Szczur bohater doczekał się pomnika. Magawa pomagał w odbudowie Kambodży
W Kambodży odsłonięto pierwszy pomnik przedstawiający szczura przeciwminowego na świecie. Figura upamiętniająca zasłużonego gryzonia stanęła w mieście Krong Siem Reap – drugim co do wielkości w całym kraju. W trakcie swoich misji odważne zwierzę oczyściło ponad 100 000 metrów kwadratowych terenu z materiałów wybuchowych.
Na polskim podwórku najsłynniejszym przykładem zwierzęcego uczestnictwa w walkach zbrojnych jest niewątpliwie Niedźwiedź Wojtek, który przez trzy lata służył w armii gen. Władysława Andersa. W Kambodży natomiast miano najbardziej walecznego czworonoga zyskał szczur Magawa, zajmujący się na froncie tropieniem min lądowych. Teraz gryzoń doczekał się swojego pomnika, który jest pierwszą tego typu formą upamiętnienia na świecie. Szczurza odwaga Słynny Magawa to wielkoszczur gambijski, znany z wyjątkowych predyspozycji do tresury. Belgijska organizacja Apopo, która zajmuje się szkoleniem szczurów i psów do wykrywania min lądowych, najpierw odpowiednio wyszkoliła niewielkiego ssaka, by później wysłać go do Kambodży, aby pełnił swoją misję. Dzięki niezwykle wyczulonemu węchowi Magawa potrafił identyfikować substancje chemiczne obecne w materiałach wybuchowych, a następnie sygnalizować ich lokalizację opiekunom. Wielkoszczur w trakcie swojej służby oczyścił ponad 141 000 metrów kwadratowych terenu, co odpowiada wielkości 20 boisk piłkarskich. Podziw budzi również szybkość prac – powierzchnię wielkości kortu tenisowego potrafił sprawdzić w zaledwie 20 minut. Pomnik szczurzego bohatera Pomnik zmarłego w 2022 roku gryzonia został odsłonięty w drugim co do wielkości mieście Kambodży – Krong Siem Reap. Figura została wykonana z drewna i przedstawia Magawę w pozycji wyprostowanej. Odsłonięcie upamiętnienia było związane z obchodami Międzynarodowego Dnia Wiedzy o Minach, który ma przypominać o zagrożeniu, jakie materiały wybuchowe stanowią dla ludności cywilnej. Nowy pomnik to nie pierwsze wyróżnienie dla bohatera. Słynny gryzoń otrzymał złoty medal PDSA, wręczany zwierzętom za wyjątkowe zasługi wojenne. Wielkoszczur był pierwszym szczurem w 77-letniej historii tej nagrody. Kambodża bez min Dokonania Magawy wpisują się w szerszy cel Kambodży – całkowite oczyszczenie kraju z min do 2030 roku. Choć postępy są widoczne, skala problemu sprawia, że wyszkolone zwierzęta mają ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa lokalnych społeczności. W walce z problemem pomaga również inny szczur o imieniu Ronin, który – podobnie jak Magawa – został wyszkolony przez fundację Apopo. Gryzoń ten ustanowił w 2025 roku nowy rekord świata, odnajdując od 2021 roku 109 min lądowych i 15 niewybuchów. Kto wie, czy w przyszłości również i on nie doczeka się swojego pomnika. Źródła: BBC, Reuters Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Nagranie, które zaskoczyło naukowców: szczury polują na nietoperze
Po raz pierwszy w historii naukowcy zarejestrowali moment polowania szczurów na nietoperze. Zjawisko potwierdza mądrość oraz zdolność do adaptacji gryzoni do aktualnego środowiska. Niemieccy badacze ostrzegają jednak, że z odkrycia płyną także negatywne wnioski.
Dzięki wynikom badań przedstawionym przez niemieckich naukowców, jesteśmy w stanie zaobserwować nieznane dotąd szczurze zwyczaje żywieniowe. Te miejskie gryzonie są profesjonalistami w dostosowywaniu się do aktualnie panujących warunków środowiskowych. Niestraszne są im zagrożenia związane z rozwojem metropolii lub coraz większe zanieczyszczenie światłem, przez które szczurom trudniej znaleźć niezbędne do życia kryjówki. Tym razem badania przedstawiły, jak radzą sobie z głodem, polując na zwierzęta pozornie dla nich niedostępne. Szczury w podczerwieni – jak zostały przeprowadzone badania? Obserwacje obejmowały dwa miasta: Lüneburg i Bad Segeberg położone w północnych Niemczech. Wewnątrz każdej miejscowości zlokalizowano schronienia zamieszkiwane przez nietoperze. W przypadku Bad Segerberg była to sporej wielkości jaskinia, którą w trakcie zimy zamieszkuje ok. 30 000 latających ssaków – głównie nocek rudy i nocek Natterera. W Lüneburgu badania skupiały się wokół miejskiego parku wyposażonego w skalne szczeliny pełniące funkcję nietoperzych schronień. Do nagrywania polowań naukowcy wykorzystali kamerę na podczerwień oraz urządzenia termowizyjne, pozwalające na dokładne zaobserwowanie szczurzych zwyczajów. Stanowisko w Bad Segeberg zarejestrowało wyjątkowo wyraźne nagrania przedstawiające szczury wędrowne polujące na nietoperze. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Global Ecology and Conservation”. Jak szczury polują na nietoperze? Naukowcy podczas badań zaobserwowali dwie strategie polowania na nietoperze. Jedna z nich – skutecznie uwieczniona na nagraniu – polega na ataku na osobnika w locie. Szczury atakują latającego nietoperza, spektakularnie chwytając go zębami. Druga technika polowania polega na skradaniu się do nietoperzy, które wylądowały i rzucaniu się na nie z zaskoczenia. Badacze w następujący sposób opisują szczurze polowania: „Szczury były często obserwowane, jak patrolowały platformę lądowania przy wejściu do jaskini. Stały wyprostowane na tylnych łapach, używały ogonów do utrzymania równowagi i unosiły przednie kończyny, by przechwycić przelatujące nietoperze. Zaobserwowano osobniki, które chwytały nietoperze w powietrzu, natychmiast zabijały je jednym ugryzieniem i odciągały w głąb jaskini”. View oEmbed on the source website Sposób polowania staje się jeszcze bardziej spektakularny, kiedy weźmiemy pod uwagę słaby wzrok gryzoni. Badacze przypuszczają, że szczury potrafiły lokalizować nietoperze, wyczuwając ruch powietrza generowany przez uderzenia ich skrzydeł lub wykorzystując swoje wyjątkowo wrażliwe wibrysy, reagujące na najmniejsze drgania i zmiany w przepływie powietrza. Skala szczurzych polowań Na podstawie obserwacji i materiału filmowego z jaskini w Bad Segeberg, naukowcy dokonali szacunków, które pozwalają zrozumieć, jak duży wpływ na kolonię nietoperzy może mieć obecność szczurów brunatnych. Dzięki wiedzy, że jeden szczur potrafi upolować dziennie nawet dwa nietoperze, badacze obliczyli, że przez cały sezon zimowy (ok. 3 miesiące) gryzoń może skonsumować około 140 nietoperzy. Biorąc pod uwagę liczebność szczurzej kolonii zamieszkującej okolicę jaskini w Bad Segeberg, cała populacja mogłaby skonsumować od 2 100 do 8 400 nietoperzy rocznie. To oznacza, że w przypadku populacji około 30 000 nietoperzy zimujących w jaskini, straty mogłyby stanowić nawet 7% całej kolonii, co stanowi istotne zagrożenie dla stabilności populacji lokalnej. Konsekwencje polowania na nietoperze Szczurze polowania mogą mieć negatywne skutki nie tylko dla populacji nietoperzy. Naukowcy podkreślają, że zarówno szczury, jak i nietoperze są rezerwuarami wielu groźnych wirusów (m.in. koronawirusów), które teraz mogą być przenoszone poprzez interakcje tych dwóch gatunków zwierząt. Szczury, które żyją bliżej człowieka niż nietoperze, mogą stać się „pomostem” w przenoszeniu wirusów. Jak zauważa Mirjam Knörnschild, ekolożka behawioralna z Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie i współautorka badania, ograniczanie populacji inwazyjnych szczurów brunatnych w miejscach zimowania nietoperzy może jednocześnie przyczynić się do ochrony tych wrażliwych, latających ssaków oraz zmniejszenia potencjalnych zagrożeń dla zdrowia publicznego związanych z krzyżowaniem się zwierząt żyjących w miastach. Źródło: Smithsonian Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Nie tylko koty. To zwierzę pomaga Brukseli walczyć z plagą szczurów
Bruksela walczy z plagą szczurów i testuje niecodzienne rozwiązania. Zamiast kotów czy trutek, władze wykorzystują tresowane fretki.
Władze Brukseli testują użycie fretek w walce ze szczurami, które są w mieście problemem od dawna. Rada miasta powołała specjalną grupę do spraw zwalczania tych gryzoni. Tresowane fretki w walce ze szczurami Według wstępnego planu profesjonalni łapacze szczurów mieliby używać tresowanych fretek do wyszukiwania gryzoni i przepędzania ich w stronę pułapek. – Ponieważ fretki są naturalnymi wrogami szczurów, potrafią je wywąchać i wypłoszyć z kryjówek – powiedział rzecznik Anasa Ben Adelmoumena, radnego odpowiedzialnego za utrzymanie czystości w mieście. Rzecznik dodał, że fretki bywały już „zatrudniane” w Brukseli, ale teraz rada proponuje rozszerzenie tej metody na całe miasto. Decyzja w sprawie ich użycia spodziewana jest w najbliższych miesiącach. Jedna z dzielnic Brukseli, Etterbeek, stosuje fretki od pewnego czasu i odnotowuje pozytywne rezultaty. Szczury, których nie uda się zagonić do pułapek, zazwyczaj są odstraszane samym zapachem fretek, zapamiętują go i nie wracają na teren działalności drapieżników nawet przez kilka miesięcy. Według „Brussels Times”, populacja szczura wędrownego w Brukseli niemal się podwoiła w ciągu ostatnich 10 lat. Uważa się, że przyczyną są łagodne zimy i popularność kompostowników, które dostarczają gryzoniom dodatkowego pożywienia. Szczury w miastach to coraz poważniejszy problem, nie tylko w Belgii. Od stycznia grupa ds. zwalczania szczurów przeprowadziła już ponad 600 „interwencji” w domach mieszkańców. Wezwała również, aby natychmiast kontaktować się z radą miasta przy pierwszych oznakach inwazji szczurów. Budżet grupy został zwiększony o 20% – do 65 tys. euro, zainwestowano także w inteligentne pułapki. Fretki wykorzystywano już tysiące lat temu Fretka należy do rodziny łasicowatych i jest udomowioną formą tchórza zwyczajnego lub tchórza stepowego. Jak wszystkie łasicowate, jest niezwykle zwinnym, szybkim i skutecznym drapieżnikiem. To między innymi te zdolności sprawiły, że zwierzęta te udomowiono. Stało się to prawdopodobnie około 2,5–3 tysięcy lat temu, choć dokładne miejsce i czas tego procesu nie są znane. Fretki na pewno były hodowane już w starożytnym Egipcie, Rzymie oraz Grecji. Służyły do polowania na króliki i gryzonie (myszy i szczury), na przykład w spichlerzach czy na statkach. W XX wieku ich rola w łowiectwie zmalała, stały się za to zwierzętami domowymi. Są bardzo aktywne, ciekawskie i inteligentne. Ich drapieżna natura przejawia się w instynktownym gryzieniu, chowaniu przedmiotów i penetrowaniu zakamarków. Źródło: BBC Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Gigantyczne szczury ratują Kambodżę. Mają na koncie rekordy i chronią ludzi przed śmiercią
Te nietypowe, lecz niezwykle skuteczne szczury (znane jako HeroRATs), są dowodem na to, że nawet niewielkie stworzenia mogą odegrać wielką rolę w odbudowie kraju. Każde z tych zwierząt to potencjalnie ocalone życie – na terenach, gdzie ziemia wciąż skrywa śmiercionośne pułapki sprzed dekad.
Spis treści: Śmiercionośne dziedzictwo konfliktów wciąż kształtuje Kambodżę Szczury na pierwszej linii frontu walki z minami HeroRATs w akcji. Szczury, które ratują życie Zwierzęta od lat odgrywają istotną rolę w działaniach wojskowych i humanitarnych – od koni i ptaków, po wyszkolone psy. W niektórych regionach świata do zadań specjalistycznych angażuje się jednak również mniej oczywiste gatunki. W Kambodży niezastąpioną pomoc niosą... szczury. Te niewielkie ssaki wspierają zespoły saperów w wykrywaniu min lądowych, które przez dekady zbierały śmiertelne żniwo w krajach Azji Południowo-Wschodniej. Śmiercionośne dziedzictwo konfliktów wciąż kształtuje Kambodżę Kambodża pozostaje jednym z najbardziej zaminowanych krajów na świecie. To rezultat wieloletnich konfliktów zbrojnych – od tajnych bombardowań prowadzonych przez Stany Zjednoczone w latach 60. i 70. XX wieku w ramach wojny w Wietnamie, po wyniszczającą wojnę domową, która zakończyła się dopiero w 1998 roku. W wyniku tych działań, ogromne ilości niewybuchów i materiałów wybuchowych zalegają dziś na terenie całego kraju. Według szacunków CMAA, po trzech dekadach konfliktów obszar około 4500 km² – obejmujący niemal połowę kambodżańskich wiosek – był skażony minami i niewybuchami. Skutki są dramatyczne. Od 1979 roku w wyniku eksplozji min lądowych życie straciło około 20 tys. osób, a liczba rannych jest niemal dwukrotnie wyższa. Mimo upływu czasu, zagrożenie nie zostało jeszcze zażegnane. W lutym 2024 roku w prowincji Siem Reap dwoje dzieci zginęło w wyniku eksplozji zakopanego granatnika przeciwpancernego. To tragiczne wydarzenie pokazało w dobitny sposób, że niebezpieczeństwo wciąż jest realne. Pierwotny plan zakładał całkowite oczyszczenie kraju z materiałów wybuchowych do 2025 roku. Termin ten został jednak przesunięty o pięć lat – zarówno z powodu ograniczeń finansowych, jak i odkrycia kolejnych zaminowanych obszarów w trudno dostępnych terenach, zwłaszcza w pobliżu granicy z Tajlandią. Według danych z 2018 roku, rozminowania wciąż wymaga około 1970 km² powierzchni. Szczury na pierwszej linii frontu walki z minami W odpowiedzi na ten dramatyczny problem Kambodża sięgnęła po niekonwencjonalne rozwiązanie – do wykrywania min lądowych zaangażowała afrykańskie szczury workowate. Te zwierzęta, mające do 45 cm długości i ważące około 1,5 kg, od lat są szkolone przez organizację APOPO do lokalizowania trotylu, czyli substancji wybuchowej obecnej w większości min. – Pracując z tymi szczurami, zawsze znajdowałam miny, nigdy żadnej nie pominęły. (...) Naprawdę im ufam – zdradziła w rozmowie z Associated Press Mott Sreymom, opiekunka zwierząt w APOPO. Ich największymi atutami są wyjątkowo czuły węch oraz niewielka masa ciała, która pozwala im poruszać się po zaminowanym terenie bez ryzyka detonacji ładunku. Zaletą tego rozwiązania jest także stosunkowo niski koszt szkolenia i utrzymania tych zwierząt. Metoda z udziałem szczurów nie jest jednak jedyną stosowaną w Kambodży, gdyż APOPO prowadzi również program szkoleniowy dla psów. – Psy i szczury wypadają lepiej w porównaniu z innymi zwierzętami, ponieważ można je szkolić. Są przyjazne i łatwo uczą się komend – tłumaczył Alberto Zacarias, kierownik terenowy zespołów psów wykrywających miny. HeroRATs w akcji. Szczury, które ratują życie Afrykańskie szczury wykrywające miny to nie tylko efektywne narzędzie pracy w terenie, lecz także symbol nowoczesnego podejścia do humanitarnego rozminowywania. Jednym z najbardziej imponujących przykładów ich skuteczności jest Ronin – pięcioletni szczur workowaty, który kilka miesięcy temu ustanowił światowy rekord Guinnessa. Od rozpoczęcia służby w prowincji Preah Vihear w sierpniu 2021 roku zlokalizował 109 min lądowych oraz 15 innych niewybuchów. W ten sposób Ronin prześcignął dotychczasowego rekordzistę – Magawę, który w ciągu pięciu lat zidentyfikował 71 min i 38 niewybuchów. Magawa, odznaczony złotym medalem za zasługi, oczyścił teren o powierzchni 225 000 m² – co odpowiada 42 boiskom piłkarskim – zanim w 2021 roku przeszedł na emeryturę. Zmarł rok później. Organizacja APOPO uznała Ronina za najskuteczniejszego szczura wykrywającego miny w historii. „Jego wyjątkowe osiągnięcia zapewniły mu wpis do Księgi Rekordów Guinnessa w kategorii największej liczby min lądowych wykrytych przez szczura, co podkreśla kluczową rolę naszych HeroRATs w działaniach humanitarnego rozminowywania” – podano w oficjalnym komunikacie. – Ronin to nie tylko skuteczny wykrywacz min, ale również pełnoprawny członek zespołu – podkreślił jego opiekun, Phanny. Źródła: Associated Press, France24 Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Włochaty szczur-olbrzym z gór Nowej Gwinei. Czeski naukowiec zbadał go jako pierwszy
Wełnistek górski, ogromny gryzoń z gór Nowej Gwinei, został udokumentowany po raz pierwszy w naturze. Młody czeski naukowiec sfotografował i sfilmował go podczas ekspedycji badawczej.
Spis treści Wełnistek górski: nieuchwytny wielki szczur z tropikalnego lasu Jak wygląda ekspedycja naukowa w górach Nowej Gwinei? Czeski doktorant František Vejmělka z Centrum Biologii Czeskiej Akademii Nauk oraz Uniwersytetu Południowych Czech jako pierwszy naukowiec udokumentował coś niezwykłego. W głębi dżungli, w górach Nowej Gwinei zaobserwował zwierzę znane dotychczas tylko z muzealnych eksponatów. To wełnistek górski (Mallomys istapantap), endemiczny gatunek wielkiego szczura. Artykuł opisujący tę obserwację opublikowano właśnie w czasopiśmie „Mammalia”. Stanowi on bardzo istotny wkład w zrozumienie ekologii i ewolucji gryzoni w tym niedostępnym regionie. Wełnistek górski: nieuchwytny wielki szczur z tropikalnego lasu Wełnistek górski to ogromny gryzoń, uważany za największego przedstawiciela rodziny myszowatych na kontynencie Australii i Oceanii. Jest też jednym z największych szczurów na świecie. Może osiągać ponad 80 cm długości wraz z ogonem i ważyć 2 kg, co czyni go trzykrotnie większym od przeciętnego szczura. Młody czeski biolog sfotografował i sfilmował wełnistka w jego naturalnym środowisku, w górskich lasach Nowej Gwinei na wysokości około 3700 metrów n.p.m. Zebrał też bezcenne dane o jego trybie życia, diecie, aktywności, pasożytach oraz zachowaniach. Dotychczas Mallomys istapantap był znany jedynie z kilku muzealnych okazów. Właśnie na ich podstawie biolodzy wyodrębnili go i opisali jako nowy gatunek. Nastąpiło to dopiero w 1989 roku. Ostatni raz wełnistka widziano w naturze 30 lat temu, ale nigdy nie został sfotografowany ani tym bardziej nagrany. O jego zachowaniu i trybie życia nie wiadomo było nic pewnego. Jak wygląda ekspedycja naukowa w górach Nowej Gwinei? Na sześciomiesięcznej ekspedycji na Mount Wilhelm (najwyższy szczyt całej Papui-Nowej Gwinei) František Vejmělka zarejestrował pierwsze zdjęcia i nagrania wełnistka górskiego. Zwierzak jest roślinożerny i prowadzi nocny tryb życia, a za dnia ukrywa się w norach lub koronach drzew. Vejmělka zauważył między innymi wydeptany pień drzewa, którego wełnistek używał do przeprawiania się przez niewielki strumień. Odkrycie to podkreśla bogactwo bioróżnorodności tropikalnych górskich regionów Nowej Gwinei. Vejmělka mówi, że bez pomocy rdzennej ludności nie udałoby się zebrać tych danych. Miejscowi pomagali mu poruszać się po lesie i zakładać fotopułapki oraz kamery. Mount Wilhelm mierzy aż 4509 m.n.p.m., i jest jedną z wielu wysokich gór Nowej Gwinei. Są one porośnięte gęstym tropikalnym lasem równikowym, co czyni je środowiskiem wyjątkowo niedostępnym. W tej gęstwinie żyją jeszcze co najmniej trzy gatunki podobnych gryzoni z rodzaju wełnistek. Ale prawdopodobnie jest ich dużo więcej, tylko póki co kryją się przed badaczami. Ekspedycja czeskiego biologa jest nie tylko wyczynem naukowym, ale i eksploracyjnym – do lasów Nowej Gwinei trudno dotrzeć, nie mówiąc o przeprowadzaniu w nich badań. Źródło: Mammalia Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ten szczur to najbardziej skuteczny saper na świecie. Uratował setki istnień
Co ma wspólnego saper z gryzoniem? Więcej, niż mogłoby się wydawać. Ten szczur z Tanzanii pobił rekord Guinnessa, wykrywając więcej min niż niejeden zawodowiec.
Spis treści: O szczurze, który został saperem Niebezpieczne pozostałości po wojnach Miny lądowe są śmiertelnym zagrożeniem dla ludności cywilnej nawet na długo po zakończeniu konfliktów zbrojnych. Usuwanie tzw. niewybuchów to niebezpieczna praca wymagająca nie tylko precyzji, ale też odwagi. Jak się okazuje, ważny jest również dobry węch. Nie chodzi jednak o ludzi, a o szczury. Nieoczywistym bohaterem walki z ukrytymi ładunkami wybuchowymi jest Ronin. Ten wielkoszczur gambijski zapisał się na kartach historii dzięki pobiciu osobliwego rekordu. W ciągu zaledwie kilku lat wykrył 109 min lądowych i 15 innych niewybuchów, takich jak pociski moździerzowe i granaty, na terenie gminy Sror Aem w kambodżańskiej prowincji Preah Vihear. Jego osiągnięcie zostało oficjalnie odnotowane w Księdze Rekordów Guinnessa. Ronin jest najbardziej skutecznym szczurem w historii rozminowywania. O szczurze, który został saperem Szczurzy bohater urodził się w sierpniu 2019 roku w Tanzanii. Jest jednym z ponad stu szczurów szkolonych przez belgijską organizację non-profit APOPO. Organizacja ta, znana z innowacyjnych rozwiązań w walce z globalnymi problemami, wykorzystuje szczury nie tylko do wykrywania min. Tak zwane HeroRATs mają też inne zaskakujące zadania, na przykład diagnozowanie gruźlicy, lokalizowanie ofiar trzęsień ziemi czy znajdowanie przemycanych części ciał dzikich zwierząt. Szczury są wystarczająco lekkie, by nie zdetonować miny lądowej, a przy tym jednocześnie szybkie i wytrwałe. Ronin potrafi przeszukać teren wielkości kortu tenisowego w pół godziny. Dla porównania, człowiek z wykrywaczem metalu potrzebowałby na to nawet czterech dni. Gryzonie są szkolone do wykrywania zapachu substancji chemicznych obecnych w materiałach wybuchowych. Będąc „w pracy”, ignorują metalowy złom, który często zakłóca pracę tradycyjnych wykrywaczy. Praca Ronina i innych HeroRATs to realna pomoc dla społeczności żyjących na terenach z minami. Kambodża, gdzie działa Ronin, zmaga się z tragicznym dziedzictwem konfliktów zbrojnych. Szacuje się, że w ziemi ukryto od 4 do 6 milionów min. Kraj ten notuje najwyższy na świecie wskaźnik amputacji spowodowanych wybuchami min w przeliczeniu na liczbę mieszkańców. Niebezpieczne pozostałości po wojnach Według danych z 2023 roku, miny lądowe na całym świecie zabiły lub okaleczyły 5757 osób. W większości byli to cywile, często dzieci. Od momentu powstania w 2000 roku, APOPO usunęło blisko 170 tysięcy min i niewybuchów w krajach dotkniętych wojną, takich jak Kambodża, Sudan Południowy, Ukraina, Turcja, Senegal i Azerbejdżan. Problem min i niewybuchów dotyczy także Polski. Co roku służby saperskie usuwają tysiące bomb, granatów i pocisków artyleryjskich, często odkrywanych przypadkowo przez rolników, budowlańców czy spacerowiczów. Mimo upływu lat każdy z tych niewybuchów stanowi realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Źródło: Smithsonian Magazine Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Zaczęła się inwazja szczurów. W miastach populacje tych gryzoni rosną jak szalone
Przewidywano to od dawna. Wraz z ocieplaniem się klimatu oraz powiększaniem się miast zwiększa się populacja szczurów. Ten trend znalazł po raz pierwszy potwierdzenie w danych naukowych.
Spis treści: Jak policzyć szczury żyjące w miastach? Gdzie liczba szczurów wzrosła najbardziej? Dlaczego szczury upodobały sobie miasta? Naukowcy z University of Richmond w Wirginii zebrali informacje z 16 metropolii. Okazały się że aż w 11 z nich szczurów przybywa. Winne temu jest w pierwszej kolejności zmiany klimatyczne. Więcej ciepłych tygodni w ciągu roku to więcej cykli rozrodczych gryzoni. A w konsekwencji więcej szczurów. Jak policzyć szczury żyjące w miastach? Badania dotyczące liczebności szczurów sprawiają sporo kłopotów. Nie da się bezpośrednio liczyć gryzoni, ani nawet szacować ich liczby na danym obszarze, a następnie ekstrapolować jej na całe miasto. Naukowcy muszą chwytać się innych sposobów. W tym przypadku policzyli liczbę skarg mieszkańców, które zostały zgłoszone władzom miejskim. Aby dane były wiarygodne, do badania wykorzystano tylko te metropolie, które gromadziły takie informacje tą samą metodą przez siedem lat. To ograniczenie sprawiło, że do analizy trafiło 13 amerykańskich miast oraz Toronto, Amsterdam i Tokio. Gdzie liczba szczurów wzrosła najbardziej? Liderem niechlubnego rankingu okazał się Waszyngton. To tam zanotowano największy wzrost populacji szczurów. Był aż trzy razy większy niż np. w Bostonie. Gryzonie plenią się również w San Francisco, Toronto, Nowym Jorku i Amsterdamie. Naukowcy zostawili dane z różnymi potencjalnymi przyczynami, które wyjaśniałyby to zjawisko. Najsilniejszy związek wystąpił z ocieplaniem się klimatu. Tam, gdzie temperatury rosły najszybciej, najszybciej przybywało też szczurów. Powiększaniu się populacji tych gryzoni sprzyja również rozrost miasta i rosnąca gęstość zaludnienia. Nie ma natomiast znaczenia dochód metropolii. Dlaczego szczury upodobały sobie miasta? Jak wyjaśnia Jonathan Richardson, biolog i główny autor badania, wszystko sprowadza się do pokarmu i seksu. Szczury lubią kryjówki w pobliżu śmietników, ponieważ podobnie jak ludzie są wszystkożerne. Co więcej nasza dieta bardzo im odpowiada. Cieplejszy klimat z kolei daje im więcej okazji do rozrodu. – Szczur to mały ssak, który ma problemy fizjologiczne w miesiącach zimowych – mówi Richardson. – Jeśli zima zacznie się tydzień lub dwa później, a wiosna nadejdzie tydzień lub dwa wcześniej, to jest jeden, dwa, a może nawet trzy lub cztery tygodnie w ciągu całego roku, w których szczury mogą żerować nad ziemią. A tym samym zdobywać więcej pożywienia i mieć jeden lub dwa dodatkowe cykle rozrodcze – tłumaczy badacz. W jakich miastach populacje szczurów się zmniejszyły? Poza wszystkożernością szczury mają jeszcze inne cechy wspólne z nami. Są inteligentne i łatwo adoptują się do zmieniających się warunków. Tym bardziej cieszy, że w badaniu pojawiły się również trzy miasta, które poradziły sobie z problemem szczurów. Na pierwszym miejscu wśród nich znajduje się Nowy Orlean. Populacje szczurów spadły także w Louisville w Kentucky oraz Tokio. Jak to się udało? Zdaniem autorów badania najważniejszym sposobem na poradzenie sobie ze szczurami jest odcięcie im dostępu do pożywienia. A więc wprowadzenie takich pojemników na śmieci, które będą niedostępne dla gryzoni i pilnowanie, by pozostawały zamknięte. To sprawdzi się lepiej niż trucizny i pułapki. Naukowcy przypominają, że więcej szczurów to nie tylko problem wizerunkowy miasta. Ale też większe ryzyko chorób odzwierzęcych, takich jak np. leptospirozy. Źródła: New Scientist, phys.org, Science Advances Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Pierwsze w historii zdjęcie gigantycznego szczura z Vangunu. Gatunek jest krytycznie zagrożony
Fotopułapka na wyspie Vangunu po raz pierwszy w historii uchwyciła na zdjęciu gigantycznego szczura Uromys vika. Naukowcy są jednak pełni obaw, że to może być pierwsze i jedno z ostatnich zdjęć, ponieważ gatunek jest niemal wymarły na skutek działalności człowieka.
W tym artykule: Poszukiwania gigantycznego szczura z wyspy Vangunu Pierwsze w historii zdjęcie rzadkiego gatunku Gigantyczne szczury są krytycznie zagrożone Szczur olbrzymi z Vangunu (Uromys vika) to gigantyczny nadrzewny gatunek gryzonia z rodziny Muridae. Szczura odkryto na wyspie, która jest częścią Nowej Georgii na Wyspach Salomona. Znajduje się między Nową Gruzją a Nggatokae. Lokalni mieszkańcy mówią na zwierzę po prostu vika. Odkryto je dopiero w 2015 r. po wielu latach poszukiwań. Szczura opisano w 2017 roku. Poszukiwania gigantycznego szczura z wyspy Vangunu Do tej pory wiedza na temat szczura opierała się głównie na opowieściach miejscowych. Stworzono przybliżoną grafikę, jak stworzenie może wyglądać, ale nigdy nie zrobiono mu zdjęcia. Ludzie opowiadali o szczurach olbrzymach, które wspinają się na drzewa i rozłupują swoimi zębami kokosy. Co więcej, niektórzy twierdzili, że osiągają nawet 5 metrów długości (co akurat okazało się nieprawdą). Naukowcy nigdy wcześniej nie zbadali tych zwierząt, dlatego nie było jasne, czy historie te są w ogóle prawdziwe, a szczury istnieją. Ten niedźwiedź zrobił sobie aż 400 „selfie”. Wyjątkowa sesja z fotopułapki w amerykańskim lesie Zwierzęta bardzo często padają „ofiarą” leśnych paparazzi w postaci fotopułapek. Niektóre z nich wyglądają, jakby robiły sobie selfie, ale ten niedźwiedź jest prawdziwym rekordzist... W 2017 roku zespół badaczy z Field Museum w Chicago popłynął na wyspy, aby odkryć prawdę. Od tego czasu zaobserwowali kilka gigantycznych szczurów, a nawet udało im się schwytać jednego i pobrać próbki skóry, które zabrali z powrotem do Chicago. Pierwsze badania wykazały, że gryzonie prawdopodobnie ważyły średnio 1 kilogram i mierzyły do 45 centymetrów długości, czyli około 3–4 razy więcej niż zwykłe szczury wędrowne lub śniade. Pierwsze w historii zdjęcie rzadkiego gatunku Z kolei analiza DNA próbek skóry viki wykazała, że szczur rzeczywiście był nieznanym wcześniej gatunkiem i to właśnie zespół nazwał go Uromys vika. W 2023 roku po wielu nieudanych próbach w końcu udało się zrobić zwierzęciu zdjęcie. Naukowcy zostawili w lesie fotopułapkę wraz z przynętą, która miała zwabić osobnika. O swoim sukcesie napisali na łamach czasopisma „Ecology and Evolution”. Badacze podkreślili, że wygląd gryzonia zgadzał się z relacjami świadków. – Uchwycenie po raz pierwszy w historii zdjęć olbrzymiego szczura Vangunu to niezwykle pozytywna wiadomość dla tego słabo poznanego gatunku – przekazał w oficjalnym oświadczeniu główny autor badania Tyrone Lavery, wykładowca biologii na Uniwersytecie w Melbourne w Australii. Naukowcy przyznają, że zwierzę do tej pory było nieuchwytne niczym cień. Ostatni raz przedstawiciela gatunku podobno widziano niemal 6 lat temu, gdy martwy osobnik miał spaść z drzewa. Naukowcy w swoich poszukiwaniach korzystali z pomocy mieszkańców społeczności Zaira, którzy zarządzają największym pozostałym obszarem dziewiczego lasu Vangunu. Ludzie ci dysponują również największą wiedzą na temat lokalnego ekosystemu. Właśnie dlatego pomagali ustawiać fotopułapki w jak najlepszych miejscach. Zespołowi udało się ostatecznie wykonać 95 zdjęć szczurów, a analiza wykazała, że były to cztery osobniki. Gigantyczne szczury są krytycznie zagrożone – Wszystkie zdjęcia wykonano w godzinach nocnych, a największą aktywność szczura odnotowaliśmy około północy – napisali naukowcy w swoim badaniu. Przysmakiem, który zwabili gigantycznego gryzonia, był olej sezamowy. – To mogło być kluczem do ich sukcesu – twierdzą badacze i dodają, że poprzednie próby użycia masła orzechowego przyciągały tylko szczury z gatunku Rattus rattus. Chociaż uchwycenie na zdjęciu tego wyjątkowo rzadkiego olbrzyma jest sukcesem, naukowcy wyrazili swoje zaniepokojenie sytuacją tych zwierząt. – Te fotografie powstają w krytycznym momencie – napisali uczeni. Podczas badań odkryto bowiem, że szczury z Vungunu mogą wkrótce wyginąć. Powodem ma być komercyjna wycinka drzew, która od lat odbywa się na terenie większości lasów wyspy. – Między innymi w regionie Zaira wydano zgodę na wycinkę drewna. Jeśli decyzja zostanie podtrzymana i dojdzie do wyrębu, niewątpliwie doprowadzi to do wyginięcia olbrzymiego szczura Vangunu – podkreślają naukowcy. Miejscowa społeczność złożyła odwołanie od tej decyzji. Uczeni mają teraz nadzieję, że nowe zdjęcie viki może wpłynie na decydentów, którzy dostrzegą problem wyginięcia zagrożonego gatunku. Źródło: Ecology and Evolution Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Tylko ludzie mają wyobraźnię? Nieprawda. Szczury też potrafią sobie wyobrazić miejsce, w którym były
Szczury potrafią przywołać w wyobraźni miejsca, w których znajdowały się wcześniej. Naukowcy wykazali to w pomysłowym eksperymencie z użyciem wirtualnej rzeczywistości.
W tym artykule: Szczury w wirtualnej rzeczywistości Jak dostać nagrodę? Gryzoń jak Jedi Szczury są świadome? Piątek, czasy przed pandemią, nie ma jeszcze opcji pracy zdalnej. Już jadąc do pracy, wyobrażamy sobie drogę do naszego biurka. Najpierw parter w budynku firmy, później bramki, winda i korytarze, nieraz układające się w labirynt. Znamy je tak dobrze, że moglibyśmy przejść nimi z zamkniętymi oczami. Pomaga nam w tym hipokamp. To ukryta głęboko w mózgu struktura, w której nasz umysł przechowuje mapy odwiedzonych przez nas miejsc. Możemy je przywołać na zawołanie. I to nie tylko w rzeczywistości, ale również w wyobraźni. Może to być pomocne np. w grze, kiedy planujemy kolejne ruchy naszej postaci. Hipokamp mają jednak nie tylko ludzie, ale również inne zwierzęta. Czy wykorzystują go podobnie jak my? Można przypuszczać, że tak. Jednak dotychczas nikt nie wpadł na pomysł, jak to udowodnić. Trudno bowiem nakazać zwierzęciu, by coś sobie wyobraziło. Jeszcze trudniej – sprawdzić, czy wykonało polecenie. Szczury w wirtualnej rzeczywistości Jednak z pomocą najnowszych technologii to możliwe. Udowodnił to Chongxi Lai z Howard Hughes Medical Institute, pierwszy autor artykułu opublikowanego wczoraj w prestiżowym czasopiśmie „Science”. Chongxi Lai wraz z zespołem naukowców zaprojektował sprytny eksperyment. Wzięły w nim udział szczury. Czy mózg się zmienia wraz z wiekiem? Ten narząd fascynuje naukę najbardziej Czy to możliwe, że dziecko na niedługo przed urodzeniem ma najwięcej komórek mózgowych? Czy mózg może się zmienić u osoby dorosłej? Jeden z najbardziej tajemniczych narządów odsłania ... Wpierw naukowcy stworzyli niewielką wirtualną arenę. Wyświetlano ją na ekranie otaczającym bieżnię. W tej roli wystąpiła przekręcająca się kula – podobna do tej, która znajdowała się w komputerowych myszkach poprzednich generacji. Na takim „wybiegu” umieszczano następnie szczury. Gdy się poruszały, obraz się zmieniał. Chodząc po bieżni, mogły zbliżyć się do pewnych miejsc na wirtualnej arenie. Np. do umieszczonych tam obiektów – takich jak koła. Gdy szczur dosięgnął któregoś, dostawał w nagrodę słodzoną wodę. Jednocześnie naukowcy rejestrowali aktywność jego hipokampu i łączyli ją z określonymi miejscami w VR. Jak dostać nagrodę? To był początek eksperymentu – miał on nauczyć szczury, jak działa bieżnia i jak zmienia się obraz na ekranach. Następnie przyszedł czas na właściwy test. Naukowcy odłączyli bieżnię od VR. Teraz szczury nadal mogły chodzić po niej w dowolną stronę, ale obraz się nie zmieniał. Jednak gryzonie nie były bezsilne. Badacze wykorzystali bowiem zarejestrowane wcześniej wzory ich aktywności mózgowej, by odtworzyć miejsca, które przywoływały w umyśle. Kiedy więc szczur wyobrażał sobie, że idzie w stronę nagrody, aktywowały się określone komórki hipokampa. Oprogramowanie przekształcało te dane i obraz na ekranie się zmieniał tak jak wcześniej, gdy zwierzę faktycznie poruszało się po bieżni. Tym samym nawet nie ruszając się, gryzoń mógł zdobyć nagrodę. – [Szczury – przyp. red.] pojęły to naprawdę szybko – powiedział Chongxi Lai w wywiadzie dla „New Scientist”. Gryzoń jak Jedi Później naukowcy przeprowadzili jeszcze jeden test. Nazwali go „eksperymentem Jedi”. Tym razem szczury nauczyły się przesuwać koło w rzeczywistości wirtualnej w określone miejsce, korzystając jedynie ze swojej wyobraźni. Inaczej niż w pierwszym zadaniu, otaczający je świat nie poruszał się. − Chcieliśmy, żeby siedziały spokojnie i tak jak ludzie korzystały jedynie ze swojej wyobraźni – mówi Lai. Jak się okazało, szczury poradziły sobie w obu przypadkach. Potrafiły zarówno wyobrazić sobie drogę, która wiodła je do nagrody, jak i przesuwać w umyśle wyobrażony kształt. Szczury są świadome? – Po raz pierwszy wykazano, że zwierzęta potrafią kontrolować wewnętrzny model świata istniejący w ich hipokampie – mówi Albert Lee z Beth Israel Deaconess Medical Center w Bostonie, współautor pracy. Jego zdaniem możliwe jest, że taką umiejętność mają także inne ssaki. Oczywiście nie jest jeszcze pewne, czy i w jakim stopniu wyobraźnia szczurów przypomina ludzką. Naukowcy dopiero zamierzają to sprawdzić. Wyniki opisanych wyżej eksperymentów ciekawie skomentował na łamach „New Scientista” Frank Sengpiel, neuronaukowiec z Uniwersytetu w Cardiff w Wielkiej Brytanii. – Te badania pokazują, że szczury potrafią sobie wyobrazić, że robią pewne rzeczy, nawet jeśli w rzeczywistości ich nie robią. Zupełnie tak samo jak my – powiedział Sengpiel. − Zwierzęta były w stanie świadomie kontrolować aktywność komórek nerwowych w hipokampie, podobnie jak my, gdy wyobrażamy sobie różne rzeczy. Moim zdaniem pokazuje to nie tylko, że szczury umieją podróżować w wyobraźni, ale także, że są świadome – dodał badacz. Źródła: Science, Science.org, New Scientist. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Największe szczury na świecie ważą blisko 3 kg. Gdzie można spotkać takie gryzonie?
Wielkoszczury żyjące w tropikach są prawie 6 razy większe niż szczury europejskie. Nie koniec na tym. Według paleontologów największe szczury na świecie osiągały wielkość psa!
W tym artykule: Największe szczury w Europie Największe szczury na świecie Największe szczury w historii Badania nad szczurami pomagają zrozumieć losy ludzkości Jeszcze większe wymarłe szczury Jak duży może być szczur? Gatunki występujące w Europie są dość małe w porównaniu ze swymi tropikalnymi krewniakami. Jeszcze potężniejsze zwierzęta są znane z wykopalisk. Gdzie żyły największe szczury na świecie? Największe szczury w Europie Zacznijmy od definicji. W ścisłym ujęciu szczury to zwierzęta zaliczane do rodzaju Rattus. Do najbardziej rozpowszechnionych należą, występujące również w Polsce, szczur śniady (Rattus rattus) i szczur wędrowny (Rattus norvegicus). Szczur śniady nie jest zbyt duży. Rzadko osiąga wagę 200 g. Szczur wędrowny jest co najmniej dwukrotnie większy. Jego ciało może mierzyć do 30 cm, ogon – do 23 cm. Średnia masa jego ciała to 400 g, a maksymalna – 500 g. Taki też wydaje się górny próg dla przedstawicieli rodzaju Rattus. Największe szczury na świecie Jednak szczurami potocznie nazywa się też inne gryzonie zaliczane do nadrodziny myszowatych (Muroidea). Wśród nich wyróżnia się podrodzina wielkoszczurów (Cricetomyinae). Jak sama nazwa wskazuje, są to zwierzęta podobne do szczurów, lecz znacznie od nich większe. Żyją w Afryce. Jakie rozmiary osiągają? Nie żyje słynny szczur-saper. Magawa miał 8 lat Najsłynniejszy szczur na świecie nie żyje. Szczur-saper w ciągu swojego 8-letniego życia wytropił ponad 100 min. Za największego przedstawiciela wielkoszczurów uznaje się wielkoszczura południowego (Cricetomys ansorgei). Występuje on w Afryce Środkowej i Wschodniej. Długość jego ciała sięga 41 cm, ogona – 44 cm. Najbardziej masywne samce osiągają 2,8 kg. Czyli ponad 5 razy więcej niż szczur wędrowny. Największe szczury w historii Jednak w przeszłości na Ziemi żyły jeszcze większe zwierzęta podobne do szczurów. Ich skamieniałości odkryli w 2015 r. antropolodzy w Timorze Wschodnim. To państwo na wyspie w Archipelagu Malajskim, położone na północ od Australii. – To jedne z największych znanych nam szczurów, jakie kiedykolwiek istniały – podkreślał uczestniczący w badaniach dr Julien Louys ze School of Culture, History and Language na Australian National University. – Te szczury należały do tego, co nazywamy megafauną. Największy miał ok. pięciu kilogramów, był wielkości małego psa – opowiadał uczony. Innymi słowy, był niemal dwukrotnie masywniejszy niż wielkoszczur południowy i aż 10 razy cięższy niż szczur wędrowny. Badania przeprowadzono w ramach projektu „From Sunda to Sahul”. Uczestniczący w nim naukowcy szukają śladów najwcześniejszych wędrówek człowieka po Azji południowo-wschodniej. Próbują również ustalić, co właściwie sprawiło, że wielkie szczury wymarły. Dr Louys przypomina, że najdawniejsze dowody na obecność ludzi na terenie Timoru Wschodniego mają ok. 46 tys. lat. Według niego ludzie i wielkie szczury współdzielili wyspę przez tysiące lat. – Wiemy, że ludzie jedli te szczury, bo znaleźliśmy kości z nacięciami i śladami ognia – mówi badacz. Dodaje, że sąsiedztwo ludzi i szczurów skończyło się ok. tysiąca lat temu. Badania nad szczurami pomagają zrozumieć losy ludzkości Szczury znikły mniej więcej w okresie, kiedy w Timorze zaczęły się pojawiać metalowe narzędzia. – Być może ludzie zaczęli wówczas wycinać lasy na wiele większą skalę niż wcześniej – sugeruje ekspert. Naukowcy prowadzący badania chcą się dowiedzieć, kiedy ludzie po raz pierwszy przemierzyli wyspy Azji południowo-wschodniej, jak to zrobili, i jak odbiło się to na lokalnych ekosystemach. Wyniki badania mogą być przydatne pod kątem współczesnych działań związanych z ochroną środowiska. Jak to się stało, że 80 szczurów rozmnożyło się do 100 tysięcy? Gryzonie nie zjadły trucizny ​Program wytępienia gryzoni na wyspie Henderson za dwa miliony dolarów zakończył się fiaskiem. Teraz naukowcy twierdzą, że wiedzą, czemu tak się stało. – Próbujemy znaleźć najstarsze ślady człowieka i ustalić, co tam było, zanim pojawił się człowiek – mówi dr Louys. – Kiedy to ustalimy, dowiemy się jednocześnie, jaki ludzie mieli wpływ na tamte ziemie. Jeszcze większe wymarłe szczury Możliwe jednak, że rekord masy ciała wśród szczurów należy do jeszcze innego wymarłego gatunku. W 2010 r., również w Timorze Wschodnim, odkryto 13 gatunków gryzoni, z czego 11 było wcześniej nieznanych nauce. Jeden z kopalnych szczurów mógł osiągać nawet 6 kg wagi! Źródła: Australian National University, Bulletin of the American Museum of Natural History.
Nie żyje słynny szczur-saper. Magawa miał 8 lat
Najsłynniejszy szczur na świecie nie żyje. Szczur-saper w ciągu swojego 8-letniego życia wytropił ponad 100 min.
W tym artykule: Szczur-saper Mały bohater Najdzielniejszy gryzoń na świecie w czerwcu biegłego roku przeszedł na zasłużoną emeryturę. Rok wcześniej otrzymał medal od prestiżowej brytyjskiej organizacji People’s Dispensary for Sick Animals (PDSA) za "odwagę i poświęcenie”. Wyróżnienie zdecydowanie zasłużone. Magawie życie zawdzięczają tysiące dzieci i dorosłych, którzy żyją dziś w Kambodży. Szczur w ciągu swojej 5-letniej kariery wykrył 71 min lądowych i 38 niewybuchów. To czyni go rekordzistą na tle swoich pobratymców. Teraz przeszedł na zasłużony spoczynek i wieczną służbę. Szczur-saper Magawa urodził się w listopadzie 2013 roku na Uniwersytecie Rolniczym Sokoine w Tanzanii. Jest szczurem z rasy olbrzymów. Są o wiele większe od tradycyjnych szczurów, niemniej wciąż wystarczająco lekkie, żeby stąpając po powierzchni miny, nie uruchomić jej. W tym kraju od lat 90 trenowano te gryzonie, które miały za zadanie wykrywać miny. Takie szkolenie trwa rok przez pół godziny dziennie. Stworzenia te uczą się wykrywać zapachy chemikalia, które zawarte są w minach, a następnie zostają za to nagradzane. Gryzoń, który znajdzie minę drapie miejsce, w którym ukryty jest ładunek. W ten sposób opiekunowie znają jej położenie. Za szczurzy trening odpowiedzialna była organizacja pozarządowa APOPO. W 2016 roku Magawa wyruszył na swoją najważniejszą w życiu misję do Kambodży. Kraju, w którym w ciągu ponad 20 lat partyzanci Czerwonych Khmerów, wygnani ze stolicy kraju, rozstawili nawet 6 milionów min. Szacuje się, że na skutek wybuchów zginęło ponad 64 tysiące ludzi. 8 niezwykłych gatunków zwierząt, które są zagrożone wyginięciem Na świecie żyje wiele milionów gatunków zwierząt. Są jednak stworzenia, które są zagrożone wyginięciem, do tego stopnia, że za kilka lat może ich już nie być. Pracownicy APOPO już wiele lat temu dostrzegli, że Magawa jest wyjątkowy. Jego przeszkolenie zajęło zaledwie 9 miesięcy. Spośród innych „uczniów” wyróżniał się tym, że najlepiej zdawał wszystkie testy. Opiekunowie szczura-sapera postanowili niezwłocznie wysłać go do pracy. Padło właśnie na Kambodżę. W tym kraju żyje najwięcej osób na świecie, które ucierpiały z powodu nadepnięcia na minę. Dlatego też praca Magawy była niezwykle ważna. Dzięki temu bohaterskiemu gryzoniowi udało się ocalić prawdopodobnie tysiące ludzkich istnień. Kobiet, mężczyzn i dzieci. Mały bohater -Każda mina, którą wykrył Magawa, zmniejszała ryzyko urazów lub śmierci ludności Kambodży. - przekazała po śmierci swojego podopiecznego organizacja APOPO. - Odszedł w spokoju. W swoim ostatnim tygodniu bawił się jak to miał w zwyczaju z entuzjazmem, z którego wszyscy go znaliśmy. - dodaje APOPO. W ciągu ostatnich godzin przed śmiercią szczur-saper jadł coraz mniej i wykazywał oznaki znużenia. PDSA przypomina o tym, że gryzoń pomógł oczyścić w trakcie swojej służby ponad 225 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni. Dziś to miejsce jest już bezpieczne, a mieszkańcy nie muszą wychodzić z domu z obawą, że to może być ich ostatni dzień życia. Przewagą, którą szczury mają nad ludźmi w poszukiwaniu min, jest ich szybkość. Człowiek, który chciałby sprawdzić obszar o powierzchni boiska tenisowego zrobi to w ok. cztery dni. Szczur na tak małą powierzchnie potrzebuje pół godziny. Źródło: PDSA, CNN
Szczur Magawa uhonorowany medalem za męstwo. Uratował życie setkom ludzi
Szczur Magawa otrzymał złoty medal za „odwagę w ratowaniu życia i oddanie”. To nietypowe w skali świata wydarzenie jest uhonorowaniem heroicznej pracy gryzonia, który przeczesał ponad 141 000 metrów kwadratowych terenu i pomógł w oczyszczeniu go z min.
Magawa to szczur pracujący przy wykrywaniu min w Kambodży. Dzięki jego pracy udało się zlokalizować aż 39 min przeciwpiechotnych i 28 niewybuchów zalegających na ponad 141 000 metrów kwadratowych terenu, a tym samym zmniejszyć ryzyko obrażeń lub śmierci osób mieszkających w pobliżu zagrożonego terenu. Te niezwykłe osiągnięcia sprawiły, że został odznaczony Złotym Medalem przyznawanym przez organizację PDSA (People's Dispensary for Sick Animals), uważanym za zwierzęcy odpowiednik Krzyża Jerzego. Krzyż Jerzego to najwyższe cywilne odznaczenie państwowe Zjednoczonego Królestwa, nadawane za czyny najwybitniejszej odwagi. Drugie odznaczenie w hierarchii odznaczeń brytyjskich, bezpośrednio po Krzyżu Wiktorii, którego jest cywilnym odpowiednikiem. – Bez wątpienia Magawa będzie cieszył się w weekend arbuzem lub dwoma. Myślę, że to jego weekendowy poczęstunek. Na pewno wróci do pracy, wykonując swoje obowiązki i ratując życie. Jesteśmy z niego bardzo dumni – powiedziała Amy Dickin z PDSA w rozmowie ze Sky News. View oEmbed on the source website Magawa został wyszkolony przez belgijską organizację pozarządową i amerykańską organizację non-profit APOPO, która szkoli szczury w celu wykrywania min przeciwpiechotnych i gruźlicy. W ciągu 77 lat działalności organizacji, Magawa jest pierwszym gryzoniem, który został uhonorowany medalem. – Praca Magawy bezpośrednio ratuje i zmienia życie mężczyzn, kobiet i dzieci, na które mają wpływ znajdujące się tu miny. Każde dokonane przez niego odkrycie zmniejsza ryzyko obrażeń lub śmierci miejscowej ludności – podkreśla Jan McLoughlin, dyrektor generalny PDSA. Christophe Cox, dyrektor generalny APOPO, powiedział, że medal Magawy to zaszczyt dla całej organizacji oraz treserów szczurów. Przyznał również, że ma nadzieję, że nagroda zwróci globalną uwagę na Kambodżę i inne kraje, gdzie miny nadal ranią i zabijają ludzi. Szacuje się, że w latach 1975-1998 w Kambodży pozostawiono od czterech do sześciu milionów min, w wyniku których zginęło ponad 64 000 osób. Szczury świetnie radzą sobie z wykrywaniem min ze względu na swoją inteligencję i chęć wykonywania powtarzalnych czynności związanych z pożywieniem – wyjaśnia Cox. Mały rozmiar gryzoni sprawia też, że są one o wiele mniej narażone na niebezpieczeństwo, gdy poruszają się po polu minowym. Są też szybsze niż praca z tradycyjnymi wykrywaczami metali. Dla przykładu Magawa może przeszukać obszar tak duży jak kort tenisowy w zaledwie 30 minut, podczas gdy człowiekowi z wykrywaczem metalu zajęłoby to nawet cztery dni. Szkolenie jednego szczura zajmuje około roku, zanim zwierzęta zaczną pracę na niebezpiecznych terenach. Zwykle szczur pracuje około pół godziny dziennie, wcześnie rano. Gdy gryzoń najdzie minę, informuje o tym swoich opiekunów, dając znaki uniesionymi pazurami. Program PDSA Animal Awards ma na celu podniesienie statusu zwierząt w społeczeństwie i uhonorowanie ich niesamowitego wkładu w ludzkie życie. Zaangażowanie, umiejętności i odwaga Magawy są tego niezwykłym przykładem i zasługują na najwyższe możliwe uznanie – podkreślają przedstawiciele organizacji.
Świątynia szczurów, czyli hinduska Karni Mata
W indyjskiej świątyni Karni Mata mieszkają tysiące szczurów. Są dokarmiane i traktowane jako obiekty kultu, wcielenie syna bogini Karni Mata.
Każdego roku świątynia odwiedzana jest przez tłumy pielgrzymów i turystów. Istnieje kilka legend tłumaczących kult gryzonie w miejscowości Deshnoke. Pierwsza opowiada a przybranym synu bogini Karni Mata, który miał utopić się sadzawce, do której wpadł pijąc wodę. Zrozpaczona bogini poprosiła boga śmierci, by zwrócił jej syna, ten po wielu odmowach w końcu zgodził się pod warunkiem, że młodzieniec oraz wszystkie dzieci bogini odrodzą się jako szczury. Inna tłumaczy, że 20 tysięcy szczurów to przemienieni dezerterzy, którzy zbiegli z armii toczącej bitwę w okolicy Deshnoke. Bogini obiecała im ochronę pod warunkiem, że będą jej wiernie służyć. Dezercja karana była śmiercią i Karni Mata wcale z początku nie miała ochoty ratować dezerterów. Gdy ją ubłagali wzięła ich pod ochronę i przemieniła w szczury. Budynek świątyni jest bogato zdobiony, już na wejściu przykuwają uwagę bogato zdobione srebrne drzwi oraz marmurowa fasada. Dwa razy w roku w świątyni organizowane są festyny ku czci Karni Maty. Tysiące ludzi pielgrzymują wtedy do Deshnoke. Szczególną opieką otoczone są tutaj rzadkie białe szczury, a zjedzenie pokarmu nagryzionego przez gryzonie jest tutaj uznawane za zaszczyt. Karni Mata to postać historyczna, którą otacza się boską czcią. Żyła w XV wieku i należała do znanych nauczycieli religijnych. Uznano ją za wcielenie bogini Durga (Bogini Matka) i otoczono kultem.
Nie rób drugiemu, co tobie nie miłe, szczurze
Szczury bywają pamiętliwe – donoszą naukowcy, tłumacząc to zwyczajem odwzajemniania przysług wśród tych gryzoni.
Od dawna wiadomo było, że szczury potrafią ze sobą współpracować, a jeden często pomaga drugiemu. Do tej pory przypuszczano jednak, że robią to bezinteresownie. Nowe badanie opublikowane w periodyku "Biology letters" sugeruje jednak, że za takim zachowaniem stać może raczej dbałość o własne sprawy w myśl zasady "jak ty komu, tak on tobie". Szczur jak człowiek Mało tego, szczur pomagający szczurowi w zamian za wcześniejszą przysługę to pierwszy przypadek takiego zachowania wśród zwierząt innych niż człowiek – twierdzi współautor wspomnianego badania prof. Michael Taborsky, ekolog ze szwajcarskiego Uniwersytetu w Bernie. Eksperyment przeprowadzono na trzymanych w niewoli szczurach wędrownych, przyglądając się ich preferencjom żywieniowym. W naturze przedstawiciele tego gatunku przedkładają banany nad marchewki. Na potrzeby badania zwierzęta połączono w pary, w których jeden umieszczony w klatce szczur miał ciągnąc odpowiedni sznurek dać drugiemu jeden ze wspomnianych produktów. Płatki śniadaniowe za banana W zależności od tego, co dostały, szczury z pozostałych klatek zapamiętały swoich partnerów jako pomagających lepiej (bo dawały banana) lub gorzej (bo dawały marchewkę). Potem naukowcy zamienili szczury miejscami. Odbiorcy stali się nadawcami – mieli częstować partnera płatkami śniadaniowymi w ilości wedle własnego uznania. Okazało się, że szczury nakarmione wcześniej bananami dają tych płatków więcej niż te, które otrzymały marchewkę. Jednak czy w tym zachowaniu rzeczywiście możemy doszukiwać się nagradzania za wcześniejszą hojność? Taborsky jest o tym przekonany. Według niego, szczury czynią proste założenie. – Łaczą się tu dwa elementy: rozpoznanie innego szczura i odpowiedź na jakość udzielonej wcześniej pomocy – wyjaśnia naukowiec. Liczy się jakość obsługi A może właściwe jest jeszcze prostsze wyjaśnienie? Być może działa tu pewien automatyzm – gryzoń kojarzy danego szczura z bananem i widząc go, myśli, że pociągając za sznurek sam dostanie banana? Taborsky je jednak odrzuca. Jego zdaniem szczur wie, że karmi innego szczura, a nie siebie samego, a jego zachowanie jest owocem satysfakcji z tego, jak wcześniej został obsłużony. Kwestią otwartą pozostaje wysokość dawanych przez szczury napiwków. Ralph Martins / National Geographic News
Jak to się stało, że 80 szczurów rozmnożyło się do 100 tysięcy? Gryzonie nie zjadły trucizny
​Program wytępienia gryzoni na wyspie Henderson za dwa miliony dolarów zakończył się fiaskiem. Teraz naukowcy twierdzą, że wiedzą, czemu tak się stało.
Wydawało się, że czas szczurów dobiega końca. Po latach starannych przygotowań w 2011 roku helikoptery przeleciały nad atolem na południowym Pacyfiku i rozrzuciły 80 ton apetycznych chrupek zbożowych – a każda chrupka ze śmiertelną dawką trucizny. Początkowo warty dwa miliony dolarów projekt wytępienia szczurów na wyspie Henderson wydawał się działać. Inwazyjne gryzonie, które zżerały pisklęta i żółwie morskie, szybko znikały, a ich populacja na wyspie zmniejszyła się do 60-80 osobników w kilka tygodni po rozpoczęciu działań. Dziś jednak atol po raz kolejny opanowały szczury. W niespełna kilka lat te niedobitki rozmnożyły się do 50 – 100 tysięcy – i wróciły do liczebności sprzed programu. To prosta matematyka – twierdzi Michael Brooke z University of Cambridge. Samica szczura rodzi sześcioro małych co kilka miesięcy, a małe samice dojrzewają w dwa lub trzy miesiące. - Jeśli się to zliczy, to w odpowiednim czasie bez problemu dojdziemy do liczb sprzed programu - wyjaśnia. - Tego typu projekty są albo udane i można świętować, albo są totalną porażką -dodaje. Brooke jest współautorem nowego badania na temat przyczyn niepowodzenia programu wytępienia szczurów. Badanie ukaże się w najnowszym wydaniu „Royal Society Open Science”. Wyniki pokazują, jak trudno jest wytępić gryzonie na tropikalnych i subtropikalnych wyspach. Wykluczają też niektóre powody porażki i podkreślają liczbę ocalałych gryzoni – tłumaczy Brad Keitt z Island Conservation – grupy non-profit z Kalifornii. - Byliśmy blisko – mówi. Została tylko garstka, która przeżyła. Kolacja z piskląt Jednak właśnie ta garstka przyczyniła się do tragedii na wyspie Henderson – małej wyspie z kamienia wapiennego oddalonej o ponad 5 tysięcy kilometrów od najbliższego stałego lądu. Pozbawiona stałych mieszkańców, to jedna z ostatnich prawie nietkniętych wysp tego rodzaju. I obfituje w ptactwo i rośliny, które nie występują na innych obszarach. Niestety wyspa obfituje również w szczury pacyficzne sprowadzone tutaj przez polinezyjskich żeglarzy jakieś 800 lat temu. Szczury te są tak zdeterminowane, że naukowcy tam przyjeżdżający muszą trzymać jedzenie w plastikowych albo metalowych pojemnikach. - Jeśli z głupoty zostawisz kawałek czekolady w zamkniętym namiocie, szczury przegryzą materiał – ostrzega Brooke. Jeszcze bardziej przerażające jest to, że szczury żywią się pisklętami zamieszkującego wyspę burzyka, co wkrótce doprowadzi do jego wyginięcia. Gryzonie również pożerają pisklęta pterodromy - gatunku budującego gniazda na wyspie – szczury zabierają 95 procent piskląt po niecałym tygodniu od wyklucia. W związku z tym Royal Society for the Protection of Birds i rząd wysp Pitcairn, które nadzorują wyspę Henderson, stworzyły akcję wytępienia szczurów na dużą skalę. Zrzucenie przynęty to przykład „książkowej operacji”, wspomina Nick Torr, konsultant z Nowej Zelandii i menadżer operacyjny akcji. – Byliśmy przekonani, że to zadziała – przyznaje Torr. Siedem miesięcy później badacz dla National Geographic, Mike Fay, liczył ptaki na wyspie i widział „szczury przenoszące się z jednej gałęzi na drugą”, jak skomentował to na swoim blogu. Ekspedycja ratunkowa potwierdziła te obserwacje. - Byłem załamany – przyznaje Torr. Testy genetyczne przeprowadzone przez Brooke’a i znajomych naukowców potwierdzają teraz, że nowe szczury nie są imigrantami, a pochodzą z wyspy - czyli szczury nie przybyły z zewnątrz. A kiedy naukowcy dali nowym szczurom mieszkającym chrupki z trucizną, zwierzęta te umarły, co sugeruje, że to nie odporność na truciznę zepsuła projekt. Szwedzki stół dla szczura Zamiast tego winnym porażki mógł być niespodziewany deszcz, który spadł na wyspę tuż zanim pojawiła się trucizna. Wyspa stała się rajem pełnym owoców i kwiatów, więc szczury mogły zignorować pożywienie z trucizną. Tępienie gryzoni na wyspie o umiarkowanym klimacie jest dosyć proste – twierdzi Keitt. Takie wyspy mają regularne pory roku, co ułatwia zaplanowanie akcji zwalczających gryzonie na okres, kiedy zapasy zwierząt się skończą i będą najbardziej głodne. Jednak mało przewidywalna pogoda na wyspach tropikalnych i subtropikalnych powoduje, że jedynym możliwym rozwiązaniem, zdaniem Brooke’a, jest wymyślenie niezwykle nęcącej przynęty - takiej, od której zjedzenia szczury nie będą mogły się powstrzymać. Stowarzyszenie Royal Society ma nadzieję wrócić na wyspę, by dokończyć dzieło. Jednak najpierw specjaliści na miejscu chcą wybrać najlepszy możliwy moment na drugą ekspedycję – informuje w mailu Clare Stringer ze stowarzyszenia. Ma nadzieję, że nowe badania zachęcą wszystkie ekipy zajmujące się tym problemem do zebrania materiału genetycznego przed akcją wytępiającą i po niej, by nadal można było monitorować sytuację. Co najważniejsze, nawet jeśli szczury zdążyły wrócić, ptaki na wyspie Henderson doszły do siebie podczas tego krótkiego, wspaniałego okresu, kiedy gryzoni na wyspie prawie nie było. - Jeśli udałoby się wytępić szczury, liczba ptaków morskich na wyspie mogłaby być sto razy większa. A to byłoby wielkie ociągnięcie pod kątem ich ochrony – komentuje Brooke. Tekst: Tracy Watson Źródło: National Geographic News
Skąd się wzięły miejskie szczury na Borneo? Im mniej drzew tym więcej gryzoni
Wyrąb lasów deszczowych sprzyja inwazji szczurów śniadych (Rattus rattus) - informuje pismo „Biotropica”.
Pojawienie się szczurów śniadych to zła wiadomość dla lokalnych ssaków, którym trudno konkurować z tym łatwo przystosowującym się gatunkiem. Gryzonie rozprzestrzeniły się na świecie w ciągu ostatnich 400 lat, często powodując wyginięcie miejscowych gatunków i roznosząc choroby. Na wyspie Borneo szczury śniade dotychczas spotykane były tylko na obszarach miejskich. Aby sprawdzić, czy mogą zasiedlać wylesione obszary, naukowcy schwytali osobniki z czterech różnych gatunków (szczur śniady i szczury lokalne) i przyczepili im do grzbietów małe szpulki z bawełnianą nitką by śledzić ruchy zwierząt. Okazało się, że szczurom śniadym szczególnie podobają się okolice, w których wyrąbano lasy. Gryzonie zwykle unikają lasów, w których rosną duże drzewa, ponieważ na poziomie podszycia niełatwo tam się ukryć, a pokryta szeleszczącymi liśćmi ściółka uniemożliwia skryte poruszanie się. Jak jednaki zaobserwowali pracujący na Borneo naukowcy z Imperial College w Londynie, pozostałości powalonych podczas wyrębu drzew przyciągają owady, które stają się pokarmem dla szczurów śniadych, a dzięki młodym drzewkom i krzewom warunki zmieniają się na bardziej sprzyjające. Gdyby oczyszczanie lasu po wycince prowadzono dokładniej, szczurom byłoby mniej dogodnie. Jak twierdzą autorzy badań, niszczenie tropikalnych lasów może zwielokrotnić zagrożenie, jakie szczury stanowią dla ptasich gniazd oraz małych ssaków. Ssaki te roznoszą nasiona drzew i stanowią pokarm większych gatunków. Źródło: PAP
Jesteś nieśmiały? Może istnieć na to lek
Lękliwe szczury mają marne szanse na wdrapanie się na szczyt drabiny społecznej. Na szczęście niacyna sprawia, że stają się bardziej przebojowe i gotowe do tego, by zawalczyć o swoje miejsce na świecie – czytamy na łamach „PNAS”.
Naukowcy z Politechniki Federalnej w Lozannie (Szwajcaria) wykazali, że zwiększenie aktywności mitochondriów, np. za pomocą witaminy B3 (niacyny), w jądrze półleżącym – rejonie mózgu odpowiedzialnym za odczuwanie przyjemności – wywołuje u szczurów laboratoryjnych obniżenie poziomu lęku. Dzięki temu zwierzęta stają się bardziej pewne siebie i osiągają większe sukcesy w sferze społecznej. Badacze zauważyli, że natężenie lęku ma u szczurów duży związek z funkcjonowaniem społecznym. Lękliwe gryzonie zazwyczaj ustępują miejsca bardziej przebojowym zwierzętom i od razu wchodzą w rolę osobnika podporządkowanego. To powoduje, że zajmują zwykle gorszą pozycję w stadzie, co negatywnie odbija się na ich zdrowiu. Pracownicy politechniki postanowili wesprzeć zestresowane zwierzęta. Zaobserwowali, że szczury o wysokim poziomie lęku charakteryzowały się mniejszą aktywnością mitochondriów w jądrze półleżącym. Oznacza to, że ich komórki w tej części mózgu produkowały mniej nośnika energii ATP (adenozynotrifosforanu). Okazało się, że zablokowanie aktywności mitochondriów w tym rejonie wywoływało u szczurów jeszcze większy lęk, ale pobudzenie ich do działania, np. za pomocą niacyny, zmniejszało poziom lęku – przynajmniej na jakiś czas – i pozwalało zwierzętom na podjęcie rywalizacji i poprawę swojej sytuacji społecznej. Naukowcy są ciekawi, czy podobne efekty można by uzyskać u ludzi. Źródło: PAP
Zobacz, jak szczury dostaną się do Twojej łazienki
Żebra szczura potrafią się kurczyć, umożliwiając mu łatwe przeciskanie się przez wąskie szczeliny – takie jak rury prowadzące do toalety.
Szczury to również świetni pływacy – mogą wstrzymać oddech nawet na trzy minuty. Zobacz, jak szybko dostaną się z ulicy do Twojej łazienki.
W 1284 r. miasto Hameln w Dolnej Saksonii nawiedziła plaga szczurów. Przerażonym mieszkańcom pomógł pewien grajek, który wygrywając na flecie melodię, wyprowadził zahipnotyzowane gryzonie z miasta i utopił w Wezerze.
Obiecanej zapłaty się jednak nie doczekał. W zemście, w czasie gdy wszyscy dorośli mieszkańcy byli w kościele, młodzian wyprowadził 130 dzieci z miasta i zniknął z nimi w czeluściach pobliskiej góry. Spisana przez braci Grimm legenda o Szczurołapie z Hameln rozsławiła miasto, stając się jego wizytówką. Szczurołapa (niem. Rattenfänger) można tam spotkać wszędzie, nawet na pomnikach i kościelnym witrażu. Do najciekawszych miejsc prowadzi szlak, który wyznaczają, a jakże, namalowane na chodniku szczury. W witrynach sklepowych, na wielu pamiątkach i towarach widnieją sympatyczne szczurze mordki. Sercem miasta jest starówka z XVI- i XVII-wiecznymi domami z muru pruskiego. Kamienice mają typowe dla renesansu znad Wezery bogato zdobione szczyty dachowe i wykuszowe okna. Do najcenniejszych zabytków należą: Hochzeitshaus (dom weselny), wznoszący się przy rynku głównym kościół św. Mikołaja i Leisthaus (siedziba muzeum miejskiego). Najciekawszy ze wszystkich jest dom Szczurołapa przy ulicy Bungelos. Na ścianie Hochzeitshaus znajdują się małe drzwi. Kiedy się otwierają (trzy razy dziennie), ukryte za nimi figurki odtwarzają historię pogromcy gryzoni. Dziś w domu Szczurołapa mieści się restauracja serwująca „szczurze ogony”. W lecie na rynku odbywają się przedstawienia: o Szczurołapie (w niedzielę o 12.00) oraz musical Rats (w środy o 16:30). Hameln leży w malowniczym regionie Weserbergland, słynącym m.in. z 500-kilometrowego rowerowego szlaku wzdłuż Wezery. Dojazd samochodem: przez Słubice/Frankfurt autostradą E30 do Hanoweru, stamtąd drogą 217 do Hameln.