National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-10T08:58:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Szamanka w kolorach lata – nowe oblicze słynnego szamańskiego grobu sprzed tysiącleci
items: Oto dowód na bliskie kontakty szamanów z pierwszymi rolnikami. To niezwykła maska
items: To jedna z ostatnich syberyjskich szamanek. Pochodzi z XVIII wieku, a jej rodzice byli… blisko spokrewnieni
items: Czy ten pochówek należy do kobiety-szamanki sprzed 12 000 lat? Tajemnicze znalezisko z Turcji
items: Czary w Diabelskim Kościele. Dlaczego fińska jaskinia od setek lat przyciąga szamanów?
items: Traveler 5/21
items: Indonezja: Jak zostać szamanem
items: Ta kobieta ma niesamowity dar. Gdy posłuchasz jej głosu nie uwierzysz własnym uszom
items: Archeolodzy zrekonstruowali rytuał pogrzebowy sprzed 12 tysięcy lat. Na podstawie grobu szamanki
items: Szamani: Trans dla ducha. "To energia, która nie zniknie nigdy" [REPORTAŻ]
items: Grudniowy National Geographic Polska już od piątku!
items: Świętych obcowanie
items: Piąty dzień Brave Festiwal
items: W poszukiwaniu straconego raju
items: Z życia naczelnej - Ekwador

Szamanka w kolorach lata – nowe oblicze słynnego szamańskiego grobu sprzed tysiącleci
type: item
date: 2026-03-10T08:57:35.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: kobiety
subject: kwiaty
subject: lato
subject: niemcy
subject: pyłki
subject: szamanizm
description: Dziewięć tysięcy lat temu w Bad Dürrenberg w dzisiejszych Niemczech pochowano kobietę z dzieckiem w ramionach. Dziś dzięki nowoczesnym analizom wiemy, że była to szamanka pożegnana z niezwykłymi honorami. Analiza pyłków ujawniła, że otaczały ją lecznicze rośliny i wielobarwne polne kwiaty. To potwierdza wysoką rangę kobiety w pradziejowej społeczności.
encoded: W 1934 roku robotnicy budujący kanalizację w Bad Dürrenberg w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, natknęli się na niezwykły pochówek. Archeolodzy mieli wtedy tylko jedno popołudnie na jego eksplorację. W pośpiechu wyciągnięto szkielet 30–40 letniej kobiety złożony wraz z sześciomiesięcznym dzieckiem oraz porożami jeleni. Później okazało się, że wykonano z nich maskę lub rodzaj nakrycia głowy. W grobie były też wisiorki z zębów zwierzęcych. To wyposażenie świadczy o szczególnym statusie zmarłej – archeolodzy stwierdzili, że byłą to szamanka, duchowa przywódczyni swojej grupy. Ustalono, że żyła 9 tysięcy lat temu. Jej grób stał się jednym z najbardziej intrygujących pochówków mezolitycznej Europy. Wielki come back archeologów W ostatnich latach badacze powrócili na to stanowisko archeologiczne i postanowili zlokalizować miejsce pochówku. To zadanie się udało. Jednocześnie zarejestrowano masę informacji, które pominięto w czasie badań w latach 30. XX wieku. Odkryte teraz skarby nie mają wielkiej wartości materialnej, bo są to próbki ziemi zawierające mikroślady. Te zdradziły masę informacji na temat pradziejowego pochówku. W tym celu naukowcy spędzili wiele godzin w czasie analiz laboratoryjnych. Kwitnący pradziejowy grób W analizowanej ziemi pochodzącej z wypełniska komory grobowej eksperci znaleźli masę kwitnących roślin. Nie jest to pierwszy pradziejowy grób, do którego włożono kwiaty. Najgłośniejszym przypadkiem były znaleziska w grobie neandertalczyka w jaskini Szanidar w górach Zagros w Iraku, gdzie rzekomo stwierdzono niezwykle wysokie stężenie pyłków kwiatowych. Archeolodzy zinterpretowali to jako pozostałości kwiatów złożonych przy zmarłym, ale obecnie to ustalenie jest podważane. Jednakże bardziej pewne znaleziska świadczące o obecności kwiatów w grobach pochodzą sprzed kilkunastu tysięcy lat z czterech grobów z jaskini Raqefet w Izraelu. Łowcy-zbieracze wyłożyli kwiatami jamy grobowe. Kwiaty w grobie szamanki? Analizy gleby z grobu szamanki w Bad …

szamanka-805f73d.png
width: 1688
height: 1125

Oto dowód na bliskie kontakty szamanów z pierwszymi rolnikami. To niezwykła maska
type: item
date: 2026-02-12T12:15:08.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: neolit
subject: niemcy
subject: pradzieje
subject: szamanizm
subject: wierzenia
description: Poroże sarny odkryte kilka dekad temu w pradziejowej osadzie rolników, okazało się czymś znacznie bardziej doniosłym, niż tylko odpadem po uczcie. Nowe analizy wskazują, że było to rytualne nakrycie głowy. To mocny argument w dyskusji na temat kontaktów między nowo przybyłymi społecznościami rolniczymi a lokalnymi łowcami i zbieraczami.
encoded: Około 7500 lat temu Europa Środkowa zaczęła się gwałtownie zmieniać. Z południa przybyli pierwsi rolnicy. Były to społeczności określane przez archeologów mianem kultury ceramiki wstęgowej rytej. Imigranci przybyli terenów dzisiejszej Anatolii i basenu Morza Egejskiego. Szukali żyznych gleb pod uprawę zboża i dogodnych pastwisk dla bydła. W gęstych lasach spotkali jednak dawnych mieszkańców – łowców-zbieraczy, którzy żyli tam od tysięcy lat. Jak przebiegały te spotkania ludzi z tak różnych światów? Oknem na to zagadnienie jest między innymi pradziejowa osada w Eilsleben-Vosswelle na terenie landu Saksonii-Anhalt w Środkowych Niemczech. Niezwykła osada pierwszych rolników W Eilsleben-Vosswelle jest bardzo ważnym stanowiskiem archeologicznym – to jedna z największych i najważniejszych osad pierwszych rolników w Europie Środkowej. Datowana jest na około 7500 lat. Stanowisko zidentyfikowano już w latach 20. XX wieku, a szeroko zakrojone prace wykopaliskowe prowadzono tam w latach 1974–1989 oraz ponownie od 2024 roku. Osada zajmowała imponujący obszar około 12 hektarów, choć najnowsze badania geomagnetyczne sugerują, że mogła być znacznie większa, niż wcześniej sądzono. Miejsce to stanowi unikalny dowód na intensywne kontakty i wymianę między nowymi osadnikami a rdzenną ludnością łowców-zbieraczy. Maska, która zmieniła historię Zespół archeologów z Landowego Urzęd ds. Zarządzania Dziedzictwem i Archeologii Saksonia-Anhalt – Muzeum Prehistorii w Halle opublikował właśnie na łamach „Praehistorische Zeitschrift” intrygujące wyniki badań. Dotyczą nowej analizy przedmiotu odkrytego przez archeologów w 1987 roku. Chodzi o poroże sarny, które spoczywało w niepozornym dole osadniczym. Dopiero niedawne, bardzo szczegółowe badania ujawniły jego prawdziwe przeznaczenie. Naukowcy dostrzegli ślady precyzyjnej obróbki: fragment czaszki został docięty w kształt prostokąta. Przy nasadzie rogów odkryto nacięcia, które służyły do mocowania sznurków. Dzięki nowoczesnemu datowaniu radiowęgl…

maska-3e3c23b.png
width: 1575
height: 1050

To jedna z ostatnich syberyjskich szamanek. Pochodzi z XVIII wieku, a jej rodzice byli… blisko spokrewnieni
type: item
date: 2026-01-08T13:35:41.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: imperium
subject: religie
subject: rosja
subject: syberia
subject: szamanizm
description: Archeolodzy odkryli w rosyjskiej Jakucji zmumifikowaną szamankę. Analiza jej DNA ujawniła nie tylko bliskie pokrewieństwo jej rodziców, ale także rzuciła światło na sam szamanizm dalekiej Syberii. Rdzenna ludność odpierała rosyjskie wpływy dłużej, niż sami Moskale chcieliby przyznać.
encoded: Zmumifikowane szczątki rdzennych mieszkańców Jakucji – syberyjskiego, zimnego regionu znajdującego się w północno-wschodniej Rosji – ujawniają sekrety ich genetyki na przestrzeni wielu lat. Możliwa stała się analiza przed, w trakcie i po podbiciu ich ziem przez przedstawicieli imperium. Najciekawsza okazała się mumia kobiety pochowana w czerwonej, wełnianej sukni – to jedna z ostatnich Jakuckich szamanek. Skrywa kilka mistycznych tajemnic. Rola szamanek w dawnych społecznościach – od Syberii po Europę Szamanizm to jeden z najstarszych systemów wierzeń, a kobieta szaman – szamanka – pełniła często niezwykle ważną funkcję w społeczności. Tradycyjnie szamanki występowały w rdzennych społecznościach Syberii, Azji Środkowej, Europy oraz obu Ameryk. Ich rola wykraczała poza rozumienie kapłaństwa – były przewodniczkami duchowymi, uzdrowicielkami, doradczyniami i strażniczkami obrzędów. W wielu społecznościach kobiety były uznawane za osoby szczególnie wrażliwe na kontakt ze światem duchów. Pełniły funkcję łączniczek między światem ludzi a duchami przodków, natury czy zwierząt. Ich pozycja społeczna często zależała od unikalnych cech, takich jak status rodzinny, wiek, a także posiadane umiejętności przekazywane przez pokolenia. Ciągle dowiadujemy się o nich więcej, a najnowsze odkrycia wciąż przybliżają nam niezwykłą rolę szamanek. Ostatnia syberyjska szamanka W centralnej Jakucji, w miejscu znanym jako Us Sergue, naukowcy odkryli niezwykle dobrze zachowane zmumifikowane szczątki kobiety, nazwanej przez badaczy UsSergue1. Pochodziła z XVIII wieku i uważana jest za jedną z ostatnich szamanek. Jej ciało zostało złożone w trumnie wykonanej z pnia drzewa, co jest zgodne z tradycyjnymi praktykami pochówkowymi Jakutów. Szamanka ubrana była w czerwoną wełnianą suknię wykonaną z importowanych rosyjskich koców, nosiła tradycyjną czapkę uszankę oraz skórzane ochraniacze na nogi. W grobie znaleziono także elementy szamańskiego stroju, takie jak charakterystyczny pas. Tuż obok znajdowa…

GettyImages-1281777191-85fc971.jpg
width: 5760
height: 3840

Czy ten pochówek należy do kobiety-szamanki sprzed 12 000 lat? Tajemnicze znalezisko z Turcji
type: item
date: 2024-09-17T13:49:01.000Z
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grobowce
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: szamanizm
subject: turcja
description: Pochowane w przełomowym momencie historii ludzkości szczątki kobiety wraz z dzikimi zwierzętami mogą sugerować, że odegrała ona ważną – i nieoczekiwaną – duchową rolę. Czy była to szamanka?
encoded: Spis treści: Dziwny pochówek kobiety Wczesne rytuały neolitu preceramicznego Neolityczny szamanizm Nowa era ludzkości Kobieta pochowana około 12 000 lat temu w górnym biegu rzeki Tygrys w południowo-zachodniej Turcji mogła być szamanką. Być może łączył ją duchowy związek z dzikimi zwierzętami – sugerują to wyniki badań opublikowane w czasopiśmie „L'Anthropologie”. Niezwykły pochówek w Çemka Höyük (po turecku „kopiec nad wodą”) miał miejsce w okresie, który archeolodzy nazywają neolitem preceramicznym A. Był to przejściowy etap społeczeństwa ludzkiego między 10 000 a 8 800 rokiem p.n.e. i na krótko przed rozwojem rolnictwa. Ludzie w tym czasie nadal byli łowcami-zbieraczami, podobnie jak ich mezolityczni przodkowie, a ceramika nie została jeszcze wynaleziona. Wygląda jednak na to, że tworzyli już osady, ale nie całoroczone, w miejscach takich jak Jerycho na terytoriach palestyńskich i Göbekli Tepe – to stanowisko archeologiczne w Turcji około 240 km na zachód od Çemka Höyük. Dziwny pochówek kobiety Kobietę, która zmarła z przyczyn naturalnych w wieku 25 do 30 lat, pochowano pod podłogą budynku z cegły mułowej w Çemka Höyük. Kolejnych 14 osób pochowano pod innymi budynkami znajdującymi się w pobliżu. Grzebanie zmarłych pod podłogą domu było powszechne w czasach neolitu preceramicznego A. Jednak archeolodzy byli zaskoczeni, że grób kobiety był przykryty dużym blokiem wapienia – nietypowym dla pochówku z tego okresu. Po odkopaniu grobu pojawiły się kolejne niespodzianki: czaszka tura (prymitywnego wołu) spoczywała u jej stóp. Inne kości zwierzęce, w tym skrzydło kuropatwy, noga kuny i szczątki owcy lub kozy, były rozrzucone po całej jamie grobowej. Pochówek kobiety miał miejsce przed udomowieniem zwierząt gospodarskich. A więc zwierzęta musiały być dzikie – wyjaśnia archeolog Ergül Kodaş z tureckiego Uniwersytetu Mardin Artuklu i główny autor badania. Obecność tak wielu kości tura wskazuje również na znaczenie dzikiego bydła, które nie zostało udomowione przez kolejne t…

Zrzut-ekranu-2024-09-17-134800-008f363.png
width: 1152
height: 694

Czary w Diabelskim Kościele. Dlaczego fińska jaskinia od setek lat przyciąga szamanów?
type: item
date: 2023-11-28T11:25:17.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: folklor
subject: jaskinie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: szamanizm
subject: wierzenia
subject: Wolny czas
description: Uzdrowiciel Kinolainen zabierał swoich pacjentów do wnętrza długiej jaskini, aby rozmawiać z diabłem o przyczynach ich dolegliwości. W Diabelskim Kościele w Finlandii faktyczne ma miejsce nietypowe zjawisko.
encoded: W tym artykule: Akustyka kluczem do poznania zagadki fińskie jaskini Historie szamanów w Diabelskim Kościele Pomiary naukowe Rezonans, rzadkie zjawisko w środowisku naturalnym W parku narodowym Koli we wschodniej Finlandii znajduje się słynna jaskinia szczelinowa o długości 34 metrów. Nazywana jest Pirunkirkko, co po polsku znaczy Diabelski Kościół. W lokalnym folklorze ta jaskinia szczelinowa była miejscem, w którym lokalni mędrcy nawiązywali kontakt ze światem duchów. Do dziś miejsce to odwiedzają osoby praktykujące szamanizm. Organizują tam nawet zajęcia z gry na bębnach. Turystyka jaskiniowa jest tutaj powszechna. Akustyka kluczem do poznania zagadki fińskie jaskini Dwie badaczki: Riitta Rainio z Uniwersytetu w Helsinkach i Elina Hytönen-Ng z Uniwersytetu Wschodniej Finlandii postanowiły zbadać sposób rozchodzenia się dźwięku w jaskini. Przypuszczały, że zachodzi tam jakieś nietypowe zjawisko, które mogło intrygować ludzi od tysiącleci. Naukowczynie ustaliły, że w Diabelskim Kościele występuje zjawisko rezonansu, które wzmacnia i wydłuża dźwięk o określonej częstotliwości. Ich zdaniem zjawisko to mogło znacząco wpłynąć na wierzenia i doświadczenia związane z pobytem w jaskini. Historie szamanów w Diabelskim Kościele Badaczki dokonały gruntownego przeglądu archiwalnych źródeł pisanych dotyczących niezwykłej groty. Wynika z nich, że na obszarze obecnego parku narodowego Koli działało kilku uzdrowicieli. Najbardziej znanym był Kinolainen, czasami nazywany także Tossavainenem, który wykorzystywał Diabelski Kościół do magicznych rytuałów. – Według przekazów folklorystycznych Kinolainen zabierał swoich pacjentów do „kościoła”, aby rozmawiać z diabłem o przyczynach oraz leczeniu trapiących ich dolegliwości. Ten rodzaj rytuału uzdrawiania często obejmował głośne krzyki, tupanie, strzelanie i uderzanie – mówi Rainio, jedna z autorek artykułu. Pomiary naukowe Pomiary akustyczne przeprowadzone w tylnej części jaskini wykazały silne zjawisko rezonansu. Ściana przywodzi tam …

czary-w-diabelskim-kosciele-dlaczego-finska-jaskinia-od-setek-lat-przyciaga-szamanow-fot-julia-shpinitskaya-nicolaes-witsen-cc-by-sa-4-0-deed-275ff1e.png
width: 1200
height: 630

Traveler 5/21
type: item
date: 2021-04-19T06:37:17.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: ekwador
subject: kokaina
subject: martyna wojciechowska
subject: szamanizm
description: Majówka na 15 sposobów
encoded: Gdzie i jak spędzimy zbliżający się długi majowy weekend, oto jest pytanie. Wszyscy chyba dzielimy tę wielką nadzieję, że pandemia wreszcie ustąpi, a my będziemy mogli się swobodnie przemieszczać, że znów poczujemy tę niesamowitą radość i energię z podróżowania, odkrywania i poznawania nowych miejsc, bycia w drodze, w przygodzie, niespodziance i zaskoczeniu. Fantazjując dalej, choć mam nadzieję, że będzie to samospełniająca się przepowiednia, pogoda będzie piękna, restauracje, hotele i wszelkie atrakcje otwarte. I że uda nam się zrealizować nasze majówkowe plany, dla których inspiracją, mam nadzieję, będzie to wydanie Travelera. Oprócz oczywiście Polski stawiamy też na kraje bałtyckie. Litwa, Łotwa i Estonia to zaledwie kilka godzin drogi samochodem. Na Litwie urzekła mnie Mierzeja Kurońska – jej cisza i surowość, szukanie bursztynów, chodzenie boso po wydmach, czy zamek w Trokach, chyba jeden z najpiękniej położonych w tej części Europy. Łotwa kusi ponad 500 km wybrzeża z mnóstwem pięknych kameralnych plaż i Rygą, która jest stolicą secesji z 800 budynkami w tym stylu. Estonia z kolei to jeden z najsłabiej zaludnionych krajów w Europie, a jednocześnie najzieleńszych, który ma ponad 2,2 tys. wysp i 1 tys. jezior, więc z pewnością znajdziemy tu i spokój, i przestrzeń. Ja tęsknię za górami, więc pierwszym moim wyborem będzie niemiecka Saksonia. Trzymam mocno kciuki za Wasze plany.

traveler-5-21-c50afd7.jpeg
width: 629
height: 807

Indonezja: Jak zostać szamanem
type: item
date: 2020-08-05T08:30:35.000Z
creator: Wiktoria Michałkiewicz
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Lifestyle
subject: podróże
subject: szamanizm
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
description: Na indonezyjskiej wyspie Siberut zaczyna się rytuał przejścia. Po drugiej stronie na młodych Mentawajów czekają duchy zwierząt.
encoded: Rytm wystukiwany jest na bębnie ze skóry pytona. Mężczyźni w kręgu klaszczą. Są poważni i skupieni. Za chwilę zrobią pierwszy krok, by zostać szamanami, czyli sikerei. Wiedzą, że tytuł ten oznacza nie tylko prestiż, ale przede wszystkim wielką odpowiedzialność. Dla 25-tysięcznego indonezyjskiego ludu Mentawajów, zamieszkującego niedostępne zakątki tropikalnej dżungli na wyspie Siberut i do dziś żyjącego zgodnie z tradycją liczącą tysiące lat, sikerei są duchowymi przywódcami. Przewodzą wszelkim rytuałom – od ceremonii narodzin po obrzędy inicjacyjne, wiedzą, jak niwelować efekty czarnej magii, potrafią leczyć przy użyciu roślin, a także wróżyć z wnętrzności zwierząt. A przede wszystkim tylko sikerei posiadają dar łączenia dwóch światów – duchów i ludzi. Według Mentawajów, wyznawców animistycznej religii jarayak, światy te są ze sobą nierozerwalnie związane. Zarówno choroba, jak i nieudane łowy są sygnałem, że duchy są niezadowolone i oczekują rekompensaty. Właśnie dlatego przed każdym polowaniem na małpy szaman wykonuje tradycyjny taniec, by oddać cześć tym zwierzętom. Po udanym polowaniu wiesza ich czaszki w domostwach – jako wyraz szacunku dla ich dusz. Szaman Laolao, najstarszy z szamanów, w skupieniu wypowiada słowa w archaicznym języku. To prośba i dziękczynienie dla zwierzęcia, które za chwilę złoży w ofierze – ale wcześniej dokładnie naciera jego ciało magicznymi liśćmi taipotsala. Ofiara gwarantuje bezpieczną podróż inicjowanego mężczyzny między światami. Podróż jest długa i bolesna – dosłownie. Jej etapy zostaną zapisane na ciele nowicjusza w postaci kolejnych elementów tatuażu wykonanego za pomocą żółtego pigmentu. Uzyskuje się go ze skruszonego korzenia kurkumy zmieszanego z popiołem. Wprowadza w naciętą skórę, do momentu gdy wzór przybierze ostateczną formę – drzewa życia – które zdobi ciało każdego szamana. Paski na nogach to pień, długa linia z kropek biegnąca przez całe ciało aż do ramion reprezentuje gałęzie, a linie na klatce piersiowej to kwiaty. T…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7db352c9b34a8135ebc0bcac4b191cddec8a9c70-5b77072.jpeg
width: 800
height: 534

Ta kobieta ma niesamowity dar. Gdy posłuchasz jej głosu nie uwierzysz własnym uszom
type: item
date: 2019-02-05T08:46:35.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: muzyka
subject: natura
subject: szamanizm
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Olga Pidluzhnaya to artystka z Rosji prezentująca kulturę i sztukę ludów Syberii. Jej występy to podróż do świata szamanów i dzikich zwierząt.
encoded: Szamanka zaprezentowała program “Błogosławieństwa Natury” podczas koncertu w mieście Ałdan w Jakucji. Występ uświetniał 85-tą rocznicę ułusu ałdańskiego. To w jaki sposób potrafi naśladować głosy zwierząt zwróciło uwagę ludzi na całym świecie, a film pokazujący koncert przesyłają sobie internauci i tłumaczą amatorsko podpis by wyjaśnić sobie czym są syberyjscy szamani i szamanki. Folklor szamański do dziś żywy jest wśród mieszkańców Syberii, ostatnio staje się także modny w innych regionach Rosji. Mircea Eliade analizując to zjawisko pisał, że prawdopodobnie jest to najstarsza forma religii. Wyraz "szaman" pochodzi z języka tunguskiego i oznacza osobę kroczącą pomiędzy światami. Szamani wprowadzają się w trans za pomocą muzyki, rytuałów lub środków psychoaktywnych by wejść do świata duchów. Źródło: Unanimous

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5f3478a06aa6a1c4090e062d061169b9256840c8-af59b24.jpeg
width: 1170
height: 710

Archeolodzy zrekonstruowali rytuał pogrzebowy sprzed 12 tysięcy lat. Na podstawie grobu szamanki
type: item
date: 2016-07-07T09:40:49.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: grób
subject: szamanizm
description: Izraelscy archeolodzy zrekonstruowali etapy rytuałów pogrzebowych sprzed 12 tysięcy lat! Zrobili to na podstawie grobu szamanki. Swoje spostrzeżenia opublikowali w magazynie "Current Anthropology".
encoded: Pozostałości unikatowego rytuału, który odbył się w jaskini, umożliwiają rzadki wgląd w dynamikę zmian zachodzących w sferze rytuałów pogrzebowych, w czasie gdy stawały się coraz bardziej istotne w życiu społecznym - przekonują autorzy artykułu, prof. Leore Grosman z Hebrajskiego Uniwersytetu w Jerozolimie (Izrael) i prof. Natalie Munro z University of Connecticut (USA). Odkrycia pochówku szamanki dokonano w 2008 roku w jaskini Hilazon Tachtit w Izraelu. Jest to jeden z najwcześniejszych przykładów tak skomplikowanych rytuałów pogrzebowych znanych z zapisu kopalnego. Po latach analiz archeolodzy ustalili, jak bardzo było to złożone i misternie zaplanowane wydarzenie, które odwzorowuje zachodzące w tym czasie zmiany zmierzające do rozkwitu rolnictwa. Na początku wykopano owalną jamę w podłożu jaskini, którą wyłożono różnymi przedmiotami - muszlami, pękniętym fragmentem wypolerowanego bazaltu, ochrą, kredą i żółwimi skorupami. Całość przykryto warstwą popiołów, odpadków po produkcji narzędzi krzemiennych i kości zwierzęcych. Następnie w grobie umieszczono zmarłą w pozycji rodzącej. Wokół i na jej ciele położono kolejne skorupy żółwi. Później nad zmarłą dodano warstwę z wapieni różnej wielkości, a na szczycie takiej konstrukcji umieszczono jeden duży kamień. Zdaniem naukowców przygotowania takiego pochówku musiały być związane z licznymi działaniami i szeroko pojętym planowaniem - zbiórką odpowiednich przedmiotów, przemyśleniem koncepcji wykonania grobu. Jako szczególnie czasochłonne badacze uznali zebranie blisko stu żółwi. Pochówek pochodzi z okresu natufijskiego (15-11,5 tys. lat temu), kiedy ludzie coraz częściej składali swoich zmarłych w grobach. Źródło: PAP Zobacz kolejny odcinek naszego serialu "Warto spróbować" - tym razem nasza reporterka podejmuje wyzwania kajakarstwa górskiego! View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/448d881abafd4d25f7d231c01a79bdce5c7ae6cf-c39e6af.jpeg
width: 447
height: 559

Szamani: Trans dla ducha. "To energia, która nie zniknie nigdy" [REPORTAŻ]
type: item
date: 2012-12-01T07:00:00.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: azja
subject: fotografia
subject: Kuchnia
subject: Lifestyle
subject: mongolia
subject: religie
subject: reportaże
subject: Spa
subject: szamanizm
subject: Travel
subject: wierzenia
subject: Wolny czas
description: Szamani – wezwani przez duchy do uzdrawiania ciał, umysłów i dusz – są coraz liczniejsi
encoded: Nerguj stał na środku pokoju, chwiejąc się i mamrocząc. Miał zamknięte oczy, a w ręku trzymał garść kolorowych pasków materiału. Niskim, chropowatym głosem wypowiadał słowa melodyjne i rytmiczne niczym prastara ballada: – O, wielkie błękitne niebo będące moim kocem, przybądź do mnie. Nerguj jest boo, czyli szamanem po mongolsku. Pośrednikiem między światem widzialnym i niewidzialnym, światem duchów i bóstw. Po seansie medytacji i śpiewach Nerguj wpadł w trans, w którym duchy z niewidzialnego świata mogą przeniknąć do jego ciała. – O, duchu mój, zaprzągłbym dziesięć mongolskich krów, by cię zobaczyć. Proszę, pozwól złotej kukułce poprowadzić mnie do ducha. W ósemkę siedzieliśmy na stołkach i metalowych łóżkach zsuniętych pod ściany jednopokojowej chaty Nerguja. Temperatura na zewnątrz tego listopadowego dnia wynosiła minus 10OC. Było wczesne popołudnie, czyli zgodnie z chińskim zegarem zodiakalnym „godzina konia”. Dla Nerguja południe to idealny czas na wyprawę do innego świata. – Niebo wilka, pomóż mi – zaintonował. – Przybył mężczyzna w potrzebie, o spokojnym sercu. Wielkie niebo, przybądź do nas. Nerguj, mężczyzna niski i skromny, z wyglądu przypominał mi aktora Waltera Matthau. Był nieogolony i ubrany w brązowy del – tradycyjny mongolski strój męski, z żółtym paskiem i niebieską jedwabną szarfą przy szyi. Na nogach miał szyte na zamówienie buty ze skóry renifera. Nerguj jest Darchadem, członkiem grupy etnicznej liczącej ok. 20 tys. osób, która żyje na północy Mongolii niedaleko granicy z Rosją. Darchadzi nadal prowadzą koczowniczy tryb życia, a praca Nerguja to zasadniczo wypas krów, kóz, owiec i koni. W ich kulturze ważne miejsce zajmują szamani, odprawiający rytuały stanowiące nieodzowną część ich życia. Bytują w tak znacznej izolacji od cywilizowanego świata, że ich zwyczaje i obrzędy nie zmieniły się od pokoleń. Tempo śpiewu Nerguja przyspiesza, a kołysanie zaczyna przypominać taniec. Szaman wydaje z siebie nieartykułowane dźwięki i uderza wiązką pasków tkani…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c55b0ad826ee780e32625225a11dee4edd662f3e-7d2e4f3.jpeg
width: 670
height: 447

Grudniowy National Geographic Polska już od piątku!
type: item
date: 2012-11-23T14:00:00.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kalendarz majów
subject: koniec świata
subject: magazyn
subject: martyna wojciechowska
subject: pingwiny
subject: szamanizm
description: 30 listopada na rynku ukaże się ostatni w tym roku numer magazynu National Geographic Polska
encoded: A w nim przyjrzymy się mikroświatu drobnych stworzeń, których zwykle nie mamy okazji podglądać. Zadbamy o to, by nie było mdło, odkrywając sekret zbawiennych właściwości przypraw, a mając na uwadze rychły koniec świata, spróbujemy rozszyfrować tajemnice przepowiadającego go kalendarza Majów. Pokażemy też niezwykłą stronę pingwinów cesarskich – ptaków, które na lądzie są niezdarne i niezgrabne, a w wodzie zyskują na finezji i zgrabności. Pokażemy też niezwykły świat mongolskich szamanów - specjalistów od kontaktów ze światem duchów. To wszystko i jeszcze więcej w grudniowym numerze National Geographic Polska, od piątku w kioskach!

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e6be97cfdbe296d2e0cf2aec10e8b45603e51288-d84d95f.jpeg
width: 691
height: 1000

Świętych obcowanie
type: item
date: 2010-07-08T06:50:00.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: duchy
subject: dżungla
subject: indianie
subject: śmierć
subject: szamanizm
subject: wojciech cejrowski
description: Dla Indianina śmierć nie jest końcem życia – ot jeden z etapów... rozwoju, przez który się po prostu przechodzi dalej.
encoded: Śmierć to przejście z jednego normalnego stanu w inny – także normalny. Bo cóż jest nienormalnego w byciu nieboszczykiem, albo duchem? – zapyta Indianin. Nikt z nas nie zapłacze nad bryłką lodu, że już nie jest wodą. Nikt nie będzie płakał po wodzie, która wyparowała. Podobnie Indianie nie płaczą po duszach, które „wyparowują” w zaświaty. Po śmierci są pewne rytuały, które należy wykonać. I żadnym z nich nie jest płacz. Przeciwnie – płacz jest jak najbardziej niewskazany, bo „przytrzymuje” zmarłego na tym świecie. Dopóki płaczesz po kimś, on nie może spokojnie odejść. Dopóki płaczesz, myślisz, kochasz, zmarły tkwi jedną nogą w ziemskim świecie; jak w potrzasku. To bolesne tkwienie – rozdarcie między „byłem” a „jestem”. Ponadto my – żywi – jeśli trzymamy się kurczowo zmarłego to... możemy być wciągnięci w zaświaty, oderwani od tu i teraz. Dlatego po śmierci Indianina zaplata się wejście do jego szałasu łykiem z lian, a z przeciwnej strony robi nowe wejście, którego zmarły nie zna. Szałas obsypuje się popiołem, aby duch pomyślał, że wszystko spłonęło i nie wracał. Zasiada się nocami wokół jego ogniska, wbija palisadę ze strzał i śpiewa pieśni odpędzające ducha. Przez kilka kolejnych dni wdowa wstaje nocą, śpiewa głośno i szuka w obejściu śladów męża – wszelkich pozostałości po nim. Zbiera je i rytualnie niszczy. Naczynia, z których jadał - rozbija, a skorupy zagrzebuje w ziemi. Trofea myśliwskie pali, łamie strzały… I wypluwa łzy. Wypluwa tak długo, jak długo chce się jej płakać. W końcu żal mija i zmarły zostaje uwolniony do zaświatów – rodzi się do nowego życia w Krainie Zmarłych. To koniec ziemskiego żywota. I początek żywota wiecznego. Dopiero wtedy ducha uwolnionego od ziemskich powiązań można spokojnie zaprosić z powrotem do domu. Stany pośrednie i brak zdecydowania, kim się jest, są niebezpieczne. Powinno się być albo chłopcem, albo wojownikiem; albo dziewczynką, albo kobietą… Albo człowiekiem, albo duchem. Indianie nie boją się duchów i obcują z nimi dość swob…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/01bbac5b2d6ddec06a62dea14dd3b568e483555c-f32bcea.jpeg
width: 520
height: 335

Piąty dzień Brave Festiwal
type: item
date: 2009-07-06T17:36:54.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bizancjum
subject: brave festival
subject: festiwale
subject: szamanizm
description: We wtorek zobaczymy rytuał, który może odbyć się tylko i wyłącznie w tym dniu. Koreański rytuał baeyeonsin-gut odprawiany jest jedynie raz w roku i szczęśliwie dla uczestników festiwalu Brave, data ta wypada właśnie w trakcie jego trwania. Rytuał odprawi najsłynniejsza koreańska szamanka Kim Keum-hwa. Odbędzie się on na wodach Odry, a w jego trakcie szamanka będzie przywoływać bóstwa, prosząc je o obfite połowy, co stanowi alegorię powodzenia i dostatku.
encoded: Szamankę Kim Keum-hwa zobaczymy w trakcie festiwalu jeszcze kilkakrotnie – w Sali Gotyckiej 8 i 9 sierpnia oraz podczas spotkania w kinie Warszawa w środę. Spotkanie w kinie, zostanie poprzedzone projekcją firmu dokumentalnego: „Mudang. Reconciliation Between the Living and the Dead”. We wtorek będziemy mieli możliwość podziwiania także innej kobiety, reprezentującej jednak zupełnie inny obszar kulturowy. Urodzona w Belgradzie Divna Ljubojevic, podzieli się z nami swoją niezwykłą interpretacją prawosławnych pieśni religijnych. Koncert artystki, której głos określany jest jako anielski i krystalicznie czysty, będzie bez wątpienia niezwykłym doznaniem nie tylko duchowym ale i artystycznym. Koreańska szamanka ochrzci Odrę Koreańska szamanka Kim Keum-hwa przybędzie do Wrocławia by przeprowadzić niezwykły obrzęd. Tylko raz do roku w swej ojczyźnie kobieta na oczach milionów widzów, za pośrednictwem mediów, przeprowadza rytuał gut. Szamański obrzęd tym razem odbędzie się w Polsce. Koreanka odprawi swoisty chrzest na wodach Odry w intencji powodzenia i szczęścia mieszkańców Wrocławia. Skarbnicą ludowej wiedzy dotyczącej starej koreańskiej kultury i legend o powstaniu narodu są szamani. Co ciekawe, w Korei stopniowo rolę tę przejmowały od mężczyzn kobiety. W Kraju Porannej Ciszy, jak poetycko zwie się Koreę, określa się je mianem mudang. Osoby te przesiadują przy stolikach przykrytych białym materiałem letnimi wieczorami, a przy nich znajduje się wianek osób, które cierpliwie wyczekują przepowiedzenia przyszłości. Są to głównie młode, zakochane pary. Obrazek ten stanowi olbrzymi kontrast wobec rozświetlonych neonami ulic Seulu, drapaczy chmur i ulicznego gwaru metropolii. W Korei Południowej utożsamiane z postępem cywilizacyjnym i innowacyjną technologią, w której dominuje chrześcijaństwo (ok. 1/3 narodu wyznaje tę religię) ludzie wciąż odczuwają ogromny sentyment i szacunek wobec dawnych wierzeń. Kim Keum-hwa nie stanowi typowego przykładu koreańskiego szamanizmu. W tradyc…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

W poszukiwaniu straconego raju
type: item
date: 2009-03-25T13:55:15.000Z
creator: Przemysław Szubartowicz
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: szamanizm
subject: wywiady
description: Z Edim Pyrkiem rozmawia Przemysław Szubartowicz
encoded: Nie masz czasem ochoty zostać w jakimś miejscu? Znam kilka miejsc, gdzie chętnie zamieszkałbym na dłużej, ale nigdy na zawsze. Nie jestem szczególnym patriotą, ale Polska to mój kraj. Zostałem zaadoptowany przez Indian Czarne Stopy. Kiedyś ich szaman powiedział mi wprost: – Edi, wracaj do siebie, bo w Polsce są twoje duchy. Duch miejsca... Tak, istnieje coś takiego. Nie przez przypadek urodziłem się w Polsce, w takim a nie innym czasie, w takiej a nie innej rodzinie. Jestem wpisany w ciągłość legend i mitów związanych z tym krajem. To po co wyjeżdżasz? Po co te podróże, które wyznaczają twój rytm życia? Skąd ta namiętność? Trudne pytanie... Kiedyś spotkałem w Pakistanie Francuza, który był szkutnikiem, budował łodzie i marzył, że kiedyś popłynie w rejs dookoła świata. Zapytałem go, dlaczego podróżuje po świecie. Odpowiedział, że chyba wszyscy robimy to z tego samego powodu: poszukujemy straconego raju. Bardzo mi się to spodobało. Tyle że do tej pory nikomu się to nie udało... Myślę, że udało się bardzo wielu ludziom, ponieważ każdy dochodzi do swojej odpowiedzi na pytanie o sens istnienia. Nie ma prawdy uniwersalnej. Gandhi kiedyś powiedział, że na świecie jest tyle religii, ile jest istnień ludzkich. Zgadzam się z tym. Moim zdaniem wszystkie religie mają rację. A nie jest tak, że religie, szamanizm, wywoływanie duchów, różne rytuały i doktryny to nic innego jak tylko rozpaczliwe próby radzenia sobie ze śmiercią? W niektórych wypadkach na pewno tak. Bywa, że ktoś zostaje szamanem, bo to fajnie wygląda w CV. Ale są też prawdziwi szamani. Od lat interesuję się procesem inicjacji w różnych kulturach. Jest to w jakimś sensie związane z moim życiem osobistym... Czyli? Jestem jedynakiem, mój ojciec zmarł, gdy byłem bardzo mały, wychowywała mnie mama, nauczycielka religii. Nie miałem więc praktycznie męskiego wzorca. Dlatego już w wieku kilkunastu lat interesowałem się momentem w życiu człowieka, kiedy chłopiec staje się mężczyzną, a dziewczynka kobietą. Zacząłem jeździć p…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d0686ff7a81f99558082962cc95986d8a93279d1-cc18b82.jpeg
width: 500
height: 335

Z życia naczelnej - Ekwador
type: item
date: 2009-03-24T21:21:14.000Z
creator: Martyna Wojciechowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ekwador
subject: kokaina
subject: martyna wojciechowska
subject: szamanizm
description: Minęły dwa lata, odkąd stanęłam na Dachu Świata. Przez ten czas wiele się wydarzyło… Zostałam redaktor naczelną National Geographic i Travelera, napisałam książkę Przesunąć horyzont i cykl artykułów „Z życia naczelnej”, zobaczyłam goryle w Wirundze (o czym marzyłam od dawna), omal nie przeprowadziłam się ze wsi do Warszawy, ostatnio – zostałam szczęśliwą mamą, zmieniłam samochód, skróciłam trochę włosy…
encoded: Misterna robota Miejsce akcji: Ekwador Bohaterowie: ja i kapelusz Panama Jestem spełniona, ale… Jeśli mam być szczera, to głowę stale mam zaprzątniętą myśleniem o Górach… O wyprawach moich i kolegów, którzy przysyłają mi „gorące pozdrowienia” z wyjazdów wspinaczkowych. Jakby chcieli mi zrobić na złość, wiedząc, że nie mogę się teraz ruszyć z domu. W zeszłym roku zdobyłam Mount McKinley i Elbrus (oba zaliczane do Korony Ziemi), ale jeszcze zanim wróciłam do domu, myślałam o kolejnych Górach. Po prostu nie mogę się doczekać spotkania z Nimi. Wiele osób zamęcza mnie pytaniem, dlaczego postanowiłam zdobyć Everest… Mogłabym odpowiedzieć, jak George Leigh Mallory zapytany o to w 1923 r. podczas jednej z niezliczonych prelekcji, podczas której zbierał fundusze na kolejną ekspedycję: „Ponieważ istnieje”… Należałoby się zastanowić, po co ludzie w ogóle się wspinają? Całkiem niedawno prowadziłam adventurowe życie, ciągle byłam w podróży, zmieniały się krajobrazy, a ja traktowałam je jak scenografię do kolejnych pasjonujących przygód (i nieźle się przy tym bawiłam). Tak było do dnia, gdy po raz pierwszy pojechałam wspinać się w Alpach. Szłam granią pod szczytem Mont Blanc i gdy dochodziliśmy do wierzchołka, wiatr rozwiał chmury nad Chamonix – dookoła odsłoniły się alpejskie szczyty… Stało się. Wiedziałam, że rajdy, nurkowanie czy sporty powietrzne pozostaną miłą odskocznią od tego, co miało stać się moją najważniejszą pasją. Człowiek ma chyba zakodowaną potrzebę zbliżania się do nieba. Wszystko, co boskie i wspaniałe, jest zawsze w górze – począwszy od Olimpu, a na Królestwie Niebieskim skończywszy. Pomijając jednak wątek religijny – co może skłaniać ludzi do wspinaczki? Niech pomyślę. Rozrywka!? Na początku człowiek ma w sobie dość godności, żeby w nocy wstać, wygrzebać się z ciepłego śpiwora, założyć goreteksowe spodnie, kurtkę, rękawiczki, wciągnąć zimne buty, budząc przy tym wszystkich współmieszkańców namiotu, wyczołgać się na dwudziestostopniowy mróz i wysikać się. Po ki…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dc5e8811ce42099f54f2fbb5c12f3818d4c1c375-0f9f08b.jpeg
width: 480
height: 512