Nastolatkowie śpią znacznie krócej niż 20 lat temu. Ogromne badanie wskazuje, że to nie ich wina
W ciągu zaledwie kilkunastu lat przeciętny nastolatek stracił około godziny snu każdej nocy. Badania pokazują, że jeszcze na początku XXI wieku około siedmio-ośmiogodzinny sen był standardem u młodzieży, a dzisiaj to… rzadkość. Co się stało?
Wyobraźmy sobie Maję, licealistkę spod Warszawy. Codzienne rano wstaje przed 6, żeby zdążyć do szkoły w centrum miasta – chociaż jeszcze kilka lat temu mogłaby spać godzinę dłużej. Wieczorem kładzie się spać później niż jej rodzice, bo – jak większość rówieśników – po 22 uczestniczy w towarzyskich rytuałach na mediach społecznościowych, bez których mogłaby zostać wykluczona z grupy. Chociaż wie, że powinna spać więcej, nie może się powstrzymać. Jak zmieniała się długość snu nastolatków w ostatnich dekadach? Wyniki najnowszego badania statystycznego z lat 2007–2023 Przełomowe badanie zespołu dr. Tannera J. Bommersbacha z Mayo Clinic objęło ponad 120 000 amerykańskich licealistów. Wyniki są jednoznaczne: w 2007 roku prawie 69% nastolatków spało za krótko, a w 2023 – już niemal 77%. Jeszcze gorzej wygląda liczba tych, którzy śpią bardzo krótko (5 godzin dziennie lub mniej): odsetek ten wzrósł z 16% do 23%. Polskie dane także potwierdzają ten trend – liczba nastolatków przesypiających zalecaną liczbę godzin spada z roku na rok. A jak było kiedyś? W latach 90. niedobór snu nie był aż tak masowym problemem. W 1991 roku ponad 70% polskich piętnastolatków deklarowało sen trwający co najmniej 7 godzin. Dziś jest to już mniej niż 60%. Kto śpi najmniej? Problem dotyczy wszystkich, ale szczególnie narasta u dziewcząt, uczniów starszych klas i młodzieży w trudniejszej sytuacji materialnej – ta częściej musi poświęcać więcej czasu np. na dojazd do szkoły czy ma wieczorne zajęcia. Badania potwierdzają też, że niedobór snu częściej dotyka tych, którzy zmagają się z depresją czy lękami. Czemu młodzież śpi mniej niż kiedyś? Rola mediów społecznościowych i nowych technologii Główny winowajca? Smartfony i media społecznościowe. Jak pokazuje raport „Nastolatki 3.0”, niemal wszyscy młodzi ludzie korzystają z urządzeń elektronicznych przed snem. Niebieskie światło z ekranów zaburza produkcję melatoniny, co dodatkowo utrudnia zasypianie i skraca sen. To jednak nie wina nastolatków, a dorosłych, u których podpatrują takie same zachowania. Przykład idzie z góry. Wpływ organizacji dnia szkolnego i startu lekcji Równie istotny jest sztywny grafik szkolny, który nie zmienia się od dziesiątek lat. Młodzi, biologicznie przestawieni na późniejsze zasypianie, muszą wstawać na wczesne lekcje. Rekomendacje ekspertów są jednak jasne: gdyby szkoły zaczynały zajęcia później, nastolatkowie mogliby być nie tylko zdrowsi, ale także lepiej chłonąć wiedzę. To nie ich wina, że potrzebują więcej snu. Skutki zdrowotne niedoboru snu u nastolatków No właśnie, z pewnością nie jest to zaskakujące, że zbyt krótki sen przekłada się nie tylko na zdrowie, ale także gorsze wyniki w nauce. Badania Stanford University wykazały, że chroniczny niedobór snu oznacza nawet o 30% słabsze wyniki testów poznawczych. Sen reguluje także nastrój. Jego niedobór zwiększa ryzyko depresji i lęków, co potwierdzają wspominane wcześniej, wieloletnie badania Mayo Clinic na amerykańskich licealistach. Ale ryzyko jest jeszcze większe: zbyt mało snu zwiększa ryzyko otyłości, cukrzycy typu 2, chorób serca czy obniżenia odporności. Co można zrobić? Nie możemy po prostu odebrać nastolatkom telefonów – to ich okno na świat i narzędzie komunikacji ze znajomymi, bez którego będą one wykluczone społecznie. Można jednak spróbować wprowadzać w domu dobre nawyki korzystania z technologii, ale trzeba pamiętać, że sami musimy o to dbać. Nie możemy egzekwować czegoś, czego sami nie pilnujemy. Innym pomysłem jest zmiana godzin lekcji na późniejsze – to realne rozwiązanie (chociaż wymagające zmian systemowych), które już przynosi pozytywne rezultaty w niektórych szkołach na świecie. Może jednak warto? Zdrowy sen to inwestycja na całe życie. Źródła: JAMA, gov.pl, Cornell University, Instytut Badań Edukacyjnych Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Szkoła muzyczna jest niepotrzebna? Ludzie mają naturalne zdolności do rozumienia muzyki
Okazuje się, że muzyka nie jest zarezerwowana wyłącznie dla wąskiego, wybranego grona specjalnie wykształconych ludzi. Nowe badania ujawniają, że nawet osoby bez jakiegokolwiek treningu muzycznego potrafią sprawnie rozpoznawać nawet zaawansowane struktury tonalne. Naukowcy są zaskoczeni wynikami eksperymentów.
Badacze z Uniwersytetu Rochester sprawdzili, jak ludzie bez formalnego wykształcenia muzycznego postrzegają muzykę. Czy laicy mogą rozumieć jej złożone struktury? Okazało się, że rozumienie tonacji i przewidywanie melodii to naturalna, ludzka zdolność. Czy więc szkoła muzyczna jest niepotrzebna? Zaskakujące zdolności muzycznych laików Zespół naukowców z Nowego Jorku opublikował w czasopiśmie „Psychological Sciene” badanie, które rzuca nowe światło na postrzeganie muzyki przez osoby bez wykształcenia muzycznego. Odkryli oni, że ludzie bez treningu potrafią intuicyjnie rozpoznawać złożone struktury tonalne – podobnie jak wykształceni muzycy. Może to przedefiniować wieloletnią debatę dotyczącą potrzeby treningu muzycznego w celu zrozumienia zaawansowanych struktur harmonicznych. Elise Piazza – autorka badania i profesor Uniwersytetu Rochester – zauważyła, że choć trening muzyczny wyostrza słuch na wzorce tonalne, to ludzie bez jakiegokolwiek szkolenia potrafią je przyswajać nieświadomie po prostu przez… wieloletnie słuchanie muzyki. Cztery eksperymenty na bazie utworów Czajkowskiego Badacze przeprowadzili cztery eksperymenty badające zapamiętywanie, przewidywanie, segmentację wydarzeń i kategoryzację. Uczestnicy słuchali fragmentów utworu z cyklu „Album dla młodzieży” op. 39 autorstwa Piotra Czajkowskiego. Dla przykładu, w eksperymencie sprawdzającym umiejętność przewidywania, muzyka prezentowana była na 3 różne sposoby ze zwiększającą się trudnością: 8B (gdzie odtwarzano 8 taktów, czyli miar, w nienaruszonym kontekście), 2B (gdzie co 2 takty występowało pomieszanie) i 1B (gdzie każdy 1 takt był pomieszany). Podczas eksperymentu przewidywania uczestnicy byli proszeni o wskazanie, która fraza powinna nastąpić po usłyszanym fragmencie. Zarówno osoby z wykształceniem muzycznym, jak i bez niego, wykazały zbliżoną skuteczność w przewidywaniu kolejnych części utworu – zwłaszcza, gdy dostępna była większa ilość kontekstu tonalnego. Laicy radzą sobie podobnie jak profesjonaliści Uczestnicy bez formalnego treningu muzycznego wykonywali zadania z pamięci, przewidywania i segmentacji wydarzeń z podobną skutecznością jak wykształceni muzycy. To sugeruje, że integracja tonalnego kontekstu w percepcji muzyki nie wymaga zaawansowanego treningu. W badaniu wykazano również, że ilość formalnego szkolenia muzycznego nie miała wpływu na ogólną skuteczność uczestników w zadaniach. Oznacza to, że już samo wieloletnie słuchanie muzyki wystarcza, aby ludzie zaczęli intuicyjnie przetwarzać złożone struktury tonalne. Elise Piazza zauważyła, że przetwarzanie kontekstu w muzyce przypomina to, co dzieje się w przypadku przetwarzania języka. Tak jak mózg przewiduje kolejne słowa w zdaniu, bazując na wcześniejszych, tak samo może przewidywać nuty lub frazy muzyczne. Czy szkoła muzyczna jest niepotrzebna? To nie do końca prawda i nie o to chodzi w badaniu. Chodzi nie tyle o deprecjonowanie wykształcenia muzycznego, a wykazanie, że muzyczne przetwarzanie kontekstu może być uniwersalną cechą ludzkiego mózgu, rozwijaną nieświadomie przez całe życie. Liczne badania potwierdzają, że nauka gry na instrumencie czy śpiewu korzystnie wpływa na rozwój intelektualny oraz umiejętności poznawcze uczniów. Nauka muzyki sprzyja rozwojowi zdolności matematycznych, umiejętności logicznego myślenia oraz pamięci. Według raportów Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz licznych analiz psychologicznych, dzieci uczące się muzyki szybciej przyswajają abstrakcyjne pojęcia, wykazują lepszą koncentrację i potrafią skuteczniej rozwiązywać złożone problemy. Edukacja muzyczna wzmacnia również umiejętność planowania i przewidywania, co przekłada się na lepsze wyniki w nauce innych przedmiotów. Sam się jej uczyłem, więc część z tego zdecydowanie mogę potwierdzić. Warto więc kształcić się muzycznie. Wydaje się jednak, że chcąc lub nie chcąc – w jakimś sensie robimy to także przez całe życie. Choćby nieświadomie. Źródła: Psychological Science, MEN Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Na Islandii istnieje prawdziwa szkoła elfów. Nauczają tam o „ukrytym świecie”
Wiara w elfy nie kończy się na „Władcy Pierścieni” ani na kartach literatury fantasy. W niektórych zakątkach świata te nadnaturalne istoty są traktowane z pełną powagą, a miejsca ich rzekomego występowania podlegają realnej ochronie.
Przekonanie o istnieniu równoległych światów, istot nadprzyrodzonych czy mocy niewidzialnych dla ludzkiego oka towarzyszy człowiekowi od stuleci. Jedni traktują je jako element folkloru, inni odrzucają jako fantazję. Mieszkańcy Islandii znajdują się jednak w pierwszej grupie – od pokoleń snują opowieści o ukrytych istotach, przypisują im sprawczą rolę w świecie natury, a niekiedy zmieniają przebieg dróg, by nie naruszać ich domostw. W stolicy kraju powstała nawet szkoła elfów, w której można poznać historie, wierzenia i tradycje związane z tym tajemniczym ludem. Wiara w elfy jako element islandzkiej tożsamości Wiara w Huldufólk, czyli „Ukryty Lud” – jak nazywa się elfy w islandzkiej tradycji – pozostaje istotnym elementem tożsamości mieszkańców tego kraju. Z badań wynika, że 54% Islandczyków wierzy w istnienie elfów i ukrytych istot, a aż 90% z nich deklaruje, że „zauważa” ich obecność. Przekonanie to od dawna wykracza poza sferę legend. Już od lat 30. XX wieku aktywiści interweniowali w obronie miejsc uznawanych za siedliska elfów, domagając się wstrzymania lub modyfikacji inwestycji, które mogłyby naruszyć te obszary. W efekcie działania te przyczyniły się do zachowania naturalnych krajobrazów będących wizytówką Islandii – wodospadów, pól lawowych, gejzerów, wulkanów czy jaskiń lodowych, które dziś przyciągają około 2 mln turystów rocznie. Jednym z najbardziej znanych przykładów tej wrażliwości była sytuacja z 2013 roku, kiedy budowę odcinka autostrady wstrzymano do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy Islandii jej potencjalnego wpływu na elfy i środowisko. Aktywiści oraz lokalni jasnowidze wskazywali wówczas, że projekt mógłby naruszyć skałę uważaną za „kościół elfów”. Ostatecznie osiągnięto kompromis, a głaz został przeniesiony w inne miejsce. Tego rodzaju interwencje stały się tak częste, że Islandzka Komisja Drogowa i Wybrzeża opracowała specjalną procedurę postępowania w podobnych przypadkach. W oficjalnych komunikatach podkreśla się konieczność czasowego wstrzymania prac do momentu, gdy „mieszkające tam elfy rzekomo się przeprowadzą”. Wiara w Huldufólk znalazła również odzwierciedlenie w przepisach – ustawa z 2012 roku objęła ochroną miejsca uznawane za magiczne i folklorystyczne. Badacze podkreślają, że trwałość tych przekonań wynika z wyjątkowo dynamicznej geologii Islandii: erupcji wulkanów, aktywności gejzerów i trzęsień ziemi, które od stuleci skłaniały ludzi do poszukiwania metafizycznych wyjaśnień. Jak zauważył profesor folkloru Terry Gunnel, Islandczycy „zdają sobie sprawę, że ziemia żyje, a opowieści o ukrytym ludzie przypominają, że wymaga ona szacunku”. Gdzie kończy się mit, a zaczyna tradycja? Niezwykła ażkoła Elfów Jednym z najbardziej niezwykłych miejsc, w których islandzkie wierzenia przybierają realną formę, jest Álfaskólinn – Szkoła Elfów w Reykjaviku, działająca od blisko czterech dekad. Instytucja ta, kierowana przez Magnusa Skarphéðinssona (który stał się jedną z bardziej kontrowersyjnych postaci islandzkiego życia publicznego), łączy elementy badań folklorystycznych, antropologii i lokalnych tradycji, tworząc rozbudowany program nauczania poświęcony niewidzialnym istotom zamieszkującym wyspę. Uczniowie poznają podstawowe kategorie elfów, a także ukrytych ludzi, gnomów, krasnoludów, trolli, wróżek światła i duchów gór. Według materiałów szkoły istnieje aż trzynaście rodzajów elfów, trzy typy Huldufólk, cztery odmiany gnomów, dwie formy trolli oraz trzy rodzaje wróżek – każda z tych grup opisana jest poprzez charakterystyczne cechy fizyczne i symboliczne. Magnus, który od ponad czterdziestu lat dokumentuje świadectwa osób twierdzących, że widziały lub kontaktowały się z ukrytymi istotami, zebrał relacje kilkuset Islandczyków oraz ponad dwustu mieszkańców innych krajów. W opowieściach tych pojawiają się historie o dzieciach zapraszanych do ukrytych domostw, o kontaktach trwających całe lata, a nawet o małżeństwach zawieranych między ludźmi a Huldufólk. Zajęcia obejmują również wykłady dotyczące duchów natury i ich roli w islandzkiej historii, a po zakończeniu kursu uczestnicy mogą wziąć udział w oprowadzaniu po miejscach tradycyjnie uznawanych za siedliska elfów. Skarphéðinsson podkreśla, że według przekazów ukryte istoty mają własną kulturę, rozwiniętą technologię, a ich kalendarz sięga roku 5022. Choć sam nie deklaruje osobistego spotkania z żadną z nich, konsekwentnie dokumentuje relacje świadków i bada ich znaczenie dla islandzkiej tożsamości. W jego ocenie Huldufólk „dają ziemi głos”, gdyż w przekazach jasnowidzów apelują o powstrzymanie globalnego ocieplenia, zanieczyszczenia i degradacji środowiska, przypominając, że niszcząc naturę, ludzie niszczą również „inne wymiary”. Szkoła prezentuje te wierzenia nie jako fantazję, lecz jako trwały element kultury, który od wieków wzmacnia więź Islandczyków z krajobrazem i podkreśla konieczność ochrony przyrody. Źródła: The Elf School, Atmos Earth, Go Nomad Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Najstarsza szkoła w Polsce działa od ośmiu stuleci. W tym czasie wykształciła wielu znanych absolwentów
Najstarsza szkoła w Polsce, a przy okazji jedna z najstarszych w Europie, wykształciła kilkunastu tysięcy wybitnych wychowanków. Od ośmiu stuleci istnieje w tym samym miejscu i nic nie wskazuje na to, że w najbliższej przyszłości zakończy działalność. O jakiej szkole mowa? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Średniowieczne korzenie „Małachowianki” Dalsze dzieje najstarszej szkoły w Polsce Najstarsza szkoła w Polsce do dziś nosi ślady przeszłości Znani absolwenci „Małachowianki” W Polsce nie brakuje szkół, które od wielu stuleci kształcą młode umysły. Wystarczy wymienić choćby I LO im. B. Nowodworskiego w Krakowie, I LO im. S. Staszica w Lublinie, LO im. H. Kołłątaja w Pińczowie czy I LO im. K Brodzińskiego w Tarnowie. Każda z tych placówek powstała w XVI wieku i ma mocną pozycję wśród najstarszych placówek oświatowych. Żadna z nich nie zbliża się jednak do lidera. Jest nim słynna „Małachowianka”, czyli Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego w Płocku. Średniowieczne korzenie „Małachowianki” Najstarsza szkoła w Polsce, która dziś funkcjonuje jako ogólnokształcąca placówka ponadpodstawowa, otworzyła swe podwoje w 1180 roku przy kolegiacie św. Michała w Płocku. Powstała wówczas szkoła typu trivium, w której uczniowie studiowali trzy podstawowe przedmioty – gramatykę łacińską, retorykę i dialektykę (logikę). Jako fundatora szkoły wymienia się Bolesława Kędzierzawego, więc nie można wykluczyć, że działalność edukacyjna rozpoczęła się przed 1180 rokiem, jeszcze przed śmiercią księcia mazowieckiego. Początkowo wykładali tam najprawdopodobniej benedyktyni, później – kanonicy regularni, opaci z Czerwińska. Około 1240 roku biskupstwo oddało patronat nad szkołą księciu Bolesławowi, synowi Konrada Mazowieckiego. Powstała wówczas nowa romańska świątynia w stylu dworskim. Z tamtego czasu zachowały się dokumenty, które potwierdzają istnienie szkoły. Pierwszym znanym nauczycielem był Witalis, którego imię pojawia się dokumencie pergaminowym księcia Ziemowita z 1249 roku. Został w nim wymieniony jako „Vitalis scholasticus Sancti Michaelis”. Dalsze dzieje najstarszej szkoły w Polsce W 1611 roku do Płocka sprowadzeni zostali jezuici, którzy rozpoczęli działalność oświatową. Poziom nauczania wzrósł, a do szkoły napływali nowi uczniowie. To pozwoliło podnieść jej status do rangi kolegium. W latach 1675–1682 obok kościoła wzniesiono nowy murowany gmach, ale w kolejnych dziesięcioleciach ceglana zabudowa zaczęła podupadać. W 1731 roku, gdy kolegiata św. Michała chyliła się już ku ruinie, została przekazana jezuitom. Zakonnicy podjęli się przebudowy, ale prac nie dokończyli. Przejęcie szkoły przez KEN W 1773 roku papież Klemens XIV, znajdujący się pod silnym wpływem dworów burbońskich, zadecydował o kasacie zakonu. Szkoła została wówczas upaństwowiona, a jej cały majątek przejęła Komisja Edukacji Narodowej. Od tamtej pory, do 1793 roku, placówka funkcjonowała jako Szkoła Podwydziałowa i jako taka podlegała Wydziałowi Mazowieckiemu w Warszawie i Szkole Głównej Koronnej w Krakowie (która w 1818 roku została przemianowana na Uniwersytet Jagielloński). W herbie pojawiły się wówczas skrzyżowane dwa berła rektorskie i inicjały króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W szkole zaczęli wykładać świeccy nauczyciele, a język polski stał się językiem wykładowym. To właśnie wtedy narodził się zwyczaj nagradzania prymusów złotymi i srebrnymi medalami pilności. Szkoła w okresie zaborów W 1793 roku Płock znalazł się pod pruską administracją, a szkołę przekształcono w gimnazjum. 13 lat później placówkę przekształcono w Szkołę Departamentową. W 1807 roku Józef Wybicki, wówczas pełnomocnik rządu Księstwa Warszawskiego, wydał zarządzenie o przeznaczeniu środków na odnowę placówki. W 1816 roku placówkę ponownie przemianowano. Stała się wówczas Szkołą Wojewódzką Płocką, a 21 lat później – Gimnazjum Gubernialnym. Wychowankowie szkoły byli mocno zaangażowani w działalność patriotyczną. Wielu z nich organizowało strajki szkolne, protestowało przeciwko zaborcy i walczyło w powstaniach. Patriotycznego ducha podtrzymywali nauczyciele, mimo że spadały na nich za to poważne represje. Gdy wybuchło powstanie styczniowe, do walki stanęło 37 uczniów. Szkoła w okresie międzywojennym W 1920 roku wojska bolszewickie najechały Płock. Uczniowie nie pozostali bierni w obliczu rosyjskiej agresji. Dołączyli do obrońców miasta i mimo młodego wieku, wykazali się ogromnym męstwem. Świadczy o tym choćby postawa Tadeusza Jeziorowskiego, 11-latka przydzielonego do punktu sanitarno-amunicyjnego. Jego zadanie polegało na dostarczaniu amunicji na barykady. Za odwagę, 10 kwietnia 1921 roku Józef Piłsudski odznaczył go Krzyżem Walecznych. Imię Stanisława Małachowskiego szkoła przyjęła po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, gdy dyrektorem był Mieczysław Olszowski. Z jego inicjatywy, 20 września 1921 przemianowano ją na Gimnazjum Państwowe im. Marszałka Stanisława Małachowskiego. Czasy powojenne Jako Liceum Ogólnokształcące szkoła zaczęła funkcjonować w lutym 1945 roku, kiedy wznowiła działalność oświatową po wojnie. Wówczas w jej ławach zaczęły zasiadać także dziewczęta. Najstarsza szkoła w Polsce do dziś nosi ślady przeszłości Drzwi szkoły są swoistym „wehikułem czasu”. Przekraczając próg, uczniowie przenoszą się do XIII wieku. Do dziś zachowało się bowiem wzniesione wówczas skrzydło. Do naszych czasów przetrwała też XV-wieczna wieża i wzniesiony w XVII wieku gmach. Po przeszłości pozostały nie tylko zabudowania. Liceum w Płocku w swoim herbie do dziś ma dwa berła pochodzące z godła Szkoły Głównej Koronnej. Do dziś kultywowana jest także tradycja wręczania odznaczeń, wzorowanych na XVIII-wiecznych medalach. Znani absolwenci „Małachowianki” Najstarsza szkoła w Polsce od zawsze słynęła z wysokiego poziomu kształcenia. Nic więc dziwnego, że właściwie w każdym okresie istnienia placówki jej mury opuszczało wielu wybitnych absolwentów. Lista jest tak długa, że nie podejmiemy się wymienienia choćby połowy z nich. Wskażemy jednak nazwiska kilku uczniów „Małachowianki”, którzy zapisali się w historii Polski: Edward Flatau, twórca polskiej neurologii, Ignacy Mościcki, prezydent Polski w okresie międzywojennym, Witold Zglenicki, przyszły uczeń Dmitrija Mendelejewa, geolog i wynalazca, Tadeusz Mazowiecki, pierwszy premier III RP, Tony Halik, podróżnik i dziennikarz (nie ukończył szkoły). Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Za edukację w Rzeczpospolitej zabrano się za późno. Efekty było widać jeszcze przez kilka lat
Władze odrodzonej Polski postawiły po 1918 r. na edukację. Jednak zapóźnienia z czasów zaborów i Wielki Kryzys osłabiły tempo zmian. W efekcie u progu II wojny światowej do szkoły nie chodziło pół miliona dzieci, blisko co piąty obywatel II RP był analfabetą, a Sienkiewicza czytali tylko nieliczni.
Spis treści: Walka z analfabetyzmem trwała długo 300 000 dzieci bez dostępu do szkoły Sienkiewicz to luksus Kamienie na szaniec Kiedy Polska odzyskała niepodległość, była krajem analfabetów. Ówcześni badacze szacowali, że na 1000 mieszkańców II RP nie umie czytać aż 503. Owszem, w Rumunii takich osób było jeszcze więcej (884); to samo dotyczyło Portugalii (786) czy Hiszpanii (637). Z drugiej strony we Francji było to 30 osób na tysiąc, w Finlandii – 12, w Anglii – 10, w Danii – 2. W Niemczech i Szwajcarii niepiśmiennych było jeszcze mniej. – Gdy 25 000 Niemców staje naprzeciwko 25 000 Polaków, śród Niemców znajduje się 1 analfabeta, a śród Polaków 12 500. Jakąż tedy przewagę mają nad nami Niemcy w walce konkurencyjnej? – srożyli się publicyści z nacjonalistycznej „Myśli Niepodległej” w 1921 r. i dodawali złośliwie: „Te zestawienia nie odsłaniają nam jeszcze całej prawdy, gdyż u nas prócz 12 500 analfabetów przeciwstawia się spomiędzy 12 500 ludzi kształconych ludziom intelektu półanalfabetyzm, nieinteligiencja, ćwierćinteligiencja i półinteligiencja”. Wręcz z lubością wymieniali, że „17 szoferów samochodów wojskowych w Warszawie stanowi kategorię analfabetów całkowitych, a 127 żandarmów okręgu warszawskiego stanowi kategorię półanalfabetów”. Oficjalne dane statystyczne za rok 1921 nie wyglądały już tak paskudnie jak szacunki „Myśli Niepodległej”, choć nadal były fatalne. Mieliśmy w kraju 33,1 proc. analfabetów, a z drugiej strony osoby z wykształceniem wyższym stanowiły ledwie 0,7 proc. z 27 mln mieszkańców. Najwięcej analfabetów było w dawnym zaborze rosyjskim (w województwie poleskim aż 71 proc.!) i austriackim. Najmniej w zaborze pruskim (4 proc.) – czyli na Pomorzu, Śląsku i w Wielkopolsce. Dodajmy też, że w 1921 r. najlepiej wyedukowane były osoby wyznania ewangelickiego (67,5 proc. miało wykształcenie co najmniej elementarne), a najgorzej − wyznania prawosławnego (14,4 proc.). Różnice między zaborami były głębokie i zróżnicowane. W austriackim Polacy mieli autonomię. W pruskim, przez lata borykającym się z germanizacją, polskie szkoły i kadry nauczycielskie trzeba było budować niemal od zera. Wprawdzie – podobnie jak w zaborze rosyjskim – w pruskim rozwinęło się na przełomie XIX i XX w. tajne nauczanie, jednak nowo powstałe państwo musiało mieć oświatę z prawdziwego zdarzenia. Władze były świadome problemu i próbowały mu zaradzić. Walka z analfabetyzmem trwała długo Już 7 lutego 1919 r. Józef Piłsudski jako naczelnik państwa wydał dekret o obowiązku szkolnym. Dzieci i młodzież w wieku 7–17 lat miały uczęszczać do siedmioletniej szkoły powszechnej, a potem kontynuować naukę przez przynajmniej trzy lata w szkole wyższego stopnia. Wprowadzono też przymusową naukę czytania i pisania dla żołnierzy analfabetów (dziś trudno uwierzyć, że wielu młodych bohaterów wojny polsko-bolszewickiej nie umiałoby się podpisać imieniem i nazwiskiem!). W konstytucji marcowej z 1921 r. podkreślono, że nauka na poziomie podstawowym jest obowiązkowa i bezpłatna. A w 1924 r. Sejm zobligował młodocianych pracowników analfabetów do uczęszczania na odpowiednie kursy. Rosły wydatki na edukację. Jeśli w 1920 r. wydatki ministerstwa oświaty szacowano na tylko 2 proc. budżetu państwa, to w 1928 r. było to już ponad 15 proc. I choć Wielki Kryzys (1929–1933) wyhamował inwestycje, to efekty włożonej pracy było widać. W 1931 r. liczbę analfabetów w kraju szacowano na 23 proc. Jednak wciąż na edukacyjnej mapie kraju znajdowały się zacofane „czarne dziury”. Prasa wskazywała nie tylko na Polesie (zaledwie 30 proc. piśmiennych w powiecie koszyrskim w 1931 r.), ale nawet na Mazowsze: w powiecie sierpeckim, jakieś 120 km od stolicy, na wsi analfabetami było 32 proc. mieszkańców. Faktycznie – jak zaznaczał w „Historii Polski 1914–1939” prof. Henryk Zieliński – odsetek analfabetów wśród ludności wiejskiej nadal porażał: wynosił ok. 40 proc. w 1921 roku i 30 proc. w 1931 roku. – Obok wielu innych źródeł tego stanu rzeczy szukać trzeba i w tym, że zasada powszechności nauczania w szkołach powszechnych na wsi nie była realizowana w pełni. Wiele dzieci wiejskich pozostawało poza szkołą bądź przerywało naukę po krótkim w niej pobycie – pisał Zieliński. Na to, że z egzekwowaniem obowiązku szkolnego były pewne problemy, wskazują statystyki. W roku szkolnym 1921/1922 tylko 32 proc. dzieci chodziło do szkoły. Wprawdzie sześć lat później było to już ponad 75 proc., a w roku szkolnym 1928/1929 – ponad 95 proc., jednak okazało się to rekordowe osiągnięcie w historii II Rzeczypospolitej. Potem, razem z Wielkim Kryzysem i rosnącą biedą, wyniki te znowu zaczęły się pogarszać. 300 000 dzieci bez dostępu do szkoły Zresztą nawet tylko te 5 proc. niechodzących do szkoły dzieci z roku 1929 to były w praktyce setki tysięcy dusz. – W latach 1929–1930 około 200 000 dzieci nie będzie mogło korzystać z nauki z powodu niedostatecznej liczby szkół. Na papierze – 200 000. W rzeczywistości co najmniej 300 000 – alarmowała redaktorka naczelna kobiecego tygodnika „Bluszcz” Stefania Podhorska-Okołów. – Trzysta tysięcy główek dziecięcych bez światła. Gdyby całą tę dzieciarnię zebrać razem, powstałaby armia małych analfabetów, przyszłych rycerzy ciemnoty – groźniejsza dla państwa od wojny gazowej i wymyślnych pocisków wroga. Setki tysięcy dzieci rośnie jak dziczki w polu, po wsiach wałkoniąc się, latem przy pasionce, zimą przy skrobaniu kartofli i podkładaniu na ogień, a w mieście trawiąc dnie całe na graniu w guziki lub karty, sprzedawaniu gazet i płataniu psich figlów przekupkom, a noce na pokątnej sprzedaży papierosów, potajemnym wyszynku alkoholu, lub, co najohydniejsze, na usługach prostytucji – pisała. I niestety ta liczba dzieci systematycznie i drastycznie się powiększała. „Dziennik Białostocki” alarmował wiosną 1937 r., że w poprzednim roku szkolnym na 5,1 mln dzieci w wieku szkolnym nie chodziło do niej ponad 558 tys. Tym samym odsetek dzieci objętych edukacją spadł z ponad 95 proc. do 89 proc. Postęp został zahamowany, a potem… przyszła niestety II wojna światowa. Sienkiewicz to luksus Edukacja to nie tylko szkoła. Często możemy dziś słyszeć o naszych dziadkach „wychowanych na Sienkiewiczu” w czasach II RP. Okazuje się, że to mit. Nasi dziadkowie w czasach międzywojennych nie mieli okazji zaczytywać się powieściami Sienkiewicza, bo Trylogii nie było w programie szkolnym! A książek wydawano mało i uchodziły za towar niemal luksusowy. – Książka przed wojną była bardzo, bardzo droga. Prywatne księgozbiory były rzadkością i miarą statusu np. inteligencji. Jeśli czytało się książki to z wypożyczalni, które również były intratnym (choć drobnym) biznesem. Wpłacało się niewielką sumę pieniędzy np. na miesiąc i mogło się wypożyczać określoną liczbę książek. Ale książkę i czytelnictwo traktowano w kategoriach zbytku, z którego rezygnowano w cięższych czasach – wyjaśnia w rozmowie z prof. Grzegorz Bąbiak, dyrektor Instytutu Polonistyki Stosowanej na Wydziale Polonistyki UW. Jak podkreśla, dostęp do słowa drukowanego był zupełnie inny w wielkich miastach (Warszawa, Lwów, Kraków i Poznań), inny w mniejszych (jak Gniezno, Radom, Suwałki czy Tarnów), a jeszcze inny w małych miasteczkach i wsiach. – Do tego trzeba jeszcze pamiętać o zróżnicowaniu narodowościowym w międzywojniu, bo wówczas polskie szkolnictwo objęło ludność żydowską w całym kraju czy ukraińską na Kresach (wymieniając tylko najliczniejsze mniejszości). Znaczna część z tych najmłodszych mieszkańców, zwłaszcza w małych miejscowościach i na wsiach, podobnie jak rodzice, nie identyfikowała się z nowym państwem – byli tutejsi jak ich dziadkowie. Mieli własną kulturę, tradycję. Stąd polska książka nie była im aż tak potrzebna jak ich polskim kolegom – mówi Bąbiak. Kamienie na szaniec Mimo tych wszystkich problemów tuż przed wybuchem II wojny światowej w Polsce nie umiało czytać i pisać tylko 18 proc. mieszkańców. „Tylko”, bo bez porównania mniej niż u zarania II RP. Postęp był znaczący. Inna sprawa, że w okresie międzywojennym szkoły wyższe wydały w Polsce jedynie 83 tys. dyplomów (zawodowych i magisterskich). A kraj liczył przecież 35 mln mieszkańców. W roku akademickim 1937/1938 na 10 tys. mieszkańców Polski przypadało zaledwie 14 studentów. Więcej było nie tylko w Finlandii – 24, Danii − 23, lecz nawet w Rumunii – 17! Na dodatek na uniwersytetach psuła się atmosfera. W latach 30. pojawiły się getta ławkowe. Coraz mniej osób pamiętało o słowach Piłsudskiego. – Obcą jest nam wszelka nienawiść plemienna i narodowościowa. Bojownicy wolności wszystkich krajów i narodów są naszymi braćmi. Umiemy hołd oddać wszelkiej wielkiej myśli, w jakimkolwiek języku się zrodziła, umiemy uczcić wielkiego poetę i myśliciela, jakikolwiek naród go wydał – mówił o Puszkinie jeszcze w czasach rusyfikacji, w roku 1899. Zaś dwadzieścia lat później, już jako naczelnik państwa podczas otwierania Uniwersytetu w Wilnie w 1919 r. życzył uczelni: „niechże ta wszechnica, którą dziś tu otwieram, zgodnie z tradycją tej ziemi nie zieje nigdy jadem nienawiści”. Kiedy władze uniwersyteckie, a nawet państwowe, wprowadzały na uczelniach getta ławkowe, walczyły z nimi jednostki – np. na Uniwersytecie Warszawskim sprzeciwiała mu się młoda studentka Irena Sendlerowa czy wykładowca UW słynny filozof Tadeusz Kotarbiński. W czasach II RP, nawet jeśli nie zwalczono analfabetyzmu, to podkreślono, jak edukacja rozszerza horyzonty obywateli, uszlachetnia ich i przyczynia się do umocnienia państwa. – Dwadzieścia lat Polski Niepodległej pozwoliło na wykształcenie elit, zarówno naukowych, jak i administracyjnych – pisze specjalista od historii oświaty prof. Leszek Zasztowt w zbiorze „Węzły pamięci niepodległej Polski”. – Wystarczyło czasu na upowszechnienie szkolnictwa średniego i podniesienie rangi egzaminu dojrzałości. Absolwent gimnazjum, a następnie gimnazjum i liceum, stał się członkiem szeroko rozumianej elity społeczeństwa. Na szczycie znaleźli się absolwenci uniwersytetów i szkół wyższych. Podniesiona została ranga profesorów szkół średnich, wielu spośród nich przechodziło na uniwersytety i była to dość typowa droga awansu zawodowego. A ta zmiana mentalności i świadomości Polaków miała niebagatelną rolę w czasach II wojny światowej. Szacuje się, że z osób, które zdobyły wyższe wykształcenie w II RP, zginęło aż 37,5 proc., zaś z absolwentów szkół średnich – 30 proc. A zatem w dużej mierze to oni krzewili patriotyczne zachowania i przyczyniali się do zachowania świadomości narodowej. A ci, którzy przeżyli, przyłożyli się do odbudowy kraju po 1945 r.
Nauka prosto z orbity. Jak wygląda program edukacyjny stworzony wokół polskiej misji kosmicznej na ISS?
Lekcje prosto z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, konkursy, łączenie się z dziećmi w paśmie fal krótkich, całkiem spora dawka prawdziwej inżynierii, ale także propozycje z obszaru nauk ścisłych i sztuki. Anna Bukiewicz-Szul, koordynatorka zespołu ds. edukacji polskiej misji na ISS, zdradza nam elementy ogólnopolskiego programu, który ma zachęcić młodych ludzi do obrania kosmicznej ścieżki kariery.
Spis treści: Kompleksowe działania edukacyjne Lekcje prosto z orbity Między teorią a praktyką Od oficjalnego ogłoszenia polskiej misji naukowo-technologicznej na Międzynarodową Stację Kosmiczną minął już ponad rok. W czasie, gdy astronauta projektowy Europejskiej Agencji Kosmicznej dr Sławosz Uznański przechodzi kolejne szkolenia, w Polsce trwają prace nad wykorzystaniem misji kosmicznej m.in. do celów edukacyjnych. Polscy uczniowie będą mieli niebywałą szansę – zaproponowane przez nich doświadczenia mogą zostać przeprowadzone przez astronautę w trakcie misji na ISS. Wezmą też udział w lekcjach prosto z orbity i wzmocnią swoje kompetencje inżynieryjne. – Od momentu mianowania mnie przez Ministra Rozwoju i Technologii koordynatorką zespołu ds. edukacji wiedziałam, że czeka nas bardzo trudne, ale niepowtarzalne, wręcz historyczne zadanie. Że nie możemy iść na łatwiznę i sięgnąć po znane, regularnie wykorzystywane na lekcje o tematyce kosmicznej pomysły. Musimy przygotować coś wyjątkowego. Coś równie ważnego jak to, że drugi Polak w historii poleci w kosmos – mówi Anna Bukiewicz-Szul. Kompleksowe działania edukacyjne Podkreśla, że myśląc o prowadzeniu realnej edukacji kosmicznej trzeba działać kompleksowo. Wszystko, co jest związane z kosmosem, wymaga współpracy i umiejętności wielu ludzi o różnym wykształceniu i możliwościach. Tak samo program edukacyjny nie może skupiać się jedynie na fizyce, astronomii czy inżynierii. Nie może być też skierowany jedynie do uczniów szkół podstawowych. Dlatego został zaprojektowany dla uczniów wszystkich stopni edukacji przejawiających różnorodne talenty. Jest też część dla nauczycieli. – To oczywiście nie oznacza, że takie dziedziny jak fizyka czy inżynieria nie są ważne. Są wręcz krytycznie ważne. Ale kosmos potrzebuje też prawników, menedżerów, biologów, botaników, ekspertów z zakresu materiałoznawstwa, informatyków i całej wielkiej rzeszy innych specjalistów. Dlatego to, co przygotowujemy, powinno w jakimś aspekcie być ciekawe dla każdego ucznia – wyjaśnia ekspertka. Jednym z punktów programu jest wzmocnienie umiejętności inżynieryjnych. Mowa m.in. o nauce lutowania elementów elektronicznych na płytce drukowanej, projektowaniu i drukowaniu w 3D czy podstawach bioinżynierii. Lekcje prosto z orbity Dr Sławosz Uznański będzie również dwukrotnie łączył się z niskiej orbity ziemskiej z polskimi uczniami, by przeprowadzić dla nich specjalne lekcje w stanie mikrograwitacji. Na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej będzie też czekała na niego tzw. kołyska Newtona przygotowana specjalnie przez polskich nauczycieli i wykonana przez polskich uczniów! Jest to popularne urządzenie demonstrujące zasady zachowania pędu i energii w zderzeniach. Składa się z kilku metalowych kulek zawieszonych na cienkich linkach, ułożonych w jednej linii. Gdy podniesiesz jedną lub więcej kulek z jednego końca i puścisz je, uderzają one w pozostałe kulki. Przekazują pęd i energię na drugi koniec, gdzie ostatnia kulka się wybija i porusza się w przeciwną stronę. Proces ten powtarza się kilka razy, tworząc efekt „wahadła”. Obrazowo pokazuje to, jak działa prawo zachowania energii i pędu w fizyce. – Ta konkretna kołyska znacznie różni się od tej wykorzystywanej na Ziemi. Ma działać w miejscu o skrajnie obniżonej grawitacji. Nauczyciele fizyki, których zaprosiłam do projektu, znaleźli własny sposób na zbudowanie kołyski, która – miejmy nadzieję – zadziała w warunkach panujących na stacji kosmicznej, tak jak to założyliśmy – wyjaśnia Anna Bukiewicz-Szul. Między teorią a praktyką Dodaje, że to absolutnie niesamowite projektować aktywności, które mają być wykonane w środowisku tak innym, tak nieintuicyjnym, znanym wyłącznie z teorii. – Trzeba pomyśleć dosłownie o wszystkim. To, co dla nas naturalne, tam jest zwyczajnie nieosiągalne. Zwykły nacisk, tarcie, ciężar, te pojęcia po prostu tam nie występują albo mają całkowicie inne znaczenie – wyjaśnia Anna Bukiewicz-Szul. – Ale to nie wszystko, nie tylko fizyka jest tutaj zupełnie jakby „nowa”. Należy wziąć pod uwagę wszelkie ograniczenia związane z bezpieczeństwem załogi. Jestem przekonana, że nigdy nie pomyśleli państwo o tylu ograniczeniach, pozornych niebezpieczeństwach przy choćby przelaniu wody do naczynia. Tutaj ta czynność nabiera zupełnie innego znaczenia. Ile wody (duży koszt)? Jak ją potem zutylizować? Jak zabezpieczyć przed rozbiciem na drobne cząstki, które będą dryfowały po całej stacji? Jakie naczynie? Czy ma ostre krawędzie? Jak się tłucze – na drobne kawałki, a może tylko wgniata? Czy emituje gazy, jest łatwopalne, a może jest pokryte powłoką hydrofobową? A im bardziej skomplikowana czynność, tym więcej ma ograniczeń – podkreśla ekspertka. W maju 2024 roku polski astronauta projektowy przeszedł też szkolenie krótkofalarskie, które prowadzili Piotr SP5ULN, Włodek SQ6NLN, Tomek SP9UOB oraz Krzysztof SQ5NWI. Sławosz Uznański zdobył uprawnienia krótkofalowca. Dzięki temu w chwilach, gdy ISS będzie przelatywała nad Polską, będzie mógł łączyć się z dziećmi i młodzieżą na Ziemi. – Muszę powiedzieć, że byłam pod wrażeniem szybkości, zaangażowania i radości, z jakimi Sławosz Uznański przyswoił sobie umiejętności krótkofalowca. Dość powiedzieć, że już pierwszy testowy egzamin zdał od razu na 100 proc. I tak było już do końca – mówi koordynatorka. I dodaje, że polski program edukacyjny będzie miał sporo korelacji z krótkofalarstwem. To jedynie pierwsze ujawnione informacje dotyczące edukacyjnej części polskiej misji na ISS. O kolejnych można będzie usłyszeć już w sobotę, 26 października, w trakcie debaty zatytułowanej „Polska Misja Naukowo-Technologiczna na ISS”. Debata jest częścią dwudniowej konferencji popularnonaukowej World Space Week Wrocław, organizowanej po raz ósmy przez Stowarzyszenie WroSpace. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Korzystanie ze smartfonów rozprasza uwagę. Nowe badanie naukowców z USA dowodzi jednak, że nie zawsze
Długoterminowy eksperyment przeprowadzony na studentach w trakcie zajęć pokazał, że krótkie przerwy na skorzystanie z telefonu mogą mieć pozytywny wpływ na wyniki w nauce.
Spis treści: Smartfon – przydatne narzędzie czy przeszkoda w nauce? Przerwy na telefon – im krótsze, tym lepsze Zajrzyj w telefon, a lepiej się skupisz Efekty bez zakazów i nakazów Smartfon to tylko narzędzie, ale potrafi być uzależniający. Stały dostęp do informacji, ulubionych aplikacji, komunikacji z kim tylko zechcemy, mediów społecznościowych, zdjęć i filmów, może powodować, że „siedzimy w telefonie” nawet kilka godzin dziennie. Szkoły i uniwersytety także dostrzegają ten problem. Smartfon – przydatne narzędzie czy przeszkoda w nauce? Telefony w szkołach i na uniwersytetach mogą być przydatnymi narzędziami przypominającymi o terminach lub zachęcającymi do wymiany zdań między uczniami i nauczycielami. Jednak badania dowodzą, że uczniowie i studenci częściej (nawet 10 razy dziennie) używają ich w zupełnie innych celach. Dlatego w wielu miejscach korzystanie ze smartfona podczas zajęć jest zabronione, np. college’ach i uniwersytetach w USA. Jak pokazuje nowe badanie, może to mieć skutki odwrotne od zamierzonych. A zezwolenie na krótkie przerwy w tym zakazie pozytywnie wpływa na skupienie. Przerwy na telefon – im krótsze, tym lepsze Naukowcy z USA sprawdzili, czy wprowadzenie tzw. „technology breaks”, czyli przerw specjalnie na skorzystanie z telefonu, może poprawić skupienie i wyniki w nauce. Okazuje się że tak. Badacze z Southern Illinois University przez cały semestr mierzyli efekty „przerw technologicznych”. Na monitorowanych zajęciach można było mieć telefon cały czas. Zmierzyli także efekty przerw krótszych i dłuższych. Eksperyment polegał na przerwach trwających przez jedną, dwie i cztery minuty. Mierzono także efekt przerw tylko na rozmowę (zadawanie pytań), bez możliwości używania telefonów. Wszystkie przerwy miały miejsce 15 minut po rozpoczęciu wykładów. Za korzystanie z telefonu uznawano także samo dotknięcie go. Wyniki okazały się bardzo ciekawe. Najbardziej efektywne były najkrótsze przerwy na telefon – jednominutowe. Podczas zajęć z takimi przerwami uczniowie korzystali z telefonów rzadziej niż podczas zajęć z przerwami na pytania. A także rzadziej niż podczas zajęć z dłuższymi „technology breaks”. Zajrzyj w telefon, a lepiej się skupisz Badacze odkryli również, że podczas sesji lekcyjnych z jednominutowymi przerwami wyniki uczniów w testach były najwyższe. Zaobserwowano znacznie więcej wyników z ponad 80% poprawnych odpowiedzi. – Mamy nadzieję, że oznacza to, iż studenci byli mniej rozproszeni podczas wykładów, co przełożyło się na lepsze wyniki – mówi profesor Ryan Redner, autor badania. Dlaczego jednak byli mniej rozproszeni, skoro używali „rozpraszaczy” jakimi są telefony? To na razie pozostaje w sferze domysłów. Prof. Redner spekuluje, że jednominutowe przerwy mogą być na tyle długie, by coś przez telefon załatwić (np. odpowiedzieć na jedną lub kilka wiadomości), a jednocześnie na tyle krótkie, by nie dać się wciągnąć w nic więcej (np. konwersację na komunikatorze, odpisywanie na emaile). Krótsze przerwy pozwalają prawdopodobnie na to, by nie rozproszyć uwagi, a jednocześnie zaspokajają silną u niektórych potrzebę bycia „na bieżąco”. Efekty bez zakazów i nakazów Podczas eksperymentu nie zaobserwowano, by uczniowie zachowywali się inaczej niż zwykle, wiedząc że są obserwowani. To najprawdopodobniej wynik powszechnego użytkowania telefonów w szkołach i na uniwersytetach, także w obecności nauczycieli i wykładowców. Zaobserwowano natomiast duże różnice w stopniu używania telefonów między poszczególnymi sesjami. Póki co są one dla naukowców zagadką, więc zespół prof. Rednera zastrzega, że zagadnienie wymaga dalszych badań. – Próbujemy znaleźć sposoby na ograniczenie korzystania z telefonów komórkowych bez zakazów. Mamy nadzieję, że nasze odkrycia zainspirują badaczy i nauczycieli do wypróbowania pozytywnych metod, opartych na wzmocnieniu – podsumowuje Redner. Źródło: Frontiers in Education. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
15-latek z Polski wśród najlepszych uczniów świata. Pokonał blisko 400 tys. rówieśników
15-letni Jakub Dobosiewicz znalazł się w gronie 100 najlepszych uczniów na świecie. Sukces poznaniaka cieszy tym bardziej, że o to niezwykle prestiżowe wyróżnienie walczyło 400 tysięcy nastolatków z całego globu.
W tym artykule: Polak wśród najlepszych uczniów świata Czym jest Rise? Polscy uczniowie wśród najlepszych na świecie Mamy kolejne wspaniałe wieści ze świata edukacji. Nasz rodak, Jakub Dobosiewicz, został jednym z laureatów prestiżowego konkursu Rise Global Winners i trafił na listę 100 najlepszych uczniów świata. O tym, jak duże jest to osiągnięcie niech świadczy fakt, że 15-latek z Poznania okazał się lepszy od 400 tysięcy rówieśników z całego globu. Polak wśród najlepszych uczniów świata Spośród 400 tysięcy kandydatów to właśnie nazwisko Jakuba Dobosiewicza, znalazło się w gronie laureatów konkursu Rise Global Winners. Zostając tym samym jednym ze 100 najlepszych uczniów świata. 15-latek na co dzień uczęszcza do II Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu. Interesuje się zmianami klimatu i angażuje się w działania na rzecz ograniczania kryzysu migracyjnego. – Czuję się ogromnie wyróżniony, będąc w gronie finałowej 100 odważnych, inspirujących i zaangażowanych młodych osób z 43 krajów. Bycie Rise Global Winner to dla mnie ogromny zaszczyt i jeszcze większa motywacja do dalszej nauki, rozwoju i zmiany świata na lepsze – zaznacza Jakub Dobosiewicz. Czym jest Rise? Rise jest programem skierowanym do młodych osób, w wieku od 15 do 17 lat, który wspiera rozwój edukacji uzdolnionej młodzieży. W ramach corocznego stypendium Rise Challenge autorzy zachęcają uczniów do stworzenia indywidualnego projektu, dzięki czemu w pełni mogą pokazać świata swoje umiejętności, a także jakie ukryte talenty w nich drzemią. Jakub Dobosiewicz przekonał do siebie jury pomysłem na stworzenie platformy, która pozwala znaleźć krawców przerabiających stare ubrania na nowe, co pozwoliłoby ograniczyć globalny konsumpcjonizm. – Jako Global Winner stanę się częścią globalnej społeczności liderów i otrzymam od Rise wsparcie na całe życie, w tym m.in. stypendium na studia i wyjazd na Rise Global Summit wraz z 99 innymi Rise Global Winners – podkreśla 15-latek. Główną nagrodą w konkursie jest uzyskanie 4-letniego stypendium na dowolnie wybranej uczelni. Ponadto laureaci mogą ubiegać się o dofinansowanie na uruchomienie swojego projektu. Kuba w rozmowie z Polsat News przyznał, że jego ogromnym marzeniem są studia na Oxfordzie. 100 najlepszych uczniów świata wyłonionych zostało spośród 400 tysięcy zgłoszeń. Najpierw jurorzy wybierają 500 finalistów, których zapraszają na rozmowy kwalifikacyjne i uczestnictwo w zajęciach grupowych, gdzie mogą zaprezentować swoją koncepcję projektu. Następnie grono jurorskie wyłania setkę najlepszych. Polscy uczniowie wśród najlepszych na świecie Warto przypomnieć, że w ostatnim czasie wielokrotnie informowaliśmy o sukcesach polskiej młodzieży. W kwietniu media rozpisywały się o 17-letniej Natalii Siwek, która dostała się na Harvard, czyli najstarszy i najbardziej prestiżowy uniwersytet w Stanach Zjednoczonych. Poznanianka była już m.in. laureatką oraz finalistką 6 ogólnopolskich olimpiad, dwukrotnie uczestniczyła w Licealnych Mistrzostwach Świata oraz organizowała własne projekty, takie jak TEDx czy symulacje sądowe dla licealistów. Szerokim echem odbiło się również osiągnięcie Michała Lipca. Uczeń krakowskiego Liceum im. A. Witkowskiego dokonał rzeczy niemal niemożliwej, zdobywając aż trzy medale – złoty, srebrny i brązowy – na trzech różnych międzynarodowych olimpiadach przedmiotowych w zaledwie trzy tygodnie. To pierwszy taki przypadek w historii polskiej edukacji, kiedy w tym samym roku uczeń staje na podium olimpiady przedmiotowej z matematyki, fizyki i chemii. Najmłodszy profesor w Polsce ustalił nową przyczynę udaru mózgu. To prawdziwy przełom Mateusz Hołda szturmem podbił naukowy świat i w 2022 roku, w wieku 29 lat, został najmłodszym profesorem w Polsce. Dziś krakowski kardiomorfolog ponownie jest na ustach wszystkich. Nie sposób nie wspomnieć także o niemałym wyczynie 19-letniej Oliwii Raniszewskiej. Nazwisko tegorocznej maturzystki – jako jedynej Polki i jednej z zaledwie kilku osób z Europy – znalazło się w gronie 50 finalistów organizowanego przez Global Teacher Prize konkursu Global Students Prize 2023. Oliwa jest absolwentką Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu, a w październiku rozpoczęła naukę na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym na kierunku lekarskim. Wszystkim jeszcze raz serdecznie gratulujemy! Źródło: risefortheworld.org. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Uniwersytety w USA – poznaj ranking najlepszych instytucji w Ameryce
Najlepsze uniwersytety w USA każdego roku plasują się w ścisłej czołówce wszystkich światowych rankingów. Nic dziwnego, że to właśnie amerykańskie uczelnie często są pierwszym wyborem osób planujących studia za granicą. Które oferują najwyższy poziom kształcenia? Poniżej zamieszczamy ranking najlepszych amerykańskich uniwersytetów.
W tym artykule: Najlepsze uniwersytety w USA Czy wiesz, że w Stanach Zjednoczonych działa ponad 4 tys. college'ów i uniwersytetów? Wiele z tych instytucji cieszy się niebywałym prestiżem, a dyplom jednej z nich to właściwie klucz, który otwiera drzwi do wielkiej kariery. W ścisłej czołówce uniwersytetów w USA wymienia się przede wszystkim te, które są zaliczane do Ivy League – prestiżowej konferencji lekkoatletycznej, w skład której wchodzą drużyny z ośmiu prywatnych instytucji szkolnictwa wyższego w USA. Trzeba jednak podkreślić, że najlepsze amerykańskie uniwersytety to nie tylko Harvard, Yale, Princeton, Brown, Dartmouth, Columbia, Cornell i Uniwersytet w Pensylwanii. Najlepsze uniwersytety w USA Zestawienia najlepszych uczelni na świecie rokrocznie przygotowują organizacje, firmy i prestiżowe redakcje z całego świata. Każdy ranking wyraźnie różni się pod względem kolejności poszczególnych instytucji, co wynika z faktu, że przy ich tworzeniu pod uwagę brane są nieco inne kryteria. Największe miasta USA – gdzie w Stanach Zjednoczonych mieszka najwięcej ludzi? Największe miasta USA należą do najbardziej rozpoznawalnych atrakcji tego niezwykłego kraju. Jak nazywa się największe miasto w USA? Które amerykańskie metropolie są zaliczane do najwięk... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0d99b8fbdd40afddd7ba07765d62b4b7211f7227-ceb061a.jpg" width="938" height="626" alt="Największe miasta USA – gdzie w Stanach Zjednoczonych mieszka najwięcej ludzi? (FOT. Victor J. Blue/Bloomberg via Getty Images)" title="Największe miasta USA – gdzie w Stanach Zjednoczonych mieszka najwięcej ludzi? (FOT. Victor J. Blue/Bloomberg via Getty Images)" /> Poniżej publikujemy zestawienie najlepszych amerykańskich uczelni w 2022 roku, przygotowane w oparciu o dane organizacji ShanghaiRanking Consultancy. To właśnie ta instytucja od 2003 roku tworzy Academic Ranking of World Universities (ARWU). Słynna Lista Szanghajska powstaje w oparciu o sześć wskaźników. Najważniejsze kryteria doboru instytucji to: liczba absolwentów i pracowników będących laureatami Nagrody Nobla lub Medalu Fieldsa, liczba najczęściej cytowanych autorów prac naukowych, liczba artykułów opublikowanych na łamach „Nature” i „Science”, dane dotyczące publikacji uczelni w bazach Web of Science: Science Citation Index Expanded i Social Sciences Citation Index. Dowiedz się, które uniwersytety w USA są najlepsze według autorów Listy Szanghajskiej. Dla porównania przy każdej instytucji podajemy też pozycję w rankingach US News i QS. Harvard University Harvard bez cienia wątpliwości można wymienić w gronie najbardziej rozpoznawalnych szkół wyższych na świecie i to właśnie ta szkoła otwiera zestawienie najlepszych uniwersytetów w USA (i przy okazji – na świecie). Instytucja założona w 1636 roku obejmuje 13 szkół i instytutów, wśród których najbardziej wyróżniają się wydziały medycyny i prawa. Jako prywatna instytucja badawcza, Harvard dysponuje ponad setką ośrodków badawczych. Czesne w tej prestiżowej szkole to wydatek rzędu ok. 52 tys. dolarów, ale wypada wspomnieć, że uczelnia przyjmuje studentów według zasady need-blind. Ta koncepcja zakłada przyjmowanie kandydatów bez względu na ich sytuację finansową i dzięki temu ok. 20 proc. studentów Harvardu nie płaci za studia. W rankingach US News i QS ta prestiżowa szkoła zajęła odpowiednio 1. i 5. miejsce. Stanford University Drugą najlepszą instytucją szkolnictwa wyższego w USA, według Listy Szanghajskiej, jest Stanford. Korzenie instytucji sięgają 1885 roku. Ta znana uczelnia może poszczycić się jednym z największych kampusów uniwersyteckich, w granicach którego znajduje się 7 szkół i 18 instytutów badawczych. Kwartalne czesne w Uniwersytecie Stanforda kosztuje 19 tys. dolarów, ale warto wspomnieć, że równocześnie ze swoją aplikacją, każdy kandydat może złożyć wniosek o przyznanie pomocy finansowej od uczelni. W rankingach US News i QS Stanford uplasował się na 3. pozycji. Massachusetts Institute of Technology Trzecią lokatę zajmuje Massachusetts Institute of Technology, czyli MIT. Uniwersytet powstał w 1861 roku. MIT składa się z pięciu szkół, z czego do najbardziej cenionych należą Szkoła Inżynierii MIT i Sloan Scholl of Management. Czesne na Massachusetts Institute of Technology to wydatek rzędu 57 tys. dolarów, ale szkoła prowadzi nabór w systemie need-blind, podobnie jak Uniwersytet Harvarda. Według redakcji US News, MIT jest drugim najlepszym uniwersytetem w Stanach, a według QS – pierwszym. University of California, Berkeley Tuż za podium uplasowała się pierwsza instytucja publiczna w tym zestawieniu. Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley (UCB) powstał w 1868 roku. Dysponuje 14 szkołami i uczelniami, a oprócz tego jest siedzibą kilku prestiżowych instytutów badawczych, które cieszą się poważaniem na całym świecie. Żeby móc studiować w UCB, trzeba liczyć się z wydatkiem rzędu 21 tys. dolarów za semestr. Szkoła kwalifikuje w systemie need-blind, ale dotyczy to wyłącznie kandydatów z USA. Zagraniczni studenci mogą natomiast skorzystać ze stypendiów wewnętrznych i zewnętrznych. W rankingach US News i QS Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley zajął odpowiednio 20. i 32. miejsce. Princeton University Piątym najlepszym uniwersytetem w USA, według autorów Listy Szanghajskiej, jest Princeton. Prestiżowy uniwersytet został założony w 1746 roku, co czyni go czwartą najstarszą uczelnią w Stanach Zjednoczonych. Tę szkołę wybierają kandydaci, którzy chcą studiować m.in. nauki biologiczne, biomedycynę, informatykę, inżynierię, nauki społeczne i administrację publiczną. Na terenie kampusu mieszczą się świetnie wyposażone laboratoria i uznawane za jedne z najlepszych biblioteki specjalistyczne. A a nawet muzeum (Muzeum Sztuki Uniwersytetu Priceton) z wystawą obejmującą ponad 100 tys. eksponatów. Czesne na Priceton to koszt rzędu 57 tys. dolarów, ale wypada wspomnieć, że także tam obowiązuje zasada need-blind. Redakcja US News uznała ten uniwersytet za najlepszy w USA. W zestawieniu QS zajął 20. miejsce. Columbia University Szóste miejsce należy do Uniwersytetu Columbia. Instytucja powstała w 1754 roku. Uczelnia składa się z 20 szkół, z czego 4 są przeznaczone dla studentów studiów licencjackich, a pozostałe – dla studentów studiów podyplomowych. Czesne w Columbii wynosi 30 tys. dolarów za semestr. Uczelnia oferuje atrakcyjne pożyczki i stypendia, dzięki którym wielu studentów może uczyć się tam bez żadnych opłat. W zestawieniach US News i QS uczelnia zajęła 18. i 19. pozycję. California Institute of Technology Kalifornijski Instytut Technologiczny (Caltech), który uplasował się na siódmym miejscu zestawienia, został założony w 1891 roku. Uczelnia kształci w wielu obszarach, wśród których należy wymienić chemię i inżynierię chemiczną, biologię i inżynierię biologiczną czy geologię i nauki o Ziemi. Kiedy powstały Stany Zjednoczone? Oto krótka historia powstania USA Czy wiesz, kiedy powstały Stany Zjednoczone? Historia USA to historia wielu europejskich nacji. Jak wiadomo, dzisiejszą potęgę założyli właśnie kolonizatorzy. Po drodze mieli jednak wiele t... Czesne na Kalifornijskim Instytucie Technologicznym wynosi ponad 52 tys. dolarów. Uczelnia oferuje liczne programy, które pomagają studentom sfinansować naukę. W zestawieniach US News i QS Caltech zajął 9. i 6. miejsce. University of Chicago Ósme miejsce zajął Uniwersytet w Chicago. Uczelnia założona w 1890 roku prowadzi pięć wydziałów badawczych i osiem szkół, z których największym uznaniem cieszą się placówki kształcące w zakresie prawa, ekonomii, matematyki i fizyki. Czesne na Uniwersytecie w Chicago wynosi pond 59 tys. dolarów. Studenci zagraniczni mogą skorzystać ze stypendiów merytorycznych. W zestawieniach US News i QS szkoła zajęła 6. i 10. miejsce. Yale University Obok Harvardu, Yale prawdopodobnie jest najbardziej znaną uczelnią w USA. Na Liście Szanghajskiej uniwersytet uplasował się na dziewiątym miejscu. Yale został założony w 1701 roku, co czyni tę instytucję trzecią najstarszą szkołą wyższą w USA. Uczelnia dysponuje dwunastoma szkołami. Dużym poważaniem cieszą się studia prawnicze i historyczne, ale wypada wspomnieć także o świetnych programach teatralnych i muzycznych. Czesne na tej prestiżowej uczelni wynosi 62 tys. dolarów. Na szczęście instytucja prowadzi rekrutację w systemie need-blind, dostępną także dla zagranicznych kandydatów. Według US News, Yale jest 5. najlepszą uczelnią w USA, a według QS – 14. Cornell University Zestawienie zamyka uniwersytet Cornella. Szkoła założona w 1865 roku składa się z 14 wydziałów i 12 centrów uniwersyteckich. Czesne wynosi 59 tys. dolarów, ale szkoła oferuje atrakcyjne programy stypendialne. Redakcja US News uznała Cornell za 17. najlepszy uniwersytet w USA. W zestawieniu QS szkoła zajęła 21. miejsce. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Nieoczywiste przedmioty szkolne na świecie. Gdzie szachy są w programie nauczania?
Chociaż szkoły na całym świecie mają pewne wspólne przedmioty, takie jak matematyka i nauki biologiczne, często mogą różnić się od siebie i zaskakiwać. Wpływ na to ma kilka czynników, m.in. poziom zamożności danego kraju, ale również kultura, tradycja i ustrój polityczny.
W tym artykule: Armenia Chiny Wietnam Kenia Edukacja jest niezwykle ważnym elementem życia dzieci i młodzieży. To właśnie w szkole zdobywamy potrzebną wiedzę, rozwijamy nasze umiejętności i uczymy się współpracy. Szkoła na etapie dzieciństwa jest praktycznie niezbędna, ponieważ to szansa na rozwój zarówno psychiczny, jak i fizyczny. Właśnie dlatego tak ważny jest sprawny i dobrze działający system edukacji, zapewniający młodym pokoleniom szkołę, która nauczy ludzi, jak myśleć, a nie co myśleć. W szkołach w większości krajów na świecie dzieci uczy się przede wszystkim matematyki, języka ojczystego, języka obcego, nauk technicznych i biologicznych. Są jednak państwa, które ze względu na różne czynniki kulturowe lub na skutek decyzji władz wprowadziły do szkół niekonwencjonalne przedmioty szkolne. Armenia Ormianie są bardzo dobrymi szachistami, a sama gra jest w tym kraju niezwykle ważna. Tak bardzo, że w 2011 roku ówczesny prezydent Armenii Serż Sarkisjan postanowił wprowadzić szachy do szkół, jako obowiązkowy przedmiot. Tym samym kraj ten stał się pierwszym państwem na świecie, w którym uczniowie już od najmłodszych lat uczą się grać w tę strategiczną grę. Czy przedszkola szkodzą dzieciom? Wyniki dziesięcioletnich badań wzbudziły kontrowersje Wczesna edukacja przedszkolna może być niekorzystna dla dzieci sugerują badania opublikowane w biuletynie Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego. Maluchy posłane do przedszkola przed uko.. Szachy bowiem mają niezwykły wpływ na ludzki mózg. Wiele lat ćwiczeń i gry poprawią naszą pamięć, uczy strategicznego i krytycznego myślenia, mądrego podejmowania decyzji i rozwija kreatywność. Co więcej, szachy mają również pozytywny wpływ na nasze zdrowie. Badania wykazały, że regularne rozwiązywanie łamigłówek i granie szachy zapobiega chorobie Alzheimera. Chiny Chiny już od czasów starożytnych przywiązywały olbrzymią wagę do potęgi ludzkiego rozumu. Dzięki temu w kraju tym rozwijały się różne dziedzin nauki, m.in. medycyna i matematyka. Dziś oczywiście szkoła wygląda zupełnie inaczej niż w przeszłości, ale nadal widać duże przywiązanie do tradycji. W chińskich szkołach, oprócz tradycyjnych przedmiotów, uczy się kaligrafii, której nauka trwa przez cały okres szkoły podstawowej. Podobnie jak w Armenii, W Chinach również naucza się gry w szachy, lecz w odmianie lokalnej – Xiangqi. W niektórych szkołach dzieci uczą się również jazdy konnej. Wietnam Edukacja w Wietnamie trwa 12 lat. To 5 lat szkoły podstawowej, 4 lata gimnazjum i 3 lata szkoły średniej. Co ciekawe, uczniowie chodzą do szkoły aż sześć razy w tygodniu – od poniedziałku do soboty. W kraju oprócz podstawowych przedmiotów naucza się „technologii”. W Hiszpanii powstaje pierwsza szkoła dla pasterek. Chodzi o ożywienie wsi Dziewięciomiesięczny kurs pasterstwa obejmuje prawie 500 godzin szkolenia online oraz jeden weekend w miesiącu, podczas którego odbywają się zajęcia praktyczne, w otoczeniu gór i dolin Kant... I gimnazjum – ekonomia domu, II gimnazjum – leśnictwo i akwakultura, III gimnazjum – przemysł, IV gimnazjum – przedmiot technologiczny do wyboru. Władze twierdzą, że przedmiot ma na celu pokazanie związku między teorią a praktyką działów krajowej gospodarki. Kenia Kenia jest krajem, który w dużym stopniu opiera się na rolnictwie i jest jednym z bogatszych państw Afryki. Edukacja jest dla Kenijczyków dużo szansą lepszą przyszłość i dobrą pracę. Istnieją tam trzy typy szkół średnich: publiczne, prywatne i harambee (zarządzane przez prywatne organizacje, które nie mają państwowego finansowania). Kenia to nie tylko safari. Co warto zobaczyć i czym się zachwycić? Kenia to piękny, afrykański kraj, który turystom kojarzy się głównie z safari i podziwianiem dzikiej przyrody. Podróże do Kenii są coraz częstsze. Jak zaplanować podróż do Kenii, by by... Jednak szkoły prywatne w Kenii są niezwykle drogie, dlatego dostęp do nich mają dzieci z bardzo zamożnych rodzin. W kenijskiej szkole oprócz suahili, matematyki, dwóch przedmiotów ścisłych i jednej przedmiotu humanistycznego, który jest do wyboru, naucza się rolnictwa. Co ciekawe, w wielu szkołach uczniowie mają zajęcia takie jak: budownictwo, mechanika, obróbka metalu i drewna oraz elektronika, a nawet „umiejętności życiowe”.
Na naukę nigdy nie jest za późno. CKE ujawniła wiek najstarszego maturzysty. Czy padł rekord?
Matury 2022 oficjalnie rozpoczęte. Centralna Komisja Egzaminacyjna w pierwszym dniu tegorocznego egzaminu dojrzałości zdradziła, ile lat ma najstarszy maturzysta. Choć wiek robi wrażenie, nie jest to jednak rekord.
W tym artykule: „Pan Tadeusz” oraz „Noce i dnie” na maturze z języka polskiego Najstarszy maturzysta 2022 Ile lat miał najstarszy maturzysta? Matury 2022 – terminy i harmonogram „Pan Tadeusz” oraz „Noce i dnie” na maturze z języka polskiego Za nami pierwszy dzień matur. 4 maja absolwenci szkół średnich przystąpili do pierwszego z trzech obowiązkowych pisemnych egzaminów na poziomie podstawowym – języka polskiego. Maturzyści zmierzyli się z fragmentem XII księgi „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza oraz „Nocami i dniami” Marii Dąbrowskiej. Ci, którzy wybrali analizę wiersza, musieli zinterpretować utwór Józefa Barana „Najkrótsza definicja życia”. Maria Konopnicka – życie i twórczość (biografia, wiersze, utwory) Maria Konopnicka to polska pisarka, uznawana za jedną z najwybitniejszych poetek okresu realizmu. Publicystka, tłumaczka, nowelistka, krytyczka literatury, aktywistka społeczna oraz autorka utwo... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/maria-konopnicka-zycie-i-tworczosc-biografia-wiersze-utwory-fot-zaklad-reprografii-i-digitalizacji-biblioteki-narodowej-wikimedia-commons-public-domain-551d94c.jpeg" width="938" height="578" alt="Maria Konopnicka - Życie i twórczość (biografia, wiersze, utwory) (fot. Zakład Reprografii i Digitalizacji Biblioteki Narodowej, Wikimedia Commons, public domain)" title="Maria Konopnicka - Życie i twórczość (biografia, wiersze, utwory) (fot. Zakład Reprografii i Digitalizacji Biblioteki Narodowej, Wikimedia Commons, public domain)" /> Z kolei w części testowej abiturienci musieli rozwiązać zadania na podstawie zamieszczonych w arkuszu fragmentów tekstów – Krzysztofa A. Wieczorka „Serce czy rozum? Emocje w argumentacji i perswazji” i Grzegorza Jakowicza „Życie na poczytaniu. Rozmowy o literaturze i reszcie świata”. Zdający za cały egzamin może otrzymać 70 punktów – 20 za test i 50 za wypracowanie. Aby pisemna matura z języka polskiego na poziomie podstawowym, która trwa 170 minut, została uznana za zdaną, uczeń musi uzyskać co najmniej 30% z możliwych punktów do zdobycia. Najstarszy maturzysta 2022 Według danych Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, do tegorocznego egzaminu maturalnego przystąpi prawie 290 tys. zdających. Choć w zdecydowanej większości są to świeżo upieczeni absolwenci liceów i techników, nie brakuje jednak także abiturientów, którzy edukację mają już dawno temu. Tak dawno, że są już na zasłużonej emeryturze. Jak informuje CKE, najstarszy maturzysta 2022 urodził się w 1951 roku. To oznacza, że w dniu przystąpienia do egzaminu dojrzałości ma 71 lat. „Najstarszy tegoroczny maturzysta urodził się w 1951 roku. Do egzaminu maturalnego przystępuje w wieku 71 lat! Trzymamy kciuki” – napisała Centralna Komisja Egzaminacyjna na Twitterze. View oEmbed on the source website Ile lat miał najstarszy maturzysta? Mimo że wiek najstarszego tegorocznego maturzysty robi wrażenie, nie jest to jednak rekord. W 1999 roku do egzaminu dojrzałości przystąpił 80-letni Andrzej Masztalerz. Z kolei w 2010 świadectwo maturalne odebrał Stanisław Lasota, mając wówczas 74 lata. W wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” stwierdził, że „zaawansowany wiek to dobry moment na uzupełnienie wykształcenia. Można znaleźć cel w życiu, kiedy dzieci wydoroślały”. Poza granicami kraju także znajdziemy kilka przypadków późnej edukacji. Przykład? Chociażby niespełna 100-letnia Josephine Belasco z San Francisco, która ukończyła szkołę średnią w 2006 roku, mając 98 lat. Jak się okazuje, na naukę nigdy nie jest za późno. Co oznacza skrót „OK”? Sprawdź, jak dobrze znasz języki [QUIZ] Matury 2022 – terminy i harmonogram Egzamin maturalny w 2022 roku zostanie przeprowadzony w dniach 4–23 maja. Zdający musi przystąpić do trzech egzaminów pisemnych na poziomie podstawowym i jednym na poziomie rozszerzonym. Dodajmy, że podobnie jak przed rokiem, maturzyści są zwolnieni z egzaminu ustnego. Do matury w tej formie przystępują jedynie chętni, którzy podczas rekrutacji na zagraniczną uczelnię muszą przedstawić wynik z części ustnej. 4 maja 2022 (środa): język polski (poziom podstawowy), język łaciński i kultura antyczna (poziom rozszerzony). 5 maja 2022 (czwartek): matematyka (poziom podstawowy), historia muzyki (poziom rozszerzony). 6 maja 2022 (piątek): język angielski (poziom podstawowy), język francuski, język niemiecki, język włoski, język rosyjski, język hiszpański (poziom podstawowy). 9 maja 2022 (poniedziałek): język angielski (poziom rozszerzony i dwujęzyczny), filozofia (poziom rozszerzony). 10 maja 2022 (wtorek): język polski (poziom rozszerzony), język francuski (poziom rozszerzony i dwujęzyczny). 11 maja 2022 (środa): matematyka (poziom rozszerzony), język hiszpański (poziom rozszerzony i dwujęzyczny). 12 maja 2022 (czwartek): biologia (poziom rozszerzony), język rosyjski (poziom rozszerzony i dwujęzyczny). 13 maja 2022 (piątek): wiedza o społeczeństwie (poziom rozszerzony), język niemiecki (poziom rozszerzony i dwujęzyczny). 16 maja 2022 (poniedziałek): chemia (poziom rozszerzony), język włoski (poziom rozszerzony i dwujęzyczny). 17 maja 2022 (wtorek): historia (poziom rozszerzony), język mniejszości narodowych (poziom podstawowy). 18 maja 2022 (środa): geografia (poziom rozszerzony), język mniejszości narodowych (poziom rozszerzony). 19 maja 2022 (czwartek): fizyka (poziom rozszerzony), historia sztuki (poziom rozszerzony). 20 maja 2022 (piątek): informatyka (poziom rozszerzony), język kaszubski, język łemkowski (poziom rozszerzony). 23 maja 2022 (poniedziałek): egzaminy w języku obcym dla absolwentów szkół lub oddziałów dwujęzycznych. Źródło: CKE, ABC News, Rzeczpospolita. Artykuły, które mogą cię zainteresować: Czy przedszkola szkodzą dzieciom? Wyniki dziesięcioletnich badań wzbudziły kontrowersje Wczesna edukacja przedszkolna może być niekorzystna dla dzieci sugerują badania opublikowane w biuletynie Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego. Maluchy posłane do przedszkola przed uko.. 10 największych zalet systemu edukacji w Finlandii System edukacji w Finlandii często przytaczany jest jako jeden z najlepszych na świecie. Pokazywany jest często przez ekspertów jako punkt odniesienia. Czym różni się od polskiego? To naprawdę ma znaczenie! Im więcej zieleni za oknem, tym lepsze wyniki w nauce Uczniowie szkół średnich, korzystający z klas wychodzących na tereny zielone, uzyskują lepsze wyniki testów niż ci, którzy mają lekcje w salach bez okien lub z widokiem na przestrzeń zab...
Czy przedszkola szkodzą dzieciom? Wyniki dziesięcioletnich badań wzbudziły kontrowersje
Wczesna edukacja przedszkolna może być niekorzystna dla dzieci sugerują badania opublikowane w biuletynie Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego. Maluchy posłane do przedszkola przed ukończeniem 5. roku życia mają w późniejszych latach więcej problemów z nauką i zachowaniem oraz uzyskują gorsze wyniki testów.
W tym artykule: Przedszkola szkodzą dzieciom w późniejszym wieku Przedszkola wpływają na wyniki w nauce i zachowanie Wyniki sprzeczne z innymi badaniami nad edukacją przedszkolną Przedszkola szkodzą dzieciom? To zależy od jakości „Przedszkola szkodzą dzieciom” – to twierdzenie, które w ostatnich tygodniach często pojawia się w amerykańskich mediach. Kontrowersyjne nagłówki odwołują się do badania przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu Vanderbilta (VU) w Tennessee, które po ponad 10 latach doczekało się publikacji ostatecznych wyników. Przedszkola szkodzą dzieciom w późniejszym wieku Naukowcy z VU śledzili losy prawie 3000 uczniów, którzy w latach 2009–2010 rozpoczęli edukację na poziomie pre-K, w ramach bezpłatnego stanowego programu edukacyjnego. Pre-K to etap edukacji wczesnoprzedszkolnej, obejmujący okres przed ukończeniem przez dziecko 5. roku życia. Badania zostały podzielone na dwie fazy. Pierwsze wyniki, opublikowane w 2015 roku, dotyczyły rozwoju dzieci do czasu ukończenia przez nie trzeciej klasy szkoły podstawowej. Już wtedy wykazano „nieznaczny negatywny wpływ edukacji przedszkolnej na późniejsze wyniki w nauce”. Niestety, wyniki drugiej części badania, opublikowane pod koniec stycznia tego roku, potwierdziły pierwsze spostrzeżenia. Beton na fińskich placach zabaw zastąpiono ściółką. To wpłynęło na odporność dzieci Miesiąc biegania po ściółce leśnej pokrywającej place zabaw kilku przedszkoli w Finlandii pozwoliło korzystnie zmienić działanie układu immunologicznego grupy maluchów w wieku 3-5 lat. Przedszkola wpływają na wyniki w nauce i zachowanie Na poziomie szóstej klasy szkoły podstawowej absolwenci stanowego programu przedszkolnego mieli niższe wyniki w nauce. Sprawiali też więcej problemów behawioralnych i mieli więcej zaleceń dotyczących edukacji specjalnej (konsultacje z pedagogiem, korepetycje) niż ich rówieśnicy, którzy nie uczęszczali do przedszkola. To wnioski płynące z badanie opublikowanego w biuletynie Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego. „Między trzecią a szóstą klasą dzieci, które uczęszczały do przedszkola, radziły sobie gorzej na standardowych testach, rzadziej uczęszczały do szkoły, częściej dopuszczały się wykroczeń dyscyplinarnych i potrzebowały więcej usług w zakresie edukacji specjalnej” – czytamy na stronie VU. Co istotne, różnice w wynikach testów były stosunkowo niewielkie. Dzieci, które miały za sobą edukację przedszkolną, uzyskiwały wyniki zaledwie o 1–4% słabsze od swoich klasowych kolegów. To wynik lepszy niż ten, jaki uzyskano w pierwszej części badania po klasie trzeciej. Niepokoi za to kwestia problemów behawioralnych uczniów. Sami autorzy nie próbują wskazywać ich źródła. Ale eksperci niezwiązani z badaniem zauważają, że dzieci, które wcześnie rozpoczęły edukację w placówkach mogą być nią „zmęczeni”. Niewykluczone także, że na późniejsze zachowanie w szkole przekładają się złe doświadczenia z pierwszych lat przedszkola. Wskazują tu m.in. na trudne rozstania z rodzicami, niewystarczającą opiekę czy niedostosowanie trybu nauki do wieku i możliwości dzieci. W Hiszpanii powstaje pierwsza szkoła dla pasterek. Chodzi o ożywienie wsi Dziewięciomiesięczny kurs pasterstwa obejmuje prawie 500 godzin szkolenia online oraz jeden weekend w miesiącu, podczas którego odbywają się zajęcia praktyczne, w otoczeniu gór i dolin Kant... Wyniki sprzeczne z innymi badaniami nad edukacją przedszkolną Wyniki nowego badania okazały się tym bardziej kontrowersyjne, że stoją w sprzeczności z innymi podobnymi badaniami. W tym z wynikami metaanalizy 22 różnych badań poświęconych wpływowi edukacji przedszkolnej na przyszłe osiągnięcia dzieci. Metaanaliza dotyczyła badań przeprowadzonych w latach 1960-2016. Wykazała, że dzieci uczęszczające do przedszkoli rzadziej potrzebowały dodatkowego wsparcia edukacyjnego i rzadziej powtarzały klasy. Za to częściej kończyły szkołę średnią. Dzieci przedszkolne uznano także za lepiej przygotowane do rozpoczęcia nauki w szkole. Zarówno pod względem umiejętności pisania i czytania, jak i predyspozycji społeczno-emocjonalnych. Z kolei badanie opublikowane w 2021 roku, dotyczące programu edukacji przedszkolnej w Bostonie, wykazało, że uczęszczanie do przedszkola nie wpłynęło na wyniki testów w okresie dojrzewania. Natomiast poprawiło wyniki uzyskiwane przez uczniów w szkole średniej i na studiach. Jeszcze inne badania skupiały się na afroamerykańskich dzieciach pochodzących z rodzin o niskich dochodach. Te wykazał, że dzieci, które korzystały z darmowego programu przedszkolnego, w późniejszych latach osiągały lepsze wyniki w testach na inteligencję niż ich rówieśnicy, którzy nie zakwalifikowali się do programu. Jako młodzi dorośli rzadziej też łamali prawo, a ponadto zdobywali lepiej płatną pracę. To naprawdę ma znaczenie! Im więcej zieleni za oknem, tym lepsze wyniki w nauce Uczniowie szkół średnich, korzystający z klas wychodzących na tereny zielone, uzyskują lepsze wyniki testów niż ci, którzy mają lekcje w salach bez okien lub z widokiem na przestrzeń zab... Przedszkola szkodzą dzieciom? To zależy od jakości Wyniki nowych badań skomentował jeden z czołowych ekspertów zajmujących się edukacją wczesnoszkolną i psychologią dziecięcą, Steve Barnett, dyrektor National Institute for Early Education Research. Barnett przestrzegł przed przenoszeniem wniosków z badania w Tennessee na przedszkola w ogóle. Zauważył, że istotnymi czynnikami, które mogły wpłynąć na wyniki badań, były poziom finansowania i jakość programu pre-K prowadzonego w Tennessee. I tak na przykład w stanie New Jersey roczny budżet na jedno dziecko uczęszczające do przedszkola to prawie 15 tys. dolarów. Tymczasem w Tennessee to nieco ponad 4,5 tys. dolarów. Taka różnica ma bezpośredni wpływ na jakość opieki i standard placówki. Innym kluczowym elementem może być program nauczania. Choć krajowe i stanowe regulacje przewidują pewne minimum, które dziecko powinno opanować w pierwszych latach nauki, to wiele przedszkoli nie spełnia tych wymagań. Część placówek nie potrafi też dopasować trybu nauki do możliwości małych dzieci. To z kolei może skutkować kiepskimi wynikami w nauce i budzić niechęć do dalszej edukacji. Barnett podkreśla więc, aby „nie zniechęcać się do przedszkoli na podstawie jednych badań”. Warto jednak zainteresować się jakością przedszkola, do którego chcemy posłać dziecko. Źródła: American Psychological Association, Vanderbilt University.
10 największych zalet systemu edukacji w Finlandii
System edukacji w Finlandii często przytaczany jest jako jeden z najlepszych na świecie. Pokazywany jest często przez ekspertów jako punkt odniesienia. Czym różni się od polskiego?
Amerykański reżyser Michael Moore w swoim filmie dokumentalnym „Where to Invade Next” z 2015 roku postanowił pokazać ciekawe rozwiązania z innych krajów. Tytuł jest oczywiście przewrotnym nawiązaniem do „eksportowania” przez jego kraj demokracji. W filmie pojawia się Finlandia jako przykład doskonałego systemu edukacji. Jednym z głównych argumentów filmu jest brak prac domowych. To jednak nie jest do końca prawda, bo w fińskich szkołach pojawiają się prace domowe. Mają jednak zupełnie inny rodzaj i cel niż te najczęściej spotykane w polskich szkołach. - Pracą domową może być coś, czego w szkole nie da się zrobić, na przykład przeprowadzenie wywiadu z dziadkami, zebranie informacji w terenie – mówiła w rozmowie z Gazetą Wyborczą dyrektor szkoły podstawowej w Helsinkach, Leena Liusvaara. To, co amerykański reżyser usłyszał od nauczycieli w Finlandii daje do myślenia. Wszyscy powtarzali, że USA powinno zrezygnować nauczania do ustandaryzowanych testów. W Polsce nauczanie także przebiega tak, by uczeń finalnie zdał ustandaryzowany egzamin. Nie rozwija to kreatywności, uczy natomiast, że na istnieje tylko jeden słuszny sposób myślenia i odpowiadania na pytania. Niewiele ma to wspólnego z krytycyzmem i poszerzaniem horyzontów. - Uczycie ich tylko tego by dobrze zdać test, tak naprawdę niczego ich nie uczycie – wypowiada się jeden z nauczycieli w filmie Moore'a. Pytanie „ale czy to będzie na maturze/egzaminie?” chyba zna każdy, kto przeszedł lub przechodzi także przez polski system edukacji. W międzynarodowych testach PISA organizowanych przez OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) Finlandia zdobywa za każdym razem miejsce w ścisłej czołówce. Jakie zatem różnice można wyliczyć w stosunku do polskiej edukacji? 1. Małe klasy, dostępność Fińskie klasy są nieduże, liczą maksymalnie 20 osób. Podręczniki, pomoce naukowe i posiłki w szkolnych stołówkach są bezpłatne. Większość szkół jest państwowa, a nieliczne prywatne placówki opłacane są z budżetu. 2. Mniej czasu w ławce Dzieci w Finlandii spędzają mniej czasu w szkołach w ciagu roku niż inne. Przeciętnie w szkole są 706 godzin rocznie. Średnia OEC to 850 godzin, w Polsce około 746. Wakacje są natomiast dłuższe, łącznie trwają od 10 do 11 tygodni w roku. Fińscy nauczyciele przekonują, że dzięki temu dzieci nie są przemęczone i wypalone, co przekłada się na lepszą koncentrację i przyswajanie wiedzy. 3. Całkowita równość uczniów Nie istnieją podziały na lepszych i gorszych, brakuje klasyfikacji pod względem wiedzy i umiejętności. System stara się wyeliminować współzawodnictwo. Jedną z zalet tego jest fakt, że gdy nie ma nacisku na konkretną ocenę, nie ma potrzeby osiągania jej za wszelką cenę (ściąganie) lub rezygnację, bo „i tak mi się nie uda”. Do 16. roku życia dzieci nie muszą podchodzić do egzaminów. 4. Zainteresowania ważniejsze od kanonu System kształcenia na poziomie podstawowym w Finlandii nastawiony jest na poszukiwanie zainteresowań uczniów i danie im narzędzi do ich zgłębiania. 5. Nie ma rankingów Nie ma podziałów na szkoły lepsze i gorsze, zatem uczniowie z tych „gorszych” nie muszą czuć się jak wyrzutki społeczne, czy nieudacznicy tylko z powodu tego, że zabrakło im na egzaminie punktu i dostały przydział gdzie indziej niż chciały. Same szkoły także dzięki temu zyskują, mogąc skupić się na swoich uczniach, a nie wyścigowi z innymi placówkami. 6. Dla wszystkich tak samo Nie ma programów wyszukiwania specjalnie uzdolnionych w klasach i indywidualnego ich windowania. Każdy ma takie same szanse. 7. Nauka tylko w szkole Płatne korepetycje nie istnieją, są prawnie zakazane. Zarządzający edukacją tłumaczą to tym, że jedynym źródłem nauki powinna być szkoła. Jeśli ktoś potrzebuje dodatkowej pomocy w nauczaniu, nauczyciele mają obowiązek jej udzielić. 8. Inne relacje Nauczyciele współpracują z uczniami na zasadach partnerskich, hierarchia jest tutaj ograniczona. Nie uznaje się jej w fińskich szkołach za efektywną. 9. Zawód nauczyciela Nauczyciele są postrzegani jako wykonawcy prestiżowego zawodu, ich szkolenia są w całości finansowane przez państwo. Studia pedagogiczne uchodzą za prestiżowe, dostać się na nie jest bardzo trudno. Nauczyciel standardowo pracuje 4 godziny dziennie, 2 godziny w tygodniu musi poświęcić na rozwój zawodowy. Polscy nauczyciele przygnieceni są ciągłym rozliczaniem z realizacji programu („Szybciej, szybciej, bo się nie wyrobimy przed końcem roku” - pamiętacie?), zarabiają niewiele, a przez społeczeństwo i samych uczniów traktowani są często z góry, jako nieudacznicy, którzy wykonują ten zawód, bo na inny byli za słabi. Zmieniające się wraz z każdą ostatnią zmianą władzy przepisy i program nauczania tylko potęgują frustrację. 10. Mniej dozoru Nauczyciele w Finlandii znacznie mniej czują na sobie spojrzenie Wielkiego Brata. Nie istnieje jeden sztywny i szczegółowy program dla całego kraju (nie panuje jednak też edukacyjna anarchia). Nie ma także inspektoratu szkolnego. Nauczyciel nie musi „spowiadać się” z każdej godziny lekcyjnej, uzupełniać ton dokumentacji, co oszczędza mu stresu, który znają dobrze polscy pedagodzy. Źródła: DzieciSąWażne / Gazeta Wyborcza / GoToUniversity
Te zwierzęta prowadzą lekcje dla swoich młodych. Czego uczy szkoła zwierząt?
Surykatki pokazują swojemu potomstwu, jak radzić sobie z niebezpiecznymi skorpionami. Od zwierząt możemy się wiele nauczyć – przykładem może być pies rasy chihuahua, którego zawziętość przypomina nam, by bronić własnych interesów, nawet w starciu z większym przeciwnikiem. A kto uczy zwierzęta? Jakie ciekawe sposoby nauczania wykorzystywane są przez zwierzęta, by uczyć swoje potomstwo i siebie nawzajem?
Poznaj "zwierzęce szkoły"! Tekst: Liz Langley Źródło: National Geographic News
Nękanie w sieci pozostawia trwały ślad. Ofiary i sprawcy cierpią na stres pourazowy
Utrata kontroli, koszmary, poczucie niepokoju i napady lęku – to niektóre z oznak zespołu stresu pourazowego, które mogą wykazywać nastolatkowie zaangażowani w cyberbullying, czyli nękanie w internecie. I nie chodzi tylko o ofiary. Podobne objawy dotykają blisko jednej trzeciej sprawców nękania.
Badania nad wpływem cyberbullyingu na psychikę nastolatków, opublikowane w Archives of Disease in Childhood Journal, przeprowadzili brytyjscy naukowcy. Testom poddali ponad 2 200 brytyjskich nastolatków w wieku od 11 do 19 lat, uczących się w czterech różnych szkołach. Badacze wykorzystali tzw. kwestionariusz Dana Olweusa – szwedzkiego psychologa i pioniera badań nad przemocą rówieśniczą i nękaniem. Dzięki kwestionariuszowi badacze ustalili częstość występowania nękania cybernetycznego oraz bezpośredniego, oraz to jak często uczniowie klasyfikują się jako sprawcy bądź ofiary tego rodzaju działa. Okazało się, że cybernękanie jest rzadziej spotykane i zetknął się z nim co czwarty badany nastolatek. Podczas gdy z tradycyjnym bezpośrednim zastraszaniem zetknął się co trzeci badany. Prawie 75 proc. nastolatków wypełniło kolejne kwestionariusz, aby zbadać czy wystąpiły u nich objawy PTSD (zespołu stresu pourazowego – z ang. posttraumatic stress disorder). 35 proc. ofiar cybernękania uzyskało wyniki powyżej progu objawów PTSD, a 29 proc. nastolatków, którzy dokonywali cyberprzemocy, wykazywało objawy PTSD. Naukowcy odkryli również, że ci, którzy stosują przemoc w sieci, rzadko angażują się w bezpośrednie nękanie na szkolnych korytarzach. Choć odnotowano także znikomy procent ankietowanych, którzy przyznali, że są sprawcami w obu kategoriach. – Wygląda na to, że anonimowość zapewniona przez internet może zwiększyć ryzyko cyberprzemocy, zapewniając platformę, do której można łatwo uzyskać dostęp i przez którą można szybko i łatwo dotrzeć do innych – powiedział psycholog kliniczna Ana Pascual-Sánchez z Imperial College London, jedna z autorek badania. Pascual-Sánchez przyznała, że autorzy badania byli zaskoczeni uzyskanymi wynikami. – Agresja naraża prześladowców na potencjalne brutalne sytuacje, w których mogą stracić kontrolę, a nawet poczuć się bezbronni lub żałować, nękani przez natrętne wspomnienia. Ponieważ było to badanie informacyjne, nie ma w nim ustaleń dotyczących przyczyn występowania objawów PTSD u sprawców cyberprzemocy. Dotarcie do sedna problemu będzie wymagało kolejnych badań. Źródła przemocy Brytyjskie badania są przełomowe. Sameer Hinduja, współtwórca Cyberbullying Research Center i profesor kryminologii na Florida Atlantic University, powiedział, że nie słyszał dotąd o sprawcach cyberprzemocy, którzy doświadczaliby objawów PTSD, ale wyniki nowych badań są wiarygodne i zdają się mieć potwierdzenie w jego wcześniejszych badaniach nad cyberprzemocą i zdrowiem psychicznym. – Absolutnie potrzebujemy specjalistów, aby nadal badali niektóre z psychologicznych i fizjologicznych czynników, które mogą prowadzić do tych problemów – powiedział Hinduja w rozmowie z CNN i dodał, że jego obserwacje w dużej mierze skupiały się na traumach z dzieciństwa. Hinduja odkrył, że trudne doświadczenia z wczesnych lat życia mogą przeradzać się w cyberprzemoc – m.in. napędzaną zazdrością bądź poczuciem niepewności i zagrożenia. Innymi częstymi przyczynami cyberprzemocy są presja rówieśników lub stresujące relacje rodzinne. Zwrócił uwagę, że większość sprawców cybernękania nie angażuje się w podobne działania bezpośrednio. – Prawdopodobne jest, że czują się wolni od norm społecznych, moralności, etyki i zasad oraz możliwych kar i sankcji, gdy są za ekran i są fizycznie odlegli lub geograficznie oddzieleni od celu – powiedział Hinduja. Istnieje wiele sygnałów ostrzegawczych zarówno na to, że nastolatek może angażować się w cyberprzemoc, jak również, że może być jej ofiarą. W przypadku sprawców sygnały alarmujące to np. fakt, że nastolatek praktycznie nie rozstaje się ze smartfonem lub komputerem, korzysta z niego w ukryciu, ukrywa treści przed innymi osobami. Może także wykazywać zwiększoną agresję, irytację, drażliwość. Ofiary cyberprzemocy mogą zachowywać się podobnie, choć częściej zdarza się, że próbują unikać korzystania ze smartfona, nagle ograniczają swoją sieć kontaktów. Stają się bardziej ciche i niepewne, zamknięte w sobie. Izolują się od rówieśników i bliskich. Niektóre typowe objawy emocjonalne obejmują gniew lub frustrację. Jeśli jesteś ofiarą cyberprzemocy, Hinduja zaleca trzyetapowe podejście do szukania pomocy. Pierwszym krokiem jest skorzystanie z elementów sterujących w aplikacjach – blokowanie, wyciszanie i raportowanie. Drugim krokiem jest złożenie oficjalnego zgłoszenia firmie odpowiedzialnej za aplikacje, aby mogła rozpocząć dochodzenie. Trzeci i najważniejszy krok to skontaktowanie się z zaufaną osobą ze swojego kręgu – członkiem rodziny, przyjacielem, nauczycielem. Nastolatkowie wykazujący objawy PTSD powinni zostać poddani leczeniu terapeutycznego. Tu niezbędne są standardowe procedury – czyli zgłoszenie do psychoterapeuty, psychologa bądź psychiatry, który zdecyduje o rozpoznaniu i podjęciu kolejnych kroków. Katarzyna Grzelak
10 porad jak dobrze przygotować się do gap year
Kilkumiesięczna przerwa od nauki i stacjonarnego życia to nie tylko idealny sposób na nabranie dystansu przed podjęciem ważnych życiowych decyzji, ale też doskonała okazja do rozwoju i zdobycia doświadczenia. By to nie był czas stracony, warto się odpowiednio na taką wyprawę przygotować. Jak? Mamy dla ciebie kilka porad.
Według danych American Gap Association 90% nastolatków podejmuje decyzję o gap year ze względu na chęć zdobycia cennego doświadczenia, 85% z nich chce zwiedzać świat i poznawać inne kultury, a ponad 40% osób deklaruje chęć nauki języka obcego. Prym w kwestii wyjazdów na gap year wiodą młodzi Skandynawowie, z których już co drugi decyduje się na taką formę rozwoju. – Popularność wyjazdów długoterminowych na kursy językowe w ramach gap year z roku na rok rośnie – komentuje Sylwia Rogalska, Country Manager EF Polska. – W 2016 roku takie kursy wybrało aż o 40% więcej osób niż rok wcześniej. Jak wynika z danych Nordic Institute for Studies in Innovation, w Norwegii czy Danii co druga młoda osoba przed studiami decyduje się na gap year. Jak przygotować się do gap year? 1. Zbierz oszczędności W pierwszych miesiącach aklimatyzacji przydadzą się oszczędności. Wykorzystaj czas w szkole czy na studiach na podjęcie dodatkowej pracy. 2. Określ cel swojego gap year Zastanów się, co chcesz osiągnąć dzięki gap year. Cel pozwoli ci nie zmarnować żadnej chwili i owocnie spędzić czas. Poznanie nowych kultur, nauka języka obcego, pomoc innym, zdobycie doświadczenia czy zarobek – każdy z tych celów wymaga skonkretyzowanych przygotowań. 3. Obierz kierunek To od ciebie zależy, gdzie zdecydujesz się na wyjazd (do jednego lub kilku miejsc?), czy wyjedziesz za granicę, czy do innego miasta w Polsce. Jeśli interesuje cię ta ostatnia opcja, sprawdź „lokalnego Erasmusa”, czyli Program Mobilności Studentów i Doktorantów Most. 4. Zaplanuj swój czas na miejscu Zdecyduj, w jaki sposób osiągniesz swój cel. Stawiasz sobie za cel pomoc innym? Wybierz Wolontariat Europejski w ramach programu Erasmus+. Chcesz nauczyć się języka obcego? Wyjedź z EF Polska do jednej z 46 szkół na zagraniczny kurs językowy (nowe kursy rozpoczynają się w każdy poniedziałek roku). Chcesz zdobyć doświadczenie? Zostań Cultural Care Au Pair. 5. Zbieraj informacje o miejscu docelowym Zainwestuj w przewodniki turystyczne, poświęć czas na tematyczne blogi czy filmy dokumentalne. Im więcej dowiesz się o twojej destynacji oraz panujących tam zwyczajach, tym łatwiej zaaklimatyzujesz się po przyjeździe. Naucz się też kilku podstawowych zwrotów, które przełamią lody w kontakcie z lokalną społecznością. 6. Zaplanuj przejazdy i noclegi Przed podróżą sprawdź najdogodniejsze połączenia podróżnicze, jak międzynarodowe bilety lotnicze RTW czy kolejowe Interrail Pass. Zastanów się też nad noclegiem. Czy będziesz mieszkać u rodziny goszczącej, skorzystasz z couchsurfingu, a może wynajmiesz mieszkanie? 7. Zabezpiecz swoje finanse W ramach przygotowań załóż sobie konto walutowe, kantor elektroniczny, wyrób sobie karty płatnicze przynajmniej dwóch typów. Pamiętaj, że nie wszędzie bankomaty to rzecz powszechna, dlatego też czasem będziesz potrzebować gotówki. 8. Zadbaj o formalności Przed wyjazdem sprawdź datę ważności paszportu i dowodu osobistego. Pamiętaj o wizach i szczepieniach, które są obowiązkowe w wielu krajach. Wykup dodatkowe ubezpieczenie, które pokryje koszty wypadku, choroby lub kradzieży podczas podróży. 9. Upewnij się o swoim bezpieczeństwie Sprawdź komunikaty w aktualnościach MSZ i pobierz aplikację iPolak. Dzięki ostrzeżeniom dla podróżujących w czterostopniowej skali, zorientujesz się czy wybrany kraj jest bezpieczny dla turystów. Aplikacja posiada również przycisk S.O.S. z telefonem alarmowym do najbliższej polskiej placówki. 10. Jedź w podróż życia i ciesz się przygodą! Pamiętaj, że twój gap year zależy wyłącznie od ciebie. Bądź otwarty na nowe wrażenia, nowe kontakty i przygody. Ciesz się nowymi doświadczeniami i dziel się tymi niezapomnianymi chwilami z innymi! Opracowanie: Education First
Uczniowie pisali egzamin w kartonach na głowie. "Nikt nie ma prawa traktować dzieci jak zwierzęta"
Tak długo jak istnieją szkoły uczniowie próbują oszukać system a nauczyciele ich przed tym powstrzymać. Choć czasy się zmieniają a z nimi techniki ściągania, najprostsze metody walki ze nieuczciwością wydają się najpopularniejsze. Szkoła w Indiach stała się właśnie przedmiotem żartów, bo uczniom na teście kazano nosić kartonowe pudła na głowach.
Sprawa wyszła na jaw po publikacji zdjęć zrobionych przez jednego z wykładowców. Koledż Bhagat w Haveri w południowym stanie Karnataka testuje dopiero to rozwiązanie, twierdzi dyrektor szkoły M.B. Sateesh. Na zdjęciach z jego placówki widać młodych ludzi w szkolnych ławkach z głowami w pudełkach. Widzą tylko to, co przed nimi i na co pozwala wycięty otwór na twarz. View oEmbed on the source website Poza salwami śmiechu internautów m.in. z powodu traktowania ”uczniów jak koni”, pod wpływem zdjęć krytykę wyraził też przedstawiciel lokalnych władz. - Tego typu praktyki są niedopuszczalne. Nikt nie ma prawa traktować uczniów jak zwierzęta. Natychmiast zajmiemy się tym wynaturzeniem – sprawę pudełek skomentował stanowy minister edukacji, S. Suresh Kumar. View oEmbed on the source website Rodzice 56 z 72 uczniów zdających semestralny egzamin wyrazili zgodę na użycie ”kartonowych systemów przeciw ściąganiu” i tylko te dzieci je założyły, twierdzi dyrektor szkoły. Niemniej, wraz z wyjaśnieniem powodów eksperymentu wysłał do swoich zwierzchników także oficjalne przeprosiny i obietnicę, że nie będzie już stosować się w przyszłości podobnych metod. - Dzieci same przyniosły kartony z domu i niektóre zdejmowały je z głów już po 30 minutach. Jedne czuły się w nich lepiej, inne gorzej. To był eksperyment – tłumaczy M.B. Sateesh. Pozostałym kazano uwolnić głowy po godzinie. Fakt, że w ogóle konieczne było podjęcie tak drastycznych kroków wynika, jak nazywają ją nauczyciele, z panującej w tej szkole ”epidemii ściągania”. View oEmbed on the source website System edukacyjny w Indiach od lat zmaga się z masowym brakiem uczciwości młodych ludzi. Lokalne media co roku donoszą o problemach z oszustwami w szkołach wyższych. W 2015 roku cały świat oglądał nagranie z mieszkańcami stanu Bohar wspinającymi się po elewacji budynku w którym akurat przeprowadzano szkolny egzamin. To najbliżsi próbowali podawać zdającym ściągi i gotowce. Sprawą musiała zająć się policja. Ludzie chcą ułatwić młodemu człowiekowi życie ryzykując nawet utratę własnego. Na szali jest zdanie ważnego egzaminu dającego wejście na wybraną uczelnię. W tym roku w stanie Telangana po ogłoszeniu wyników semestralnego testu 22 uczniów popełniło samobójstwo. View oEmbed on the source website Radykalne próby walki ze ściąganiem, jak ta w Indiach, są też podejmowane – i to regularnie – w innych częściach świata. Pod koniec sierpnia trafiły do mediów zdjęcia uczniów w pudłach na głowach zdających egzaminy w meksykańskim stanie Tlaxcala . W ostatnich latach po sieci krążyły też zdjęcia dzieci zdających klasówki zasłoniętych parasolami (Tajlandia) czy ”hełmami” z pozszywanych kartek (Filipiny). Młodzi Tajowie w jednym przypadku musieli też, zdając szkolny test, nosić hełmy motocyklowe i rowerowe. Malee Kawsanthia/Facebook Bardziej zaawansowane techniki, jak monitorowanie częstotliwości radiowych, stosuje się np. w Chinach. W 2016 roku Iraku zdecydowano się na krok najbardziej chyba radykalny i podczas 3 trzygodzinnych sesji egzaminów szkolnych wyłączono w całym kraju internet.
"Dzieci trzymają długopisy jak jaskiniowcy. Pediatrzy: dzieci tracą siłę i zręczność
Dzieci nie mają okazji do wyćwiczenia siły i zręczności rąk wystarczającej do korzystania z narzędzi do pisania - to przekłada się na problemy w nauce.
Pediatrzy ostrzegają, że zbyt duży i wczesny dostęp do urządzeń z dotykowymi ekranami ma niepokojący wpływ na rozwój dzieci. Pediatra Sally Payne, z Heart of England Foundation NHS Trust przekonuje: “ Młodzi ludzie trafiają do szkół z zupełnie inną siłą i zręcznością dłoni niż przed dziesięcioma laty. Gdy dostają do ręki ołówek w szkole, nie potrafią go trzymać, brakuje im fundamentalnych umiejętności. Żeby utrzymać takie narzędzie potrzeba silnych mięśni w palcach.” Co się zmieniło przez 10 lat? Obecnie wielu rodzicom znacznie łatwiej jest uspokoić i zająć dziecko dając mu do zabawy tablet z grą lub filmem niż zachęcać je do zabaw manualnych klockami, zabawkami lub ćwiczeniami ruchowymi. W rozmowie z The Guardian matka sześcioletniego chłopca, który musi korzystać z dodatkowych zajęć z terapeutą zajęciowym by poprawić zdolność dłoni, przyznaje się do błędu: “Dawałam synowi znacznie częściej technologiczne gadżety do zabawy niż tradycyjne zabawki. Kiedy trafił do szkoły zadzwoniono do mnie z niepokojem. Okazało się, że trzyma w ręku ołówek tak jak jaskiniowcy trzymali patyki. Nie umiał w żaden inny sposób go złapać, a przez miał poważne problemy z rozpoczęciem nauki pisania.” W tej sprawie nie przeprowadzono jeszcze dokładnych badań, które jasno obwiniłyby nowoczesną technologię o problemy sprawnościowe dzieci. Obecnie zmienia się także podejście do nauki pisma i w niektórych szkołach krajów Zachodu obok ołówka i długopisu uczniowie od początku edukacji korzystają z tabletów. Mają także do nich nieograniczony dostęp po zajęciach, przeglądają na nich strony internetowe, korzystają z multimediów. Motoryka dziecka przez ekspertów dzielona jest na dwie osobne kategorie: dużą i małą. Pierwsza dotyczy sprawności ruchowej takiej jak bieganie, chodzenie, skakanie. Mała natomiast odnosi się zręczności manualnej. Jak przekonują pediatrzy i terapeuci rozwój jej powinien być wspierany przez zabawy i wspólne ćwiczenia. Przykłady? Wspólne rysowanie, zabawy z plasteliną, budowanie z klocków, przygotowywanie posiłków (krojenie, mieszanie, segregowanie), składanie ubrań. Świetnie sprawdza się tutaj także wspólne muzykowanie i nauka gry na instrumentach. Brak odpowiedniego przygotowania manualnego dziecka nie tylko może doprowadzić do jego kłopotów w szkole, ale także do trudności w późniejszym życiu, gdzie brak rozwiniętej zręczności rąk utrudni wykonywanie precyzyjnych czynności. Karin Bishop z Królewskiego Kolegium terapeutów zajęciowych dodaje: “Nie ma wątpliwości, że technologia zmieniała świat i nasze dzieci będą w nim dorastać. Choć znamy wiele pozytywnych efektów tej zmiany, mamy też coraz więcej dowodów na wzrost interakcji wirtualnej, dzieci spędzają znacznie więcej czasu w domach i coraz mniej na zajęciach rozwijających fizycznie.” Przykłady trzymania narzędzi do pisania: Prawidłowy Nieprawidłowy Nieprawidłowy Błążej Grygiel Źródło: Guardian
To naprawdę ma znaczenie! Im więcej zieleni za oknem, tym lepsze wyniki w nauce
Uczniowie szkół średnich, korzystający z klas wychodzących na tereny zielone, uzyskują lepsze wyniki testów niż ci, którzy mają lekcje w salach bez okien lub z widokiem na przestrzeń zabudowaną - dowiedli naukowcy z University of Illinois.
Badanie wykazało, że uczniowie, którzy widzieli zieleń za oknem klasy, lepiej wypadali w testach wymagających skupienia uwagi i lepiej radzili sobie ze stresem. To pierwsze badanie, które wykazało związek między ekspozycją na przyrodę w szkole a wynikami uczniów - uważa prof. William Sullivan, który kieruje uniwersyteckim wydziałem architektury krajobrazu. Wyniki zostały opublikowane w magazynie "Landscape and Urban Planning". W badaniu wzięło udział 94 uczniów, którzy zostali losowo umieszczeni w trzech rodzajach klas: pozbawionych okien, z oknami wychodzącymi np. na budynki lub z oknami z widokiem na tereny zielone. Eksperyment obejmował m.in. ćwiczenia z matematyki i test uwagi oraz przerwę, a następnie kolejny test uwagi, polegający na powtarzaniu usłyszanych numerów. Podczas eksperymentu prowadzono pomiary zmian fizjologicznych związanych ze stresem, m.in. tętna i temperatury skóry. Uczniowie mieli też sami ocenić swój poziom zmęczenia i stresu. Okazało się m.in., że zdolność do skupienia uwagi wzrastała u uczniów po zrobieniu sobie przerwy o 13 proc., jeśli za oknem mogli podziwiać przyrodę. Różnicy między uczniami uczestniczącymi w eksperymencie w pozostałych klasach nie zaobserwowano. Podobnie, nastolatki, które znajdowały się w sali z widokiem na roślinność, łatwiej dochodziły do siebie po stresie po zapewnionej przerwie niż pozostali uczniowie. Naukowcy sprawdzali również, czy widok za oknem wpływał na wyniki uczniów z poszczególnych klas w sprawdzianach i testach uwagi, zanim zrobiono przerwę. Okazało się, że w tym przypadku nie miało to znaczenia, wykazano tylko zasadniczą różnicę w wynikach testów uwagi przed i po przerwie. Doktorantka Dongying Li, która razem z Sullivanem badała uczniów, zauważa, że wcześniejsze badania wykazały, że ekspozycja na światło dzienne poprawia wyniki studentów, jednak nie precyzowały, jaki był widok z okien. Badacze uważają, że ich badania mogą pomóc architektom i urbanistom w takim planowaniu przestrzeni, aby poprawić wyniki i samopoczucie uczniów - np. aby klasy, stołówki czy korytarze w szkołach umieszczano tak, by ich okna wychodziły na tereny zielone. Źródło: PAP
Twoje dziecko narzeka na początek roku szkolnego? Obejrzyjcie razem te zdjęcia, nie ma porównania do obecnych szkół
Wrzesień to dla wielu trudny moment powrotu do szkoły. Tym, którzy narzekają najgłośniej przypominamy, że pod wieloma względami naprawdę nie jest tak najgorzej. Zobaczcie jak kiedyś wyglądały warunki nauczania w różnych miejscach świata.
Z okazji września przekopaliśmy archiwum National Geographic by wydobyć dla Was zdjęcia dawnych szkół. Zobaczcie jak uczyli się nasi dziadkowie i pradziadkowie. Źródło: National Geographic News Posłuchaj Tomasza Tomaszewskiego, który podzielił się z nami sekretami z warsztatu fotografa! Wybitny fotograf wystąpił podczas Festiwalu Podróżników National Geographic. View oEmbed on the source website
Świat w skali makro, czyli jak uchwycić najpiękniej zbliżenie. Poradnik fotograficzny z Olympusem - cz. 1.
Wielkie historie czekają na nas w malutkich przedmiotach i dokładnych zbliżeniach. Fotografowie NG oraz członkowie naszej społeczności internetowej nie raz pokazywali nam magiczny świat "pod lupą". Co jest potrzebne by odkrywać go na własną rękę? Przeczytajcie!
Małe przedmioty mają magiczne właściwości. Uchwycenie szczegółów na zdjęciach nie jest łatwe. Zwłaszcza jeśli bohater naszej fotografii przemieszcza się i wcale nie zamierza pozować. Każdy, kto chce zobaczyć, jak na skrzydłach ważki skrzy się rosa tuż przed wschodem słońca, powinien zabrać ze sobą jeden z dwóch obiektywów makro. Olympus dołożył wszelkich starań, aby system AF tych obiektywów działał bardzo szybko i celnie nawet podczas dynamicznych ujęć. M.ZUIKO DIGITAL ED 30 mm 1:3.5 Makro to stałoogniskowy obiektyw o 1,25-krotnym współczynniku powiększenia. Pozwala on uzyskać wyraźny, szczegółowy obraz, a także piękne rozmycie tła. Jego dodatkową zaletą jest superszybki AF umożliwiający wykonanie zachwycająco ostrych ujęć. Zobacz jak obiektywy sprawdzają się w testach! View oEmbed on the source website Za polecenie tej lokalizacji dziękujemy Alkowi Małachowskiemu! Zajrzyjcie na jego profil na Instagramie! Druga propozycja to M.ZUIKO DIGITAL ED 60 mm 1:2.8 Makro. Obiektyw ten pozwala na komponowanie wyjątkowych kadrów z zachowaniem rzeczywistej skali odwzorowania (1:1). Wyposażeni w ED 60 mm możemy uzyskać płytką głębię ostrości przy w pełni otwartej przysłonie, ukazując w tym samym czasie wyraźny kontrast między ostrymi jak brzytwa detalami i rozmytym tłem. Co więcej, dzięki wewnętrznemu systemowi ogniskowania z niezależnym poruszaniem się grup soczewek, obiektyw zapewnia równie wysoką jakość obrazu przy makrofotografii, zdjęciach krajobrazowych, jak i portretach. Trwała zewnętrzna obudowa obiektywu – ze specjalistycznymi powłokami antyrefleksyjnymi oraz z uszczelnieniami zabezpieczającymi tubus przed kurzem i zachlapaniem – pozwala koncentrować się wyłącznie na najlepszych ujęciach bez obaw o sam sprzęt i wysoką jakość obrazu. To ważne, zwłaszcza gdy korzystamy z naszego aparatu w trudnych naturalnych warunkach atmosferycznych – tam, gdzie można znaleźć najpiękniejsze mikro-pejzaże i najciekawszych mikro-modeli!
Udało się! Polscy wolontariusze odbudowali zniszczoną szkołę w Nepalu
Wolontariusze Stowarzyszenia „Lepszy Świat” z Poznania - Sylwia Jędernalik i Maciej Pastwa - właśnie wrócili z Nepalu, gdzie po 7 miesiącach pracy wybudowali dużą, silną i kolorową szkołę w wiosce Bakrang-6. Projekt został zakończony sukcesem!
Wszystko zaczęło się 25. kwietnia 2015 roku, gry ogromne trzęsienie ziemi zniszczyło Nepal, jeden z najbiedniejszych krajów świata. Stowarzyszenie "Lepszy Świat" z Poznania postanowiło odbudować jedną ze zburzonych szkół w wiosce Bakrang-6 w dystrykcie Gorkha. Znajdująca się tam szkoła po trzęsieniu ziemi nie nadawała się już do użytku. Od tej pory 300 nepalskich uczniów zmuszonych zostało do nauki w tymczasowych, blaszanych barakach. W lipcu 2015 roku Stowarzyszenie "Lepszy Świat" rozpoczęło publiczną zbiórkę funduszy. Dzięki wsparciu darczyńców z całego kraju w sumie udało zebrać się 439 tys. złotych. O ich wysiłkach pisaliśmy wcześniej. Projekt „Budujemy szkołę w Nepalu” Stowarzyszenie rozpoczęło w czerwcu 2015 roku. Sylwia Jędernalik i Maciej Pastwa w Nepalu spędzili łącznie ponad rok, z czego aż 169 dni walczyli o zdobycie pozwolenia na budowę w lokalnych urzędach i ministerstwach. Ostatnie siedem miesięcy sukcesywnie koordynowali prace budowlane w Bakrang-6. Po dwóch latach wolontariackiej pracy przy projekcie, mimo wielu trudów, problemów i przeciwności losu, wreszcie się udało. W wiosce stanęła szkoła z ośmioma salami lekcyjnymi o łącznej powierzchni ponad 600m2! Uroczysta ceremonia otwarcia odbyła się 2 czerwca 2017 roku. Polskiej szkole w Bakrang nadano imię Marii Magdaleny Kwiatkiewicz – poznańskiej filantropki, podróżniczki i fotografki, która wspierała projekt Stowarzyszenia oraz wiele innych wiosek w Nepalu. Sylwia i Maciej dołożyli wszelkich starań, by szkoła wybudowana na bazie filarów żelbetonowych była silna i wytrzymała na ewentualne wstrząsy sejsmiczne. Dodatkowo tuż obok szkoły już za kilka dni stanie plac zabaw dla dzieci, a w jednej z sal zostanie zamontowany telewizor. Projekt odbudowy szkoły w Nepalu zakończył się sukcesem. Wzruszająca ceremonia otwarcia budynku była zwieńczeniem wszystkich starań wolontariuszy Stowarzyszenia i darczyńców projektu. W jej trakcie zabrzmiał polski hymn, a nepalscy uczniowie wykrzykiwali polskie słowa „dziękujemy, dziękujemy” oraz „sto lat, sto lat, niech żyją, żyją nam”. Od tej pory ponad 250 dzieci może uczyć się w komfortowych warunkach. Źródło: Sylwia Jędernalik i Maciej Pastwa oraz Stowarzyszenie "Lepszy Świat".
On sprzedał mieszkanie, ona zrezygnowała z doktoratu. Spędzili 7 miesięcy w Nepalu, by odbudować zniszczoną szkołę
300 dzieci po trzęsieniu ziemi straciło odpowiednie warunki do nauki. Ich marzenie o nowej szkole postanowili urzeczywistnić polscy wolontariusze. Zobacz, jak potoczyła się ich historia.
25 kwietnia 2015 roku potężne trzęsienie ziemi uderzyło w Nepal, jeden z najbiedniejszych krajów świata. Wolontariusze Stowarzyszenia "Lepszy Świat" z Poznania postanowili odbudować jedną ze zniszczonych szkół w wiosce Bakrang-6 w dystrykcie Gorkha, do której uczęszczało 300 uczniów. On sprzedał mieszkanie i uzyskane pieniądze przekazał na charytatywny cel. Ona zrezygnowała z doktoratu i kariery naukowej. Budujemy szkołę! Maciej Pastwa, podróżnik i filantrop, który zwiedził ponad 90 państw na 6 kontynentach, w czasie trzęsienia ziemi przebywał na granicy nepalsko-indyjskiej. Przeżył. Gdy wszyscy w pośpiechu opuszczali tereny objęte wstrząsami sejsmicznymi, on docierał do wioski Bakrang-6 w dystrykcie Gorkha. Tamtejsza szkoła po trzęsieniu ziemi nie nadawała się już do użytku. Od tej pory 300 nepalskich uczniów nie miało miejsca do nauki. Maciej wrócił do Polski i skontaktował się ze Stowarzyszeniem „Lepszy Świat”. Razem postanowili zebrać fundusze i odbudować szkołę. I właśnie w taki sposób powstał projekt „Budujemy szkołę w Nepalu” – ogromna, charytatywna inicjatywa, przy której pracowały zaledwie cztery osoby. Pastwa sprzedał mieszkanie po swojej babci, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży przekazał na cel odbudowy szkoły. Ponadto w lipcu 2015 roku Stowarzyszenie "Lepszy Świat" rozpoczęło publiczną zbiórkę funduszy. Dzięki wsparciu darczyńców i darowizny Macieja w sumie udało zebrać się ponad 360 tys. złotych. Do akcji dołączyła wolontariuszka stowarzyszenia, Sylwia Jędernalik. By pomagać innym, zrezygnowała z kariery naukowej. Razem z Pastwą, pełni energii i zapału do pracy, 13 listopada 2015 roku wyruszyli do Nepalu, by koordynować odbudowę szkoły. Pod górkę Mimo wielu starań na miejscu zderzyli się z murem nepalskiej biurokracji. By otrzymać pozwolenie na budowę szkoły, czekali aż 169 dni! Gdy już je uzyskali, szybko rozpoczęli prace w wiosce Bakrang-6. Niestety kilkumiesięczne opóźnienie, brak materiałów budowlanych w dystrykcie Gorkha oraz ulewne deszcze uniemożliwiły im realizację projektu. Jego wznowienie planują na listopad 2016 roku, tuż po zakończeniu pory deszczowej w Nepalu. Szkoła dla 300 uczniów o powierzchni 600m2 będzie składać się z dwóch poziomów, tarasu i 8 sal lekcyjnych. Ze względu na znaczny wzrost cen transportu i materiałów budowlanych w Nepalu (wynikający z kilkumiesięcznej blokady ekonomicznej nałożonej na Nepal przez Indie a także geograficznego usytuowania Nepalu) oraz nowe przepisy budowlane podnoszące koszty projektu wolontariuszom, wciąż brakuje funduszy na odbudowę szkoły w wiosce Bakrang-6, której nepalskie dzieci tak bardzo potrzebują. Brakuje około 150 tys. zł. Obecnie na terenie Polski stowarzyszenie będzie prowadzić kolejną zbiórkę funduszy. Wolontariusze wiedzą jednak, że będzie to zadanie trudniejsze niż jeszcze kilka miesięcy temu. Dzisiaj, rok po trzęsieniu ziemi, świat coraz mniej mówi o problemach Nepalu. Sylwia i Maciej wciąż widzą realną potrzebę wybudowania szkoły w wiosce Bakrang-6. Dzieci uczą się w niekomfortowych warunkach, w schronieniach wykonanych z desek i blachy falistej, która latem nagrzewa się do 50 stopni Celsjusza, zimą nie zatrzymuje chłodnego powietrza, a w trakcie kilkumiesięcznych, ulewnych deszczy wydaje dźwięki uniemożliwiające kontakt z nauczycielem. Sylwia z Maciejem pragną spełnić marzenie dzieci o bezpiecznym i spokojnym miejscu do nauki. Marzenie tak prostolinijne i niewyszukane. W najbliższym czasie dołożą zatem wszelkich starań, aby uzyskać brakujące fundusze i podarować dzieciom wspaniały prezent – szkołę odporną na wstrząsy sejsmiczne. Poznaj nepalskich uczniów z wioski Bakrang-6 >>> Pomóżmy Każdy z nas może wesprzeć projekt „Budujemy szkołę w Nepalu”. Wpłacając dowolną kwotę na subkonto: Stowarzyszenie Lepszy Świat 26 1030 0019 0109 8503 3000 6755 Zebrane fundusze trafią bezpośrednio na odbudowę szkoły w Bakrang-6 w Nepalu, ponieważ wszystkie osoby zaangażowane w akcję pracują nieodpłatnie, a wolontariusze w Nepalu utrzymują się za prywatne środki finansowe. Pomóżmy nepalskim dzieciom spełnić ich marzenie o nowej, bezpiecznej szkole i dobrych warunkach do nauki. Uczniowie czekają na naszą pomoc! Sylwia Jędernalik Stowarzyszenie "Lepszy Świat" od 10 lat zajmuje się w Polsce pomocą społeczną i edukacją. Promuje międzynarodową i społeczną solidarność, prawa człowieka i zrównoważony rozwój.Więcej informacji na: www.lepszyswiat.org.pl oraz blogu www.uprowadzonadonepalu.pl O 7 miesiącach spędzonych w Nepalu można przeczytać na blogu Sylwii Jędernalik www.uprowadzonadonepalu.pl. www.pastwa.eu
Podstawówki i gimnazja będą mieć lekcje w parkach narodowych
Uczniowie ze 140 wiejskich szkół dzięki unijnym funduszom pojadą z tornistrami do parków narodowych w całej Polsce.
Właśnie zakończyła się rekrutacja do projektu, w wyniku której wyłonionych zostało 140 szkół podstawowych i gimnazjów z terenów wiejskich. Już w kwietniu pierwsze grupy wyjadą na zielone szkoły do pobliskich parków narodowych. Oprócz tropienia śladów zwierząt, rozpoznawania gatunków roślin, uczniowie będą mieli okazję także do rozwijania swoich talentów fotograficznych i redaktorskich. Na zakończenie projektu odbędzie się konkurs międzyszkolny. – Zainteresowanie projektem „Misja Przyroda – Zielone Szkoły w Parkach Narodowych” było ogromne, zarówno ze strony szkół podstawowych, jak i gimnazjów. Finalnie do projektu zgłosiło się ponad 800 gmin – mówi Marek Zagórski, Prezes Zarządu Fundacji EFRWP. – Warto uświadamiać młodych ludzi, że niezwykłe, urokliwe miejsca mają na wyciągnięcie ręki. Dzięki udziałowi w projekcie „Misja Przyroda…” będą mieli okazję odwiedzić park narodowy i poznać jego bogactwo przyrodnicze – dodaje. Przed rozpoczęciem zajęć, nauczyciele-koordynatorzy projektu oraz pracownicy dydaktyczni parków narodowych odbędą szkolenie metodyczne, podczas którego zapoznają się z założeniami projektu oraz zakresem zajęć. Pierwsze szkolenie – dla nauczycieli ze szkół podstawowych – odbędzie się w dniach 13–15 marca br. Wyjazdy na zielone szkoły w ramach projektu odbędą się w okresie od kwietnia do czerwca dla szkół podstawowych oraz od września do listopada dla gimnazjów. Szczegółowe informacje projektu można znaleźć na stronie www.efrwp.pl.