„Nie śpij, bo przegapisz!” – jak recepcjonistka wciągnęła mnie w wir Mardi Gras w Sydney
Sydney atrakcje potrafią zaskoczyć nawet najbardziej doświadczonych podróżników. Wystarczyła krótka rozmowa z recepcjonistką, bym – po niemal 30 godzinach w podróży – zamiast odpoczynku, trafił na największą imprezę na południowej półkuli.
Spis treści: Tęczowe szaleństwo na ulicach Sydney – jak wygląda Mardi Gras? Jak wygląda wspinaczka na Sydney Harbour Bridge? Zielone oblicze Sydney – gdzie odpocząć wśród kawiarni i kolonialnej architektury? Papugi na parapecie i spotkania z kakadu – dzikie Sydney z bliska Od portu po ogrody – jak Sydney budzi się do życia o poranku? Zielony raj i białe żagle – spacerem od ogrodu botanicznego do Opery The Rocks – zabytkowa dzielnica Sydney, która skradła mi serce Bondi czy Mandly – która plaża w Sydney naprawdę robi wrażenie? Gelato, luz i „no worries" – smak życia w Manly Beach Pożegnanie z widokiem – Sydney, do którego chce się wracać To miasto biegaczy, hałaśliwych papug, ikonicznej opery, szalonej zabawy i wiecznych wakacji.Wystarczyły dwa zdania wypowiedziane przez recepcjonistkę niewielkiego hotelu w dzielnicy Potts Point, gdzie zatrzymałem się na kilka dni, bym trafił w sam środek gigantycznej imprezy, choć po 27 godzinach w podróży do Australii marzyłem jedynie o wygodnym łóżku. Tęczowe szaleństwo na ulicach Sydney – jak wygląda Mardi Gras? – Przyleciałeś do Sydney w idealnym momencie, bo właśnie odbywa się parada z okazji Mardi Gras, to nasz tęczowy karnawał, największy na południowej półkuli. Szkoda czasu na sen, idź i baw się! – zachęciła mnie Peggy, od której właśnie dostałem klucz do pokoju. I wierzcie mi lub nie, ale w tym momencie zapomniałem o zmęczeniu, bo dobrej zabawy nie odmawiam nigdy. Ta noc okazała się absolutnym szaleństwem. Mardi Gras jest bowiem największym świętem społeczności LGBTQIA+ w Australii. Ten karnawał odbywający się na przełomie lutego i marca, a obchodzony w tym roku po raz 47., od lat przyciąga dziesiątki tysięcy uczestników, którzy przez dwa tygodnie mają jeden cel: wybawić się za wszystkie czasy i pokazać, jak kolorowa, otwarta i kreatywna jest społeczność, która od pierwszego marszu w 1978 r. walczyła o prawa mniejszości seksualnych (od 2018 r. w Australii legalne są małżeństwa osób tej samej płci). W kulminacyjnej paradzie idącej m.in. przez Oxford Street, ulicy będącej właśnie w dzielnicy Potts Point, bierze udział ponad 12 tys. osób ogłaszczanych przez jeszcze większy międzynarodowy tłum tańczący, wznoszący toasty i cieszący się chwilą. Jak wygląda wspinaczka na Sydney Harbour Bridge? Lepszego początku mojej australijskiej przygody nie mogłem więc sobie wymarzyć. I choć na paradzie nie zabawiłem zbyt długo i zamiast napojów wyskokowych piłem tylko wodę (przysięgam z ręką na sercu), to następnego dnia rano i tak musiałem dmuchnąć w alkomat. Zresztą nie ja jedyny. Chciałem bowiem spojrzeć na miasto ze szczytu Sydney Harbour Bridge, mostu ikonicznego, zazwyczaj pokazywanego na zdjęciach do pary ze słynnym budynkiem Opery. Stojący od 1932 r. nad zatoką Port Jackson, mający ponad kilometr długości i wysoki na 134 m łukowaty most nazywany przez Australijczyków gigantycznym wieszakiem na ubrania jest przeprawą samochodową, kolejową i pieszą łączącą centralną dzielnicę biznesową z północnym wybrzeżem miasta. Można się tutaj wybrać na spacer albo tak jak ja – wejść na najwyższy punkt konstrukcji. Żeby tego jednak dokonać, trzeba poddać się badaniu alkomatem wykonywanym przez pracowników Bridge Climb Sydney, firmy organizującej wspinaczkę na most. Sprawdzanie stanu trzeźwości kilkunastoosobowej grupy było początkiem przygotowań do wejścia. Przewodnik rozdał nam kombinezony chroniące przed wiatrem, do których karabińczykami mieliśmy następnie przypięte: czapeczki, chusteczki z mikrofibry do ocierania potu z czoła, okulary przeciwsłoneczne, a także słuchawki, dzięki którym słyszeliśmy jego polecenia. Była też linka bezpieczeństwa, którą wpięci zostaliśmy w specjalną prowadnicę, a zanim zrobiliśmy pierwszy krok na moście, czekał nas jeszcze symulator, w którym ćwiczyliśmy wejścia i zejścia po stromych schodkach – przy okazji sprawdzana była nasza kondycja. Nie mogliśmy też mieć ze sobą telefonów czy aparatów fotograficznych (na wypadek gdyby sprzęt komuś wypadł) – zdjęcia i filmy wykonywał dla nas przewodnik. Wreszcie wyruszyliśmy, pokonując łącznie ponad 200 schodów, a także będące między stromymi drabinkami pomosty, by stanąć na szczycie „wieszaka” i wypowiedzieć głośne WOOOOOW. Zielone oblicze Sydney – gdzie odpocząć wśród kawiarni i kolonialnej architektury? Mogliśmy objąć wzrokiem całe Wielkie Sydney, obszar metropolitalny położony malowniczo nad Port Jackson, zatoką będącą największym na świecie naturalnym portem, rozciągającą się na powierzchni ponad 50 km². Z góry zobaczyłem, że to zielone miasto na wodzie, z zatoczkami, marinami, wieżowcami w części biznesowej, kilkudziesięcioma plażami, niewielkimi promami ułatwiającymi podróż do wielu pięknych miejsc i niezwykle kameralnymi dzielnicami, tak jak moja Potts Point – pierwsze zaplanowane przedmieście w Australii. Spokojne, z mnóstwem restauracji, starą kolonialną architekturą zatopioną w zieleni, antykwariatami, butikami vintage, księgarniami i kawiarniami, w których podawane jest na ciepło pyszne ciasto bananowe z rozpływającym się na nim lekko solonym masłem. Miałem to szczęście, że jedna z takich właśnie kawiarni znajdowała się dosłownie naprzeciwko mojego hotelu Macleay, podobnie jak przystanek autobusu 311, którym mogłem dojechać w okolice Circular Quay, nabrzeża z przystanią promową. I o ile do kawiarni zaglądałem codziennie na lekkie śniadanie z mocną kawą, o tyle z autobusu skorzystałem raz, a może dwa. Wolałem po mieście spacerować i tak obserwować codzienne życie. Papugi na parapecie i spotkania z kakadu – dzikie Sydney z bliska Wstawałem wcześnie i to nie z własnej woli, lecz przez wrzeszczące o poranku papugi siadające na parapecie mojego hotelowego pokoju.Przyznaję, za każdym razem była to nieco szokująca pobudka, lecz chwilę po otwarciu oka brałem do ręki aparat fotograficzny i nagrywałem te wspaniałe ptaki. Mój parapet upodobały sobie lorysy tęczowe, z niebiesko-żółtymi łebkami, pomarańczowo-niebieskimi podbrzuszami oraz zielonymi skrzydłami i ogonami. Trudno było oderwać od nich wzrok, podobnie jak od spotykanych już podczas spacerów większych od lorys kakadu żółtoczubych i sinookich oglądanych w Królewskim Ogrodzie Botanicznym, przez który biegła moja codzienna trasa spacerowa do Opery i w okolice Sydney Harbour Bridge. Od portu po ogrody – jak Sydney budzi się do życia o poranku? Po drodze do ogrodu mijałem najpierw Finger Wharf, zabytkowy port i terminal pasażerski z 1916 r. w dzielnicy Woolloomooloo. Uznawany jest on za najdłuższe na świecie nabrzeże zbudowane z drewnianych pali (400 m długości), a dziś mieszczące w dawnych dokach hotel i restaurację. Dalej były eleganckie jednopiętrowe apartamentowce i ścieżka prowadząca do Domain, ogromnego, zajmującego powierzchnię ponad 30 ha zielonego terenu w dzielnicy biznesowej, gdzie odbywają się regularnie koncerty, festiwale i inne plenerowe imprezy.Po chodnikach wśród rozłożystych platanów widziałem najpierw kilku, potem kilkunastu, kilkudziesięciu, aż wreszcie kilkuset biegaczy, którzy uprawiali poranny jogging. W Królewskim Ogrodzie Botanicznym, do którego od strony Domain prowadziła żeliwna furtka, było ich jeszcze więcej. Pierwszego dnia myślałem, że w Sydney odbywają się jakieś biegowe zawody. Byłem jednak w błędzie, bo dla sydnejczyków aktywne wejście, a raczej wbiegnięcie w dzień, to norma. Podobnie zresztą jak jazda na rowerze tuż po wschodzie słońca, kiedy latem i wczesną jesienią o tej porze dnia znośne są jeszcze temperatury. Widziałem też spacerowiczów, którzy wyciągając dłonie z orzeszkami, liczyli na to, że może skuszą się na nie kakadu. Te jednak latały między drzewami, spacerowały po trawie, ale orzeszki jakoś ich nie interesowały. Zielony raj i białe żagle – spacerem od ogrodu botanicznego do Opery W założonym w 1816 r. Royal Botanical Garden, określanym mianem najstarszej instytucji naukowej w Australii, często robiłem sobie nieco dłuższą przerwę na drugie śniadanie lub mały lunch.I cieszyłem oko soczystą zielenią – teren podzielony na 15 ogrodów tematycznych jest domem dla ponad 27 tys. roślin. I tak, zupełnie niespiesznie, dochodziłem do budynku Opery, którą fotografowałem o różnych porach dnia, by zobaczyć, jak prezentują się ogromne białe żagle, czy też muszle, a więc jej słynny dach.Budowa zaprojektowanego przez duńskiego architekta Jorna Utzona, a wykonanego z betonu, stali i szkła gmachu trwała aż 14 lat (1959–1973). Stanął na półwyspie Bennelong Point, w miejscu nieczynnej zajezdni tramwajowej. Oglądałem go jednak tylko z zewnątrz, bo przez cały pobyt w Sydney nie udało mi się upolować biletów na zwiedzanie Opery od zaplecza, a tym bardziej na przedstawienie – wyprzedano je wiele dni naprzód.Nie czułem się tym jednak zawiedziony, bo samo spojrzenie na architektoniczne dzieło wpisane na listę UNESCO jest już sporym przeżyciem. The Rocks – zabytkowa dzielnica Sydney, która skradła mi serce Ale to nie okolice Opery z bardzo drogimi kawiarniami skradły moje serce, lecz dzielnica The Rocks, jedna z najstarszych części Sydney.Docierałem do niej krótkim spacerem z Circular Quay, a potem znikałem na kilka godzin w wąskich brukowanych uliczkach z zabytkowymi kolonialnymi budynkami, galeriami sztuki, sklepami z opalami australijskimi, muzeami i butikami z wyrobami lokalnych artystów. Ci w każdy weekend na odbywającym się tutaj targu sztuki (The Rocks Markets) wystawiają swoje prace. A na stoiskach z jedzeniem kosztowałem kuchni z całego świata.Potem zaś wsiadałem na prom i płynąłem na moją ulubioną plażę. Bondi czy Manly? Która plaża w Sydney naprawdę robi wrażenie? Słynna Bondi Beach, o której w przewodnikach przeczytacie, że to punkt obowiązkowy podczas zwiedzania Sydney, nie zrobiła na mnie wielkiego wrażenia, dlatego też byłem na niej tylko raz. Łatwo tu dotrzeć autobusem, co też uczyniłem. Faktycznie, plaża jest długa na kilometr i piaszczysta, fale spektakularne, z czego korzysta wielu surferów, jednak zawiodłem się jej otoczeniem, a zwłaszcza słabymi knajpami ze średniej jakości jedzeniem. Dlatego popłyńcie na „moją” Manly Beach, znacznie bardziej klimatyczne miejsce, do którego podróż promem z Circular Quay zajmuje niecałe pół godziny. Gelato, luz i „no worries” – smak życia w Manly Beach Gdy wysiądziecie na przystani, wejdziecie na Corso, główny deptak przedmieścia Manly, z niską zabudową, restauracjami, sklepami i lodziarniami, w tym tą według mnie najlepszą – Anita Gelato. Tuż po wejściu zachwyca pastelowym różowo-miętowo-złotym wnętrzem, następnie przyjemną obsługą w wakacyjnych nastrojach, aż wreszcie lodami, których smaków (rotacyjnie) jest tu łącznie aż 150! Moje kubki smakowe zwariowały na punkcie tych z solonymi orzechami nerkowca i arbuzowych ze świeżą miętą. W tym słodkim momencie dnia nie byłem jednak sam, lecz z Mattem Przybyłą, Polakiem, który w Sydney mieszka od kilkunastu lat i jest przewodnikiem organizującym zwiedzanie szyte na miarę (sydneyprive.com.au). – Mieszkam trzy plaże od Manly Beach, a moje życie od chwili, kiedy przybyłem do Australii, niezwykle się uspokoiło. Tutaj naprawdę żyje się na luzie, mam poczucie, że jestem ciągle na wakacjach, choć przecież prowadzę firmę i bywają dni, że jestem bardzo zajęty. Ale chwile, kiedy na poranny spacer i kawę wychodzę z dzieciakami i żoną na plażę, a dopiero potem zaczynam intensywny czas, dają mi mnóstwo energii. Podobnie jak biegaczom z ogrodu botanicznego, którzy tak cię zachwycili. Australijczycy doskonale wiedzą, na czym polega balans w życiu. Ja zresztą już też to wiem. I to ich powiedzenie „no worries” słyszane tak często, nieprzejmowanie się pewnymi sprawami wchodzi w krew – opowiada Matt. Pożegnanie z widokiem – Sydney, do którego chce się wracać Z lodziarni zdążyliśmy się przesiąść na statek Captain Cook, by ostatni raz – w moim przypadku – spojrzeć na miasto na wodzie, most i Operę mieniącą się w ciepłym popołudniowym słońcu. Australijskie ikony podziwialiśmy najpierw z restauracji, siedząc przy stoliku nakrytym białym obrusem, delektując się owocami morza i popijając szampana, a potem już z górnego otwartego pokładu. Wtedy obiecałem sobie, że to wcale nie będzie ostatni raz, kiedy na żywo widzę ten pocztówkowy obrazek. Źródło: National Geographic Traveler Polska Nasz autor Michał Cessanis Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”. Prowadzi blog podróżniczy „Cessanis na walizkach".
Opera w Sydney – ikona Australii, która zmieniła oblicze nowoczesnej architektury
Opera w Sydney to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków na świecie. Jego futurystyczna forma, przypominająca rozpostarte żagle, przyciąga rocznie ponad 8 milionów turystów, a wpisanie go na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO potwierdza jego kulturową i architektoniczną wartość. Jak powstał ten wyjątkowy gmach? Jak wygląda opera w Sydney w środku? Poznaj fascynujące ciekawostki i odkryj kulisy jednego z najsłynniejszych budynków XX wieku.
Spis treści: Historia powstania Sydney Opera House Konstrukcja budynku i zastosowane rozwiązania Opera w Sydney – wnętrze i funkcje Ciekawostki o Operze w Sydney Pomysł stworzenia gmachu Opery w Sydney narodził się pod koniec lat 40. XX wieku. Ówczesne władze stanu Nowa Południowa Walia zdecydowały, że metropolia potrzebuje nowoczesnego centrum kultury, które stanie się jej wizytówką. Na lokalizację wybrano miejsce po dawnej zajezdni tramwajowej na półwyspie Bennelong Point. Historia powstania Sydney Opera House W 1956 roku ogłoszono międzynarodowy konkurs architektoniczny. Spośród 233 zgłoszeń z 32 krajów jury wybrało projekt duńskiego architekta Jørna Utzona. Co ciekawe, jego propozycja była jedynie szkicem – nie spełniała więc wszystkich formalnych wymogów konkursowych. Mimo to wizjonerska koncepcja zachwyciła jurorów do tego stopnia, że postanowili oni postawić na jej realizację. Projekt był prowadzony we współpracy z inżynierem Ovem Arupem. Budowę rozpoczęto w 1959 roku, a prace trwały aż do 1973. Projektowanie i wykonanie skomplikowanego dachu okazało się ogromnym wyzwaniem inżynieryjnym. Koszty wzrosły z planowanych 7 milionów do ponad 100 milionów dolarów, a czas budowy wydłużył się o około 8 lat. Spowodowało to spięcia architekta z władzami, w wyniku których Utzon opuścił Australię w 1966 roku, a budowę kontynuowała grupa młodych australijskich architektów. Konstrukcja budynku i zastosowane rozwiązania Opera w Sydney to monumentalny budynek wykonany z betonu, stali i szkła. Gmach ma 183 metry długości, 120 metrów szerokości, a jego najwyższy punkt sięga 67 metrów. Na uwagę zasługuje dach, który przypomina rozpostarte żagle. Pokrycie dachu zostało wykonane z tysięcy białych płytek ceramicznych, które lśnią w słońcu i nadają całości oryginalny i wyjątkowy wygląd. Dach w kształcie żagli okazał się bardzo wymagający na etapie budowy. Konieczne było zastosowanie rozbudowanego systemu stalowych lin, dzięki któremu możliwe stało się utrzymanie ciężkich elementów dachowych w odpowiednim miejscu. Ekspresjonistyczny styl budynku w nowoczesnym wydaniu oraz zastosowane rozwiązania konstrukcyjne sprawiają, że Opera w Sydney jest nie tylko miejscem obcowania ze sztuką, ale też ciekawą atrakcją turystyczną. To żywe centrum kultury oferuje każdego roku wiele wydarzeń – od oper, przez koncerty, aż po spektakle dla dzieci i przedstawienia eksperymentalne. To również symbol odwagi architektonicznej, innowacji technologicznych i artystycznej wizji. Opera stała się nie tylko najbardziej rozpoznawalnym budynkiem w Sydney, ale też w całej Australii. Opera w Sydney – wnętrze i funkcje Sydney Opera House to zespół kilku sal o rozmaitych funkcjach. Wnętrza zaprojektowano z myślą o wszechstronności i nowoczesności, choć po odejściu Utzona ich standard został nieco obniżony z powodu wdrażanych oszczędności. Opera w Sydney w środku robi jednak ogromne wrażenie – nowoczesne wnętrza łączą funkcjonalność z akustycznym mistrzostwem. Największą salą jest Concert Hall, mieszcząca 2679 widzów. To tutaj występuje Sydney Symphony Orchestra, a uwagę przyciągają potężne, mechaniczne organy o ponad 10 tysiącach piszczałek. We wnętrzu Opery w Sydney znajdują się również scena operowa i baletowa (Joan Sutherland Theatre na 1507 miejsc), teatr prosceniowy (Drama Theatre na 544 miejsca), scena studyjna (Playhouse na 398 miejsc), studio do zmiennych aranżacji (do 400 widzów) oraz jedyna sala zaprojektowana osobiście przez Utzona i odnowiona pod jego nadzorem w 2004 roku (do 210 widzów). Ciekawostki o Operze w Sydney Dla każdego miłośnika architektury, muzyki czy historii, wizyta w Sydney Opera House to doświadczenie nieporównywalne z żadnym innym. Tym bardziej że z budynkiem tym wiąże się wiele fascynujących ciekawostek, które podkreślają jej wyjątkowość. W 1973 roku budynek został uroczyście otwarty przez królową Elżbietę II, która odwiedziła go łącznie aż cztery razy. Monumentalne organy na głównej sali koncertowej składają się z ponad 10 tys. piszczałek. Budowano je przez 10 lat i są dziś największym tego typu instrumentem na świecie. Budowa Opery w Sydney została w dużej mierze sfinansowana dzięki narodowej loterii, co w tamtym czasie było nowatorskim rozwiązaniem. Mimo ogromnych kosztów i licznych opóźnień, projekt doczekał się uznania – w 2007 roku Opera w Sydney została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, jako jeden z najmłodszych obiektów w tym prestiżowym gronie. Architekt, który zaprojektował gmach opery, Jørn Utzon, po konflikcie z władzami zrezygnował w 1966 roku z prowadzenia projektu i opuścił Australię. Na zewnętrznej powierzchni dachów znajdują się ceramiczne płytki, które nie tylko nadają budynkowi charakterystyczny wygląd, ale również samoczynnie się oczyszczają. Każdego roku Opera przyciąga ponad 8 milionów odwiedzających, co czyni ją jedną z najczęściej fotografowanych budowli na świecie. Przez lata na scenach Opery w Sydney wystąpiło wiele międzynarodowych gwiazd. Swoje koncerty mieli tu między innymi Sting, The Cure, Kraftwerk, The National, Björk, Patti Smith, Bob Dylan, Ice Cube, Kanye West i Massive Attack. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
10 miejsc, gdzie przeżyjesz niezapomnianego sylwestra
Co roku to samo – na kilka dni przed sylwestrową nocą podnosi się panika. Gdzie iść, kogo zaprosić, co jeść? W tym roku propozycja jest inna – rzuć wszystko i pojedź w jedno z 10 miejsc, w którym przeżyjesz niezapomniane rozpoczęcie nowej dekady.
Wszystkie zdjęcia pochodzą z Getty Images 1. Sydney, Australia Sydney jest pierwszym dużym międzynarodowym miastem, które powita Nowy Rok o północy. Główny pokaz fajerwerków odbywa się w porcie i jest bardzo spektakularny, a tło w postaci charakterystycznego budynku opery i mostu Harbor sprawia, że jest jedyny w swoim rodzaju. Ale fajerwerki to nie wszystko – kto nie chciałby rozpocząć roku 2020 na gorącej plaży? 2. Taipei, Tajwan Sylwestra w tym kraju zdecydowanie nie spędza się w domu – na ulicach Taipei, stolicy Tajwanu, odbywa się wówczas prawdziwy wizualno-muzyczny spektakl, którego nikt nie chce przegapić. Najwyższy budynek w mieście, Taipei 101, staje się wówczas fajerwerkową bazą, a w centrum miasta na każdym kroku można natknąć się na występy lokalnych muzyków. 3. Bangkok, Tajlandia Bangkok zasłużenie znajduje się na szczycie listy miast z najbogatszym nocnym życiem, jest więc oczywiste, że sylwestrowa noc obfituje tam w tłumy, kolory i głośną zabawę. Podczas obchodów nowego roku zwłaszcza dwa miejsca w tym mieście są warte odwiedzenia – okolice centrum handlowego CentralWord Plaza, w którym sylwestrowe obchody przypominają te z Times Square w Nowym Jorku, oraz rejon rzeki Chao Praya, gdzie spotykają się okoliczni mieszkańcy. 4. Dubaj, Emiraty Arabskie Do tego, że przywitanie nowego roku w szortach, z widokiem na najwyższy budynek na świecie (Burj Khalifa) wśród kolorowych fajerwerków jest czymś magicznym, raczej nie trzeba nikogo przekonywać. Przed lub uroczystościach warto tu rozpieścić swoje podniebienie w jednej z lokalnych restauracji i odpocząć na Burj Plaza, gdzie tłumy będą trochę mniejsze, niż w centrum sylwestrowych wydarzeń. 5. Moskwa, Rosja Historyczny Plac Czerwony w Moskwie jest jedną z najzimniejszych, ale i najbardziej atrakcyjnych wizualnie scenerii, jeśli chodzi o sylwestrowe pokazy fajerwerków. Ci, którzy lubią łączyć rozrywkę z historią, mogą zobaczyć jeden z najczęściej odwiedzanych grobów na świecie, w którym spoczywa Władimir Lenin lub obejrzeć relikty zimnej wojny z czasów radzieckich. 6. Kapsztad, RPA Kapsztad jest jednym z najpiękniej położonych miast w Afryce, a sylwestrowe fajerwerki sprawiają, że wydaje się ono jeszcze bardziej spektakularne. Poza uczestnictwem w lokalnych noworocznych uroczystościach warto spróbować tutejszych win i afrykańskich przysmaków. 7. Londyn, Wielka Brytania Okolice Tamizy zawsze stanowią niezwykłe tło dla sylwestrowych fajerwerków. Bycie w samym centrum tych wydarzeń jest odpłatne, jednak pokaz świateł można zobaczyć za darmo z takich wzgórz, jak Primrose Hill, Parliament Hill, a także z parku Greenwich i okolic Alexandra Palace. Wejście Anglii w nowy rok można też z powodzeniem oglądać z baru Skybar, który znajduje się na 28 i 29 piętrze budynku Millbank Tower i co roku organizuje 12-godzinną imprezę, lub przywitać rok 2020 w jednym z najstarszych pubów w Londynie (np. Old Bell Tavern, który funkcjonuje od 1670 roku). 8. Rio de Janeiro, Brazylia Jeśli chcesz powitać nowy rok na plaży w towarzystwie około 2 milionów innych ludzi, wybierz się do Rio de Janeiro – plaża Copacabana przypomina wówczas słynny karnawał i wszędzie dookoła słychać śmiech, muzykę i taniec. 9. Nowy Jork Times Square na Manhattanie to synonim sylwestra w całych Stanach Zjednoczonych i co roku bierze w nim udział ponad milion osób z całego świata. Ci, którzy nie przepadają za tłumami, mogą przywitać nowy rok na Brooklynie – w okolicach Grand Army Plaza odbywają się nieco bardziej kameralne uroczystości. 10. Las Vegas Vegas świeci przez cały rok, ale na sylwestra nieco gaśnie – miasto zamyka się dla pojazdów, by piesi mogli przejąć kontrolę nad ulicami i bez przeszkód świętować wejście w nowy rok. O północy prawie wszystkie kasyna wystrzeliwują tu z dachów swoich budynków imponującą serię fajerwerków, a widowisko najlepiej widać ze szczytu wieży Stratosphere Tower.
Sydney – największe i najpiękniejsze miasto Australii. Czego o nim nie wiesz?
Sydney to idealne miejsce, jeśli potrzebujesz długich wakacji z dala od Polski. Interesujące miasto, które wyróżnia się kulturą i wysoką jakością życia to doskonała propozycja dla wszystkich wymagających podróżników. Co warto o wiedzieć o największym mieście w Australii?
Sydney: gdzie leży? Sydney jest położone we wschodniej części Australii nad samym Oceanem Spokojnym. Lokalizacja tego miasta między Pacyfikiem a Górami Błękitnymi jest ogromnym atutem przyciągającym wielu turystów. Zbudowanie miasta przy zatoce umożliwiło stworzenie największego naturalnego portu na świecie Port Jackson o powierzchni 55 km2, znanego również pod nazwą Sydney Harbour. Pomimo swojego prestiżu i renomy jednej z najnowocześniej metropolii świata, Sydney mieści w swoich granicach terytorialnych kilka parków narodowych. Cała metropolia zajmuje powierzchnię 12 368 km2, co klasyfikuje ją w czołówce rankingu największych obszarów miejskich na świecie. Sydney: co warto wiedzieć? To o czym warto wiedzieć o tym Sydney, to przede wszystkim jak wygląda tam jakość życia. Trzeba przyznać, że władze miasta znają się na rzeczy. Sydney od wielu lat zdobywa czołowe miejsca w rankingach miast o najlepszym życiu, co potwierdza ogromna liczba mieszkańców – 5,2 miliona. Zasłużone wysokie miejsca nie są przypadkowe, ponieważ to właśnie w tym mieście skupiają się zagraniczne korporacje. Efektem jednak są wysokie koszty życia i podróży. Podczas planowania podróży warto zadać sobie pytanie: jaka jest godzina w Sydney? Pytanie oczywiście dotyczy różnicy czasowej wynikającej z odmiennych lokalizacji na półkulach ziemi, Europy oraz Australii. W Sydney jest 10 godzin później niż w Polsce, dlatego warto przygotować się na ewentualnego jet laga. Sydney: atrakcje Jeśli właśnie utknąłeś nad programem Twojej wycieczki do Sydney i zastanawiasz się co zobaczyć, to chętnie Ci podpowiemy! Nie bez powodu wiele osób uważa Sydney za najpiękniejsze miasto Australii. To właśnie tutaj rozpoczęła się cała historia kraju, jak i kontynentu. Sydney oferuje przede wszystkim wiele atrakcji związanych z architekturą oraz flora i fauną. Poniżej przedstawiamy najważniejsze miejsca dające sporą dawkę pięknych przeżyć każdemu turyście chcącemu w pełni poznać historię i kulturę tego miasta. Odwiedzając port, na pewno zauważysz Operę House będącą symbolem nowoczesnej architektury i jedną z najbardziej rozpoznawalnych budynków na świecie. Obiekt został zaprojektowany przez Jorna Utzona, który w czasie jego tworzenia zainspirował się żaglami cumujących jachtów w porcie. W 2007 roku Operę wpisano na listę UNESCO. Opera House jest wyposażona w kilka sal pozwalających na organizację najrozmaitszych widowisk artystycznych. O popularności tego miejsca świadczy napięty grafik zawierający 40 spektakli tygodniowo. Przed Operą House pierwszym symbolem Sydney był Harbour Bridge, który pomimo swoich lat nadal zaskakuje swoją konstrukcją oraz rozmiarami. Położony jest nad zatoką Port Jackson w 1932 roku. Most łączy północną i południową część miasta, uniezależniając mieszkańców od transportu morskiego. Większość najsłynniejszych rozrywek znajduje się nad zatoką, a w tym między innymi Darling Harbour. Ta część zatoki z pewnością przypadnie do gustu osobom lubiącym dobrą zabawę! To właśnie tutaj położone są liczne restauracje, knajpki, bary, kluby nocne czy hotele. Oprócz bazy gastronomicznej i hotelarskiej znajdziemy również centrum kongresowe, kino Imax oraz oceanarium. Pobyt w Sydney nie musi się oczywiście wiązać wyłącznie z ciągłym zwiedzaniem. Osoby chcące złapać trochę słońca mogą się udać na jedną z 70 plaż. Spośród wszystkich, największą jest Bondi Beach, która w sezonie letnim jest mekką surferów. Fani rozwiązań komunikacyjnych z pewnością powinni odwiedzić główny punkt transportowy Circular Quay. To w tym miejscu znajduje się stacja metra, dworzec autobusowy i promy umożliwiające mieszkańcom szeroki wybór alternatywnych środków transportu wobec transportu samochodowego. Interesującą atrakcją związaną z tym miejscem są cyklicznie występy rdzennych aborygenów. Stojąc w centrum Curcular Quay, z daleka można ujrzeć dwa wyżej wspomniane obiekty – Operę House oraz Harbour Bridge. Bogactwo ciekawych miejsc w Sydney wynika również z faktu, że jest to najstarsze miasto w Australii. Z tego względu to właśnie tutaj znajduje się najstarszy budynek Cadmans Cotagge, który został wybudowany w 1816 roku. Oczywiście data nie jest spektakularna, lecz wynika to ze ściśle z historii powstania miasta. Najstarszy obiekt znajduje się w najstarszej dzielnicy The Rocks. Sydney mimo swoich rozmiarów i rozwiniętej infrastruktury oferuje także niezapomniane atrakcje związane z australijską florą i fauną. Kangury stanowiące symbol Australii można spotkać w Taronga ZOO. W całym kompleksie znajdziemy inne zwierzęta łącznie ze słoniami, małpami oraz dużymi kotami. Sydney: kiedy jechać? Wybierając się do Sydney, należy zwrócić uwagę, że Australia leży na południowej półkuli, a więc pory roku występują zupełnie odwrotnie niż w Europie. W związku z tym najwięcej turystów przyjeżdża do Sydney w trakcie europejskiej zimy. To właśnie w grudniu dochodzi do temperatur przekraczających 40°C. Pogoda w tym okresie zawsze jest słoneczna, a woda ciepła. Niestety decydując się na szczyt turystyczny, musimy mieć na uwadze ceny, które w tym okresie są najwyższe. Z tego względu osobom mającym ograniczony budżet zaleca się podróże podczas australijskiej wiosny między październikiem a listopadem. Sydney: waluta i ceny Walutą w Sydney jest dolar australijski. 1 dolar australijski jest równowartością 2,40 pln. We wszystkich rankingach obejmujących najdroższe kraje do podróżowania i życia, Australia zawsze pojawia się w czołówce. Nie ma co ukrywać, wyjazd do Sydney wiąże się z dużym wydatkiem, dlatego przed zaplanowaniem wyjazdu warto poznać ceny różnych towarów i koszty podróży, aby móc przygotować finansową strategię. O tym, że ceny są wysokie i niestety wyższe niż w porównaniu w Polsce przekonamy się na każdym kroku w supermarketach czy restauracjach. Przykładowo w sklepie za 1 butelkę wody zapłacimy około 3,60 pln, za butelkę popularnego piwa zapłacimy 15 pln, a wina około 44 pln. Ceny w restauracjach są dość drogie, ponieważ typowy obiad na dwóch osób kosztuje w granicach 250-300 pln. Oczywiście do całej kalkulacji podróży, należy wliczyć nocleg, który kształtuje się odpowiednio w stosunku do standardów. Jeden nocleg w hotelu dwugwiazdkowym wynosi ok. 150 pln, trzygwiazdkowym – ok. 300 pln, a noclegi w hotelach o wyższych standardach wahają się w przedziale ok. 500 do 700 pln. Eksperci z branży turystyki, a także sami turyści szacują, że tygodniowy, bardzo tani pobyt w Sydney kosztuje Polaka około 2,2 tys. pln, natomiast jeżeli interesuje Cię wyjazd, na którym niczego nie będziesz sobie odmawiał, musisz się liczyć z wydatkiem o 5 tys. pln Powyższe kwoty odnoszą się tylko i wyłącznie do życia w samym Sydney. Loty niestety nie należą do najtańszych, a ceny kształtują się w przedziale 4-7 tys. pln. Z tego względu warto zakupić bilety z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Sydney: ciekawostki W Sydney oprócz sztandarowych atrakcji, warto poznać kilka ciekawostek, które z pewnością przydadzą się podczas zwiedzania miasta. Wiele osób na pewno zastanawia się, dlaczego największe miasto nie jest stolicą Australii, lecz Canberra? Decyzja o mianowaniu Canberry na stolice miała związek z częstymi kłótniami władz miasta Sydney z władzami Melbourne. Jeśli wylądujesz na przedmieściach Sydney np. dzielnicy Homebush, spróbuj odnaleźć wyjątkowy wrak statku z II Wojny Światowej, który zakwitł i zmienił się w pływający las. Jeśli akurat Twój pobyt przypada w okresie Wielkanocny, wybierz się na Sydney Royal Easter Show. Jest to Wielkanocy dwutygodniowy festiwal, w którym bierze udział prawie 1mln osób.
Wybierasz się do Australii? Oto, co musisz wiedzieć
Początek nowej dekady został zdominowany przez obraz płonącej Australii. Niszczycielskie pożary buszu pochłonęły już 23 osoby, ponad miliard zwierząt i zniszczyły prawie 2000 domów. Przewiduje się, że opanowanie największego kryzysu, z jakim przyszło mierzyć się krajowi, może potrwać nawet kilka miesięcy. Czy zatem podróżni powinni trzymać się z daleka od Australii?
Zgodnie z oświadczeniem wydanym przez organizację Tourism Australia wiele obszarów Australii pozostaje nienaruszonych, a większość firm turystycznych nadal funkcjonuje. Podróżujący mogą monitorować warunki poprzez oficjalne strony internetowe straży pożarnej i twitterowe profile każdego stanu. Stworzono również aplikację Fires Near Me, która śledzi pożary w całym kraju i identyfikuje obszary, które zostały spalone i w konsekwencji wyłączone z wszelkich aktywności turystycznych. Pożary nie spustoszyły wielkich miast, ale dym spowodował pogorszenie się jakości powietrza, zwłaszcza w Canberze, Melbourne i Sydney, więc dobre maski oddechowe są tu niezbędne. Atrakcje, które zostały wyłączone Najbardziej ucierpiało wybrzeże Nowej Południowej Walii i wschodnia część Gippsland w północno-wschodniej Wiktorii – jedne z popularniejszych miejscowości, szczególnie lubiane przez miłośników plażowania i turystyki winnej, więc lepiej wstrzymać się z odwiedzaniem tych regionów. W kilku miastach pogorszyła się jakość wody pitnej, więc przed wyborem miejsca docelowego warto zaczerpnąć informacji na oficjalnych stronach internetowych miast club stanów. Również około jedna trzecia terytorium Wyspy Kangurów w Południowej Australii została zdziesiątkowana przez pożary. Wszystkie parki narodowe, w tym kempingi na południowym wybrzeżu Nowej południowej Walii i Park Narodowy Kościuszki są zamknięte do odwołania. Tereny Queensland, Australii Zachodniej i Tasmanii są pod kontrolą. Co spowodowało pożary? Podczas gdy większość klimatologów niechętnie przypisuje skutki zmian klimatycznych do konkretnego zdarzenia pogodowego, wszyscy zgadzają się, że owe zmiany zaostrzają warunki, w których dochodzi do pożarów buszu. Połączenie rekordowej suszy, najgorętszego w historii Australii roku, suchej, wietrznej pogody i dużej ilości paliwa na ziemi stworzyło idealne warunki dla najgorszego lata w historii Australii. W następstwie kryzysu premier Australii Scott Morrison spotkał się z międzynarodową krytyką za bagatelizowanie roli globalnego ocieplenia, sprzeciwianie się działaniom na rzecz walki ze zmianami klimatycznymi (Australia jest jednym z największych na świecie emitentów dwutlenku węgla w przeliczeniu na jednego mieszkańca) oraz odrzucenie dodatkowych funduszy dla strażaków. Jak można pomóc? Ogłoszono dziesiątki apeli o pomoc dla strażaków, a także dla ludzi i dzikich zwierząt dotkniętych australijskim kryzysem związanym z pożarami buszu. Okoliczni wolontariusze pomagają służbom w ratowaniu zwierząt, jednak wsparcie jest nadal niewystarczające. Internauci z całego świata mogą wspierać Australię, wpłacając datki na wiele różnych internetowych zbiórek. Aby kraj mógł podnieść się po tak wyniszczającej klęsce żywiołowej, potrzebnych będzie wiele trudnych miesięcy i ogromne środki finansowe, dlatego, jeśli wybieraliście się do Australii, lecz pojawiły się wątpliwości związane z tym wyjazdem, odwiedzenie kraju i dołożenie swojej cegiełki do jego budżetu pomoże wesprzeć wyspę w tym ciężkim czasie. Katarzyna Mazur
Wielka chmura dymu i pyłu nad Sydney. Australia dusi się po pożarach
„Airpocalypse” – to słowo ma szansę na stałe wejść do australijskich słowników. Na razie rozgościło się w mediach po tym, jak nad okolice Sydney dotarła wielka chmura popiołu, dymu i pyłu z okolicznych pożarów. W ostatnich dniach stężenie pyłów w powietrzu osiągnęło 12-krotność krytycznego poziomu.
Na skali AQI (Air Quality Index) mierzącej zawartość pyłów i zanieczyszczeń w powietrzu, wskaźnik od 100 do 149 jednostek oznacza złą jakość powietrza, od 150-199 bardzo złą, a powyżej 200 – niebezpieczną. W miniony wtorek w wielu regionach Sydney poziom niebezpiecznych cząsteczek w powietrzu osiągnął wartość 400 jednostek. W niektórych przekroczył tysiąc a nawet dwa tysiące jednostek. View oEmbed on the source website Z kolei w okolicy dzielnicy Rozelle, przedmieść Sydney, odnotowano rekordowo wysoki poziom zanieczyszczeń, a skala AQI pokazała 2552. Czyli 12-krotnie więcej niż przewiduje skala. – Tak zła jakość powietrza była odnotowywana jedynie w takich krajach, jak Indie i Chiny – komentuje Mark Taylor z Macquarie University. – To nie jest tylko lokalne wydarzenie. Dotyczy 4 do 5 milionów ludzi. To nieuniknione, żyjemy w morzu dymu i pyłu, który jak wiadomo jest rakotwórczy – podkreślił. Ostrzeżenia dla mieszkańców Lokalne władze wydały ostrzeżenia dla mieszkańców – szczególnie małych dzieci, osób starszych i chorych z grup ryzyka. Osoby, które nie muszą, w trosce o swoje zdrowie nie powinny opuszczać mieszkań. View oEmbed on the source website – Departament zdrowia Nowej Południowej Walii przypomina, szczególnie osobom starszym oraz rodzicom i opiekunom małych dzieci, aby w miarę możliwości pozostali w domu, z zamkniętymi drzwiami i oknami, a także zrezygnowali z zajęć na świeżym powietrzu – zaapelował d Kerry Chant z ministerstwa zdrowia. Gęsty smog nie tylko utrudnia oddychanie, sparaliżował też ruch drogowy i lotniczy. Zawiesisty pył znacznie utrudnia widoczność. Na wysokich obrotach pracują też szpitale, do których coraz częściej zgłaszają się pacjenci z problemami oddechowymi. Mieszkańcy szturmują też sklepy w poszukiwaniu antysmogowych masek, które pozwoliłyby im jak najlepiej chronić się przed wdychaniem pyłu. Wisząca nad miastem chmura dymu i pyłu to skutek trwających od października pożarów. Przez dwa miesiące spłonęło blisko trzy miliony hektarów lasów oraz duża część terenów mieszkalnych. Szacuje się, że ogień strawił 11 proc. powierzchni parków narodowych Nowej Południowej Walii. Z płomieniami walczą tysiące strażaków, nie tylko z Australii, lecz także z Nowej Zelandii, Kanady i Stanów Zjednoczonych. Cały czas trwają próby opanowania pożarów w okolicach Sydney, gdzie kilka skupisk ognia połączyło się w jeden ogromny pożar. Strażacy przyznali, że mimo wysiłków nie są w stanie ugasić ognia, a jedynie próbują go kontrolować. View oEmbed on the source website Mieszkańcy modlą się o przychylne prognozy, ale synoptycy nie mają dla nich dobrych wiadomości. Temperatura powietrza ma utrzymywać się powyżej 30 stopni Celsjusza, a miejscami może osiągać nawet 40 stopni. Pożary mają opłakane skutki nie tylko dla Australii. Niedawno pisaliśmy o lodowcach w Nowej Zelandii, które pył z pożarów zabarwił na czerwono. Niestety, wszystko wskazuje na to, że walka z ogniem jeszcze potrwa. Katarzyna Grzelak
Świat, w którym wszystko jest inne. Zanurzyć się w Australię
Pieśń ledwie osłoniętego Aborygena w outbacku, bliskie spotkanie z niebezpiecznym pająkiem w prowizorycznej toalecie, kończący się zapas paliwa w odległym interiorze i zachwycające widoki. Taka jest Australia.
Śniadanie z kangurem Szukamy wielorybów, delfinów i koala. Kangury przychodzą same Wychodzę z lotniska z ciężkim plecakiem i potarganymi włosami po 24-godzinnej podróży. Sydney wita mnie przyjemną, orzeźwiającą bryzą znad oceanu. Rozglądam się – większość Aussies ( jak o sobie mawiają Australijczycy) w japonkach, luźnych spodenkach i T-shirtach, niektórzy z deskami surfingowymi pod pachą... Tutaj, po drugiej stronie globu, panuje absolutny luz! Z moim mężem Norbertem z jednej z tańszych wypożyczalni kamperów TravelVans wyjeżdżamy domkiem na kółkach. Co do tej formy podróżowania jesteśmy przekonani w stu procentach. Gwarantuje pełną niezależność oraz niezapomniane noce w pustych, dzikich zakątkach. Co prawda nie da się nim wszędzie wjechać (daleko mu do samochodu terenowego), ale idealnie nadaje się na eskapadę po wschodnim wybrzeżu, aż do Port Douglas. Potem przesiadamy się w auto z napędem na cztery koła. W Sydney zwiedzamy słynne miejskie ikony. Z perspektywy promu poznaję Port Jackson, czyli zatokę ciągnącą się przez 20 km w głąb lądu do ujścia rzeki Parramatta. Imponujący most Portowy pokonuję spacerem, trochę żałując, że nie mam czasu na bardziej ekscytującą, prowadzoną przez przewodnika trzygodzinną wspinaczkę po przęsłach budowli. Na plaży Bondi delektujemy się smakiem świeżych krewetek z warzywami. Radości nie ma końca, gdy zakładamy pianki i wtapiamy się w tłumek czarnych punkcików na oceanie. Znaleźliśmy się w krainie miłośników sportu – dobrze zbudowanych wielbicieli surfingu, amatorów jogi, joggingu i gry w siatkówkę można tu spotkać już od świtu. Nocne uroki Sydney odsłania przed nami wieczorny spacer na wschodni cypel Circular Quay do słynnej opery. Jako zwolennicy dzikich i otwartych przestrzeni szybko uciekamy z miasta. Spieszymy się też na K’Ozzie Fest w Jindabyne – polonijny festiwal promujący dokonania Tadeusza Kościuszki oraz Pawła Edmunda Strzeleckiego, dalekiego przodka mojego męża. Mamy dostarczyć im kopię filmu 'Śladami P.E. Strzeleckiego', w którym zagraliśmy główne role. Po uroczystościach wybieramy się – oczywiście – na Górę Kościuszki (zwaną tu Mt. Kozzie). Na szczycie widzimy... Aussiego, który w stroju Adama pozuje do zdjęcia! Może niezupełnie nago, ubrany jest w brokatową kamizelkę i kapelusz. Australijczycy mają specyficzne poczucie humoru. Po weekendzie w Górach Śnieżnych ruszamy wybrzeżem. 25 km na północ od Entrance w kierunku Frazer Park docieramy w piękne kempingowe miejsca, które trudno znaleźć w przewodniku – to Laguna Bongon oraz pobliski Snapper Point. Wspaniała zatoczka z pustą plażą, klifowe wybrzeże oraz jaskinia, w której ocean tworzy fascynującą, nieokiełznaną kipiel. W PORT STEPHENS w nasze ręce wpada folder wycieczkowy. Na zdjęciach uśmiechnięci i zaaferowani turyści przyglądają się ogromnemu wielorybowi wyskakującemu z wody tuż przed ich nosami. My też tak chcemy! Szybko kupujemy bilet. W trzygodzinnym rejsie towarzyszy nam niestety tylko gromada wesołych delfinów, a mianem wieloryba zostaje określony malutki punkcik w oddali. No cóż, nie trafiliśmy na sezon obserwacyjny, który trwa w Australii od czerwca do października – wtedy rzeczywiście spotkać można w oceanie około 40 gatunków wielorybów i delfinów. Na wschodnim wybrzeżu najpopularniejszymi miejscami ich migracji są Cape Byron, Stradbroke Island oraz Hervey Bay. Uda się następnym razem. Rozczarowanie rekompensujemy sobie w punkcie widokowym Birubi Point w Anna Bay, oglądając spektakularny zachód słońca. Ocean kontrastuje z rozległymi, oświetlonymi na czerwono piaskami sięgającymi aż po horyzont. To doskonałe miejsce na nocleg, wolimy jechać jednak do Lemon Tree, żeby od rana przespacerować się po rezerwacie koali. I znowu niepowodzenie. Po godzinnym zadzieraniu w górę głowy i wypatrywaniu tych torbaczy wśród eukaliptusów nie znajduję ani jednego! Czyżby wszystkie zwierzęta w Australii bawiły się ze mną w ciuciubabkę?! A podobno w tym parku mieszka aż 150 osobników! Jeszcze tego samego dnia zatrzymujemy się w Billabong Koala Breeding Centre, żeby odreagować zoologiczne niepowodzenie. Nareszcie mogę dokładnie przyjrzeć się z bliska koali. Okazuje się sympatycznym leniuchem, który przesypia około 20 godzin dziennie. Takiemu to dobrze!Kierujemy się do Ellenborough Falls. Po 10 km nierównego traktu – wszystkie sprzęty ulokowane w kamperze trzęsą się rozpaczliwie. Nagrodą jest wspaniały widok na jeden z najwyższych wodospadów o pojedynczym strumieniu spadającym z 200 m do wąwozu lasu deszczowego. Prawdziwie australijski klimat odkrywamy w Diamond Head. Przy śniadaniu towarzyszą nam sympatyczne kangury i krążące wszędzie warany. Surfujemy na wysokiej fali, przyglądamy się paralotniarzom, przechadzamy się klifowym wybrzeżem i relaksujemy na pięknej plaży. Z zachwytem przyglądam się, jak w odległości kilku metrów od kampera kangurzyce karmią swoje maleństwa. OPŁATA SPECJALNA W AUSTRALII Z POLICJĄ SIĘ NIE DYSKUTUJE Zatrzymujemy się na odpoczynek przy Big Banana: kicz nad kicze, gigantyczny plastikowy banan. Ale skoro tu jesteśmy, można go obejrzeć, przecież to symbol miasta COFFS HARBOUR i okolicy słynącej z plantacji bananowców. Australijczycy mają wyjątkowe upodobanie do Big Things. W każdym regionie umieszczają jakiś wielki charakterystyczny symbol. Mogą to być: krewetka, kalosz, kula bilardowa, ananas, butelka czy inne osobliwości. Słynne BYRON BAY, ulubiona przez młodych ludzi baza wakacyjna, w sezonie bywa tak zapchane kamperami, że trudno znaleźć wolne miejsce parkingowe. Wieczorami z setek domków na kółkach rozbrzmiewa muzyka w klimatach Hendrixa i Marleya, unosi się zapach kadzidełek, potraw i przeróżnych używek, kwitnie życie towarzyskie. Nikt nie przejmuje się zakazem nocowania na parkingach, bo starzy wyjadacze wiedzą, że policja szykuje nalot na kampery tuż przed 5.00 rano. Trzeba wtedy wyskoczyć z łóżka w samych majtkach, zrobić autem kilka rundek przyległymi uliczkami i wrócić na miejsce. Niestety, doświadczenie to zdobywamy dopiero po pierwszym mandacie. Niby jeden z solidarnych kamperowiczów zapukał znacząco w nasz samochód przed „godziną zero”, ale znak rozumiemy dopiero po pięciu minutach, gdy policja wlepia nam mandat. W Australii z władzą się nie dyskutuje. Obeznany z tutejszymi zwyczajami Holender, widząc Norberta wpatrującego się w kwitek na 80 dolarów, mówi: – No worries mate! Nie przejmuj się... Jest wspaniały poranek, nocowałeś tuż nad oceanem i wszystko tylko za 80 dolarów! Trudno o tańszy nocleg w tym mieście. Życzliwi ludzie i piękna pogoda witają nas w QUEENSLAND. Notuje się tu aż 340 słonecznych dni w roku! Klimat wiecznie panujących wakacji, świetne warunki na uprawianie sportów wodnych, Wielka Rafa Koralowa i białe piaski wysp Withsundays. W Brisbane wrażenie robi fantazja planistów przestrzeni miejskiej: w ścisłym centrum pośród egzotycznej roślinności ulokowane są kąpieliska z wodą tak czystą, że bez obawy można w nich popływać. Przechodzimy przez słynny Story Bridge, spacerujemy po ogrodzie botanicznym i Queen Elizabeth St. Mimo że nie przepadamy za miejską dżunglą, tu czujemy się naprawdę dobrze. W Australia zoo oddalonym „zaledwie” 76 km od miasta (na tym kontynencie odległości ocenia się według innej skali niż w Polsce) oglądamy pokaz karmienia krokodyli, wysłuchujemy niezwykłych i zabawnych opowieści o koalach, przytulamy się do aksamitnego w dotyku pytona i dostajemy porcję ciekawostek z życia Steve’a Irwina, legendarnego łowcy krokodyli i jego żony Terri. Wehikuł czasu EPOKA WIKTORIAŃSKA KONTRA DZIKI ZACHÓD I WIELKI BŁĘKIT W Maryborough – miejscowości, która zachowała czar epoki wiktoriańskiej – kluczymy opustoszałymi uliczkami między XIX-wiecznymi budynkami. Panuje tu klimat jak z powieści Marka Twaina. Przypadkiem trafiamy do zapomnianego atelier Missing Link, specjalizującego się w fotografii sprzed epoki. Dziwne miejsce, jak i to całe miasteczko. Czas się tutaj zatrzymał. Sympatyczna posthipiska ustawia nas do zdjęcia w strojach z epoki wiktoriańskiej. Po dwóch godzinach odbieramy fotografię w sepii. Nie pozostawia złudzeń – wehikuł czasu zabrał nas do 1850 r.! Pani fotograf zdradza, że przed nami ostatni klient korzystał z takiej usługi lata temu. Od przechodnia dowiadujemy się, że zaraz ruszy wyścig rowerów skonstruowanych przez uczniów z tutejszych szkół. Gospodynie przynoszą placki, są loteria z fantami, piknik z wyśmienitymi kiełbaskami i zaangażowanie mieszkańców! Fiesta jak z filmów o Dzikim Zachodzie... Nocą w Town of 1770 mam wrażenie, że wszystkie gwiazdy z całego nieba zebrały się tuż nad moją głową. Jest tu kameralnie, urzekają lazurowe wybrzeże, skaczące swobodnie kangury, stada białych papug i mnóstwo pięknych dzikich zakątków. Plaże w centrum okupowane są przez rybaków i właścicieli jachtów. W Airlie znajduje się baza wypadowa na wyspy Withsunday. Korzystając z oferty firmy Ocean Rafting, zabieramy się na wyspy szybką łodzią motorową. Przybijamy do pięknej zatoczki przy plaży Whitehaven. To trzeba zobaczyć! Lazur, dziesiątki odcieni błękitu nieba i oceanu kontrastują z niewiarygodnie białymi plażami. W wodzie widać nawet płaszczki manta zwane diabłami morskimi – są naprawdę ogromne, mają do 7 m szerokości. Przesypuję piasek przez palce. Jest tak drobny, że można nim polerować biżuterię. Przysłużył się też nauce – około 40 ton tego białego pyłu przetopiono na soczewki do teleskopu Hubble’a! W Townsville ładujemy manatki na statek z kursem na Magnetic Island. 25 minut bujania i jesteśmy na miejscu. Ruszamy szlakiem do zatoczki, której nazwa mówi sama za siebie – Arcadia. Piękna plaża, palmy kokosowe nad głową, bliskość rafy koralowej, koale przytulone do eukaliptusów i walabie przemykające drogą... W dalszej podróży na północ krajobraz Queenslandu wypełniają wagoniki z trzciną cukrową, przetaczane z pól uprawnych, drzewka mandarynkowe i plantacje bananowców. W jednej z farm chcemy kupić banany – a jakże! – prosto z drzewa. Przy straganie nikogo nie ma, a obok ułożonej sterty owoców stoi waga i puszka z pieniędzmi z napisem: Help yourself – obsłuż się. Ważymy banany, wrzucamy do puszki cztery dolary i stwierdzamy z żalem, że u nas taki system raczej by się nie sprawdził. Kolejnym punktem na naszej trasie jest Mission Beach. Mimo że po Australii nie powinno jeździć się po zmroku ze względu na ryzyko zderzenia ze zwierzętami, sytuacja zmusza nas do nocnego pokonywania kilometrów. Suniemy z prędkością 20 km/godz. Z ciemności wynurzają się stojące obok drogi krowy i... kazuary. Trzeba uważać, bo te ptaki mają do 2 m wzrostu i mogą być niebezpieczne. Naprawdę warto tu zajrzeć! Nigdzie na wybrzeżu wschodnim nie natknęliśmy się na tak szeroką plażę, przy której rozciąga się pas egzotycznej zieleni z palmami daktylowymi. Korale czerwone W CIENIU ŻARŁACZA PŁYWAM MIĘDZY BARWNYMI ROZGWIAZDAMI W drodze do CAIRNS , gdzie chcemy skonfrontować z rzeczywistością swoje wyobrażenia o Wielkiej Rafie Koralowej, zatrzymujemy się w Boulders, kilka kilometrów za Babindą. W gęstym lesie deszczowym kryje się wartka rzeka wijąca się między ogromnymi skałami. Spędzamy nad nią noc, żeby rankiem popływać z żółwiami, krabami i innymi żyjątkami w spokojnym, lazurowym basenie, a śniadanie zjeść w towarzystwie całkiem sympatycznych dzikich indyków. Nareszcie Cairns i rafa koralowa. Na 2 tys. km zamieszkuje ją niewiarygodna liczba gatunków koralowców, ryb, barwnych mięczaków, szkarłupni oraz skorupiaków, gąbek i innych kolorowych stworzeń. Wyrywamy się z Norbertem z kampera, wpadamy na Reef Fleet Terminal, wskakujemy na statek i już po dwóch godzinach jesteśmy w wymarzonym miejscu! Wbijamy się w ławice kolorowych rybek, mijamy urwiska koralowe, rozgwiazdy, niemal ocierając się o węże wodne, kolorowe ślimaki. Pochłania mnie gonitwa za wielkim wargaczem, przeciskam się między koralowcami... Najpierw przypomina mi się Wielki błękit Luca Bessona, a zaraz potem Szczęki z żarłaczem białym w roli głównej. Jednak najniebezpieczniejsze są tu osobniki wyglądające całkiem niewinnie, jak wątłusz motyli, piękna ryba-skorpion z kolorowymi łuskami, lub ukryta na dnie ryba-kamień. Z fascynacją przyglądam się bogactwu życia podwodnego, za każdym machnięciem płetwą przed oczami pojawiają mi się fenomenalne niespodzianki. W niektóre żyjątka mogłabym wpatrywać się godzinami... Wieczorem pozwalamy sobie na kulinarne szaleństwo. Zamawiamy tzw. zestaw buszmeński. Na talerzach lądują symboliczne porcje krokodyla, emu i kangura. Dopadają mnie lekkie wyrzuty sumienia, zwłaszcza przy kangurzych kęsach, ale ciekawość zwycięża. Najbardziej smakuje nam białe, soczyste mięso krokodyla! Kangurzyna niczym szczególnym nie zachwyca. Na dokładkę proszę o homara, kraby, krewetki, ostrygi i ślimaki – na wspomnienie podwodnej przygody. W Port Douglas podziwiamy zęby wielkiego żarłacza białego. Ile kosztują? Bagatela 400 dolarów (te mniejsze można kupić za jedyne 260 dolarów). Przesiadamy się w terenówkę. Spotkanie ze snem outback – odludna czerwona ziemia spalona słońcem Kto nie prześpi się pod gołym niebem w outbacku, nie posłucha, jakim rytmem bije serce Australii, ten nie pozna w pełni jej tajemnic. Terytorium Północne, zamieszkiwane przez plemiona Aborygenów, to dla mnie ta najprawdziwsza Australia. Z krokodylami, najbardziej niezwykłymi parkami narodowymi, surrealistycznymi krajobrazami, czerwoną ziemią spaloną słońcem, ze świętymi miejscami z Czasu Snu... Podróżujemy przez tereny porośnięte eukaliptusami, wyglądającym jak kępy trawy spinifeksem i gigantycznymi kopcami termitów. Kamper na pewno poległby na tutejszych fatalnych drogach. Park Narodowy Kakadu zajmuje prawie 20 tys. km2. Pośród eukaliptusów i traw wielu z tutejszych roślin i zwierząt nie można zobaczyć nigdzie indziej na świecie. W jeziorze Gunlom, gdzie kręcono zdjęcia do filmu Krokodyl Dundee, słyszałam o zagrożeniu obecnością krokodyli słodkowodnych. Kąpielisko jednak jest czynne. Nie mogę się oprzeć pokusie i płynę (najszybciej jak potrafię) 100 m do wodospadu Waterfall Creek, starając się nie patrzeć w czarną toń. Odświeżeni jedziemy do Nourlangie Rock – niesamowitej samotnej skały w masywie Ziemi Arnhema. Tuż pod nią znajduje się kolekcja malowideł naskalnych. Widok na rozległą panoramę terenów zamieszkiwanych przez lud Namarrgon z gęstą koroną eukaliptusów sięga aż po horyzont. Najpiękniejszy w Kakadu zachód słońca oglądamy nad mokradłami w punkcie widokowym Nadab w Ubirr. W tej miejscowości też odnajdujemy niezwykłe malowidła naskalne – najstarsze liczą 20 tys. lat i według aborygeńskich wierzeń są dziełem duchów przodków. Opowiadają o stworzeniu świata i ustanowieniu Praw. Przedstawiają walabie, żółwie, ryby, warany, oposy i ludzi. Wśród nich jest także wizerunek Tęczowego Węża – najważniejszego przodka w tradycji aborygeńskiej. Adrenalina wstrzymuję oddech i zaglądam krokodylowi w paszczę Postanawiamy zostać w Kakadu dłużej. Z samego rana wybieramy się na dwugodzinną przeprawę przez rozlewiska Yellow Water. Na rzece otacza nas niewiarygodne nagromadzenie skrzydlatych gatunków: czaple, ibisy, kormorany, orły, rzadkie gatunki kaczek i gęsi, bociany Jabiru oraz charakterystyczne papugi kakadu. W wodzie srebrzą się barramundy – ryby numer jeden w Australii. Patrzymy na wygrzewające się w słońcu krokodyle i ptaki przechadzające się stadami. Nagle środkiem rzeki z rykiem przepływa motorówka z uśmiechniętym od ucha do ucha elegancko ubranym starszym panem, który w dłoni dzierży wędkę. Scena jak z Monty Pythona! Nawet w tak niezwykłym rezerwacie przyrody można spotkać bogatego emeryta wynajmującego prywatną łódkę z pomocnikiem do łowienia ryb! Moje oburzenie schodzi na dalszy plan, gdy odwracam głowę i... widzę bacznie wpatrującego się we mnie krokodyla! Ba, przepływamy obok niego łodzią tak blisko, że mogę mu policzyć zęby w otwartej paszczy! Jego koledzy przemykają w wodzie lub wylegują się ostentacyjnie z otwartymi złowrogo pyskami, chłodząc w ten sposób swoje cielska. Przewodnik opowiada mi, jak uniknąć bliskiego, będącego zapewne ostatnim, spotkania z gadem. Ponoć Aborygenki płoszą krokodyle, stukając pod wodą dwoma kamieniami. Nie jestem w stu procentach przekonana co do skuteczności tej metody, ale obiecuję sobie, że w sytuacji kryzysowej będę o niej pamiętać. Podwyższony poziom adrenaliny odczuwamy na rzece Mary, słynącej z największego skupiska krokodyli słonowodnych na świecie. To naprawdę niebezpieczne zwierzęta. Ciarki przechodzą mi po plecach, gdy z odmętów rzeki w kolorze kawy z mlekiem wynurzają się ogromne paszcze zwabione zapachem porządnego kawałka mięsiwa. Wstrzymuję oddech, gdy jeden z nich tuż obok mnie wyskakuje z wody, prezentując się niemal w całej okazałości. Park Narodowy Litchfield – położony 140 km od DARWIN – nie jest tak popularny jak Kakadu, ale tu możemy spokojnie odpocząć po silnych wrażeniach. Okazałe baseny skalne, liczne wodospady pośród lasów deszczowych dostarczają nam przyjemności w upalne dni. Przy granicy parku od strony Batchelor odkrywamy gigantyczne „magnetyczne” termitiery. Termity to sprytne stworzenia – budują wąskie kopce na osi północ–południe, dzięki czemu korzystają z ciepła zarówno wschodzącego, jak i zachodzącego słońca. Kierując się dalej na południe, docieramy do Parku Narodowego Nitmiluk (Katherine Gorge). Wypożyczamy kajak i przepływamy fragment 12-kilometrowego kanionu wyrzeźbionego przez wody rzeki Katherine. W przenikliwej ciszy mijamy tzw. krokodyle skały, gąszcze egzotycznej roślinności, docieramy do malowideł naskalnych. W miejscowości Mataranka zatrzymujemy się na kąpiel w naturalnym basenie termalnym w lesie deszczowym. Lazur, szum wody z kaskady, a dookoła zieleń wielkich juk! Zrelaksowana i wyciszona wracam ścieżką prowadzącą na kemping... i nagle słyszę pod stopami szuranie w liściach. Z przerażenia nieruchomieję. Dwa metry ode mnie wije się wielki pyton. Na szczęście chwilę potem zjawia się ranger. Bierze wężysko na ręce i daje mi pogłaskać jego aksamitną, opalizującą skórę. Jedziemy dalej, do pierwszego z dwóch najbardziej kosmicznych miejsc w Australii, do Devil’s Marbles, Diabelskich Kulek. Aborygeni z plemienia Warumungu nazywają je Karlwe Karlwe. Jest to rezerwat z ogromnymi pomarańczowymi głazami rozrzuconymi niczym magiczne kule na czerwonej ziemi outbacku. Całość tworzy surrealistyczny pejzaż. Gdzie ten czarodziej, który je rozrzucił? Cisza. Słychać tylko bzyczenie setek natrętnych much. Według legendy aborygeńskiej głazy zostały poukładane przez Tęczowego Węża. Zdaniem naukowców kamienie są pozostałością po zastygłej lawie poddanej przez miliony lat działaniu erozji. Zaskoczenie staję na krawędzi kanionu i w miasteczku podziemnych domów W okolicach Alice Springs warto zobaczyć najpiękniejsze zakątki środkowej Australii. Królewski Kanion (Kings Canyon) w Parku Narodowym Watarrka najlepiej zwiedzić sześciokilometrowym szlakiem (pokonanie go zajmuje 3–4 godziny) prowadzącym tuż nad przepaścią. Po stromym 100-metrowym podejściu klifem wkraczam na brzeg kanionu. Ale widok! Na trasie odnajduję w skałach odciski skamieniałych meduz. Część ścieżki wije się między labiryntem olbrzymich kopulastych uli i jeśli ktoś ma lęk wysokości, niech lepiej trzyma się z daleka od nieogrodzonej krawędzi. Na końcu drogi czeka przysłowiowa wisienka na torcie. Trafiamy prosto do rajskiego ogrodu Garden of Eden, bujnego lasu sagowcowego, w sercu którego znajduje się naturalny basen skalny z wodospadem. Mimo że nie trzymam w dłoni schłodzonego drinka z parasolką i tak czuję się jak w raju. Terytorium Północne opuszczamy po „namagnetyzowaniu się” energią świętej góry Aborygenów Uluru (Ayers Rock) oraz wędrówce po inspirujących monolitach Kata Tjuta (Olgas). Zmierzamy do wielokulturowego Coober Pedy w Australii Południowej. To drugie po Devil’s Marbles miejsce, które wygląda niczym z innej planety. Miasteczko zamieszkują pozytywni szaleńcy z całego świata, ogarnięci gorączką opalową. Szukanie tych rzadkich, pięknych i niezwykłych kamieni to esencja ich życia. Każdy tutaj ma swoją „działkę” i prawie każdy mieszka w domu pod ziemią powstałym podczas odwiertów, większość prowadzi sklepiki z kamienną biżuterią. Zwiedzamy przyjemny, chłodny podziemny dom pani Fayne, która z dwiema przyjaciółkami przez 10 lat drążyła go kilofem i łopatą. Patrzymy na zapałki powtykane w pęknięcia w suficie. Gdy konstrukcja drgnie i pojawi się zagrożenie zawaleniem, zapałka spadnie. Od tego momentu zostaje tylko chwila na opuszczenie domu. W miasteczku zagadujemy o kręcone tu filmy, bo jest ono rajem dla reżyserów. Powstały tutaj m.in. Mad Max, Priscilla – królowa pustyni, Pitch Black. Zachód słońca również jest w tym miejscu nieziemski! Dzisiaj towarzyszy mu wielka tęcza, która niespodziewanie wyrasta z szyldu sklepu opalowego... Monika Oksza-Strzelecka
Paryż: Jedno z najpiękniejszych miast świata
Stolica mody, kultury, miejsce, gdzie można zjeść wytworną kolację lub zadowolić się bagietka i butelką wina w plenerze
Jeśli dziś wtorek, to jutro jesteśmy na premierze. Zanim jednak zasiądziemy w paryskim kinie, zapraszam na spacer po miejscach mało znanych, które odwiedzali jednak bardzo znani ludzie Paryż jest jak ruchome święto, twierdził Ernest Hemingway, który bawił tu między wojnami. Ja w takim razie świętowałem wielokrotnie, czasem kilka razy w roku, niekiedy tracąc rachubę, który to już raz ląduję na lotnisku CDG. Chętnie powiedziałbym, że byłem w Paryżu po raz pierwszy jako uczestnik tzw. Wielkiej Emigracji po powstaniu listopadowym. No, ale wtedy musiałbym być nieśmiertelny niczym XVIII-wieczny hrabia de Saint-Germain, którego widziano żywym ponad 100 lat po jego rzekomej śmierci w roku 1784 (gdy parę lat później otwarto jego trumnę, okazała się pusta). Więc lepiej powiedzmy, jak w bajkach, że pierwszy raz wylądowałem tu „dawno, dawno temu”. Środa w kinie Żeby naprawdę poznać Paryż, nie trzeba odwiedzić wszystkich jego muzeów. Wojciech Kilar, który jeździł do Paryża przez ponad 50 lat, w Luwrze był tylko dwa razy, raz samemu, raz z żoną. Poznanie Paryża to dla mnie raczej ciągłe po nim wędrówki, z metra korzystam tylko na rzeczywiście długich trasach. Owszem, miło jest zajrzeć do Café de Flore czy Café les Deux Magots (przy bulwarze, o którym wspomnę za chwilę), zwłaszcza jeśli pamięta się, kto bywał tu wcześniej, ale prędzej „poczuje się paryżaninem” ten, kto usiądzie do kolacji w dowolnej knajpie za rogiem, a rano pójdzie do najbliższej boulangerie, by kupić świeżą bagietkę na śniadanie. Jest mnóstwo przewodników i spacerowników po stolicy Francji. Ale tak naprawdę liczą się dwie pomoce, do kupienia już na miejscu – plan Paryża (najlepiej ten wydany przez Editions A. Leconte, w charakterystycznej niebieskiej okładce) oraz Pariscope, czyli informator kulturalny ukazujący się w każdą środę. Kosztuje niecałe euro, a opisuje absolutnie wszystkie imprezy, wystawy i filmy, które można wtedy zaliczyć. We Francji, inaczej niż w reszcie świata, premiery filmowe pojawiają się w środy, a nie w piątki. Maria i czterej muszkieterowie Zastrzegam, że nie zdradzę adresów wszystkich, bo przecież część muszę zachować dla siebie. O hrabim Saint-Germain wspomniałem nie przypadkiem (podobno Napoleon III kazał zebrać wszelkie dane na jego temat, ale spłonęły one podczas pożaru pałacu Tuileries w 1871 r.), gdyż będziemy się poruszać w okolicach lewobrzeżnego bulwaru Saint Germain (równoległego do Sekwany) i krzyżującego się z nim bulwaru Saint Michel. Idąc tym ostatnim od Sekwany, po lewej stronie zobaczymy charakterystyczną (kopuła!) sylwetkę Panteonu. Są dwa powody, żeby wejść do środka. Po pierwsze, wahadło Foucaulta. Niby kilka takich wahadeł jest w Polsce (np. we Fromborku), ale to tu w 1851 r. Jean Foucault na linie o długości 67 m zawiesił kulę zaopatrzoną w rylec. Śledząc ruchy swobodnie zawieszonego wahadła (tzn. ślady, jakie rylec pozostawia na obwodzie koła, w środku którego jest zainstalowana lina), Foucault wykazał, że Ziemia obraca się wokół własnej osi. Powód drugi to zebrane w podziemiach Panteonu groby sławnych Francuzów, wśród nich jest też Polka Maria Skłodowska-Curie. Bawi mnie, że vis-à-vis leżą w jednej „salce”: Jean-Jacques Rousseau i Wolter. Obaj to niezłe gagatki. Rousseau napisał Emila, pierwszy podręcznik wychowania, ale własne dzieci oddał do sierocińca. Wolter dał się za pieniądze omamić carycy Katarzynie II, popierając rozbiory Polski. Ale my zeszliśmy do podziemi głównie dla Aleksandra Dumasa, którego prochy sprowadzono do Panteonu w roku 2002. Ta lokalizacja idealnie doń pasuje, gdyż niedaleko, w pobliżu kościoła Saint-Sulpice (na południe od bulwaru Saint-Germain), mieszkali czterej muszkieterowie. Umberto Eco w piątym rozdziale Sześciu przechadzek po lesie fikcji rozstrzyga wątpliwości związane z ich adresami: Atos to ulica Ferou, Portos – Vieux Colombier, d’Artagnan – Fossoyeurs, która w 1806 r. zmieniła nazwę na Servandoni, przy której mieszkał też Aramis, gdy jej fragment zwał się Pied de Biche. Złaziwszy te okolice, wypada na koniec wpaść do kaplicy Sorbony (na wschód od bulwaru Saint Michel), pod wezwaniem świętej Urszuli, gdzie spoczywa kardynał Richelieu, który był kanclerzem uniwersytetu. A gdy ktoś poczuje się zmęczony tą wędrówką, może odpocząć na ławce w Ogrodzie Luksemburskim. Urodziny Napoleona Paryż najlepiej odwiedzać w sierpniu. Jest wtedy pusty, bo paryżanie masowo wyjeżdżają pierwszego dnia tego miesiąca na urlop. 15 sierpnia zawsze zaglądam do Inwalidów, kompleksu budynków służących niegdyś jako szpital i pensjonat dla inwalidów wojennych. Dociera się doń, schodząc z bulwaru Saint-Germain na ulicę Grenelle, która prowadzi wprost do placu z pałacem Inwalidów. To tu w kwietniu 1861 r. złożono prochy Napoleona Bonaparte, 21 lat wcześniej sprowadzone z Wyspy św. Heleny. Na grobowiec w kolorze miodowo-czerwonym patrzy się z góry, z okrężnej galeryjki. Ciało cesarza zostało zabalsamowane i ponoć zamknięte w sześciu trumnach (z cyny, mahoniu, ołowiu, hebanu i fińskiego czerwonego porfiru). 15 sierpnia to oczywiście dzień jego urodzin (w 1769 r. w Ajaccio, na Korsyce). Co do urodzin, to miło jest je świętować w Le Procope, na ulicy de l’Ancienne Comédie 13 przecinającej bulwar Saint Germain. To najstarsza kawiarnia w Paryżu – w 1686 r. założył ją Francesco Procopio dei Coltelli, rodem z Palermo. Bywał tu Danton, Beaumarchais i Chopin. Podobno Diderot pisał w Le Procope teksty do Encyklopedii, a Benjamin Franklin przyszłe artykuły konstytucji amerykańskiej. Lokal zachował stylowy wystrój: na ścianie wisi Deklaracja praw człowieka i obywatela, zaś na drzwiach toalety widnieją tabliczki „obywatelki” i „obywatele”. Przy wejściu wystawiono kapelusz Napoleona, który w Procope pijał kawę. Ja wciąż pamiętam, że zjadłem tu smacznego tatara. Z księgarni na lewym brzegu najbardziej oblegana jest Shakespeare and Company przy ulicy de la Bûcherie 37, blisko Sekwany. To do niej zachodzą Julie Delpy i Ethan Hawke w Przed wschodem słońca Richarda Linklatera, docierając aż do kanapy na jej najwyższym piętrze. Księgarnia specjalizująca się w wydawnictwach anglojęzycznych została otwarta w 1951 r. przez niedawno zmarłego George’a Whitmana na pamiątkę innej księgarni, którą w latach 1919–1940 prowadziła Sylvia Beach. U Beach gromadzili się m.in. James Joyce, Hemingway i uznany później za faszystę Ezra Pound. Ja jednak wolę inną księgarnię – Librairie Gibert na placu Saint-Michel, pod numerem 5. Księgarni Gibert jest w tej okolicy aż osiem. Całą sieć założył w 1886 r. Joseph Gibert, profesor literatury klasycznej z Saint-Étienne zajmujący się najpierw sprzedażą podręczników. „Moja” księgarnia przypomina kilkupiętrową więżę – na kolejne piętra wjeżdża się ruchomymi schodami, schodzi z nich schodami klasycznymi. Ileż czasu spędziłem tu, grzebiąc wśród książek o filmie, wśród komiksów i kryminałów w wydaniach kieszonkowych! Na zewnątrz, na ogrodzonym terenie wokół księgarni, wystawiane są przecenione ciekawostki: znalazłem tam kiedyś Encyklopedię Juliusza Verne’a z opisami jego życia, wszystkich jego książek i wymyślonych przez niego bohaterów. Dodatkowa zaleta tego Giberta jest taka, że wychodząc z niego, wystarczy skręcić w prawo, by znaleźć się w „sieci ulic” (de la Huchette, St.-Sévérin), na których są wyłącznie restauracje z różnych zakątków świata. Z szacunku dla gospodarzy można rozpocząć od jakiejś crêperie, smakując naleśniki z mąki gryczanej (słodkie i wytrawne) obowiązkowo popijane cydrem. Ostatnie tango Maszerując po bulwarze Saint-Germain, nie zaszkodzi zajrzeć do opactwa Saint-Germain-des-Prés, gdzie 76. opatem był Jan Kazimierz Waza, po tym jak w roku 1668 porzucił polski tron. To jego w Potopie uratował Andrzej Kmicic, a w Ogniem i mieczem zagrał Marek Kondrat. Jest tu grób byłego króla, choć bez ciała – przewiezionego na Wawel. Przed śmiercią w roku 1672 Jan Kazimierz zdążył jeszcze związać się z Françoise-Marie Mignot, wdową po pewnym marszałku, która urodziła mu córkę Marie-Catherine. Pozostając w nastroju grobowym, wiem, że z paryskich cmentarzy turyści najchętniej odwiedzają Père-Lachaise, na prawym brzegu, choćby z powodu nagrobka Jima Morrisona. Ja jednak wolę skromniejszy i młodszy o 20 lat (otwarty w 1824 r.) cmentarz Montparnasse (bulwar Edgara Quinet 3). Od bulwaru Saint-Germain najlepiej pójść doń ulicą de Rennes, na której, nawiasem mówiąc, jest sporo sklepów z damskimi butami. Tu leżą: Charles Baudelaire, Samuel Beckett, Julio Cortázar, Eugène Ionesco, André Citroën, Guy de Maupassant, Philippe Noiret, Roland Topor i Jean-Paul Sartre. Za każdym razem, gdy tam jestem, odnajduję kolejny grób, którego nie znalazłem wcześniej, i zostawiam sobie inny, na następną wizytę. Tak „odwiedziłem” Emila Ciorana („Tylko jedno jest ważne: nauczyć się bycia przegranym”), Maurice’a Leblanca, autora Arsène’a Lupina i Aleksandra Alechina, jedynego szachistę, który zmarł jako aktualny mistrz świata. „Najżywszy” jest tu jednak grób Serge’a Gainsbourga, ludzie kładą na nim listy, paczki papierosów i bilety metra. Zresztą Gainsbourg mieszkał między bulwarem Saint-Germain i Sekwaną, przy ulicy Verneuil 5. Mur tej posesji cały pokryty jest dedykowanymi mu graffiti. Jeśli ktoś interesuje się domami sław, powinien poszukać w paryskich papeteriach serii pocztówek ze zdjęciami i adresami takich domów. Jak przedostać się z lewobrzeżnego do prawobrzeżnego Paryża? Osoby mające dość siły, by wędrować aż za wieżę Eiffla, mogą skorzystać z mostu Bir-Hakeim, po którym Marlon Brando spaceruje w Ostatnim tangu w Paryżu Bernardo Bertolucciego. Most ma dwa poziomy, po wyższym jeździ 6. linia metra. Po drugiej stronie Sekwany rozciąga się dzielnica Passy: proszę spróbować znaleźć dom, w którym Brando i Maria Schneider próbują wynająć to samo mieszkanie. My jednak pójdziemy na prawy brzeg bulwarem Saint-Michel, by przechodząc po wyspie Cité, minąć Palais de Justice, na którego schodach fotografował się Krzysztof Kieślowski i bohater jego Białego grany przez Zbigniewa Zamachowskiego. Po drugiej stronie rzeki nie wolno przegapić Le Centre Pompidou (to 4. dzielnica) z biblioteką, w której przesiadywał Zbigniew Herbert. Widziałem tu kiedyś znakomitą wystawę z rekwizytami z filmów Alfreda Hitchcocka. W lutym 2014 r. pokazywano w Pompidou zdjęcia Henri Cartiera-Bressona („Fotografować to ustawić na tej samej linii strzału głowę, oko i serce”). Za Pompidou rozpościera się Le Marais, czyli Bagno, pełne urokliwych uliczek z knajpami. W mojej ulubionej – Les Philosophes (Vieille du Temple 28) – trudno o wolny stolik. Podają tu pyszne sałatki, jedna nazywa się jak lokal, i ciastko reklamowane jako gâteau espresso. Z Vieille du Temple warto skręcić w ulicę des Rosiers pełną żydowskich piekarni, w których znajdziemy serniki i makowce, i sprzedawczynie mówiące po polsku. W Le Marais – od lat 80. do śmierci w 2000 r. – mieszkał Kazimierz Brandys. Ciekawe, ile osób czytuje dziś w Polsce jego książki (Wariacje pocztowe chyba się nie zestarzały?). Ostatnim miejscem na prawym brzegu, do którego zajrzymy – w dzielnicy 12., za placem Bastylii – jest Cinémathèque Française (Bercy 12, w pobliżu hali sportowej Bercy, linie metra 6. i 14.), ichnia Filmoteka Narodowa, w 2005 r. przeniesiona tu, do budynku projektu Franka Gehry’ego. Dzięki tutejszym wystawom można się nauczyć historii kina, można tu też filmy kupić (w sklepie), obejrzeć (w kinie) i spotkać się z ich autorami. A wizyt w Cinémathèque nie odmawiają największe sławy – zdjęcie reklamowe pokazuje, że spotkali się tu Roman Polański i Martin Scorsese. Niezgorsze towarzystwo, prawda? Jacek Szczerba
Zobacz kilka przydatnych porad dla podążających szlakiem kangura.
■ Powierzchnia: ok. 7,7 mln km2, ponad 22 mln ludzi. Co czwarty mieszkaniec Australii urodził się za granicą (dane z 2009 r.). ■ Religie: chrześcijanie – ponad 63 proc., buddyści – ok. 2 proc., muzułmanie – ok. 1,7 proc. Natomiast ponad 30 proc. mieszkańców przyznaje, że nie identyfikuje się z żadną religią. ■ Strefy czasowe: w czasie letnim dodajemy do UTC od +8 do +12 godz. ■ Języki: angielski ■ Waluta: dolar australijski (AUD), 1 AUD = ok. 2,7 PLN ■ Od października 2008 r. wprowadzono eVisitor – elektroniczny system wizowy. Mając taki dokument, można przez 12 miesięcy wielokrotnie przekraczać granicę, a jednorazowy pobyt (w celach turystycznych lub biznesowych) nie może trwać dłużej niż trzy miesiące. Z systemu eVisitor mogą korzystać posiadacze paszportów krajów Unii Europejskich oraz innych krajów europejskich (obywatelom UE wizy przyznawane są bezpłatnie). ■ Ambasada Australii ul. Nowogrodzka 11 00-513 Warszawa tel. 22 521 34 44 ambasada.australia@dfat.gov.au www.australia.pl ■ Samolotem do Sydney można dolecieć m.in. z Warszawy, Krakowa, Gdańska i Poznania z przesiadką (we Frankfurcie, w Monachium, Paryżu, Szanghaju). Korzystne ceny ma Singapore Airlines. Cena biletu na trasie Warszawa–Frankfurt– Singapur–Sydney: ok. 5,5 tys. zł za os. ■ Kamperem. Najtańsza wypożyczalnia to Wicked Camper (cena od 39 dol. za dzień). Atrakcyjne ceny i dobre warunki ubezpieczenia ma firma TravelVans (cena 52–66 dol. za dzień). Na drogach obowiązuje ruch lewostronny. Wymagane jest międzynarodowe prawo jazdy. ■ W Sydney bardzo dobrze rozwinięta jest sieć schronisk, hosteli i hoteli. Ceny hosteli: 16–50 dol., najwięcej jest takich za 22 dol. ■ Hotel Oak Maestri Towers tuż przy nim Darlig Harbour, Queen Victoria Building oraz Town Hall. Ceny pokoi od ok. 102 dol. za noc. www.booking.com ■ W tradycyjnej kuchni australijskiej jest wiele wpływów kuchni angielskiej: pieczenie, kotlety z rusztu oraz inne potrawy mięsne, podawane najczęściej z ziemniakami, marchewką i groszkiem. ■ Współczesna kuchnia australijska bazuje na tradycjach z wielu krajów. Szczególnie widoczne są wpływy południowej Europy oraz południowo-wschodniej Azji. Coraz bardziej w Australii docenia się kuchnię polską (zwłaszcza pierogi i słodycze). ■ Uwielbiana przez dzieci pasta vegemite zrobiona z wyciągu z drożdży jest potrawą niespotykaną nigdzie indziej na świecie. Równie dużym uznaniem cieszą się czekoladowe biszkopty Tim Tam. ■ Chleb kosztuje ok. 2 dol., wędlina – od 10 AUD za 1 kg, a śniadanie w restauracji – od 5 AUD. ■ Nazwa kontynentu sięga połowy XVI w. i związana jest z terminem Terra Australis, używanym przez Europejczyków (łac. terra – ziemia, australis – południowa). ■ Planując zwiedzanie Opery w Sydney większą grupą, dobrze jest dokonać internetowej rezerwacji. www.sydneyoperahouse.com ■ Od turystów, którzy sześć dni przed przyjazdem do Australii przebywali na terenie Afryki lub Ameryki Południowej, wymaga się zaświadczenia o szczepieniu na żółtą febrę. www.szczepienia.pl ■ Australia. Cuda świata (New Media Concept Australia) ■ Najmniejszy kontynent. Tajemnicza ziemia Aborygenów (DeAgostini) ■ Roff Smith, Zimne piwo i krokodyle. Rowerem dookoła Australii (wyd. National Geographic) ■ Peter Carey, Prawdziwa historia Neda Kelly’ego (Prószyński i S-ka) ■ Bruce Chatwin, Pieśni stworzenia (Świat Książki) ■ Estetyka Aborygenów. Antologia, pod redakcją M. Bakke
Kraina kangurów nie jest dla niecierpliwych. Aby ją poznać, trzeba spędzić co najmniej miesiąc w jej miastach, górach, lasach, na plażach i pustyniach. Przedstawiamy niestandardową trasę prowadząca do mniej znanej turystom Australii zachodniej.
W Australii zakochałem się 20 lat temu. Ostatnio podróżuję po niej starym, ale znakomicie przygotowanym do trasy terenowym nissanem. Śpię na bagażniku dachowym – w wielogwiazdkowym hotelu – lub wewnątrz samochodu – z ograniczoną możliwością obserwacji nieba. Mam swój zestaw do gotowania: kociołek na herbatę, łopatę (do smażenia steków), silny palnik gazowy, ogniskowy toster oraz prysznic i spory zapas wody. Będąc w drodze, w wykopanej jamie ziemnej piekę chleb, a w aluminiowej folii – kangurze ogony kupione od zaprzyjaźnionych Aborygenów. Bywa, że przez kilka dni nie spotykam nikogo i mimo to zawsze czuję się tu gościem, nie gospodarzem. Ląduję w kolorowym Sydney, które kusi zabawą i urokami lata. Zanim oswoję się z Australią i kolejny raz zrozumiem jej całkowitą odmienność, Grzeszne Miasto (Sin City) zadowala moje europejskie gusta. To największy w Australii tygiel artystyczny, kulturalny i kosmopolityczny. Dopiero odkrywanie nieznanych smaków tzw. nowej kuchni australijskiej powoli uświadamia, że jednak jest tu inaczej niż w domu. W dzielnicy Kings Cross, kiedyś znanej z rozpusty i awanturników, a dziś przyjaznej turystom i względnie spokojnej, znajduję nocleg. Stąd na piechotę mam blisko do Królewskich Ogrodów Botanicznych i do słynnej 300-metrowej wieży widokowej Sydney Tower. Spaceruję do gmachu opery, pod przęsło Mostu Portowego zwanego przez sydnejczyków wieszakiem na płaszcze. Żądni przygód za sporą opłatą mogą się nań wspiąć pod okiem instruktora-przewodnika i podziwiać panoramę miasta. Zaglądam też do zabytkowej dzielnicy The Rocks z klimatycznym labiryntem uliczek między starymi, odrestaurowanymi domami. W głowie mi się kręci od upału, zmiany czasu i niewyspania. Z Circular Quay co chwilę odpływają promy do Manly – z wody wspaniale widać operę i most. Jeszcze przed zachodem wsiadam do jeżdżącej ponad ulicami kolejki Monorail i objeżdżam nią City, podziwiając z góry jego uroki. Następny dzień postanawiam spędzić na rowerze. Najpierw wycieczka po centrum – do muzeów Australii (ze znakomitą kolekcją minerałów) i sztuki współczesnej – a potem za miasto do Parku Przyrody Waratah. To dobre miejsce, by pierwszy raz zobaczyć dzikie kangury, koala, emu i walabi. 26-kilometrowy szlak Coast Track wiedzie wybrzeżem przez urozmaicony teren z plażami do surfowania. Lubię ten przedsmak prawdziwej Australii. Kilka lat temu wybrałem się w podróż rzeką Hawkesbury – jedną z najbardziej malowniczych na kontynencie, która przepływa przez pięć parków narodowych i wpada do morza 30 km za Sydney. Teraz jednak plan mojej wyprawy jest inny. Samochód czeka na mnie w oddalonych stąd o 100 km Górach Błękitnych, potem jadę nim w Góry Śnieżne. Pierwsze swą nazwę zawdzięczają gęstym lasom eukaliptusowym, nad którymi unosi się niebieskawa mgiełka olejków eterycznych, a drugie – wysokości – wszak to dach Australii. Na Górę Kościuszki (2 228 m n.p.m.), najwyższy szczyt kraju, Australijczycy mówią Mt Kozzie lub Koziosko. To najsilniejszy polski akcent na Antypodach. Zdobywcą, eksploratorem i pomysłodawcą nazwania jej imieniem naszego generała był podróżnik i geolog sir Paweł Edmund Strzelecki. Ostatnio toczą się głośne spory o przemianowanie góry, jednak dzięki skutecznym działaniom Polonii Park Narodowy Kościuszki został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO, co w zasadzie wykluczyło manipulacje przy nazwie. Od trzech lat odbywa się tu Mound and Mt Kosciuszko Festival (Festiwal Kopiec i Góra Kościuszki), impreza polonijna wspierana przez miejscowe władze. Na wierzchołek prowadzi kilka tras, wybieram jedną z łatwiejszych: z kurortu Thredbo wyciąg krzesełkowy Kościuszko Express wiezie mnie na Mt Crackenback, skąd od szczytu dzieli mnie 7 km nieforsownego marszu. Latem na zboczach pojawia się mnóstwo kwiatów, w tym słynny kwiat Adyny, który Strzelecki wysyłał w listach do ukochanej w Małopolsce. Zimą doskonale szusuje się tu na nartach – górę otaczają najbardziej znane kurorty narciarskie na kontynencie. Z Jindabyne objeżdżam Góry Śnieżne od zachodniej strony niezwykle widokową Alpinie Way – droga bywa trudna, czasami muszę włączać napęd na cztery koła – przez Khancoban i Corryong. Dalej prowadzi ona wśród wyniosłych starych paproci drogą Great Alpinie Road do Lak es Entra nce, nad morzem Tasmana. W tym największym porcie rybackim w stanie Wiktoria próbuję owoców morza. Z przyjaciółmi z pobliskiego Melbourne wynajmujemy na dwa dni jacht. Żeglujemy po przymorskich jeziorach ze słoną wodą, jest prawie jak na Mazurach. Prawie, bo w polskich jeziorach nie ma meduz i woda smakuje inaczej. Melbourne wydaje się bardziej przyjazne turystom i lepiej zorganizowane niż Sydney. By się o tym przekonać, warto spędzić tu jeden dzień dłużej. Plac Federacji to epicentrum kulturalne stolicy stanu Wiktoria. Główna ulica, Swanston St, ze wspaniałą architekturą kolonialną, pozwala się przenieść w czasy wiktoriańskie. Zachwycają tu Town Hall (ratusz) – wielokrotnie replikowany klasyk z epoki gorączki złota, Royal Arcade – pasaż handlowy z 1869 r. oraz Manchester Unity Building – unikat neogotyku z lat 30. XX w. Największy targ w Australii, Queen Victoria Market, działa nieprzerwanie od 100 lat i jest tak popularny, że organizuje się do niego wycieczki. Tymczasem zbudowane na planie lotniska Muzeum Melbourne należy do największych i najnowocześniejszych na świecie, podobnie jak inne tutejsze centra wystawiennicze i rozrywkowe. Można zajrzeć na słynne korty, gdzie w styczniu odbywają się rozgrywki wielkiego szlema Australian Open, na tor wyścigów Formuły 1, wybrać się na spacer nad rzeką Yarra czy spędzić kilka godzin w Królewskim Ogrodzie Botanicznym. W Australii odległości mierzy się w godzinach jazdy samochodem. W 2,5 godziny (co na tutejsze standardy oznacza dystans bardzo niewielki) dojeżdżam do Wilsons Promontory, najbardziej wysuniętego na południe skrawka kontynentu. Mieści się tu urokliwy park narodowy z ponad 80 km szlaków do pieszych wędrówek i spacerów. Stąd już tylko chwila dzieli mnie od Tasmanii. Największa wyspa Australii jest stosunkowo rzadko odwiedzana przez Europejczyków. To duży błąd, ponieważ w sensie przyrodniczym stanowi odrębny byt, fascynujący i na wpół dziki. Zaryzykuję nawet stwierdzenie, że warto wybrać samą Tasmanię jako cel przyjazdu z Polski. Można spędzić tu w sposób zajmujący nawet trzy tygodnie i wyjechać z niedosytem. Na powierzchni niemal dwukrotnie większej od województwa mazowieckiego mieszka niespełna pół miliona ludzi. Gdy ktoś się uprze, okrąży Tasmanię samochodem w jeden dzień, jednak nie radziłbym tego robić, bo w ten sposób ominie nas wiele atrakcji. Nie brakuje tu ponurych śladów przeszłości. W pierwszej połowie XIX w. Brytyjczycy założyli w Port Arthur kolonię karną, w której więźniowie traktowani byli w bestialski sposób. Najpierw postępowano w myśl zasady, że skazańców trzeba intensywnie eksploatować i pilnować, by nie uciekli; po latach zaostrzono rygor i zaczęto ich trzymać w izolowanych ciemnych celach. Wspaniałe mosty drogowe i gregoriańskie budowle z piaskowca, które można podziwiać m.in. w Launceston, Hobart i Devonport, zostały zbudowane właśnie przez zesłańców. Wielkim bogactwem wyspy jest niemal nietknięta przez człowieka przyroda. Znajduje się tu aż 19 parków narodowych. Trzy największe, Franklin-Gordon Wild Rivers, Cradle Mountain-Lake St. Clair oraz Southwest, obejmują aż 20 proc. powierzchni Tasmanii i zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Biosfery. Tym razem ciągnie mnie na Overland Track, jeden z najpiękniejszych trekkingów świata. 65-kilometrowa trasa wiedzie z dala od cywilizacji, z północy na południe. Zaczyna się w osadzie Cradle Valley i kończy u stóp jeziora Saint Claire. Chęć wejścia na szlak należy zgłosić wcześniej na stronie internetowej parku, by zarezerwować noclegi w spartańskich, ale pełnych uroku chatkach (mimo to dla pewności zabieram ze sobą namiot). Na pokonanie go powinno wystarczyć pięć dni, jednak zaplanowałem jeszcze zejście do kilku wodospadów poza główną trasą i wspięcie się na najwyższy szczyt Tasmanii Ossa (1 614 m n.p.m.), co wydłuży trochę mój pobyt na wyspie. Overland Track jest niezwykle urozmaicony. Polodowcowe kotły przypominające tatrzańskie Morskie Oko, gołoborza, bagniste łąki ciągnące się kilometrami – pijawek wystarczy w nich dla każdego – i tysiącletnie lasy przywołują w pamięci krajobrazy z baśni, a czasem z horroru. Adrenalina mi skacze, gdy na ścieżce dostrzegam węża tygrysiego, największego i najbardziej niebezpiecznego ze wszystkich żyjących na Tasmanii. Omijam go z daleka, bo gad może zaatakować. Bardziej przyjazne są spotkania z kangurami i innymi torbaczami, m.in. pałankami, wombatami i diabłami tasmańskimi. Te ostatnie urządzają mi nocny koncert – ich piskliwe wrzaski mogłyby zostać wykorzystane jako ścieżka dźwiękowa najstraszliwszych filmów grozy. Wracam na stały ląd, by pojechać Great Ocean Road. Jednym z najpiękniejszych odcinków drogi oceanicznej jest 80-kilometrowy fragment między Anglesea a Apollo Bay. Szosa wije się nad klifowym wybrzeżem i wspaniałymi piaszczystymi plażami. Mam dylemat, czy zatrzymać się na jednej z nich, czy też wybrać się w pobliskie góry Otway słynące z najlepszych trekkingów w stanie Wiktoria, kuszących możliwością spotkań z misiami koala. W końcu stwierdzam, że najlepiej pojechać i tu, i tu. Wzdłuż Great Ocean Road leżą najpopularniejsze australijskie kurorty, więc w sezonie letnim, a tym bardziej w czasie świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, trudno tu o wolne pokoje na nocleg. Mnie to na szczęście nie dotyczy, wszak mam swoją luksusową sypialnię na dachu samochodu. Po wypadzie w góry i plażowaniu wracam na oceaniczną trasę, mijam 12 Apostołów w Parku Narodowym Port Campbell. To podmywane przez fale wapienne skałki sterczące z dna oceanicznego nad klifowym wybrzeżem. Do dziś nierówną walkę z żywiołem przetrwało ich zaledwie siedem. Z samego rana wsiadam za kółko. Mam do pokonania 700 km, w Australii to nieco ponad dziewięć godzin bezstresowej jazdy. Nie zamierzam wstępować do Adelajdy, stanowej stolicy Australii Południowej, bo to mało ciekawe miejsce – mijam je od południa i szukam noclegu w mieścinie Goolwa , nad przybrzeżnym jeziorem Alexandrina, do którego wpada rzeka Murray, druga najdłuższa na kontynencie (2,5 tys. km). Tym razem funduję sobie odrobinę romantycznego luksusu z epoki XIX-wiecznych parostatków. Za 85 zł wykupuję nocleg w marynarskiej koi w starym, doskonale utrzymanym P.S. Murray River Queen przycumowanym do miejskiego nabrzeża. Następnego dnia z Cape Jervis odpływam promem na Wyspę Kangura. Spodziewałem się, że skrawek ziemi położony zaledwie kilkanaście kilometrów od stałego lądu i tylko 120 km od Adelajdy, będzie skomercjalizowanym ogrodem zoologicznym. Z przyjemnością stwierdzam, że byłem w błędzie. Co najmniej jedna trzecia obszaru jest parkami narodowymi lub rezerwatami i są tu tylko dwa niewielkie miasteczka Penneshaw oraz Kingscote, w których kupuję fantastyczne lokalne wino i sery. Życie płynie sennie, latem można plażować i surfować na przepięknej Vivonne Bay, a także nurkować do licznych wraków. Kangury dają się we znaki dopiero po zmierzchu, łatwo wtedy o przykrą w skutkach kolizję samochodową lub nieoczekiwane odwiedziny – w nocy nagle dwa torbacze wpadają do pokoju, który wynająłem na farmie Flinders Chase. Ranne kangury, ofi ary wypadków drogowych, trafiają do założonego na wyspie szpitala dla zwierząt. Od lat prowadzi go Shirley Ross, która w chuście na piersiach mającej imitować torbę kangura hołubi młode i ratuje je od śmierci. Kolejne miejsce w mojej przygodzie ze zwierzętami to zatoka Fok, schronienie australijskich lwów morskich. Dyrekcja parku przyjęła zasadę nieingerowania w życie zwierząt, więc przyglądam się ze smutkiem, jak mały lew, pewnie sierota, bezradnie próbuje skubnąć pokarmu od innych samic, a one i ich dzieci go przepędzają. Przyroda jest bezlitosna, los młodego został przesądzony. Pierwsze koala sprowadzono na Wyspę Kangura w latach 20. XX w., by ochronić ich populację przed lisami, królikami i ludźmi. Nie miały tu naturalnych wrogów i konkurencji do lekko odurzających liści eukaliptusa, nic więc dziwnego, że z początkowej liczby 18 rozmnożyły się do 15 tys. Zjadły już niemal wszystko i teraz część z nich głoduje. Rozważa się wysiedlenie 2,5 tys. koala z wyspy lub ich sterylizację. Choć śpią ponad 20 godzin na dobę, zadanie jest trudne do wykonania: trzeba się do nich wspinać wysoko na drzewa. Pojawiają się głosy, że najprościej byłoby pewną ich liczbę odstrzelić, jednak takie drastyczne zapędy hamuje obawa, że zostałoby to źle przyjęte na świecie. Oswojone koala mieszkają m.in. w Parku Natury Parndana, można podejść do nich bardzo blisko, a nawet próbować się zaprzyjaźnić, ale zwykle są senne. Jednak przestrzegam, by uważać, bo rozzłoszczone potrafi ą dotkliwie podrapać. Gdy o zmroku opuszczam wyspę, tuż przy przystani promowej parada pingwinów wypada z wrzaskiem na przyległą plażę. Doprawdy, jak można się tak krzykliwie zachowywać w tym nastrojowym miejscu! Pora ruszyć na zachód. Odcinek 2 300 km rozkładam na dwa dni jazdy. Droga Eyre Highway jest prosta, może wydać się monotonna, niektórzy nawet mówią, że to najnudniejsza droga w Australii. Ja się z tym nie zgadzam. To jedyna trasa prowadząca przez olbrzymią Nizina Nullarbor, która, jak sama nazwa wskazuje, jest krainą bezdrzewną i po horyzont niemal zupełnie płaską. Eyre Highway przejeżdża się przez Morski Park Wielkiej Zatoki Australijskiej, drugi po Wielkiej Rafi e Koralowej największy na świecie rezerwat morskiej biosfery, gdzie między lipcem a wrześniem goszczą wieloryby biskajskie. Można je obserwować przez lornetkę z punktów widokowych Head Bight. Tuż przed granicą ze stanem Australia Zachodnia droga przytula się do wysokiego na blisko 70 m nijak niezabezpieczonego klifowego wybrzeża zatoki. Wokół pustka. Za plecami bezkresny interior, przed oczami masa wody sięgająca lądu wokół bieguna południowego. Potężny klif wygląda jak złamane na pół kruche ciastko. Tutaj 100 mln lat temu Australia oddzieliła się od Antarktydy (rozpadła się część ówczesnego prakontynentu Gondwany) i ruszyła w do dziś nieprzerwany dryf na północ. To niejedyne w Australii pobudzające wyobraźnię miejsce ze śladami wędrówki kontynentów, jakie zamierzam odwiedzić. Noc spędzam w spartańskiej osadzie Eucla, tuż za granicą stanową, wśród wydm i zasypanych piaskiem stacji telegraficznej i meteorologicznej. Kładę cegłę na gaz – szykuje się jazda przez jeden z najdłuższych na świecie idealnie prostych odcinków drogi (145 km) zwany 90-mile Straight. Przez niewielkie Norseman, w którym znajdują się kopalnie złota, docieram do idyllicznego Esperance z najpiękniejszymi plażami świata! Nie, nie zdradzę swojej ulubionej, ale podpowiem, że każdy znajdzie tu swój raj, a przy odrobinie szczęścia może na chwilową wyłączność. Nie szkodzi, że jest tutaj zlokalizowany największy w Australii port rud żelaza na eksport. Jego infrastruktura została skrzętnie ukryta i turystom pozostają tylko błękitne laguny, szafi rowe zatoczki oraz piasek biały i sypki jak mąka wrocławska. Nocleg na plaży nie jest w Australii przestępstwem, a pewnie dlatego że plaż jest tu w nadmiarze, można po niektórych jeździć samochodem. Trudno mi opuszczać to miejsce. Od Albany dzieli mnie dzień leniwej jazdy. To najstarsze miasto w stanie Australia Zachodnia słynie z muzeum Wielorybniczego. Eksponowany w nim m.in. szkielet płetwala błękitnego o długości prawie 30 m naprawę robi wrażenie. Samo serce potężnego ssaka waży 600 kg. Nieopodal muzeum natrafi am na nadbrzeżne skały o fantasmagorycznych kształtach. Noszą nazwy Naturalny Most, Megaszpara, Ziejące Fontanny. Albany to także dobre miejsce na zakupy wisiorków, pocztówek i bumerangów, które raz wyrzucone nie powrócą do właściciela. Ja też dałem się skusić: ze sklepiku wychodzę z pachnącym, ręcznie robionym mydłem z olejku drzewa herbacianego. Park Narodowy Porongurup leży zaledwie 40 km na północ od Albany. Niewielkie pole kempingowe na jego terenie służy mi jako baza wypadowa na kilka nieforsownych trekkingów w pobliskie granitowe góry. To pasmo mające zaledwie 12 km długości i 670 m wysokości wypiętrzyło się podczas kolizji Australii i Antarktydy 1,4 mld lat temu, gdy tworzyła się Gondwana. Wiosną i wczesnym latem można tu usłyszeć śpiew ponad 70 gatunków ptaków; kwitnie tu ponad tysiąc gatunków zupełnie u nas nieznanych kwiatów. Wydeptane ścieżki pamiętają ostatnich Aborygenów, którzy mieli tu swoje święte miejsca, i ich dramatyczną historię. Widoki ze szczytu są warte wysiłku – podziwiam m.in. wyższe, przedziwnie zabarwione góry Stirling, na które zamierzam wspiąć się jutro. Lasy wokół nich, szczególnie wiosną, we wrześniu lub październiku, są jak pradawny, kwitnący, kolorowy rajski ogród. Pasmo górskie z najwyższym szczytem Australii Południowo- Zachodniej, Bluff Knoll, sięgającym 1 095 m n.p.m., jest dla geologów dowodem na rozpad Gondwany. Tak właśnie na niewielkiej przestrzeni 40 km oglądam początek i koniec historii superkontynentu, który 200 mln lat temu obejmował: Afrykę, Amerykę Południową, Australię, Antarktydę i Dekan czyli dzisiejsze Indie. Bocznymi drogami zmierzam do „lasu babuni” 170 km od Walpole. W Dolinie Gigantów rosną rzadkie i osobliwe gatunki eukaliptusów: karri osiągający 90 m wysokości (trzecie najwyższe drzewo świata), tingle plasujący się w pierwszej dziesiątce najwyższych roślin na Ziemi i niezwykle ceniony w Australii jarrah, który osiąga 40 m i żyje do 400 lat. Miód pozyskiwany z jego kwiatów nie krystalizuje, smakuje przedziwnie i ma silne działanie antyseptyczne, stosuje się go nawet do opatrywania ran. Od dawna jest jednym z najcenniejszych specyfików mojej podróżnej apteczki. Tree Top Walk to nazwa największej atrakcji okolicy – metalowej rampy długości 600 m, zawieszonej na wysokości koron drzew-gigantów. Po tym spacerze nadal mało mi przygód. W pobliskim mieście drwali Pemberton próbuję swoich sił i wspinam się po wbitych spiralnie metalowych prętach na 90-metrowej wysokości karri ochrzczone tu Dave Evans Bicentennial. Kiedyś służyło do obserwacji i wczesnego sygnalizowania o pożarach, dziś wyzwala we mnie dużą porcję adrenaliny. Gdy na szczycie drzewa wchodzę na niewielki podest, wpada mi do głowy szalony pomysł, żeby tu… zanocować. Noc jest bezwietrzna, ale cały czas czuję wyraźne kołysanie – korona drzewa odchyla się o co najmniej pół metra od pionu. Zejście jest zdecydowanie bardziej traumatyczne niż wejście, nogi mam jak z galarety. Kusi mnie kraina Margaret River. Od kilku lat miejscowe winnice skutecznie przebijają się na światowe rynki, także do Polski. Najnowsza moda to wina organiczne, wyprodukowane w całkowicie ekologicznych warunkach. Na peryferiach miasteczka Karridale przez przypadek trafiam na niewielką winiarnię Random Valley, której sympatyczny właściciel sprzedaje najlepszy organiczny shiraz w całej Australii i Nowej Zelandii. Tę butelkę zatrzymam na specjalną okazję! Stąd blisko do przylądka Leeuwin i okazałej latarni morskiej. To, co znajduję w jej środku, pomaga zrozumieć, jak w jeszcze nie tak dawnych czasach radzono sobie na morzu bez GPS-a. Dowiaduję się, że dalej na północ wiedzie widokowa Droga Jaskiń. Cztery z nich udostępniono dla ruchu turystycznego. Geologa nie trzeba namawiać: bez wahania stwierdzam, że szata naciekowa jest najwyższej próby. Jestem już blisko Perth, stolicy Australii Zachodniej, dla mnie dziś najważniejszego miasta w kraju, skąd robię wypady do buszu, na przyległe i odległe pustynie. Mam tu podobnie jak ja zarażonych przygodą wiernych przyjaciół i odkrywam z nimi ten region. Na nocleg w ranczu na peryferiach Parku Narodowego Avon Valley przyjmują mnie Stenia i Adam. Furtka za domem prowadzi w objęcia dzikiego buszu. Na kolację jedziemy harleyem do portowego Fremantle zabudowanego zadbanymi wiktoriańskimi kamienicami. W mieście panuje przyjazna atmosfera, jest wiele znakomitych i niedrogich restauracji. Wybieramy jedną na przystani pod gołym niebem – smakowita duża porcja rekina z frytkami mogłaby wystarczyć dla dwóch, ale pochłaniam całą sam. W sąsiadującym z knajpą pubie-browarze Little Creatures robią, moim zdaniem, najlepsze piwo w Australii. Szklanka bursztynowego specyfiku kosztuje aż 17 zł, ale warto. Niestety, niemal zawsze jest tu pełno ludzi i trzeba chwilę poczekać na stolik. Centrum Perth, szczególnie w obrębie Parku Królewskiego (Kings Park), zachęca do zwiedzania i odpoczynku. Ale my jedziemy z Adamem na północ. Zaledwie 50 km za miastem znajduje się relaksujący Park Narodowy Yanchep, dobre miejsce na lunch i jeszcze jedna na tej wyprawie okazja zawarcia przyjaźni z misiami koala. Nieopodal w nadmorskiej mieścinie Two Rocks mieszkał Jacek Kaczmarski. Ostatnie piosenki śpiewał m.in. o tym miejscu, zimowych ulewach, muszelkach na australijskiej plaży. Nie spieszymy się, do następnego Parku Narodowego Nambung mamy zaledwie trzy godziny jazdy. W Lancelin chwytam mocniej kierownicę, włączam napęd na cztery koła i wjeżdżam na wydmy oraz wąskie dróżki wzdłuż wybrzeża. Najciekawszy fragment tej trasy to przejazd kilkunastu kilometrów zupełnie pustą plażą, zakopać się tu nietrudno. Auto toczy się jednak posłusznie, w kilku miejscach wspina się po skałach jak pająk, centymetr po centymetrze. Tutaj zawsze testujemy samochody i kierowców przed poważnymi wypadami w interior. W opuszczonej osadzie rybackiej Grey mamy własną spartańską chatkę z blachy falistej, w której odpoczywamy przed wyprawami i po nich. Nie ma tu elektryczności i turystów, a lodówka pamięta jeszcze lata 50., jest zasilana gazem i nadal działa. Przemierzamy niewielką pustynię Pinnacles, miejsce gdzie erozja doprowadziła do powstania niezwykłych form krajobrazu. Z żółtego piachu wystają pojedyncze szkielety skalne przypominające iglice i maczugi na prehistorycznym cmentarzu zaginionej cywilizacji. (Niektórym, zwłaszcza kobietom, skałki te kojarzą się zgoła inaczej). Ta marsowa kraina w zachodzącym słońcu wygląda wyjątkowo czarująco. Nie, nie jesteśmy romantyczni, ale bez wątpienia to jedno z najciekawszych miejsc w Australii. Porzucamy je jednak i, zmieniwszy napęd na szosowy, mkniemy 400 km dalej na północ, do Kalbarri. To leżące nad oceanem przy ujściu rzeki Murchison senne miasteczko emerytów tłumnie przyciąga turystów z Perth. Dobra fala oceaniczna sprawia, że jest również mekką surferów – pierwsze kroki stawiało tu wielu australijskich mistrzów deski. Do wycieczek zachęcają malownicze i strome wąwozy rzeki i budzące respekt oceaniczne klify. Skały są wyjątkowo fotogeniczne, regularnie warstwowane, wznoszą się nad wodą nawet na kilkadziesiąt metrów. Na kolację idziemy do byłej owczarni. W niepozornej szopie zdobionej galerią narzędzi do oporządzania trzody mieści się Finlay’s, popularna i niedroga restauracja z zawsze doskonałym jedzeniem. Tym razem próbuję słodkowodnej ryby barramundi, uważanej (słusznie!) za wyjątkowy delikates. Co ciekawe, właściciel knajpy ma rubaszne poczucie humoru i lubi swoich gości obrażać. Tyle że w Australii nikt się tym nie przejmuje. Znamy się kilka lat i nie napiszę, jak mnie ów jegomość pozdrawia… Ruszamy dalej na północ. Zastanawiamy się, czy nie skierować się teraz do Zatoki Rekina. Przyciągają mnie tam bliskie duszy geologa stromatolity, prastare formacje, które uważa się za jedne z najstarszych śladów życia na Ziemi. Kiedyś dominowały w płytkich morzach, a obecnie występują w niewielu miejscach na świecie. Jednak większość turystów przyjeżdża nad zatokę nie dla nich, ale po to, by nurkować na rafie i obserwować delfiny. (Te piękne, oswojone już ssaki podpływają do plaży, bo wiedzą, że dostaną pokarm). Przyglądam się, jak nad hordą ciekawskich ludzi usiłuje zapanować pracownik instytutu ichtiologicznego. Po drodze zatrzymujemy się w Carnarvon na owocowy lunch. Okolica słynie z plantacji warzyw i owoców tropikalnych. Moim ulubionym jest kwaskowata karambola, nie pogardzę też mango. Wyjątkowo soczysty jest tandorin, australijska krzyżówka mandarynki i grapefruita. Nie muszę przekonywać, że mango z polskich sklepów w porównaniu z tymi z Carnarvon przypomina w smaku buraki pastewne. A do domu kupuję pikantny sos mango, doskonały dodatek do dań z kurczaka. Niewielka zatoka Coral Bay jest moim kolejnym przystankiem. To przykład dobrze rozumianego umiaru, rozsądku i konsekwencji. Rafa koralowa z milionami ryb dochodzi tu niemal do samych brzegów. W ciągu ostatnich 10 lat nie zmieniło się w tym miejscu prawie nic. W kurorcie jest jedno duże pole kempingowe i trzy hoteliki. Nie ma tu betonowych pałaców jak nad rafami egipskimi czy nawet tymi na wschodnim wybrzeżu Australii. Idę ponurkować i poszukać żółwi morskich. Panuje taki upał, że wieczorem, by się ochłodzić, jeszcze raz wchodzę do wody, w całej zatoce jestem niemal sam i zostaję tu aż do zmroku. Następnego dnia poznaję przyczynę tej pustki: tabliczka z zakazem wstępu do wody ostrzega przed krokodylami. Pierwszy raz podeszły oceanem aż do Coral Bay w kwietniu 2009 r. i tego samego dnia zostały odstrzelone, było o tym głośno nawet w Polsce. Odebrałem kolejną lekcję pokory. Trzeba było się zastanowić, dlaczego nikt się wieczorem nie kąpał. Jadąc kawałek na północ, dotrzemy do jeszcze ciekawszej rafy w Parku Narodowym Ningaloo Reef, ale nas ciągnie w interior, na wschód. Wnikamy w obszar, w którym czujemy się najlepiej, jakbyśmy byli ulepieni z tej ziemi. Do Tom Price jedziemy po części szlakiem pustynnym, gdzie mieszka wielu Aborygenów. Po latach spędzonych w Australii mamy łatwość nawiązywania kontaktów z rdzennymi obywatelami tej ziemi, ale świadomie tego nie nadużywamy. Oni nas nie chcą i nie potrzebują. Bywaliśmy wielokrotnie w gminach aborygeńskich i nigdy mieszkańcy się nami nie interesowali, dla nich byliśmy białymi, z zewnątrz, nieważne, czy z Sydney, Perth, czy z abstrakcyjnej dla nich Polski. Nie powinno się ich zaczepiać, straszyć aparatami fotografi cznymi, oceniać ich po zachowaniu i próbować mierzyć naszymi kryteriami. Mówienie o Aborygenach – brudasy, pijacy, nieroby, chuligani – świadczy o kompletnym niezrozumieniu ich spraw, jest powierzchowne i bardzo szkodliwe. To są bardzo mądrzy ludzie, wystarczy im jedno spojrzenie, by ocenić charakter i zamiary przybysza. Mają bogate wnętrze, do którego dla własnego bezpieczeństwa nie pozwolą nam dotrzeć. Uszanujmy ich oddalenie i milczenie. Od wielu lat z powodu wtargnięcia białych na kontynent ludzie ci są zagubieni na własnym terytorium i tym, czego potrzebują najbardziej, jest szacunek. Park Narodowy Karijini jest na mojej liście drugim – po parku Kakadu – najciekawszym w całej Australii. Prawowitymi właścicielami tych ziem są ludy Banjima, Yinhawangka i Kurrama. Mieszkają tu od 20 tys. lat. To bardzo rozległy obszar o powierzchni około 8 tys. km2. Krótko mówiąc, park ten słynie z dziur w ziemi. Te bardzo głębokie, zwane kanionami, okresowo wypełnia woda. Najbardziej imponujący jest Hancock Gorge. Najpierw schodzimy 40 m po metalowej drabinie i naiwnie myślimy, że to już koniec. Prawdziwa zabawa zaczyna się 100 m dalej, kiedy kanion raptownie się zwęża i na półtora metra głębokości jest wypełniony wodą. Można płynąć wpław lub ostrożnie brodzić; woda jest ciepła, nawet przyjemna. Widoki przypominają najlepsze sceny z przygód Indiany Jonesa. W środkowej części przejścia przydają się liny – wczepiamy je w przygotowane przez kogoś wcześniej punkty asekuracyjne i opuszczamy się jeszcze niżej, do najciekawszej, mocno meandrującej komory wąskiego kanionu. Jeden odcinek możemy zrobić tylko „na pająka”, zapierając się równocześnie nogami i rękami. Filmowo, odlotowo, woda chłodzi, adrenalina grzeje, słońce tu nie dociera. W Dales Gorge znajdujemy tani kemping. Nie ma na nim pitnej wody (do najbliższego źródła jest prawie 50 km), są za to psy dingo, które w poszukiwaniu resztek jedzenia wielokrotnie podchodzą pod nasze auto, a ja obserwuję je z dachu nissana. Prawo zakazuje dokarmiania ich, dlatego niezadowolone wyją do księżyca. Następnego dnia podejmujemy decyzję o powrocie do Perth buszem. To oznacza wyprawę szlakami pustynnymi i każdą dróżką, w którą się wedrzemy terenowym autem. Kawałek trasy prowadzi wzdłuż torów kolejowych, jest i pociąg. Trąbię radośnie, maszynista odpowiada potężnym gwizdem lokomotywy. Liczę wagony… niemożliwe – już ponad 200. Tutaj jeżdżą najdłuższe składy świata, wiozą rudy żelaza. Rekord został pobity 21 czerwca 2001 r., gdy po trakcji przetoczyły się 682 wagony o łącznej długości ponad 7 km. Ten znikający na horyzoncie ma nie więcej niż 2,5 km. Po drodze chcemy jeszcze odwiedzić Mt Augustus. Przybywamy do krainy, której, podobnie jak rafy koralowej, nie potrafię opisać. Mt Augustus jest świętą górą Aborygenów, dwa razy większą i dwa razy starszą od słynnej i zadeptanej przez turystów Uluru (Ayers Rock). Zachód słońca jest tu równie imponujący co na Uluru, ale z widokowego wzgórza Emu kontempluję go w pełnej samotności! Podczas objazdu góry trafiam m.in. do naskalnych rytów aborygeńskich i szlaku wiodącego na szczyt. Wszystkie skarby chroni Park Narodowy Burringurrah. Dookoła oazy spokoju, tylko raz spotykam trzyosobową grupkę turystów. Dwa lata wcześniej, kiedy spaliśmy na jedynym w tej okolicy kempingu, w środku nocy zastukał do drzwi właściciel i powiedział, że idzie gwałtowny front atmosferyczny. Poradził, abyśmy się spakowali i czym prędzej uciekali na wschód. Posłuchaliśmy. Gdybyśmy zignorowali jego apel, nasz samochód pozostałby uwięziony w błocie na kilka tygodni. I to jest prawdziwa Australia. Wbrew pozorom zasady buszu są proste, czytelne i łatwe do zrozumienia. Złowroga dżungla zaczyna się w mieście. Zobacz także: Australia Marek Tomalik
Kilka przydatnych porad dla podążających szlakiem kangura.
Powierzchnia: 7,7 mln km2. Liczba ludności: 21 mln. Większość mieszkańców to imigranci z ponad 200 krajów. Aborygeni stanowią 2,3 proc. populacji. Religie: 64 proc. chrześcijan, Aborygeni wyznają totemizm i animizm. Języki: angielski, jednak 15 proc. ludności w domach posługuje się innym językiem, najpopularniejszy jest włoski i grecki. Aborygeni między sobą porozumiewają się tradycyjnym językiem. Waluta: dolar australijski 1 AUD = 2,4 PLN. Najlepiej przyjechać na australijską wiosnę, między wrześniem a październikiem. Nie ma wtedy świąt, ferii szkolnych, a pogoda jest umiarkowana. Podanie o wizę turystyczną na 3, 6 i 12 miesięcy można złożyć osobiście w ambasadzie Australii lub przez Internet. Wizy do trzech miesięcy wystawiane są bez opłat. Ambasada Australii: Warszawa, ul. Nowogrodzka 11 tel. 22 521 34 44 faks 22 627 35 00 www.poland.embassy.gov.au. Samolotem leci się zwykle z dwiema przesiadkami – w porcie europejskim (Amsterdam, Londyn, Frankfurt) i azjatyckim (Kuala Lumpur, Hongkong, Singapur). Przy dobrych połączenia podróż może trwać do 20 godzin. Bilet w dwie strony z Warszawy do Sydney kosztuje około 4 600 zł. Autobusem: jest zwykle najtaniej, można kupić karnety na określoną liczbę dni. Największym australijskim przewoźnikiem na trasach dalekobieżnych jest McCafferty's/Greyhound, www.greyhound.com.au. Samolotem: w Australii działa wygodna sieć połączeń lotniczych. Najkorzystniej bilety kupować przez Internet. Przewoźnicy: Qantas, www.qantas.com.au oraz Virgin Blue, www.virginblue.com.au. Wypożyczonym kamperem: po Australii jeździ się najwygodniej. Można kupić stare auto osobowe za 5–8 tys. zł, ale sprzedawanie go po zakończeniu podróży może być stresujące. Od kilku lat rośnie popularność niewielkich kamperów z miejscem do spania dla trzech osób. Wydatek na paliwo na 8 tys. km: 1 800 zł. Jeśli samochód się zepsuje, firma podstawia następny. Mały kamper: za dzień płaci się od 125 zł plus od 25 zł za ubezpieczenie, www.wickedcampers.com.au. Kamper terenowy: dziennie od 230 zł oraz od 18 zł za ubezpieczenie, www.australia-adventure.eu. Prom na Wyspę Kangura: samochód i dwie osoby: 770 zł (bilet powrotny), www.sealink.com.au. Sydney: postawienie namiotu na kempingu albo łóżko w sali wieloosobowej hostelu (Bondi Beach, Kings Cross) kosztuje ok. 50 zł. Skromny hotelik to 120 zł (pokój dwuosobowy). Za nocleg w szacownym pubie w The Rocks trzeba zapłacić od 380 zł. Luksusowy hotel Park Hyatt kosztuje od 1 450 zł za pokój, dwa razy tyle za apartament. Wynajęcie domu na wodzie – od 1 340 zł za dwa dni na cztery osoby, www.hawkesburyriver.org.au. Wyspa Kangura: Na farmie Flinders Chase łóżko kosztuje od 50 zł, www.parks.sa.gov.au. Cradle Mountain Wilderness Village. Studio można wynająć od 320 zł za noc, www.cradlevillage.com.au. Wybór smaków jest ogromny. W Sydney działa nawet polska restauracja Zagłoba. Pyszny i sycący posiłek można zjeść w jadłodajniach chińskich i wietnamskich już za 5 dol. W wielu restauracjach serwują tzw. nową kuchnię australijską, w której w wyszukany sposób łączy się kuchnie śródziemnomorską i azjatycką. Warto spróbować krokodyla w sosie pomidorowym i ryby barramundi zapiekanej w korze drzewnej. Przed wjazdem do parku narodowego należy zapytać się na policji o aktualne warunki na szlaku. Karnety wstępu do parków narodowych wydaje się na samochód i są ważne dla wszystkich jego pasażerów. Rygorystyczne przepisy kwarantanny mające zapobiec zawleczeniu na kontynent chorób i szkodników zakazują wwozu do kraju zwierząt, żywności i skór. Na granicy sprawdza się nawet czystość podeszew butów. Elektryczność. Gniazdka mają otwory na trzy płaskie bolce, więc konieczne są przejściówki. Bezpłatny telefon alarmowy nr 000 obowiązuje we wszystkich stanach. Trzeba uważać na węże i pająki, wiele z nich jest jadowitych. Gdy zostanie się ukąszonym, należy jak najszybciej zgłosić się po pomoc lekarską. Szczepienia nie są wymagane, ale warto się zaszczepić przeciwko żółtaczce typu A i B. Ambasada RP w Australii 7 Turrana Street Yarralumla ACT 2600 tel. 02 6272 1000 faks 02 6273 3184 e-mail embassy@poland.org.au www.poland.org.au Oficjalny serwis turystyczny Australii zawiera informacje o planowaniu podróży, przelicznik walut, prognozy pogody, interaktywne mapy, propozycje planów podróży, www.australia.com. Informatory przydatne przy planowaniu wyjazdu: www.australia-przygoda.com, www.racq.com.au. Rezerwacje wstępu na szlak Overland Track: www.parks.tas.gov.au. Alexis Wright, Karpentaria, Media Rodzina 2009. Zobacz także: Australia - relacje z wypraw i opowiadania podróżnicze