Hit internetu trafił na mural. Kot „celebryta” będzie obserwować przechodniów ze ściany budynku
W centrum Szczecina powstanie wyjątkowe malowidło naścienne, przedstawiające najpopularniejszego kota w Polsce. Mural nie tylko upiększa miejski krajobraz ale również dba o ekologię.
Kot Gacek to turystyczny ewenement na mapie Polski. W 2020 roku cały świat, za sprawą mediów społecznościowych, dowiedział się o futrzaku z ulicy Kaszubskiej w Szczecinie. Teraz, gdy „celebryta” znalazł sobie nowy dom i nie musi już żyć na ulicy, entuzjaści Gacka będą mogli go podziwiać na jednym z szczecińskich bloków. Mural jest efektem zachodniopomorskiego konkursu mającego na celu połączenie sztuki z ekologią. Kim jest kot „Gacek”? Kot był wieloletnim mieszkańcem ulicy Kaszubskiej w centrum Szczecina. Swoją popularność zdobył jednak dopiero 6-7 lat od kiedy zamieszkał na śródmieściu. Większość swojego czasu czarno-biały futrzak spędzał w drewnianej budce ufundowanej przez mieszkankę Szczecina, Żanetę Ginger. Kot dzięki swojemu przyjaznemu usposobieniu szybko zyskał popularność na skale całego kraju. Wideo, w którym pokazany jest zwierzak z Kaszubskiej, rozprzestrzeniło się po całej Polsce, od razu skłaniając turystów do odzwiedzin kociaka. Szczyt kociej popularności przypadł na rok 2023, gdy ocena Gacka w Google Maps osiągnęła 5,0, a o szczecińskim kocie pisały największe światowe portale takie jak: „The Washington Post” czy „The Guardian”. Sława okazała się mieć również negatywny wymiar. Kot Gacek nie tylko musiał się mierzyć z tłumami turystów z całego świata, ale i stał się nawet ofiarą porwania. Na szczęście dla całego Szczecina (a może i świata), kot wykazał się wyjątkowym sprytem i ukrył się przed porywaczem pod samochodem. Nowy dom Gacka Niestety popularność Gacka doprowadziła do pogorszenia zdrowia futrzaka. Turyści, którzy tłumnie odwiedzali „największą atrakcję” Szczecina, regularnie dokarmiali kota, aby ten nie był głodny. Takie zachowanie doprowadziło do drastycznego przytycia „celebryty”, które skończyło się trafieniem kota pod opiekę weterynarza. Obecnie ulubieniec turystów waży o kilka kilogram mniej niż, wtedy jak trafił pod opiekę medyczną. Nie mieszka już na ulicy, ciesząc się ciepłem wymarzonego domu. Spragnieni kota Gacka turyści mogą go jednak zobaczyć na nowo powstałym muralu. Ekologiczny „Gacek” Grafika, na podstawie, której powstanie mural, jest dziełem Michała Szarko i Bartosza Podlewskiego. Malowidło zostanie wykonane przy użyciu farb fotokatalitycznych, które dzięki swoim chemicznych właściwościom działają jak filtry oczyszczające miejskie powietrze. Autorzy projektu zaznaczają, że „Gacek” ma zwracać uwagę na wartości ekologiczne, ochronę zwierząt oraz ludzką odpowiedzialność za środowisko miejskie. Praca akcentuje znaczenie ludzko-zwierzęcej współpracy w tworzeniu nowoczesnych miast. Gdzie będzie można zobaczyć mural? Praca powstaje na ścianie bloku przy ulicy Rugiańskiej 34-35. Obserwując malowidło, należy pamiętać o okolicznych mieszkańcach i nie zakłócać spokoju panującego w tej części Szczecina. Źródła: National Geographic Polska, Głos Szczeciński, Pomorze Zachodnie Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Największy cmentarz w Polsce. Jest 10 razy większy niż Stadion Narodowy
Największy cmentarz w Polsce znajduje się w Szczecinie i nie tylko należy do największych w kraju, ale też do największych w Europie. Historia szczecińskiej metropolii sięga początku XX wieku.
Spis treści: Gdzie znajduje się największy cmentarz w Polsce i co warto o nim wiedzieć? Zwiedzanie największego cmentarza w Polsce – szlakami historii i przyrody Największe cmentarze świata – gdzie znajduje się rekordzista? Największy cmentarz w Polsce nie znajduje się ani w Warszawie, ani w Krakowie, lecz w Szczecinie. Choć stołeczne nekropolie, takie jak słynne Powązki, mogą poszczycić się dłuższą historią i obecnością wielu postaci ze świata kultury i polityki, to właśnie Cmentarz Centralny w Szczecinie wyróżnia się pod względem rozmiaru. Nekropolia ta zajmuje imponujące 173 hektary, co czyni ją nie tylko największą w Polsce, ale również trzecią co do wielkości w Europie. Od momentu powstania w 1901 roku pochowano tu już ponad 300 tysięcy osób. Wśród nich znajdują się znani szczecinianie, zasłużeni lekarze, artyści, naukowcy, a także ofiary wojen i represji. Cmentarz pełni dziś nie tylko funkcję miejsca spoczynku, ale jest też ważnym elementem krajobrazu miejskiego, przypominającym park o charakterze dendrologicznym, z alejami, stawami i zabytkowymi pomnikami. Gdzie znajduje się największy cmentarz w Polsce i co warto o nim wiedzieć? Cmentarz Centralny w Szczecinie został oficjalnie otwarty 1 grudnia 1901 roku, na przełomie XIX i XX wieku. To dziś trzecia co do wielkości nekropolia w Europie i zarazem największy cmentarz w Polsce pod względem powierzchni. Obejmuje on aż 173 hektary, ustępując rozmiarami jedynie cmentarzom w Manchesterze (Wielka Brytania) i Hamburgu (Niemcy). Co ciekawe, plasuje się również w ścisłej czołówce największych cmentarzy na świecie. Przez ponad sto lat istnienia, teren był kilkukrotnie rozbudowywany i modernizowany. Pierwotnie powstała wschodnia część cmentarza z monumentalną bramą główną, kaplicą, kostnicą i aleją główną. W 1903 roku dobudowano zachodnią część, zaprojektowaną przez Wilhelma Meyera-Schwartau – znanego szczecińskiego architekta. Wyjątkowy charakter nadaje nekropolii jej parkowy układ urbanistyczny, z bogatą zielenią, szerokimi alejami i elementami krajobrazu naturalnego. Za projekt zieleni odpowiadał Georg Hannig, który był również pierwszym dyrektorem cmentarza. Układ roślinności nie był przypadkowy – komponowano go zgodnie z ideą cmentarza-ogrodu, charakterystyczną dla przełomu wieków. Historia Cmentarza Centralnego odcisnęła piętno na jego strukturze. Podczas wojen światowych wiele nagrobków i elementów infrastruktury uległo zniszczeniu, a sam teren ucierpiał także wskutek pożaru. Zorganizowana konserwacja cennych historycznie grobów rozpoczęła się dopiero w 2005 roku, a działania rewitalizacyjne trwają do dziś, obejmując zarówno renowacje pomników, jak i prace pielęgnacyjne zieleni oraz digitalizację archiwów. Zwiedzanie największego cmentarza w Polsce – szlakami historii i przyrody Cmentarz Centralny w Szczecinie, można zwiedzać indywidualnie lub z przewodnikiem, podążając wyznaczonymi trasami. Groby znanych osobistości, pomniki upamiętniające wydarzenia historyczne oraz unikatowa przyroda czynią z niego przestrzeń wyjątkową w skali kraju. Na cmentarzu spoczywają m.in.: Hermann Haken – burmistrz i mecenas rozwoju urbanistycznego Szczecina, Stanisława Engelówna – popularna aktorka filmowa i teatralna okresu międzywojennego, Marian Jurczyk – działacz „Solidarności”, internowany w stanie wojennym, dwukrotny prezydent Szczecina. Dla miłośników lokalnej historii przygotowano tematyczne trasy spacerowe, m.in. trasę historyczną, która zaczyna się przy Bramie Głównej i prowadzi przez najważniejsze kwatery, w tym tę poświęconą kombatantom, oraz obok pomników, kaplic i symbolicznych grobów. Tablice informacyjne ułatwiają orientację i zawierają opisy najciekawszych punktów. Dodatkowo, lokalni przewodnicy i pasjonaci historii miasta często organizują spacery z narracją, które pozwalają jeszcze lepiej zrozumieć kontekst i wartość tej przestrzeni. Walory przyrodnicze cmentarza są równie imponujące. Już na etapie projektowania nekropolii ponad sto lat temu założono, że będzie to miejsce parkowe, wzorowane na nowoczesnych, zachodnioeuropejskich nekropoliach, gdzie zieleń i krajobraz są integralną częścią przestrzeni pamięci. Dziś teren porasta blisko 415 gatunków drzew i krzewów, z czego wiele ma status pomników przyrody. Ścieżka dendrologiczna, która prowadzi przez najcenniejsze przyrodniczo części cmentarza, pozwala zobaczyć takie rzadkości jak sosna himalajska, lipa krymska, platan klonolistny, a także rozłożyste dęby i buki. Jesienią miejsce to przypomina ogród botaniczny, przyciągając miłośników fotografii, przyrody i spokojnych spacerów. Największe cmentarze świata – gdzie znajduje się rekordzista? Największym cmentarzem na świecie jest bezsprzecznie Wadi al-Salam („Dolina Pokoju”) w mieście Nadżaf w Iraku. Ta monumentalna nekropolia zajmuje aż 9,17 km² (917 hektarów), co czyni ją nie tylko największym miejscem pochówku pod względem powierzchni, ale również liczby zmarłych – szacuje się, że spoczywają tam miliony osób. Cmentarz funkcjonuje nieprzerwanie od VII wieku i ma ogromne znaczenie dla wyznawców islamu szyickiego, przyciągając pielgrzymów z całego świata. Porównywanie największych cmentarzy globu nie jest jednak łatwe – w zależności od źródła przyjmuje się różne kryteria: powierzchnię, liczbę grobów lub historyczną ciągłość pochówków. Pod względem liczby pochowanych osób wyróżnia się choćby Cmentarz Almudena w Madrycie, gdzie znajduje się około 5 milionów grobów. To czyni go jednym z najbardziej „zaludnionych” cmentarzy świata, który – mimo typowo funkcjonalnego charakteru – stał się turystyczną ciekawostką. Poza rozmiarem, niektóre światowe nekropolie zyskały sławę dzięki wyjątkowej estetyce, kulturowej wartości lub niezwykłej lokalizacji. Wśród nich znajdują się: Père-Lachaise w Paryżu – miejsce spoczynku takich ikon jak Jim Morrison czy Édith Piaf, Hollywood Forever Cemetery w Los Angeles – pełni funkcję nie tylko nekropolii, ale i sceny wydarzeń artystycznych i festiwali filmowych, Wesoły Cmentarz w Săpânţa (Rumunia) – słynny z kolorowych, rzeźbionych nagrobków z humorystycznymi inskrypcjami, Waverley Cemetery w Sydney – zlokalizowany na klifach z widokiem na ocean, uważany za jeden z najpiękniejszych cmentarzy świata, Okunoin Cemetery w Kōya-san (Japonia) – jeden z najświętszych miejsc buddyzmu Shingon, z ponad 200 tysiącami nagrobków w otoczeniu wiekowego lasu. Największe cmentarze świata różnią się funkcją, znaczeniem i charakterem. Niektóre to miejsce zadumy, inne pełnią również rolę muzeów, parków lub przestrzeni kulturowych, w których historia przenika się z codziennością. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Szczeciński aquapark doceniony w międzynarodowym konkursie. „Nowatorskie podejście do architektury”
Za Aquaparkiem „Fabryka Wody” zdecydowanie udane wakacje. Poza zainteresowaniem turystów, obiekt otrzymał również dwie prestiżowe nagrody architektoniczne. Jury doceniło ekologiczną przyjazność nowoczesnego aquaparku.
„Fabryka Wody” została otwarta 1 czerwca 2024 roku (w Dzień Dziecka). Od tamtego momentu największy kompleks wodny w województwie zachodniopomorskim zyskiwał coraz większa popularność, nie tylko w tym regionie Polski. Na stronie internetowej obiektu możemy przeczytać, że aquapark jest jednym z największych projektów inwestycyjnych w historii Szczecina. Całe szczęście, póki co inwestycja się zwraca, zyskując popularność już nawet poza granicami kraju. Jak wygląda „Fabryka Wody”? Obiekt to nie tylko strefa z basenami. Poza szeroką ofertą, składającą się z przeróżnych zbiorników wodnych (17 basenów, w tym sportowe i infinity pool, z łączną powierzchnią lustra wody ponad 2000 m²), „Fabryka Wody” wyposażona jest w największe w Polsce saunarium oraz obszerną strefę edukacyjną. Ta strefa – Edukatorium – stanowi unikatowe na skalę regionu połączenie rozrywki z edukacją. Całość została podzielona na sześć bloków, z których każdy skupia się na innym zagadnieniu związanym z wodą i nauką. Wśród nich znajdują się m.in. „Kosmos”, skupiony na eksploracji roli wody we wszechświecie, „Klimat”, interaktywnie pokazujący zjawiska pogodowe czy „Cywilizacja wody”, opowiadająca historię rozwoju cywilizacji w oparciu o wodę. W centrum Edukatorium znajduje się atrium zaprojektowane jako spiralna ścieżka („wir wiedzy”) prowadząca zwiedzających przez kolejne bloki tematyczne. Nad nią zawieszono największy model cząsteczki wody H₂O na świecie, w którym mieści się audytorium na 49 osób. Ekologiczne znaczenie aquaparku Obiekt wyróżnia się nie tylko swoją wyjątkową ofertą aktywności. Jury konkursowe zwróciło również uwagę na nacisk, jaki władze aquaparku kładą na ekologię. „Fabryka wody” stawia chociażby na odzysk i recykling wody. W obiekcie zastosowano wieloetapowy system filtracji, dzięki któremu ok. 75% wody jest ponownie wykorzystywane w basenach. Aquapark skupia się również na efektywności energetycznej. Budynek wykorzystuje system kogeneracji: podczas produkcji energii elektrycznej generowane jest również ciepło, wykorzystywane na potrzeby ogrzewania obiektu. Sama bryła aquaparku sprzyja ekologii. Dach został częściowo pokryty specjalną membraną, która pozwala na doświetlenie wnętrz, regulację temperatury i ograniczenie zużycia sztucznego oświetlenia i klimatyzacji. Dzięki temu obiekt nie zużywa zbędnej energii. Na parkingu zamontowano również wiatę z panelami fotowoltaicznymi oraz stacjami do ładowania pojazdów elektrycznych. Cała bryła budynku została zaprojektowana tak, by przypominała meandrujący nurt rzeki Odry, co ma nawiązywać do wyjątkowości odwiedzanego regionu. Ile kosztuje wejście do aquaparku? Ceny wejścia do aquaparku wyglądają następująco: aquapark: od ok. 50–60 zł (ulgowy/normalny, 2 godz.) do ok. 70–85 zł (cały dzień). basen sportowy: 20–30 zł (1,5 godz.). Saunarium: ok. 40–50 zł. Edukatorium: 30–40 zł. Dokładniejszy cennik dostępny jest na stronie obiektu. Źródła: Fabryka Wody, WP Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
To polskie miasto ich zaskoczyło. Niemcy twierdzą, że właśnie tu odkryli turystyczny skarb
Szczecin coraz częściej trafia na listy turystycznych odkryć naszych zachodnich sąsiadów. Gości przyciągają tu barokowe zabytki, nowoczesna architektura i kuchnia, która łączy prostotę z wyrazistym smakiem.
Spis treści: Szczecin zachwycił Niemców Różnice między Berlinem i Szczecinem Polska nie jest najpopularniejszym kierunkiem turystycznym w Europie, mimo to coraz więcej turystów zza granicy zdaje się doceniać potencjał polskich miast. Gdańsk czy Kraków często są wymieniane wśród mniej oczywistych miejsc, które warto odwiedzić. W ostatnim czasie zagraniczne media chętnie opisują też inne miasta z Polski. W maju bohaterem artykułu opublikowanego na łamach brytyjskiego metro.co.uk był Wrocław. Autorki tekstu doceniły historię oraz architekturę stolicy Dolnego Śląska, a także bogatą ofertę kulinarną. Tym razem uwagę skupił na sobie Szczecin. O największym mieście Pomorza Zachodniego można przeczytać w niemieckim serwisie t-online.de. Szczecin zachwycił Niemców Szczecin został przedstawiony jako propozycja wydłużenia wycieczki do niemieckiej stolicy. – Tylko dwie godziny od Berlina leży polskie miasto Szczecin. Warto wybrać się na wycieczkę do sąsiedniego kraju, zwłaszcza ze względów kulinarnych – zachęca już na wstępie redakcja. Na miejscu szczególne uznanie Niemców zyskało harmonijne połączenie przeszłości z nowoczesnością. Z jednej strony monumentalne bramy miejskie z XVIII wieku (Berlińska i Królewska), a z drugiej futurystyczna bryła Filharmonii Szczecińskiej, która nocą zamienia się w świetlną rzeźbę. Wśród polecanych miejsc do odwiedzenia znalazło się też Muzeum Narodowe. Nieoficjalnym symbolem kulinarnym Szczecina jest oczywiście pasztecik szczeciński. Redakcja t-online.de doceniła jednak inne przysmaki – pierogi. Nie zabrakło też nawiązania do trunków wysokoprocentowych. – W tradycyjnych karczmach dominuje piwo, mięso i kiszona kapusta. Na kaca dobrze sprawdzają się polskie ogórki kiszone, idealne do piwa i wódki – piszą dziennikarze. Różnice między Berlinem i Szczecinem Wielu niemieckich turystów jest przyzwyczajonych do liberalnego podejścia Berlina do picia alkoholu w miejscach publicznych. W Szczecinie czeka ich jednak małe zaskoczenie. Stolica Pomorza Zachodniego co prawda kusi barami i lokalnym piwem, ale „Wegbier”, czyli popularne „piwo na drogę”, może skończyć się tu mandatem. Poza tym Szczecin jawi się Niemcom jako miasto przyjazne turystom. Jak można przeczytać w artykule, restauracje i bary są zauważalnie tańsze niż w stolicy Niemiec, choć – jak wszędzie – i tu inflacja daje się we znaki. Mimo to obiad czy wizyta w pubie kosztują mniej niż w Berlinie. Plusem jest też powszechna płatność bezgotówkowa. U naszych zachodnich sąsiadów nie jest to tak oczywiste i w wielu miejscach nadal nie zapłacimy kartą. Mimo drobnych różnic kulturowych niemieccy turyści czują się w Szczecinie swobodnie. Miasto powoli zdobywa miano „nieodkrytej perły” i wiele wskazuje na to, że jego popularność będzie rosła. Źródło: t-online.de Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Niezwykła polska laguna. Tu Bałtyk miesza się ze słodką wodą
Zalew Szczeciński to laguna Morza Bałtyckiego – największa w Polsce, położona na pograniczu z Niemcami. Wyjątkowe połączenie słodkiej wody z Odry i słonej z Bałtyku tworzy bogate ekosystemy i idealne warunki do rekreacji.
Spis treści: Ekologia i przyroda Zalewu Szczecińskiego Historia i geneza Zalewu Szczecińskiego Turystyka i rekreacja Zalewu Szczecińskiego Znaczenie gospodarcze i społeczno‑ekonomiczne Ciekawostki o Zalewie Szczecińskim – 10 faktów, które mogą cię zaskoczyć Laguna Zalewu Szczecińskiego to środowisko wodne o dużym znaczeniu geograficznym i społecznym. Płytki akwen, połączony z Morzem Bałtyckim aż trzema cieśninami, stanowi miejsce intensywnego życia biologicznego i przestrzeń dla rozwoju turystyki. Położony między Polską a Niemcami Zalew Szczeciński odgrywa również ważną rolę również w kontekście transportu wodnego. Ekologia i przyroda Zalewu Szczecińskiego Fauna – ryby, bentos i unikatowe gatunki Zalew Szczeciński należy do akwenów o wyjątkowo zróżnicowanej ichtiofaunie w Polsce. Oprócz wszystkich krajowych gatunków karpiowatych występują tu sandacz, miętus, sum, troć wędrowna, a także rzadkie gatunki, takie jak aloza, certa i ciosa. Ekosystem laguny opiera się w dużym stopniu na bentosie – organizmach dennych, takich jak larwy owadów, skąposzczety, mięczaki i małże. Szczególnie istotną rolę pełnią racicznice – małże filtrujące, które w przeszłości potrafiły oczyszczać dziennie nawet kilkaset ton wody. Bentos litoralny oraz makrofity strefy przybrzeżnej dostarczają pokarmu dla wielu gatunków ryb i stabilizują warunki chemiczne wód. Model ekosystemu Zalewu Szczecińskiego uwzględnia aż 45 komponentów troficzno-funkcjonalnych, od producentów pierwotnych po drapieżniki, co podkreśla złożoność biologiczną i znaczenie tego środowiska. Ptaki – ostoja europejska Zalew Szczeciński to jedna z najważniejszych ostoi ptasich w Europie. Na jego terenie odnotowano ponad 260 gatunków ptaków, w tym wiele gatunków chronionych. W okresie zimowym gromadzi się tu do 150 000 ptaków wodno-błotnych, a podczas migracji liczba ta wzrasta nawet do 250 000 osobników. Charakterystyczne gatunki lęgowe to bielik, derkacz, czernica, ohar, perkoz dwuczuby. W okresie zimowym dominują łabędź krzykliwy, gęgawa, nurogęś, głowienka, gągoł. W ostatnich latach prowadzono działania zwiększające liczbę stanowisk lęgowych, m.in. poprzez budowę sztucznych wysp. Od 2021 do 2024 liczba par lęgowych wzrosła z niespełna 200 do blisko 5000. Wśród nowych gatunków lęgowych pojawiła się rybitwa kaspijska – po raz pierwszy odnotowana jako lęgowa w Polsce. Historia i geneza Zalewu Szczecińskiego Położenie i geneza laguny Zalew Szczeciński powstał po ostatnim zlodowaceniu jako część delty Górnej Odry. W wyniku cofania się lodowca skandynawskiego (ok. 16 tys. –14,5 tys. lat temu), dolina rzeki przebudowana została przez procesy wodno-lodowcowe i fluwialne, tworząc obecny system lagunarny. Uformowane osady lodowcowe oraz rozbudowa stożków napływowych i sandrów przekształciły kotlinę w płytki zbiornik wodny oddzielony wałami piaszczystymi od Bałtyku. Etapy sedymentacji holocenu W czasie holocenu zbiornik przeszedł dwie główne fazy sedymentacji: fazę karbonatową (osady węglanowe), typową dla jezior marginalnych, oraz fazę post-karbonatową, zapoczątkowaną transgresją morską (tzw. transgresją Littorina), która stworzyła połączenie z wodami Bałtyku i poszerzyła system lagunowy. W wyniku kumulacji osadów (piaski, muły, gyttja), siedliska Zalewu ulegają ciągłym zmianom – także dziś widać przesunięcia brzegów i spłycenia basenu głównego. Kanał Piastowski (dawniej Kaiserfahrt) Od XVIII/XIX w., region zyskiwał na znaczeniu gospodarczym – szczególnie po wykopaniu Kanału Kaiserfahrt (dzisiejszy Kanał Piastowski) w latach 1874–1880. Liczący ok. 12 km długości kanał o głębokości około 10 m miał na celu ominięcie trudnego do żeglugi odcinka wschodniej Świny. Dzięki niemu duże statki mogły wpływać bezpośrednio z Bałtyku do portu w Szczecinie, odbywając bezpieczny kurs laguną, co zdecydowanie zwiększyło rangę portu szczecińskiego, przy jednoczesnym zmniejszeniu roli portu w Świnoujściu. Efekty gospodarcze i społeczno-geograficzne Budowa kanału doprowadziła do odcięcia części wyspy Usedom, tworząc wyspę Karsibór, która dziś stanowi oddzielną jednostkę administracyjną Świnoujścia. Miejscowa infrastruktura – transport drogowy, linie kolejowe, nabrzeża – zmieniła charakter regionu i przyczyniła się do intensywnej wymiany ludnościowej, społeczno-gospodarczej i przekształceń krajobrazowych. Współczesne procesy sedymentacyjne Obecnie Zalew nadal gromadzi ok. 1,5 mln m³ osadów rocznie, wymagających regularnego pogłębiania torów wodnych (ok. 10,5 m), aby utrzymać przejezdność kanałów i portów. Osady pochodzą zarówno z rzek, które niosą piaski, muły i gliny, jak i z pływów morskich i wiatru niosącego materiał z zewnątrz. Te procesy powodują zmiany głębokości, przesunięcia linii brzegowej i powstawanie nowych mielizn. Turystyka i rekreacja Zalewu Szczecińskiego Aktywności wodne – żeglarstwo, kajakarstwo i sporty wodne Zalew Szczeciński to idealny akwen dla fanów żeglarstwa, kajakarstwa i innych sportów wodnych. Dzięki licznym portom jachtowym i przystaniom – m.in. w Nowym Warpnie, Wolinie, Świnoujściu czy Trzebieży – region oferuje dogodną infrastrukturę do uprawiania aktywności wodnych. Żeglarze mogą korzystać z Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego, który umożliwia bezpieczne wpływanie dużych jednostek z Bałtyku do Szczecina. Dla kajakarzy dostępne są spokojne odcinki delty Odry i laguny, idealne do rekreacyjnych spływów – także rodzinnych i dla początkujących. Trasy rowerowe – Szlak R66 i widoki nad laguną Wokół Zalewu Szczecińskiego przebiega międzynarodowy, pętlowy Szlak rowerowy R66 (wokół Zalewu Szczecińskiego) o długości około 296 km, prowadzący przez tereny Polski i Niemiec. Trasa biegnie przez Puszczę Wkrzańską, Puszczę Goleniowską, obszary nadrzeczne i miejscowości o walorach krajobrazowych. Odcinki mają zróżnicowaną nawierzchnię – asfalt, szuter, lokalne drogi – dzięki czemu są dostępne dla różnych typów rowerzystów. Widokowe fragmenty biegną bezpośrednio nad brzegiem laguny, oferując panoramy na wodę, trzcinowiska i przystanie. Szlak można przejechać w ciągu 4–6 dni, z noclegami i punktami gastronomicznymi w takich miejscach jak Świnoujście, Anklam, Nowe Warpno, Wolin. Plaże, spacery i rekreacja nad brzegiem Zalew Szczeciński to również przestrzeń do spokojnego wypoczynku. W wielu miejscowościach – jak Stepnica, Trzebież, Wolin, Nowe Warpno – znajdują się zadbane plaże, kąpieliska, promenady spacerowe i tereny rekreacyjne. Miejsca te oferują dostęp do wypożyczalni sprzętu, placów zabaw, ścieżek zdrowia oraz punktów gastronomicznych. Spacerowanie brzegiem, obserwacja przyrody i zachody słońca nad laguną stanowią wyjątkową atrakcję niezależnie od pory roku. Znaczenie gospodarcze i społeczno‑ekonomiczne Zalew Szczeciński odgrywa kluczową rolę w systemie transportowym, rybołówczym, turystycznym oraz społeczno‑gospodarczym całego regionu Pomorza Zachodniego i pogranicza polsko-niemieckiego. Żegluga komercyjna i znaczenie portowe Laguna stanowi fragment drogi wodnej łączącej Morze Bałtyckie z głębokowodnym portem w Szczecinie, jednym z najważniejszych portów śródlądowo-morskich w Polsce. Kanał Piastowski, Świna i tory wodne Zalewu Szczecińskiego umożliwiają bezpieczny ruch statków towarowych, promów pasażerskich i transportu kontenerowego. Dzięki modernizacji torów do głębokości ponad 10 m, możliwy jest ruch jednostek o dużym zanurzeniu, co ma istotne znaczenie dla importu i eksportu towarów – głównie węgla, zbóż, kontenerów, drewna oraz komponentów przemysłowych. Rybołówstwo i przemysł lokalny Rybołówstwo Zalewu Szczecińskiego ma charakter tradycyjny i lokalny – oparty na połowie ryb słodkowodnych i euryhalicznych, takich jak sandacz, leszcz, węgorz, miętus czy płoć. Funkcjonuje tu szereg gospodarstw rybackich, małych przystani rybackich oraz przetwórni, które zaopatrują lokalne rynki i gastronomię. Akwen odgrywa też rolę miejsca połowów kontrolowanych, a okresowe zamulenia i zmienność zasolenia sprawiają, że rybołówstwo wymaga dostosowań sezonowych i specjalistycznej wiedzy lokalnych rybaków. Rola turystyki w gospodarce regionu Turystyka wodna i przybrzeżna to dynamicznie rozwijająca się gałąź lokalnej gospodarki. Wzrost liczby przystani jachtowych, inwestycje w infrastrukturę rowerową i plażową oraz rozwój agroturystyki i noclegów sezonowych generują nowe miejsca pracy i źródła dochodu. Zalew przyciąga zarówno turystów krajowych, jak i zagranicznych, co przekłada się na wzrost obrotów lokalnych przedsiębiorstw – od gastronomii i hotelarstwa po wypożyczalnie sprzętu wodnego i centra rekreacyjne. Wpływ na społeczności lokalne Zalew Szczeciński integruje społeczności przybrzeżne, oferując miejsca zatrudnienia i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Gminy położone nad laguną, takie jak Nowe Warpno, Stepnica, Police, Świnoujście i inne, korzystają z efektu synergii między sektorem transportowym, rybackim a turystycznym. Jednocześnie laguna pełni funkcję przestrzeni kulturowej. Organizowane są tu lokalne festyny rybackie, dni morza, regaty, co buduje tożsamość regionu i wspiera rozwój lokalnych marek i produktów. Ciekawostki o Zalewie Szczecińskim – 10 faktów, które mogą cię zaskoczyć Racicznice filtrujące – dawniej oczyszczały dziennie nawet 500 ton wody dzięki naturalnej filtracji bentosu. Wahania poziomu wody – ekstremalne cofki mogą podnieść poziom laguny nawet o 1,3 m w ciągu jednego sztormu. Laguna źródłem rekordu ptasich zbiorowisk – podczas migracji potrafią się tu gromadzić stada liczące nawet 250 000 ptaków. Ponad 260 gatunków ptaków stwierdzonych na obszarze – w tym wiele gatunków rzadkich i chronionych. Wody eutroficzne – intensywna dostawa nutrientów z Odry uczyniła lagunę eutroficzną i bardzo produktywną biologicznie. „Threatened Lake of the Year 2024” – Zalew Szczeciński został wyróżniony jako zbiornik zagrożony ze względu na presję ekologiczną i konieczność ochrony. Kanał Piastowski (dawniej Kaiserfahrt) – umożliwia wpływanie dużych statków bezpośrednio z Bałtyku do portu w Szczecinie. Struktura laguny – podział na duży i mały Zalew; część zachodnia (po stronie niemieckiej) ma mniej dynamiczną wymianę wodną. Mielizny i głazy polodowcowe – laguna kryje liczne płycizny poniżej 0,5 m głębokości i głazy nawet kilometr od brzegu. Duży system biologiczny – model żywnościowy laguny obejmuje aż 45 komponentów troficzno‑funkcjonalnych, wykorzystywanych w analizach ekologicznych. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Z kopalni do tajemnicy: co się kryje na dnie Jeziora Szmaragdowego
Jezioro Szmaragdowe to sztuczny zbiornik wodny na obrzeżach Szczecina, powstały przez zalanie dawnej kopalni kredy. Zachwyca intensywnym, szmaragdowym kolorem wody (dzięki węglanowi wapnia), atrakcjami przyrodniczymi i lokalnymi legendami.
Spis treści: Historia kopalni kredy i geneza Jeziora Szmaragdowego – katastrofa z 1925 roku Geologia Jeziora Szmaragdowego i parametry hydrologiczne – jak powstał ten niezwykły zbiornik? Przyroda Jeziora Szmaragdowego – ekosystem, fauna, flora i znaczenie środowiskowe Atrakcje wokół Jeziora Szmaragdowego – szlaki, ruiny, punkty widokowe i infrastruktura Legenda Skarbka nad Jeziorem Szmaragdowym – tajemnicza opowieść z duchami i skarbem Dojazd do Jeziora Szmaragdowego, parking, komunikacja i zasady bezpieczeństwa Pełne zanurzenie się w temat Jeziora Szmaragdowego odsłania historię dawnej kopalni margli i kredy, eksploatowanej od połowy XIX wieku przez szczecińską cementownię „Stern”. W 1925 roku doszło do katastrofalnego zalania wyrobiska wskutek natrafienia na warstwę wodonośną. Powstały zbiornik o głębokości dochodzącej do 18 m, którego barwę wody nadaje rozpuszczony kalcyt i węglan wapnia. Otoczenie zagospodarowało się naturalnie: powstały szlaki spacery, punkty widokowe i ruiny dawnej infrastruktury górniczej, co sprawia że jezioro to nie tylko miejsce naukowe, lecz i rekreacyjne. Jest tu jeden z bardziej malowniczych szlaków pieszych w Polsce. Historia kopalni kredy i geneza Jeziora Szmaragdowego – katastrofa z 1925 roku Kopalnia kredy i cementownia „Stern” Eksploatacja porwaków kredy i margla rozpoczęła się tu w 1862 roku, a prace prowadzone były przez zakład cementowy „Stern”, często utożsamiany także z cementownią AG z Żelechowa. Wydobyty urobek transportowano kanałem Regalicą w kierunku Odrzańskiego zakładu cementowego, a nadkład – materiał skał nieprzydatny – odkładano na hałdę, znaną dziś jako Wzgórze Widok. Początkowo eksploatację prowadzono ponad poziomem wód gruntowych. Z czasem jednak zasoby kredy zaczęły się wyczerpywać powyżej poziomu wód, co przełożyło się na systematyczne pogłębianie wyrobiska – ostatecznie aż do 20 metrów poniżej otaczającego terenu, eksponując pionowe ściany margli. Dzięki dobrej jakości surowca dentowego, cement portlandzki z tej miejscowej kopalni i cementowni zyskał renomę w regionie, rozwijając się przez ponad sześć dekad. Zalanie wyrobiska – 16 lipca 1925 Tradycyjnie uważa się, że 16 lipca 1925 roku robotnicy natrafili w ścianie południowej wyrobiska na warstwę piasków zawodnionych, co doprowadziło do gwałtownego wylania się wód gruntowych i całkowitego zalania kopalni. Ten dramatyczny moment zakończył eksploatację w miejscu, gdzie dziś rozciąga się Jezioro Szmaragdowe. Wydarzeniu towarzyszyło częściowe osunięcie się ściany kopalni, co utworzyło charakterystyczny stożek osuwiskowy u stóp wyrobiska. Istnieją jednak głosy w środowisku lokalnych historyków i edukatorów, jak Przemysław Olejnik z Centrum Edukacji Leśnej „Szmaragd”, którzy kwestionują wersję o katastrofie. Według nich brak twardych dowodów źródłowych (np. prasowych), a zdjęcia z kilku lat po 1925 r. sugerują, że zalanie nastąpiło stopniowo, w czasie kilku lat, a nie nagle. Mogła temu towarzyszyć również zła sytuacja finansowa kopalni, a ewentualne zamknięcie było świadomą decyzją, a nie skutkiem feralnego wypadku. Pomimo tej wersji zdarzeń, większość przewodników i oficjalnych materiałów turystycznych przyjmuje wersję nagłej katastrofy jako podstawę legend i opowieści lokalnych. Pozostałości przemysłowe Do dziś w najgłębszych partiach jeziora, sięgających nawet 18 m, można obserwować fragmenty dawnego sprzętu kopalnianego – wagoniki wąskotorowe, maszyny górnicze i narzędzia. Na brzegu zbiornika zachował się kwintesencjonalny artefakt tamtego przemysłowego krajobrazu – betonowy mostek będący resztą torowiska używanego do transportu kredy z kopalni do cementowni. W 1959 roku odnotowano kolejne osunięcie części południowej ściany wyrobiska, co doprowadziło do powiększenia stożka osuwiskowego i jednocześnie zmniejszenia powierzchni jeziora o około 0,4 ha. Od tego czasu zbiornik jest zasilany wodą gruntową, której nadmiar spływa do systemu kanalizacyjnego przy mostku widokowym. Strome ściany kopalni nadal podlegają procesom geodynamicznym: obrywom, osunięciom, erozji abrazyjnej – co nadaje temu miejscu ciągłej dynamiki krajobrazowej. Geologia Jeziora Szmaragdowego i parametry hydrologiczne – jak powstał ten niezwykły zbiornik? Parametry jeziora Jezioro Szmaragdowe to niewielki, lecz głęboki zbiornik o powierzchni około 28 540 metrów kwadratowych (2,85 ha). Jego długość w linii prostej wynosi około 289 metrów, a maksymalna szerokość dochodzi do 165 metrów. Jezioro charakteryzuje się relatywnie dużą głębokością w stosunku do swojej powierzchni – maksymalna głębokość sięga 18 metrów, natomiast średnia wynosi około 8 metrów. Całkowita objętość wody szacowana jest na ponad 53 300 metrów sześciennych, co stanowi znaczny zasób wodny jak na zbiornik tej klasy. Poziom lustra wody utrzymuje się na wysokości około 42 metrów nad poziomem morza, jednak ze względu na położenie w niecce dawnej kopalni, otaczające brzegi wznoszą się miejscami pionowo nawet na kilkanaście metrów ponad taflę wody. Zbiornik nie posiada naturalnych dopływów ani odpływów – jego zasilanie opiera się na wodach podziemnych, a nadmiar wody odpływa rurami melioracyjnymi. Zbiornik powstał w wyniku zalania wykopu kopalnianego, dlatego jego brzegi mają bardzo strome, sztucznie wykształcone zbocza. Taka specyfika sprawia, że jezioro jest trudne do wykorzystania jako kąpielisko – gwałtowne opadanie dna oraz brak naturalnych plaż uniemożliwiają bezpieczne użytkowanie rekreacyjne. Barwa wody i geologia otoczenia Najbardziej charakterystyczną cechą Jeziora Szmaragdowego jest jego intensywnie zielononiebieski, turkusowy odcień wody. Zjawisko to jest efektem wysokiego stężenia węglanu wapnia, który powstaje w wyniku rozpuszczania kalcytu zawartego w marglu i kredzie – skałach osadowych obecnych w strukturze geologicznej Wzgórz Bukowych. Promienie słoneczne odbijające się od zawieszonych cząsteczek węglanu wapnia powodują zjawisko tzw. rozpraszania Rayleigha, co dodatkowo podkreśla barwę wody. Geologicznie teren ten należy do strefy morenowej, ukształtowanej przez lądolód podczas ostatnich zlodowaceń plejstoceńskich – szacuje się, że obecny krajobraz powstał około 200–300 tysięcy lat temu. Obszar Wzgórz Bukowych zbudowany jest głównie z glin zwałowych, piasków lodowcowych oraz margli i kredy – skał wyjątkowych na skalę regionalną. Ich obecność sprzyjała rozwojowi przemysłu cementowego w XIX wieku i była podstawą działalności kopalni kredy. Strome ściany wyrobiska, obecnie tworzące brzegi jeziora, odsłaniają ciekawe profile geologiczne. Można tam obserwować warstwy sedymentacyjne margli, ułożone poziomo i lekko zapadające ku południowi, a także struktury osadowe – laminacje, fałdy i przekątne uwarstwienia, świadczące o dynamicznych procesach depozycyjnych w paleośrodowisku morskim kredy późnej. Oprócz walorów krajobrazowych i turystycznych, zbiornik ma znaczenie dydaktyczne – stanowi miejsce plenerowych zajęć dla studentów geologii, geografii oraz nauk o środowisku. To naturalne „okno geologiczne” umożliwiające obserwację procesów krasowych, erozji abrazyjnej i osuwisk. Przyroda Jeziora Szmaragdowego – ekosystem, fauna, flora i znaczenie środowiskowe Charakter ekologiczny Jezioro Szmaragdowe zaliczane jest do zbiorników o charakterze mezotroficznym, co oznacza umiarkowany poziom żyzności wody. Tego rodzaju ekosystemy cechują się pośrednią produktywnością biologiczną – ani bardzo ubogą, jak w jeziorach oligotroficznych, ani przesadnie zasobną jak w eutroficznych. Utrzymują względną równowagę między ilością substancji odżywczych a zapotrzebowaniem organizmów żywych. W przypadku Jeziora Szmaragdowego ograniczona jest bioróżnorodność, zwłaszcza w zakresie roślinności brzegowej i wodnej. Zbiornik niemal całkowicie pozbawiony jest szuwarów, sitowisk czy litoralu roślinnego. Wysoka zawartość węglanu wapnia w wodzie oraz strome, sztucznie ukształtowane brzegi ograniczają rozwój typowej flory wodnej. Brak takich siedlisk wpływa bezpośrednio na obecność ptactwa wodnego – gatunki wodno-błotne praktycznie nie gniazdują ani nie żerują na tym terenie. Niekorzystne warunki dla sukcesji roślinności wynikają również z ubogiego dna – mulistego, z niską zawartością materii organicznej. Zjawisko to sprzyja zachowaniu klarowności wody, ale jednocześnie ogranicza rozwój niższych troficznie form życia – glonów, sinic czy makrofitów. Flora i fauna Otoczenie Jeziora Szmaragdowego tworzy las liściasty, będący częścią Puszczy Bukowej – najlepiej zachowanego kompleksu buczyny pomorskiej w północno-zachodniej Polsce. Drzewostan tworzą przede wszystkim buki zwyczajne, uzupełniane lokalnie przez dęby, graby i sosny. W runie leśnym występują rośliny charakterystyczne dla siedlisk cienistych i żyznych – m.in. marzanka wonna, czerniec gronkowy, konwalia majowa, bluszcz pospolity, a także gatunki preferujące suche i nasłonecznione stoki, jak dąbrówka rozłogowa czy sasanka łąkowa. W Puszczy Bukowej obserwuje się dużą różnorodność fauny kręgowców. Z ptaków lęgowych występują: dzięcioł duży, dzięcioł czarny, kukułka zwyczajna, kruk oraz rzadziej puszczyk. Bogata baza pokarmowa i stosunkowo mała presja ludzka sprzyjają także obecności większych ssaków – borsuka, lisa, sarny i dzika. Na terenach porośniętych gęstymi zaroślami można również spotkać zające szaraki i jeże wschodnie. Unikalnym zjawiskiem w skali Szczecina jest obecność kolonii nietoperzy – szczególnie mroczka późnego i nocka rudego – które zimują w podziemnych korytarzach i bunkrach zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie jeziora. Obiekty te pochodzą z okresu międzywojennego i II wojny światowej i stanowią ważne zimowiska nietoperzy w regionie. W wodach jeziora mimo ograniczonych warunków środowiskowych stwierdzono obecność kilku gatunków ryb. Należą do nich płoć, lin, okoń, a także bas słoneczny – gatunek obcy, introdukowany do wielu zbiorników w Polsce. Niewielka ilość tlenu w najgłębszych partiach jeziora, związana z brakiem cyrkulacji i stagnacją wody, ogranicza liczebność populacji ryb, jednak sprzyja obecności niektórych owadów wodnych i larw chruścików. Pomimo ograniczeń biologicznych, Jezioro Szmaragdowe stanowi ważne ogniwo lokalnego ekosystemu. Stanowi siedlisko przejściowe dla wielu gatunków, pełni funkcję retencyjną i mikroklimatyczną oraz tworzy unikalny krajobraz przyrodniczy i edukacyjny w bezpośrednim sąsiedztwie miejskiej aglomeracji. Atrakcje wokół Jeziora Szmaragdowego – szlaki, ruiny, punkty widokowe i infrastruktura Ruiny i miejsca warte odwiedzenia Jezioro Szmaragdowe, mimo niewielkich rozmiarów, jest otoczone licznymi śladami historii przemysłowej, architektonicznej i kulturowej regionu. Najbardziej charakterystycznym elementem jest betonowy mostek – dawny fragment kolejki wąskotorowej, którą transportowano kredę z kopalni do cementowni. Choć dziś nieużywany, mostek zachował oryginalną konstrukcję i pełni funkcję punktu widokowego. Na północno-wschodnim krańcu jeziora znajduje się tzw. grota „Za Łukami” – sztucznie wykonana kompozycja skalna, przypominająca naturalne jaskinie krasowe. Zdobiona wapiennymi formacjami przypominającymi stalaktyty i stalagmity, stanowi ciekawostkę turystyczną, chętnie odwiedzaną przez dzieci i fotografów. Wędrując dalej w stronę południowego wschodu, można natknąć się na ruiny wieży Baresela – punktu widokowego z początku XX wieku, wybudowanego przez przemysłowca Carla Baresela. Wieża, choć dziś w stanie zaawansowanego rozpadu, była niegdyś częścią kompleksu wypoczynkowego, z którego rozciągał się widok na Dolinę Dolnej Odry. Nieopodal, w rejonie obecnego parkingu i zejścia do jeziora, zachowały się fundamenty pałacu rodziny Toepfferów – znanej szczecińskiej familii przemysłowej. Obiekt ten uległ zniszczeniu po II wojnie światowej, ale ślady fundamentów i piwnic wciąż są widoczne w terenie. W otoczeniu można też odnaleźć fragmenty murów oporowych, schodów i platform, świadczących o dawnym zagospodarowaniu terenu. Cały obszar wokół jeziora obfituje w relikty działalności górniczej – zapadliska, betonowe umocnienia, rowy odwadniające, a także ślady torowisk kolejki wąskotorowej, co sprawia, że miejsce to posiada ogromny potencjał edukacyjny i historyczny. Szlaki i punkty widokowe Jezioro Szmaragdowe otacza żółty Szlak Familijny, liczący około 2,5 kilometra długości. Trasa ta jest idealna dla rodzin z dziećmi, seniorów oraz turystów pragnących zobaczyć okolicę bez forsownego wysiłku. Ścieżka prowadzi przez bukowe lasy, wzdłuż brzegów jeziora i kończy się na Polanie Widokowej (znanej także jako Polana Słoneczna), z której rozpościera się szeroka panorama Szczecina oraz doliny Odry. Na trasie znajdują się tablice edukacyjne, ławki, miejsca odpoczynku, a także punkty ogniskowe wyposażone w paleniska i stoły piknikowe. Polana Słoneczna to również znakomite miejsce do obserwacji ptaków oraz punkt spotkań grup turystycznych i szkolnych. W okolicy zachowały się także bunkry i umocnienia z czasów II wojny światowej, wykorzystywane obecnie jako miejsca schronienia dla nietoperzy. Teren wokół jeziora jest poprzecinany siecią leśnych szlaków pieszych i rowerowych o zróżnicowanym stopniu trudności, dzięki czemu każdy turysta znajdzie trasę dopasowaną do swoich możliwości. Infrastruktura turystyczna Na terenie wokół jeziora zorganizowano podstawową, lecz funkcjonalną infrastrukturę turystyczną. Przy wejściu od ul. Kopalnianej znajduje się punkt informacyjny, w którym można uzyskać mapy, informacje o szlakach i atrakcjach. Teren jest wyposażony w ławki, ścieżki zdrowia, wiaty wypoczynkowe, a także drewniane barierki i poręcze w najbardziej stromych fragmentach ścieżek. W sezonie letnim działa mobilna kawiarnia „Szmaragd Cafe”, serwująca napoje i przekąski. Kawiarnia ta funkcjonuje jako punkt gastronomiczny i kulturalny – organizowane są tam niekiedy warsztaty edukacyjne i wydarzenia lokalne. Parking przy ul. Kopalnianej zapewnia dogodne miejsce dla odwiedzających – jest zazwyczaj bezpłatny i posiada miejsca zarówno dla samochodów osobowych, jak i rowerów. Dojazd możliwy jest także komunikacją miejską – linie autobusowe zatrzymują się w pobliżu węzła pieszo-rowerowego przy ul. Batalionów Chłopskich. Teren wokół jeziora objęty jest ochroną krajobrazową – stanowi fragment Szczecińskiego Parku Krajobrazowego „Puszcza Bukowa”, co zapewnia utrzymanie porządku, nadzór służb leśnych oraz zakaz wprowadzania zmian w krajobrazie bez zezwoleń. Spacerując po szlakach, warto przestrzegać zasad turystyki zrównoważonej – nie zrywać roślin, nie zanieczyszczać wody i nie schodzić z wyznaczonych ścieżek. Legenda Skarbka nad Jeziorem Szmaragdowym – tajemnicza opowieść z duchami i skarbem Opowieść ludowa Jedna z najbardziej znanych miejskich legend związanych z Jeziorem Szmaragdowym opowiada o tajemniczym duchu imieniem Skarbek, który miał strzec ogromnego skarbu ukrytego w podziemiach kopalni kredy. Według podania, dawno temu kopalnia funkcjonowała sprawnie i przynosiła znaczne zyski. Jednak pewnego dnia górnicy natrafili w jednym z szybów na skrzynię wypełnioną złotem, klejnotami i tajemniczymi artefaktami. Gdy próbowali wynieść znalezisko na powierzchnię, pojawiła się zjawa – mroczny duch Skarbek, który w przypływie gniewu miał zerwać pieczęć chroniącą wyrobisko przed wodą. Z opowieści wynika, że woda zaczęła wdzierać się do kopalni gwałtownie i w ciągu kilku godzin zalała całą infrastrukturę. Złoto i kosztowności zatonęły w błocie, a duch zniknął – jednak do dziś ma pojawiać się nad taflą jeziora w postaci mgły lub chłodnego podmuchu. Niektóre wersje tej legendy mówią o słyszanych w nocy jękach, dźwiękach dzwonów i odgłosach kopania pod ziemią – mają to być echa przeklętej załogi górniczej, która nigdy nie opuściła kopalni. W innej interpretacji Skarbek był nie duchem zła, lecz opiekunem kopalni, strażnikiem równowagi i uczciwości. Ukaranie chciwości ludzi było formą przywrócenia porządku, a samo jezioro – symbolicznym grobem nie tylko dla złota, ale i dla ludzkiej pychy. Znaczenie legendy Legenda o duchu Skarbku wrosła w krajobraz kulturowy okolic Jeziora Szmaragdowego i do dziś stanowi jeden z najczęściej powtarzanych elementów ustnej tradycji Szczecina. Chociaż nie istnieją żadne źródła naukowe potwierdzające jej prawdziwość, opowieść ta pełni ważną funkcję – ubarwia historię miejsca i działa jak silny magnes turystyczny. Zaintrygowani turyści poszukują w otoczeniu jeziora śladów dawnych sztolni, ukrytych wejść do podziemi czy pozostałości po eksploracjach górniczych. Niektórzy lokalni przewodnicy wzbogacają swoje opowieści o sugestywne rekwizyty – latarnie, mapy, dźwięki – tworząc mroczną narrację idealną na spacery z dreszczykiem. Opowieści o Skarbku przeniknęły także do lokalnej sztuki, literatury i kultury popularnej. Pojawiają się w książkach, spektaklach teatralnych i grach terenowych organizowanych dla dzieci i młodzieży. Znane są też relacje osób twierdzących, że po zmroku odczuwają na polanie nad jeziorem dziwną obecność – co tylko podtrzymuje atmosferę tajemniczości. Legenda pełni więc funkcję elementu tożsamości lokalnej, budując mit wokół miejsca, które z przemysłowego wyrobiska stało się kultowym punktem na mapie Szczecina. Historia ducha Skarbka jest też przestrogą – opowieścią o konsekwencjach chciwości i braku szacunku wobec natury oraz tajemnic, jakie mogą kryć głębiny ziemi. Dojazd do Jeziora Szmaragdowego, parking, komunikacja i zasady bezpieczeństwa Dojazd i parking Jezioro Szmaragdowe znajduje się na południowo-wschodnich obrzeżach Szczecina, w dzielnicy Zdroje – to część prawobrzeżna miasta. Z centrum Szczecina dojazd samochodem zajmuje około 10–12 minut, a głównym punktem orientacyjnym jest skrzyżowanie ulic Kopalnianej i Batalionów Chłopskich. Dojazd możliwy jest zarówno ulicą Gdańską (droga krajowa nr 10), jak i alternatywnie przez ulicę Hangarową. Na miejscu dostępny jest wygodny parking leśny, zlokalizowany tuż przy wejściu na szlaki turystyczne prowadzące wokół jeziora. Parking jest utwardzony, oznakowany i zazwyczaj bezpłatny, choć w sezonie letnim mogą występować ograniczenia miejscowe. Dostępne są również miejsca postojowe dla rowerów oraz stojaki przy wejściu na szlak. Dla niezmotoryzowanych gości dobrym rozwiązaniem jest komunikacja miejska – linie autobusowe kursujące w kierunku dzielnicy Zdroje zatrzymują się w pobliżu jeziora. Najbliższe przystanki to m.in. „Batalionów Chłopskich” oraz „Szkoła przyrodnicza”. Z przystanku pieszy dojście do jeziora zajmuje około 5–10 minut. Infrastruktura i bezpieczeństwo Teren wokół Jeziora Szmaragdowego został przystosowany do potrzeb turystycznych i edukacyjnych. Na miejscu znajdują się tablice informacyjne opisujące historię, geologię oraz przyrodę okolicy. Przez teren przebiegają ścieżki spacerowe, w tym główny szlak familijny, który w większości ma utwardzoną nawierzchnię, co ułatwia poruszanie się rodzinom z wózkami i osobom starszym. Zadbano o małą architekturę turystyczną – dostępne są ławki, wiaty piknikowe, stojaki rowerowe, kosze na śmieci oraz punkty obserwacyjne. W miejscach bardziej stromych zamontowano barierki ochronne i poręcze, zwiększające bezpieczeństwo użytkowników. Kąpiel w jeziorze jest kategorycznie zabroniona. Zakaz ten wynika z kilku powodów: dno zbiornika opada bardzo stromo – już kilka kroków od brzegu głębokość sięga kilku metrów. Dodatkowo na dnie znajdują się pozostałości przemysłowe – m.in. elementy torowiska, maszyn i betonowe konstrukcje, które mogą stanowić zagrożenie. Woda ma także specyficzny skład chemiczny – wysoka zawartość wapnia wpływa na klarowność, ale nie sprzyja florze i faunie kąpielowej. Warto pamiętać, że jezioro i jego otoczenie znajdują się na terenie obszaru chronionego – Szczecińskiego Parku Krajobrazowego „Puszcza Bukowa”. Obowiązuje tu zakaz śmiecenia, rozpalania ognisk poza wyznaczonymi miejscami, zrywania roślin oraz hałasowania. Straż Leśna oraz służby miejskie regularnie patrolują teren, dbając o porządek i bezpieczeństwo odwiedzających. W okresie letnim w rejonie jeziora mogą odbywać się wydarzenia plenerowe – koncerty, pikniki ekologiczne i gry terenowe. W takich dniach zwiększa się liczba odwiedzających, dlatego warto wcześniej zaplanować wizytę i skorzystać z mniej popularnych godzin (np. przedpołudniowych lub popołudniowych w dni powszednie). Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Od Wałów Chrobrego po stoczniowe nabrzeże. Szczecin zachwyca
Szczecin to miasto, które rzadko pojawia się na listach hitów turystycznych. Jednak gdy kamera uchwyci jego nieoczywisty urok, staje się jednym z najciekawszych planów filmowych.
W tym artykule: Set-jetting w stolicy Pomorza Zachodniego Filmowy charakter Z rekordem Guinnessa w tle Od surowych, industrialnych przestrzeni po urokliwe zaułki starego miasta – szczecińskie tło to prawdziwa scenografia, która staje się pełnoprawnym bohaterem. Poznaj Szczecin, który zachwyca reżyserów. Wciąż nie odkryty przez tłumy turystów, a mimo to obecny w kadrach filmów, które podbiły serca widzów. Set-jetting w stolicy Pomorza Zachodniego Set-jetting to specyficzna forma turystyki, której istotą jest podróżowanie do miejsc, które zostały uwiecznione w filmach, serialach lub innych produkcjach wizualnych. Fani danej produkcji często pragną zobaczyć na własne oczy tła, miejsca i scenerie, które stanowiły tło dla ich ulubionych historii. Zjawisko to, choć popularne głównie w krajach anglosaskich, zyskuje coraz większe znaczenie na całym świecie, także w Polsce. Set-jetting, czyli turystyka filmowa, to sposób na połączenie pasji do filmu z pasją do podróży, odkrywania nowych miejsc i poznawania kultury. O tym, że w Szczecinie kręcono „Młode Wilki” czy „Ławeczkę”, wie chyba każdy. Jednak stolica województwa zachodniopomorskiego występuje w fabułach oczywiście znacznie częściej, a jeden z obrazów otarł się nawet o Oskara. Szczecin pojawia się w licznych filmach, zarówno polskich, jak i zagranicznych, które wykorzystały jego unikatową architekturę i atmosferę. Od pierwszych powojennych produkcji, takich jak „Mój Szczecin” (1955), mający na celu zachęcenie do osiedlania się w mieście, po sensacyjny „Sprawa pilota Maresza” (1955), w którym możemy podziwiać szczecińskie lotnisko w Dąbiu. W filmie „Rachunek sumienia” (1964) Szczecin lat 50. i 60. ukazany jest w kontekście odbudowy, a także w scenach na charakterystycznych ulicach, takich jak al. Wojska Polskiego. W późniejszych latach miasto stało się tłem dla takich produkcji jak „Cała naprzód” (1966), gdzie port i Stocznia Gryfia nadają filmowi przygodowy charakter, czy „Jarzębina czerwona” (1969), gdzie Szczecin posłużył jako miejsce walk I Armii Wojska Polskiego. W latach 80. Szczecin stał się sceną dla międzynarodowych produkcji, takich jak „Alicja” (1980), w której miasto imituje Paryż, wprowadzając widza w surrealistyczną scenerię. Z kolei „Urodziny Kaja” (1990) to mało znany duński film, którego fragmenty kręcono na szczecińskim Golęcinie, dodając miastu europejskiego charakteru. W każdej z tych produkcji Szczecin jest nie tylko tłem dla wydarzeń, ale także integralną częścią fabuły, co sprawia, że miasto zyskuje na znaczeniu i staje się żywym bohaterem tych filmów. Filmowy charakter Szczecin to przestrzeń, która potrafi zaskoczyć. Wystarczy zmienić perspektywę, by zobaczyć w nim nie tylko miejsce pełne historii, ale również dynamiczny punkt, w którym krzyżują się różne style filmowe. Znajdziemy tu zarówno elementy baroku, klasycyzmu, jak i nowoczesności. Spacerując po Starym Mieście, ma się wrażenie, jakby czas się zatrzymał, a każda kamienica skrywała w sobie niejedną tajemnicę. Z kolei nadodrzańskie tereny i nabrzeża, zindustrializowane i często nieco surowe, w filmach stanowią przestrzeń, która idealnie pasuje do opowieści o kontrastach, zmianach i rozwoju. Zamek Książąt Pomorskich, z jego majestatyczną sylwetką, jest jednym z głównych punktów na mapie filmowych Szczecina. Często wykorzystywany jest jako tło do scen historycznych. Z kolei w okresie zimowym, gdy miasto pokrywa śnieg, wchodzi w klimat tajemniczego i nieco melancholijnego miasta z dawnych lat, co często wykorzystują twórcy filmów noir i produkcji sensacyjnych. Wały Chrobrego to kolejna filmowa przestrzeń w Szczecinie, która potrafi zachwycić swoimi widokami. Wznoszący się nad Odrą bulwar to jedno z najpiękniejszych miejsc w mieście. Z tej perspektywy można podziwiać panoramę Szczecina, w tym zabytkowe budynki, które przypominają o historycznym znaczeniu miasta. Dzięki bliskości Bałtyku oraz portu, filmowcy chętnie wykorzystują miasto jako punkt odniesienia do filmów o życiu marynarzy, historii portów czy o kulturze nadmorskiej. Kino niezależne także coraz częściej sięga po Szczecin jako miejsce dla swoich produkcji. Surowe i malownicze krajobrazy nadodrzańskie, takie jak Teatr Lalek, wieże wodociągowe czy przerobione fabryki, są doskonałymi plenerami do filmów niezależnych, w których odgrywają kluczową rolę emocje i interakcje międzyludzkie. Tętniące życiem tereny industrialne, w połączeniu z nowoczesnymi elementami urbanistyki (np. Filharmonia Szczecińska), sprawiają, że miasto idealnie pasuje do opowieści o transformacji i przyszłości. Dzielnica Łasztownia, z ogromnymi przestrzeniami poprzemysłowymi, oraz projekt „Szczecin 2050” to idealne plany na wykorzystanie tego miasta w filmach science fiction i futurystycznych produkcjach. Z rekordem Guinnessa w tle Kino Pionier 1907, mieszczące się w sercu Szczecina, to jedno z najbardziej wyjątkowych kin na świecie. Nieprzerwanie działa od 1907 r., będąc najstarszym tego typu miejscem na świecie. Jego historia sięga czasów, gdy na ekranach pojawiały się filmy nieme, a kino przeszło również przez okres wprowadzenia dźwięku, technicoloru oraz premier animacji Disneya. Mimo modernizacji, wciąż zachowało swój niepowtarzalny klimat, który przyciąga miłośników ambitnego kina. „Pionier” traktuje swoich gości jak rodzinę, co podkreśla współwłaścicielka, Wanda Szewczyk w wywiadzie dla setoci.com. Od 2014 r. Kino Pionier 1907 jest także miejscem, gdzie odbywa się Szczecin Film Festival – coroczne wydarzenie filmowe, które bada granice kina, prezentując najnowsze filmy światowe i polskie. Szczególną uwagę poświęca produkcjom z Pomorza Zachodniego. W ramach festiwalu odbywają się projekcje połączone z panelami dyskusyjnymi oraz spotkaniami z gwiazdami kina. Niezależnie od tego, czy interesuje cię filmowy Szczecin, czy po prostu chcesz odkryć miasto, które pełne jest atrakcji i niezwykłej atmosfery, warto wybrać się na krótki weekendowy wypad i poczuć się częścią tego filmowego świata Źródło: setoci.com
Wodnym tramwajem z miasta do miasta. To będzie hit nad polskim morzem
Polskie wybrzeże zyskuje kolejne atrakcje turystyczne. Nowoczesne tramwaje wodne ułatwią podróżowanie między popularnymi miejscowościami, omijając korki i oferując malownicze widoki. Nowe połączenia wodne powstaną zarówno w rejonie Szczecina, jak i Półwyspu Helskiego.
Spis treści: Tramwajem wodnym po Zalewie Szczecińskim Udogodnienia nie tylko dla turystów Polskie wybrzeże to tzw. wakacyjny klasyk. Co ciekawe, nad Bałtykiem chętnie wypoczywają nie tylko nasi rodacy, ale też między innymi Niemcy czy Czesi. Rosnące zainteresowanie nadmorskimi kurortami sprzyja rozbudowie infrastruktury turystycznej. Jednym z najciekawszych projektów jest wprowadzenie tramwaju wodnego, który połączy Szczecin, Nowe Warpno i Świnoujście. Tramwajem wodnym po Zalewie Szczecińskim Podczas ostatniego posiedzenia Rady Powiatu Police, starosta Shivan Fate przedstawił pomysł uruchomienia tramwaju wodnego, który miałby kursować między Szczecinem, Nowym Warpnem a Świnoujściem. Plan zakłada rozpoczęcie rejsów już w ostatni weekend czerwca. Nowa inicjatywa ma przyciągnąć turystów do Zalewu Szczecińskiego i ożywić gospodarkę regionu. Tramwaj wodny ma kursować w weekendy, przewożąc pasażerów oraz do 50 rowerów. Pierwszy rejs rozpoczynałby się o godzinie 7:00 w Szczecinie, z przystankiem w Nowym Warpnie o 9:00, a kończyłby się w Świnoujściu o 11:30. Powrotny kurs planowany jest na godzinę 17:30, z zakończeniem w Szczecinie o 20:00. Udogodnienia nie tylko dla turystów Kolejną interesującą inicjatywą jest planowane uruchomienie tramwaju wodnego między Puckiem a Chałupami. Nowoczesny, elektryczny tramwaj wodny ma rozpocząć kursowanie po Zatoce Puckiej w 2026 roku. Trasa będzie przebiegała między Puckiem a Chałupami, z planowanym przystankiem w Swarzewie. Łódź ma być zasilana wyłącznie elektrycznie, co wpisuje się w proekologiczne podejście do turystyki. Tramwaj wodny będzie wyposażony w 50 miejsc siedzących oraz 6 miejsc dla rowerów, co umożliwi turystom zabranie jednośladów i kontynuowanie podróży wzdłuż Półwyspu Helskiego. Mieszkańcy Pucka zyskają alternatywę dla zatłoczonych dróg, umożliwiającą szybkie i komfortowe dotarcie do Chałup. Statek o wartości ponad 3 mln zł ma wybudować stocznia z Gdyni. Początkowo ma on działać wyłącznie latem – od połowy czerwca do połowy września. W kolejnych sezonach będzie uruchamiany już w maju. Planowane są 3–4 codzienne kursy. Wprowadzenie tramwajów wodnych przyczyni się do zmniejszenia ruchu samochodowego na drogach prowadzących do nadmorskich kurortów. To wpłynie na poprawę jakości powietrza i komfortu turystów. Sam przejazd, a właściwie rejs takim tramwajem będzie atrakcją nie tylko dla najmłodszych. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Umbriaga to legendarny kot-żeglarz. Do dziś jest dumą Szczecina
Tę opowieść można by zacząć tak... Dawno, dawno temu, w czasach gdy mieszkańcy Europy Środkowo-Wschodniej żyli za żelazną kurtyną, był sobie nieustraszony kot o imieniu Umbriaga. Nie był on jednak zwyczajnym futrzakiem.
W tym artykule: Legenda morza Dąbskiego Historia kota Umbriagi Pomnik kota Umbriagi, który lubił żeglować Jego historia związana jest ze Szczecinem, wodnym miastem leżącym u ujścia Odry do Bałtyku. Rzeka jest sercem tego miasta, a woda rozlewa się między jego dzielnicami, tworząc sieć kanałów i wysp. Wschodnia odnoga Odry – Regalica – zasila także wody jeziora Dąbie, zwanego przez żeglarzy Mare Dambiensis. Cały ten obszar nazywany jest także szczecińskim Międzyodrzem. To świat ptaków, ryb i wodnych kwiatów. Legenda morza Dąbskiego Legenda Mare Dambiensis (Morza Dąbskiego) narodziła się pod koniec lat 40. XX wieku w środowisku żeglarzy akademickich Szczecina. Wtedy to z przyczyn politycznych wprowadzono ograniczenia w uprawianiu żeglarstwa. Władze Polski Ludowej zamknęły dla swobodnej żeglugi Odrę, Zalew Szczeciński i polską strefę przybrzeżną. Pływanie jachtami dopuszczono tylko w Szczecinie, na wodach jeziora Dąbskiego. Była to jedna z nielicznych enklaw wolności w komunistycznym świecie. W czasach stalinowskich, żeglarze szczecińscy śnili o świecie wolności i dalekich podróżach. Stąd też, żeglując po jeziorze, nadali jego częściom nowe nazwy i sporządzili mapę. W tym czasie zrodziły się tam nowe lądy i morza, świat w który można było wpłynąć tylko jachtem. Świat tajemniczy i pełen niezwykłych przygód, które mógł przeżyć każdy, kto przekroczył granice Mare Dambiensis. Po przejściu magicznej linii czasu, można było żeglować do Morza Sargassowego, Parvo Mare, Ptasiej Wyspy, Meduzostanu, Svante, Przylądka Czterech Szkieletów, Przylądka Białego Słonia, Kanału Krętego Węża, Piwnego Rowu, Kanału Jacka, Kwadratu i Ziemi Umbriagi. Tam też znajdował się Trójkąt Bermudzki i były wraki zatopionych statków. To magiczny świat, za którym tęskni wielu z nas. Bohaterami tego akwenu byli nie tylko młodzi żeglarze, ale także kot Umbriaga. Nie był to zwykły kot, mówiono o nim kot-żeglarz. Pod taką nawą przeszedł do historii Szczecina i polskiego żeglarstwa. Historia kota Umbriagi Któregoś dnia przywałęsał się na przystań żeglarską i tam zauważyli go studenci Sekcji Żeglarskiej Akademickiego Związku Morskiego. Rezydowali oni wtedy na przystani Gocławskiej, w dawnej siedzibie Stettiner Yacht Clubu, której początki sięgają 1881 roku. Studenci zajęli się nim, nakarmili. Kot był rudy i, wbrew kociej naturze, polubił żeglowanie. Pływał ze studentami na jachtach Biały Słoń, Tuńczyk, Kaczorek, Kania, Swantewit i innych. Przez kilka lat żeglował ze studentami po Mare Dambiensis. Razem z nimi przeżywał przygody i zwiedzał świat ich marzeń. Ten kot-włóczęga gdy tylko widział studentów niosących żagle na łódkę, zaraz z podniesionym ogonem szedł za nimi, wskakiwał na pokład i był gotowy do rejsu. Zapamiętano go, bo nie lękał się fal ani rozkołysanego na wodzie jachtu. Był niezwykle odważny i ze stoickim spokojem znosił każde warunki żeglugi. Co nie jest łatwe, a wiedzą to ci, którzy byli na zafalowanym morzu. Na początku lat 50. XX wieku był uczestnikiem kolejnego rejsu po Mare Dambiensis. W czasie postoju na wyspie Dębina zszedł na ląd wraz z ludźmi i swoim zwyczajem poszedł spenetrować pobliskie zarośla. Od tej chwili ślad po nim zaginął. Kota szukano wielokrotnie, nie odnalazł się. Aby upamiętnić go, nazwano północną część wyspy Dębina Ziemią Umbriagi, która z czasem stała się celem wielu żeglarskich rejsów. Pomnik kota Umbriagi, który lubił żeglować Jak na przystaniowego kota, Umbriaga zrobił dużą karierę i – co by nie mówić – przeszedł do historii. Został jedną z legendarnych postaci szczecińskiego żeglarstwa. Na jego cześć jeden z nurtów Odry otrzymał nazwę Umbriaga. W 1975 roku nadano nazwę Umbriaga jachtowi klasy 0,5 t. typu Carter 30, na którym wiele sukcesów regatowych odnieśli szczecińscy żeglarze z kpt. Jerzym Madeją na czele. Kot jest bohaterem trzech piosenek żeglarskich: „Umbriaga” – Witolda Zamojskiego, „Kot Umbriaga” – Mirosława Kowalewskiego, „Umbriaga – kot żeglarz” – Jacka Wójcikiewicza. Jego przygody opisał w bajce pt. „Przygody Kota Umbriagi” szczeciński żeglarz i kajakarz morski Piotr Owczarski. Od 2016 roku kot patronował jednej z Międzynarodowych Nagród Żeglarskich Szczecina (Nagroda Kota Umbriagi – przyznawana dzieciom oraz placówkom oświatowym Pomorza Zachodniego i Pomorza Przedniego). W 2018 roku upamiętniono go pomnikiem na Alei Żeglarzy w Szczecinie. W 2019 roku został patronem jednego ze szczecińskich przedszkoli. Postać kota utrwaliła się wśród współczesnych szczecinian. Co roku organizowane są Biegi kota Umbriagi dla dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym. Z kotem Umbriagą prowadzona jest edukacja żeglarska dzieci, zarówno w szczecińskich przedszkolach, jak i Pałacu Młodzieży. Ponadto kot jest patronem konkursów plastycznych i bohaterem przedstawień szkolnych. Organizowane są lokalne rejsy żeglarskie szlakiem kota Umbriagi po jeziorze Dąbie. Z czasem kot żeglarz stał się jedną z wizytówek stolicy Pomorza Zachodniego. Gdy będziecie w Szczecinie, nie zapomnijcie zrobić sobie zdjęcia z kotem żeglarzem – Umbriagą. Szukajcie go nad Odrą, na Alei Żeglarzy. Może i wam uda się kiedyś popłynąć śladem Umbriagi za linię horyzontu, w świat marzeń i przygód. Wyruszając ze Szczecina żeglujcie na północ, tam gdzie wieje wiatr od morza. Źródło: National Geographic Polska
Sydonia von Borck – czarownica czy ofiara? Szlachcianka, która mogła zmienić historię
Sydonia von Borck, szczecińska szlachcianka żyjąca na przełomie XVI i XVII wieku, pozostaje jedną z najbardziej zagadkowych postaci w historii Pomorza. Czy była czarownicą – jak głosi legenda – czy ofiarą procesów o czary, które przetaczały się przez Europę jeszcze w czasach nowożytnych? Jej historia to mieszanka faktów i narosłych przez wieki mitów, która wciąż fascynuje historyków, pisarzy i artystów.
Spis treści: Niedoszła księżna Szczecina Klątwa na ród Gryfitów Co mówią akta z procesu Sydonii Sydonia von Borck – ze Szczecina do Hollywood Powstaje dokument o życiu Sydonii von Borck Sidonia von Borcke (znana też jako Sydonia von Borck) przyszła na świat około 1548 roku w szlacheckiej rodzinie o słowiańskich korzeniach. Choć dokładna data jej urodzin jest owiana tajemnicą, wiemy, że była córką hrabiego Ottona i Anny von Schwiecheld. Pradziadkiem Sydonii był Maćko Bork, sprzyjający Polsce rycerz pomorski, poseł i rozbójnik. Borkowie należeli do wpływowej pomorskiej arystokracji, a ich majątek obejmował rozległe ziemie i liczne posiadłości. Najstarsze przekazy dotyczące tego walecznego rodu pochodzą z XII wieku. W jego herbie znajdują się dwa wilki. Niedoszła księżna Szczecina Sydonia dorastała w otoczeniu przywilejów, ale także w cieniu obowiązków i surowych zasad, jakie narzucała na kobiety ówczesna etykieta. Była kobietą o niezwykłej urodzie, ale także silnym i niezależnym charakterze. Gdy nie wyszła za mąż, zaczęły się szerzyć plotki na temat jej trudnej natury i kontaktów z siłami nadprzyrodzonymi. Nie istnieją jednoznaczne dowody, że Sydonia była dwórką w Wołogoszczy (dzisiaj niemieckie miasto Wolgast). Wiele jednak wskazuje, że tak mogło być. Wzbudzała zainteresowanie wśród mężczyzn. Ale czy sama odwzajemniała uczucia adoratorów? Według różnych opowieści, serce młodej damy mogło bić dla jednego z Gryfitów. Jedna z wersji mówi o księciu szczecińskim Erneście Ludwiku, synu księcia Filipa I, który miał obiecywać jej ślub i miejsce w książęcej rodzinie. Polityczne interesy i presja rodziny sprawiły, że obiekt jej uczuć wybrał korzystne sojusze i małżeństwo z niemiecką arystokratką, Zofią Jadwigą. Inna legenda wspomina jednak, że jej uczucie mogło być skierowane do kolejnego członka dynastii. Niezależnie od szczegółów, historia nie kończy się dla Sydonii szczęśliwie. Klątwa na ród Gryfitów Z zemsty za złamane serce rozgoryczona Sydonia ma przekląć ród władców pomorskich. „Nim 50 lat upłynie, ród Gryfitów przeminie” – miała powiedzieć porzucona kochanka. Co ciekawe, już 16 lat po egzekucji „czarownicy” zmarł bezpotomnie ostatni książę z rodu Gryfitów. W 1637 Pomerania bezpowrotnie przestaje istnieć jako suwerenne księstwo, a jej ziemie zostaną podzielone pomiędzy Szwecję i Brandenburgię. To tylko podsyciło wiarę w przeklętą moc Borkówny. Do tej pory nieznane są przyczyny niemocy Gryfitów. Warto pamiętać, że była to jedna z najdłużej panujących dynastii w Europie i nic nie zapowiadało ich rychłego końca. Co mówią akta z procesu Sydonii W 1619 roku zaczęło się piekło. Sydonia stanęła przed sądem oskarżona o czary. Broniła się sama i do końca była przekonana, że sprawiedliwość zwycięży. Zarzuty były bowiem absurdalne. Kobietę sądzono o powodowanie śmierci, rzucanie klątw oraz kontakty z diabłem. Proces Sydonii von Borck był jednym z wielu podobnych, które miały miejsce w Europie w czasach polowań na czarownice. Trwał przez kilka miesięcy. Mimo, że była już w podeszłym wieku, nie potraktowano jej ulgowo. Nie ominęły jej brutalne tortury mające na celu wymuszenie przyznania się do winy. Ostatecznie została skazana na śmierć przez ścięcie, a jej ciało spalone na stosie. Wyrok wykonano publicznie w Szczecinie w 1620 roku. Akta procesowe Sidonii von Borcke – jak zapisywano nazwisko kobiety w czasach jej współczesnych – stanowiące bezcenny dokument historyczny, zostały zachowane do dziś. Fragmenty dokumentów znajdują się w archiwach w Greifswaldzie w Niemczech oraz w Szczecinie. Te unikatowe źródła rzucają światło na dramatyczne wydarzenia związane z procesem Sydonii, w tym zarzuty o czary, brutalne metody przesłuchań oraz wyrok skazujący. Umożliwiają także poznanie jej jako postaci historycznej – szlachcianki, która miała skomplikowane relacje z otoczeniem. Dodatkowo akta te dają cenny wgląd w funkcjonowanie ówczesnego systemu sądowniczego. Sydonia von Borck – ze Szczecina do Hollywood Jedyny portret Sydonii autorstwa Cranacha najprawdopodobniej spłonął w pożarze podczas II wojny światowej. Jego kopia nieznanego autora wisi w szczecińskim Muzeum Narodowym w Szczecinie i przedstawia podwójny portret – kobiety młodej i starej. W 1847 roku niemiecki pisarz Wilhelm Meinhold wydał powieść „Sidonia von Bork, die Klosterhexe”. Już rok później matka Oscara Wilde’a, Lady Jane Wilde, przełożyła tę książkę na język angielski, dzięki czemu historia Sydonii zyskała międzynarodowy rozgłos. Tempo, w jakim pojawia się przekład, świadczy o sporym zainteresowaniu tematem zjawisk nadprzyrodzonych w wiktoriańskiej Anglii. Jednym z najbardziej znanych dzieł sztuki inspirowanych postacią tej pomorskiej piękności jest obraz Edwarda Burne-Jonesa, znajdujący się w Tate Britain w Londynie. Płótno stało się następnie inspiracja dla hollywoodzkiej projektantki kostiumów Colleen Atwood. W filmie „Jeździec bez głowy" w reżyserii Tima Burtona postać mściwej Lady Van Tessel ma na sobie charakterystyczną suknię Sydonii, jak z obrazu brytyjskiego malarza. W 1999 Atwood zostaje za to nominowana do Oskara w kategorii Best Costume Design. Powstaje dokument o życiu Sydonii von Borck Jednym z najnowszych dzieł literackich jest powieść Elżbiety Cherezińskiej pod tytułem „Sydonia. Słowo się rzekło”, która ukazuje losy kobiety w nowym świetle, łącząc historyczną dokładność z literacką wyobraźnią. Książka trafiła na listę bestsellerów Empiku 2023 roku, a obecnie interesują się zagraniczne rynki wydawnicze m.in. anglojęzyczne, niemiecki i hiszpański. Elżbieta Cherezińska jest również jedną z bohaterek powstającego filmu w reżyserii Moniki Lipanovich, produkowanego przez Braidmade Films. W dokumencie wystąpi również niemiecka dziennikarka, potomkini rodu von Borcke, Juliane Schiemenz. Odwiedzi dawne ziemie Księstwa Pomorskiego, aby dowiedzieć się czy jej praciotka faktycznie zrujnowała księstwo. W tym celu wejdzie z kamera do Archiwum Państwowego i prześledzi ponad 400-letnie akta procesowe. Wśród ekspertów pojawią się profesorowie i historycy polscy i brytyjscy, a także Dorota Makrutzki, referentka z Muzeum Pomorza w Greifswaldzie, zajmująca się promocją burzliwej historii regionu Pomeranii. Źródła: Elżbieta Cherezińska „Sydonia. Słowo się rzekło” wyd. Zysk i S-ka, Akta Sydonii, Podcast „Prawo, ale prosto" – jeden z odcinków omawia m.in. kontekst prawny sprawy Sydonii, Profil projektu filmowego na Instagramie
Wały Chrobrego. Spektakularny deptak Szczecina jest też doskonałym punktem widokowym
Wały Chrobrego usypano ponad 100 lat temu i nie mają nic wspólnego z pierwszym polskim królem. Jest to majestatyczny deptak wznoszący się ponad Odrą. Rozpościera się z niego wspaniały widok. To miejsce w Szczecinie trzeba odwiedzić nie tylko dla panoramy, ale by dobrze zjeść.
Spis treści: Wały Chrobrego – kiedy powstały? Wysokość, długość i kształt Co się znajduje na Wałach Chrobrego? Wały Chrobrego i zniszczenia wojenne Deptaki kojarzymy z reguły z traktami biegnącymi między gęstą zabudową w centrum miast. Z tego powodu Wały Chrobrego należy uznać za wyjątkowy bulwar Szczecina. Co na nim i z niego można zobaczyć i jak spędzić na nim czas? Dowiecie się tego z naszego tekstu. Wały Chrobrego – kiedy powstały? Wbrew dumnej nazwie, wałów wcale nie usypano na polecenie pierwszego polskiego króla, Bolesława Chrobrego. Stało się to zaledwie na początku XX wieku i to na polecenie ówczesnych władz niemieckich. Nazwę zmieniono dopiero po 1945 roku, kiedy Szczecin po korekcie granic znalazł się w ramach Polskiej Republiki Ludowej. Nazwy związane z polskimi postaciami historycznymi nadawano też na przykład ulicom, by nadać polski charakter Ziemiom Odzyskanym. Taras ziemny usypano w latach 1901–1907 na terenach zlikwidowanego Fortu Leopolda. Była to inicjatywa nadburmistrza Stettina, Hermanna Hakena. Tarasy zaprojektował Wilhelm Meyer-Schwartau. Do 1945 roku te wyniesione bulwary określano właśnie jego nazwiskiem – Hakenterrasse. Wysokość, długość i kształt Skala bulwarów robi wrażenie. Rozciągają się na długości pół kilometra. Położone są 17 metrów powyżej poziomu Odry Zachodniej. Osią Wałów Chrobrego jest promenada spacerowa, którą obsadzono drzewami. Na jej zakończeniu, po obu stronach znajdowały się pierwotnie półokrągłe place widokowe. W ich miejscach są obecnie restauracje, gdzie można się posilić po spacerze. W centralnej części wałów znajduje się punkt widokowy i monumentalne schody, po obu stronach ograniczone pawilonami. Jest to miejsce spotkań szczecinian. Zwłaszcza w weekendy sporo się tu dzieje. Poniżej znajduje się fontanna. Przed nią wznoszą się dwie wieże oświetleniowe, wyglądające na latarnie morskie. Na Wały Chrobrego wiodą dwie symetryczne drogi – ulica Admiralska i Komandorska, biegnące w dół wzdłuż nasypu ziemnego. Co się znajduje na Wałach Chrobrego? Wały Chrobrego to przede wszystkim deptak, z którego rozpościera się doskonały widok na prawy brzeg Odry i jej odnogi oraz trzy wyspy: Grodzką, Bielawę i Łasztownię. W miejscu bocznych tarasów widokowych wieńczących bulwar znajdują się restauracje. W górnej części Wałów Chrobrego znajdują się trzy wielkie kompleksy architektoniczne. W centralnej części jest Muzeum Narodowe z przepastnymi zbiorami. Można w nim zobaczyć trzy wystawy stałe: Misterium Światła. Sztuka średniowieczna na Pomorzu; Ukryte znaczenia. Sztuka na Pomorzu w XVI i XVII wieku; Antyczne korzenie Europy. Szczecińska kolekcja Dohrnów. Na wieży muzealnej znajduje się taras widokowy. Wstęp jest dodatkowo płatny, ale widoki – warte ceny. Poza tym atrakcję tę dopiero otwarto w 2024 roku, więc mało kto miał do tej pory okazję podziwiać spektakularne landszafty. W tym samym budynku ma swoją siedzibę Teatr Współczesny. Gmach ten od początku, gdy powstał w 1913 roku pełnił funkcje muzealne. Do końca II wojny światowej mieściło się tam Muzeum Miejskie (Stadtmuseum Stettin). Budynek muzeum pomyślano jako zwartą i masywną bryłę, którą oblicowano jasnym piaskowcem i granitem. Eksponowano tam zbiory archeologiczne i etnograficzne, sztukę pomorską i europejską. Na wystawach były też artefakty z Afryki, Azji i Oceanii oraz eksponaty przyrodnicze. Na półokrągłym tarasie muzeum od czasów niemieckich stoi rzeźba. Nie jest pewne, co przedstawia, więc nazywana jest dwojako: Herkules walczący z centaurem lub Walka Lapity z centaurem. Dzieło wykonał Ludwig Manzel. Jest to dynamiczne ujęcie dwóch postaci w walce: centaura i nagiego, umięśnionego mężczyzny. Jest to najbardziej prestiżowe miejsce na całych tarasach, bo centralne i najbardziej eksponowane. Dlatego miał tam stanąć posąg cesarza Fryderyka III. Jednak jego proporcje nie wpisały się w wizję i ostatecznie przeniesiono go w inne miejsce w Szczecinie. Na południe od budynku muzeum jest gmach Politechniki Morskiej. W czasach niemieckich mieściły się tam biura Krajowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Naczelnej Dyrekcji Ceł. Jego południowa część powstała w latach 1902–1905. Znajdowały się tam też mieszkania służbowe. Przylegający od północy do tego budynku gmach powstał w latach 1914–1921. W celu adaptacji gmachu na potrzeby uczelniane dobudowano salę gimnastyczną i laboratorium silników okrętowych Z kolei na północy wałów znajduje się Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki. Przed II wojną światową był to gmach lokalnej rejencji, czyli władz terytorialnych obejmujących dzisiejsze Pomorze Zachodnie i Pomorze Przednie. Wały Chrobrego i zniszczenia wojenne Wały Chrobrego przetrwały zawieruchę wojenną i nawet nie uległy większym zniszczeniom w 1945 roku podczas walk z Rosjanami. Po wojnie przebudowywano głównie wnętrza budynków usytuowanych na tarasie. Spolonizowano też niektóre elementy architektoniczne. Na przykład w niszach po obu stronach fontanny znajdującej się pod schodami w centralnej części wałów umieszczono figury żeglarza Jana z Kolna (ponoć dotarł do Ameryki przed Kolumbem) i średniowiecznego pomorskiego korsarza – Wyszaka. Spolonizowano też herby miast na półokrągłej ścianie nad fontanną. Oznacza to, że miasta z terenów Ziem Odzyskanych uzyskały polskie nazwy, a miasta znajdujące się nadal po 1945 roku w granicach Niemiec zastąpiono kilkoma z obszaru Polski. Pojawiła się na przykład Gdynia. Wprawne oko dostrzeże modyfikacje kamieniarzy z czasów PRL. Źródła: Pomeranica VisitSzczecin Historyczny Szczecin Muzeum Narodowe w Szczecinie Szczecińskie Towarzystwo Komunikacji Miejskiej. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Ze Szczecina do Berlina. Pojechałem w transgranicznej wyprawie dla klimatu
32 tysiące rowerzystów przejechało w rajdzie Sternfahrt Berlin 2024. Na rowery wsiedli nie tylko mieszkańcy stolicy Niemiec, wielu dojeżdżało z innych miejscowości. Nocą do Berlina ruszyła też grupa cyklistów ze Szczecina.
W tym artykule: „Wszyscy na rower!” Szczecińska szprycha Transgraniczna podróż Plan dziesięcioletni Sternfahrt Berlin, czyli „zjazd gwiaździsty” – jak można przetłumaczyć nazwę imprezy – od lat organizuje berlińska filia stowarzyszenia Allgemeiner Deutscher Fahrrad-Club (ADFC). Gremialny przejazd ulicami stolicy Niemiec to manifestacja, która ma na celu przypominanie, że rower to szybki, zdrowy i przyjazny dla klimatu środek transportu, zwłaszcza w mieście. „Wszyscy na rower!” 2 czerwca 2024 r. Sternfahrt obył się już po raz 48., a imprezie towarzyszyło hasło „Wszyscy na rower!”. Podczas wiecu ADFC i uczestnicy wzywają polityków do bardziej zdecydowanych działań dotyczących zrównoważonego transportu i zwiększenia bezpieczeństwa rowerzystów. Postulują zmiany w prawie o ruchu drogowym, prowadzące do szybszego tworzenia infrastruktury rowerowej, obszarów uspokojonego ruchu, takich jak strefy „tempo 30”. Choć stolica Niemiec wydaje się być miastem bardzo przyjaznym jednośladom, według Karla Grünberga, rzecznika ADFC Berlin, zmiany te zachodzą zbyt wolno. – To nie może już trwać przez dziesięciolecia. Wiele przez ostatnie lata się zmieniło, lecz zaczynaliśmy właściwie od zera, zatem finalnie poprawa jest powolna – mówi. – Jeśli porównamy Berlin do Paryża, który jeszcze 10 lat temu był bardzo samochodocentryczny, zmiany korzystne dla ruchu rowerowego i pieszego wprowadzono tam bardzo szybko. Berlin, choć ma wiele udogodnień, trochę utknął w ulepszaniu przestrzeni. W Niemczech jest kilka miast, w których wygląda to znacznie lepiej – uważa Lou Otholt, student z Berlina nieformalnie współpracujący z ADFC. Szczecińska szprycha Z Lou spotkaliśmy się przypadkowo 1 czerwca, 160 km od Berlina, w centrum Szczecina. Obaj jechaliśmy właśnie na miejsce startu „Szczecińskiej szprychy zjazdu gwiaździstego”. Czyli nocnego rajdu spod Dworca Głównego w Szczecinie do Berlina. Koordynacją tej odnogi Sternfahrtu zajął się Rowerowy Szczecin, organizacja pozarządowa od dwóch dekad upominająca się o dobrą infrastrukturę dla jednośladów w stolicy Pomorza Zachodniego. Pod stacją pojawia się coraz więcej osób z rowerami. Niektórzy specjalnie na tę imprezę fantazyjnie je udekorowali. Jak się okazuje, wielu z nich przyjechało pociągiem do Szczecina z Berlina, aby na bicyklu przez noc wrócić do domu. Tak właśnie zrobił Lou oraz około 20-letnia Hannah, dla której była to w ogóle pierwsza wizyta w Polsce. – Dowiedziałam się o tym przejeździe od znajomych. Sama bardzo lubię jeździć rowerem, to dla mnie najtańszy i najwygodniejszy środek transportu. Postanowiliśmy pokonać tę trasę, bo chcemy zwiedzić okolice, w których nigdy nie byliśmy – wyjaśnia. Kiedy pytam o to, czy Berlin jest przyjaznym miastem dla rowerzystów, odpowiada: – To zależy, w której części. Jeśli jeździ się po Kreuzbergu lub Schönebergu, ma się takie wrażenie, ale w Neuköln już nie bardzo. Oczywiście, mamy mnóstwo ścieżek, lecz są miejsca, w których poruszanie się rowerem nie jest bezpieczne. Zachodniopomorskie na weekend. Nieoczywiste miejsca na wycieczkę, które musisz poznać Wyruszyliśmy w podróż po Pomorzu Zachodnim, by odkryć ciekawe miejsca w regionie na jedno- lub dwudniową wycieczkę. Sprawdź, gdzie warto wybrać się na weekend w Zachodniopomorskiem. Transgraniczna podróż Jak zauważyła Hannah, przejazd trasą Szczecin-Berlin jest świetną okazją, aby zaznać turystyki rowerowej. Tuż przed zachodem słońca grupa eskortowana do granicy przez policję ruszyła w stronę Kołbaskowa. Na terenie tej gminy w ostatnich latach powstało kilka ciekawych odcinków szlaków rowerowych, które łączą się z niemieckimi trasami. Jedna z nich prowadzi z Przecławia przez Kołbaskowo do Rosówka, gdzie na granicy łączy się z niemiecką ścieżką kierującą przez wsie Staffelde i Mescherin, nieopodal Gryfina. Jest to fragment większej zachodniopomorskiej trasy Blue Velo. Ten liczący 269 km szlak łączy Bałtyk, Zalew Szczeciński, Pojezierze Myśliborskie z Kostrzynem nad Odrą. Właśnie w Mescherin cykliści z okolic Szczecina mogą zobaczyć m.in. rowerowy drogowskaz kierujący do Berlina (stąd to 163 km). Znajduje się tu węzeł łączący długie trasy z lokalnymi szlakami. Tędy wiedzie m.in. międzynarodowy rowerowy szlak Odra-Nysa, który prowadzi zachodnim brzegiem Odry aż do Czech. Te połączenia dają wiele możliwości, zarówno wypadów wielodniowych jak i kilkudziesięciokilometrowych wycieczek na pograniczu polsko-niemieckim. Nie ma się zatem co dziwić, że i tędy powiodła też droga nocnego przejazdu na Sternfahrt. Ekipa ze Szczecina podróżowała dalej wzdłuż rzeki przez miejscowości: Gartz, Schwedt i Oderberg. Tuodbiła już w stronę zachodnią do miejscowości Eberswalde, której jedną z największych atrakcji jest zoo ulokowane w obszarze leśnym okalającym miasteczko. Warto też wspomnieć o znajdującej się nieopodal ogromnej podnośni statków w Niederfidow. Następnie, ponownie z asystą policji, drogą regionalną dojechaliśmy przez Bernau do już berlińskiej dzielnicy Wartenberg. Na terenie metropolii do peletonu połączyli także policjanci na rowerach. Plan dziesięcioletni Im bliżej stolicy Niemiec, tym sznur rowerzystów się wydłużał. W pewnym momencie nie można było ujrzeć ani jego początku, ani końca. Organizatorzy doliczyli się 32 tys. uczestników. Było wiele rodzin z dziećmi, seniorów, osób podróżujących z psami. Tego dnia Berlin należał do rowerzystów! Byli nie tylko w głównych miejskich alejach i na placach, jechali także autostradą, tunelami, czyli tam, gdzie na co dzień ich nie zobaczymy. Wszystko po to, aby zamanifestować możliwość potrojenia udziału ruchu rowerowego w Niemczech, z obecnych około 15% do 45% w ciągu najbliższej dekady. Pozwoli to rocznie zminimalizować emisję CO2 o 9 ton. Dane te pochodzą z raportu, jaki dla ADFC stworzył Fraunhofer Institut für System und Innovationsforschung z Karlsruhe. Fraunhofer ISI jest jedną z wiodących instytucji zajmujących się badaniami nad innowacjami w Europie. Jak do tego dojść? Tworząc warunki przyjazne rowerom na krótkich dystansach i łącząc je z dobrze zorganizowanym transportem zbiorowym. Nasz ekspert Szymon Wasilewski Dziennikarz. Publikował w „Kurierze Szczecińskim”, „Głosie Szczecińskim”, w których opisywał m.in. rozwój sieci tras rowerowych na Pomorzu Zachodnim. Pisał też o podróżach do Norwegii i Islandii na łamach magazynu „Zew Północy”. Miłośnik muzyki, publikował m.in. w magazynie „Teraz Rock”. Obecnie redaktor naczelny dwutygodnika „Panorama 7” wydawanego w Szczecinie. Nadal aktywnie śledzi i opisuje sytuację rowerzystów w Szczecinie i regionie.
Największe lotniska w Polsce. Lider obsłużył już 225 mln pasażerów
Lotniska w Polsce w niezwykle udanym dla branży lotniczej 2019 roku obsłużyły ponad 49 milionów pasażerów. Najwięcej, bo niemal 19 mln podróżnych, odprawił stołeczny port lotniczy im. Fryderyka Chopina.
W tym artykule: 10 największych lotnisk w Polsce Lotnisko Chopina w Warszawie Lotnisko Kraków-Balice Lotnisko im. Lecha Wałęsy w Gdańsku Lotnisko Katowice-Pyrzowice Lotnisko Wrocław-Starachowice Lotnisko Warszawa-Modlin Lotnisko Poznań-Ławica Lotnisko Rzeszów-Jasionka Lotnisko Szczecin-Goleniów Lotnisko Bydgoszcz-Szwederowo Patroni polskich lotnisk Największe lotniska w Polsce, jak nietrudno się domyślić, ulokowane są w największych polskich miastach, czyli w Warszawie, Krakowie czy Gdańsku. Poniżej prezentujemy zestawienie 10 portów lotniczych w kraju nad Wisłą, gdzie pasażerów w ostatnich latach było najwięcej. 10 największych lotnisk w Polsce Lotnisko Chopina w Warszawie – 18 844 591 obsłużonych pasażerów * Lotnisko Kraków-Balice – 8 402 859 Lotnisko im. Lecha Wałęsy w Gdańsku – 5 361 134 Lotnisko Katowice-Pyrzowice – 4 843 65 Lotnisko Wrocław-Starachowice – 3 543 398 Lotnisko Warszawa-Modlin – 3 104 277 Lotnisko Poznań-Ławica – 2 372 184 Lotnisko Rzeszów-Jasionka – 769 252 Lotnisko Szczecin-Goleniów – 580 479 Lotnisko Bydgoszcz-Szwederowo – 413 472 * Dane Urzędu Lotnictwa Cywilnego za rok 2019 Lotnisko Chopina w Warszawie Największe lotnisko w Polsce – co nie powinno być dla nikogo zaskoczeniem – znajduje się w Warszawie. Mimo że stolica naszego kraju nie dysponuje tyloma portami lotniczymi, co na przykład Londyn, i tak przyciąga tłumy turystów. W 2019 roku pracownikom stołecznego lotniska na Okęciu udało się obsłużyć aż 18,85 mln podróżnych. Niestety, wybuch pandemii COVID-19 spowodował, że liczba ta nie została pobita w kolejnych lat. Do rekordu sprzed pięciu lat zbliżono się w 2022 r., gdy osiągnięto pułap 14,4 mln odprawionych pasażerów. Co ciekawe, w całym XXI wieku było ich już 225 mln. Lotnisko Chopina w Warszawie położone jest w odległości około 8 km na południowy zachód od centrum miasta, na osiedlu Okęcie w dzielnicy Włochy. Port – w trosce o komfort wszystkich pasażerów – z roku na rok stale się rozwija i wprowadza szereg nowych udogodnień, ułatwiających podróż. Wśród nich między innymi: punkt, w którym można wyrobić paszport tymczasowy w 15 minut, paczkomat, kapsuły do spania, stacje do ładowania telefonów, punkt z wodą pitną. W 2023 roku media obiegła informacja, że lotnisko Chopina może zostać zamknięte ze względu na planową budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego. Ówczesne władze jednak zdementowały te doniesienia, podkreślając, że uruchomienie CPK nie oznacza końca działalności stołecznego portu, którego początki sięgają lat 30. XX wieku. Lotnisko Kraków-Balice Lotnisko im. Jana Pawła II w podkrakowskich Balicach jest drugim pod względem liczby obsłużonych pasażerów portem lotniczym w Polsce. W 2019 roku z usług małopolskiego lotniska skorzystało 8,4 mln podróżujących. Do rekordowego wyniku zbliżono się trzy lat później, gdy odprawiono 7,4 mln osób, czyli ponad dwukrotnie więcej niż dwanaście miesięcy wcześniej. Lotnisko im. Lecha Wałęsy w Gdańsku Lotnisko w Gdańsku jest trzecim, obok Warszawy i Krakowa, najważniejszym portem lotniczym w Polsce. Stolica Pomorza w 2019 r. gościła 5,4 mln pasażerów samolotów, co także jest najlepszym wynikiem w historii. Rok wcześniej na gdańskim lotnisku odprawiono niespełna 5 mln podróżnych, a w 2022 – 4,6 mln. Lotnisko Katowice-Pyrzowice Dość istotną rolę w polskim transporcie lotniczym odgrywa także port w Katowicach. Śląskie lotnisko stale rozwija swoją siatkę połączeń, dzięki czemu pasażerów wciąż przybywa i nieustannie bite są rekordy frekwencji. Według danych Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w 2019 r. odprawiono blisko 4,9 mln pasażerów. Barierę 5 milionów po raz pierwszy przekroczono w 2023 roku. Lotnisko Wrocław-Starachowice Port Lotniczy Wrocław-Strachowice im. Mikołaja Kopernika jak dotąd najlepszy wynik pod względem liczby obsłużonych pasażerów odnotował w 2019 roku. Wówczas z usług lotniska skorzystało ponad 3,5 mln osób. Warto wspomnieć, że ze stolicy Dolnego Śląska polecimy bezpośrednio między innymi do stolicy Korei Południowej, Seulu. Lotniska blisko miasta. Z którego portu dotrzesz do centrum pieszo? Lotniska blisko centrum miasta to raczej rzadkość. Większość portów lotniczych powstaje przeważnie na obrzeżach, co wiąże się z długim czasem dojazdu do centrum. Nie każde lotnisko jed... Lotnisko Warszawa-Modlin Zlokalizowane w Nowym Dworze Mazowieckim lotnisko zostało otwarte w 2012 roku jako pomocniczy port dla lotniska Chopina w Warszawie. Podwarszawski port regularnie od 2018 roku – z wyjątkiem pandemicznych lat 2020–2021 – obsługuje ponad 3 miliony pasażerów. Lotnisko Poznań-Ławica Założone w 1913 roku lotnisko w Poznaniu jest jednym z najstarszych w Polsce. Zlokalizowany 7 km na zachód od centrum miasta port największą liczbę pasażerów odnotował w 2018 r., gdy odprawiono blisko 2,5 mln osób. Barierę 2 milionów przekroczono również w 2019, 2022 i 2023 roku. Lotnisko Rzeszów-Jasionka Wybuch wojny za naszą wschodnią granicą spowodował, że niewielkie lotnisko w Rzeszowie stało się kluczowym punktem na mapie Europy i – cytując amerykańskie media – „światową bramą do Ukrainy”. Na przestrzeni ostatnich miesięcy port gościł m.in. prezydentów USA i Ukrainy – Joe Bidena i Wołodymyra Zełenskiego, a także przewodniczącą KE Ursulę von der Leynen i szefa PE Roberta Metsola. W 2019 r. rzeszowski port lotniczy w Jasionce obsłużył niespełna 770 tysięcy pasażerów. Lotnisko Szczecin-Goleniów Port lotniczy Szczecin-Goleniów im. NSZZ Solidarność w latach 2017–2019 regularnie obsługiwał ponad pół milion osób. Największą liczbę odprawionych pasażerów (ponad 598 tys.) zanotowano w 2018 roku. Lotnisko oddalone jest o niespełna 50 km na północny wschód od centrum miasta. Lotnisko Bydgoszcz-Szwederowo Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy jest jednym z najlepiej położonych lotnisk w kraju. Pasażerowie w zaledwie 15 minut dojadą z terminala do centrum miasta. W 2019 r. port odprawił 413 tys. podróżnych. Lotniska najbardziej oddalone od centrów miast. Wśród nich port Warszawa-Radom Wybór lotniska, z którego startujemy lub na którym lądujemy, może okazać się dużo ważniejsze niż myślimy. W niektórych przypadkach dojazd z portu do centrum danego miasta zajmie więcej... Patroni polskich lotnisk Największe lotniska w Polsce, podobnie jak część zagranicznych portów lotniczych, ma swoich patronów. I tak na przykład stołeczny port na Okęciu nazwano na cześć słynnego kompozytora Fryderyka Chopina. Z kolei lotnisku w Gdańsku nadano imię byłego prezydenta i przewodniczącego NSZZ „Solidarność” oraz laureata Pokojowej Nagrody Nobla z 1983, Lecha Wałęsy. Warto wspomnieć, że pierwszym patronem jednego z polskich lotnisk (mowa dokładnie o porcie lotniczym Kraków-Balice) został papież Jan Paweł II. Pełna lista patronów polskich lotnisk: Bydgoszcz-Szwederowo – Ignacy Jan Paderewski Gdańsk-Rębiechowo – Lech Wałęsa Katowice-Pyrzowice – Wojciech Korfanty Kraków-Balice – Jan Paweł II Łódź-Lublinek – Władysław Reymont Poznań-Ławica – Henryk Wieniawski Szczecin-Goleniów – NSZZ „Solidarność” Warszawa-Okęcie – Fryderyk Chopin Warszawa-Radom – Bohaterowie Radomskiego Czerwca 1976 roku Wrocław-Starachowice – Mikołaj Kopernik Źródło: ulc.gov.pl. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Ciekawostki o Szczecinie. 10 nieznanych faktów na temat stolicy Pomorza Zachodniego
Przedstawione ciekawostki o Szczecinie to zbiór niezwykle interesujących i czasami mało znanych faktów, o których warto wiedzieć. Niezależnie od tego, czy jest się mieszkańcem stolicy Zachodniopomorskiego, czy też nie.
W tym artykule: Stolica mozaiki Wspaniałe dzieło projektanta Bursztynowej Komnaty Genderowe tajemnice heraldyczne Jeszcze jeden niezwykły zegar Deweloperzy-wizjonerzy Po prostu geniusz Pierwsza fabryka autobusów w Europie Winnice w RPA Zapach czekolady Winnice w Szczecinie i w Zachodniopomorskim Ciekawostki o Szczecinie, tak jak ciekawostki o Krakowie czy Warszawie, z pewnością zaskoczą nie tylko odwiedzających miasto turystów, ale i samych mieszkańców. Poniżej prezentujemy zestawienie 10 mało znanych faktów na temat stolicy Zachodniopomorskiego, które na pewno warto poznać. Stolica mozaiki Wśród imponującej liczby ponad 140 dzieł sztuki wykonanych w technice mozaiki rozsianych po całym mieście znajdują się m.in. przedwojenne mozaiki na płytach nagrobnych wykopanych spod ziemi na zapomnianym od dziesięcioleci cmentarzu, liczne dzieła artystów plastyków tworzących w latach PRL i prace powstające od paru lat dosłownie na oczach mieszkańców, autorstwa współczesnych twórców. Pełen katalog i mapy mozaik można znaleźć na profilu „Mozaiki szczecińskie” na Facebooku. Wspaniałe dzieło projektanta Bursztynowej Komnaty Projektant słynnej sali z jantaru, Johann Friedrich Eosander von Göthe, nim stworzył to i inne słynne dzieła, jako młody architekt stawiał pierwsze kroki w Szczecinie. Drzwi do kariery otworzył mu projekt zegara zamkowej wieży. Czasomierz z 1693 roku, z błaznem wybijającym kwadranse i godziny, maską zielonego człowieka śledzącą oczyma wskazówkę i innymi ciekawostkami jest wciąż chlubą Szczecina i jednym z najciekawszych zabytków tego typu w Polsce. Genderowe tajemnice heraldyczne Herb Szczecina to głowa gryfa. Jego pełna postać, pół lwa, pół orła, jest od wieków symbolem Pomorza i wielu jego miast. Nazwy tego mitycznego zwierza – polska „gryf” i niemiecka „der Greif” (Szczecin i Pomorze przed wojną były niemieckie) – są jednak mylące, co do jego płci. W heraldyce skrzydła posiadają jedynie gryfy-samice. Skoro Pomorski gryf jest uskrzydlony, zatem opiekunką i symbolem „grodu Gryfa” (to od wielu lat synonim nazwy „Szczecin”) jest stwór płci żeńskiej! Jeszcze jeden niezwykły zegar W witrynie sklepu „Pod Gwiazdami” na placu Orła Białego, jednego z najstarszych historycznych placów miejskich, stoi nietuzinkowa konstrukcja. To największy zegar kulkowy w Polsce, skonstruowany ponad 20 lat temu przez mechanika Władysława Steca. Kulkowy, ponieważ wskazuje czas za pomocą kul, które wprawiane w ruch dzięki elektronice, poruszają się po szynach. Najbardziej widowiskowo pracuje zegar o godzinie pierwszej, kiedy w rynienkach mknie 31 kul. Kot Gacek z dnia na dzień stał się największą atrakcją Szczecina. Niestety, ogromne zainteresowanie ze strony mediów i turystów nie przyniosło mu niczego dobrego, a futrzak musiał opuści... Deweloperzy-wizjonerzy Quistorpowie: związany od młodości do śmierci ze Szczecinem Johannes i jego brat Heinrich założyli do dziś istniejące osiedle willowe Westend w Berlinie. Johannes założył też szczeciński Westend, Heinrich z kolei kolonię willową we Wrocławiu. Syn Johannesa Martin stworzył następne szczecińskie osiedle: Neu-Westend. Wizja tych czterech osiedli: luksusowych, leżących poza centrum miasta, obsadzonych drzewami, z domami wśród ogrodów, o wiele lat wyprzedziła słynną koncepcję miasta-ogrodu Ebenezera Howarda. Po prostu geniusz W XIX wieku w Szczecinie żył polihistor, czyli jeden z najwybitniejszych naukowców epoki w wielu dziedzinach, Hermann G. Grassmann. Zawodowo nauczyciel w szczecińskich szkołach, w sposób znaczący do dziś przyczynił się do rozwoju językoznawstwa, fizyki, matematyki, a nawet nauk przyrodniczych. Nie ma sensu się spierać, czy jego większym osiągnięciem są prace z indologii, kolorymetrii czy też pionierskie prace z algebry liniowej: świat nauki nadal z nich korzysta. Pierwsza fabryka autobusów w Europie Znajdowała się przy dzisiejszej alei Wojska Polskiego, a należała do Bernharda jr. i Emila Stoewerów. Od 1900 roku produkowała omnibusy. 200 z nich, dwupiętrowych, obsługiwało od 1906 roku pasażerów w Londynie. Kolejne 150 sztuk jeździło między innymi na trasie Szczecin-Berlin, w Lipsku i we Wrocławiu. Niektóre miały elektryczny napęd: firma do 1905 roku była pionierem produkcji tego typu aut: osobowych, dostawczych, ciężarowych, fiakrów i wozów strażackich. Winnice w RPA W 1714 roku dwie rodziny – Cloete i Radyn przeprowadziły się do Południowej Afryki. We wrześniu tego samego roku dostali od rządu ziemię i założyli farmę Stettyn. W 1818 Bothowie kupili farmę i zaczęli produkcję wina pod nazwą Stettyn. W 1963 z połączenia trzech winnic powstała firma Stettyn Family Vineyards. Wina z tej winnicy możemy również kupić w Szczecinie, m.in. musujące o nazwie „Bąbelki”. Wino o tej nazwie produkowane jest już od ponad 30 lat. Zapach czekolady W 1946 roku przy ulicy Dubois powstało Przedsiębiorstwo Przemysłu Cukrowego „Gryf”. Od lat 70. fabryka działa na Łasztowni. Do 1995 roku produkowano czekolady, cukierki oraz bombonierki. Obecnie produkuje się tu czekoladę przemysłową ciemną i mleczną do dalszego przerobu, a także miazgę, polewy, nadzienia oraz proszek kakaowy. Większość produktów sprzedawana jest w płynie i pakowana do cystern. Podczas spacerów po mieście często czujemy wspaniały zapach czekolady. Winnice w Szczecinie i w Zachodniopomorskim Tradycje uprawy winorośli na Pomorzu wiążą się z misjami chrystianizacyjnymi Ottona z Bambergu. Przywiózł on ze sobą sadzonki winorośli. W 1243 roku cysterki założyły w podszczecińskiej wsi Frauendorf (obecnie dzielnica Szczecina Golęcino) klasztor i winnicę. Wino produkowano w Szczecinie do 1945 roku. Po wielu latach okazało się, że w związku z ociepleniem klimatu okolice Szczecina mają idealne warunki do uprawy winorośli. Pojawiły się również gatunki mieszane winogron, które są bardziej odporne na choroby grzybowe oraz na ujemne temperatury. W samym województwie zachodniopomorskim mamy kilkadziesiąt winnic.
Kot Gacek zniknął z ul. Kaszubskiej i znalazł nowy dom. Futrzak jest nie do poznania
Kot Gacek z dnia na dzień stał się największą atrakcją Szczecina. Niestety, ogromne zainteresowanie ze strony mediów i turystów nie przyniosło mu niczego dobrego, a futrzak musiał opuścić ul. Kaszubską.
W tym artykule: Co się stało z kotem Gackiem? Kot Gacek zaskarbił sobie serca mieszkańców Kot Gacek zniknął z ulicy Kaszubskiej Gdzie mieszka kot Gacek? Na początku 2023 roku niespodziewanym bohaterem mediów w Polsce i za granicą stał się wieloletni mieszkaniec ul. Kaszubskiej w Szczecinie, czyli kot Gacek. Futrzak z dnia na dzień zaskarbił sobie serca nie tylko mieszkańców, ale i turystów odwiedzających stolicę Zachodniopomorskiego. Ogromne zainteresowanie pupilem spowodowało, że został on największą atrakcją miasta ze średnią ocen 5,0 w Google Maps. – Tak się składa, że według Google Maps jedną z najlepiej ocenianych atrakcji naszego miasta jest lokator ulicy Kaszubskiej – kot Gacek. Tym samym kot Gacek stał się ambasadorem i atrakcją Szczecina, jak się okazuje, są turyści, którzy specjalnie dla niego przyjeżdżają do Szczecina – pisał w lutym Patryk Jaskulski, radny Szczecina. Co się stało z kotem Gackiem? Niestety, sława miała też swoje mniej przyjemne strony. Pod pod koniec lutego, gdy zainteresowanie futrzakiem nagle wzrosło, Gacek jako „atrakcja turystyczna” został usunięty z Google Maps. O zaistniałej sytuacji poinformowali wówczas administratorzy profilu @kotgacekeveryday, czyli oficjalnego konta pupila na Instagramie. Podejrzewali, że Google mógł uznać „nawałnicę recenzji za spam”. Nie wykluczają również, że za całą sprawą stoi ktoś „życzliwy”. – Nie wiemy, co dalej, ale na pewno jest trochę smutno. Nic z tego nie mieliśmy poza frajdą i dumą. Tym bardziej głupio, że sława trochę międzynarodowa się zrobiła, a Google takie numery. (...) Jeśli ktoś wie, jak reagować to reagujcie. My już pisaliśmy do supportu i na Twittera Google Polska, ale może ktoś ma lepsze wtyki. Będziemy wdzięczni za pomoc – apelowali. Ostatecznie po kilku dniach kot Gacek powrócił do aplikacji Google Maps jako „atrakcja turystyczna”. Jak się jednak później okazało, był to dopiero początek dużych zmian w życiu czworonoga. Kot Gacek zaskarbił sobie serca mieszkańców Kot Gacek od lat mieszkał przy ulicy Kaszubskiej 16 w centrum miasta. Był tam widywany już w 2013 roku, a nie, jak podaje większość mediów, 6–7 lat temu. Dowodem na to jest poniższe zdjęcie sprzed dekady, przesłane przez jednego z naszych czytelników. Choć Gacek nie miał stałego domu, nie mógł narzekać na warunki, w jakich żył. W połowie marca najsłynniejszy kot w Polsce otrzymał nową budkę, którą ufundowała pani Żaneta Ginger i firma EWM Szczecin. Domek był ocieplany i dużo większy od poprzedniego. Na dodatek nad wejściem zamontowano tabliczkę z imieniem futrzaka, a w środku zasłonkę, by pupil mógł w zaciszu odpocząć od natłoku turystów. Kilka tygodni później Gacek niemal padł ofiarą porwania. W godzinach porannych pewna kobieta próbowała na siłę „przygarnąć” wolno żyjącego kota. Pupilowi, co łatwo przewidzieć, nie przypadło to do gustu. Futrzak schował się pod samochodem, a niedoszła porywaczka zrezygnowała z dalszych prób. Kot Gacek zniknął z ulicy Kaszubskiej O to, by koci celebryta nie chodził głodny, dbali pobliscy pracownicy sklepów, mieszkańcy i turyści. Wiosną Szczecińskie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami wystosowała apel do wszystkich odwiedzających, żeby nie dokarmiali Gacka zbyt często, bowiem grozi mu nadwaga. Weterynarze zaznaczali, że otyłość u kotów czy psów może doprowadzić do wielu bardzo poważnych problemów, w tym między innymi zwyrodnienia stawów. Za słowami poszły czyny. 3 kwietnia 2023 r. media obiegła informacja, że Kot Gacek zniknął z ulicy Kaszubskiej i trafił pod opiekę weterynarzy. Diagnoza jest jednoznaczna – futrzak musi schudnąć dla swojego zdrowia. Przeprowadzone przez przychodnię TOZ badania wykazały nie tylko nadwagę, ale również problemy z uzębieniem i stawami. – Jak wyniki badań? W badaniu ogólnym wszystko w porządku, krew (profil rozszerzony) też wszystko w normie. Zęby niestety wymagają leczenia stomatologicznego, ale Gacek ma ponad 10 lat, więc raczej nic dziwnego. Lekka bolesność w stawach – podajemy już leki. Dr Paweł zaleca konieczność zrzucenia 4-5 kg – czytamy na facebookowym profilu Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Szczecinie, gdzie możemy przeczytać także, że: „W naszym domu tymczasowym Gacek funkcjonuje bardzo dobrze od pierwszego dnia. Wszystko w porządku. Można wręcz powiedzieć, że odpoczywa jakby był na wakacjach”. Przy okazji zaapelowano, by nieść pomoc każdemu bezdomnego kotu, nie tylko tym znanym z pierwszych stron gazet. – I prosimy wszystkich, nie tylko mieszkańców Szczecina, ale i całej Polski – mijacie każdego dnia mnóstwo kotów w potrzebie, niektóre są tuż pod Waszymi oknami. Nie są sławne, ale też potrzebują tak samo opieki i pomocy. Zamiast tracić energię na kłótnie i skupiać się na jednym kocie – można zrobić coś dobrego dla wielu potrzebujących kotów w Waszej okolicy – podkreślono. Ciekawostki o kotach – top 12. Ich nosy mają unikatowe odciski, a języki nie rozpoznają słodkiego smaku Koty domowe towarzyszą nam od niepamiętnych czasów, a jednak wciąż potrafią nas zaskoczyć. Poznaj zadziwiające ciekawostki o kotach. Gdzie mieszka kot Gacek? Po tym, jak najsłynniejszy kot w Polsce zniknął z ulicy Kaszubskiej, wielu internautów zadawało sobie pytanie, co dzieje się z Gackiem i gdzie aktualnie przebywa. Uspokajamy – pupil ma się dobrze i znalazł wymarzony dom. Na dodatek przeszedł ogromną metamorfozę. Ulubieniec szczecinian stracił zbędne kilogramy i, co najważniejsze, pokonał nadwagę. – A no witam, drodzy rodacy. Poznajecie mnie jeszcze? Bo do matki mojej Gackowej przyszła ostatnio znajoma, patrzy na mnie i mówi, że ja to nie ja. Nie jestem już Gacek. Od dzisiaj mówcie mi George... George Clooney w wersji kociej, tak to nowy ja! Jestem fit i dobrze mi z tym. Biegam po schodach, wskakuję na blaty – czytamy w poście „napisanym” przez Gacka, a udostępnionym przez szczeciński oddział TOZ. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="778" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FTOZSzczecin%2Fposts%2Fpfbid02xrtPHtMHXrzavXmrpymZxrKJif8XGYEmzApmMnZ7bLiTV2tWnf8xri8seCLC78Tel&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Warto wspomnieć, że choć cała sprawa zakończyła się happy endem, wolontariusze musieli zmagać się z licznymi atakami i ogromnym hejtem. Głównie ze strony osób, którym nie podobało się, że Gacek został zabrany z ul. Kaszubskiej i przestał być atrakcją turystyczną, dostępną dla wszystkich. – Niestety, bardzo mocno oberwało się nam i osobie, która stworzyła mu dom. Wylane wiadro pomyj i hejt z wielu stron, który naprawdę ciężko było nam przetrawić. Ale dzisiaj gdy na niego patrzymy, wiemy, że było warto – napisali na Facebooku przedstawiciele TOZ w Szczecinie. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
#JestTyleDoOdkrycia. Kanał National Geographic razem ze swoimi widzami tworzy mapę inspirujących miejsc [CZĘŚĆ 1]
Czy znaleźliście się kiedyś w sytuacji, gdy zagubienie w mieście poskutkowało niezwykłymi odkryciami? To właśnie jest flanering, który jest istotą nowej edycji akcji #JestTyleDoOdkrycia kanału National Geographic. W ramach inicjatywy powstanie wirtualna mapa, która zwróci uwagę na nieco mniej znane, a zdecydowanie warte odwiedzenia miejsca w polskich miastach. Oto kilka przykładów.
W tym artykule: Zabytkowa kopalnia Ignacy Dźwigozaury Palmiarnia Kadzielnia Rezerwat Przyrody Galeria Neonów Jak działa wirtualna mapa? Miejskie odkrycia na antenie kanały National Geographic Zabytkowa kopalnia Ignacy Rybnik, ul. Ignacego Mościckiego 3 Zabytkowa kopalnia „Ignacy” to wyjątkowy kompleks górniczy nazwany na cześć prezydenta Ignacego Mościckiego, gdzie przez ponad 300 lat wydobywano węgiel kamienny. Główną atrakcję stanowią dwie unikatowe parowe maszyny wyciągowe w szybach: „Głowacki” z 1900 r. i „Kościuszko” z 1920 r., a także dawna wieża ciśnień. To z niej, na wysokości 45 m, można podziwiać panoramę Rybnika, Radlina i Wodzisławia. Jednak prócz samych budynków poprzemysłowych, na terenie skansenu znajdziemy także obiekty militarne - betonowe, jednoosobowe schrony w kształcie „ołówka”, które podczas II wojny światowej chroniły żołnierzy w trakcie nalotów. Dźwigozaury Szczecin, ul. Tadeusza Apolinarego Wendy 6 Znajdując się w okolicach popularnej Łasztowni, warto zwrócić uwagę na stojące w jej pobliżu trzy żurawie portowe, zwane przez lokalnych mieszkańców „Dźwigozaurami”. Zostały zbudowane w latach 30. XX wieku, najprawdopodobniej przez niemiecką firmę Krupp i do 2009 roku służyły przede wszystkim do przeładunku drobnicy np. skrzyń czy worków. W 2016 r. przeszły gruntowną rewitalizację, przywrócono im dawne malowanie – z brązową podstawą, zieloną kabiną i żółtym wysięgnikiem, a dwa lata później otrzymały stałe oświetlenie i codziennie wieczorem wykonują “świetlny taniec” dla spacerujących nabrzeżem. Palmiarnia Wałbrzych, ul. Wrocławska 158 Wybierając się do zamku Książ warto zwrócić uwagę na znajdującą się w okolicy palmiarnię. Jest to jeden z najstarszych ogrodów zimowych w Polsce, a także jedyny budynek zachowany w swej oryginalnej, historycznej konstrukcji. Palmiarnia powstała ok. 1911 roku z inicjatywy księcia Jana Henryka XV jako symbol miłości i oddania żonie Marii Teresie Cornwallis – West, zwanej księżną Daisy. Wybudowany przez niego ogród ma około 1900 m2, a jego centralną część stanowi 15-metrowy budynek pełen palm daktylowych. To tu również we wnętrzu zastosowano wyjątkowy budulec – zastygłą lawę wydobytą z wulkanu Etna na Sycylii, której użyto do wykonania grot czy wodospadów. Dziś zwiedzający palmiarnię mogą podziwiać okazy ponad 250 gatunków roślin oraz jedyną w Polsce stałą wystawę drzewek Bonsai. Kadzielnia Rezerwat Przyrody Kielce, al. Legionów Dawny kamieniołom Kadzielnia to obecnie turystyczna wizytówka Kielc. To również ścisły rezerwat przyrody nieożywionej, na którego terenie znajdują się skamieniałości koralowców czy trylobitów, wyjątkowe formy krasowe oraz liczne jaskinie. Najwięcej z nich znajduje się w Skałce Geologów górującej nad wyrobiskiem. Dodatkowo trzy jaskinie zlokalizowane na ścianie wschodniej kamieniołomu tworzą podziemną trasę turystyczną o długości ok. 160 m. Prócz pięknej natury, rezerwat oferuje też inne atrakcje - poszukiwacze przygód mogą zjechać tu jedną z najdłuższych tyrolek w Polsce, a entuzjaści wydarzeń kulturowych mogą zajrzeć do amfiteatru. Galeria Neonów Wrocław, ul. Ruska 46 Podwórko przy ul. Ruskiej 46 to najbardziej rozświetlone miejsce we Wrocławiu. Oświetlają je 22 neony, które niegdyś zdobiły wrocławskie ulice. Można tu zobaczyć m.in. neony z dawnych kin, potężnych rozmiarów Elam z ul. Chorwackiej czy szyld Grand Hotel. Wszystkie neony pochodzą z kolekcji fundacji Neon Side Wrocław, założonej i prowadzonej przez Tomasza Kosmalskiego. Samo miejsce ich obecnego montażu też nie jest przypadkowe. To pod tym adresem mieściło się nieistniejące już przedsiębiorstwo “Reklama”, które było największym producentem neonów na Dolnym Śląsku. Jak działa wirtualna mapa? Wystarczy wejść na stronę akcji, wybrać przycisk „Dodaj swoje odkrycie” i podać niezbędne informacje. Następnie w kilku zdaniach opisać „swoje" miejsce, podać jego lokalizację, dodać co najmniej 1 zdjęcie miejsca lub video i gotowe! Miejskie odkrycia na antenie kanały National Geographic Pamiętajcie, że miejska przygoda czeka również na antenie – poznawaj sekrety miast w specjalnym cyklu programów: „Mistrzowska Architektura”, „Pomysł na miasto” i wiele innych w każdą środę i czwartek od 21:00. Widzom, którzy chcą być zawsze na bieżąco z odkrywaniem, polecamy profil National Geographic na Facebooku. View oEmbed on the source website
Czym się szczyci Szczecin? Oto 9 powodów do dumy
Wszędzie stąd blisko. I na wybrzeże Bałtyku, i do stolicy Niemiec. Trudno sobie wyobrazić lepsze położenie dla miasta.
Warto się w nim zatrzymać nie tylko dlatego, że jest świetną bazą wypadową w okolice. Mimo wojny zachowało się w nim wiele zabytków, m.in. ceglane gmachy Pruskiej Poczty Królewskiej czy Czerwonego Ratusza. W tym ostatnim urzędował jeden z najsłynniejszych nadburmistrzów Szczecina – Hermann Haken. Na przełomie XIX i XX w. z rozmachem przystąpił do rozbudowy miasta, zmieniając jego plan urbanistyczny i wznosząc nowe obiekty. Obecny wygląd, w tym ronda z promieniście odchodzącymi ulicami, Szczecin zawdzięcza głównie jemu. Niezniszczalnym obiektem w czasie bombardowań był schron przeciwlotniczy zbudowany przez Niemców na głębokości piątego piętra. Teraz jest największym cywilnym schronem w Polsce z okresu II wojny światowej i atrakcją turystyczną. Część przejść ciągle pozostaje zamurowana, co rozpala wyobraźnię wielu osób. I ożywia legendę o podziemnym Szczecinie – z mnóstwem tajnych korytarzy, przejść i oczywiście ukrytych skarbów. Za sprawą szerokich ulic oraz bliskości Odry i jeziora Dąbie w tym mieście czuje się przestrzeń. Dąbie jest jedynym słodkowodnym akwenem w Polsce, na który mogą wpływać statki dalekomorskie. W Stoczni Szczecińskiej miały miejsce historyczne wydarzenia, tu po strajkach w 1980 r. zostały podpisane porozumienia sierpniowe. Szczecin zawsze był blisko wody, a chce być jeszcze bliżej. Z wodą Szczecin wiąże swoją przyszłość, czego wyrazem jest wizjonerski projekt Floating Garden 2050. Zakłada on zagospodarowanie wysp, kanałów i rozlewisk Odry i stworzenie pływającego miasta mariny. Poznaj 9 powodów by odwiedzić Szczecin!
Trwa głosowanie na nazwy nowych polskich wysp. Brajana Chlebowskiego, Bursztynowa czy Rukwiel?
Na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej trwa głosowanie na nazwy dla trzech nowo powstałych polskich wysp. Głos może oddać każdy, ale trzeba się spieszyć – plebiscyt potrwa tylko do 20 września.
Dwie sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim powstaną z urobku wydobytego podczas modernizacji i pogłębiania toru wodnego Świnoujście-Szczecin do głębokości 12,5 metra. Natomiast wyspa na Zalewie Wiślanym powstanie w centralnej części Zalewu Wiślanego na wysokości Przebrna, w odległości około 2,5 km od brzegu Mierzei Wiślanej. Na ich powierzchni zostaną utworzone łąki oraz posadzona roślinność, która będzie przyjazna dla ptaków – podaje ministerstwo na swoim oficjalnym profilu na Facebooku. Wyspy powstające na Zalewie Szczecińskim będą miały powierzchnię wynoszącą 250 oraz 123 hektary. Z kolei wyspa na Zalewie Wiślanym – według szacunków obejmie teren o powierzchni 180 ha. Powstanie tej wyspy jest związane z prowadzonym przekopem Mierzei Wiślanej. Mimo dużej powierzchni, zgodnie z założeniami MGMiŻŚ wyspa ma pozostać niezamieszkana i niedostępna dla turystów. Dzięki temu stanie się doskonałą oazą dla różnych gatunków ptaków. Konkurs na nazwy dla powstających wysp ministerstwo ogłosiło w sierpniu. W pierwszym etapie chętni mogli zgłaszać propozycje nazw dla poszczególnych wysp z krótkim uzasadnieniem. W drugim etapie ministerialne jury wybrało pięć finałowych nazw dla każdej z nich. Finałowe piątki trafiły na stronę internetową ministerstwa, gdzie od 7 września trwa głosowanie. Głos może oddać każdy, ale trzeba się spieszyć, bo zakończenie plebiscytu już 20 września. Zapoznaj się z propozycjami i zagłosuj TUTAJ. Propozycje nazwy wyspy na Zalewie Wiślanym: Brajana Chlebowskiego – od nazwiska sześciolatka, który w 2005 roku powiadomił straż pożarną o pożarze w łódzkiej kamienicy, sam jednak poniósł śmierć w wyniku zatrucia czadem, został najmłodszą osobą odznaczoną medalem Za Odwagę i Ofiarność Bursztynowa – od nazwy kopalnej żywicy drzew iglastych Estyjska – od średniowiecznej nazwy Zalewu Wiślanego Rukwiel – od gatunku rośliny jednorocznej z rodziny kapustowatych (Brassicaceae) występującej na europejskich, w tym polskich, wybrzeżach Wodniczka – od gatunku niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), zagrożonego wyginięciem, w Polsce objętego ścisłą ochroną gatunkową. Propozycje nazwy wyspy północnej na Zalewie Szczecińskim: Brysna – od połączenia nazw „bryza” oraz „sny” Dąbierówka – od nazwy jeziora Dąbie leżącego w granicach Szczecina Gęgawica – od nazwy gęgawy, gatunku dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae) Wielecka – od grupy plemiennej Słowian połabskich, zamieszkujących od co najmniej VIII wieku tereny między dolną Odrą a Łabą Zabawa – od pseudonimu Jana Wróblewskiego, podporucznika WP, uczestnika powstania warszawskiego w szeregach batalionu „Parasol” Armii Krajowej. Propozycje nazwy wyspy południowej na Zalewie Szczecińskim: Mewnica – od nazwy mewy, gatunku średniego, wędrownego ptaka wodnego zamieszkującego wody śródlądowe oraz morskie wybrzeża Obodrzycka – od nazwy Obodrytów, grupy plemion słowiańskich należącej do Słowian połabskich Przygoda – pseudonim Tadeusza Wronowskiego, harcerza, żołnierza batalionu „Parasol”, dowódcy oddziału partyzanckiego na Podhalu Śmięcka – od nazwy uroczyska i nieistniejącej obecnie wsi położonej w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Stepnica Wyraj – według mitologii słowiańskiej bajeczna kraina, do której na zimę odlatują ptaki i z której przychodzi wiosna.
10 miejsc w Szczecinie, które sprawią, że pokochasz to miasto
Mamy dla Was nowy „Pomysł na weekend’. Miasto uznane za najlepsze do życia. Porównywalne z Paryżem. Położone na wyspach jak Wenecja. Mega zielone. Pokażemy wam zachwycające miejsca, kultowe knajpy. historyczne perełki, nowoczesną architekturę najwyższych lotów.
Poznajcie najciekawsze i najpiękniejsze zakątki Szczecina. Obejrzyj nasz film ze Szczecina: View oEmbed on the source website
Morze, słońce, żagle, radość! Zobacz fotorelację z The Tall Ship Races 2017 w Szczecinie
Po raz kolejny Szczecin stał się światową żeglarską stolicą świata. Zobacz nasze zdjęcia z The Tall Ship Races 2017!
Oglądaliśmy takie cuda jak brazylijski Cisne Branco, rosyjska fregata Mir, czy nasz rodzimy, 108-metrowy Dar Młodzieży. U podnóża Wałów Chrobrego wystąpił Andrea Bocelli w towarzystwie filharmoników szczecińskich i Chóru Akademii Morskiej, wszędzie też słychać było szanty i muzykę folkową, a na koniec fajerwerki i parada wszystkich załóg które przeszły ulicami miasta. Zobaczcie nasze zdjęcia! Obejrzyj nasz film: View oEmbed on the source website
Po wpisaniu w wyszukiwarkę hasła "Szczecin" wśród proponowanych fraz pojawia się "nie leży nad morzem". Wiele osób przyjmuje ten fakt ze zdziwieniem. Podobnie jak to, że w tym właśnie mieście na świat przyszła cesarzowa Rosji Katarzyna Wielka, a lokalnym przysmakiem są mięsne... pączki.
Słyszeliście o paszteciku szczecińskim? Nie, nie o takim małym weselnym wypieku podawanym z filiżanką barszczu. Pytam o grubego drożdżowego pączka nadziewanego mięsem, elegancko zarumienionego w głębokim tłuszczu i serwowanego z barszczem czerwonym w plastikowym kubeczku. Ten wpisany na listę produktów tradycyjnych lokalny przysmak wywołuje emocje zarówno wśród lokalsów, jak i turystów. Pierwsi nie mogą się nadziwić, że pasztecika szczecińskiego nie jada się nigdzie poza Pomorzem Zachodnim, drudzy – że mięsny pączek może być aż tak smaczny! Dla mnie – rodzonego szczecinianina – to smak dzieciństwa. Słodki zapach miasta Spacer po Szczecinie (z pasztecikiem w ręku) zaczynam od bulwarów nadodrzańskich, u stóp Wałów Chrobrego. Co może zaskakiwać, w powietrzu nie unosi się tu zapach ryb, lecz zupełnie inny – słodki i przyjemnie znajomy. Wszystko za sprawą działającej nieopodal od ponad 80 lat fabryki czekolady. Dwie dekady temu, kiedy z kolegami spędzałem nad Odrą czas po szkole, jak i dzisiaj na tych nabrzeżach w samym centrum miasta cumują niewielkie łodzie, przypominając o morskich tradycjach portu. Mieszkańcy przedwojennego Stettina handlowali świeżymi śledziami, z których następnie przyrządzano marynowane à la Bismarck matiasy z ogórkiem kołobrzeskim i cebulą cukrową, zazwyczaj podawane w bułce. O współczesne zwyczaje kulinarne tych ziem pytam Justynę i Daniela Hofów, autorów popularnego miejskiego bloga eintopf.pl, którzy na najlepsze śledzie w mieście zabierają mnie do restauracji Na Kuncu Korytarza na szczecińskim zamku. Jej właściciel, Bolek Sobolewski, raczy gości nie tylko rybami i kawą po szczecińsku (podawaną z odrobiną brandy), ale też lokalnymi opowieściami. Mnie zafascynowała ta o miejscowych śledziożercach, którzy regularnie spotykają się w miesiącach zaczynających się na literę L, a raz nawet stworzyli prawdziwy śledziowy tort. Lew i czarownica Renesansowy Zamek Książąt Pomorskich, w którym biesiadowaliśmy, do 1637 r. zamieszkiwali Gryfici – lokalna dynastia książęca. Jako herb wybrali sobie gryfa – mityczne zwierzę przedstawiające uskrzydlonego lwa z głową orła. Spuścizną po panowaniu Gryfitów są podania i legendy szczecińskie, jak np. ta o mądrym księciu, który chciał być wynalazcą. – Rzeczywiście żyjący w pierwszej połowie XVI w. książę Barnim IX był prawdziwym człowiekiem renesansu – mówi Dorota Pundyk, nauczycielka, pasjonatka historii miasta, z którą spaceruję tropem szczecińskich tajemnic. – Uczonego pod kierunkiem samego Marcina Lutra księcia ciągnęło do nowinek ówczesnego świata. Jego dwór uchodził za jeden z najnowocześniejszych i najbardziej otwartych w XVI-wiecznej Europie. Sam książę miał smykałkę do mechaniki precyzyjnej i snycerstwa. Przypisuje mu się konstruowanie skomplikowanych maszyn i urządzeń – opowiada. O gęsią skórkę przyprawia mnie jednak inna historia o pomorskiej szlachciance Sydonii von Borck, która zamiast poślubić księcia Ernesta Ludwika, została oskarżona o czary i 19 sierpnia 1620 r. ścięta mieczem przy Bramie Młyńskiej. Do dzisiaj w rocznicę śmierci „szczecińskiej czarownicy” są w tym miejscu składane kwiaty. Jednak to nie Barnim IX ani Sydonia von Borck są najbardziej znanymi szczecinianami w historii. W domu przy ulicy Farnej w roku 1729 na świat przyszła Zofia zu Anhalt-Zerbst-Dornburg lepiej znana jako późniejsza cesarzowa Rosji Katarzyna Wielka. Wenecja Północy Wracam nad Odrę. Kilka kroków od pamiętającego czasy Bismarcka, zmodernizowanego Dworca Głównego znajduje się szczecińska Wenecja. To zespół XIX-wiecznej zabudowy fabrycznej nad Odrą. Wyrastające z rzeki budynki dawnej gazowni i fabryki drożdży najlepiej prezentują się z punktu widzenia odrzańskiego kajakarza. Mijając najstarszą część miasta, warto wypuścić się kajakiem dalej – na tereny Międzyodrza. To rozciągająca się na południe od śródmieścia kraina rozlewisk i mokradeł – obszar Parku Krajobrazowego Dolina Dolnej Odry. Mimo niewielkiej odległości od centrum miasta jest tu cicho i spokojnie. Przepływając przez malownicze kręte kanały z czystą wodą nietrudno spotkać bobra czy wydrę. Swoje lęgowiska ma tu również ponad 200 gatunków ptaków, w tym kormorany, bieliki zwyczajne i czaple. Szczecinianie cenią sobie naturę. Miasto jest uznawane za jedno z najbardziej zielonych w Polsce. Ma 16 parków i wdzierają się do niego dwie duże puszcze – Wkrzańska i Bukowa. Najbardziej niezwykłym obszarem zielonym Szczecina jest jednak Cmentarz Centralny, największa nekropolia w Polsce i trzecia w Europie. Rośnie tu ponad 400 gatunków drzew i krzewów, w tym jodły amerykańskie czy miłorzęby dalekowschodnie. Przekonacie się, że to prawdziwy cud Polski wybrany w plebiscycie Travelera. Warto wiedzieć ■ Nocleg Tanie pokoje dwuosobowe są w studenckim Domu Marynarza Pasat w Śródmieściu, cena za noc ok. 128 zł. ■ Rozrywka Polecam koncerty plenerowe w Teatrze Letnim w parku Kasprowicza. ■ Zjedz koniecznie Lody o smaku paprykarza szczecińskiego z lodziarni Gelatiamo przy ul. Koński Kierat 17. Łukasz Załuski Jeśli lubisz wrażenia, chcesz się z nami podzielić swoimi aktywnościami, zgłoś się i stwórz z nami przewodnik po Polsce Pełnej Przeżyć!
Długie oczekiwanie nareszcie dobiega końca. Już dziś do Szczecina wpływają pierwsze jachty i żaglowce, a my robimy kolejny krok w kierunku rozpoczęcia wielkiego finału The Tall Ships Races 2017! Zapraszamy w dniach 5 – 8 sierpnia!
Wiemy już co, wiemy gdzie, czas zatem zdradzić także kiedy. Pierwsza jednostka, estoński St. IV z klasy C, pojawiła się w stolicy Pomorza Zachodniego już o trzeciej w nocy. Kilka godzin później, w okolicach 8:30, mieliśmy natomiast okazję podziwiać wpływający The Kronor af Stockholm, majestatyczny żaglowiec ze Szwecji. Według prognozowanego planu, w najbliższych godzinach przy Wałach Chrobrego będziemy mieć okazję witać Finów z Joanna Saturna, Brytyjczyków z Ocean Scout i Black Diamond of Durham, Niemców z Esprit, Czechów z La Grace i Estończyków z Tuulelind. Obok nich powinni pojawić się także Polacy. Jacht Roztocze z klasy C został zbudowany w 1969 roku w szczecińskiej stoczni im. Leonida Teligi i do stolicy naszego województwa ma przypłynąć około godziny 12. Morze atrakcji Pierwszy dzień finału The Tall Ships Races to jednak nie tylko cierpliwe oczekiwanie na kolejne jednostki. W planach na piątek uwzględniono też cały szereg innych atrakcji, dzięki którym wypatrywanie następnych żagli na horyzoncie upłynie nam we wspaniałej i pełnej radości atmosferze. Ciekawie zapowiada się chociażby na Łasztowni, gdzie odwiedzający będą mieli okazję między innymi pobawić się na terenie Wesołych Miasteczek czy podziwiać Festiwal Rzeźby w Piasku. Wieczorem (od godziny 19.) przeniesiemy się symbolicznie do egzotycznego Rio de Janeiro, gdyż Łasztownią zawładnie Samba Port Festival, gwarantujący muzyczną ucztę dla nawet najbardziej wybrednych uszu. Co jeszcze? Między innymi Scena Chillout przy Bulwarze Gdyńskim (od godz. 16.), Kino Żeglarskie w Parku Żeromskiego (od 17.) oraz wyjątkowa Strefa Sportu, czyli turnieje i zabawy ruchowe na Wyspie Grodzkiej (14-22). Będzie też naturalnie coś dedykowanego najmłodszym, czyli Strefa Dziecięca przy placu Adama Mickiewicza. Tam na młodych pasjonatów żeglarstwa (i nie tylko!) czekać będą zabawy, animacje, spektakle, występy zespołów i interesujące warsztaty. O aspekt muzyczny podczas pierwszego dnia finału The Tall Ships Races zadbamy natomiast na Nabrzeżu Wieleckim. To właśnie tam, na specjalnej scenie na wodzie, odbędą się koncerty zespołów Dair, Qftry, Stary Szmugler, Jackpot oraz The Klezmafon. Porcja wspaniałej muzyki wprowadzi nas w żeglarski klimat, a wpadające w ucho szanty sprawią, że wyczekiwanie kolejnego dnia naszego szczecińskiego święta upłynie w najprzyjemniejszy możliwy sposób. Regatowy niezbędnik Przypominamy też o istnieniu bezpłatnej aplikacji Sail Szczecin na smartfony. Znajdują się tam wszystkie najważniejsze informacje, które przydadzą się każdemu odwiedzającemu finał regat The Tall Ships Races 2017. Przewodnik umożliwia między innymi sprawdzenie miejsc cumowania żaglowców, programu wszystkich stref i atrakcji, przygotowanych na terenie zlotu. Z Sail Szczecin mogą korzystać użytkownicy iPhone’ów oraz urządzeń z systemem Android. Aplikację można pobrać w: Google Play: https://play.google.com/store/apps/details?id=air.mobi.byss.devtsr oraz w AppStore: https://itunes.apple.com/pl/app/sail-szczecin/id673145759?mt=8 Droga do Szczecina jest daleka (łączna długość tras regatowych to aż 1 944 kilometry), ale z całą pewnością warto ją przebyć i być z nami podczas wielkiego finału The Tall Ships Races 2017! Z niecierpliwością wypatrujemy zatem kolejnych żagli na horyzoncie i szykujemy się do powitania następnych gości! Film z powitania Tre Kronor af Stockholm: https://www.youtube.com/watch?v=3-hffN5wJ0Y
Szukasz pomysłu na październikowy wieczór? Spróbuj nowych smaków podczas festiwalu najlepszych restauracji
Przed nami jesienna edycja Restaurant Week. Swój udział potwierdziło ponad 300 lokali w kilkunastu polskich miastach. To świetna okazja, by spróbować trzydaniowych popisów kulinarnych za 39zł. Zarezerwuj stolik i świętuj.
Towarzyskość na zdrowie Regularne odżywianie od dawna kojarzone jest ze zdrowym i szczęśliwym życiem. Tymczasem najnowsze badania wskazują, że dla długowieczności ważne są nie tyle zdrowie posiłki, co spożywanie ich z bliskimi. Bezpośrednie życzliwe relacje międzyludzkie są zdrowsze od tych wirtualnych, a ich podstawowym budulcem jest właśnie czas wspólnie spędzany przy stole. Jak pokazują badania kanadyjskiej badaczki Susan Pinker “osoby towarzyskie, które spotykają się regularnie w stałym gronie, choćby po to, żeby coś zjeść i poplotkować, mają większe szanse na dłuższe życie niż te, które rzuciły palenie, schudły czy regularnie ćwiczyły”. To wystraczający powód, by najbliższa edycja Restaurant Week (21-30.10.2016) minęła pod hasłem „Towarzyskość to zdrowie”. Rekordowy festiwal Nadchodząca jesienna edycja Festiwalu będzie pod każdym względem rekordowa. Weźmie w niej udział ponad 300 najlepszych restauracji w kilkunastu polskich miastach -, Warszawie, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie, Wrocławie, Aglomeracji Śląskiej, po raz pierwszy również w Białymstoku, Rzeszowie i Toruniu. Restauracje i organizatorzy spodziewają się także rekordowej frekwencji – nawet 85 tys. gości. W ramach Festiwalu za 39zł będzie można poznać nowe smaki . Cena obejmuje trzydaniowe specjalnie skomponowane popisowe menu festiwalowe: przystawka, danie główne, deser. Podczas Restaurant Week odbędzie się również szereg wydarzeń dedykowanych restauracyjnej kulturze stołu oraz wspólnemu spędzaniu czasu wolnego przy jedzeniu. Organizatorzy zapraszają m.in. na panele dyskusyjne, warsztaty gotowania, degustacje i improwizacje teatralne na żywo (na część z nich obowiązują zapisy). „Rozbudzamy towarzyskość” Aby jeszcze bardziej rozbudzić polską towarzyskość, organizatorzy promują liczniejsze wspólne wyjścia na Festiwal. Jak? Przy rezerwacji 8-osobowego stolika ósmy gość odwiedza Restaurację za darmo. Towarzyskość to zdrowie. Do zobaczenia przy stole!
Filharmonia Szczecińska. Zachwyca pomysłem i przestrzenią [Cuda Polski]
Filharmonia Szczecińska przypomina wierzchołek góry lodowej. Poznajcie kandydata w plebiscycie „7 nowych cudów Polski”.
Posłuchaj i popatrz Oddany w 2014 roku do użytku budynek przypomina wierzchołek góry lodowej. I mniej więcej takie robi wrażenie. Doskonała akustyka ma swoje źródło właśnie w specjalnej geometrii ścian i sufitów. Filharmonia Szczecińska uruchamia zmysły: zarówno słuchu, lecz także wzroku. Niedawno filharmonia zasłużyła sobie na nagrodę im. Miesa van der Rohe, czyli architektonicznego Oscara. Projekt autorstwa barcelońskiej pracowni Estudio Barozzi Veiga. Zachwyca pomysłem i przestrzenią. Jest współczesnym pomnikiem zanurzonym w mieście o nieustannie zmieniających się wzorcach ekonomicznych i społecznych – napisano w uzasadnieniu jury. To w sumie 12 000 metrów kwadratowych rozłożonych na czterech kondygnacjach. Sala symfoniczna, zwana również Salą Słoneczną, może pomieścić 953 słuchaczy. Natomiast mniejsza - kameralna - cieszy się mianem „akustycznej perełki”. Czas pogłosu jest zgodny z projektowanym do jednej setnej sekundy! Imponujący wynik. (hg)
Rusza 5. edycja konkursu "7 nowych cudów Polski"!
Udowadniamy, że Polska jest najpiękniejsza! Poznaj nominowanych w 5. edycji wakacyjnego plebiscytu „7 nowych cudów Polski”. Zagłosuj na swój typ i wygraj nagrody.
Rusza 5. edycja wakacyjnego plebiscytu „7 nowych cudów Polski”. O wyjątkowe wyróżnienie powalczy 16 niezwykłych miejsc w naszym kraju. – mówi Martyna Wojciechowska, redaktor naczelna Travelera. Głosowanie online trwa od 19 czerwca do 22 września przez stronę www.7cudow.national-geographic.pl Każdy, kto odda głos w plebiscycie i uzasadni swój wybór, ma szansę zdobyć nagrody: 2 x nowy crossover Fiat 500X na tydzień z pełnym bakiem paliwa 50 x książka Martyny Wojciechowskiej „Automaniaczka” z autografem Z okazji rozpoczęcia nowej edycji plebiscytu, redakcja Travelera przygotowała niespodziankę dla Czytelników – numer specjalny „Cuda Polski”. To przewodnik po 28 najpiękniejszych zakątkach kraju, które zostały nagrodzone w konkursie w poprzednich latach, m.in.: Off Piotrkowskiej, Zakrzówku, Dolinkach Krakowskich, Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu czy Pałacu w Kozłówce. Wydanie jest dostępne w kioskach od czerwca. NOMINOWANI 1. Lubelskie/Radzyn Podlaski Pałac Potockich Uznawany jest za perłę rokoka. Wzniesiony w XVII w. Zaprojektował go Augustyn Locci, przebudował Jakub Fontana. Porównywany do Wilanowa. Nie bez powodu – jego piękne rzeźby to dzieło Jana Chryzostoma Redlera. Artysta wcześniej zdobił właśnie ogród pałacowy w Wilanowie. I tak przy bramach znajdują się cztery rzeźby obrazujące prace Herkulesa. W skrzydle wschodnim zobaczymy walkę z bykiem i lwem. W zachodnim z Cerberem i smokiem. 2. Dolnośląskie/Świdnica Kościół Pokoju Ten zabytkowy barokowy kościół wzniesiony w systemie szachulcowym jest naszą wizytówką wpisaną na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. To największy drewniany kościół Europy! Należy do świdnickiej parafii Kościoła ewangelicko-augsburskiego w Polsce. Jego wnętrze skrywa ołtarz z 1752 r. i barokową ambonę zdobioną scenami biblijnymi oraz alegoriami Wiary, Nadziei i Miłości. Podczas zwiedzania koniecznie zadzierajcie głowy, by zobaczyć stropy ozdobione malowidłami ukazującymi sceny z objawienia św. Jana. Istny cud! 3. Pomorskie/Wdzydze Kiszewskie Kaszubski Park Etnograficzny Historia skansenu we Wdzydzach Kiszewskich sięga roku 1906. Wtedy to Teodora i Izydor Gulgowscy założyli tu pierwsze na ziemiach polskich muzeum na wolnym powietrzu. Dziś to niezwykły dowód na żywotność kultury Kaszub i Kociewia. Można tu podziwiać ponad 50 tradycyjnych budynków wraz z wyposażeniem. Dwory, chaty, karczmy, wiatraki, kościoły, szkoła, kuźnia, budynki gospodarcze i warsztaty rzemieślnicze. Poza tym mnóstwo pięknego kaszubskiego rękodzieła. 4. Wielkopolskie/Kórnik Zamek w Kórniku XV-wieczna twierdza przez wieki należała do wielkich rodów magnackich, m.in. Górków, Czarnkowskich i Działyńskich. Położoną na bagiennej wyspie budowlę obronną odwiedzali najwięksi dostojnicy, z podążającym na koronację Henrykiem Walezym na czele. Kolejni właściciele nadawali zamkowi nowy sznyt i urodę. Do legendy przeszła żyjąca w XVIII w. Teofila z Działyńskich Szołdrska-Potulicka, która przebudowała Kórnik w stylu barokowym, urządziła ogród francuski i zwierzyniec. Ona też stała się pierwowzorem legendy o Białej Damie – jednym z najsłynniejszych polskich duchów. Choćby dla niej warto tu przyjechać. 5. Łódzkie/Nieborów Pałac Radziwiłłów To jedna z najokazalszych rezydencji magnackich w Polsce. Zachwycająca rozmachem, architekturą i niezwykłym parkiem. Nic dziwnego, że miejsce to upodobali sobie filmowcy. Gmach znany jest z Akademii Pana Kleksa czy serialu Ojciec Mateusz. Ale nie to czyni go wyjątkowym, lecz niezwykła historia i oryginalne wyposażenie wnętrz. Oprócz pałacu są także ogród w Nieborowie i ogród romantyczny Heleny Radziwiłłowej w Arkadii stylizowany na mityczną krainę szczęśliwości. 6. Śląskie/Żory Muzeum Ognia W tym miejscu na pewno będzie gorąco! Muzeum Ognia w Żorach to jedna z najnowszych atrakcji Śląska. Obiekt w kształcie płomienia, naszpikowany elektroniką i animacjami, dzięki którym poznacie historię ognia na przestrzeni wieków. Zwiedzający mogą rozpalić wirtualny olimpijski ogień, zgasić pożar, posłuchać „ognistych” piosenek, sprawdzić ciepłotę własnego ciała i… przejść przez ścianę ognia. Więcej atrakcji zdradzać nie będziemy. Po prostu musicie odwiedzić to miejsce. 7. Podlaskie Kanał Augustowski Dajmy się wpuścić w ten kanał! Latem zabytek budownictwa wodnego (ukończono go w 1839 r.) tętni życiem. Tłumy kajakarzy spływają Czarną Hańczą i dalej kanałem aż do Augustowa. Wielką atrakcją są śluzy – niezbędne dla wyrównania 54-metrowej różnicy poziomów. Kiedy po wojnie kanał podzieliła granica polsko-białoruska, po naszej stronie znalazło się 14 z 18 śluz. Ale niewykluczone, że w tym roku kajakarze będą mogli zobaczyć także niespełna 20-kilometrowy białoruski odcinek kanału – ma na nim działać wodne przejście graniczne. 8. Opolskie/Nysa Bazylika św. Jakuba i św. Agnieszki Nikt nie przypuszczał, że w ścianach bazyliki mogą być zamurowane skarby. Ale zdarzył się prawdziwy cud. Dwa starsze małżeństwa były przed laty świadkami zamurowania w piwnicy sprzętu domowego, porcelany i naczyń liturgicznych. I wskazali miejsce, gdzie trzeba wyburzyć mur. Okazało się, że skrytka jest nietknięta, a w niej prawdziwe rarytasy, m.in.: późnobarokowa monstrancja czy srebrne okładki do mszału. Dziś można je oglądać w skarbcu św. Jakuba. 9. Lubuskie/Park Narodowy Ujście Warty Rzeczpospolita ptasia Raj ornitologów. Można tu wypatrzeć piękne i rzadkie ptaki, w czym pomagają np. wieże i tereny obserwacyjne, a także tzw. Ptasi Szlak – „Betonkę”. Przez dolinę Warty wytyczono liczne szlaki rowerowe, piesze i kajakowe. Wszystko w zgodzie z naturą, tak by nie niszczyć flory i nie płoszyć fauny. A wśród popularnych sezonowych atrakcji są m.in. wybory Ptaka Roku i Miss Krów. 10. Podkarpackie/Myczkowce Centrum Kultury Ekumenicznej Łemkowie, Bojkowie, Pogórzanie... wszyscy oni mieszkali na tych terenach. Bieszczady mają bolesną przeszłość. CKE szuka dziś płaszczyzn wzajemnego dialogu. W Myczkowcach stanęło 140 makiet cerkwi greckokatolickich, prawosławnych, kościołów rzymskokatolickich z terenu pd.-wsch. Polski, Słowacji, Ukrainy. Świątynie istniejące do dziś i te, których już nie zobaczymy. Wkoło miniaturowa roślinność i potoki, z cerkiewek rozbrzmiewają starocerkiewne śpiewy. 11. Warmińsko-Mazurskie/Św. Lipka Święta Lipka Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, krużganki i zabudowania klasztorne – a wszystko to w stylu barokowym. Sanktuarium maryjne we wsi Święta Lipka koło Kętrzyna należy do najwspanialszych budowli późnobarokowych w Polsce. Prócz architektury i wnętrz bogatych w dekoracje odwiedzający podziwiają także dźwięk XVIII wiecznych organów z ruchomymi figurami. 12. Mazowieckie/Żelazowa Wola Dom Urodzenia Fryderyka Chopina Preludium, czyli recepcja, później dworek, następnie budynki Scherzo i Nokturn w głębi zabytkowego parku oraz mostki Polonez i Mazurek na rzece Utracie. Pewne jest, że zwiedzanie miejsca urodzenia słynnego polskiego kompozytora będzie koncertowe. 13. Zachodniopomorskie/Szczecin Filharmonia Oddany w ubiegłym roku do użytku budynek przypomina wierzchołek góry lodowej. I mniej więcej takie robi wrażenie. Niedawno filharmonia zasłużyła sobie na nagrodę im. Miesa van der Rohe, czyli architektonicznego Oscara. Ten projekt zachwyca pomysłem i przestrzenią. Jest współczesnym pomnikiem zanurzonym w mieście o nieustannie zmieniających się wzorcach ekonomicznych i społecznych – napisano w uzasadnieniu jury. 14. Świętokrzyskie/Ćmielów Żywe Muzeum Porcelany Jak to się stało, że to właśnie Ćmielów ponad 200 lat temu stał się miastem porcelany? Tego można się dowiedzieć w muzeum Fabryki Porcelany AS Ćmielów. Żywe, bo można w nim na żywo – np. wewnątrz nieczynnego pieca – obejrzeć, jak powstaje porcelana. W muzealnym przedsionku sufit udekorowano 60 płytami z malowidłami naśladującymi mistrzów renesansu. Dalej zbiory od fajansów Małachowskiego, założyciela fabryki, aż po najnowsze kruche cacka. 15. Małopolskie/Tyniec Opactwo Benedyktynów w Tyńcu Opactwo nad wapiennym urwiskiem w podkrakowskim Tyńcu założono w roku 1044 z woli księcia Kazimierza Odnowiciela, syna króla polskiego Mieszka II. Warowny klasztor wzniesiony na podwalinach wcześniejszego grodu jest najstarszym z istniejących w Polsce. I wciąż pełni funkcje religijne, z powodzeniem łącząc je z turystycznymi. Na wzgórzu klasztornym już tysiąc lat przed Chrystusem mieszkali Celtowie, dziś w muzeum w Tyńcu można oglądać ślady ich pobytu. 16. Kujawsko Pomorskie/Chełmno Chełmno To miasteczko nad Wisłą to prawdziwe cudo. Ma świetnie zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, siedem gotyckich kościołów, renesansowy ratusz i niemal nienaruszone mury miejskie długości 2270 m, z bramami i basztami. Chełmno szczyci się zabytkami, ale też wyjątkowo romantyczną atmosferą. W jednym z kościołów spoczywają relikwie św. Walentego, patrona zakochanych. Miasto postawiło na miłość – są tu: gra miejska dla zakochanych, romantyczne zakątki, festiwal piosenki miłosnej i inne atrakcje dla par. W Chełmnie naprawdę można się zakochać. Więcej na www.7cudow.national-geographic.pl. Wyniki plebiscytu zostaną opublikowane na łamach listopadowego numeru National Geographic Traveler, który ukaże się 23 października. Sponsorem konkursu jest marka FIAT, a partnerem Polska Organizacja Turystyczna. Patronat medialny obejmują Gazeta.pl oraz Radio Złote Przeboje.