National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-07T10:30:17.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Syberyjskie „wrota do piekieł" uchylają się coraz szerzej. Krater Batagajka cały czas rośnie
items: Życie w temperaturach poniżej -60 stopni. Jak wygląda codzienność w „najzimniejszej wiosce świata”?
items: Współpraca w środku Zimnej Wojny – jak USA i Związek Radziecki ratowały tygrysa amurskiego
items: Co naprawdę zabiło nosorożce włochate? Rozwiązanie wieloletniej zagadki tkwiło w żołądku zamarzniętego wilka
items: To jedna z ostatnich syberyjskich szamanek. Pochodzi z XVIII wieku, a jej rodzice byli… blisko spokrewnieni
items: Zamarznięte szczenięta z Syberii odsłoniły swoje tajemnice. Pomogły badania genetyczne
items: Na Syberii istnieje „polska wieś”. Nasz język słychać tam każdego dnia
items: Kula ognia na czarnym niebie. Nad Syberią przeleciała niewielka planetoida
items: Jan Czerski trafił na Syberię w ramach kary. Przekuł ją w długie i owocne badania naukowe
items: Wacław Sieroszewski to buntownik, anarchista i etnograf. Jako jeden z pierwszych badaczy opisał Koreę
items: Wirusy zombie z wieloletniej zmarzliny mogą wywołać nową pandemię. Tak twierdzi jeden z ich odkrywców
items: Dron wleciał do zlodowociałego krateru. Największa depresja wiecznej zmarzliny stale rośnie
items: Niespodziewane odkrycie na Syberii. Odnaleziono grobowiec „woźnicy rydwanu” sprzed 3000 lat
items: Nosorożec włochaty ze Staruni nie jest sam. Lodowce odsłaniają kolejne wymarłe gatunki
items: Przełomowe odkrycie na Syberii. To pierwsza zidentyfikowana rodzina neandertalczyków
items: Nieńcy żyją w Rosji, jakiej się nie pokazuje. Teraz szczególnie walczą o zachowanie swej tożsamości
items: „Pożary zombie” w najzimniejszej wiosce na świecie. Niestraszne im najniższe temperatury
items: Topnienie arktycznych lodów niesie ze sobą nowe zagrożenia
items: Czy bezkresne syberyjskie lasy stanowią atut czy przeszkodę w walce ze zmianami klimatu?
items: Maleńkie zwierzę odżyło po 24 tysiącach lat hibernacji w syberyjskiej wiecznej zmarzlinie
items: Tak wyglądała trasa ludzi migrujących z Syberii do Ameryk. Naukowcom pomogła bakteria
items: Już wiadomo skąd biorą się wielkie dziury na Syberii
items: Zdjęcia geologicznego „ciasta" na Syberii zaskoczyły NASA
items: Piżmowiec syberyjski: jak wylesienie i przemysł perfumeryjny niszczą ten gatunek
items: Rzucił wszystko i został fotografem. Tak bardzo zachwycił go Bajkał [GALERIA]

Syberyjskie „wrota do piekieł" uchylają się coraz szerzej. Krater Batagajka cały czas rośnie
type: item
date: 2026-07-07T10:30:44.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: depresja
subject: odkrycia
subject: syberia
subject: Wolny czas
description: Największa na świecie depresja na obszarze wieloletniej zmarzliny cały czas rośnie. Właśnie się okazało, że krater Batagajka powiększa się każdego roku w znaczący sposób.
encoded: W tym artykule: Jak szybko rośnie krater Batagajka? Jak duże są „wrota do piekieł”? Co to jest wieloletnia zmarzlina? Ten gigantyczny otwór w ziemi znajduje się w północnej Jakucji, w Rosji. Miejscowi nazywają go „wrotami do piekieł”. Oficjalna nazwa depresji to krater Batagajka – od przepływającej niedaleko rzeki, prawego dopływu Jany. „Wrota” dzieli 10 km od miasta Batagaj i ok. 660 km od Jakucka. Krater został po raz pierwszy wypatrzony na zdjęciach satelitarnych w 1991 r. Od tego czasu budzi żywe zainteresowanie naukowców. Nie bez powodu. W wyniku zapadnięcia się części zbocza odsłoniły się warstwy wieloletniej zmarzliny pochodzące aż sprzed 650 tys. lat. To najstarsza wieloletnia zmarzlina na Syberii i druga pod względem wieku na całym świecie. Co ciekawe, „wrota do piekieł” wcale nie są stabilne. Najnowsze badania wykazały, że każdego roku rosną aż o ok. milion metrów sześciennych. Odpowiada za to szybkie topnienie wieloletniej zmarzliny. Jak szybko rośnie krater Batagajka? Jak duża jest ta depresja? To zapadlisko długości kilometra, mające 50–100 m głębokości. Jego brzegi regularnie się wykruszają, w wyniku czego ziemia osuwa się do wnętrza krateru. W ten sposób „wrota do piekieł” dosłownie się poszerzają. Ściany depresji cofają się nawet o 12 m rocznie. To bardzo dużo. Na Syberii – albo szerzej, w Arktyce – jest sporo tego rodzaju kraterów powstających na skutek topienia się wieloletniej zmarzliny. Jednak w porównaniu z nimi Batagajka pozostaje wyjątkowa. Tempo jej poszerzania się jest bezprecedensowe. Naukowcy podejrzewają, że depresja utworzyła się w latach 60. poprzedniego wieku. W 2014 r. miała już 790 m. Od tego czas zaś urosła o całe 200 m. Jak duże są „wrota do piekieł”? To, że depresja stopniowo się rozrasta, samo w sobie nie jest niczym nowym. Latem zeszłego roku potwierdzono to dzięki obserwacjom prowadzonym z drona. Jednak teraz badacze po raz pierwszy precyzyjnie oszacowali, o jaką objętość powiększa się Batagajka. Udało się to zrobić dzięki anal…

krater-Batagajka-f9493e3.png
width: 2160
height: 1440

Życie w temperaturach poniżej -60 stopni. Jak wygląda codzienność w „najzimniejszej wiosce świata”?
type: item
date: 2026-07-04T13:15:16.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: klimat
subject: rosja
subject: syberia
subject: tradycje
subject: zima
description: W leżącym na dalekiej, rosyjskiej Syberii Ojmiakonie życie toczy się w niezwykłych warunkach. Mieszkańcy tej „najzimniejszej wsi na świecie” nauczyli się, jak dopasować swoją codzienność do ekstremalnych warunków. A wyzwań na ekstremalnym mrozie jest naprawdę sporo. Tutaj nie rządzi człowiek, tylko surowa natura.
encoded: Spis treści: Ojmiakon, czyli „niezamarzająca woda” Biegun zimna Stalinowskie represje Zwyczaje w Ojmiakonie Wschodniosyberyjska kuchnia Animistyczne wierzenia Ciągłe utrzymywanie pracy silników, wytapianie wody z bloków lodu czy zakładanie specjalnych biustonoszy krowom to tylko niektóre ze zwyczajów panujących w Ojmiakonie. Tradycje te nie wynikają jednak z kultury mieszkającej tam ludności, a z adaptacji do ekstremalnych warunków. W Ojmiakonie rządzi mróz. Ojmiakon, czyli „niezamarzająca woda” Tłumaczenie nazwy w tym wypadku nie powie nam wiele, a nawet wprowadzi w błąd. Ojmiakon w języku jakuckim oznacza „niezamarzającą wodę”, co odnosi się do pobliskich gorących źródeł termalnych. Dzięki nim pobliska rzeka Indigirka, stanowiąca ważny element lokalnych zwyczajów, w trakcie mroźnych zim nie pokrywa się lodem w całości. Z tych naturalnych dobrodziejstw korzystali już na początku XX wieku okoliczni hodowcy reniferów, którzy w trakcie chłodów poili swoją zwierzynę ciepłą wodą. Biegun zimna O Ojmiakonie zrobiło się głośno w 1926 roku, gdy radziecki geolog Siergiej Obruczew oszacował, że temperatura mogła tam spaść do -71,2°C. Choć ze względu na prowizoryczny sprzęt pomiar nie został należycie potwierdzony, Ojmiakon zaczął wtedy być uważany za najzimniejszą wioskę na Ziemi. Oficjalny rekord padł w lutym 1933 roku – stacja meteorologiczna zarejestrowała temperaturę -67,7°C. Od tamtego roku Ojmiakon nadal uznawany jest za najzimniejsze stale zamieszkane miejsce na naszej planecie. Pod koniec grudnia 2025 roku Jakuckie Centrum Hydrometeorologiczne poinformowało, że temperatura powietrza w wigilię wynosiła -59°C. Należy podkreślić, że nazywanie Ojmiakonu najzimniejszą wioską na świecie nie jest w pełni zgodne z prawdą. W 2004 roku w pobliskim Tomtorze termometry wskazały -72,2 stopnia, detronizując tym samym dotychczasowy rekord. Tryby medialnej maszyny ruszyły jednak już dawno, a wynik nowego rekordzisty nie zyskał tak dużej popularności. Stalinowskie represje Formalnie O…

GettyImages-1251308617-42dc4b2.jpg
width: 4288
height: 2848

Współpraca w środku Zimnej Wojny – jak USA i Związek Radziecki ratowały tygrysa amurskiego
type: item
date: 2026-05-18T08:55:28.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: rosja
subject: stany zjednoczone
subject: syberia
subject: tygrysy
description: W latach 80 XX wieku w ochronie przyrody wydarzyło się coś bez precedensu. Do upadającego Związku Radzieckiego przybyła grupa amerykańskich biologów, by pomóc uratować zagrożony podgatunek tygrysa amurskiego. Na przekór wielkiej polityce, projekt trwał przez 30 lat i okazał się spektakularnym sukcesem.
encoded: Spis treści: Lidija: wyjątkowa tygrysica Badanie tygrysów amurskich w niedostępnej tajdze „Wariacki” pomysł: amerykańscy biolodzy jadą do Związku Radzieckiego Sukces Projektu Ochrony Tygrysa Amurskiego Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku w rosyjskim Kraju Nadmorskim rozpoczęto wyjątkowe, badania nad tygrysem amurskim, ponad politycznymi podziałami. Biolodzy z USA wdrażali pionierskie techniki telemetryczne, by poznać życie tych zagrożonych drapieżników. Pierwsza schwytana samica, Olga, przez 13 lat dostarczała bezcennej wiedzy o gatunku. Kolejne dekady przyniosły nowe wyzwania: kłusownictwo, rabunkową wycinkę lasów oraz epidemię wirusa nosówki. Choć w 2022 roku napięcia polityczne zmusiły amerykańskich badaczy do wyjazdu, trzydziestoletnie wysiłki doprowadziły do odrodzenia gatunku i powstania sieci parków narodowych po obu stronach rosyjsko-chińskiej granicy. Lidija: wyjątkowa tygrysica Na szczycie przybrzeżnego urwiska leżała tygrysica Lidija wygrzewająca się w promieniach słońca wschodzącego nad morzem, rozciągnięta jak domowy kot na okiennym parapecie, zadowolona i zrelaksowana. Imię nadane jej przez pracowników Projektu Ochrony Tygrysa Amurskiego, było trzydziestym trzecim, tyle bowiem tygrysów rosyjsko-amerykański zespół Projektu do tej pory schwytał, zbadał i oznakował. W dniu pierwszego schwytania w październiku 1999 roku Lidija była już dojrzałą samicą, której wiek szacowano na sześć lat, była więc w kwiecie wieku, zważywszy że w warunkach naturalnych samice tego gatunku dożywają piętnastu lat. Owego dnia, leżąc na szczycie urwiska w roku 2002, nosiła na szyi beżową obrożę, wyposażoną w nadajnik radiowy. Urządzenie to emitowało sygnał VHF: powtarzający się monotonnie dźwięk, który badacze mogli słyszeć używając specjalnego odbiornika. W ten sposób studiowali ruchy Lidiji z dużej odległości. Kiedy siedziała obserwując spokojnie swoje otoczenie, dwóch biologów spoglądało na nią z pokładu dwupłatowca krążącego jak orzeł wykorzystujący przybrzeżne wstępujące pr…

tygrys-amurski-12eeb1a.jpeg
width: 5007
height: 3338

Co naprawdę zabiło nosorożce włochate? Rozwiązanie wieloletniej zagadki tkwiło w żołądku zamarzniętego wilka
type: item
date: 2026-01-15T06:56:23.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: epoka lodowcowa
subject: geny
subject: nosorożce
subject: paleontologia
subject: syberia
subject: wilki
description: Nosorożec włochaty, obok mamuta, jest jednym z najbardziej ikonicznych gigantów epoki lodowcowej. Jego nagłe zniknięcie około 14 000 lat temu od dawna fascynuje naukowców. Tę zagadkę właśnie udało się – przynamniej częściowo – rozwikłać.
encoded: Kluczowe pytanie, na które długo nie udawało się znaleźć odpowiedzi, brzmi: czy populacja nosorożców znikała powoli, np. wyniszczana przez presję ze strony ludzi, czy też jej koniec był gwałtowny i niespodziewany? Przełomowe badanie genetyczne, oparte na niezwykłym znalezisku z syberyjskiej wiecznej zmarzliny, rzuca teraz nowe światło na ostatnie chwile tego gatunku. Ostatni posiłek syberyjskiego wilka Do rozwiązania tej tajemnicy potrzeba było przede wszystkim wysokiej jakości materiału genetycznego. Takie znaleziska są jednak niezwykle rzadkie. Znalezienie dobrze zachowanych szczątków, które pochodzą z określonego momentu w historii gatunku, graniczy z cudem. A jednak udało się, dzięki syberyjskiej wiecznej zmarzlinie. W 2015 roku naukowcy natrafili tam na doskonale zachowane, zmumifikowane zwłoki dwóch młodych wilków, nazwane szczeniętami z Tumat. Okazały się prawdziwą kopalnią informacji o epoce lodowcowej i od czasu ich odkrycia są badane na różne sposoby. W żołądku jednego ze szczeniąt badacze odkryli fragmenty jego ostatniego posiłku – szczątki nosorożca włochatego. Zostały zakonserwowane w wiecznej zmarzlinie równie dobrze, co sam wilk. Ta unikatowa próbka stała się kluczem do zbadania kondycji populacji nosorożców tuż przed jej ostatecznym zniknięciem. Naukowcom z Centrum Paleogenetyki Uniwersytetu w Sztokholmie po raz pierwszy w historii udało się z niej wyizolować kompletny genom nosorożca włochatego. Opowieść zapisana w genach Analiza genomu pozwala odtworzyć dzieje całej populacji. Jej gwałtowna redukcja pozostawia w DNA wyraźne ślady: spadek zmienności genetycznej i nagromadzenie szkodliwych mutacji, będące wynikiem chowu wsobnego. Badacze szukali w genomie nosorożca włochatego właśnie takich znaków katastrofy. Zsekwencjonowany genom z żołądka szczenięcia z Tumat porównano z dwoma innymi wysokiej jakości genomami pochodzącymi od starszych osobników, datowanych odpowiednio na około 18 000 i 49 000 lat temu. Wyniki analizy okazały się całkowitym zaskocze…

nosorozec-wlochaty-d591fc4.jpg
width: 1575
height: 1050

To jedna z ostatnich syberyjskich szamanek. Pochodzi z XVIII wieku, a jej rodzice byli… blisko spokrewnieni
type: item
date: 2026-01-08T13:35:41.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: imperium
subject: religie
subject: rosja
subject: syberia
subject: szamanizm
description: Archeolodzy odkryli w rosyjskiej Jakucji zmumifikowaną szamankę. Analiza jej DNA ujawniła nie tylko bliskie pokrewieństwo jej rodziców, ale także rzuciła światło na sam szamanizm dalekiej Syberii. Rdzenna ludność odpierała rosyjskie wpływy dłużej, niż sami Moskale chcieliby przyznać.
encoded: Zmumifikowane szczątki rdzennych mieszkańców Jakucji – syberyjskiego, zimnego regionu znajdującego się w północno-wschodniej Rosji – ujawniają sekrety ich genetyki na przestrzeni wielu lat. Możliwa stała się analiza przed, w trakcie i po podbiciu ich ziem przez przedstawicieli imperium. Najciekawsza okazała się mumia kobiety pochowana w czerwonej, wełnianej sukni – to jedna z ostatnich Jakuckich szamanek. Skrywa kilka mistycznych tajemnic. Rola szamanek w dawnych społecznościach – od Syberii po Europę Szamanizm to jeden z najstarszych systemów wierzeń, a kobieta szaman – szamanka – pełniła często niezwykle ważną funkcję w społeczności. Tradycyjnie szamanki występowały w rdzennych społecznościach Syberii, Azji Środkowej, Europy oraz obu Ameryk. Ich rola wykraczała poza rozumienie kapłaństwa – były przewodniczkami duchowymi, uzdrowicielkami, doradczyniami i strażniczkami obrzędów. W wielu społecznościach kobiety były uznawane za osoby szczególnie wrażliwe na kontakt ze światem duchów. Pełniły funkcję łączniczek między światem ludzi a duchami przodków, natury czy zwierząt. Ich pozycja społeczna często zależała od unikalnych cech, takich jak status rodzinny, wiek, a także posiadane umiejętności przekazywane przez pokolenia. Ciągle dowiadujemy się o nich więcej, a najnowsze odkrycia wciąż przybliżają nam niezwykłą rolę szamanek. Ostatnia syberyjska szamanka W centralnej Jakucji, w miejscu znanym jako Us Sergue, naukowcy odkryli niezwykle dobrze zachowane zmumifikowane szczątki kobiety, nazwanej przez badaczy UsSergue1. Pochodziła z XVIII wieku i uważana jest za jedną z ostatnich szamanek. Jej ciało zostało złożone w trumnie wykonanej z pnia drzewa, co jest zgodne z tradycyjnymi praktykami pochówkowymi Jakutów. Szamanka ubrana była w czerwoną wełnianą suknię wykonaną z importowanych rosyjskich koców, nosiła tradycyjną czapkę uszankę oraz skórzane ochraniacze na nogi. W grobie znaleziono także elementy szamańskiego stroju, takie jak charakterystyczny pas. Tuż obok znajdowa…

GettyImages-1281777191-85fc971.jpg
width: 5760
height: 3840

Zamarznięte szczenięta z Syberii odsłoniły swoje tajemnice. Pomogły badania genetyczne
type: item
date: 2025-06-12T13:20:34.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: odkrycia
subject: paleontologia
subject: psy
subject: syberia
subject: udomowienie
subject: wilki
description: Dwa doskonale zachowane szczenięta sprzed 14 tys. lat ponownie wzbudziły sensację. Odkryte w wiecznej syberyjskiej zmarzlinie w 2011 i 2015 roku okazały się siostrami. I nie są, jak wcześniej sądzono, wczesnymi psami.
encoded: Spis treści Zamarznięte szczenięta - dlaczego uznano je za psy? Co jadły wilki w epoce lodowcowej? Wilcze siostry i inne skarby z wiecznej zmarzliny Nowe badania genetyczne dwóch doskonale zachowanych szczeniąt z epoki lodowcowej, odnalezionych na północnej Syberii, sugerują, że były one wilkami, a nie wczesnymi psami domowymi, jak wcześniej przypuszczano. Analiza opublikowana w czasopiśmie „Quaternary Research” dowodzi, że maluszki były siostrami w wieku około dwóch miesięcy. Miały mieszaną dietę. Spożywały zarówno mięso, jak i rośliny, podobnie jak współczesne wilki. Zamarznięte szczenięta - dlaczego uznano je za psy? Zwierzaki, nazwane „szczeniętami z Tumat”, zostały znalezione w 2011 i 2015 roku około 40 km od miejscowości Tumat na Syberii. Ich ciała zachowały się w wiecznej zmarzlinie obok kości mamutów włochatych. Niektóre z tych kości nosiły ślady przetwarzania przez ludzi. Początkowo sądzono, że w tej okolicy ludzie oprawiali upolowane mamuty, a szczenięta to związane z człowiekiem wczesne psy. Jednak nowe analizy przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Yorku – przy współpracy zespołów z Belgii, Kanady, Danii, Niemiec, Rosji i Szwecji – wykazały, że szczeniaki jednak są wilkami. Przeprowadzono analizy genetyczne oraz chemiczne kości, zębów i innych tkanek. Brak jakichkolwiek śladów obrażeń sugeruje, że mogły znajdować się w podziemnej norze, a przyczyną ich śmierci było osunięcie ziemi, które je tam uwięziło. Co jadły wilki w epoce lodowcowej? Szczenięta jadły już stały pokarm, choć wciąż piły też mleko matki. Jedno z nich miało w żołądku mięso nosorożca włochatego, a drugie szczątki małego ptaka (pliszki). Najbardziej zaskakujące było odkrycie niestrawionej jeszcze skóry nosorożca włochatego, co oznacza że szczenięta zginęły niedługo po posiłku. Zapewne jadły młodego nosorożca upolowanego przez dorosłych członków stada. To kolejna niespodzianka – uważano że nosorożce są za duże, jak na ofiary wilków. Być może plejstoceńskie wilki na Syberii były wię…

Ice-Age-Puppies-Tumat-Pups-041ff7c.jpg
width: 1200
height: 800

Na Syberii istnieje „polska wieś”. Nasz język słychać tam każdego dnia
type: item
date: 2025-04-18T08:41:38.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: polacy
subject: rosja
subject: syberia
subject: Travel
subject: wieś
description: Nasi rodacy rozsiani są po całym świecie, często w miejscach zaskakujących i odległych. Wierszyna, niewielka wieś w samym sercu Syberii, jest tego najlepszy dowód.
encoded: W tym artykule: Wierszyna – „polska wieś” na Syberii Syberyjski Białystok Rozsiana po całym świecie Polonia liczy – według różnych szacunków – od 15 do nawet ponad 20 milionów osób. Dlatego nie przesadzimy mówiąc, że Polaków można spotkać niemal wszędzie. Zarówno w bliższych, jak i dalszych zakątkach naszego globu. Jednym z takich miejsc jest oddalona o ok. 100 km od syberyjskiego Irkucka niewielka wioska Wierszyna, którą nieprzypadkowo okrzyknięto „polską wsią”. Wierszyna – „polska wieś” na Syberii W Irkucku średnia roczna temperatura powietrza wynosi 5 stopni Celsjusza. I podobne warunki panują w Wierszynie. Prowadzi do niej tylko jedna droga gruntowa, a kiedy pojawiają się duże opady lub wiosenne roztopy, miejscowość zostaje kompletnie odcięta od świata. Nie byłoby w tym nic dziwnego, biorąc pod uwagę warunki, jakie panują w tej części świata, gdyby nie fakt, że jest to jedna z tych wiosek na Syberii, które śmiało można uznać za „polskie”. Na początku XX wieku, około 1910 roku, osiedlili się tu bowiem poszukujący lepszego życia emigranci z Małopolski i Zagłębia Dąbrowskiego. Obecnie wieś liczy około 500-600 mieszkańców. Jednak dziś tylko część z nich mówi płynnie po polsku, ponieważ kolejne pokolenia przez lata nie miały możliwości nauki języka swoich przodków. Dziś w Wierszynie działa szkoła, w której zajęcia są prowadzone w języku polskim, a także kościół, przy którym funkcjonuje Dom Polski. – Miałem okazję spotkać się z rodakami, którzy kultywują polskie tradycje. Byłem pod wrażeniem ich znajomości języka polskiego, znajomości historii i bliskości z Polską. Mam świadomość, że jestem tysiące kilometrów od Polski, ale jednocześnie bardzo blisko Polski – mówił w 2021 r. Krzysztof Krajewski, ambasador RP w Rosji podczas wizyty w Wierszynie. Dodajmy, że na terenie wsi znajduje się symboliczny pomnik upamiętniający pierwszych mieszkańców przybyłych z Polski. Syberyjski Białystok Choć Syberia na ogół kojarzona jest z przymusowym zesłaniem za działalność patriotyczną,…

FABRIC-KOLAZ-32-22-851ec9d.png
width: 900
height: 600

Kula ognia na czarnym niebie. Nad Syberią przeleciała niewielka planetoida
type: item
date: 2024-12-04T11:55:14.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: asteroida
subject: astronomia
subject: planetoidy
subject: syberia
description: Wczoraj, o godz. 17:15 czasu polskiego, niebo nad Jakucją przecięła niewielka planetoida. Przelot trwał tylko pięć sekund, jednak udało się go uwiecznić na licznych filmach, które pojawiły się w internecie. O pojawieniu się tego obiektu widzieliśmy już kilka godzin wcześniej.
encoded: Spis treści: Przewidziane pojawienie się planetoidy Ile obiektów typu imminent impactor udało się wykryć do tej pory? Jesteśmy coraz lepsi w wykrywaniu planetoid Pozostałości po planetoidach O tym, że zbliża się do nas planetoida, na swoim koncie w serwisie X pierwsza poinformowała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). „Właśnie wykryto małą planetoidę, która znajduje się na kursie kolizyjnym z Ziemią. Obiekt ma około 70 cm średnicy, uderzenie nie wyrządzi żadnych szkód. Najprawdopodobniej za siedem godzin od teraz na niebie na północną Syberią pojawi się ładna kula ognia” – można było przeczytać we wpisie. Informacje z alertu sprawdziły się co do jednej. Faktycznie, na nocnym niebie nad Jakucją, ok. 23:15 czasu lokalnego, pojawił się meteor. Jego przelot trwał krótko, jednak był widowiskowy. W pewnym momencie dał nawet bardzo jasny rozbłysk. Jak wyglądało całe zjawisko, można zobaczyć na poniższym filmie. View oEmbed on the source website Przewidziane pojawienie się planetoidy Planetoida formalnie oznaczona została jako C0WEPC5. Jak podała ESA, jako pierwsi wypatrzyli ją astronomowie z Kitt Peak National Observatory. To duże obserwatorium astronomiczne zlokalizowane na szczycie góry Kitt Peak w Arizonie. W skład wchodzą dwa radioteleskopy oraz kilkanaście teleskopów optycznych należących do różnych instytucji. C0WEPC5 została zaliczona do kategorii planetoid, które po angielsku określa się jako imminent impactor. Tak nazywane są te z planetoid, które zostają wykryte zaledwie na godziny przed zderzeniem z Ziemią. Znajdowanie tego rodzaju obiektów jest dużym sukcesem. Najczęściej są niewielkie, a więc bardzo trudno jest je wytropić z wyprzedzeniem. Ile obiektów typu imminent impactor udało się wykryć do tej pory? Planetoida C0WEPC5 to już czwarty odkryty w tym roku obiekt typu imminent impactor. Oraz zaledwie jedenasty, jaki dotychczas poznaliśmy. Poprzednim była planetoida 2024 UQ, wypatrzona w październiku tego roku przez obserwatorium na Hawajach należące do projektu…

2024-12-04-110401-Denis-Vida-w-serwisie-X-The-first-videos-of-the-asteroid-C0WEPC5-entry-in-R-a6dfbcc.png
width: 1596
height: 843

Jan Czerski trafił na Syberię w ramach kary. Przekuł ją w długie i owocne badania naukowe
type: item
date: 2024-11-10T12:02:39.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: badania naukowe
subject: geografia
subject: geologia
subject: naukowcy
subject: polacy
subject: syberia
description: Jan Czerski wielkimi literami zapisał swoje nazwisko historii nauki. Jego osiągnięcia w zakresie geologii, paleontologii i badań Syberii miały ogromne znaczenie, zarówno do Polski, jak i dla Rosji, gdzie spędził większość swojego życia. W jaki sposób polski badacz trafił do tej niegościnnej krainy? Na to inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Kim był Jan Czerski? Życiorys Jana Czerskiego Najważniejsze osiągnięcia Jana Czerskiego Śmierć Jana Czerskiego Jan Czerski pozostawił po sobie imponujący dorobek naukowy. Jego prace w dziedzinie geologii, paleontologii i geografii Syberii są kamieniem milowym w badaniach nad tym niegościnnym regionem. Przyglądając mapom azjatyckiej części Rosji, łatwo można zauważyć, że nazwisko polskiego badacza pojawia się na nich nader często. Kim był Jan Czerski? Jan Czerski zapisał się w historii jako wybitny geolog, paleontolog, przyrodnik i jeden z najbardziej zasłużonych badaczy rozległej Syberii. Był także powstańcem styczniowym. Za udział w zrywie spadły na niego carskie represje. Na Syberię trafił przymusowo, ale został tam z własnej woli. Życiorys Jana Czerskiego Jan Czerski urodził się 15 maja 1845 roku, w majątku Swolna (na terenie dzisiejszej Białorusi). Pochodził z drobnoszlacheckiej rodziny, która wywodziła się z okolic Mińska. Nauki pobierał w gimnazjum w Wilnie, które wówczas było jednym z najważniejszych ośrodków kształcenia na terenie zaboru rosyjskiego. W trzeciej klasie przeniósł się do Instytutu Szlacheckiego. Gdy wybuchło powstanie styczniowe, przygotowywał się do matury. Udział w powstaniu styczniowym Podobnie jak wielu jego rówieśników, Czerski przyłączył się do walki o niepodległość Polski. Mimo że miał dopiero osiemnaście lat, nie brakowało mu odwagi i determinacji w walce z zaborcą. Po upadku zrywu, został ujęty przez rosyjskie wojska. Jako uczestnika powstania, skazano go na zesłanie w głąb Imperium Rosyjskiego. Zesłanie na Syberię i przymusowa służba w wojsku Karę odbywał w liniowym batalionie w Omsku. Była to niezwykle surowa kara, zwłaszcza że Czerski był młodym, wątłym chłopakiem. Sześcioletnia służba w carskiej armii mocno nadwątliła jego zdrowie, co miało o sobie dać znać w przyszłości. Warunki były wyjątkowo trudne, ale młody zesłaniec nie był pozostawiony samemu sobie. W Omsku trafił pod opiekę Polaków – inżyniera Marczewskiego i n…

JanCzerski-191af58.jpg
width: 1200
height: 630

Wacław Sieroszewski to buntownik, anarchista i etnograf. Jako jeden z pierwszych badaczy opisał Koreę
type: item
date: 2024-09-25T09:22:08.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: etnografia
subject: korea południowa
subject: nauka
subject: syberia
description: Z rosyjskiej niewoli „wykupił się”… prowadzeniem badań naukowych na Syberii. Ukazał tajemniczy świat Jakutów. Wacław Sieroszewski zasłynął również z jednego z pierwszych opisów Korei, który stworzył ponad 100 lat temu. Poznajcie tę nietuzinkową postać.
encoded: Spis treści: Wacław Sieroszewski. Barwa postać, która żyła w niespokojnych czasach Dorobek Wacława Sieroszewskiego Zaskoczenia i ciekawostki. Jak powstawał film o Sieroszewskim? Wacław Sieroszewski (1858–1945) jest nieco zapomnianym polskim działaczem niepodległościowym, ale też badaczem i etnografem Syberii i Azji. Jego sylwetkę postanowił przybliżyć podróżnik, dziennikarz, fotograf i filmowiec Marcin Jamkowski. Jest on reżyserem produkcji na temat Sieroszewskiego zatytułowanej „Korea. Klucz Dalekiego Wschodu”, którą można obejrzeć poniżej. Wacław Sieroszewski. Barwa postać, która żyła w niespokojnych czasach Sieroszewski wychował się w patriotycznej rodzinie. Jego ojciec walczył w powstaniu styczniowym w 1863 roku. Sam Wacław za przynależność do tajnych stowarzyszeniach patriotycznych został wydalony przez władze rosyjskie z gimnazjum. Później, w 1878 roku, za aktywność w ruchach socjalistycznych aresztowano go i trafił do Cytadeli Warszawskiej. Podczas buntu osadzonych miał rzucić w generała ramą okienną. Cudem uniknął za ten czyn rozstrzelania. Zesłano go na Syberię. Tam spędził wiele lat. Ożenił się w Jakutką i zainteresował lokalnymi ludami. Był jednak niespokojnym duchem. Kilkukrotnie próbował uciec z zesłania. Chciał przejść przez Alaskę do USA. Za etnograficzne opisy Syberii doceniło go Rosyjskie Towarzystwo Geograficzne i dzięki temu odzyskał wolność. Wgląd w tajemnicze rytuały, które opisał w książce, uzyskał ponoć dzięki znajomości z jednym z szamanów. Uzyskał na jakiś czas wolność, ale gdy ponownie zaangażował się w działalność niepodległościową, powtórnie go aresztowano. Jednak miał poparcie rosyjskich kręgów naukowych, dzięki czemu znów odzyskał wolność. View oEmbed on the source website W latach 1903–1904 odbył wyprawę na dalekie rubieże Rosji i wyprawę naukową na Wyspy Japońskie. To był początek przygód. Na Hokkaido wspólnie z Bronisławem Piłsudskim przeprowadził badał Ajnów. W kolejnym roku odwiedził Koreę, Chiny, Cejlon i Egipt, po czym powrócił d…

NG-wystawki-Facebook-3fa554f.png
width: 1200
height: 630

Wirusy zombie z wieloletniej zmarzliny mogą wywołać nową pandemię. Tak twierdzi jeden z ich odkrywców
type: item
date: 2024-01-22T12:28:43.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biologia
subject: choroby zakaźne
subject: medycyna
subject: syberia
subject: wirusy
subject: Zdrowie
subject: zmiany klimatyczne
description: W zmarzniętej ziemi na północy Ziemi mogą kryć się śmiertelnie niebezpieczne patogeny sprzed tysięcy lat. Możliwe jest, że to one staną się przyczyną następnej globalnej pandemii, ostrzega francuski wirusolog.
encoded: W tym artykule: Następna pandemia z północy? Wielkie wirusy z Syberii Duży ruch na Syberii Wieloletnia zmarzlina pokrywa jedną piątą lądu na półkuli północnej. Choć kojarzy się z lodem, jest to w istocie część skorupy ziemskiej, która stale znajduje się w ujemnej temperaturze. Kiedyś nazywało się ją wieczną zmarzliną. Jednak ostatnio to określenie straciło rację bytu. Z powodu podnoszenia się średniej temperatury globu, permafrost zaczął rozmarzać. Niektóre jego warstwy pozostawały zamrożone przez setki tysięcy lat. Tak więc mamy do czynienia z czymś podobnym do prehistorycznej lodówki, która właśnie straciła zasilanie. Wszystko, co się w niej znajdowało, roztapia się wraz z lodem i ogrzewającą się ziemią. I – czasami – wraca do życia. – Najważniejsze cechy wieloletniej zmarzliny: jest zimna oraz pozbawiona tlenu i światła – mówi Jean-Michel Claverie z Uniwersytetu Aix-Marseille cytowany przez „Guardiana”. – To idealne warunki do przechowywania materiału biologicznego. Gdyby umieścić w wieloletniej zmarzlinie jogurt, po 50 tys. lat nadal mógłby być jadalny. Następna pandemia z północy? A co z prehistorycznymi mikroorganizmami? Scenariusz opowiadający o patogenie z Arktyki, który pochodzi z wieloletniej zmarzliny i może zaatakować ludzkość, dotychczas był wykorzystywany przede wszystkim przez popkulturę. Jednak powstawanie seriali typu „Fortitude” nie oznacza, że nie należy traktować go serio. Rosja: naukowcy zbadają pradawne wirusy z wiecznej zmarzliny Wraz z topnieniem pokrywającej Syberię wiecznej zmarzliny rośnie kolekcja szczątków zwierząt, które do tej pory skrywała. Niestety, wraz z nimi do środowiska wracają też żyjące w nich ... – Obecnie analizy zagrożeń pandemicznych skupiają się na chorobach, które mogą pojawić się na południu globu i stamtąd rozprzestrzenić na północ – zauważa Jean-Michel Clavierie. – Natomiast bardzo mało uwagi poświęca się wybuchowi pandemii, do którego może dojść w północnych rejonach Ziemi. Moim zdaniem to niedopatrzenie. Są tam wiru…

wirusy-zombie-4c7b64b.png
width: 1200
height: 630

Dron wleciał do zlodowociałego krateru. Największa depresja wiecznej zmarzliny stale rośnie
type: item
date: 2023-07-27T07:27:23.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: rosja
subject: syberia
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Krater Batagajka to największa depresja wiecznej zmarzliny na świecie. Badacze czerpią z tego miejsca wiedzą o historii naszej planety. Tak krater wygląda od środka.
encoded: W tym artykule: Krater Batagajka to największa tego typu depresja na świecie Tak zmienia się Syberia Dziury i kratery na świecie Syberia to jedna z najtrudniej dostępnych i jednocześnie najbardziej fascynujących krain geograficznych na świecie. Polakom odległa północ Rosji kojarzy się też z trudną historią. Obecnie jednak tereny te są najczęściej odwiedzane przez badaczy. To właśnie na Syberii odnaleziono grobowiec „woźnicy rydwanu” sprzed 3000 lat. Wcześniej archeolodzy odkryli tam „wirusy zombie”, które przetrwały tysiąclecia w wiecznej zmarzlinie. Krater Batagajka to największa tego typu depresja na świecie Ale Syberia intryguje nie tylko wciąż odkrywaną historią. Z uwagi na skrajny klimat region może poszczycić się różnymi anomaliami pogodowymi i geologicznymi. We wschodniej Syberii znajduje się na przykład ogromny krater, nazwany przez miejscowych „bramą do podziemi”. Krater Batagajka, bo o nim mowa, znajduje się w Jakucji, 10 km na południowy wschód od Batagaj i 5 km na północny wschód od osady Ese-Khayya. Nazwa formacji pochodzi od prawego dopływu rzeki Jana. Nietypowy krater zajmuje powierzchnię około 0,8 kilometra kwadratowego. Szacuje się, że powstał najprawdopodobniej na skutek wylesiania w latach czterdziestych XX wieku, które doprowadziło do erozji gleby. Proces w połączeniu z sezonowym topnieniem wiecznej zmarzliny stworzył masywny krater w ziemi. W tym regionie marzłoć składa się w większości z lodu. Dlatego też topnienia doprowadziły osady na zboczu wzgórza do zapadnięcia się, odsłaniając ogromnych rozmiarów przecięcie surowego krajobrazu. Najnowsze nagranie z drona ujawnia, że krater Batagajka stale się powiększa. Według Ruptly.tv to największa depresja wiecznej zmarzliny na świecie. Już wcześniejsze zdjęcia satelitarne potwierdzały, że krater się poszerza. Cofająca się ziemia odsłonił szczątki zamarznięte od czasów plejstocenu, czyli około 126 000 lat temu. Krater na Syberii to nie tylko ciekawostka geograficzna, ale również cenne źródło wiedzy dla…

batagaika-97c4801.jpg
width: 720
height: 480

Niespodziewane odkrycie na Syberii. Odnaleziono grobowiec „woźnicy rydwanu” sprzed 3000 lat
type: item
date: 2023-07-20T08:28:52.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: prehistoria
subject: rosja
subject: syberia
description: Archeolodzy odnaleźli niezwykły grobowiec sprzed 3000 lat. Pochowano w nim woźnicę rydwanu konnego. Badacze twierdzą, że to prawdopodobnie pierwszy dowód na używanie tego rodzaju pojazdów w regionie Syberii.
encoded: W tym artykule: Odkrycie woźnicy rydwanu na Syberii Jak rydwan trafił do Rosji? Woźnica pochodził z kultury karasukskiej Rydwan to najczęściej dwukołowy rodzaj pojazdu bojowego, który zaprzężony jest w dwa lub cztery konie. Zwierzęta zaprzęgnięte do dyszla ciągnęły platformę, na której najczęściej znajdowali się wojownicy. Uważa się, że pierwsze rydwany powstały w Mezopotamii ok. 3000 lat p.n.e. Tradycja walki z wykorzystaniem tych konstrukcji przetrwała najdłużej na Wyspach Brytyjskich. Rydwanów używano tam do I wieku n.e. Z kolei w starożytnej Grecji i Rzymie pojazd ten służył głównie do wyścigów w czasie igrzysk olimpijskich. Odkrycie woźnicy rydwanu na Syberii Archeolodzy, którzy prowadzili niedawno wykopaliska w rejonie askijskim w Chakasji, w południowo-zachodniej części Syberii Wschodniej, odnaleźli tam nietypowy pochówek. W niewielkim grobowcu odkryli szczątki człowieka, którego pochowano wraz z metalowym elementem rydwanu. Umożliwiał on jeźdźcowi przymocowanie lejców do talii, aby dzięki temu mógł uwolnić swoje ręce. Był to charakterystyczny element tego pojazdu konnego. Uczeni przypomnieli, że podobne artefakty odkrywano w przeszłości w grobach chińskich i mongolskich woźniców. Badacze w oświadczeniu przyznali, że odkrycie sugeruje możliwość używania rydwanów w regionie. Problem polega na tym, że dotychczas nigdy nie odnaleziono tam podobnej konstrukcji. Jednak wszystkie poszlaki wskazują, że pomimo braku bezpośredniego dowodu, osoba ta najprawdopodobniej była woźnicą rydwanu. – Fakt odkrycia metalowej części pojazdu oraz podobieństwa do kopców grobowych z Chin, pozwalają nam nieco z większą pewnością określić przeznaczenie artefaktu – powiedział w rozmowie z Live Science Aleksey Tymoszczenko, archeolog z Instytutu Archeologii i Etnografii Rosyjskiej Akademii Nauk. Jak rydwan trafił do Rosji? Naukowcy zastanawiają się, skąd rydwan mógł wziąć się w odległej Syberii. Wiadomo, że Grecy założyli w starożytności wiele kolonii na rosyjskim wybrzeżu Morza Azowski…

szkielet-e314739.webp
width: 970
height: 546

Nosorożec włochaty ze Staruni nie jest sam. Lodowce odsłaniają kolejne wymarłe gatunki
type: item
date: 2023-05-25T07:11:48.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: epoka lodowcowa
subject: jakuck
subject: nosorożce
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: rosja
subject: syberia
description: Nosorożec włochaty ze Staruni to jedno z najważniejszych odkryć paleontologicznych na terenie dzisiejszej Ukrainy. Jedyny na świecie kompletny egzemplarz tego wymarłego gatunku został odnaleziony prawie 100 lat temu.
encoded: W tym artykule: Nosorożec włochaty ze Staruni – co to za znalezisko? Nosorożec włochaty znaleziony na Syberii Jak wyglądał nosorożec włochaty i czym się żywił? Co jeszcze skrywa wieczna zmarzlina? Nosorożec włochaty ze Staruni (wieś w Ukrainie) został wydobyty z kopalni 17 grudnia 1929, a 22 grudnia przewieziono go do Krakowa, gdzie znajduje się do dziś i jest wystawiony w tamtejszym Muzeum Przyrodniczym. Poprzednie odkrycia wskazywały, że kopalnia w Staruni może być miejscem bogatym w dobrze zachowane szczątki zwierząt z plejstocenu. Nosorożec włochaty ze Staruni – co to za znalezisko? 23 października 1929 r. w sztolni staruńskiej kopalni odnaleziono dobrze zachowany okaz nosorożca włochatego. Szczątki zwierzęcia w pozycji odwróconej (na grzebiecie) znajdowały się na głębokości 12,5 m. Późniejsze badania wykazały, że była to młoda samica. Zmarła w wieku około trzech lat. Na jej ciele zauważono pewne uszkodzenia, w tym otwór w brzuchu, przez który wypłynęły wnętrzności. Częściowo trzewia zachowały się w osadzie otaczającym ciało. W wydobycie nosorożca na zewnątrz zaangażowano Wojsko Polskie. W tym samym miejscu znaleziono również szczątki dwóch innych nosorożców włochatych. Szkielety były jednak pozbawione części miękkich. Nosorożec włochaty znaleziony na Syberii Nosorożec włochaty ze Staruni to niejedyne tego typu odkrycie. Inny okaz, pochodzący z czasów późnego plejstocenu, odkryli mieszkańcy wschodniej Syberii. Doskonale zachowane zwłoki prehistorycznego zwierzęcia zostały odsłonięte przez topniejącą wieczną zmarzlinę. Nosorożca włochatego znaleziono w ułusie abyjskim – położonym poza kołem polarnym części autonomicznej rosyjskiej republiki Jakucji. Pierwsze oględziny znaleziska pozwoliły naukowcom oszacować, że nosorożec żył w późnej epoce plejstocenu, czyli między 20 000 a 50 000 lat temu. Odkryty okaz jest doskonale zachowany, a większością narządów wewnętrznych pozostała w stanie nienaruszonym. Tym samym nosorożec należy do najlepiej zachowanych prehistoryczn…

nosorozec-wlochaty-ze-staruni-nie-jest-sam-lodowce-odslaniaja-kolejne-wymarle-gatunki-0e9bb73.jpg
width: 960
height: 540

Przełomowe odkrycie na Syberii. To pierwsza zidentyfikowana rodzina neandertalczyków
type: item
date: 2022-10-21T10:44:23.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: neandertalczycy
subject: syberia
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Czy neandertalczycy żyli w rodzinach? Najnowsze odkrycie w syberyjskich jaskiniach rzuca nowe światło na codzienność i więzi społeczne naszych przodków.
encoded: W tym artykule: Pierwsza zidentyfikowana rodzina neandertalczyków Jak żyli neandertalczycy? Co stało się z neandertalczykami? Neandertalczyk cechy Neandertalczycy są uważani za najbliższych krewnych współczesnego człowieka. O mieszkańcach Eurazji sprzed 40 tys. lat wciąż dowiadujemy się coraz więcej. Jedne z ostatnich badań dowodzą, że różnica tylko jednego aminokwasu sprawiła, że w mózgu Homo sapiens powstaje więcej neuronów niż u neandertalczyka. Pierwsza zidentyfikowana rodzina neandertalczyków Pierwszy szkic genomu neandertalczyka został opracowany w 2010 r. Od tego czasu naukowcy z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka zsekwencjonowali kolejnych 18 genomów z 14 różnych stanowisk archeologicznych w całej Eurazji. O poszczególnych społecznościach neandertalczyków nadal wiemy jednak niewiele. Powoli się to zmienia. Naukowcy sugerują, że przynajmniej na Syberii neandertalczycy żyli w grupach liczących od 10 do 20 osób. Podobnie jak współczesne goryle górskie, które są gatunkiem zagrożonym. Badacze przeanalizowali DNA z fragmentów kości i zębów wykopanych w jaskiniach na południu Syberii. Szczątki należały do kilkunastu mężczyzn, kobiet i dzieci neandertalczyków. Naukowcy odkryli sieć powiązań między ojcem i jego nastoletnią córką, innym mężczyzną spokrewnionym z ojcem i dwoma krewnymi drugiego stopnia, prawdopodobnie ciotką i jej siostrzeńcem. W odkryciu kluczowe było zidentyfikowanie tak zwanych heteroplazmii. To to szczególny rodzaj wariantu genetycznego, który utrzymuje się tylko przez niewielką liczbę pokoleń. – Fakt, że żyli w tym samym czasie, jest bardzo ekscytujący. Oznacza to, że prawdopodobnie pochodzili z tej samej grupy społecznej. Po raz pierwszy możemy wykorzystać genetykę do zbadania organizacji neandertalczyków – komentuje Laurits Skov, główny autor badania. Jak żyli neandertalczycy? Badanie opublikowane na łamach „Nature” zostało przeprowadzone przez zespół naukowców z całego świata, w tym Svante Paabo. Szwedzki genetyk zdobył w tym r…

przelomowe-odkrycie-na-syberii-to-pierwsza-zidentyfikowana-rodzina-neandertalczykow-56a7907.jpg
width: 960
height: 540

Nieńcy żyją w Rosji, jakiej się nie pokazuje. Teraz szczególnie walczą o zachowanie swej tożsamości
type: item
date: 2022-06-24T06:59:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: rosja
subject: syberia
subject: tradycje
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Kim są Nieńcy? To naród żyjący z dala od miast, w zgodnie z naturą i religiami opartymi na szamanizmie. Ich największym przeciwnikiem jest tzw. cywilizowany świat i milczenie.
encoded: W tym artykule: Gdzie żyją Nieńcy? Nieńcy ciekawostki: bolesna historia i renifery Życie Nieńców obecnie Zazwyczaj, kiedy myślimy o rdzennych ludach i plemionach zamieszkujących dzisiejszą północną Eurazję, nasze skojarzenia wędrują na daleką północ. W Skandynawii są to Saamowie (Lapończycy). Rzadko kiedy sięgamy wzorkiem dalej na północny wschód, na Syberię. Kraina geograficzna rozciągająca się w azjatyckiej części Rosji przywodzi na myśl głównie zesłańców. Współcześnie o północnej Azji słyszymy też w kontekście postępujących zmian klimatu. Gdzie żyją Nieńcy? Topniejące lodowce, coraz wyższe temperatury – te zjawiska mają ogromny wpływ na całą populację, ale bezpośrednio dotykają narody zamieszkujące miejscami dziewiczy region. Wśród nich są Nieńcy zamieszkujący i Syberię, i północno-wschodni skrawek Europy. Wieczna zmarzlina Arktyki topnieje, a rdzenni Nieńcy zajmujący się hodowlą reniferów stoją w obliczu zagrożenia dla ich częściowo migracyjnego trybu życia. Hodowcy reniferów od wieków przemieszczali się sezonowo ze swoimi zwierzętami, podróżując wzdłuż historycznych szlaków. Zimą, kiedy temperatury spadają nawet do minus 50 stopni Celsjusza, część wypasa swoje renifery w tajdze na pastwiskach porośniętych mchem. W miesiącach letnich migrują na północ. Zmiany klimatu to nie jedyne zagrożenie dla kontynuowania tradycji. Na szlakach coraz częściej pojawia się infrastruktura związana z przemysłem wydobywczym surowców (między innymi ropy). Nieńcy starają się chronić drogi nie tylko z powodów praktycznych. Niektóre miejsca uważają za święte, dlatego powinny pozostać nietknięte przez przybyszy. Rozwijający się przemysł produkuje zanieczyszczenia, a te zagrażają jakości pastwisk. Odkryto ślady najwcześniejszego spożycia tytoniu Mało jest roślin, które są tak bardzo związane z ludzką historią, jak tytoń. Najprawdopodobniej żadna inna substancja psychoaktywna nie jest tak popularna i to na całym w zasadzie świecie. Nieńcy ciekawostki: bolesna historia i renifery Życie na…

niency-zyja-w-rosji-jakiej-sie-nie-pokazuje-teraz-szczegolnie-walcza-o-zachowanie-ich-tozsamosci-afe8b3c.jpeg
width: 2119
height: 1246

„Pożary zombie” w najzimniejszej wiosce na świecie. Niestraszne im najniższe temperatury
type: item
date: 2021-12-10T11:16:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: pożary
subject: syberia
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zima
description: „Pożary zombie” są typowe dla wyjątkowo zimnych miejsc. Przez globalne ocieplenie mogą stać się jeszcze częstszym zjawiskiem.
encoded: W tym artykule: „Pożary zombie” na Syberii Zjawisko będzie coraz częstsze Położona na Syberii wioska Ojmiakon to jedno z najzimniejszych zamieszkanych przez ludzi miejsc na świecie. W styczniu 1926 r. miejscowe termometry pokazały rekordową wówczas wartość –71,2 st. Celsjusza. Zimniej było tylko w osadzie Tomtor, gdzie w 2004 r. zarejestrowano temperaturę powietrza –72,2 °C. Takie warunki utrudniają życie nie tylko ludziom, ale również zwierzętom gospodarskim. W najzimniejszych miesiącach części krów zakłada się wełniane „staniki”. Pomimo tego, że w Oimiakon temperatury spadają nawet do –60 st. Celsjusza, spod warstw śniegu ulatują smugi dymu. To tzw. pożary zombie. Zjawisko można zauważyć nawet podczas najbardziej srogich zim i może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy. Maleńkie zwierzę odżyło po 24 tysiącach lat hibernacji w syberyjskiej wiecznej zmarzlinie Maleńkie zwierzę o nazwie wrotek, które jest przezroczystym bezkręgowcem, odżyło po 24 tysiącach lat spędzonych w wiecznej zmarzlinie. Jest to najdłuższy okres, jaki udało się zaobserwo... „Pożary zombie” na Syberii „Pożary zombie” występują w regionach o ekstremalnie zimnym klimacie, takich jak Alaska, północna Kanada, czy właśnie Syberia. Eksperci przewidują, że mogą pojawiać się coraz częściej w wyniku zmian klimatycznych i pożarów będących następstwem globalnego ocieplenia. Można to łatwo wytłumaczyć. Wraz ze wzrostem temperatury płaty wiecznej zmarzliny zaczynają się topić i uwalniać gaz uwięziony w lodzie. Zimą, kiedy termometry wskazują wartości poniżej zera, a ziemię pokrywa śnieg, uwolniony gaz na nowo roznieca pożary z lata wiosny – tym razem żywioł pozostaje jednak pod białym puchem. View oEmbed on the source website Nietypowe zjawisko zostało nagrane przez Semyona Sivtseva – mieszkańca Syberii i fotografa – niedaleko Ojmiakonu, bliżej wioski Khara Tumul. W tym samym miejscu, gdzie latem występowały pożary. Mężczyzna przyznaje, że „pożary zombie” są dość częste w regionie, a zdarza się, że dym s…

pozary-zombie-w-najzimniejszej-wiosce-na-swiecie-nie-straszne-im-najnizsze-temperatury-374d742.jpeg
width: 960
height: 540

Topnienie arktycznych lodów niesie ze sobą nowe zagrożenia
type: item
date: 2021-09-20T17:32:09.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: arktyka
subject: biegun północny
subject: syberia
subject: Technologia
subject: transport
description: Ponieważ topnienie lodowców w rejonie arktycznym prowadzi do otwarcia nowych szlaków żeglugowych na dalekiej północy, co może wydatnie skrócić drogę z Europy do Azji, coraz więcej statków korzysta tego rozwiązania. Efektem jest rosnące zanieczyszczenie tamtych rejonów, co przyczynia się do ocieplenia klimatu.
encoded: W tym artykule: Północna Droga Morska W planach jest wzrost transportu Regulacje pełne luk Arktyka ocieplała się dwa razy szybciej (i to według ostrożnych szacunków) niż reszta Ziemi. W ostatnim czasie tempo ocieplania się tego regionu jeszcze wzrosło, dlatego światowe rządy zaczynają zauważać problem i poważnie myśleć o tym , jak uregulować tą sytuację. Północna Droga Morska Północna Droga Morska, bo tak określa się nowy szlak morski, który biegnie wzdłuż północnych wybrzeży Rosji, jest najbardziej ruchliwą arterią morską tego regionu. Eksperci zajmujący się transportem morskim szacują, że dzięki tej nowej drodze pomiędzy Europą a Azją statki towarowe mogą zaoszczędzić co najmniej 10 dni podczas rejsu między tymi dwoma kontynentami, które prowadzą ogromną wymianę handlową. Korzystanie z Północnej Drogi Morskiej pozwala skrócić podróż o około 6000 mil morskich w porównaniu z rejsem dookoła Afryki i o 2700 mil morskich w przypadku drogi Kanał Sueski. Powstanie nowej drogi morskiej na północy spowodowało wzrost liczby statków, które ją wybierają z 1 705 w 2016 r. do 2 694 w 2019 r. To oznacza, że ruch towarowy ( w mniejszej skali rozwijający się dopiero w tych regionach ruch turystyczny) wzrósł w latach 2016-2019 o 58%. Wzmożony ruch statków towarowych jest napędzany przez producentów rozmaitych dóbr, głównie w Rosji, Chinach i Kanadzie, wysyłających przez wody arktyczne rudę żelaza, ropę naftową, skroplony gaz ziemny (LNG) i inne paliwa. Wzrost liczby statków korzystających z arktycznych dróg morskich jest dużym obciążeniem dla środowiska, w miarę jak coraz więcej ogromnych, ciężkich statków uwalnia do atmosfery dwutlenek węgla i sadzę. Sadza ta pokrywa lód i śnieg, które pokrywają okoliczną powierzchnię. To prowadzi do tego, że zamiast odbijać promieniowanie słoneczne z powrotem w kosmos, powierzchnia pochłania je, co prowadzi do zwiększonego ocieplenia w regionie. „Głównym powodem do niepokoju jest zmniejszenie ilości arktycznego lodu morskiego i idąca za tym możli…

northern-sea-route2-e34d965.jpeg
width: 3150
height: 2108

Czy bezkresne syberyjskie lasy stanowią atut czy przeszkodę w walce ze zmianami klimatu?
type: item
date: 2021-08-18T18:43:33.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: lasy
subject: ocieplenie klimatu
subject: rosja
subject: syberia
subject: zmiany klimatyczne
description: Syberia to największy las na świecie, który w niespotykanym dotąd tempie pochłania dwutlenek węgla z powietrza. Dlaczego więc działacze na rzecz klimatu są coraz bardziej zaniepokojeni?
encoded: W tym artykule: Rosyjskie lasy borealne pochłaniają więcej dwutlenku węgla niż jest tracone w wyniku wylesiania w całych tropikach na Ziemi Potencjał jest ogromny, więc w czym problem? ONZ ma rozwiązanie? Nowe badania wskazujące, że ogromne lasy Rosji magazynują więcej węgla niż wcześniej szacowano, wydają się być dobrą wiadomością. Przecież ten węgiel jest pochłaniany z atmosfery, więc to dobrze, prawda? Oczywiście, sam naturalny proces jakiego dokonują drzewa jest jak najbardziej pozytywny. Naukowcy obawiają się jednak, że Rosja zaliczy ten pochłaniany węgiel jako „offset” (czyli odliczy sobie jego dozwoloną przez międzynarodowe zobowiązania ilość od dozwolonych emisji), co pozwoliłoby na dalsze niekontrolowane uwalnianie dwutlenku węgla do atmosfery. Rosja, posiada największy obszar lasów na naszej planecie, na którym rośnie ponad jedna piąta wszystkich drzew na świecie. Nowe badania wykazały, że w miarę jak drzewa te rosną szybciej w cieplejszym klimacie i pokrywają coraz więcej terenów na północy kraju, pochłaniają dwutlenek węgla z atmosfery w większym stopniu, niż wskazywałyby na to jakiekolwiek wcześniejsze szacunki. Rosyjskie lasy borealne pochłaniają więcej dwutlenku węgla niż jest tracone w wyniku wylesiania w całych tropikach na Ziemi To oczywiście dobra wiadomość dla globalnego klimatu, że przyroda w wielkiej, dzikiej Syberii pracuje na najwyższych obrotach. Ale klimatolodzy są coraz bardziej zaniepokojeni innym procesem, który przy tej okazji zachodzi. Chodzi o proces polityczny. W ostatnich miesiącach rząd Władimira Putina oświadczył bowiem, że zamierza wypełnić swoje zobowiązania klimatyczne w ramach porozumienia paryskiego z 2015 r. w dużej mierze poprzez zaliczenie absorpcji dwutlenku węgla przez Syberię jako kompensacji emisji przemysłowych kraju. Naukowcy od dawna wiedzą, że mniej więcej połowa dwutlenku węgla wprowadzanego do atmosfery w wyniku spalania paliw kopalnych jest szybko z powrotem pochłaniana przez naturę. Ten „pochłaniacz" węgla dzie…

syberia1-3a0132d.jpeg
width: 1024
height: 683

Maleńkie zwierzę odżyło po 24 tysiącach lat hibernacji w syberyjskiej wiecznej zmarzlinie
type: item
date: 2021-08-16T20:29:06.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: hibernacja
subject: syberia
subject: zwierzęta
description: Maleńkie zwierzę o nazwie wrotek, które jest przezroczystym bezkręgowcem, odżyło po 24 tysiącach lat spędzonych w wiecznej zmarzlinie. Jest to najdłuższy okres, jaki udało się zaobserwować, po upływie którego ten typ organizmu przetrwał w tak ekstremalnym zimnie i wrócił do życia.
encoded: W tym artykule: Tysiące lat w wiecznej zmarzlinie Nowy gatunek dla nauki Tysiące lat w wiecznej zmarzlinie Podczas gdy proste organizmy, takie jak bakterie, często mogą przetrwać tysiąclecia w wiecznej zmarzlinie, „Wrotek, jest zwierzęciem z systemem nerwowym, mózgiem i wszystkim innym co decyduje o tym, że możemy mówić o zwierzęciu" - mówi Stas Malavin z Centrum Naukowego Badań Biologicznych RAS w Puszczynie w Rosji. Nie jest to jeszcze rekord - robaki z rodziny nicieni podobno odradzają się z wiecznej zmarzliny po nawet 30 tysiącach lat - ale do tej pory nikt w środowisku naukowym nie zdawał sobie sprawy, że jakakolwiek glista przetrwała tak długo. Malavin i jego zespół wykonali w 2015 roku odwierty w wiecznej zmarzlinie w pobliżu rzeki Alazeya w północno-wschodniej Syberii. Znaleźli pojedynczego wrotka, robakopodobne stworzenie o długości mniejszej niż ćwierć milimetra. Kiedy badacze ogrzali go i dali mu pożywienie, stał się aktywny. Oprócz tego, organizm zaczął się rozmnażać, ponieważ jest to rotifer (inna nazwa tych zwierząt) „bdelloidalny”, który może się klonować bez potrzeby posiadania partnera seksualnego. Nowy gatunek dla nauki „Jesteśmy całkiem pewni, że jest to nowy gatunek dla nauki" - mówi Malavin. On i jego zespół dokonali sekwencjonowania genomu wrotka i stwierdzili, że jest on najbardziej podobny do gatunku o łacińskiej nazwie „Adineta vaga”, który, jak się uważa, obejmuje wiele podgatunków, które nie zostały jeszcze właściwie zidentyfikowane. Badacze wykorzystali proces o nazwie akceleratorowej spektrometrii mas do datowania szczątków organicznych znalezionych wraz z wrotkiem. Miały one od 23 960 do 24 485 lat, co sugeruje, że organizm ten został zamrożony w wiecznej zmarzlinie mniej więcej w tym samym czasie. Współczesne wrotki wydają się mieć podobną zdolność do przetrwania w stanie zamrożenia. Zespół Malavina zamroził w temperaturze -15°C na jeden tydzień osobniki różnych współczesnych gatunków, a także potomstwo starożytnego wrotka. Obie grupy …

wrotek-6183605.jpeg
width: 2121
height: 1414

Tak wyglądała trasa ludzi migrujących z Syberii do Ameryk. Naukowcom pomogła bakteria
type: item
date: 2021-06-15T10:59:44.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: kolonizacja
subject: syberia
subject: Travel
description: Około 60 tys. lat temu małe grupy łowców-zbieraczy opuściły Afrykę pieszo i dotarły do Eurazji. Stamtąd ruszyli na kolonizację Ameryk. Naukowcy ustalili, jak wyglądała ich trasa.
encoded: W tym artykule: Bakteria żołądkowa wskaże ci drogę Pierwsi imigranci Helicobacter pylori to zmartwienie kilku miliardów ludzi na całym świecie. Co ciekawe, naukowcy znaleźli dla niej nowe zastosowanie. Dzięki przeanalizowaniu historii ewolucyjnej bakterii udało im się ustalić, kiedy i w jaki sposób pierwsi ludzi pojawili się w Ameryce Północnej. Bakteria żołądkowa wskaże ci drogę Naukowcy z University of Warwick odtworzyli trasy, jakie około 12 tys. lat temu pokonali ludzie migrujący z Syberii do obu Ameryk. Wykorzystali do tego próbki bakterii żołądkowej zwanej Helicobacter pylori, którą od co najmniej 100 tys. lat łączą ścisłe relacje ewolucyjne z ludźmi. Jak ustalili, nasi przodkowie skolonizowali Amerykę, przechodząc przez pomost lądowy Beringia. W badaniach wykorzystano informacje genetyczne dotyczące H. pylori skatalogowane na University of Warwick. W ten sposób prześledzono jej ewolucyjną historię. Mniej więcej połowa ludzi na świecie jest nosicielami bakterii żołądkowej, ale badacze ustalili, że jej sekwencja genetyczna różni się w zależności od regionu, w którym została wykryta. Podczas wcześniejszych badań naukowcom udało się wyodrębnić trzy populacje H. pylori pochodzące od ludzi z Eurazji i obu Ameryk. Najnowsze dane wskazują jednak na to, że bakterie z Syberii można podzielić na nieznane wcześniej podgrupy. Jedna z nich, pochodząca od rdzennych Amerykanów, była rozmieszczona na całej Syberii, co z kolei ma być dowodem na to, że konkretna populacja bakterii podróżowała razem z ludźmi przez pomost lądowy na tereny dzisiejszej Kanady i Stanów Zjednoczonych. Nie powinniśmy szukać kontaktu z obcymi? Mogą być „ekstremalnie niebezpieczni” Czy kosmici istnieją i, czy jeśli tak, to czy mają pokojowe zamiary względem Ziemi? Amerykański dziennikarz popularnonaukowy przekonuje, że nie powinniśmy tego sprawdzać. Pierwsi imigranci Aby zrekonstruować najbardziej prawdopodobną wersję wydarzeń, naukowcy porównali najwiarygodniejsze modele ewolucyjne przy użyciu przybliż…

syberia-9d7b60b.jpeg
width: 1024
height: 683

Już wiadomo skąd biorą się wielkie dziury na Syberii
type: item
date: 2021-05-10T10:49:41.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: metan
subject: rosja
subject: syberia
subject: Technologia
subject: wybuch
subject: zmiany klimatyczne
description: Zmiany klimatu są powodem powstawania niezwykłych kraterów w najdalszych zakątach rosyjskiego Wschodu. Spodziewano się, że to rosnące temperatury wywołują eksplozje, teraz jest naukowe potwierdzenie.
encoded: Fale gorąca przetaczające się przez Syberię są powodem dramatycznych zmian, począwszy od pożarów a na roztapianiu się wiecznej zmarzliny kończąc. Samo to zjawisko z jednej strony pozwala nam odkryć tajemnice dawno wymarłych zwierzątl, ale też grozi „obudzeniem” paleowirusów. Ze zmianami struktury syberyjskiej wiecznej zmarzliny wiąże się też zjawisko kriowulkanizmu. Dwie trzecie powierzchni Rosji pokrywa wieczna zmarzlina a w niej olbrzymie pokłady metanu, gazu 30-razy bardziej szkodliwego (z punktu widzenia ocieplenia klimatu) dla atmosfery, niż dwutlenek węgla. Metan tworzący się z powodu rozkładu materii organicznej w topniejącej zmarzlinie gromadzi się w podziemnych „kieszeniach” tak długo, aż ciśnienie rozsadza ją uwalniając gaz do atmosfery. Proces taki nazywa się właśnie kriowulkanizmem. - To dzieje się tak szybko i w tak odległych, trudnych do monitorowania miejscach, że nie doczekaliśmy się jeszcze wyczerpujących badań tłumaczących powstawanie tych kraterów. Sprzęt mamy coraz bardziej czuły, więc jest szansa by się to w przyszłości zmieniło – mówił w ubiegłym roku Jewgienij Czuwilin z rosyjskiej firmy SCHR zajmującej się m.in. wydobyciem gazu. Im więcej metanu trafia do atmosfery, tym klimat staje się cieplejszy, tym szybciej topnieje wieczna zmarzlina, tym więcej metanu zbiera się pod ziemią i tym więcej pojawia się dziur. Najnowsza, 17. z kolei, głęboka na 30 metrów została dostrzeżona z helikoptera przez ekipę telewizyjną przelatującą 16 lipca 2020 roku nad Półwyspem Jamalskim. View oEmbed on the source website Od 2013 roku odkryto ich na Syberii 9. Zanim wypełni je woda zespół naukowców ma zwykle około 2 lat na dokładne ich zbadanie. Ten najnowszy krater był też największym dotąd znalezionym. Szuwilin obiecywał, że dokładne wyniki jego badań zostaną opublikowane w prasie naukowej. Zgodnie z obietnicą trafiły do lutowego wydania czasopisma „Geosciences”. Na podstawie 80 zdjęć z drona zespół Czuwilina zbudował trójwymiarowy model krateru, w którym bez pro…

krater-na-syberii-4777b33.jpeg
width: 2041
height: 1237

Zdjęcia geologicznego „ciasta" na Syberii zaskoczyły NASA
type: item
date: 2021-03-01T10:51:05.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: arktyka
subject: geologia
subject: nasa
subject: rosja
subject: rzeka
subject: skały
subject: syberia
subject: Technologia
description: Agencja kosmiczna pokazała satelitarne zdjęcia niezwykłego fenomenu z Syberii.
encoded: Dziwny „pomarszczony” krajobraz na arktycznej części terytorium Rosji w pobliżu rzeki Marcha nie daje się niczym wyjaśnić. Obrazy z Landsat 8 wykonane na przestrzeni lat niedawno opublikowano na stronach agencji kosmicznej dotyczącej projektu Earth Observatory. Owe “fale” na gruncie znajdują się po obu stronach koryta rzeki. Tworzą je ułożone naprzemiennie paski ciemne i jasne, tworząc prawdziwą optyczną iluzję. Choć „zmarszczki” widać przez cały rok, efekt najmocniejszy jest zimą, gdy biel śniegu zwiększa kontrast tego wzoru. Tak przynajmniej uważa NASA, której eksperci nie mają pewności, co ów wzór na Syberii wykonało. Jedno z oferowanych wyjaśnień odnosi się do niskich temperatur panujących w tej części Rosji. Wiele z tych wzgórz większą część roku pozostaje w stanie zmrożenia (wieczna zmarzlina). Zdarzają się jednak krótkie okresy roztopów. Ten cykl zamrażania i topnienia może właśnie prowadzić do tworzenia się w skałach takich uporządkowanych w okrągłe wzory pęknięć. Sęk w tym, że podobne zjawiska widywane dotąd na Syberii były zdecydowanie mniej okazałe. Jeszcze jedno możliwe wytłumaczenie proponowane przez NASA to erozja powierzchni. Pracujący dla US Geological Survey Thomas Crafford w rozmowie z ekspertami agencji kosmicznej zwrócił uwagę, że zdjęcia z Landsat 8 mogą pokazywać formację skalną nazywaną geologicznym przekładańcem. Dzieje się tak gdy warstwy skał jednego typu przedzielone są warstwą innego materiału (jak np. piaskowiec przedzielony łupkami w polskim fliszu karpackim w okolicach Tyczyna). Topniejące lodowce żłobią miękkie skały, tworząc wzgórza o stromych zboczach i szerokich płaskich grzbietach. Efekt wieloletniej erozji wygląda jak ciasto-przekładaniec. Według Crafforda, ciemniejsze paski odpowiadają niżej położonym obszarom a jaśniejsze bardziej płaskim. Zbocza zamiast gładko opadających wydają się mieć schodkową budowę (ang. cliff and bench topography). Zdaniem Louise Farquharson, arktycznej geolożki z University of Alaska-Fairbanks, na półn…

dziwne-zjawisko-geologiczne-na-syberii-415e7c5.jpeg
width: 3013
height: 1894

Piżmowiec syberyjski: jak wylesienie i przemysł perfumeryjny niszczą ten gatunek
type: item
date: 2020-10-26T07:55:06.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: moda
subject: syberia
subject: Uroda
subject: zagrożone gatunki
description: O perfumach z piżma czy o samych piżmowcach na pewno słyszało wielu, ale ilu z was wie czym jest to zwierzę? Mały, parzystokopytny ssak wygląda jednocześnie uroczo i przerażająco za sprawą długich i ostro zakończonych kłów. W Europie jest niespotykany poza ogrodami zoologicznymi, ale i w jego naturalnym środowisku – na tajdze północno-wschodniej Azji - tendencja jest spadkowa. Czy piżmowiec zniknie i co zastąpi go w branży perfumeryjnej?
encoded: Piżmowiec syberyjski: charakterystyka Piżmowiec syberyjski (łac. Moschus moschiferus) to bezrogi ssak parzystokopytny, którego cechą charakterystyczną są cienkie i długie nawet na 10 centymetrów wystające kły, które u samców rosną całe życie. Inaczej mówiąc, wygląda trochę jak sarna z doklejonymi wampirzymi kłami. Mogą wyglądać groźnie, jednak pełnią rolę dekoracyjną, zaś samce wykorzystują je w konkurencji godowej. Dłuższe i mocniejsze kły są atrakcyjniejsze dla samic, gdyż prawdopodobnie potomstwo takich samców będzie zdrowsze i silniejsze. Tylne nogi są dobrze umięśnione, natomiast przednie krótkie i cienkie. Piżmowce wyróżniają się również bardzo krótkim ogonem osiągającym 4-6 centymetrów, zaokrąglonymi uszami i dużymi oczami. Zwierzęta te nie są zbyt duże, bo osiągają co najwyżej 80 centymetrów wysokości (w kłębie) i metr długości. Dzięki niedużym rozmiarom są w stanie szybko uciekać swoim naturalnym przeciwnikom i chować się niewielkich otworach wśród skał. Gdzie żyje i czym się żywi piżmowiec syberyjski? Zasięg występowania piżmowca syberyjskiego jest ogromny i, jak łatwo wywnioskować z jego nazwy, w głównej mierze jest to Syberia. Można go spotkać nie tylko w Rosji, ale też w Chinach, Mongolii oraz Korei Północnej i Południowej. Piżmowiec lubi lasy iglaste ze znacznymi nachyleniami gruntu i obszarami skalistymi, a latem spotykany jest w dolinach rzek porośniętych lasami mieszanymi. Spotyka się go w górach do wysokości 1600 m n.p.m. Jest płochliwy i żyje samotnie, rzadziej w niewielkich stadkach składających się głównie z matki i młodych. Człowiekowi trudno go spotkać, ponieważ aktywny jest od zmierzchu do świtu i nie pokonuje zbyt dużych odległości. Piżmowiec jest zwierzęciem roślinożernym preferującym łatwo przyswajalne i pożywne pokarmy bogate w białko. Zjada ponad 130 gatunków roślin. W okresie zimowym jest jednak zdolny przetrwać na żywności słabej jakości, ale o wysokiej wartości energetycznej. Tym sposobem w trakcie zimy głównym źródłem pożywienia, sta…

pizmowiec-syberyjski-ciekawostki-i-charakterystyka-zagrozonego-gatunku-co-ma-wspolnego-z-perfumami-fot-getty-images-5e17746.jpeg
width: 1400
height: 788

Rzucił wszystko i został fotografem. Tak bardzo zachwycił go Bajkał [GALERIA]
type: item
date: 2020-10-14T07:54:20.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Moto
subject: rosja
subject: Sport
subject: syberia
subject: Technologia
subject: Travel
description: „Fotografowanie odmieniło moje życie”. Zobacz jego wyjątkowe zdjęcia.
encoded: ZOBACZ GALERIĘ >>> Na początku była… kariera Jeszcze kilka lat temu był dyrektorem firmy konsultingowej. Alexey Trofimov, dziś – fotograf, pochodzi z Syberii. Mieszka w jej wschodniej części, ok. 450 km na północ od Bajkału. To właśnie jego miejsce na ziemi i ulubiony temat w fotografii. Wszystko zaczęło się od krótkich wypadów po pracy. Z czasem zaczął wyjeżdżać coraz częściej. Kupił niedrogi aparat, by robić zdjęcia – na razie dla własnej przyjemności. Stopniowo kiełkowało w nim pragnienie, by pokazywać innym piękno, którego doświadcza. Zwłaszcza tym, którzy z różnych powodów podróżować nie mogą. Wtedy fotografowanie wciągnęło go bez reszty i… odmieniło jego życie. Zmiana Był 2009 rok. Porzucił karierę w biznesie, by poświęcić się fotografii. Zaczął organizować fotowyprawy nad ukochany Bajkał. Najpierw samodzielnie, później z grupą przewodników. W efekcie nad jeziorem spędza kilka miesięcy w ciągu roku – głównie jesienią i zimą. Bajkał pokazuje wtedy swoją najmroczniejsza stronę, w związku z czym wyprawy stają się niejednokrotnie ryzykowne. Za to zdjęcia, które uczestnicy przywożą z tych wypraw, warte są każdego wysiłku. Dlaczego Bajkał? To unikatowe miejsce. I jego rozmiary, surowy charakter. Nie bez powodu miejscowi nazywają je „Ojcem” lub „Wielkim morzem”. Potrafi być despotyczne i egzekwować swoje. Zwłaszcza zimą. Grubość lodu osiąga nawet półtora metra, a jego powierzchnię pokrywają miliony szczelin – dużych i małych, które wydrążył wiatr i codzienne wahania temperatur (ta potrafi zmienić się o 40 stopni w ciągu dnia). Wszystko to sprawia, że lód na Bajkale zaczyna żyć własnym życiem, a każdy jego, najmniejszy nawet ruch, wywołuje kolejny. Nad brzegiem jeziora można zasłuchać się w muzyce Bajkału. Posłuchać cichych pęknięć i hucznych lodowych kraks. Jak mówi, nie zna nikogo, kogo nie chwytałaby za serce przestrzeń syberyjskich stepów, uroda lukrowanych śniegiem szczytów gór i sznurów rzek. "Filozofia życia" Trofimov fotografuje w trudno dostępnych miejscach, …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0209919b059b9544c8330826dbef73a3d08d3e0e-f3d23c7.jpeg
width: 2000
height: 1098