodza rewolucji polscy turyści mieli uczcić rajdem po szlakach Lenina. Potem, w kolejnych latach, powtarzano rajdy. Wielu były bardzo na rękę. Każdy zakład pracy musiał dać urlop na udział w takiej ważnej imprezie. Ludzie mówili, że jadą na urodziny Lenina i mieli dzięki temu fajny wiosenny weekend w Tatrach (Włodzimierz Ilicz urodził się w kwietniu). Zawrat wiąże się jednak nie tylko z symboliką rewolucyjną, ale też z religijną. To tutaj zaczyna się słynna Orla Perć, szlak, którego powstanie zainicjowali młodopolski poeta Franciszek Henryk Nowicki i ksiądz Walenty Gadowski. Pomysłodawcy starannie wybrali jego przebieg. Zdecydowali, żeby szedł boczną, a nie główną, graniczną granią Tatr, bo w ten sposób będzie czysto polski, a nie polsko-węgierski. (Gwoli ścisłości wówczas „polskie” formalnie było austriackie, bo całe Podhale wraz z dziś polską częścią Tatr należało do austriackiej Galicji). Ksiądz i poeta uważali też, że chodzenie tym podniebnym szlakiem da ludziom poczuć wielkość Absolutu i pozwoli im, poprzez kontemplację piękna przyrody, zbliżyć się do Boga. Realizowali swój pomysł przez trzy lata: od 1903 do 1906 r. Ksiądz Gadowski na własnych plecach ponoć wnosił stalowe klamry i łańcuchy, które miały ułatwić turystom poruszanie się po grani. W 1904 r., tuż poniżej Zawratu, budowniczowie Orlej Perci umieścili w ścianie Zawratowej Turni blisko półtorametrową figurkę Matki Boskiej. Zrobili to z okazji 50. rocznicy ogłoszenia dogmatu o niepokalanym poczęciu. Figurka przetrwała do dziś i wiąże się z nią inna, późniejsza anegdota. 1 września 1939 r. dwóch taterników: Stanisław Wrześniak i Zdzisław Dziędzielewicz, poprowadziło tędy drogę wspinaczkową zwaną popularnie „Droga przez Matkę Boską”. Wyszli na wspinaczkę o świcie, z Zakopanego, jeszcze z wolnej Polski, a wrócili wieczorem już do miasta okupowanego przez hitlerowskie wojska. Za Zawratem ciągnie się najtrudniejszy odcinek Orlej Perci. Najbardziej chyba lubię Zmarzłą Przełęcz z tamtejszym Chłopkiem, czyli wielkim kamieniem ustawionym tak, że każdy, kto go widzi, zastanawia się, jakim cudem ta ogromna granitowa bryła tu się jeszcze trzyma. Podobno kiedyś spadnie. Może za rok, może za tysiąc lat, ale spadnie. W stronę szarlotki Z grani schodzę na Koziej Przełęczy, żółtym szlakiem w dół, do Pustej Dolinki. Widać stąd południową ścianę Zamarłej Turni. To jedna z piękniejszych ścian wspinaczkowych w Tatrach. Przy dobrej pogodzie można obserwować na niej nawet kilkanaście jednocześnie wspinających się zespołów. Dochodzą tu kursanci z ośrodka szkoleniowego PZA położonego w Betlejemce na Hali Gąsienicowej, ale i bardziej wytrawni alpiniści. Kiedyś, kiedy jeszcze wspinacze nie bardzo afiszowali się ze swoją taternickością, każdy zespół starał się, kończąc drogę, jak najszybciej się rozwiązać i schować wszystkie wspinaczkowe atrybuty do plecaków, tak żeby nie być sensacją dla turystów z Orlej Perci. Teraz zauważyłam, że to się trochę zmieniło. Młode pokolenie potrafi paradować w uprzężach nawet po schronisku. W niepamięć odeszły te zamierzchłe czasy (choć było tak jeszcze w latach 90. XX w.), gdy wspinaczy można było poznać tylko po bardziej zniszczonych butach i pewniejszym kroku na ścieżce. Trzymanie kasku luźno przytroczonego do plecaka czy – nie daj Boże – liny na wierzchu było w złym guście. Schodzę dalej. W dole już lśni tafla Czarnego, a zaraz obok Wielkiego Stawu. Pusta Dolinka się kończy i rozszerza w szeroką Dolinę Pięciu Stawów Polskich. Grań, po której niedawno jeszcze szłam, znaczy niebo wysoko nade mną. Siadam nad stawem i przypominam sobie powiedzonko znajomego: „z chodzenia po górach najprzyjemniejsze jest siedzenie na trawie po”. Nie da się ukryć. Czeka mnie jeszcze jedna przyjemność. Za kilkanaście minut będę w schronisku. A tam szarlotka. Jej wizja pomaga mi szybciej ponownie założyć przepocone skarpetki i treki, które teraz wydają mi się jakoś idiotycznie sztywne i zbyt ciężkie, jak na moje zmęczone stopy. Jest jeszcze wcześnie, dopiero pora obiadu, a ja już mam za sobą, jak mawia mój tata – kawał górskiej przygody. Ten szlak to takie Tatry Polskie w pigułce. Ta wycieczka jest jak szlagier. Im bardziej go znamy, tym bardziej kochamy. Jest w nim cała uroda gór i masa historii polskiej turystyki i polskiego taternictwa. Gdybym miała jakiegoś gościa, miłośnika gór z zagranicy, zabrać na jeden dzień w Tatry, wzięłabym go właśnie tu. Trasa: Hala Gąsienicowa > Staw Gąsienicowy > Świnica > Zawrat > Orla Perć > Mały Kozi Wierch > Zamarła Turnia > Kozia Przełęcz Czas: 6 godzin
Wsiądź do pociągu na dach świata. Podróż koleją transtybetańską to przeżycie ekstremalne
Pociąg przejeżdża przez 8 chińskich prowincji, a najwyższy punkt na trasie położony jest na wysokości 5072 m n.p.m. Za oknem piętrzą się ośnieżone góry, na łąkach pasą się włochate jaki, a ja wraz z innymi pasażerami przyklejam nos do szyby.
Dworzec Pekin Zachodni wypełniony jest ludźmi do granic możliwości. Przepycham się w stronę tablicy świetlnej. Jest! Z21, mój pociąg relacji Beijing Xi – Lhasa. Mam jeszcze 2 godz. do odjazdu, dokładnie tyle czasu, ile trzeba na znalezienie poczekalni, ustawienie się w gigantycznej kolejce do kontroli biletu – razem ze mną czeka kilkaset osób – przejście na peron i znalezienie właściwego wagonu. W kolejce dostaję do wypełnienia druczek po chińsku: dane osobowe, dane adresowe, skąd i dokąd jadę, nr miejsca oraz najważniejsze – oświadczenie, że zdrowie pozwala mi podróżować na wysokości powyżej 3 tys. m n.p.m. Na koniec podziękowania za współpracę i życzenia udanej podróży. Mam najtańszy bilet na tzw. hard seat – 40 godz. na krzesełku. Cudzoziemcy podróżują zazwyczaj wagonami z miejscami leżącymi, rzadko który zabłąka się do 3 klasy. Zdziwieni współpasażerowie wskazują mi miejsce, bo trudno mi się zorientować, gdzie powinnam usiąść. Zasypują mnie gradem pytań: Skąd jesteś? Gdzie jedziesz? Podróżujesz sama? Ile masz lat? Masz męża? A dzieci? Jesteś bogata? Ktoś wskazuje mi automat z wrzątkiem, ktoś inny częstuje wędzonymi świńskimi uszkami pociętymi w grube paski. Chińczycy lubią, jak jest „renao”, czyli jak byśmy to potocznie powiedzieli „dzieje się”. W wagonie jest więc tłoczno i głośno. Pasażerowie poznają się ze sobą, ustalają, kto jest z jakiego miasta, dokąd jedzie, skąd pochodzi jego rodzina i gdzie te wszystkie miejscowości są na mapie Chin. Ktoś wyjmuje karty, ktoś inny otwiera baijiu – chińską wódkę. Pytam, dlaczego jadą do Lhasy? Niektórzy jadą na wakacje, wiele słyszeli o pięknie Tybetu i chcą je podziwiać na własne oczy. Odkąd rok wcześniej otwarto linię kolejową, na Dach Świata można dotrzeć o wiele taniej niż samolotem i dużo wygodniej niż podskakującym na wertepach rozklekotanym autobusem. Inni jadą do pracy – władze Chin dają Hanom osiedlającym się w Lhasie preferencyjne warunki. Pojadą, zarobią trochę juanów i sprowadzą rodziny. – A one? – pytam, wskazując na młode dziewczyny w błyszczących pantoflach i kolorowych sukienkach. „One też jadą do pracy, no wiesz…”. Chyba się domyślam. W Tybecie stacjonuje największy w Chinach garnizon wojskowy, przeszło 40 tys. żołnierzy. Tajemnicą poliszynela jest, że święte miasto Lhasa jest jednym z najbardziej rozpustnych miejsc w Państwie Środka – aż 9 proc. dorosłych mieszkanek trudni się najstarszym zawodem świata. Jedziesz, jak chcesz O 22 godz. gwar powoli cichnie, układamy się do snu; jak kto potrafi. Jakiś mężczyzna ze skrzyżowanymi nogami siedzi na oparciu fotela, plecami opierając się o półkę na bagaże; wygląda, jakby lewitował. Ktoś inny wczołgał się pod siedzenia, w przejściu wystają tylko czarne lakierki. Mam jet lag i z trudem udaje mi się zasnąć. O 6 rano z głośników rozbrzmiewa muzyka, trzeba wstać, umyć się – o dziwo na całej trasie jest woda – ustawić z kubkiem w kolejce po wrzątek na herbatę. Pociąg mknie przez zachodnie Chiny, a monotonię krajobrazu przerywają jedynie krótkie postoje na stacjach Zhongwei, Lanzhou, Xining. Pasażerowie czytają gazety, rozmawiają, grają w karty. Raz na jakiś czas przez korytarz przepycha się pan z wózkiem „Warsu”, sprzedaje parówki, napoje, przekąski, łamigłówki, a w porze posiłków zestawy obiadowe – ryż, warzywa i coś, co wygląda jak nasza mortadela. Decyduję się na wyprawę do wagonu restauracyjnego. Wagon jest pusty, pomijając pokładających się na stołach kucharzy i kelnerów. Najwyraźniej jest przerwa, podobnie jak godzinę wcześniej i jeszcze godzinę później. Palec pod żebrem Mija kolejny dzień w pociągu. Tym razem dwóch miłych dżentelmenów ustępuje mi swoje miejsca, bym mogła wygodnie położyć się na krzesełkach i przetrwać jakoś noc. Nad ranem budzi mnie ból głowy – przejeżdżamy właśnie przez najwyżej na świecie położoną stację kolejową Tang La – 5068 m n.p.m., a ból i zawroty głowy to pierwsze symptomy choroby wysokościowej. Mam uczucie, jakby świat wokół mnie falował i drgał. Zapadam się w ciemność. Kilka godzin później budzi mnie czyjś palec wbity w moje obolałe żebra – „obudź się i patrz”. Mili chińscy panowie, którzy poprzedniego wieczora użyczyli mi swoje miejsca, właśnie wrócili i nieco się niecierpliwią. Za oknem piętrzą się ośnieżone góry, na łąkach pasą się włochate jaki. Nad jeziorem Nam Co pociąg nieco zwalnia, a ja wraz z innymi pasażerami przyklejam nos do szyby. Mijamy zielone łąki, niewielkie osiedla otoczone żółtymi poletkami kwitnącego rzepaku. Pociąg co chwila znika w wydrążonych w skale tunelach albo wspina się na kolejny z ponad 600 wysokich wiaduktów. Trzeba przyznać Chińczykom, że kolej tybetańska, nazywana przez nich „podniebną drogą”, jest arcydziełem inżynierii. Do budowy użyto 6 tys. specjalistycznych maszyn, a przeszło 20 tys. robotników musiało poradzić sobie nie tylko z dużymi wysokościami, ale i z bardzo niestabilną wieczną zmarzliną oraz niebezpieczeństwem trzęsień ziemi. W nocy w Golmudzie do pociągu dosiedli się Tybetańczycy. Na pierwszy rzut oka różnią się od Chińczyków – ich twarze są ciemniejsze, ogorzałe od słońca i wiatru. Są też spokojniejsi, bardziej zatopieni w sobie. Czuję, że coś mnie do nich przyciąga. Wędruję po pociągu, przyglądając się ludziom. W jednym z wagonów siedzi na oko 40-letni mnich ze swoją starą matką. Łamanym angielskim mówi mi, że jadą odwiedzić dalajlamę – matka chciałaby przed śmiercią zobaczyć raz jeszcze Jego Świątobliwość. Zamierzają nielegalnie przejść przez Himalaje – z Lhasy jest bliżej do granicy. To niebezpieczne zadanie, rok wcześniej na przełęczy Nangpa chińskie wojsko otworzyło ogień do grupy 75 uchodźców, w tym kobiet i dzieci. Zastrzelono 17-letnią mniszkę. Całość zdarzenia nakręciła i nagłośniła w mediach rumuńska ekipa himalaistów. Na filmie widać rząd skulonych postaci wolno brnących przez śnieg, słychać pojedynczy strzał – ktoś upada, potem kolejny strzał i kolejny. W pociągu jedzie też Tenzin, młody lekarz. Rozmawiamy o muzyce, która od rana sączy się z głośników. – To jest piosenka o chińskiej partii komunistycznej i o dobrych rzeczach, jakie zrobiła w Tybecie – słyszę i wytrzeszczam z niedowierzaniem oczy; Chińczycy i pomaganie Tybetowi nie idą raczej w parze z moimi wyobrażeniami na ten temat. – Wiesz – mówi Tenzin – urodziłem się w rodzinie nomadów. Mój ojciec był nomadą, mój dziadek był nomadą i jego ojciec też. Ja poszedłem do szkoły, dostałem stypendium i jestem lekarzem. Wcześniej, przed Chińczykami, nie byłoby to możliwe. – Pamiętam, że uznałam go wtedy za kogoś, kto zaparł się Tybetu. Dopiero wiele kolejnych lat podróżowania po Dachu Świata i zajmowania się prawami człowieka sprawiło, że zrozumiałam, że nic tu nie jest tak proste, jak się wydaje. Pociąg wolno wtacza się na dworzec w Lhasie. Jeszcze tylko ostatnia kontrola biletów przy wyjściu z peronu, szalona jazda taksówką i już jestem w tzw. tybetańskim getcie – starej części miasta. Na Barkhorze pielgrzymi spalają wonny jałowiec. Niektórzy z nich przyjechali tak jak ja pociągiem, inni rozklekotanymi autobusami, a jeszcze inni pokonali drogę, przemieszczając się o długość swoich ciał – w padach modlitewnych. Jutro staną przed złotym obliczem Dzioło Rinpoczego. To będzie zakończenie ich podróży. Dla mnie to będzie dopiero początek.
Tą drogą wędruje się po to, by odnaleźć siebie. Podróż Camino de Santiago
Przeczytaj opowieść fotografa z drogi najsłynniejszym szlakiem pielgrzymów - Camino de Santiago.
Latem 2012 i 2013 r. przeszedłem ponad 1500 km drogą Camino de Santiago. To znana od wieków trasa pielgrzymkowa wiodąca przez Francję i Hiszpanię. Od kilku lat co roku przemierza ją od 180 tys. do 270 tys. osób z całego świata. Szlak wiedzie przez miasta, góry i wzdłuż rzymskich dróg. Jego koniec wyznacza katedra w Santiago de Compostela, gdzie rzekomo leżą szczątki św. Jakuba, jednego z apostołów Jezusa Chrystusa. Gdy szedłem Drogą, stałem się częścią wielowiekowej chrześcijańskiej tradycji, która odżyła we współczesnym świecie jako bezwyznaniowy rytuał duchowy. W 2012 r. jedynie 40 proc. pątników przemierzających tę trasę było chrześcijanami. Inni wędrują, bo są w trakcie przemiany – właśnie zostali zwolnieni z pracy, przeszli na emeryturę, rozwiedli się – lub zwyczajnie potrzebują oddechu od codzienności, by naładować akumulatory, przemyśleć sprawy i spojrzeć na swoje życie z innej strony. W rozmowach prowadzonych po drodze pielgrzymi często mówili mi, że przyjechali na Camino, by odnaleźć siebie lub rozwiązać jakiś problem. Wiele osób wyznało mi, że ufają, iż Camino pokaże im właściwą drogę. Pielgrzymujących po Drodze łączy szczególna więź. W trakcie tej podróży spotyka się, rozmawia, je z wieloma osobami. Nawet jeśli ktoś udał się na pielgrzymkę samotnie, wkrótce zyska nowych przyjaciół z każdego zakątka świata. W trasie tworzy się społeczność, która przypływa i odpływa wokół ciebie. Dość szybko zorientowałem się, że warto doceniać czas spędzony z innymi. Gdy nowy znajomy opuszczał trasę, czułem smutek. Moja pielgrzymka zakończyła się na zachodnim wybrzeżu Hiszpanii, tuż nad oceanem. O zmierzchu obserwowałem ludzi palących swoje buty, a kolor ognia mieszał się z ognistym zachodzącym słońcem. W Nowym Jorku, skąd pochodzę, często miałem wrażenie, że w natłoku zdarzeń i emocji moje serce nie jest w stanie nic czuć. A tutaj, na skałach, zdałem sobie sprawę, że byłem bliski kresu. Poczułem ból w sercu. Często opowiadam innym, że to, co odnalazłem na Camino, to ciche miejsce, proste przypomnienie tego, czym mogłoby być życie. Niektórzy twierdzą, że tak samo czuje człowiek, który odnalazł Boga – kogoś, do kogo możemy się odwołać w trudnych chwilach.
To raj! Zobacz 10 naturalnych cudów południowej Hiszpanii
Poznajcie naturalne skarby, które Andaluzyjczycy najchętniej zatrzymaliby tylko dla siebie.
Tekst: Monika Rząca Zdjęcia: wakacje-hiszpania.pl
Przez lata uchodziła za najniebezpieczniejszy górski szlak. Po remoncie znów przyciąga tłumy żądnych adrenaliny
Caminito del Rey powstała ponad sto lat temu na niemal pionowej ścianie na wysokości 100 m. Służyła robotnikom tutejszej hydroelektrowni. Podobno bardziej niebezpieczne prace powierzano skazanym na śmierć więźniom...
Zawsze myślałam, że nie mam lęku wysokości. Teraz, kiedy zerkam w dół, uginają się pode mną kolana. W Maladze zostawiłam popularne oblicze Andaluzji: plażę, bary tapas, flamenco, i pojechałam w niedalekie góry, żeby posmakować adrenaliny nad górskimi przepaściami. Wzdłuż klifów Ponad sto lat temu w wąwozie Garganta del Chorro powstała ścieżka, która miała służyć pracownikom dwóch okolicznych hydroelektrowni. Nie byłoby w tym nic wyjątkowego, gdyby nie fakt, że zawieszono ją na niemal pionowej ścianie na wysokości 100 m. W 1921 r. król Alfonso XIII przeszedł całą trasę, którą na jego cześć nazwano Caminito del Rey, Ścieżką Króla. Przez lata szlakiem chodzili robotnicy (podobno bardziej niebezpieczne prace powierzano skazanym na śmierć więźniom). W kolejnych dekadach o Caminito zapomniano. Linki asekuracyjne rdzewiały, ścieżce metrowej szerokości brakowało poręczy. Betonowe chodniki kruszyły się coraz bardziej, miejscami ze szlaku zostały tylko stalowe belki zawieszone nad przepaścią. Caminito del Rey uznano za jeden z najniebezpieczniejszych szlaków świata. W 1999 i 2000 r. czterech mężczyzn przypłaciło wyprawę życiem, i trasę zamknięto. Nie znaczy to, że na Caminito było pusto – śmiałków nie odstraszało nawet ryzyko 6000 euro grzywny. W sieci filmiki z coraz bardziej niebezpiecznej trasy mają miliony wyświetleń. Widać stopy sunące po stalowych belkach, z których dawno osypał się beton. Czasem na trasie nie zostało zupełnie nic. Całe szczęście, że jestem dość dobrym wspinaczem, skomentował śmiałek pod zdjęciem, na którym zwisa ze skały nad wyrwą w chodniku. Daleko na dnie wąwozu błyszczy lustro wody. Odnowiona Podejrzewam, że kilka lat temu nie miałabym tu żadnych szans. Na szczęście nie muszę tego sprawdzać. W 2015 r. szlak przebudowano, zabezpieczono i otwarto dla zwiedzających. Zamiast stalowych szkieletów i kruszącego się betonu, trasa składa się z wykutych w skale ścieżek i drewnianych chodników. I chociaż nikt już nie ryzykuje życiem, widoki tak samo jak dawniej zapierają dech w piersiach. Cała trasa Caminito del Rey ma prawie 8 km, jednak najsłynniejszy odcinek – chodnik przytulony do ściany wąwozu – to niecałe 3 km pod koniec wędrówki. Zaczyna się spokojnie. Ścieżka wiedzie wzdłuż klifów i łagodnie wznosi się coraz wyżej. W dole błyszczy rzeka Gualdalhorce. Przystaję co chwila, żeby przyjrzeć się wapiennym ścianom. Z każdym krokiem czuję się coraz mniejsza, gwar nadmorskich kurortów wydaje się odległy o lata świetlne. Nad wąwozem można spotkać szybujące sępy i jastrzębie, w krzakach kryje się pewnie mnóstwo stworzeń, o których wolę nie wiedzieć. Ścieżka prowadzi wzdłuż koryta rzeki i schodzi łagodnie do doliny Hoyo, mieszanki zieleni, żółtych skał i turkusu wody. Pachną rozgrzana ziemia i piniowe zarośla, mam ochotę wyciągnąć się na polance i zrobić sobie piknik, ale szybko rezygnuję z odpoczynku, bo na trasie wyrastają schody. Kilka chwil później, za zakrętem, z wrażenia zatrzymuję się w pół kroku... Tylko zachwyt nas uratuje! Pionowe ściany kanionu Desfi ladero de los Gaitanes zachwycają ogromem. Zerkam pod nogi i ponownie miękną mi kolana. Szklana platforma pozwala spojrzeć sto metrów w dół na dno wąwozu. „Czuję się jak mrówka w katedrze”, turysta obok trafnie podsumowuje moje odczucia, kiedy wchodzimy na wiszący most Balconcillo de los Gaitanes. Raz po raz zerkam na stary szlak widoczny pod pełnymi turystów chodnikami: zrujnowane kładki, którymi jeszcze niedawno wędrowali łowcy przygód. Robi mi się słabo na samą myśl o balansowaniu nad przepaścią bez żadnego zabezpieczenia. Niedługo później mijam kontrolną budkę. Zostawiam za sobą Caminito i wsiadam w pociąg do Malagi. Kilka godzin później siedzę na plaży. I chociaż dookoła mnie trwa typowa andaluzyjska fiesta, w głowie mam wciąż jedynie wielkie przestrzenie Ścieżki Króla. Warto wiedzieć ■ DOJAZD Leży nieopodal El Chorro, ok. 60 km od Malagi. Z Warszawy, Krakowa i Wrocławia do Malagi lata Ryanair (od 150 zł). Stamtąd do Ardales można się dostać samochodem (ok. 1 godz.), pociągiem lub autobusem. Potem już busem (1,50 euro). Przejście Caminito jest możliwe w jednym kierunku, z północy na południe. Dzieci do 8. roku życia nie mogą wchodzić na szlak. ■ NOCLEG Najlepiej zatrzymać się w Maladze, gdzie działa mnóstwo hosteli i hoteli na każdą kieszeń. Ceny zaczynają się od ok. 20 euro. Niedaleko plaży jest np. Bellavista Playa (Paseo Maritimo Ruiz Pablo Picasso 64).
Zobacz Amerykę Południową z okna pociągu. Ta trasa przez Andy należy do najbardziej spektakularnych na świecie!
Pokonanie 332 km wszerz Peru zajmuje ok. 14 godzin. Pociąg Centralnej Kolei Transandyjskiej w najwyższym punkcie wjeżdża na wysokość ponad 4800 m n.p.m. Mało kto wie, że ta – do niedawna – najwyżej położona linia kolejowa na świecie to dzieło genialnego Polaka.
Centrum Limy o szóstej nad ranem jest puste, taksówka błyskawicznie przemierza wąskie ulice. Wysiadamy przy Plaza Ma­yor i zmierzamy do Domu Literatury Peruwiańskiej, dawnego dworca kolejowego. Stąd rusza pociąg Centralnej Kolei Transandyjskiej. W przestronnym holu na jednym z filarów płaskorzeźba twarzy inżyniera Ernesta Malinowskiego – polskiego wizjonera i marzyciela, który przybył do Peru w 1852 r. Kolej, uważana za cud techniki, jest jego dziełem. Ruszamy śladami polskiego inżyniera. Nasza ekipa to rodzina 2+2, w której część młodsza składu liczy sobie 6 i 3 lata. Pociąg osobowy z Limy do Huancayo kursuje raz w miesiącu w okresie kwiecień–listopad, a więc wtedy gdy pozwala na to pogoda. Na początku lat 90., w czasach naznaczonych przez terroryzm, ruch osobowy został na długi czas zamknięty. Terrorystów już nie ma, ale środki ostrożności pozostają: „Señores, prosimy otworzyć plecaki,” obsługa uśmiecha się, ale jest stanowcza. Wagony dzielą się na dwie klasy. W „klasycznej” jadą głównie Peruwiańczycy. „Turystyczna”, znacznie droższa, zajęta jest w większości przez gringos. Dla jednych i drugich orkiestra dęta na peronie gra skoczną marinerę. Pokonanie 332 km zajmie nam 14 godz. Wzniesiemy się na wysokość ponad 4800 m n.p.m., aby zatrzymać się na poziomie 3200. Na razie pociąg dopiero mija centrum i kołysze się przez dzielnice El Augustino, Santa Anita i Ate. Trąbi przeraźliwie i budzi sensację. W Peru widok pociągu jest rzadkością. Na terytorium 1,2 mln km² łączna długość połączeń kolejowych to zaledwie 1,9 tys. km. W górę Mijamy Chosicę, letniskową miejscowość, do której masowo jeżdżą mieszkańcy stolicy. Po co? Po słońce! Lima leży wprawdzie zaledwie 12 stopni na południe od równika, ale do najbardziej słonecznych miast kontynentu nie należy. Między czerwcem a październikiem niebo spowijają ciężkie chmury przechodzące w gęstą mgłę lub mżawkę, tzw. garúa. To zasługa zimnego oceanicznego Prądu Humboldta i sąsiedztwa Andów. Z każdą minutą podróży słońca przybywa. Ostre promienie rozpraszane przez topniejącą warstwę chmur oświetlają okoliczne wzgórza. Wznosimy się coraz wyżej. W Chosice, zaledwie 54 km od oceanu, osiągamy wysokość 860 m n.p.m. To już prawdziwe góry. Za 20 km ściany wąwozu Rimac, którym biegną tory, będą prawie pionowe. W Tornamesie zmieniamy kierunek jazdy – to pierwszy z sześciu zakosów na trasie. Takie rozwiązanie pozwoliło utrzymać nachylenie szyn poniżej niebezpiecznych 45 stopni. Krótki postój w San Bartolomé – 1513 m n.p.m. Przekupki otaczają pociąg, sprzedając papas rellenas – ziemniaczane specjały. Za San Bartolomé przejeżdżamy przez Las Verrugas, najdłuższy i najsłynniejszy z kilkudziesięciu żelaznych mostów na trasie. Przejazd na wysokości 80 m robi wrażenie. Przy pracach nad głębokimi przepaściami zaangażowani byli inżynierowie, marynarze i fachowcy z okolicznych wiosek. Imperium Inków słynęło przecież z wiszących mostów. Dojeżdżamy do El Infiernillo. Malinowski zaprojektował tu wyjątkowe połączenie mostów i tuneli – tych ostatnich na trasie przejedziemy aż 63, łącznie mają 6 km długości. Wykuto je w litej skale. A pamiętać trzeba, że zdarzyło się to w wieku XIX! I funkcjonuje do dzisiaj! Centralna Kolej Transandyjska to ucieleśnienie ówczesnych marzeń o dostępie do bogactwa Andów – złóż cynku, miedzi, srebra, ołowiu. Tak aby transportować je do Callao, kluczowego portu Ameryki Południowej. To była jedna z głównych idei polskiego inżyniera. Czas inżynierów Skąd się tu wziął Malinowski? Urodzony w 1818 r., w szlacheckiej rodzinie na Wołyniu, Ernest po upadku powstania listopadowego wraz z ojcem i bratem uciekł do Francji. Tam skończył politechnikę, a następnie elitarną szkołę budowy dróg i mostów. W 1852 r. jako młody inżynier podpisał w Paryżu 6-letni kontrakt z peruwiańskim rządem i pod koniec grudnia postawił stopę w porcie Callao. Peru przeżywało właśnie okres prosperity. A wszystko dzięki... ptasim odchodom, w które obfitowało wybrzeże. Tzw. guano jest doskonałym naturalnym nawozem, a andyjski kraj to, obok Madagaskaru, największy na świecie rezerwuar tego produktu. Koniunkturę gospodarczą wykorzystał prezydent Ramón Castilla, intensywnie modernizując Peru. By wcielić swoje pomysły w życie, potrzebował on specjalistów. Malinowski trafił w swój czas. Szybko rzucił się w wir pracy. Tworzył podwaliny pod szkołę inżynieryjną, modernizował mennicę w Limie, prowadził rozmaite prace inżynieryjne. Fortyfikacja portu w Callao przeprowadzona pod jego kierownictwem przyczyniła się później do zwycięstwa w bitwie pod Callao i odparcia ataku hiszpańskiej floty 2 maja 1866 r. Za to wszystko w tymże roku został okrzyknięty bohaterem narodowym Peru. W późniejszym okresie życia Ernest Malinowski stanie się współzałożycielem Towarzystwa Geograficznego i elitarnego Klubu Narodowego wzorowanego na angielskich klubach dla dżentelmenów. Inżynier, myśliciel, filantrop. Określany jako „doskonały dżentelmen” był jedną z głównych postaci ówczesnego życia towarzyskiego w Peru. W Ameryce pozostał do końca życia. Po śmierci, w 1899 r. w Limie, został pochowany z najwyższymi honorami. Jadąc przez Andy, czytamy o tym w biografii inżyniera autorstwa Danuty Bartkowiak. Najwyżej Za oknami wagonu świeci popołudniowe słońce. Widać w nim doskonale konstelację barw i form masywów górskich. Tu Andy odsłaniają całe swoje bogactwo. Widok wspaniały, ale na wysokości 4 tys. m nie tylko on zapiera dech. Choroba wysokościowa – soroche – daje się wielu we znaki. Coraz więcej podróżnych zapada w drzemkę, a raczej w letarg. Jadąc drugą odnogą trasy, przejeżdża się przez La Cimę (4835 m n.p.m.); do roku 2005 było to najwyżej na świecie położone miejsce, do którego dociera kolej. Na niedalekiej przełęczy Ticlio, przez którą przejeżdżamy, kilkanaście lat temu stanął pomnik Ernesta Malinowskiego autorstwa Gustawa Zemły; umożliwiły to starania Elżbiety Dzikowskiej i Stowarzyszenia Inżynierów i Techników PKP. W miejscowości Nueva Morococha działa też szkoła jego imienia. Fantastyczne krajobrazy okrywa zmierzch. Docieramy do La Oroya, metalurgicznej stolicy Peru. Ostatnie tory na tym odcinku, mimo wielu przeciwności, udało się położyć w 1893 r., jeszcze za życia inżyniera. Do Huancayo – czyli miejsca, w którym teraz kończy się trasa – kolej dotarła już po jego śmierci, w 1908 r. 400-tysięczne miasto to dziś najważniejszy ośrodek Sierra Central. Słynie z mates burillados, misternie zdobionych tykw wyrabianych w pobliskiej miejscowości Cochas. Z miastem kojarzona jest papa à la Huancaína, popularna przystawka w kuchni peruwiańskiej. To właśnie dzięki kuchni – bogatej i różnorodnej – Peru buduje dziś swoją markę. – Smakuje ci comida peruana? – pyta z dumą chyba każdy tutejszy taksówkarz wiozący turystów. I rzeczywiście ma być z czego dumny. Nie bez przyczyny peruwiańskie restauracje coraz częściej zauważane są w najbardziej prestiżowych światowych rankingach. Turystów do Peru przyjeżdża coraz więcej – z Polski ponad 5 tys. rocznie. Jednak Huancayo leży poza głównymi szlakami, tj. Machu Picchu, Titicaca, Arequipa. Dlatego miejscowi bardzo cieszą się z każdego przybysza. Kilkunastogodzinną jazdę kończymy o 9 wieczorem. Na peronie orkiestra dęta. I telewizja. „Jak minęła podróż?” – słyszą wymęczeni przyjezdni. Spędzą tu dwa dni. Pojadą na lodowiec Huaytapallana, do sanktuarium Santa Rosa de Ocopa. Obejrzą formacje skalne Torre Torre. I wrócą do Limy tym samym pociągiem. W tym roku zostanie otwarta linia kolejowa z Cusco do Puno – Belmond Andean Explorer. Opisywana jest jako najbardziej luksusowy pociąg w Ameryce Łacińskiej. Czy podróż nią będzie tak samo spektakularna jak podróż koleją Malinowskiego?
Camino de Santiago to szlak, na którym poznasz siebie i zobaczysz piękno Hiszpanii
Od średniowiecznej ascezy do niebiańskich rozkoszy, czyli czego warto doświadczyć podczas Camino de Santiago.
Poznaj piękno i miejsca na Drodze św. Jakuba >>> Autor: Barbara Radwańska
Jeden z najbardziej wymagających i widowiskowych ultramaratonów za nami. Zobacz, jak na MIUT poradzili sobie Polacy
Nawet 115 km biegu stromym zboczem wpadającym do oceanu... To właśnie Madeira Island Ultra Trail, jeden z najbardziej wymagających biegów trailowych. Znamy wyniki!
Ultra biegacze z kilkudziesięciu krajów uczestniczyli w jednym z najbardziej wymagających zawodów biegowych w Portugalii – Madeira Island Ultra Trail (MIUT). Wszystko rozegrało się 20-24 kwietnia. W tym roku MIUT znalazł się w elitarnym gronie dwunastu długodystansowych biegów zaliczanych do cyklu Ultra Trail World Tour (UTWT). Ultrasi na trasie Zawodnicy mieli do wyboru cztery dystanse: MIUT o długości ok. 115 km (mogą wziąć w nim udział tylko ci, którzy w ciągu ostatnich dwóch lat ukończyli choć jeden maraton), ULTRA na ok. 84 km, MARATHON na ok. 43 km oraz MINI na ok. 16 km. Najdłuższa z tras wiedzie przez środek Madery, z jednego krańca wyspy (Porto Moniz) na drugi (Machico), poprzez słynne lasy wawrzynowe Laurissilva, miejscami wzdłuż kanałów irygacyjnych levadas, czasem w chmurach. Największe wyzwanie stanowią jednak strome zbocza: ultrasi wspinają się na najwyższe szczyty wyspy Pico Ruivo i Pico do Areeiro (wysokość ok. 1700 - 1800 m n.p.m.), biegną granią pasma górskiego oraz wąską ścieżką nad urwiskiem opadającym do oceanu. Przewyższenie trasy wynosi ok. 7000 m. Na szczęście rewelacyjne widoki nagradzają wysiłek i mobilizują do dalszego biegu. –To jeden z najtrudniejszych biegów, w jakich startowałem. Dokładnie taki, jakie lubię! Bardzo strome zbiegi oraz podbiegi nadają urok tej imprezie. Podczas wyścigu można podziwiać wyspę w czasie wschodu słońca. To idealny moment, aby znaleźć się wtedy wysoko ponad chmurami! – wspomina Kamil Leśniak. MIUT to wyzwanie dla najlepiej przygotowanych biegaczy, co widać doskonale po liście ekwipunku wymaganego przez organizatora. Bieg zaczyna się o północy, a na jego pokonanie wyznaczono maksymalnie 32 godziny, dlatego zawodnicy muszą mieć przy sobie jedzenie, wodę, koc termiczny, bandaże, naładowaną komórkę, gwizdek, 2 latarki oraz czerwoną lampkę migającą.. Najlepsi Zwycięzcą tegorocznego MIUT 115 jest Amerykanin Zach Miller (czas 13:52:17), a wśród kobiet Francuzka Caroline Chaverot (czas 14:34:30, 8. miejsce w klasyfikacji generalnej). Na 579 zawodników bieg ukończyło 378 osób. Spośród 9 Polaków, którzy wystartowali (w tym 3 kobiety), najlepszy czas osiągnęła Agnieszka Korpal (22:31:22, 131. miejsce w klasyfikacji generalnej, 11. miejsce wśród kobiet), ta sama, która jako pierwsza zdobyła na rowerze Koronę Gór Polski, a do tego miłośniczka rajdów przygodowych i górskich ultramaratonów. Dobry wynik osiągnął także Zbigniew Rajtar, który z czasem 24:02:30 uplasował się na 1. miejscu w kategorii mężczyzn w wieku 55–59 lat. Jak dotąd najlepszy wynik osiągnięty przez Polaków na MIUT należy do Kamila Leśniaka (15:23:49, co dało mu 6. miejsce w klasyfikacji generalnej w 2015 r., na 375 zawodników). W tym roku Kamil ma w planach m.in. udział w Azores Trails Run (koniec maja). Trzymamy kciuki! Zobacz przebieg trasy MIUT. Imponujące! View oEmbed on the source website
Szykuje się pierwsze polskie przejście Pacific Crest Trail - jednego z najdłuższych szlaków trekkingowych w USA
Przejścia tego szlaku podejmuje się około 300 śmiałków rocznie, kończy go mniej niż połowa.
Pacific Crest Trail to jeden z najdłuższych i najpopularniejszych szlaków trekkingowych w Stanach Zjednoczonych. Do przejścia przymierzają się zapaleńcy z Polski: Grzegorz Ozimiński i Maciej Stromczyński. PCT wyznaczony został w 1968 roku. Znany jest między innymi z książki Cheryl Strayed „Wild” (polskie wydanie: „Dzika droga. Jak odnalazłam siebie”), a także jej późniejszej ekranizacji o tym samym tytule. Liczy prawie 4300 kilometrów i wiedzie przez zróżnicowany pod względem ukształtowania teren znajdujący się w trzech strefach klimatycznych. Przebiega przez wiele lasów, kilka parków narodowych i krajobrazowych, na trasie można również zwiedzić narodowe zabytki. Przejścia szlaku podejmuje się rocznie około 300 śmiałków, kończy go mniej niż połowa… Przewidywany czas wyprawy Grzegorza i Macieja to 6 miesięcy, a jej początek planowany jest na przełom kwietnia i maja 2016 r. Panowie mają także zamiar zrealizować większy projekt zakładający przejście tzw. Potrójnej Korony, czyli trzech najdłuższych szlaków na terenie USA. Pacific Crest Trail ma być pierwszym z nich. Kolejnym - Szlak Appalachów (Appalachian National Scenic Trail, w skrócie Appalachian Trail lub po prostu AT), pieszy szlak turystyczny we wschodniej części USA, którego trasa biegnie wzdłuż amerykańskiej części Appalachów. Długość szlaku? Ponad 3500 km. Ostatnim z wielkiej trójcy będzie Continental Divide Trail - o długości ok. 5000 km, przebiegający przez stany: Idaho Wyoming, Kolorado, Nowy Meksyk. W chwili obecnej wyprawa jest na etapie organizacji. Brakujące środki na pokrycie kosztów wyprawy, panowie zbierają za pośrednictwem portalu crowdfundingowy Polakpotrafi.pl. Zainteresowanych zapraszamy na stronę internetową wyprawy pct2016.pl i profil na Facebooku facebook.com/PCT16. Pierwsze polskie przejście ma zaowocować unikatowymi foto- i wideorelacjami oraz spotkaniami, podczas których rodacy opowiedzą o trudach i pięknie przemierzanego szlaku. ______________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Poznaj nominowanych: View oEmbed on the source website
Pomorskie to region chętnie odwiedzany przez polskich i zagranicznych turystów
W sezonie tłumnie przyjeżdżają tu miłośnicy sportów wodnych, fani muzyki rozrywkowej i wszyscy ci, którzy są spragnieni wakacyjnego wypoczynku na polskiej plaży przy świeżej rybce lub jagodziance. To wszystko, jeśli chodzi o stereotyp. A co Pomorskie oferuje turystom, którzy poszukują nietypowych atrakcji? Jedną z ciekawych propozycji jest podróż współczesnym Szlakiem Bursztynowym, prowadząca przez aktualne światowe trendy wzornictwa, mody i technologii związanej z bursztynem. Bursztynowa Piąta Aleja Obowiązkowy przystanek na Szlaku Bursztynowym to oczywiście Gdańsk. To tutaj znajdziemy najwięcej atrakcji związanych z bursztynem. Miasto nie bez powodu nazywane jest Światową Stolicą Bursztynu. Co roku odbywają się tu najważniejsze targi bursztynu - Amberif i Ambermart, które gromadzą najlepszych bursztynników z Polski i z zagranicy. Targi są dostępne dla publiczności. Jest to więc niepowtarzalna okazja, aby zobaczyć najnowsze trendy światowej mody i niespotykane wyroby z bursztynu. Gdańsk, jako jedyne polskie miasto ma swoją własną Piątą Aleję - tzw. Bursztynową Piątą Aleję, którą tworzą jedne z najbardziej malowniczych ulic w Gdańsku – ul. Mariacka, Długa i Długie Pobrzeże. W licznych pracowniach i galeriach z biżuterią, ale też z unikatowymi przedmiotami codziennego użytku wykonanymi z bursztynu, można nie tylko kupić piękne, niepowtarzalne wyroby, ale też przyjrzeć się bursztynnikom przy pracy, szlifującym i obrabiającym bursztyny. Od doświadczonego artysty-bursztynnika dowiemy się wszystkiego o tym wyjątkowym materiale, jego właściwościach i barwnych odmianach. Nauczymy się również odróżniać prawdziwy bursztyn od falsyfikatu. Wybrane galerie oferują także krótki pokaz instruktażowy szlifowania bursztynu i zachęcają do spróbowania swoich sił w roli bursztynnika. Własnoręcznie oszlifowany bursztyn będzie najlepszą pamiątką przywiezioną z Pomorza. Oddychające bursztyny Przechadzając się gdańskimi ulicami warto zajrzeć do dzielnicy Dolne Miasto i obejrzeć niecodzienną instalację artystyczną - Amber Drops, która znajduje się pod wiaduktem przy ul. Szopy. Instalację tworzą wykonane z masy żywicznej kamienie, osadzone w piasku z wbudowanym systemem oświetlenia LED. Światło wewnątrz kamieni jarzy się z różnym natężeniem, podświetlając kamienie w rytmie imitującym oddychającego człowieka. W kamieniach zatopione są rożnego typu i rozmiaru artefakty naszych czasów, jak np. telefon komórkowy i inne współczesne przedmioty, bez których nie wyobrażamy sobie codziennego życia. Pomysł nawiązuje do inkluzji w bursztynie – np. owadów sprzed setek tysięcy lat, zatopionych w bursztynie. Multimedialne muzeum z bursztynem w roli głównej Muzea zwykle kojarzą sie nam z nudnymi gablotami i ciągiem sal z wystawionymi w ten sam sposób eksponatami. To muzeum rozczaruje wszystkich malkontentów. Niepowtarzalne wyroby z bursztynu zaprezentowane są w awangardowej aranżacji z wykorzystaniem multimediów. Dzięki nim możemy znaleźć się pośrodku sosnowego, nadbałtyckiego lasu, poczuć zapach drzew, świeżej żywicy lub w jednej chwili stać się w świadkiem pokazu mody z bursztynową biżuterią. Muzeum oferuje unikatową kolekcję okazów przyrodniczych będących bezcennym zbiorem naturalnych form bursztynu. Znajdziemy tu m.in. unikatowe okazy inkluzji w bursztynie. Zwiedzając kolejne sale zobaczymy niezwykłe zabytki bursztyniarskiej sztuki neolitycznej, rzymskiej i z wczesnego średniowiecza. Najcenniejsze i najpiękniejsze okazy pochodzą jednak ze ,,złotego okresu” rozwoju Gdańska, kiedy miasto było jednym z najważniejszych ośrodków rzemiosła bursztyniarskiego. Na miejskiej planszy Każdy, kto lubi aktywnie spęczać swój wypoczynek, na pewno zainteresuje się grą miejską „Władcy Bursztynu” organizowaną przez agencję Joy Trip. Wspólna zabawa ze znajomymi czy z rodziną pozwala zwiedzić główne ulice, zabytki i atrakcje Gdańska w nietypowy sposób, który pozostawi niezapomniane wspomnienia na długo. Jest to doskonała alternatywa dla tych, którzy zamiast zwiedzać z przewodnikiem wolą sami eksplorować dane miejsce. Podczas gry uczestnicy mają za zadanie wcielić się w średniowiecznych kupców i odnaleźć, odebrać, a później dostarczyć drogocenny kamień rosyjskim kupcom podróżującym Szlakiem Bursztynowym. Zadanie to nie jest proste, gdyż po drodze czekają piraci i wiele innych przeszkód, które wspólnymi siłami każdy zespół musi pokonać. Gra rodem z najlepszej powieści przygodowej jest pełna nieoczekiwanych zadań i zagadek, dostarczając przy tym niezapomnianych emocji. Nic więc dziwnego, że została nagrodzona w konkursie na najlepszy produkt turystyczny organizowany przez Gdańską Organizację Turystyczną. Kolejną propozycją na świetną zabawę i jednoczesne poznawanie historii miasta i bursztynu jest „W Pogoni za Bursztynem” - gra miejska organizowana przez Teja Tour. Gracze wcielają się w rolę śledczych, muszą nieustannie poszukiwać i wnikliwie analizować wskazówki, aby pod presją czasu odnaleźć bursztynowy skarb. Uczestnicy gry samodzielnie znajdują sposoby na dotarcie do kolejnego miejsca – np. korzystając z pomocy przechodniów. Zabawę doceni każdy, kto lubi podejmować wyzwania i umie wykazać się spostrzegawczością i sprytem. Szlakiem rzymskich legionów Faktoria Handlowa w Pruszczu Gdańskim to miejsce, w którym na chwilę oderwiemy się od naszego współczesnego życia i przeniesiemy się w przeszłość, do czasów wczesno-średniowiecznych Słowian. Osada położona nad lagunowym jeziorem z bezpośrednim połączeniem do morza, była jeszcze w czasach Cesarstwa Rzymskiego istotnym punktem na Szlaku Bursztynowym. Dziś niewiele osób wie, że w tamtych czasach kwitła wymiana handlowa z prowincjami Imperium Rzymskiego, która przyczyniła się do rozwoju gospodarczego. Aktualnie możemy zwiedzić rekonstrukcję osady, w której znajduje się Chata Wodza, Bursztyniarza i Kowala, oraz Hala Targowa. Faktoria została zaprojektowana jako miejsce łączące nowe technologie z bogactwem zabytków archeologicznych i pięknem bursztynowych eksponatów. Skarby z Zamku w Malborku Zwiedzając Pomorskie nie sposób pominąć Zamku w Malborku - jednego z największych zespołów architektury gotyckiej na świecie i tym samym naszej narodowej dumy. Imponująca bryła, piękne wnętrza i bogata historia zamku przyciągają licznych polskich i zagranicznych turystów. Zamek kryje wiele ciekawych historii i legend. Nie każdy jednak wie, że jedną z najciekawszych malborskich skarbów jest znajdująca się w piwnicy skrzydła wschodniego Zamku Średniego największa w Polsce kolekcja naturalnie występującego bursztynu i wyrobów z bursztynu. Wystawa Bursztynowe Konteksty zdobyła już uznanie zarówno turystów, jak i znawców bursztynu na całym świecie. Ta niezwykła kolekcja prezentowana jest w nowoczesnej aranżacji uzupełnionej o multimedia. Dzięki interaktywnym info-kioskom w niestandardowy sposób możemy pogłębić swoją wiedzę na wybrany temat związany z wystawionymi eksponatami. Bursztynowe SPA Bursztyn jest jedynym kamieniem szlachetnym pochodzenia roślinnego. Jest kamieniem słońca, radości i dobrego samopoczucia. Lecznicze właściwości bursztynu od wieków wykorzystywane były jako remedium na liczne choroby. W dzisiejszych czasach bursztyn używany jest w odżywczych zabiegach pielęgnacyjnych, wspaniale działając na nasze ciało. Bursztynowy ekstrakt zawarty w kosmetykach używanych do zabiegu stymuluje odnowę komórkową, podnosi poziom ATP - wewnątrzkomórkowego akumulatora i przenośnika energii - dzięki czemu intensywnie energetyzuje i wzmacnia skórę oraz pobudza oddychanie komórkowe, a tym samym powoduje jej lepsze dotlenienie. Odżywiona skóra wygląda świeżo, staje się gładsza, mocniejsza i bardziej odporna na alergie. Najlepsze bursztynowe zabiegi SPA oferuje m.in. Mera SPA Hotel w Sopocie, Hotel Bryza w Juracie, Bazuny Hotel & SPA w Kościerzynie, czy Studio Relax w Gdańsku. Wybierając ulubione atrakcje, dopasowane do naszych zainteresowań, pasji i stylu życia, możemy stworzyć własny, niepowtarzalny szlak bursztynowy. Podróż po miejscach i atrakcjach związanych z bursztynem to przede wszystkim pomysł na niestandardowy wypoczynek, który łączy przygodę z historią i odkrywaniem miejsc związanych z bursztynem – Złotem Północy. Z podróży przywieziemy nie tylko pamiątki i zdjęcia, ale także fantastyczne wspomnienia i fascynujące opowieści, którymi będziemy chcieli się podzielić z bliskimi po powrocie. Pomocne adresy: Targi Amberif – www.amberif.amberexpo.pl Targi Ambermart – www.ambermart.amberexpo.pl Muzeum Bursztynu - www.mhmg.pl Joy Trip - www.pl.joytrip.eu Teja Tour - www.teja.com.pl Manufaktura Bursztynu S&A - www.s-a.pl/manufaktura_bursztynu.html NAC Amber Jewellery - www.nac.pl Mera SPA Hotel - www.meraspahotel.pl Hotel Bryza - www.bryza.pl Bazuny Hotel & SPA - www.hotelbazuny.pl Studio Relax - www.studiorelax.gda.pl/index.htm Zamek w Malborku - www.zamek.malbork.pl Faktoria Handlowa w Pruszczu Gdańskim - www.faktoria-pruszcz.pl Pomorskie.travel – www.pomorskie.travel
Świętokrzyski Szlak Przygody uhonorowany został prestiżowym certyfikatem Polskiej Organizacji Turystycznej, przyznawanym najciekawszym w kraju produktom turystycznym
Certyfikat POT to nagroda dla wyjątkowych i atrakcyjnych produktów turystycznych w Polsce. Nadawany jest tylko nowatorskim i przyjaznym turystom miejscom, obiektom, imprezom oraz przedsięwzięciom realizowanym na poziomie regionalnym i lokalnym. Do konkursu POT zgłoszono 42 kandydatury. – Kapituła złożona z ekspertów od turystyki, marketingu i PR oraz przedstawicieli środowisk akademickich i mediów uhonorowała 10 z nich – informuje Katarzyna Draba, rzecznik prasowy POT. Wśród wyróżnionych produktów znalazł się również świętokrzyski Szlak Przygody, uruchomiony w kwietniu 2013 roku. – Bardzo cieszymy się z certyfikatu, bo jego pozyskanie potwierdza, że nasz Szlak już w kilka miesięcy zdołał sobie wypracować rozpoznawalną markę – mówi Piotr Sadłocha, prezes Fundacji Szlaku Przygody, operatora produktu turystycznego. – Certyfikat pomoże nam rozwijać Szlak i pozyskiwać nowych partnerów do naszego programu lojalnościowego – dodaje Piotr Sadłocha. POT swoje certyfikaty przyznał po raz jedenasty. Listę zwycięzców ogłoszono podczas gali zorganizowanej w Poznaniu przy okazji targów turystycznych Tour Salon. Specjalnym wyróżnieniem – Złotym Certyfikatem – w tym roku uhonorowano małopolski Szlak Architektury Drewnianej. Wszystkie certyfikowane produkty zostaną objęte programem promocyjnym Polskiej Organizacji Turystycznej, a zdobywca Złotego Certyfikatu – profesjonalną kampanią promocyjną o wartości 100 000 zł. Szlak Przygody to największy sieciowy produkt turystyczny w Polsce. Obejmuje przeszło 850 km wyznaczonych tras i 100 atrakcji turystycznych pogrupowanych w sześć krain tematycznych. Biznesowym sercem produktu jest program lojalnościowy, pozwalający turystom zbierać punkty, które można wymieniać na nagrody lub zniżki do wykorzystania u partnerów Szlaku. Projekt realizuje Partnerstwo sześciu Lokalnych Grup Działania z województwa świętokrzyskiego, a finansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Więcej informacji o Szlaku Przygody oraz pełna lista partnerów na stronie www.szlakprzygody.eu.
Dla wszystkich, których lato porwie za miasto, w góry, nad morze, jeziora, w kilku sklepach HiMountain trwa wyprzedaż towarów światowych marek outdoorowych. Ceny produktów marek VauDe, The North Face, Garmont, Edelrid, Salomon, LaFuma obniżono od 40 do 70%.
Taka obniżka to okazja wyjątkowa, wyjątkowy prezent HiMountain na otwarcie letniego sezonu. Nie jest to wiosenne sprzątanie przepełnionych magazynów i pozbywanie się niesprzedawalnych towarów. Bubli na wyprzedaży nie ma. Wręcz przeciwnie, są towary najwyższej jakości, cieszące się uznaniem klientów i nieraz nagradzane na międzynarodowych targach Jedna z gwiazd wyprzedaży to plecak Expedition Rock marki VauDe, zdobywca nagrody na targach ISPO w Monachium i nagrody Outdoor Kauf Tipp. Kosztuje zaledwie 179.- zł. Zwykła cena to 370.- zł. Pozostając przy plecakach warto wymienić kultowy plecak Magic Rock. Obniżka ceny z 350.- zł na 159.- zł, to rzeczywiście nie lada gratka. Plecaki zachwycają wzornictwem i funkcjonalnością. Posiadanie małego dziecka nie musi oznaczać rezygnacji z ulubionych wyjazdów, wędrówek po górach. Maleństwo wkłada się w nosidełko... Swing, firmy VauDe, cieszące się dużym uznaniem, które zostało przecenione z 430.- zł na 239.- zł. Buty ważna rzecz- jest się w łóżku albo w butach. Włoska firma Garmont robi buty od kilkudziesięciu lat, jest ceniona i znana. Na wyprzedaży dostać można wysokie buty trekingowe Formula GTX, z membraną Goretex czyli absolutnie nieprzemakalne, z podeszwą Vibram, za 299.- zł, przecenione z 449.-zł. Są także modele miejsko-wycieczkowe, i na dłuższe wędrówki ( model Flash III ). Niemiecka firma Edelrid robi z pewnością najlepsze liny wspinaczkowe na świecie. Powstała 145 lat temu, utrzymuje pozycję lidera jakości i innowacyjności. Wyprodukowała pierwszą na świecie perlonową linę wspinaczkową. Teraz ustanawia nowe standardy dla uprzęży wspinaczkowych. Wyprzedaż daje możliwość kupienia 60m liny Python za 365.- zł (zwykła cena 600.- zł), liny Cobra za 345.- zł, kasku Targa za 130.- zł i wielu innych produktów Edelrida. Lista atrakcyjnych towarów i niecodziennych okazji jest bardzo długa. Rozpisywać się o kolejnych markach i produktach można by jeszcze bardzo długo. Ale czy to ma sens? Najlepiej pójść do sklepu i przekonać się samemu. Byle szybko. Lista sklepów prowadzących wyprzedaż: BIELSKO-BIAŁA: ul. Cechowa 2 GDAŃSK: CH AUCHAN, ul. Szczęśliwa 3 GDYNIA: ul. Wybickiego 3. KRAKÓW: Centrum Outdoor, ul. Zyblikiewicza 2 ŁÓDŹ: CH TULIPAN, ul. Piłsudskiego 94 POZNAŃ-SWARZĘDZ: CH ETC, ul. Poznańska 6 WARSZAWA: róg Krakowskiego Przedmieścia i Królewskiej WROCŁAW: Centrum Outdoor Rynek, ul. Kuźnicza HiMountain zaprasza na wyprzedaż wszystkich aktywnych ludzi. * prezentowany artykuł nie jest ofertą w rozumieniu prawa handlowego.