„Wyspa Słońca” zachwyca nie tylko pięknymi plażami. Polacy mają ją na wyciągnięcie ręki
Na Wyspę Uznam – między Świnoujściem a Heringsdorfem – podróżujemy dla promenad, cesarskich uzdrowisk, śledzi i… wina. Właśnie zaczyna się okres roku, kiedy ta polsko-niemiecka wyspa prezentuje się najbardziej urokliwie.
Spis treści: Najdłuższa promenada w Europie Historia na wyciągnięcie telefonu Na wysokości koron drzew Najbardziej słoneczne miejsce w Niemczech Noc z historią: Strandhotel Ostende Uznam, niewielka wyspa rozpięta między Polską a Niemcami, to podróżniczy paradoks. Niby blisko, a tak bardzo „inaczej”. Wystarczy kilka godzin jazdy ze Szczecina, by znaleźć się w regionie pełnym architektonicznych perełek z przełomu XIX i XX wieku, gdzie powietrze pachnie Bałtykiem, śledziem w occie i białym winem. Wyspa Uznam to idealne miejsce na krótki, 3- lub 4-dniowy wypad wiosenny. Szczególnie teraz – przed sezonem, kiedy tłumy jeszcze nie wypełniają promenad, a przyroda budzi się do życia z zimowego snu. Jeśli szuka się alternatywy dla zatłoczonych kurortów i chce się zobaczyć Bałtyk w innej odsłonie, Uznam jest świetnym pomysłem na weekend. Najdłuższa promenada w Europie Europa Promenade to imponująca ścieżka spacerowo-rowerowa. Trasa długości 12 kilometrów prowadzi wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego i łączy Świnoujście z niemieckimi cesarskimi kurortami – Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin. Każde z tych miejsc przyciąga klimatem z czasów belle époque. Willowa architektura, starannie utrzymane parki, stylowe kawiarenki i deptaki z widokiem na morze są szczególnie cenione przez instagramerów. Dla rowerzystów to raj. Ścieżki są równe, dobrze oznaczone i nie brakuje tu miejsc na przystanek z kawą lub gofrem. Dla spacerowiczów – idealna okazja do niespiesznego podziwiania Bałtyku. Nie da się ukryć, że po niemieckiej stronie Uznam jest spokojniej niż w malowniczym, choć gwarnym Świnoujściu. Historia na wyciągnięcie telefonu Szlak przygodowy Kaiserbäder Erlebnispfad to to interaktywna trasa przygotowana dla turystów zainteresowanych historią wyspy. Wzdłuż trzech cesarskich uzdrowisk rozmieszczono 28 solidnych, dębowych steli. Każda z nich to opatrzony kodem QR opowiada dawne dzieje tego regionu. Dzięki aplikacji mobilnej, w której wykorzystano panoramy 360°, interaktywne filmy, modele 3D i głosy lektorów, odwiedzający mogą wejść głębiej w opowieść o regionie. Aplikacja prowadzi przez losy postaci historycznych, opowiada o rozwoju uzdrowisk, o cesarzach, artystach i uzdrowiskowej modzie sprzed stu lat. Dzięki geofencingowi aplikacja „wie”, gdzie jesteśmy – i podpowiada, co warto wiedzieć w najbliższej okolicy. To świetna opcja dla rodzin z dziećmi, młodzieży, ale i dorosłych, którzy chcą zwiedzać „inaczej” – aktywnie, nowocześnie i bez nudy. Na wysokości koron drzew Niecodzienna atrakcja czeka w Heringsdorfie. To specjalna powstała ścieżka w koronach drzew, czyli Baumwipfelpfad. Trasa zapewnia ponad kilometr wędrówki po drewnianych pomostach, zawieszonych wysoko nad ziemią. Trasa prowadzi przez las, ponad wydmami i kończy się spektakularnie – wieżą widokową o wysokości 33 metrów. Z jej szczytu widać nie tylko Bałtyk i niemieckie kurorty, ale także polskie Świnoujście. Ścieżka została pomyślana z myślą o wszystkich – także o osobach z niepełnosprawnościami, rodzinach z dziećmi w wózkach i seniorach. Dzięki łagodnemu nachyleniu i windzie każdy może tu wejść i poczuć, jak to jest patrzeć na świat z poziomu drzew. To również świetna okazja do edukacji – po drodze znajdują się tablice informacyjne o lokalnej florze, faunie i ekosystemie wyspy. Najbardziej słoneczne miejsce w Niemczech Czy można produkować dobre wino w Niemczech Północno-Wschodnich? Christoph Kühne-Hellmessen udowadnia, że tak – i to z sukcesem. Takie podejście nie powinno dziwić, skoro winnice znajdują się również niedaleko pobliskiego Szczecina. Uznam to zresztą jedno z najbardziej nasłonecznionych miejsc w Niemczech. Dzięki ponad 1900 godzinom słońca rocznie tutejsza winnica Weingut Welzin produkuje około 3500 butelek rocznie. Na miejscu można wziąć udział w degustacji i posłuchać historii wina na Uznamie. Do wina świetnie pasuje ryba. W uznamskiej kuchni oczywiście króluje śledź – matias w bułce, śledź w occie, w śmietanie, smażony czy wędzony – podawany na tysiące sposobów, w każdej restauracji i każdej nadmorskiej tawernie. Ale poza nim wyspa oferuje też szeroki wachlarz ryb morskich, warzyw sezonowych i deserów, które smakują najlepiej w cieniu nadmorskich sosen. Dobrze jest pozwolić tu sobie na kulinarną przygodę – odwiedzić lokalne targowiska, zjeść śniadanie w kawiarni z widokiem na promenadę, skosztować zupy rybnej w klimatycznej knajpce czy zarezerwować stolik w restauracji, gdzie gotuje się według zasady less is more, z naciskiem na jakość produktów. Noc z historią: Strandhotel Ostende W Ahlbecku, tuż przy plaży, stoi willa z początku XX wieku. Zbudowana w 1902 roku przez lokalnego cieślę Friedricha Grünberga, dziś nosi nazwę Strandhotel Ostende i jest jednym z najlepiej zmodernizowanych hoteli w regionie. Po remoncie w 2021 udało się odtworzyć historyczny klimat tego miejsca. Hotel oferuje 30 pokoi, z czego aż 16 z widokiem na morze, nowoczesne spa, siłownia i restauracja. Hotel jest też przyjazny zwierzętom – psy są mile widziane, co czyni go idealnym miejscem dla podróżujących z pupilem. To baza wypadowa do zwiedzania całej wyspy – i świetne miejsce, by zatrzymać się na dłużej. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Europa po sezonie Lubię listopad – mimo że uważany jest za najbardziej depresyjny miesiąc w roku, to ma wiele zalet. Podoba mi się jego nieprzewidywalność, kapryśność i szarość, a coraz krótsze dni sprawiają, że mam dłuższe wieczory i więcej czasu dla siebie, na czytanie oraz spokojne planowanie kolejnych podróży. To dobry miesiąc na łapanie okazji, kupowanie biletów lotniczych, jeżeli nie na cały, to chociaż na pierwszą połowę nowego roku. Wcześniej w listopadzie brałam dłuższy urlop i leciałam do Azji, jednak obecnie ceny biletów tak wzrosły, że najbardziej dostępna wciąż pozostaje Europa. Tym bardziej że poza sezonem jest ona znacznie tańsza, mniej oblegana, a wciąż bardzo atrakcyjna. W tym wydaniu Travelera zebraliśmy dla Was nasze top 40 miejsc w Europie, które warto zobaczyć. Oczywiście to subiektywny wybór, bo takich miejsc na naszym kontynencie jest znacznie więcej. Europa to różnorodność, bogactwo kulturowe, najlepsze muzea, świetna kuchnia, unikatowe obiekty, niezwykła architektura jak chociażby tajemniczy zamek Quinta da Regaleira w portugalskiej Sintrze czy trulli, domy z cylindrycznymi dachami, z których słynie włoska Apulia. Pamiętam zachwyt, który mnie ogarnął, kiedy właśnie w listopadzie odwiedziłam ten region. Pyszne owoce morza, doskonałe wino i te urocze miasta i miasteczka o melodyjnych nazwach: Alberobello, Polignano a Mare, Ostuni. Piękny jest też Złoty Róg, słynna plaża na wyspie Brač, w Chorwacji, czy listopadowy Londyn – choć nie było wówczas ciepło, to mogę z detalami odtworzyć tamten pobyt. Stolicę Anglii zapamiętałam jako wibrującą energią i fascynującą supermetropolię, do której z całą pewnością będę wracać. Europa jest bowiem takim miejscem, które nie tylko się nigdy nie znudzi, ale też które warto odkrywać na nowo. Agnieszka Franus redaktor naczelna
Atrakcje w Świnoujściu – 7 miejsc i rzeczy, które warto zobaczyć
Świnoujście to jeden z najpopularniejszych polskich kurortów. Co warto zobaczyć, będąc na miejscu? Poniżej wymieniamy najciekawsze atrakcje w Świnoujściu.
W tym artykule: Atrakcje w Świnoujściu – Stawa Młyny Atrakcje w Świnoujściu – Fort Zachodni Atrakcje w Świnoujściu – latarnia morska Atrakcje w Świnoujściu – Park Zdrojowy Atrakcje w Świnoujściu dla dorosłych – Muzeum Rybołówstwa Morskiego Atrakcje w Świnoujściu dla nastolatków – Podziemne Miasto na wyspie Wolin Atrakcje w Świnoujściu dla dzieci – plac edukacji przyrodniczej na wyspie Karsibór Każdego roku Świnoujście biorą na cel rzesze turystów, których przyciąga jego niezwykle atrakcyjne położenie. Trzeba bowiem wiedzieć, że Świnoujście jest najdalej wysuniętą miejscowością na północno-zachodnim krańcu Polski, położoną na 44 wyspach i wysepkach, w tym trzech dużych: Uznam, Wolin i Karsibór. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że położenie nie jest jedynym czynnikiem decydującym o popularności tego miasta. Tak to już bywa, że poszczególne miejscowości turystyczne są szufladkowane ze względu na położenie geograficzne. Atrakcje Wisły kojarzą nam się przede wszystkim z górskimi szlakami i malowniczymi szczytami, atrakcje w Mikołajkach – z wielkimi jeziorami, natomiast atrakcje w okolicach Warszawy – z typowo miejskimi rozrywkami. Nie warto jednak ulegać temu przeświadczeniu i błędnym sugestiom. Atrakcje w Ustce udowadniają bowiem, że plażowanie nie jest jedynym sposobem spędzania czasu nad morzem i tak samo należy potraktować atrakcje w Świnoujściu. W mieście znajdziemy wiele zachwycających miejsc, niekoniecznie związanych z morskimi i żeglarskimi tradycjami, choć takich też tam nie brakuje. Atrakcje w Świnoujściu – Stawa Młyny Naszą wycieczkę po malowniczym Świnoujściu rozpoczynamy przy jednej z najbardziej ikonicznych atrakcji tego miasta. Mowa o wybudowanym na krańcu Falochronu Zachodniego (tuż przy wejściu do portu, gdzie Świna wpada do Bałtyku) wiatraku, znanym jako Stawa Młyny. Szukasz miejsca na doskonałe letnie wakacje? Oto siedem powodów, dla których powinieneś odwiedzić Świnoujście Nie musisz lecieć na inne kontynenty, by odwiedzić miasto leżące na 44 wyspach i mogące pochwalić się naprawdę szeroką plażą. Świnoujście to miejsce, gdzie woda nad polskim Bałtykie... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/szukasz-miejsca-na-doskonale-letnie-wakacje-oto-siedem-powodow-dla-ktorych-powinienes-odwiedzic-swinoujscie2-6577ac8.jpeg" width="938" height="568" alt="Szukasz miejsca na doskonałe letnie wakacje? Oto siedem powodów, dla których powinieneś odwiedzić Świnoujście" title="Szukasz miejsca na doskonałe letnie wakacje? Oto siedem powodów, dla których powinieneś odwiedzić Świnoujście" /> Skąd wzięła się ta osobliwa nazwa? Wbrew pozorom, nie kryje się w niej żadna tajemnica. Obiekt pełni funkcję znaku nawigacyjnego dla jednostek pływających i właśnie na tę rolę wskazuje nazwa. „Stawa” to umieszczony na stałe (na lądzie lub morzu) punkt nawigacyjny o łatwym do rozpoznania kształcie. A słowo „młyny” nawiązuje do jego formy, która już na pierwszy rzut oka przywodzi na myśl wiatrak wprawiający w ruch żarna. Obiekt został wzniesiony w 1877 roku, gdy port zaczął obsługiwać coraz większe jednostki. Na przestrzeni lat podlegał licznym przebudowom. Ostatecznie przybrał kształt 10-metrowego wiatraka o walcowatej bryle, zakończonej szpiczastym dachem. Dziś jest niekwestionowanym symbolem miasta, który po prostu trzeba zobaczyć na żywo. Atrakcje w Świnoujściu – Fort Zachodni Położenie Świnoujścia jest atrakcyjne nie tylko w kontekście walorów turystycznych, ale także obronnych. O militarnych tradycjach miasta przypominają trzy z czterech fortów, które wybudowano w XIX wieku. Jednym z nich jest położony na wyspie Uznam Fort Zachodni. Obecnie w tym imponującym obiekcie mieści się Muzeum Historii Twierdzy. Na placu przed fortem i w muzealnych salach można podziwiać ekspozycję broni (w tym także artyleryjskiej). Nie zabrakło też ciekawych eksponatów w postaci historycznych mundurów i fotografii z czasów, kiedy bateria broniąca wejścia do portu działała z całą swoją mocą. Do zwiedzania udostępniono cały kompleks twierdzy. Można też wejść do górującego nad nią bunkra, z którego rozpościera się widok na potężną fortyfikację. Wizyta w tym miejscu to gratka nie tylko dla miłośników historii. Atrakcje w Świnoujściu – latarnia morska Polecanie latarni morskiej jako atrakcji w mieście położonym na wybrzeżu wydaje ci się być banałem? Zapewniamy, że w latarni w Świnoujściu nie ma nic banalnego. Wzniesiona w II połowie XIX wieku, mierzy aż 65 m wysokości. Do dziś pozostaje najwyższym tego typu obiektem na całym wybrzeżu Bałtyku i jednym z najwyższych na świecie. Nie tylko Wolin. 10 najpiękniejszych i najciekawszych wysp na Bałtyku Wyspy na Bałtyku to nie tylko Wolin i Uznam. Nie każdy o tym wie, ale Morze Bałtyckie jest usiane tysiącami wysp! Wśród nich znajdują się prawdziwe perły, oferujące piękne plaże, wspani... Żeby dostać się do górnej galerii, trzeba pokonać ponad 300 krętych stopni. To, co zastaniemy na miejscu, z całą pewnością wynagrodzi nam trud wspinaczki. Rozpościera się stamtąd wspaniała panorama Międzyzdrojów i niemieckich kąpielisk. Zanim wejdziemy na sam szczyt, warto udać się do Muzeum Latarnictwa i Ratownictwa Morskiego, które mieści się w budynku przylegającym do wieży od strony północnej. Ekspozycja prezentowana w trzech salach obejmuje m.in. urządzenia nawigacyjne, elementy wyposażenia ratowników morskich, lampy nawigacyjne i wyposażenie statków. Atrakcje w Świnoujściu – Park Zdrojowy Gdy znudzą ci się spacery wzdłuż plaży, udaj się na wycieczkę do zachwycającego Parku Zdrojowego. To niezwykle nastrojowe miejsce, w którym można podziwiać ponad 60 gatunków drzew. Poza pospolitymi okazami polskiej flory, w parku rosną także niektóre rzadkie gatunki, jak choćby platan, cis, skrzydłorzech kaukaski i jedlica Douglasa. Na powierzchni 40 ha wygospodarowano wiele alejek spacerowych o gwieździstym układzie, które krzyżują się w obszarze kolistych placów. W pobliżu parku przebiega promenada morska, którą też warto odwiedzić (choć należy zaznaczyć, że w sezonie bywa zatłoczona, choć to zapewne nikogo nie dziwi). Atrakcje w Świnoujściu dla dorosłych – Muzeum Rybołówstwa Morskiego Rybołówstwo leży raczej poza obszarem zainteresowania dzieci i młodzieży (choć zapewne znajdą się pewne wyjątki), ale dla wielu dorosłych ten temat jest niezwykle atrakcyjny. Będąc w Świnoujściu, warto odwiedzić Muzeum Rybołówstwa Morskiego, bo z całą pewnością nie będzie to czas stracony. Placówka mieści się w pięknym budynku dawnego ratusza, wybudowanym w 1809 roku. Zajmuje trzy kondygnacje, z których każda jest poświęcona innemu działowi: przyrodniczemu, morskiemu i historycznemu. Ekspozycja prezentuje m.in. dawne narzędzia używane do połowu, przyrządy nawigacyjne, modele statków i eksponaty z historii Świnoujścia, w tym dawne fotografie i przedmioty użytku codziennego. 15 najpiękniejszych tras pieszych w Polsce Dla aktywnych przygotowaliśmy przegląd najpiękniejszych szlaków pieszych na terenie Polski - tych jedno i kilkunastodniowych. Pakuj plecak i ruszaj! Tę atrakcję polecamy przede wszystkim dorosłym, ale warto zaznaczyć, że do muzeum spokojnie można udać się w towarzystwie dzieci. Najmłodszym najbardziej przypadnie do gustu dział poświęcony przyrodzie, gdzie prezentowane są żywe i spreparowane okazy fauny morskiej. Atrakcje w Świnoujściu dla nastolatków – Podziemne Miasto na wyspie Wolin Nastolatkom (i nie tylko im) polecamy wizytę w Podziemnym Mieście na wyspie Wolin. Na ten unikatowy obiekt składa się sieć podziemnych korytarzy łączących schrony ukryte pod wydmami. W latach 30. XX wieku, niemieckie dowództwo zadecydowało o budowie baterii artylerii nabrzeżnej i siedmiu potężnych schronów. W 1945 roku cały kompleks zajęli Sowieci, a rok później przekazano go polskiej armii. Fortyfikacje zostały przekształcone w zapasowe stanowisko dowodzenia, a w 1965 roku wszystkie schrony połączono siecią podziemnych korytarzy, tworząc coś w rodzaju autonomicznego miasta. Interaktywną podróż tunelami Podziemnego Miasta odbywa się w towarzystwie żołnierza, co tworzy wrażenie autentycznej podróży w czasie. Wizyta w tym miejscu jest jak lekcja historii podana w wyjątkowo atrakcyjnej formie. Atrakcje w Świnoujściu dla dzieci – plac edukacji przyrodniczej na wyspie Karsibór Najmłodszym turystom polecamy wizytę na placu edukacji przyrodniczej. To wyjątkowe miejsce składa się z 3 stref: edukacyjnej, sprawnościowej i wypoczynkowej. Pierwszą z wymienionych zaopatrzono w gry i tablice, które pozwalają lepiej poznać miejscową faunę i florę. Strefa sprawnościowa składa się z wielu atrakcyjnych elementów zabawowych, natomiast wypoczynkowa – z ławek i zadaszonej altany. Nasz ekspert Michał Janowski Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Przejechała z 3-letnią córką wzdłuż Bałtyku. 550 km na rowerze
"Dziennie robiłyśmy do 50 km. Dzięki temu wyprawa ta była przyjemnością i dla mnie, i dla trzyletniej Jaśminy" - opowiada. Na pokonanie trasy Świnoujście–Hel, będącej częścią międzynarodowego szlaku rowerowego wokół Bałtyku R10, potrzebowały dwóch tygodni.
Nie mam wątpliwości, kto zaszczepił mi bakcyla rowerowego. Był to dziadek Władysław Kołodziej, który pod koniec lat 20. sprawił sobie jako pierwszy we wsi bicykl. To był model czeskiej „balonówki”, na której pokonywał 85 km z Dobrej k/Limanowej do Wadowic, żeby zobaczyć się z siostrą. Po latach okazało się, że potrzeba pedałowania jest u wnuczki równie silna. Po urodzeniu dziecka pomyślałam więc, że tę pasję trzeba pchnąć dalej! Dlatego gdy moja córka skończyła trzy lata, wyruszyłyśmy na pierwszą prawdziwą wyprawę rowerową. Nadbałtycka trasa rowerowa Na pokonanie trasy Świnoujście– Hel, biegnącej przez ok. 550 km częścią międzynarodowego szlaku rowerowego wokół Bałtyku R10 (Nadmorski Szlak Hanzeatycki), wyznaczam dwa tygodnie i dzienny limit 45–50 km. Świnoujście → Międzyzdroje → Dziwnówek → Trzęsacz → Rewal → Skalno → Rogowo → Kołobrzeg → Sianożęty → Ustronie Morskie → Chłopy → Mielno → Łazy → Dąbki → Osieki → Rzepkowo → Darłówek → Palczewice → Łącko → Pęplino → Rowy → Kluki → Dębki → Karwia → Władysławowo → Jastarnia → Hel Trzy miesiące przed wyjazdem biegam nawet sześć dni w tygodniu po 10 km. Przechodzę też szybki kurs zmiany dętki i pierwszej pomocy. Równolegle córka Jaśmina chodzi w kasku po domu i udaje, że pompuje rower. Wyzwanie Na początku wyprawy rzucam Jaśminie wyzwanie: „Wdrapiemy się na wszystkie latarnie morskie na trasie”. Nie wiedząc, co to dla niej oznacza, Jaśmina z chęcią się zgadza. Dowiadujemy się, że o Turystyczną Odznakę Miłośnika Latarń Morskich „BLIZA” może starać się każdy powyżej czwartego roku życia. Trzeba tylko zebrać w specjalnym paszporcie, dostępnym w wybranych latarniach, odpowiednią ilość stempli potwierdzających pobyt w blizach, jak nazywa się te morskie budowle. Skonsternowana mina Jaśminy zadzierającej głowę, żeby zobaczyć szczyt najwyższej polskiej latarni, jest bezcenna. Za nic w świecie nie zamierza tam wejść. Cierpliwie opowiadam jej o pracy latarników – „strażników światła”, o statkach rozbijających się o brzeg w dawnych czasach, wrakach leżących na dnach mórz i oceanów. „Taki latarnik musiał kilka razy dziennie pokonywać 308 schodów, żeby wdrapać się na górę. A my mamy zrobić to tylko raz…” – próbuję ją przekonać. Jednak dopiero argument o tym, że pochwali się certyfikatem koleżankom w przedszkolu, sprawia, że mała staje na palcach przed panią sprzedającą bilety, udając, że jest trochę starsza. Tę zabawę będzie musiała ciągnąć do końca, bo przepisy są przepisami. Błoto i chmary komarów Fatalna kombinacja. Po doskonałej sieci tras rowerowych na wyspie Uznam, leśny odcinek R10 biegnący do Międzyzdrojów zaskakuje. Nie jest już wcale przyjemnie. Chwilami pcham rower przez błoto, walcząc jednocześnie z chmarą krwiopijców. Jaśmina nie próżnuje w foteliku – z zacięciem odpędza intruzy: „Przegonię te komary z całego lasu!” – a krzywi się przy tym tak, że w całej grozie sytuacji powstrzymuję z trudem śmiech. Na osłodę zrywam jej prosto z krzaka garść borówek i razem na bojową nutę intonujemy piosenkę o czarnych jagódkach. Mijamy odcinek drogi porośnięty bujnymi paprociami. Mała komentuje: „Wygląda tu jak w lesie deszczowym…”. I ma rację! Cywilizacja kontra natura Dobrze jest czasami zasmakować cywilizacji, ale tylko na chwilę. Największe bowiem cuda w podróży zdarzają się w wioskach, na poboczach dróg, na dzikich plażach. Dlatego w Międzyzdrojach na Alei Gwiazd przybijamy piątkę ze sławami polskiego filmu i czym prędzej umykamy z tego jarmarcznego rozgardiaszu. Dużo ciekawiej jest w Wolińskim Parku Narodowym, w pokazowej zagrodzie żubrów. Są też sarny, dziki i orzeł bielik. Albo dalej: w drodze do Dziwnówka. Mijamy małe wioski, łany zboża, debatujemy o maszynach rolniczych, kombajnach i o tym, jak się robi chleb. Żwawym krokiem wchodzimy na latarnię w Niechorzu. Tym razem do wejścia na wieżę motywuje Jaśminę to, że jej ukochany miś zobaczy z góry wesołe miasteczko. W nagrodę zabieram ją na przejażdżkę diabelskim młynem. Pogoda (ducha) Chwilę później niebo wygląda tak, jakby miało eksplodować deszczem, a do kolejnego noclegu w Rogowie mamy jeszcze 28 km. W Skalnie za Pogorzelicą widać w oddali błyskawice. Chwilę potem zaczyna lać. Z jednej strony niebo z furią ciska piorunami, z drugiej – nad jeziorem Liwia Łuża zachodzi słońce. Po godzinie, gdy deszcz pada już tylko nieznacznie, wychodzimy z pustostanu, w którym się schroniłyśmy, zakładamy kurtki, kalosze i pokonujemy ok. 22 km. Do Rogowa trafiamy późnym wieczorem po przejechaniu w tym dniu 56 km. W takich chwilach nic tak nie cieszy jak łóżko! Następnego dnia dowiaduję się, że w Rogowie wieje mocniej niż na Helu. Oprócz pięknej plaży jest też jezioro Resko Przymorskie, przy którym przed wojną funkcjonowało lotnisko dla wodnopłatów. Stacjonowała tu niemiecka jednostka przeciwlotnicza, a od lat 50. prawie do końca 90. jednostka Wojska Polskiego. Nadmorski Ekopark Wschodni położony na szlaku Bike the Baltic między Kołobrzegiem a Sianożętami wskakuje na nasz wyprawowy numer jeden. Po jednej stronie plaża, po drugiej – rezerwat dzikiego ptactwa z malowniczymi bagnami i liliami wodnymi. Można tu spotkać gęgawy, żurawie, perkozy i nieme łabędzie. Sceniczny bałtycki szlak rowerowy prowadzi nas aż do Ustronia Morskiego. Nie ma chyba większej przyjemności niż jazda z wiatrem we włosach tuż przy plaży! Gąski uwiodły nie tylko mnie. Jaśminę również – z wieży latarni morskiej wypatrujemy bajkowej Balbinki. Jednak córa zauważa coś jeszcze. „Mamo, patrz na to wielkie gniazdo!”. Atrakcją są dla Małej boćki. W drodze zadzieramy więc głowy i obserwujemy bocianią rodzinę krzątającą się w gnieździe. Emocji jest co niemiara, bo młody bociek dopiero co uczy się latać pod okiem rodziców. Trzy razy nie trafia do gniazda, znosi go wiatr, rodzice widać zdenerwowani. Jaśmina wstrzymuje oddech. „Jest, udało mu się! Brawo!” – w końcu woła z radością, gdy za czwartym razem triumfalnie ląduje w „domu”. Cud miód Nie mam wątpliwości, że żyję, gdy sunę R10 z wiatrem w plecy! Są na trasie momenty, gdy z górki rozwijam niepokojącą prędkość. Mijamy małe wioseczki – Korlino, Królewo, Zaleskie – i zbaczamy z R10 do wsi Krzemienica, do Pasieki Wędrowna Barć. Grażyna i Leszek Onisiewiczowie pszczelarstwem zajmują się od 1996 r. i robią to po mistrzowsku. Każdy zakątek ich tradycyjnej zagrody chłopskiej z I połowy XX w. tętni życiem. Jaśmina poznaje mnóstwo pszczelich ciekawostek – od stroju pszczelarza, przez pasiekę, wyroby z wosku pszczelego, aż po postać św. Ambrożego – patrona pszczelarzy. W szklanym ulu obserwacyjnym przyglądamy się pszczelej rodzinie. Na wsi jest tak błogo, że pedałuję jeszcze do pobliskiego Swołowa. A konkretnie do muzealnej Zagrody Albrechta – typowej czworobocznej chaty zamożnego chłopa, jakie występowały na Pomorzu w XIX i XX w. Ku uciesze Jaśminy przemykają tu stada gęsi, kozy, konie, krowy. I dzieci. "Koniec z rowerami" Wreszcie kosztujemy słynnych Lodów Usteckich i ruszamy do Rowów położonych w bramie Słowińskiego Parku Narodowego. Od tego momentu jazda idzie mi jak po grudzie. Podczas wspinaczki na świętą górę Kaszubów – Rowokół (114,8 m n.p.m.) – Jaśmina, przyglądając się z bliska żuczkowi, pyta: „A mieszkają tu czarownice i leśne skrzaty?”. Jeśli tak, to na pewno one spłatały nam figla za Klukami. Grzęznę w bagnie po kostki, a wraz ze mną zapada się rower z Jaśminą. Błoto okleja koła i wciska się w błotniki. Przepchnięcie roweru choć o kilka metrów graniczy z cudem. Upaprana błotem i spocona pokonuję w końcu ten najbardziej uciążliwy odcinek trasy w rekordowym czasie: cztery kilometry w 1,5 godziny! Trudno uwierzyć, że to europejskiej klasy R10. Jak zwierzęta z potrzasku wydostajemy się na wolność. Po kolejnych dziesięciu kilometrach drogi do Łeby znów zostajemy „schwytane” przez piach, ulewę i komary. Humor nam się poprawia na widok lasów w Osetniku, które przypominają tasmańską dżunglę. I myśl o pstrągach, które przyrządzają dla nas przyjaciele w Dębkach. Droga do Helu to czysta przyjemność! Na miejscu Jaśmina pyta: „Czy to znaczy, że już koniec z rowerem?”. „Kochanie, ta przygoda dobiegła końca, ale przed nami jeszcze wiele innych” – odpowiadam. I już zaczynam planować. Warto wiedzieć ■ Warto mieć przy kierownicy torbę na podręczne rzeczy, takie jak: repelent, żel łagodzący ukąszenia, krem z filtrem, mapa z trasą rowerową/GPS, scyzoryk, latarka czołówka, chusteczki nawilżające, żel antybakteryjny, minilornetka, taśma klejąca. ■ Wybierz odpowiedni fotelik, koniecznie z możliwością regulacji odchylenia. Ułatwia to dziecku drzemkę. Patent, gdy dziecko zasypia podczas jazdy: prócz rogala dmuchanego można też taśmą przykleić kask dziecka do fotelika – unikniemy opadania główki w różne strony. ■ Noclegów najlepiej szukać w ośrodkach wypoczynkowych lub gospodarstwach agroturystycznych. Poranna zabawa z rówieśnikami pozytywnie naładuje dziecku akumulatory na cały dzień. Monika Okrza-Strzelecka _______________________________ Trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze w Polsce! Poznaj nominowanych, zagłosuj na wybraną "Podróż roku" i wygraj nagrody - mamy dla Was m.in. bilety lotnicze. View oEmbed on the source website
Jacht wyprawy Arktyka 2015 zatonął kilkanaście mil od Świnoujścia. Jedna osoba nie żyje.
Smutne wieści docierają z Zatoki Pomorskiej, gdzie zatonął jacht polskiej wyprawy Arktyka 2015. Na pokładzie znajdowała się 12-osobowa załoga. Jedna osoba nie żyje. Zmarły to niepełnosprawny 54-latek. Pozostałe osoby udało się uratować dzięki załodze niemieckiego kutra "Palucca", który w sobotę wieczorem odebrał wezwanie do pomocy. Żeglarze wyruszyli 30 maja z portu w Świnoujściu. Skierowali się w stronę Norwegii. Celem ich wyprawy miał być Spitsbergen w archipelagu Svalbard. Załoga szkunera „Down North” chciała uczcić w ten sposób 35-lecie zakończenia modernizacji stacji Hornsund na Spitsbergenie. "Down North" był przystosowany do żeglugi w rejonie arktycznym. Okoliczności tragedii wyjaśni policja. Wstępne ustalenia wskazują, że przyczyną tragedii mógł być ostry szkwał, który pojawił się na Bałtyku.
Co najmniej stuletni wrak łodzi znaleźli 200 metrów od plaży w Świnoujściu robotnicy pracujący na budowie hotelu.
Wrak obejrzał już wojewódzki konserwator zabytków. Według jego wstępnych ustaleń, jednostka mogła zostać zbudowana w XIX wieku lub wcześniej. Dokładniejsze informacje na ten temat będą znane po szczegółowych badaniach. – Na wrak natrafiono niedaleko plaży, gdzie wcześniej nie było lądu; w tym miejscu morze wyrzuca piasek na plażę powodując jej powiększanie. Można przypuszczać, że łódź została zepchnięta i zatonęła w tym miejscu, mogła też zostać celowo porzucona lub zatopiona – powiedział serwisowi Polskiej Agencji Prasowej Nauka w Polsce zastępca zachodniopomorskiego konserwatora zabytków Tomasz Wolender. – Tego rodzaju znaleziska są rzadkością na lądzie, zazwyczaj ich badania prowadzone są pod wodą – dodał. Wrak spoczywał około 10 metrów pod ziemią. Na razie odkopano jego uszkodzony kadłub. Według szacunków konserwatora, pod piaskiem kryje się reszta 10-metrowej łodzi. Na razie trudno powiedzieć, czy była to łódź rybacka, czy o innym zastosowaniu. Teraz został zabezpieczony, a budowa w miejscu znaleziska czasowo wstrzymana.
Między 8 a 11 lipca br. warto wybrać się do Gdańska. Tegoroczny zlot żaglowców Baltic Sail Gdańsk to nie tylko gratka dla wielbicieli żeglarstwa ale również okazja do zabawy i zakosztowania morskiej przygody.
Międzynarodowy zlot żaglowców odbywa się w Gdańsku od 14 lat i z roku na rok nabiera wiatru w żagle. Tegoroczna edycja zapowiada się naprawdę imponująco: zlot żaglowców, regaty Nord Cup, festiwal Szanty pod Żurawiem, parada żeglarzy i możliwość wypływania na rejsy po Zatoce Gdańskiej najpiękniejszymi jachtami Europy to tylko niektóre atrakcje przygotowane przez organizatorów dla mieszkańców i turystów odwiedzających miasto. „Chcemy, żeby Baltic Sail Gdańsk było największą imprezą żeglarską nie tylko w Polsce, ale i jedną z najważniejszych w Europie – mówi Mateusz Kusznierewicz, Ambasador ds. morskich Miasta Gdańska. – Robimy wszystko, by odwrócić Gdańsk w stronę morza, przybliżyć jego mieszkańcom i turystom, nieco zapomniane, tradycje morskie. Popularyzacja żeglarstwa w Polsce jest dla mnie bardzo ważna i mam nadzieję, że wydarzenia takie jak Baltic Sail się do niej przyczynią.” Do gdańskiej mariny, najpiękniej położonej przystani jachtowej w Europie, przypłyną w lipcu żaglowce z portów Szwecji, Rosji, Norwegii i Polski na których pokładzie każdy odwiedzający będzie mógł wypłynąć w rejs po kanale portowym i wodach Zatoki Gdańskiej. W tym roku potwierdziły już obecność m.in. Joanna Saturna, Baltic Beauty, Yunyi Baltiets i Hansine a organizatorzy zapraszają kolejne jednostki. Dla mniej „morskich” wilków przewidziane są atrakcje na lądzie: kolejna edycja bardzo lubianego festiwalu Szanty pod Żurawiem, kolorowa parada żeglarzy i wiele innych ciekawych imprez towarzyszących Baltic Sail Gdańsk. W ten weekend nie będzie się można w Gdańsku nudzić. Więcej informacji na stronie www.balticsail.pl. Organizatorem zlotu jest Fundacja Gdańska, patronuje mu Prezydent Gdańska, Paweł Adamowicz a, jako Komandor Zlotu, ster wydarzenia przejął Mateusz Kusznierewicz. Zlot Baltic Sail Baltic Sail to międzynarodowe porozumienie podpisane przez największe miasta rejonu Morza Bałtyckiego zainicjowane przez Rostok w 1991. Celem i założeniem pomysłodawców jest promowanie morskiego dziedzictwa europejskiego regionu Morza Bałtyckiego oraz wspieranie tradycyjnej żeglugi bałtyckiej od portu do portu. Obecnie do Baltic Sail należą: Gävle, Kłajpeda, Gdańsk, Rostock, Karlskrona, Halmstad, Fahrhafen, Saasnitz, Lubeka – Tavemünde i Świnoujście. Baltic Sail Gdańsk Idea organizowania zlotów żaglowców w Gdańsku powstała wraz z oddaniem do użytku przystani jachtowej w centrum miasta. Pierwszy zlot odbył się w 1997 roku z okazji 1000-lecia Gdańska i spotkał się z dużym zainteresowaniem mieszkańców i turystów. Władze Miasta zachęcone sukcesem tego wydarzenia podjęły starania o przyjęcie w Gdańsku Regat Wielkich Żaglowców. Patronat nad imprezą obejmuje Prezydent Gdańska i, jako Komandor zlotu, Mateusz Kusznierewicz. W tym roku zlot odbędzie się po raz czternasty a towarzyszyć mu będą m.in. parada żaglowców na Motławie, festiwal Szanty pod Żurawiem, parada żeglarzy oraz kolejna edycja regat Nord Cup. Zapraszamy na stronę www.balticsail.pl.
Kwietniowe kempingowanie w zimnej przecież Norwegii może się wydawać nieco szalone. Ale właśnie dlatego – pociągające.
Załoga Travelera w trzyosobowym składzie: dwie Anny, w tym niżej podpisana, i Sławomir, mistrz obiektywu, o godzinie 6.00 rano wyrusza z deszczowej stolicy. Po 5 godzinach odbieramy w Poznaniu nasz kamper i, wciąż w strugach deszczu, przechodzimy krótki kurs jego obsługi: gdzie są rurki do nabierania i spuszczania wody, jak włączać gaz czy opróżniać WC. Nie jest lekko! Wewnątrz zimno jak w psiarni, na podłodze błoto. Włączamy ogrzewanie. Już lepiej! A na pokładzie pojawia się jeszcze jedna kobieta, wirtualna – w postaci GPS przemawiającego do nas seksownym głosem. I bezbłędnie wiedzie nas prosto na prom, do Świnoujścia. 18 Kwietnia Zjeżdżamy z promu w Ystad. Słońce dosłownie nas oślepia, choć jest dopiero siódma rano. Pierwszą osobą, którą spotykamy zaraz po opuszczeniu portu, jest maszerująca z kijami zażywna starsza pani. Kolejna, za zakrętem, też uprawia nordic walking… Przypominam sobie, że podczas ostatniego pobytu w Skandynawii, choć był marzec i lało jak z cebra, widziałam sporo osób na rowerach. Ten rejon Europy zamieszkują wysportowane i zahartowane narody – w Oslo i Trondheim zobaczymy hoże dziewczyny, które przy 5–10 stopniach będą paradować w legginsach i skąpych koszulkach odsłaniających obfite biusty, równie kusych kurteczkach oraz w butach na gołych stopach. Pędzimy 100-110 km/godz. dwupasmówką E6, która zawiedzie nas do stolicy Norwegii, a potem dalej, na północ. Pobocza i liczne parkingi w otulinie sosnowych lasów i bazaltowych skał są niemal sterylnie czyste. Przy jednym z nich zatrzymujemy się na pierwszy kamperowy lunch. Fasolka po bretońsku „Pudliszek” odgrzana na kuchence okazuje się jednym z naszych kulinarnych przebojów na tym wyjeździe. Do Oslo wjeżdżamy w promieniach zachodzącego słońca. Holmenkollen Rica Park Hotel, położony obok słynnej skoczni, to jeden z najpiękniejszych budynków stolicy, ponadstuletni, w szwajcarskim stylu uzdrowiskowym, pomalowany w kolorze burgunda – charakterystyczną dla Skandynawii tzw. angielską czerwienią. Dzisiejszą noc spędzamy w luksusowych warunkach. U naszych stóp rozpościera się olśniewająca panorama Oslofjordu. 19 Kwietnia Oslo. Ruszamy śladem triumfującego tu czterokrotnie „króla” Małysza na skocznię Holmenkollen, która we wrześniu ma być rozebrana, by ustąpić miejsca nowocześniejszej konstrukcji. Aby dostać się na szczyt, musimy (tak jak zawodnicy) przejść przez muzeum nart pełne zabytkowych egzemplarzy – nawet sprzed 4 tys. lat! Kilka pięter pokonujemy ciasną, skrzypiącą windą, zaś ostatnią kondygnację – po stromych metalowych schodach. Na górze całe miasto mamy jak na dłoni. Jest tak rozległe, że nie chce mi się wierzyć, że liczy tylko 800 tys. mieszkańców! Z góry zjeżdżamy do centrum kamperem. Mamy kłopoty z parkowaniem, bo choć postojów jest mnóstwo, to gabaryty naszego wozu (6 m długości) pozwalają na zaparkowanie go tylko w poprzek. O dobytek możemy się nie troszczyć – w Norwegii włamań nie ma, a na prowincji nadal wielu domów nie zamyka się na klucz! Zwiedzanie miasta zaczynamy od rozległego Frognepark, gdzie pośród zieleni wyrastają monumentalne rzeźby Gustawa Vigelanda obrazujące los człowieka. Dla świata odkrył go nasz młodopolski pisarz Stanisław Przybyszewski, reprodukując jego dzieło Szatan w jednym z numerów Życia z 1899 r., co doprowadziło do konfiskaty numeru. Najbardziej obfotografowaną rzeźbą parku jest strzelający w niebo 17-metrowy monolit – kłębowisko nagich, splątanych ludzkich ciał ma być metaforą życia od narodzin do śmierci. Otaczają go grupowe rzeźby przedstawiające rozmaite relacje między ludźmi: przyjaźń, miłość, dominację, zazdrość. Z tego ulubionego przez mieszkańców Oslo miejsca spacerów przejeżdżamy na półwysep Bygdoy. Choć nasza „fura” jest zawalidrogą, zaś my mamy kłopoty z orientacją, nikt na nas nie trąbi i nie pogania czy nie wymija ze stekiem obelg. Tu kultura jazdy jest bardzo wysoka, co tylko po części jest wynikiem wysokości mandatów (2,5 tys. zł za przekroczenie prędkości do 30 km/godz., za szybszą jazdę grozi nawet odebranie prawa jazdy) – Norwegowie po prostu są bardzo uprzejmi, w większości znają angielski i chętnie pomagają turystom. Zatrzymujemy się na parkingu przed Muzeum Kon-Tiki. Po chwili trzymam już w ręku klocek drewna balsa. Jest miękkie i lekkie jak piórko! Z niego właśnie idol mojej młodości Thor Heyerdahl wybudował tratwę, pokonując na niej dwa lata po wojnie ponad 8 tys. km z Peru do Polinezji, by udowodnić, że pierwotni mieszkańcy Ameryki Południowej mogli ją zasiedlić. Z ciasną budką na trzy legowiska, przez którą musiały przelewać się fale, i pokładem powiązanym linami wydaje się raczej zabawką niż łodzią poważnej ekspedycji. Na Bygdoy oglądamy też zgromadzone w muzeum łodzie wikingów. W jednej z nich, 22-metrowej, wykopanej w Oseberg i wyposażonej niczym egipskie piramidy w cały doczesny dobytek, odkryto szczątki kobiety w zdobnych szatach – prawdopodobnie żony wodza. A może była to wieszczka lub jakaś władczyni? W końcu kobiety wikingów cieszyły się równouprawnieniem, mogły uczestniczyć w życiu publicznym lub sprawować władzę. Jako załoga NG nie możemy pominąć sąsiadującego z Kon-Tiki Muzeum Fram. Na tym szkunerze Fridtjof Nansen odbył nieudaną ekspedycję polarną na biegun północny, a Roald Amundsen na południowy. W przeciwieństwie do Heyerdahla, panowie mieli niemal komfortowe warunki: salonik z pianinem i kajuty jedynki. Zaopatrzeni w zniżkową kartę, tzw. Oslo-card, płacimy za wstępy taniej. I dobrze, bo jeden bilet to ok. 25 zł! Lunch też jemy skromny, zaledwie zapiekanki z sokiem, a i tak wydajemy 300 zł. Ceny w restauracjach są tu nawet 10 razy wyższe niż w Polsce! Po południu ruszamy, już z mapą, na północ, znów E6 i po dwóch godzinach od wiosennej aury Oslo mamy zimę z kilkumetrowymi zaspami. Witamy w regionie Hadeland, który oferuje nam nocleg w uroczym drewnianym gasthausie. Jest tak zimno, że musimy spuścić wodę ze zbiorników kampera, by nie zamarzła. – Chwała Norwegom, którzy dokładnie odśnieżają drogi – inaczej nie dalibyśmy rady bez zimowych opon i łańcuchów. 20 Kwietnia Hadeland, kiedyś miejsce spoczynku dzielnych, budzących grozę wojowników, których groby z II i III w. odnalazł tu norweski archeolog Haakon Shetelig, dziś jednaz ulubionych turystycznych destynacji. Pagórkowata, sielska kraina porośnięta sosnowym lasem, z polodowcowymi okami jezior – w tym największym w Norwegii, rynnowym Mjosa o powierzchni 366 km2. My wybieramy się na ryby nad mniejsze, czwarte co do wielkości – Randsfjorden. Od Trolling Adventure, przedstawicieli turystycznej firmy organizującej połowy dla turystów, dostajemy specjalne kombinezony, które – jak zapewnia niesamowicie przystojny, dowodzący moją łodzią „wiking” Tom Eric – mają być nieprzemakalne i niezatapialne w razie wywrotki. Niestety, jest tylko jeden w rozmiarze M, który przypada drobniejszej Anuli. W moim, o dwa numeru za dużym ubranku okazuję się mieć krok na wysokości kolan, a rękawy muszę kilkakrotnie zawinąć. Kobieta na traktorze jak nic! Wiosna tu jeszcze nie dotarła, więc spod dziobu pryskają połyskujące w słońcu kawałeczki lodu tak ważnego w mitologii ludów skandynawskich. To właśnie z lodu powstał pierwszy bóg Buri, założyciel boskiej dynastii Asów, tak jak z drzew pierwsi ludzie – z jesionu mężczyzna, a z olchy kobieta. Na pamiątkę stworzenia jesion stał się tu symbolem męskości, a olsza – płodności. Po drodze niejednokrotnie je spotkamy, bo Norwegia jest porośnięta wielkimi połaciami lasów. Czasem składają się z drzew wysokich i prostych jak strzały, natomiast na płaskowyżach skarlałych niczym trolle. Ale nie mają one nic wspólnego z trollingiem, który właśnie uprawiamy. To metoda połowu polegająca na tym, że wędki przymocowane są z boku lub tyłu poruszającej się łodzi. Tom Eric co jakiś czas wykrzykuje: Big fish, big fish just under us! – i na sonarze widzimy całą ich ławicę kłębiącą się wokół burty. Cóż z tego, jeśli podczas czterech godzin łowów mamy tylko jedną, drobną rybkę. Po południu ruszamy do Trondheim w rewelacyjnych humorach i choć przed nami dobre kilkaset kilometrów, co chwilę robimy przystanki przekonani, że autostrada E6 w pięć godzin zawiedzie nas do celu. A pokus po drodze jest mnóstwo: doskonale widoczna z brzegu Mjosa skocznia Lysgardbakkene w Lillehammer, Hundtorp, gdzie król Olaf przebijając dzidą drewnianego bożka, zdołał przekonać tutejszy lud do przyjęcia nowej wiary, Vinstra – podobno Ibsen bawiąc tu niegdyś na wakacjach, zasłyszał miejscową legendę, wykorzystując ją potem w dramacie Peer Gynt. Przed nami wypiętrzają się coraz wyższe, pokryte śniegiem ponad dwutysięczne szczyty Parku Narodowego Rondane. Droga wspina się coraz wyżej, staje się węższa i bardziej kręta. Wydaje nam się chwilami, że to Alpy, ale w piękniejszym, dzikszym wydaniu. Koło Otta już jesteśmy zmęczeni, a to lewie połowa drogi. Mijamy strzałkę do chaty Peer Gynta, która znajduje się właśnie w Rondane. Wreszcie, koło północy, docieramy na przedmieścia Trondheim i tu nasz dobry humor pryska. Kemping przypomina bowiem atmosferę z filmów Hitchcocka: opuszczony, nieoświetlony parking, kilka tirów, wokół żywej duszy, a w recepcji dwoje pracowników, którzy są tu akurat pierwszy dzień i nie wiedzą nawet, gdzie jest podpięcie do prądu. Jakoś podejrzanie patrzy im z oczu. Mimo krańcowego zmęczenia wskakujemy do kampera i po bezowocnych poszukiwaniach innego kempingu (jeszcze nie ma sezonu) lądujemy w centrum miasta na parkingu przed Radissonem. To rozwiązanie dla desperatów bez wyjścia – normalnie takie postoje są źle widziane. 21 Kwietnia Trondheim. Budzą nas klaksony i hałas samochodów. Nieumyci, przemarznięci i niewyspani mamy dosyć tego miasta, jego brudnych peryferii jak z PRL-u. Ale już po godzinie, prowadzeni przez tutejszą przewodniczkę, zmieniamy zdanie. Urzekają nas pomalowane na pastelowe kolory drewniane eks-magazyny portowe przekształcone w luksusowe lofty i klimatyczne kafejki stojące na palach nad rzeką Nidelvą. Wyglądający na pierwszy rzut oka jak chiński, intensywnie czerwony most Gamle Bybro trzeba ponoć przejść trzy razy, aby mieć szczęście – my je mamy, bo znów świeci słońce, a portowa dzielnica Bakklandet, pełna wąskich uliczek i malutkich domków, funduje nam atrakcję w postaci... wyciągu dla rowerów. Za kilka koron specjalna wajcha popycha cyklistę na wzgórze, skąd ma fantastyczny widok na miasto i jego główny zabytek, katedrę Nidaros, wzniesioną w XII w. na grobie króla Olafa II Mocnego, ogłoszonego potem świętym. Przypominające Notre Dame wnętrze rozbrzmiewa stukami – to artyści uzupełniają szkiełka w witrażach, pękające pod wpływem promieni słonecznych. Wieczorem zjadamy pizzę w jednej z knajpek na nabrzeżu urządzonej w starych spichlerzach i śpimy tym razem jak ludzie, w hotelu Nova urządzonym w… kinie. 22 Kwietnia Z Trondheim E39 jedziemy do Kristiansund, na spotkanie z prawdziwymi fiordami. Po drodze zaliczamy prom. W następnych dwóch dniach czeka nas 6 kolejnych przepraw. Wysokie ceny od 50 zł do 150 zł za kwadrans płynięcia (co wynikało z gabarytów wozu), ale widoki nieporównywalne z niczym, co do tej pory widzieliśmy. Lazurowa, przejrzysta woda fiordów o różnych odcieniach odbija w sobie szczyty gór, często przykryte śniegiem. Poniżej linie świerkowych lasów i szalowane, czerwone lub białe domki (niegdyś biel była wyróżnikiem bogactwa). Kristiansund to położone nad oceanem portowe miasteczko jak z pocztówki, pełne piętrowych, szalowanych drewnem w słonecznych kolorach domków. Miasteczko słynie z przetwórstwa dorsza, którego oczywiście próbujemy – pod postacią zupy rybnej w portowej knajpce na pomoście. A przed nami, jak na filmie, przesuwa się po wodzie dalekomorski prom-gigant, którego górne piętra wystają ponad dachy okolicznych domów. Naszym marzeniem jest nocleg przy Drodze Atlantyckiej. To położona na trasie z Kristiansund do Molde droga wiodąca przez osiem mostów łączących skaliste wysepki rozrzucone na zatoce Hustadvika. Łuk jednego z nich oglądany o zachodzie słońca – wydaje się nagle urywać gdzieś w chmurach. Mamy szczęście, bo Hege Anita Eilertsen z organizacji turystycznej w Kristiansund załatwia nam kemping „z widokiem” w Kärväg, a do tego wieczorne łowienie ryb – już tradycyjną metodą „moczenia kija”. I choć znów nic nie schwytaliśmy, na naszym talerzu wylądował na kolację wspaniały kawał norweskiego, wędzonego łososia, a my sami – w ramach norweskiej gościnności – w uroczym apartamencie, urządzonym w tradycyjnym domku krytym darnią. 23 Kwietnia Dziś leniuchujemy. Nocny rajd motorówką wokół Drogi Atlantyckiej tak nas oczarował, że postanowiliśmy się tu zatrzymać. Parkujemy na jednej z wysepek, rozsuwamy roletę, rozstawiamy stolik i turystyczne krzesełka, które wyściełamy śpiworami, bo mimo prażącego słońca ciągnie chłodem od wody. Tym razem w menu gołąbki ze słoika. Kawą delektujemy się na obłych, wystających z wody głazach, na których nasze cienie wyglądają jak rysunki naskalne. W lazurowej wodzie kołyszą się morszczyny – podobno gdzieś dalej, w głębinie, można dostrzec wraki statków, jakie rozbiły się w tej zdradliwej zatoce. Na noc przejeżdżamy na Prinsen Camping pod miastem Alesund, położony nad fiordem. Korzystamy ochoczo z gorącej kąpieli pod prysznicem – 5 koron za 4 minuty, inkasowane przez automat. Usypia nas miarowy plusk fal. Dzięki gazowemu ogrzewaniu przestajemy marznąć – nasze śpiwory, choć teoretycznie przeznaczone na mrozy, zawiodły już w Trondheim, gdy temperatura spadła do zera. 24 Kwietnia Zaczynamy od porannej sesji zdjęciowej z punktu widokowego na szczycie Aksla nad Alesund. Usytuowane nad kanałami kamieniczki to wariacje na temat secesji wzbogacone mieszczańskim upodobaniem do ozdabiania okien kotarami, firaneczkami, kwiatami i cackami z porcelany. Od zamiaru pokonania Drogi Trolli, którą mieliśmy pierwotnie jechać od najpiękniejszego z fiordów w Geiranger do przypominającego alpejskie krajobrazy Andalsnes, odwiodło nas zdjęcie w folderze przedstawiające wąską szosę o nachyleniu 12 stopni i 11 zakrętach. Wybierając inną trasę, nie doczytaliśmy jednak, że wiodąca doń Droga Orłów jest równie wyczynowa. Sławek, choć dzielnie prowadzi wóz w dół, pokonując raz po raz 180-stopniowe zakręty, ma niekiedy strach w oczach. Pojawiają się w nich sztylety, gdy u celu, obejrzawszy już folderowy fiord, dowiadujemy się, że nie ma innej drogi powrotu… 25 Kwietnia Po noclegu na łonie natury, czyli na dziko w lesie w okolicach Lillehamer (w Norwegii jest to dozwolone) mkniemy znów E6 w kierunku Oslo. Ostatni kemping – Lyckornas Husvagns Camp – wypada nam w szwedzkim Ljungskile. Okazuje się miłym miejscem nad jeziorem oblepionym kamperami i przyczepami. Zaskakuje nas, że rezydują w nich tylko emeryci, sanitariaty to w większości sławojki, a prysznice przykryte są tylko plastikowym zadaszeniem. W dodatku po terenie wala się zardzewiałe żelastwo. – Czy to ośrodek jakichś związków zawodowych? – pytam właściciela. – Nie, to zwykły kemping – pada lakoniczna odpowiedź. 26/27 Kwietnia Docieramy do Ystad w deszczu. Mimo ziąbu przebiegamy uliczki tego hanzeatyckiego miasta pełnego szachulcowych domów. W sobotnie popołudnie jest dziwnie wyludnione, a sklepy i restauracje zamknięte są na głucho. Rozgrzewając się w kamperze gorącą kawą z ekspresu, nie możemy doczekać się momentu, gdy oddając wóz w Poznaniu następnego dnia, pochwalimy się zdobyciem nim Drogi Orłów. – Mili państwo, to świetnie, ale kamper stojący po waszej lewej stronie pokonał Drogę Trolli – otrzeźwia nas właściciel. Redakcja dziękuje Ambasadzie Norwegii za pomoc w organizacji podróży (www.visitnorway.com). Autostrady czteropasmowe oznaczone są literą A, dwu-pasmowe B. Oznaczenia innych dróg: E – europejskie, RV-krajowe, FV – lokalne. Maksymalna dopuszczalna prędkość to – uwaga! – 90 km/godz. Częste ograniczenia do 60–80 km/godz., w terenie zabudowanym do 50 km/godz. Drogi są płatne, np. pokonanie odcinka Trondheim–Stjordal kosztuje 12 zł, obwodnicy Oslo 10 zł, a Stavanger 6 zł. Płacimy też za przejazd mostami i tunelami (np. za Oslofjord tunnel 25 zł). Od kierowców wjeżdżających do centrum Oslo, Trondheim i Bergen pobierana jest tzw. opłata ekologiczna (10 zł). Norweskie paliwo, mimo iż kraj jest wielkim producentem ropy, też do tanich nie należy. Za litr oleju napędowego trzeba zapłacić 6–7 zł. Przepisy o ruchu drogowym trzeba tu traktować poważnie. Za przejazd na czerwonym świetle lub wyprzedzanie w niedozwolonym miejscu grozi bowiem mandat w wysokości 2 500 zł. Za łyse oponiy 600 zł. Za przekroczenie prędkości – od 300 do nawet 3 500 zł. Jazda z prędkością większą niż dopuszczalna o 35 km/godz. może oznaczać utratę prawa jazdy! W Norwegii można parkować na dziko. Warunek: w odległości nie mniejszej niż 150 m od najbliższego domu. Od 15 kwiet-nia do 15 września obowiązuje zakaz rozpalania ognisk! W Norwegii istnieją dwie drogi niezwykle widowiskowe, ale wymagające doskonałego wyczucia kierownicy i sprawnych hamulców. Są to: Droga Trolli (Trollstigen) – 11 zakrętów 180°, nachylenie 12°, z Andalsnes do Valldall. Droga Orłów (Ornevegen) – podobny stopień trudności, schodzi do fiordu Geiranger. Na całej trasie promem płynęliśmy 7 razy. Na przykład Tommervag-Seivika – 25 min, 50 zł; Kristiansund-Bremses – 20 min, 40 zł; Molde-Vestnes – 35 min, 60 zł. Wszystkie ceny liczone za kamper + kierowca. Dopłata za kolejną osobę 6,50 zł. Na pokładzie promów są toalety, ale nie ma barów czy sklepów. Informacje o rozkładzie: www.fjord1.no Żywność i posiłki w restauracjach w Norwegii są 10 razy droższe niż w Polsce, więc warto jak najwięcej zabrać z kraju. Sugerowane menu kamperowe: makarony, kuskus, przetwory w słoikach, zupy w kartonach, nie więcej jednak niż 10 kg/os. Uwaga: do Norwegii nie można wwozić ziemniaków! W dni powszednie po 20.00 i weekendy obowiązuje prohibicja. Kilka zgrzewek wody mineralnej – spora oszczędność. Jednorazowe, nawilżane chusteczki – przydadzą się do wykonania podstawowych zabiegów higienicznych, gdy zabraknie wody. Rowery – zmieszczą się w bagażniku kampera, a w Norwegii jest sporo tras dla bicykli. Mały odkurzacz – kiepsko sprząta się samochód, używając jedynie zmiotki. Oslo: www.visitoslo.com Hadeland: www.visithadeland.no Trondheim: www.trondheim.no Alesund: www.visitalesund.com Kristiansund: www.visitkristiansund.com www.visitnorway.com www.fjordnorway.no