Polacy coraz częściej spędzają święta poza domem. Jakie kierunki wybieramy najczęściej?
Boże Narodzenie nie musi już kojarzyć się wyłącznie z mrozem, śniegiem i zastawionym stołem. Wśród Polaków rośnie moda na świąteczne podróże, a grudniowy wyjazd staje się atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnego spędzania świąt. Coraz więcej osób zamienia domowe przygotowania na lot do miejsc, w których grudzień pachnie nie piernikiem, lecz rozgrzanym powietrzem i słonym wiatrem znad morza.
Dla wielu święta pozostają czasem rodzinnych spotkań, rytuałów i powrotu do znanych od pokoleń tradycji. Jednak równolegle rośnie grupa osób, które w grudniu szukają przede wszystkim odpoczynku – z dala od obowiązków, intensywnych przygotowań i chłodnej aury. Dane eSky.pl potwierdzają tę zmianę: liczba użytkowników wybierających świąteczne wyjazdy do ciepłych krajów jest już ponad dwukrotnie wyższa niż rok temu. Polacy coraz odważniej rezygnują z zimowych swetrów na rzecz letnich ubrań i decydują się spędzić Boże Narodzenie w zupełnie innych okolicznościach przyrody. Boom na grudniowe podróże. Co stoi za nowym trendem? Coraz większa popularność świątecznych wyjazdów nie jest już jedynie sezonową ciekawostką, lecz wyraźnym sygnałem zmiany pokoleniowej i kulturowej. Polacy zaczynają traktować Boże Narodzenie nie jako obowiązek, lecz jako czas, który można świadomie zaplanować – również poza domem. Jak podkreśla Jarosław Grabczak, Head of Commercial Product w eSky.pl: „Polacy coraz odważniej redefiniują sposób spędzania świąt. Boże Narodzenie w ciepłych krajach nie jest już ekstrawagancją, lecz przejawem nowego stylu życia – bardziej świadomego, otwartego i globalnego”. Obserwowany w tym roku boom na świąteczne podróże pokazuje, że rynek turystyczny dojrzewa i coraz wyraźniej przesuwa akcent z „posiadania” na „przeżywanie”. – Magia świąt nie zależy od miejsca, lecz od ludzi, z którymi je spędzamy – dodaje Grabczak, zwracając uwagę, że właśnie dlatego coraz więcej osób łączy rodzinną bliskość z odkrywaniem nowych miejsc. Podróżowanie w grudniu to już nie rezygnacja z tradycji, lecz jej współczesna interpretacja – taka, która pozwala celebrować święta „w atmosferze ciepła i radości, a dodatkowo w słońcu”. To właśnie w tym połączeniu, jak zauważa ekspert eSky Group, tkwi przyszłość nowoczesnej turystyki. Gdzie Polacy najczęściej wyjeżdżają na Boże Narodzenie? Wśród najpopularniejszych kierunków świątecznych podróży Polaków niezmiennie króluje Malta, która w grudniu staje się sceną jednych z najbardziej nastrojowych obchodów Bożego Narodzenia w Europie. Wyspa łączy śródziemnomorski klimat z bogatą tradycją: Valletta rozświetla się instalacjami i ogromną choinką na Freedom Square, przed bramą miasta powstaje świąteczne miasteczko Fairyland, a jarmarki i koncerty wypełniają zabytkowe ulice światłem i muzyką. W Parku Narodowym Ta’ Qali działa ekologiczny Woodland Christmas Market, natomiast w pobliskim Rabacie odbywa się znany festiwal Natalis Notabilis. Najbardziej wyjątkowym wydarzeniem pozostaje jednak żywa szopka „Bethlehem f’Għajnsielem” na wyspie Gozo – pełna rzemieślników, zwierząt i scen z codziennego życia, rozciągająca się na 20 tys. m². To połączenie ciepła, tradycji i łagodnego, piętnastostopniowego klimatu sprawia, że wielu Polaków wybiera święta właśnie tutaj. Drugą najchętniej wybieraną destynacją jest Egipt, który oferuje pewną pogodę i temperatury pozwalające cieszyć się morzem nawet w środku zimy. Kurorty Hurghada, Marsa Alam czy Sharm el-Sheikh umożliwiają spędzenie świąt w scenerii raf koralowych, pustyni i luksusowych hoteli. Dla wielu osób atrakcyjność Egiptu wynika z możliwości połączenia wypoczynku z odkrywaniem starożytnych zabytków – rejs po Nilu czy wycieczka do piramid stają się naturalnym dopełnieniem świątecznego wyjazdu. Na podium plasują się także Wyspy Kanaryjskie, które od lat pozostają zimowym klasykiem. W grudniu przyciągają stabilnym, ciepłym klimatem i atmosferą świąt, która w tej części świata nabiera zupełnie innego charakteru: iluminacje w Santa Cruz de Tenerife, koncerty kolęd w Arrecife czy barwna parada Trzech Króli na Gran Canarii sprawiają, że archipelag łączy wakacyjny relaks z subtelnymi, lokalnymi tradycjami. Wśród bardziej egzotycznych propozycji coraz częściej wybierana jest także Dominikana. Karaibska energia, 30-stopniowe temperatury i kolonialne uliczki Santo Domingo rozświetlone świątecznymi dekoracjami tworzą scenerię, która dla wielu Polaków staje się spełnieniem zimowych marzeń. Dni spędzane na białych plażach, a wieczory przy muzyce merengue i bachaty pokazują, że Boże Narodzenie może mieć zupełnie inną, równie urzekającą odsłonę. Źródła: eSky, MTA Warsaw Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Szokująca Wielkanoc w Nowej Zelandii. Na krzyżach zawisły prawdziwe osoby
Realistyczna wystawa pasyjna w Nowej Zelandii wywołała ogromne emocje – od wzruszenia po oburzenie. To przykład na to, jak bardzo różnią się wielkanocne tradycje w różnych częściach globu.
Spis treści: Kontrowersyjna Wielkanoc w Nowej Zelandii Nietypowe obchody Wielkanocy na świecie Wielkanoc to najważniejsze święto dla chrześcijan. Towarzyszy mu wiele tradycji i obrzędów. W Kościele katolickim wierni uczestniczą w Triduum Paschalnym, a w Wielką Sobotę święcą pokarmy (wraz z pisankami, rzecz jasna). Nie wszędzie Wielki Tydzień wygląda jednak tak samo. Niektóre wydarzenia towarzyszące przygotowaniom do świąt mogą szokować. Kontrowersyjna Wielkanoc w Nowej Zelandii Przykładowo w tym roku w Nowej Zelandii, w miejscowości Tauranga, zorganizowano wystawę w realistyczny sposób ukazującą sceny męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Dzięki inicjatywie kościoła baptystów odwiedzający mogli poczuć się jak świadkowie wydarzeń sprzed dwóch tysięcy lat. Wystawa jest immersyjna, co w zamierzeniu stawia na doświadczenie przez różne zmysły. W obrazowaniu śmierci Jezusa wykorzystano więc m.in. dźwięki czy zapachy. Największe kontrowersje wzbudzili jednak żywi mężczyźni powieszeni na krzyżach. Na okoliczności wystawy zostali przebrani i ucharakteryzowani. Osobliwe wydarzenie wywołało mieszane emocje. Część odwiedzających była głęboko poruszona, niektórzy płakali, inni wychodzili w milczeniu. Pojawiły się również głosy krytyki. Nie brakuje osób, które uważają, że tak bezpośrednie pokazywanie cierpienia może być zbyt brutalne, szczególnie dla dzieci. Organizatorzy zapewniają, że ich celem było umożliwienie ludziom głębszego zrozumienia ofiary Chrystusa i znaczenia Wielkanocy. W ciągu kilku dni wystawę odwiedziło ponad 7000 osób. Reakcje, choć różnorodne, potwierdziły jedno – projekt nie pozostawił nikogo obojętnym. Wśród zwiedzających byli zarówno wierzący, jak i osoby szukające nowych form przeżywania świąt. To nie pierwsze miejsce na świecie, gdzie w tak obrazowy sposób pokazano sceny z Biblii. Podobne zwyczaje są znane (i o wiele bardziej powszechne) np. na Filipinach. Niektórzy wierni decydują się tam na ekstremalne akty pokuty, takie jak publiczne biczowanie, a nawet dobrowolne ukrzyżowania. Mimo sprzeciwów Kościoła katolickiego, praktyki te przyciągają tysiące widzów, a dla uczestników są wyrazem głębokiej wiary. Nietypowe obchody Wielkanocy na świecie W większości krajów Wielkanoc jest jednak obchodzona w mniej brutalny sposób. W końcu istotą tego święta jest dla wiernych nie tylko śmierć Chrystusa, ale przede wszystkim jego zmartwychwstanie. To pokrywa się z przyjściem wiosny i innymi symbolami nowego życia. Z tej okazji w Finlandii dzieci przebierają się za tzw. wiedźmy wielkanocne. Chodzą od domu do domu, prosząc o słodycze i recytując wierszyki. Tradycja ta, choć nieco przypomina Halloween, w rzeczywistości jest związana z wypędzaniem złych duchów na wiosnę. Z kolei w Czechach i na Słowacji w Poniedziałek Wielkanocny panowie smagają kobiety ozdobnymi witkami nazywanymi „pomlázka”. Zgodnie z tradycją ma to przynieść zdrowie i urodę. Choć obecnie zwyczaj ten wzbudza kontrowersje, w wielu domach wciąż jest praktykowany z przymrużeniem oka. Najhuczniej Wielki Tydzień świętują jednak Hiszpanie z Andaluzji. W tych dniach w Maladze i Sewilli odbywają się niezwykle widowiskowe procesje. Członkowie bractw w spiczastych kapturach i długich szatach niosą ciężkie platformy z rzeźbami przedstawiającymi mękę Chrystusa. Wydarzenia mają oczywiście charakter religijny, jednak przyciągają nie tylko wiernych, ale też zaintrygowanych turystów z całego świata. Źródło: nzherald.co.nz Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Obyczaje wielkanocne w Polsce. Wiesz, czym są bziuki i krzyżoki?
Najpopularniejsze wielkanocne obyczaje to święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, uroczyste śniadanie w niedzielę i śmigus-dyngus w poniedziałek. Ale w różnych regionach Polski znajdziemy ich o wiele więcej, kultywowanych przez cały okres Wielkiego Tygodnia.
Spis treści: Święconka Wielkanocne potrawy Jajka i pisanki Lokalne zwyczaje Wielki Piątek dobry zasiewu początek – mówi ludowe przysłowie. I taka też jest polska Wielkanoc: to czas celebracji życia, zmartwychwstania i wiosennego przebudzenia. Jest pełna tradycji nie tylko religijnych, ale też tych mających przedchrześcijańskie korzenie. Obchodzona na różne sposoby. Szczególnie wiejskie zwyczaje są wyjątkowo różnorodne, a czasami zaskakujące. Poznajmy niektóre z nich. Święconka Współczesna ceremonia święcenia pokarmów wygląda inaczej niż kiedyś: odbywa się w kościele lub ustalonym miejscu przed nim, w Wielką Sobotę. Dawniej ksiądz objeżdżał dworki szlacheckie, mieszczańskie domy i chaty bogatszych chłopów, by poświęcić pokarmy przygotowane na wielkanocne świętowanie. Uważano, że w tak wielkie święto nie godzi się jeść czegoś, co nie zostało pobłogosławione. Dlatego święcono wszystko, co przygotowywano do zjedzenia na Wielką Sobotę i kolejne dni. Dopiero pod koniec XVIII w. Kościół wydał decyzję o błogosławieństwie pokarmów w świątyniach. Z czasem ilość święconego pokarmu malała, by w końcu zmieścić się w małym koszyku, w symbolicznej formie. Wielkanocne potrawy Zgodnie z tradycją w Wielką Niedzielę nie podawano ciepłych dań, ponieważ w największe święta nie powinno się wykonywać żadnej ciężkiej pracy, a za taką uważano rozpalanie ognia i gotowanie. Wszystkie potrawy przygotowywane były wcześniej, a w Niedzielę Wielkanocną odgrzewane lub jedzone na zimno. Na wsiach przestrzegano zasady, że wielkanocne śniadanie przygotowane ma być „na jednym dymie”, czyli tylko odgrzane. Echa tego obyczaju widać na naszych stołach i dziś, w postaci szeregu zimnych potraw: mięs, jajek faszerowanych, sałatki jarzynowej czy popularnej w Wielkopolsce studzieniny, czyli mięsnej galaretki. Małgorzata Kunecka z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie opowiada, że także najpopularniejsza dziś wielkanocna zupa, czyli żurek lub barszcz biały, ma ciekawą historię. Dawniej tego typu zupę jedzono często w Wielkim Poście. To czas przednówka, poprzedzający wiosnę i nową wegetację, kiedy do dyspozycji było niewiele produktów. Postny żurek był więc zupą cienką i mało pożywną, dlatego na Wielkanoc chętnie się z nim rozstawano, urządzając tzw. pogrzeb żuru i śledzia. Ten symboliczny koniec uzależnienia od postnych pokarmów obchodzono w Wielki Piątek wieczorem lub Wielką Sobotę rano. Dzisiejszy wielkanocny żurek jest już zupą zupełnie inną: sytą, obfitą i pełną dodatków – kiełbasy, a przede wszystkim jajek. W niektórych regionach przygotowuje się zupę podobną do żuru, ale z dużą ilością chrzanu. W Małopolsce nazywana jest chrzanówką lanckorońską, a na Podhalu – sodrą. Niezależnie od regionu Wielkanoc wszędzie była „okazją do powetowania sobie długiej powściągliwości po rygorach Wielkiego Postu”, jak pisze Krystyna Bockenheim w książce „Przy polskim stole”. Jajka i pisanki Nie tylko w chrześcijaństwie jajko jest symbolem życia i sił witalnych. Podczas poświęconej zmartwychwstaniu Wielkanocy zajmuje szczególne miejsce, zarówno na stołach, jak i w obyczajach. Małgorzata Kunecka mówi, że jeszcze sto lat temu na wsi jajko było dobrem luksusowym, przeznaczonym raczej na sprzedaż na targu niż do codziennej konsumpcji. W Wielkanoc jednak trafiało także na wiejskie stoły. Skorupki z wielkanocnych jajek dawniej wynoszono także na grządki, by warzywa się rodziły, do sadu – by drzewa owocowały, i mieszano z karmą dla drobiu – by się dobrze chował. Ale najpopularniejszy i przy okazji najbardziej kolorowy jest zwyczaj malowania jaj, czyli tworzenia pisanek. Pierwsze polskie znaleziska pisanek pochodzą z X w. z okolic Wrocławia i Opola. Najprostszym rodzajem pisanek są te zanurzane w barwniku, ale technik ozdabiania jest co niemiara. Barwione jajka – kraszanki – tradycyjnie uzyskuje się dzięki wykorzystaniu naturalnych pigmentów, np. zawartych w łupinach cebuli, szpinaku czy buraku. Nieco bardziej skomplikowaną techniką jest metoda batikowa, czyli malowanie wzorów na jajku za pomocą specjalnych pisaków, w których podgrzewa się wosk. Gdy wzór zastyga, barwi się skorupkę, a następnie zdrapuje wosk: tak powstają jasne ornamenty na kolorowym tle. W okolicach Łowicza i Krakowa tworzy się nalepianki i oklejanki. Te pierwsze powstają przez nalepianie na skorupki kolorowych wycinanek z papieru. Oklejanki dekoruje się nie tylko papierem, ale też wieloma innymi materiałami – płatkami kwiatów, trawą, tkaninami czy włóczką. Najtrudniejsze są ażurki, które wykonuje się z samych wydmuszek. Przy użyciu różnych narzędzi na skorupce wywiercane są drobne wzory, następnie malowane farbami. Lokalne zwyczaje Od 2014 r. na mocy konwencji UNESCO Polska prowadzi krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Wpisano na nią kilkadziesiąt obyczajów i tradycji, także tych związanych z Wielkanocą. Wśród nich znalazły się m.in. dwa sposoby dekorowania pisanek: kroszonkarstwo oraz metoda batikowa, obydwa praktykowane na Opolszczyźnie. Poza tym trzy spośród wielu ciekawych wielkanocnych obyczajów. Pierwszy to tzw. krzyżoki w Borkach Małych – tradycja budowania bramy wielkanocnej z kilku tysięcy skorup jaj przez cały okres Wielkiego Postu. Brama umieszczana jest w centrum wsi w Wielką Sobotę w nocy, a w Niedzielę Wielkanocną przed wschodem słońca dwunastu kawalerów pieszo obchodzi pobliskie pola. Krzyżoki kultywuje się wyłącznie w sołectwie Borki Małe w gminie Olesno w woj. opolskim. W gminie Grodzisko Dolne obchodzi się tzw. turki grodziskie. To męskie formacje strażników Grobu Pańskiego składające się wyłącznie z kawalerów. Z kolei w Koprzywnicy w woj. świętokrzyskim praktykuje się bziuki – zwyczaj dmuchania ogniem w Wielką Sobotę. W procesji rezurekcyjnej biorą udział miejscowi strażacy. Co pewien czas dmuchają z ust naftą na palące się pochodnie, tworząc przy tym chmury ognia. I to jest dopiero widowisko! Źródło: archiwum NG Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Feria de Abril to kwintesencja hiszpańskiej fiesty. Kwietniowy Jarmark przyciąga tysiące osób
Feria de Abril to jedno z najważniejszych świąt w Andaluzji. Każdego roku plac Real de la Feria na siedem dni zmienia się w scenę festynu, który w stolicy hiszpańskiego regionu urósł do rangi uświęconej tradycji. Wprost trudno uwierzyć, że to huczne wydarzenie pierwotnie było niczym innym, jak... targami zwierząt hodowlanych.
Spis treści: Niepozorne początki Feria de Abril Z poszanowaniem tradycji Hiszpanie wiedzą, jak się bawić Feria de Abril ogarnia całą Hiszpanię Targi to świetna okazja, by kupcy mogli zaprezentować swoją ofertę. Dlaczego jednak nie połączyć pożytecznego z przyjemnym? Ponad sto lat temu taki ruch wykonali kreatywni Hiszpanie i ta formuła doskonale sprawdza się do dziś. Gdy rozpoczyna się Feria de Abril, Sewilla zmienia się w miasto festiwalowe, które gości tysiące osób, nie tylko Andaluzyjczyków. Na siedem dni stolica Andaluzji staje się także celem turystów zafascynowanych lokalnym folklorem. Niepozorne początki Feria de Abril Był rok 1846, gdy dwaj rajcy Sewilli – Katalończyk Narciso Bonaplata i Bask José María Ybarra – wpadli na pomysł zorganizowania w mieście targów dla lokalnych hodowców bydła, trzody, drobiu i rzemieślników wytwarzających tradycyjne rękodzieło. Królowa Izabela II zaaprobowała ten pomysł i tak oto 18 kwietnia 1847 roku odbyła się pierwsza edycja wydarzenia nazwanego Feria de Abril, czyli Targi Kwietniowe. Wydarzenie okazało się niemałym sukcesem. Na obrzeża stolicy regionu (do Padre de San Sebastian) przybyło tysiące osób, chcących odwiedzić stoiska lokalnych kupców i hodowców. Ci po wyczerpującym dniu pracy chcieli się posilić i rozerwać. Nocą, stoły uginały się pod ciężarem lokalnych przysmaków, a trunki lały się strumieniami. Jarmark przeistoczył się w fetę. Należy jednak wspomnieć, że prawdziwie świąteczna atmosfera zapanowała tam dopiero w następnym roku. Właśnie wtedy na placu targowym pojawiły się namioty należące do włodarza Sewilli, lokalnego kasyna oraz księcia i księżnej Montpensier. Targom bliżej niż do wydarzenia gospodarczego było do barwnego festiwalu folkloru. Apogeum popularności doroczne wydarzenie osiągnęło w latach 20. XX wieku. Właśnie wtedy jarmark stał się wydarzeniem, jakim jest dzisiaj. Czyli właściwie jakim? Z poszanowaniem tradycji Dziś podczas Targów Kwietniowych nikt już nie sprzedaje bydła. Wydarzenie to ma charakter typowo rozrywkowy, a nadrzędnym celem uczestników jest dobra zabawa. Należy jednak podkreślić, że po tradycyjnym jarmarku zachowało się coś więcej niż tylko nazwa. Choć Feria de Abril nie ma już nic wspólnego z handlem zwierzętami gospodarskimi, organizatorzy nadal szanują tradycję zapoczątkowaną przez XIX-wiecznych urzędników i kupców, którzy przybywali na wczesne edycje jarmarku. Feria de Abril jest wydarzeniem przechodnim. Rozpoczyna się dwa tygodnie po Semana Santa, czyli Wielkim Tygodniu. Oficjalne otwarcie następuje w sobotę o północy, a zabawa trwa okrągły tydzień. Od 1973 roku jarmark odbywa się na terenie Real de la Feria, między Los Remedios i Tabladą. Tradycyjne stoiska Początkowo obszar targów był zabudowany tylko prowizorycznymi stajniami. Pierwszy namiot, przypominający dzisiejsze konstrukcje, pojawił się tam w 1849 roku i pełnił funkcję stanowiska ochrony. Rok później ulice Real de la Feria zaczęły zapełniać się podobnymi stoiskami. Początkowo styl owych stoisk (casetas) nie był ustandaryzowany. Namioty były tak różnorodne, jak sprzedawane w nich towary. Zaczęło zmieniać się to w 1919 roku, kiedy malarz Gustavo Bacarisas zaproponował ujednolicony projekt casetas, ale normy w tym zakresie nabrały mocy prawnej dopiero w 1983 roku. Od tamtego czasu, namioty mają formę prostokątną i zdobią je biało-zielone lub biało czerwone pasy. Tradycyjne stroje O wyjątkowym charakterze Feria de Abril decydują nie tylko barwne, pięknie zdobione casetas, ale także stroje uczestników jarmarku. Kobiety zakładają wówczas charakterystyczne suknie, nawiązujące stylem do tradycyjnych strojów żon andaluzyjskich rolników. Na ramiona zarzucają mantoncillos con flecos, czyli chustę z frędzlami. Włosy upinają w kok i zdobią je kwiatami. Męski dress code jest mniej restrykcyjny. Panowie zakładają eleganckie garnitury, ewentualnie tradycyjny strój do jazdy konno. Albo pieszo, albo konno Trzeba bowiem wiedzieć, że ci, którzy po terenie jarmarku nie mają ochoty poruszać się pieszo, nie mają zbyt wielu opcji do wyboru. Żadnych rowerów czy pojazdów mechanicznych. Zgodnie z tradycją, po wielkim placu można poruszać się tylko na grzbiecie wierzchowca lub powozem, przy czym konie i zaprzęgi muszą stamtąd zniknąć przed godziną 20.00. Hiszpanie wiedzą, jak się bawić Huczna inauguracja także ma charakter tradycyjny. Jarmark rozpoczyna się od rozświetlenia bramy prowadzącej na teren wydarzenia. Każdego roku ma ona zupełnie inny styl, ale zawsze nawiązuje do ważnego wydarzenia lub obiektu w Andaluzji. Następnie rozpoczyna się noche de pescaito, czyli noc małych rybek. To tradycyjna kolacja, na której podawane są przede wszystkim smażone rybki. Fiesta toczy się na ulicach placu i w casetas. Większość z nich dzierżawią andaluzyjskie rodziny i stowarzyszenia handlowe. Do tych wstęp mają tylko osoby zaproszone. Są też namioty partii politycznych i instytucji publicznych (w mniejszości, ale jednak). Te casetas są otwarte dla wszystkich. W środku biesiadnicy zajadają tradycyjne przysmaki, raczą się winem i orzeźwiającym redujito, śpiewają i tańczą sevillanas. I tak przez siedem dni. Jakie jeszcze atrakcje czekają na odwiedzających jarmark? Do terenu imprezy przylega park rozrywki Calle del Infierno. Nie brakuje tam rozrywek, zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. Nieodłącznym elementem wiosennego święta jest też korrida, która odbywa się na Plaza de Toros. Feria de Abril ogarnia całą Hiszpanię Inne andaluzyjskie miasta poszły śladem Sewilli i zaczęły organizować własne imprezy inspirowane Kwietniowym Jarmarkiem. Należy jednak podkreślić, że poza stolicą regionu wydarzenie ma zupełnie inny charakter. Jest zdecydowanie mniej elitarne, więc do casetas mogą wejść wszyscy, nie tylko członkowie rodzin lub stowarzyszeń. Nie trzeba żadnych haseł i innych tajnych szyfrów. Kto ma ochotę, wchodzi do środka i bawi się z pozostałymi uczestnikami fiesty. Kwietniowy Jarmark nie jest świętowany wyłącznie w Andaluzji. Podobne wydarzenie odbywa się w Barcelonie i w wielu innych hiszpańskich miastach. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Songkran to jedno z najważniejszych świąt w Tajlandii. Woda leje się wówczas strumieniami
Songkran jest jednym z najważniejszych świąt w buddyjskim kalendarzu. Wraz z nadejściem trzynastego dnia kwietnia, zapełniają się ulice w tajlandzkich miastach, miasteczkach i wioskach, a wielka fiesta trwa przynajmniej przez trzy dni. Przynajmniej, bo coraz częściej odchodzi się od tradycyjnego formatu tego wydarzenia. Co symbolizuje Songkran? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Nowy Rok po tajlandzku Gdzie najlepiej obchodzić Songkran? Festiwal Songkran ma też ciemną stronę Na pierwszy rzut oka, Songkran może wydawać się hucznym ulicznym festiwalem, niewiele różniącym się od tych, które z różnych okazji są organizowane na całym świecie. Nic bardziej mylnego. To, co dla nas wygląda na dobrą zabawę, dla Tajlandczyków jest wielkim świętem. A że obchodzą je nie w podniosłej, a w wesołej atmosferze? Radość towarzysząca wychodzącym na ulice tłumom jest bezpośrednio związana z symboliką Songkranu. Nowy Rok po tajlandzku Słowo „songkran” pochodzi od sanskryckiego „sankrānti”, oznaczającego „przejście” lub „zmianę”. W Tajlandii nazwa ta dotyczy tradycyjnego Nowego Roku. Tradycyjnego, czyli obchodzonego zgodnie z kalendarzem buddyjskim. Zresztą nie tylko tam, bo obchody Songkranu praktykowane są również w Mjanmie, Kambodży, południowych Chinach, Malezji, Laosie i na Sri Lance. W 1940 roku władze Syjamu ustaliły dzień oficjalnych obchodów nadejścia nowego roku na 1 stycznia. Tradycja Songkranu jednak wciąż jest żywa. Święto rozpoczyna się 13 kwietnia, czyli w dniu, w którym Słońce przechodzi ze znaku Ryb do Barana. Jak w Tajlandii świętuje się Nowy Rok? Co kraj to obyczaj i w wielu zakątkach świata Nowy Rok świętuje się inaczej niż u nas. Przykładem niech będzie irańskie święto Nowruz, rozpoczynające się w dniu równonocy wiosennej i obchodzone przy tradycyjnie zastawionym stole. Także obchody Songkranu wyglądają zupełnie inaczej niż świętowanie Nowego Roku w krajach świata zachodniego. Tradycje i obyczaje Na temat tradycji towarzyszących temu świętu dużo mówi jego chińska nazwa, która dosłownie oznacza „Święto Lania Wody”. Wraz z nastaniem buddyjskiego nowego roku, woda na ulicach Tajlandii leje się strumieniami. Rytuał ten symbolizuje oczyszczenie. Pod tym względem Songkran przypomina nieco rzymskie Luperkalia, z tą różnicą, że w tym przypadku nie ma mowy o smaganiu przechodniów rzemieniami. Istotną rolę odgrywają także kolorowe proszki, którymi posypują się uczestnicy obchodów. Ta tradycja służy z kolei wygnaniu złej energii. Podczas trwania Songkranu w wielu miastach i wioskach organizowane są parady. Uczestnicy przywdziewają kolorowe stroje, przy czym warto podkreślić, że kolor wiodący zawsze zależy od dnia tygodnia, w którym odbywa się pochód. Songkran jest świętem rodzinnym. Tajlandczycy udają się wówczas do swoich rodzinnych domów, by spędzić ten czas z najbliższymi. Tradycją są wówczas wspólne modlitwy, a młodsi obmywają ręce starszym, co jest wyrazem szacunku. Z kolei starsi udzielają młodszym błogosławieństw i wręczają im symboliczne podarunki. Pierwszy dzień W buddyjskiej tradycji, 13 kwietnia nosi nazwę Wan Songkhan Lohng. Pierwszego dnia ludzie udają się do świątyń, gdzie składają ofiarę i oddają się modlitwie. To także odpowiedni czas na medytację. Drugi dzień 14 kwietnia, nazywany Wan Nao, to dzień oczyszczenia. Tradycja nakazuje wówczas posprzątać domostwo i pozbyć się niepotrzebnych starych rzeczy. Drugiego dnia wielu Tajlandczyków polewa swoje domy wodą, żeby wejść w nowy rok w całkowitej czystości. Trzeci dzień 15 kwietnia, czyli Wan Payawan, to oficjalnie ostatni dzień święta. Uczestnicy obchodów oddają się wówczas zabawie. Najpierw spotykają się w rodzinnym gronie, by zjeść razem posiłek w radosnej atmosferze. Następnie wychodzą na ulice, by polewać się wodą. Tradycja powoli traci na znaczeniu Warto wspomnieć, że w Tajlandii coraz częściej odchodzi się od trzydniowych obchodów Songkranu, co teoretycznie ma mieć wymiar praktyczny. W 2018 roku festiwal w całym kraju trwał przez tydzień, by każdy Tajlandczyk mógł bez przeszkód dotrzeć do domu. Rok później święto obchodzono od 9 do 16 kwietnia, ponieważ 13. dzień miesiąca przypadał na sobotę. W 2024 roku Songkran trwał niemal przez cały kwiecień. Czy zmiany tradycyjnym formacie święta są podyktowane wyłącznie względami praktycznymi? Trudno w to uwierzyć, tym bardziej, że w tym czasie Tajlandia notuje rekordowe zyski z turystyki. Tylko dla miejscowych? Trzeba bowiem wiedzieć, że do udziału w obchodach zapraszani są nie tylko wyznawcy buddyzmu. Nikt nie jest dyskryminowany i w zabawie może wziąć udział każdy, bez względu na narodowość czy wyznanie. Gdzie najlepiej obchodzić Songkran? Songkran to święto państwowe i jako takie jest obchodzone w całej Tajlandii. Wypada jednak wspomnieć, że w niektórych miejscach obchody mają szczególnie intensywny charakter. Najciekawsze propozycje to: Bangkok – w stolicy organizowane są największe bitwy na wodę. Zabawie towarzyszy głośna muzyka puszczana przez DJ-ów. Najwięcej turystów gromadzi się na Silom Road i Khaosan Road. Miejscowi chętniej wybierają Banglamph, gdzie obchody mają bardziej tradycyjny chjarakter; Chaing Mai – starożytne miasto w północnej części kraju daje możliwość wejścia w nowy rok w wyjątkowej scenerii. Obchody święta rokrocznie przeciągają się tam do 7 dni; Phuket – górzysta, zalesiona wyspa daje możliwość świętowania przez całą dobę. Festiwal nie kończy się tam wraz z nastaniem nocy. Zabawa przenosi się wówczas na tamtejsze plaże, gdzie odbywają się huczne imprezy. Festiwal Songkran ma też ciemną stronę Dla turystów Songran najczęściej jest okazją do wyśmienitej zabawy. Trudno się temu dziwić. Na ulicach Tajlandii panuje wówczas niesamowita atmosfera, więc nie jest specjalnie zaskakujące, że wiele osób planuje urlop właśnie pod kątem tego wydarzenia. Warto jednak pamiętać, że Songkran nie powinien być tylko czasem dobrej zabawy, ale także wzmożonej uwagi. Wypadki drogowe Okres obchodów buddyjskiego nowego roku jest czasem, w którym liczba wypadków drogowych osiąga apogeum. Osoby uczestniczące w obchodach nie oszczędzają nikogo. Wlewają wodę przez otwarte okna jadących samochodów i wylewają ją na motocyklistów. Nie brakuje też wtedy „śmiałków”, którzy prowadzą „na podwójnym gazie”. Przestępstwa dokonywane na turystach To jeszcze nie wszystko. Jako że od 13 do 15 kwietnia Tajlandia przeżywa istny najazd turystów, wzrasta aktywność przestępców. Władze robią, co mogą, by zapewnić bezpieczeństwo. Praktykowane są nawet aresztowania prewencyjne, ale nie da się zapobiec wszystkim kradzieżom czy przestępstwom z użyciem przemocy. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Nowruz to starożytne święto wiosny. 300 mln ludzi będzie celebrować nadejście nowego roku
Święto Nowruz, znane również jako perski Nowy Rok, jest obchodzone od ponad 3000 lat. Symbolizuje zwycięstwo wiosny nad mrokiem.
W tym artykule: Jak świętuje się Nowruz? Kto świętuje Nowruz? Na półkuli północnej 20 marca jest pierwszym dniem wiosny. Ale dla 300 milionów ludzi na całym świecie ten dzień to także początek nowego roku. Nowruz – co oznacza „nowy dzień” – to święto upamiętniające nadejście wiosny i pierwszy dzień roku w Iranie. Stosowany w tym państwie kalendarz słoneczny rozpoczyna się w momencie równonocy wiosennej. Nowruz obchodzone jest w Iranie i diasporze perskiej od ponad 3000 lat. Jego korzenie sięgają zaratusztrianizmu – religii praktykowanej w starożytnej Persji. W jej ujęciu nadejście wiosny to zwycięstwo światła nad ciemnością. Święto przetrwało islamski podbój Persji w VII wieku i upadek popularności zaratusztrianizmu. Rozprzestrzeniło się po całym świecie wskutek migracji ludności pochodzenia perskiego. Jak świętuje się Nowruz? Wiele osób rozpoczyna przygotowania do Nowruz z tygodniowym wyprzedzeniem. W okresie poprzedzającym święto ludzie wykonują rytualne tańce. Napełniają też w swoich domach naczynia wodą, która kojarzy się ze zdrowiem, próbując w ten sposób odpędzić zły los. W ostatnią środę przed Nowruz wielu świętuje Charshanbe Suri. To noc, podczas której przeskakuje się nad ogniskami. Inny obyczaj to walenie łyżkami w drzwi, co ma zapewniać pomyślność. Ludzie odwiedzają także cmentarze i składają ofiary dla zmarłych. Podobno ich duchy nawiedzają nasz świat przed Nowruz. Wiosenne święto koncentruje się na płodności i nowym życiu. Dlatego na wielu stołach pojawiają się nasiona i jajka (podobnie jak podczas Wielkanocy). Gospodarstwa domowe ozdabiają stoły siedmioma symbolicznymi przedmiotami, które nazywają haft-sin. Haft oznacza „siedem”, a „sin” to „s” w języku perskim. Wszystkie przedmioty zaczynają się na tę literę. Należą do nich: kiełki (zwykle pszenicy, owsa i innych roślin, które symbolizują odrodzenie), senjed (suszone owoce oliwnika wąskolistnego, podobno sprzyjają miłości), czosnek (ochrona), jabłko (płodność), przyprawa sumak (miłość), ocet (cierpliwość), samanu, budyń z kiełków pszenicy (dobrobyt). Na stole może znajdować się również Koran, jajka, lustra i tomiki poezji. Chociaż tradycja Nowruz liczy sobie tysiące lat, aspekt kulinarny jest znacznie młodszy. Jak zauważa A. Shapur Shahbazi w „Encyclopedia Iranica”, pojawił się on dopiero w ubiegłym stuleciu. Kto świętuje Nowruz? Nowruz ma się dobrze także dziś. Po rewolucji islamskiej w Iranie w 1979 r. nowy rząd podjął próbę likwidacji święta w obawie, że może to zaszkodzić religii państwowej. Nie udało się jednak. Nowruz jest obecnie obchodzone w Iranie jako oficjalne święto państwowe. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/300-mln-ludzi-bedzie-dzis-celebrowac-nadejscie-nowego-roku-nowruz-to-starozytne-swieto-wiosny-fot-celal-gunes-anadolu-agency-via-getty-images-ee9bfb5.jpg" width="1024" height="683" alt="300 mln ludzi będzie dziś celebrować nadejście nowego roku. Nowruz to starożytne święto wiosny (fot. Celal Gunes/Anadolu Agency via Getty Images)" title="300 mln ludzi będzie dziś celebrować nadejście nowego roku. Nowruz to starożytne święto wiosny (fot. Celal Gunes/Anadolu Agency via Getty Images)" /> Jest to także oficjalne święto w Afganistanie, Albanii, Azerbejdżanie, Gruzji, irackim Kurdystanie, Kazachstanie, Kosowie, Kirgistanie, mongolskiej prowincji Bayan-Ölgii, Tadżykistanie, Turkmenistanie i Uzbekistanie. Powszechnie obchodzi się Nowruz także w Turcji, Indiach i innych krajach zamieszkiwanych przez perską diasporę. W 2009 roku UNESCO umieściło to święto na swojej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. W uzasadnieniu napisano, że Nowruz „promuje takie wartości, jak pokój i solidarność między pokoleniami i w rodzinach, a także pojednanie i dobrosąsiedztwo”. 21 marca oficjalnie uznawany jest za Międzynarodowy Dzień Nowruz, chociaż samo święto obchodzone jest między 19 a 22 marca, w zależności od tego, kiedy wypada równonoc wiosenna. Źródło: National Geographic.
To jedno z najbardziej szalonych świąt na świecie. Skąd się wzięło?
Mardi Gras to święto pełne kontrastów, które przez wieki ewoluowało w barwny festiwal radości i wolności. Za każdą tradycją kryje się fascynująca historia: od tajemniczego ciasta po symboliczne kolory, które wypełniają ulice Nowego Orleanu.
Spis treści: Gdzie zaczęto obchodzić Mardi Gras? Mardi Gras na świecie Nowy Orlean tętni życiem w Mardi Gras Mardi Gras: kostiumy Mardi Gras: ciekawostki Mardi Gras to w dosłownym tłumaczeniu tłusty wtorek. Tymi słowami opisuje się ostatni dzień karnawału poprzedzający Środę Popielcową. W katolickiej tradycji to ostatni moment, kiedy można pozwolić sobie na zabawę i ucztowanie. Gdzie zaczęto obchodzić Mardi Gras? Obchody Mardi Gras zostały zapoczątkowane we Francji. W czasach średniowiecznych zwyczaj przywędrował nad Sekwanę z Rzymu i Wenecji. W tradycji francuskiej karnawał był hucznie świętowany aż do XX wieku. Zabawy straciły jednak na znaczeniu po II wojnie światowej. Mardi Gras nadal obchodzi się w wielu francuskich miastach – największa parada odbywa się w Paryżu –, ale imprezom brakuje dawnego rozmachu. Paryskie obchody Mardi Gras najczęściej zaczynają się na Placu Gambetta. Następnie uczestnicy parady zmierzają w kierunku Placu Republiki. Jako że wtorek nie jest dniem wolnym od pracy, impreza organizowana jest w niedzielę. Mardi Gras pod różnymi nazwami jest obchodzony właściwie w każdym kraju z katolicką tradycją. Współczesne podejście do Wielkiego Postu, który ma służyć wyciszeniu, stało się dość luźne, ale karnawał (i jego zakończenie) to wciąż pretekst do hucznej zabawy. Mardi Gras na świecie Mardi Gras wiąże się z tradycją jedzenia tłustych potraw. We Francji na stołach goszczą przede wszystkim pączki, des merveilles (przypominające nieco nasze faworki), gofry i crepes suzette, czyli naleśniki z sosem pomarańczowym. Warto jednak podkreślić, że w kraju nad Sekwaną, czas wielkiego obżarstwa nie ogranicza się wyłącznie do jednego dnia. Francuzi zajadają tłuste smakołyki przez cały karnawał: od Galette de rois, przez Le Chandeleur, po Mardi Gras. W Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i w Australii, Mardi Gras jest znany jako Pancake Tuesday. Jak wskazuje na to sama nazwa, tradycja nakazuje jeść wówczas naleśniki. W krajach Europy Północnej tradycyjną potrawą ostatkową jest z kolei semla, czyli ciastko z bułki pszennej ze słodkim nadzieniem. W polskiej tradycji dzień obżarstwa przypada na ostatni czwartek przed Środą Popielcową. Mowa oczywiście o Tłustym Czwartku. Huczna zabawa przypada natomiast na ostatni wtorek przed Środą Popielcową. Mardi Gras jest obchodzony w wielu miejscach na świecie, a każdy kraj ma swoją receptę na karnawałową zabawę. Najhuczniej, ostatni dzień karnawału jest celebrowany w Rio De Janeiro. Brazylijskim obchodom niewiele ustępuje wielka impreza w Nowym Orleanie. Co warte podkreślenia, w Luizjanie, karnawał jest celebrowany już od święta Trzech Króli. Właściwie w każdy weekend organizowane są mniejsze lub większe parady. Prawdziwa zabawa rozpoczyna się dopiero w tłusty wtorek. Nowy Orlean tętni życiem w Mardi Gras Uliczna impreza startuje już o poranku. Mieszkańcy i przyjezdni zbierają się tłumnie na mieście. Większość osób przyodziewa kolorowe kostiumy i maluje twarz. Ulicami Nowego Orleanu przemieszcza się nie jedna, a kilka niezależnych parad. Kolorowo przyozdobione wozy i platformy, mażoretki i orkiestry reprezentujące swoje uczelnie – to wszystko tworzy wyjątkowy klimat, którego nie można poczuć nigdzie indziej. Wciąż kultywowaną tradycją jest King Cake, czyli królewskie ciasto lub ciasto Trzech Króli. Zgodnie z panującym obyczajem, wszyscy uczestnicy obchodów Mardi Gras są zobowiązani do zakupu specjalnie pieczonego na tę okazję kolorowego ciastka. Kto znajdzie w swoim smakołyku figurkę Dzieciątka Jezus, jest zobowiązany do przyniesienia King Cake za rok. Mardi Gras: kostiumy Mardi Gras to bez wątpienia jeden z najbardziej kolorowych dni w roku. Uczestnicy parad przebierają się w wielobarwne kostiumy, malują twarze, zakładają maski. W kwestii doboru przebrania panuje spora dowolność. W Nowym Orleanie kostiumy najczęściej nawiązują do panującej w Stanach Zjednoczonych sytuacji polityczno-społecznej. Nie jest to jednak obowiązującą regułą. W tradycji Mardi Gras pomija się kostiumy symbolizujące śmierć. Preferowane są radosne przebrania. Przeważają jasne kolory, na przykład: żółty, zielony i fioletowy. Kiedyś na ulicach Nowego Orleanu nie brakowało kobiet, świętujących ostatni dzień karnawału topless. Obecnie władze nie patrzą na to przychylnym okiem. Mardi Gras: ciekawostki Dawniej, paryski karnawał był jednym z najhuczniejszych, a obchody Mardi Gras dorównywały rozmachem karnawałowi w Wenecji. Mardi Gras, jako ostatni dzień karnawału, jest obchodzony w wielu krajach. Nazwy tego wydarzenia najczęściej pochodzą od potrawy, obowiązkowo tłustej. W Nowym Orleanie, Mardi Gras trwa od dnia Trzech Króli do Środy Popielcowej. Pierwsze obchody Mardi Gras w Nowym Orleanie odbyły się w połowie XVIII wieku. Wówczas, wydarzenie miało charakter balów maskowych, których organizatorami byli mężczyźni i tylko oni mogli chować twarze za maską. Kobiety postawiły jednak zbuntować się wobec powstającej tradycji i zaczęły organizować własne bale, podczas których to im przysługiwał przywilej noszenia masek. Pierwsza nowoorleańska organizacja, odpowiedzialna za organizację parady (Mistic Kwere of Comus), powstała w 1857 roku. W latach 1840-1850, podczas nowoorleańskich obchodów Mardi Gras, tradycją było rzucanie się błotem i walki. Wynikało to z faktu, że podczas zabawy, wyzwoleni spod jarzma niewolnictwa Afroamerykanie spotykali się z właścicielami niewolników. Aby zapobiec eskalacji przemocy, na początku XX wieku tradycją stały się kolorowe parady, organizowane przez Afroamerykański Klub Zulu. Źródło: National Geographic Polska
Środa Popielcowa 2025 lada dzień. To dlatego data święta jest ruchoma
Środa Popielcowa 2025 rozpoczyna tegoroczny Wielki Post, co oznacza, że do Wielkanocy zostało już mniej niż półtora miesiąca. Wcześniej zawita do nas wiosna. Jak się okazuje, te wydarzenia są ze sobą powiązane.
Spis treści: Kiedy jest Środa Popielcowa 2025? Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Środa Popielcowa – czy można jeść mięso? Środa Popielcowa 2025 rozpoczyna Wielki Post. W Kościele katolickim jest to 40-dniowy okres przygotowań do Wielkanocy. Data pamiątki Zmartwychwstania Pańskiego jest ruchoma i zależy od cyklu księżycowego. Przypada na pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, po równonocy wiosennej. Jak widać, Wielkanoc i poprzedzające ją wydarzenia są ściśle związane z nadejściem wiosny. Wiosennych symboli nie brakuje też na samym wielkanocnym stole. Jajko ma symbolizować nowe życie, co dotyczy nie tylko Jezusa, ale też budzącej się do życia przyrody za oknem. Zanim jednak chrześcijanie (i nie tylko) zasiądą do suto zastawionych stołów, najpierw musi minąć Wielki Post. Okres tan zawsze rozpoczyna się od Środy Popielcowej. To jedno z najpopularniejszych świąt w Kościele katolickim. Kiedy jest Środa Popielcowa 2025? Środa Popielcowa, znana również jako Popielec, to ruchome święto w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego. Przypada 46 dni przed Wielkanocą, która także jest świętem ruchomym. Środa Popielcowa może więc mieć datę między 4 lutego a 10 marca. W 2025 roku Środa Popielcowa przypada na 5 marca. Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Tradycja posypywania głów popiołem w Środę Popielcową sięga VIII wieku. Początkowo popiół pochodził z różnych źródeł. Jednak w XI wieku, za pontyfikatu papieża Urbana II, ustalono, że powinien on być pozyskiwany ze spalonych palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku. Ten symboliczny gest ma przypominać wiernym o kruchości życia ludzkiego oraz potrzebie pokuty i nawrócenia. Podczas obrzędu posypywania głów popiołem kapłan wypowiada słowa „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Posypywanie głów wiernych popiołem to najbardziej znana tradycja związana z Popielcem. Jednak historia samego święta w Polsce jest o wiele bogatsza. Różne zwyczaje, niektóre już zapomniane, kształtowały się na przestrzeni dziejów. W pierwszych wiekach chrześcijaństwa okres postu trwał zaledwie 40 godzin. Obejmował jedynie Wielki Piątek i Wielką Sobotę. Dopiero w IV wieku rozpowszechnił się zwyczaj 40-dniowego postu. To nawiązanie do biblijnej historii Jezusa poszczącego na pustyni. W Polsce Środa Popielcowa była nazywana również Wstępną Środą, co podkreślało jej rolę jako wstępu do Wielkiego Postu. W tradycji ludowej Środa Popielcowa była dniem, w którym kończyły się huczne zabawy karnawałowe, a rozpoczynał się okres refleksji i pokuty. W niektórych regionach Polski, przykładowo na ziemi kieleckiej, praktykowano zwyczaj tzw. sądu nad mięsopustem. Polegał on na symbolicznym topieniu lub paleniu kukły symbolizującej karnawał. W Warszawie i mazowieckich wsiach organizowano z kolei inscenizacje przedstawiające walkę między karnawałem a postem, podczas których kukłę karnawału ścinano lub obkładano batami. Interesującym zwyczajem praktykowanym w Wielkopolsce był tzw. podkur, czyli posiłek spożywany o północy z wtorku na Środę Popielcową. Było to symboliczne przejście od karnawału do postu. Gospodyni domu wnosiła na stół półmisek przykryty pokrywą, spod której wylatywał ptak, najczęściej wróbel. Na półmisku znajdowały się śledzie, jaja i kubek mleka. Odmowa spożycia tego posiłku była uważana za wielki nietakt, a nawet grzech. Po posiłku biesiadnicy wróżyli sobie, ochlapując sufit mlekiem i interpretując powstałe plamy jako wróżby na przyszłość. W niektórych miejscach, przykładowo w Kiełpinach (woj. kujawsko-pomorskie), granicą między zapustami a Popielcem nie była noc z wtorku na środę, a dopiero dzwon na popielcowe nabożeństwo. Osoby, które mimo wezwania nie przerywały zabawy, były rozpędzane przez starszą kobietę uzbrojoną w worek z popiołem. Ta biła uczestników zabawy, aż towarzystwo się rozeszło. Środa Popielcowa – czy można jeść mięso? W Środę Popielcową wiernych Kościoła katolickiego obowiązuje post ścisły. Oznacza to, że osoby w wieku od 18 do 60 lat powinny ograniczyć się do spożycia jednego posiłku do syta oraz dwóch lekkich posiłków w ciągu dnia. Obowiązuje również wstrzymanie się od spożywania pokarmów mięsnych. Wstrzemięźliwość od mięsa obowiązuje wszystkich wiernych, którzy ukończyli 14. rok życia. Warto zauważyć, że w przeszłości zasady postu były znacznie surowsze. W dawnej Polsce nie spożywano potraw mięsnych w poniedziałki, środy i piątki, a w niektórych regionach w środy i piątki rezygnowano również z potraw na gorąco. Podstawą pożywienia w okresie postu były takie potrawy, jak żur i śledzie. Źródła: Dzieje, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
To najbardziej rozświetlona wieś w kraju. „Polskie Las Vegas” zimą przyciąga tłumy
Choć liczy niespełna 300 mieszkańców, pozazdrościć mogłoby jej niejedno duże miasto. „Polskie Las Vegas” – bo tak nazywana jest ta najbardziej rozświetlona wieś w kraju – raz do roku zamienia się w prawdziwą krainę świateł.
W tym artykule: Gdzie jest „polskie Las Vegas”? „Sieradzkie Las Vegas” Grudzień to czas, gdy miasta rozbłyskują tysiącami świateł, a magiczna atmosfera udziela się każdemu. Mieszkańcy najmniejszych nawet miejscowości zaskakują wtedy pomysłowością, dekorując domy, ogrody i skwery kolorowymi iluminacjami. Jest jednak jedna wieś w Polsce, która od lat zachwyca rozmachem i przyciąga tłumy odwiedzających. Ta maleńka wioska nieprzypadkowo bywa porównywana do Las Vegas. Gdzie jest „polskie Las Vegas”? W poszukiwaniu „polskiego Las Vegas” musimy się udać do województwa lubuskiego, a dokładnie do niewielkiej, liczącej ponad 300 mieszkańców wsi Popowo w powiecie międzyrzeckim. To właśnie tutaj co roku tysiące świateł i imponujących instalacji rozświetla całą okolicę, tworząc niezwykłe widowisko pełne magii i świątecznego blasku. Jak to wszystko się zaczęło? Należy cofnąć się do 2007 r., gdy Popowo zwyciężyło w organizowanym przez gminę Bledzew konkursie na najlepiej ozdobioną wieś. Od tego momentu mieszkańcy z dumą podtrzymują tradycję, dbając o to, by każdej zimy ich mała ojczyzna lśniła blaskiem tysięcy świateł. – Praktycznie wszystkie domy, obejścia, bramy i płoty są podświetlane. Co tylko jest możliwe, jest ozdobione lampkami – przyznał w jednym z wywiadów Tomasz Walczak, sołtys Popowa. I zaznaczył, że wysokie rachunki za prąd nie są mieszkańcom straszne. Choć ze względu na wzrost cen energii część gospodarstw zdecydowała się zmniejszyć ilość dekoracji. Podobnie jak w poprzednich latach Popowo na dobre rozświetli się świątecznym blaskiem już 22 grudnia, a magiczne iluminacje będą cieszyć oczy do 6 stycznia. Dekoracje można oglądać codziennie w godzinach od 16:30 do 22:00 (w okresie świąteczno-noworocznym zapewne nieco dłużej). Każdy, kto planuje odwiedzić „polskie Las Vegas”, musi pamiętać, że za tym widowiskiem stoją mieszkańcy. Dlatego uszanujmy ich pracę, by magia tego miejsca mogła trwać dalej. Dodajmy, że do Popowa dojedziemy zarówno samochodem, jak i pociągiem POLREGIO. Podróż z Zielonej Góry trwa niespełna półtorej godziny. „Sieradzkie Las Vegas” Jak się okazuje, nie tylko Popowo przyciąga swoim świątecznym blaskiem. W Sieradzu prawdziwą atrakcją stał się dom Krzysztofa Kulawiaka przy ul. Wiejskiej 6 w Sieradzu, który na Google Maps można znaleźć pod nazwą „Las Vegas Sieradz”. Co roku zachwyca on niesamowitymi dekoracjami, ale w bieżącym sezonie świątecznym właściciel przeszedł samego siebie. Jego posesję rozświetla rekordowe 170 tysięcy lampek. – W tym roku poszliśmy na rekord. Mamy 170 tys. lampeczek, czyli ponad 32 tys. więcej niż poprzednio. Doszły też świecące drzewa, stajenka narodzin Jezusa. Są też postaci, takie jak choćby prządka, doszły święte Mikołaje. Jest barwnie, ale i głośno, bo różnorakie figury i figurki grają, śpiewają – mówi pan Krzysztof w rozmowie z portalem naszemiasto.pl. Prace nad przygotowaniem iluminacji ruszyły już w połowie października. To właśnie wtedy pan Krzysztof wraz z rodziną rozpoczął montaż, który krok po kroku zamienił ich dom w magiczną krainę świateł. – Pracowaliśmy po kilka godzin dziennie, ale największe trudności przysporzyły nam opady deszczu. Staraliśmy się jednak powoli i bezpiecznie wszystko montować, tak aby zgrać lampeczki, aby wszystko chodziło, jak należy – dodaje. „Sieradzkie Las Vegas” rokrocznie przyciąga tłumy turystów. Ubiegłej zimy atrakcję podziwiało ponad 50 tysięcy osób, a ruch był tak duży, że na ul. Wiejskiej tworzyły się spore korki. Co ciekawe, wśród odwiedzających pojawili się również goście z zagranicy. – Byli też goście z zagranicy, w tym nawet z Ameryki Północnej, Azji czy Australii. Cieszy nas, że pięknie promujemy nasze miasto, że mówi się już o nas Sieradzkie Las Vegas. Kochamy nasze miasto – podkreśla z dumą pan Krzysztof. Świąteczne dekoracje można podziwiać codziennie do godziny 20:00, z wyjątkiem Wigilii. Iluminacje będą dostępne aż do Święta Trzech Króli. Wstęp jest całkowicie darmowy, choć goście mogą zostawić drobną kwotę na pokrycie kosztów zużytej energii. Źródła: naszemiasto.pl; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Sycylia nie tylko dla fanów "Białego Lotosu". Tu Wigilia trwa do rana, a zamiast pierogów zjesz krewetki
Sycylia dla wielu turystów jest synonimem udanych wakacji. Urokliwe uliczki Taorminy, soczyste pomarańcze i piaszczyste plaże to obok Etny jedne z wizytówek największej włoskiej wyspy. A jak Sycylia wygląda zimą? Okazuje się, że to idealne miejsce na spędzenie Bożego Narodzenia. Śniegu może i nie zastaniemy, za to atmosfera jest jak najbardziej świąteczna.
Spis treści: Pogoda na Sycylii zimą Choinki czy szopki? Boże Narodzenie po sycylijsku Zimowe atrakcje na Sycylii Najbardziej świąteczne miejsca na Sycylii w grudniu Sycylia obok Sardynii i Capri jest zdecydowanie najpopularniejszą wśród turystów wyspą we Włoszech. To zasługa nie tylko malowniczych krajobrazów, zarówno miejskich w Taorminie czy Katanii, jak i przyrodniczych. Wczasowiczów przyciąga też słoneczna pogoda oraz miejsca kojarzone z konkretnymi scenami z filmów i seriali. W ostatnich latach do wzrostu popularności Sycylii przyczynił się z pewnością serial „Biały Lotos”. To między innymi w Palermo, Cefalù, Taorminie oraz Noto powstał drugi sezon hitowej produkcji. Fani „Ojca Chrzestnego” już od lat zaglądają z kolei do miasteczka Savoca uważanego za jedno z najpiękniejszych w całym kraju. Większość turystów odwiedza te miejsca latem, kiedy temperatury są najwyższe, a i zwiedzających jest więcej niż wiosną czy jesienią. A gdyby tak polecieć na Sycylię w grudniu? Pogoda na Sycylii zimą Jako że Sycylia kojarzy się z upałami, na wstępie warto ustalić, jaka aura przywita nas tam w grudniu. Jak łatwo się domyślić, święta na największej wyspie we Włoszech nie są białe, a raczej dość ciepłe (jak na zimę) i słoneczne. To zasługa położenia geograficznego. W końcu Sycylia leży około 10 razy bliżej Afryki niż Polski. W grudniu sycylijskie termometry pokazują zazwyczaj od 14 do 18 stopni Celsjusza w ciągu dnia i około 10 nocą. Warto tu podkreślić, że na południu wyspy, np. w okolicach Syrakuz czy Agrigento, temperatury mogą być zdecydowanie wyższe niż, na obszarach górskich, takich jak w rejonie Etny. Pierwszym argumentem za tym, aby odwiedzić Sycylię w okolicach świąt Bożego Narodzenia, jest więc pogoda. Może i nie będziemy opalać się na plażach, ale będzie nam znacznie cieplej niż w Polsce, a słońca i witaminy D na pewno nie zabraknie. Ewentualne opady są tylko przelotne. Choinki czy szopki? Fenomen Bożego Narodzenia jest taki, że święta, które (w Polsce) łącznie z Wigilią trwają 3 dni, czuć w powietrzu grubo ponad miesiąc. Już w listopadzie galerie handlowe zaczynają przypominać świąteczne jarmarki. Dzieje się tak w wielu krajach na świecie. We Włoszech, a więc i na Sycylii, jest jednak pewna data symbolicznie inaugurująca okres okołoświąteczny. To 8 grudnia, czyli Święto Niepokalanego Poczęcia (dzień wolny we Włoszech). Dopiero wtedy miasta dekorowane są kolorowymi światłami, a w domach przystraja się choinki. Na Sycylii jednak większą popularnością cieszą się szopki wprost nawiązujące do narodzin Chrystusa. Uchodzą za bardziej chrześcijańską tradycję niż choinka, wywodząca się z wierzeń pogańskich. Co ciekawe, w sycylijskich szopkach znajdują się nie tylko postacie przedstawiające Świętą Rodzinę. Są tam także przedstawiciele różnych zawodów (np. rybacy) związanych z życiem codziennym na wyspie. Obok klasycznych szopek ustawianych w domach i kościołach, popularne są też żywe szopki. Najbardziej spektakularne presepe vivente, bo tak Włosi nazywają żywe szopki, można zobaczyć między innymi w Custonaci czy Suterze. Boże Narodzenie po sycylijsku Na Sycylii Wigilia nie ma aż tak uroczystego charakteru jak w Polsce. Mieszkańcy wyspy spędzają ten dzień głównie na przygotowaniach do bożonarodzeniowego obiadu. Sama wigilijna wieczerza nie jest postna, a bliscy nie dzielą się opłatkiem. W odróżnieniu od polskiej tradycji na stołach nie ma 12 potraw, ale jest niemniej różnorodnie. Sycylijczycy raczą się wtedy np. grillowanymi owocami morza podawanymi z cytryną i ziołami. Popularnym daniem w wielu regionach jest też spaghetti alle vongole, czyli makaron z małżami. Nie brakuje też lokalnych słodkości, jak cannoli, cassata siciliana czy torrone. Należy jednak pamiętać, że w różnych zakątkach wyspy serwowane są odmienne specjały. Wigilia może trwać nawet do wczesnych godzin porannych. Wieczór ma biesiadny charakter, a tradycja uczestniczenia w Pasterce nie cieszy się taką popularnością, jak w naszym kraju. Zamiast mszy Sycylijczycy wolą bawić się i nadrabiać zaległości z bliskimi. Część z nich nierzadko wraca na rodzinną wyspę z kontynentalnych Włoch. Boże Narodzenie na Sycylii spędza się w gronie najbliższych – zgodnie z sycylijskim powiedzeniem „Natale con i tuoi, Pasqua con chi vuoi” („Boże Narodzenie z bliskimi, Wielkanoc z kim chcesz”). Jest to czas pełen radości, śmiechu i wspólnego biesiadowania. Obiad świąteczny trwa wiele godzin. Wówczas na stole serwowane są na przykład: pasta al forno – zapiekanka makaronowa z mięsem i sosem pomidorowym; jagnięcina lub koźlęcina – pieczona z ziołami, oliwą i czosnkiem; arancini – smażone kulki ryżowe, które często podaje się jako przekąskę; zuppa di pesce – zupa rybna. Nieodłącznym elementem świątecznego stołu są też słodkości. Najczęściej panettone, pandoro, a także tradycyjna sycylijska cassata czy owoce kandyzowane. Na Sycylii obchody drugiego dnia Świąt Bożego Narodzenia, czyli Święto św. Szczepana wpisują się w bogatą tradycję kulturową wyspy. Choć święto jest obchodzone w całych Włoszech, na wyspie ma ono charakter wyjątkowo rodzinny. Zazwyczaj upływa na spotkaniach z krewnymi, degustacji lokalnych potraw. W niektórych miasteczkach organizowane są lokalne wydarzenia kulturalne, takie jak koncerty kolęd czy jarmarki bożonarodzeniowe. Zimowe atrakcje na Sycylii W grudniu wulkan Etna pokrywa się śniegiem, co daje niepowtarzalną okazję do jazdy na nartach lub snowboardzie z widokiem na Morze Śródziemne. Kompleksy narciarskie, takie jak Piano Provenzana, oferują wypożyczalnie sprzętu i trasy dla różnych poziomów zaawansowania. Alternatywą dla aktywnego wypoczynku może być na przykład relaks w naturalnych termach. Acireale słynie z gorących źródeł, które działają przez cały rok. Najbardziej świąteczne miejsca na Sycylii w grudniu Sycylia w okresie świątecznym to miejsce, które zachwyca magiczną atmosferą, malowniczymi dekoracjami i bogatymi tradycjami. Wyspa, która na co dzień kusi pięknem krajobrazów i wyjątkową historią, w grudniu staje się jeszcze bardziej wyjątkowa. Oto kilka miejsc, które warto odwiedzić, by poczuć magię Bożego Narodzenia na Sycylii. Erice – bajkowe miasteczko na wzgórzu Erice, urokliwe miasteczko na wzgórzu, w świątecznym okresie zamienia się w scenerię jak z bajki. Łańcuchy świateł i tradycyjne dekoracje tworzą wyjątkowy klimat. Na szczególną uwagę zasługują jarmarki bożonarodzeniowe, gdzie można znaleźć lokalne wyroby, idealne na prezenty. Warto też odwiedzić kościoły, szczególnie Chiesa Madre, które w tym czasie zdobione są w niezwykle malowniczy sposób. Syrakuzy – świąteczny klimat z nutą historii W Syrakuzach historia i świąteczna magia przeplatają się w wyjątkowy sposób. Centralnym punktem dekoracji jest Piazza Duomo, gdzie wznosi się jedna z najpiękniejszych choinek na Sycylii. Miasto oferuje także liczne wydarzenia, w tym świąteczne koncerty organizowane w słynnym teatrze greckim – miejscu, które samo w sobie jest świadectwem starożytnego dziedzictwa. Taormina – urokliwa perła Sycylii Taormina, znana jako jedno z najpiękniejszych miejsc na wyspie, w grudniu zachwyca jeszcze bardziej. Spacer po Corso Umberto, udekorowanym świątecznymi iluminacjami, to prawdziwa przyjemność. Nie można też przegapić wizyty w antycznym teatrze, skąd roztacza się zapierający dech w piersiach widok na ośnieżoną Etnę. Dodatkową atrakcją są liczne wydarzenia muzyczne i pokazy organizowane w centrum miasteczka. Katania – święta w wielkim stylu Katania, drugie co do wielkości miasto Sycylii, w okresie świątecznym oferuje bogaty program atrakcji. Jarmarki na Piazza Università to idealne miejsce na zakup rękodzieła i lokalnych przysmaków. Warto także odwiedzić kościoły, takie jak Chiesa di San Nicolò l'Arena, gdzie można podziwiać tradycyjne świąteczne szopki. Na całej wyspie organizowane są koncerty muzyki klasycznej, tradycyjne przedstawienia oraz degustacje lokalnych przysmaków. Warto śledzić kalendarz wydarzeń w wybranym regionie. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Gdyby nie Saturnalia, Boże Narodzenie mogłoby wyglądać zupełnie inaczej. Tak bawili się Rzymianie
Saturnalia były jednym z najważniejszych świąt w starożytnym Rzymie. Obecnie ekspertom zdarza się wspominać o nich w kontekście Bożego Narodzenia. Dlaczego? Pierwsze, co łączy obie te okazje, jest czas obchodów, a więc grudzień. Aby zrozumieć więcej podobieństw, musimy nieco cofnąć się w czasie.
Spis treści: Jak świętowano rzymskie Saturnalia? Saturnalia a Boże Narodzenie Saturnalia obecnie Saturnalia obchodzono od 17 do 23 grudnia. Nie od razu jednak celebracje ku czci Saturna – czyli rzymskiego boga rolnictwa, zasiewów i czasu – trwały niemal tydzień. Pierwotnie Saturnalia były jednodniowym świętem przypadającym 17 grudnia. Makrobiusz w „Saturnaliach” (I, 10) wskazuje, że święto ograniczało się wówczas do składania ofiar Saturnowi w świątyni na Forum Romanum oraz do organizacji uczty. W okresie republiki (509–27 p.n.e.) Saturnalia zaczęły się stopniowo wydłużać. W czasach cesarstwa (po 27 p.n.e.) oficjalnie trwały już od 17 do 23 grudnia. Wiązało się to z rosnącą popularnością święta wśród wszystkich warstw społecznych. Nie bez znaczenia była też chęć wydłużenia czasu radości i odpoczynku. Niektórzy historycy sugerują, że miało to podłoże polityczne. Dłuższe świętowanie mogło służyć łagodzeniu napięć społecznych oraz wzmacnianiu lojalności wobec władzy. Jak świętowano rzymskie Saturnalia? Saturnalia miały niezwykle radosny charakter. Był to czas poświęcony Saturnowi, bogu rolnictwa, zasiewów i czasu, którego celem było uczczenie zakończenia prac rolnych oraz obfitości nadchodzącego roku. Grudniowe świętowanie było także symbolicznym powrotem do mitycznego złotego wieku, kiedy panował Saturn, a ludzie żyli w równości i pokoju. Tak też zachowywali się w tym czasie starożytni Rzymianie. Ulice Rzymu wypełniały się kolorowymi procesjami, którym towarzyszyły zabawy i śpiewy. Organizowano uczty, gry hazardowe i loterie, które w normalnych okolicznościach były zakazane. Tradycją był też zwyczaj obdarowywania się prezentami. Najczęściej podarkami były świece lub gliniane figurki. Wręczanie ich miało przynosić szczęście na kolejny rok. Zgodnie z duchem egalitaryzmu podczas Saturnaliów następowało chwilowe odwrócenie ról. Niewolnicy mogli zasiadać przy wspólnym stole z panami, a niekiedy pełnili nawet funkcje gospodarzy. Relaks społeczny dotyczył także kwestii politycznych. Senat w tym czasie nie obradował, a ludzie porzucali codzienne obowiązki na rzecz wspólnej zabawy. W ciągu wieków kluczowym elementem obchodów pozostało składanie ofiar Saturnowi w świątyni na Forum Romanum. Po zakończeniu ceremonii odsłaniano posąg boga, który na co dzień był zasłonięty. Z tej okazji ozdabiano domy zielonymi girlandami symbolizującymi odradzające się życie. Saturnalia a Boże Narodzenie Niektórzy badacze łączą Saturnalia z Bożym Narodzeniem, co jest dość zasadne. Ich podobieństwa wynikają z wielu nakładających się na siebie elementów historycznych, kulturowych i religijnych. Święta te mają co prawda różne korzenie, ale „spotkały się”, gdy chrześcijaństwo zaczęło dominować w Cesarstwie Rzymskim. Podobnie jak inne pogańskie święta związane z przesileniem zimowym (np. Dies Natalis Solis Invicti, czyli Dzień Niezwyciężonego Słońca, obchodzony 25 grudnia), Saturnalia także nawiązywały do odradzającego się światła po najkrótszym dniu roku. Chrześcijaństwo, które od IV wieku stopniowo zdobywało wpływy w cesarstwie, musiało stawić czoło zakorzenionym pogańskim tradycjom. Kościół nie mógł ich wyeliminować, dlatego przyjął strategię adaptacji. Przyjęcie 25 grudnia jako daty narodzin Chrystusa miało symboliczne znaczenie, ponieważ współgrało z kultami solarnymi. Jezus miał przegonić mrok i przywrócić jasność na świecie. Chrześcijaństwo nadal musiało jednak dostosowywać się do silnie zakorzenionych tradycji pogańskich. Władze Kościoła nie były w stanie całkowicie wyeliminować popularnych świąt, dlatego też postanowiono je w pewnym sensie „ochrzcić”. I tak na przykład zielone girlandy i świece były częścią zarówno Saturnaliów, jak i późniejszych obrzędów bożonarodzeniowych. Praktyka wymiany podarunków z Saturnaliów także została zaadaptowana jako element Bożego Narodzenia. I wreszcie, jako że Saturnalia były czasem odpoczynku, biesiad oraz jedności społecznej, te wartości również przeszły do chrześcijańskiego świętowania i towarzyszą nam do dziś. Saturnalia obecnie Obecnie Saturnalia nie są już powszechnie obchodzonym świętem, ale pojedyncze społeczności i grupy nadal celebrują je jako formę nawiązania do starożytnej tradycji. Są to np. neopoganie czy wyznawcy tradycji rekonstrukcyjnych (np. Religio Romana). Celebrują oni Saturnalia, starając się jak najwierniej odtworzyć obrzędy starożytnego Rzymu. Zachowane do dziś zwyczaje mogą obejmować dekorowanie domów, ucztowanie, wręczanie świec i podarunków oraz symboliczne „odwrócenie ról”. Saturnalia czasami pojawiają się we współczesnej literaturze, grach czy filmach historycznych. Dzięki temu starożytna tradycja w jakimś stopniu nadal pozostaje w świadomości odbiorców popkultury. Jednym z bardziej znanych przykładów nawiązywania do Saturnaliów jest chociażby powieść kryminalna autorstwa Lindsey Davis (zatytułowana właśnie „Saturnalia”). Akcja dzieje się podczas grudniowych świąt, a atmosfera chaosu i radosnej anarchii stanowi tło dla intrygi kryminalnej. Motyw Saturnaliów pojawia się też między innymi w serialu HBO „Rzym” czy grze komputerowej „Assassin’s Creed: Origins”. Rzymskie Saturnalia miały więc wpływ na kształt obchodów Bożego Narodzenia oraz współczesną kulturę. A to i tak kropla w morzu oddziaływań Cesarstwa Rzymskiego na dzieje świata. Źródło: National Geographic Polska
Te miejsca z filmu „Kevin sam w Nowym Jorku” warto zobaczyć właśnie teraz. Są jak z bajki o świętach
„Kevin sam w Nowym Jorku” to jeden z ulubionych świątecznych filmów Polaków. Można go potraktować nie tylko jako rodzinną rozrywkę, ale też inspirację do zaplanowania zwiedzenia jednego z najpopularniejszych miast na świecie. Jeśli chcemy doświadczyć ducha świąt Bożego Narodzenia, grudzień to najlepszy czas na taki wyjazd.
Spis treści: Święta w Nowym Jorku jak z filmu Rockefeller Center The Plaza Hotel Central Park Katedra Świętego Patryka w Nowym Jorku 5th Avenue Co zobaczyć w Nowym Jorku w grudniu? Nowy Jork, mimo że nie zalicza się do największych miast świata, w wielu branżach i tak uchodzi za globalną stolicę. Dotyczy to między innymi biznesu, mody czy telewizji. To właśnie w NYC, jak nazywają Nowy Jork Amerykanie, odbywają się Tygodnie Mody, a swoje siedziby mają MTV, marka Calvina Kleina czy ONZ. Powstało tu też wiele filmów, które uchodzą za kultowe. Nie ma więc przesady w powiedzeniu, że Nowy Jork nie potrzebuje reklamy. W końcu powodów, żeby odwiedzić tzw. Wielkie Jabłko, są dziesiątki. Nie jest to też tanie miasto, dlatego decydując się na taki wyjazd, warto zaplanować zwiedzanie zgodnie z pewnym kluczem. Dzięki temu ograniczymy spontaniczne wydatki i być może uda nam się zwiedzić wszystkie atrakcje w ciągu 5 dni. To także obniży koszty wyjazdu. Święta w Nowym Jorku jak z filmu Miasto tak wielkie i różnorodne, jak Nowy Jork, można zwiedzać na wiele sposobów. Jednym z kluczy są słynne filmowe lokalizacje. W końcu NYC był scenerią dla wielu produkcji kinowych oraz telewizyjnych. Polakom jedno z największych miast w USA kojarzy się między innymi ze świątecznym filmem „Kevin sam w Nowym Jorku”. To kontynuacja hitu „Kevin sam w domu”, który w naszym kraju od lat jest symbolem świątecznej tradycji, a dla niektórych niemal obowiązkowym punktem Bożego Narodzenia. Jeszcze lepsze od rodzinnego seansu „Kevina” może być podążanie jego śladami po Nowym Jorku. Jeśli zależy nam na tym, aby na żywo odczuć magię kultowego filmu sprzed ponad 30 lat, grudzień to najlepszy czas na wizytę w Nowym Jorku. Miasto jest już przystrojone i miejscami wygląda jak ze świątecznej pocztówki. Odwiedzając NYC w okolicy świąt Bożego Narodzenia, nie możesz pominąć kultowych atrakcji. Rockefeller Center Miejscem, gdzie w Nowym Jorku najbardziej czuć świąteczny klimat, zdecydowanie jest Rockefeller Center. Każdego roku, już od ponad 90 lat, staje tu największa choinka w mieście. Imponuje nie tylko rozmiarami. Drzewko jest przystrojone tysiącami lampek LED, dzięki czemu wygląda zjawiskowo. Niedziwne więc, że nowojorska choinka zawsze przyciąga miliony turystów. W filmie Kevin podziwia ją pod koniec swojej przygody, a sama scena uchodzi za jedną z najbardziej kultowych. Ogromna choinka to niejedyny świąteczno-zimowy akcent w Rockefeller Center. Nowojorczycy i turyści przychodzą tu również poślizgać się na lodowisku. To jedna z obowiązkowych atrakcji podczas grudniowych wyjazdów do NYC. Gdzie? 45 Rockefeller Plaza, między 49th a 50th Street. The Plaza Hotel Otwarty w 1907 roku The Plaza Hotel to jeden z najbardziej luksusowych hoteli na świecie. W filmie Kevin melduje się tu po użyciu karty kredytowej ojca. I tu ciekawostka: kultowe przezabawne sceny w pokoju były kręcone w studiu, za to lobby, winda i zewnętrzne ujęcia to prawdziwa Plaza. Jak można się domyślać, Plaza nie jest tanim hotelem. Aby tam zajrzeć, wcale nie musimy jednak być gośćmi. Eleganckie lobby jest otwarte dla zwiedzających. Każdy może też odwiedzić Plaza Food Hall – luksusowe miejsce idealne na szybki lunch lub deser. Gdzie? 768 5th Avenue, przy rogu 59th Street i Central Parku. Central Park Nie da się odwiedzić Nowego Jorku i nie zajrzeć do Central Parku. Zielone serce miasta zajmuje powierzchnię 341 hektarów. W zimie park również wygląda przepięknie, zwłaszcza po opadzie śniegu. Nie dziwi więc, że filmowy Kevin spędza sporo czasu w białym Central Parku. Będąc tam, koniecznie odwiedź: Bethesda Terrace: Piękną arkadową konstrukcję z widokiem na Bethesda Fountain. To tu Kevin rozmawia z gołębiarką. Gapstow Bridge: Jeden z najczęściej fotografowanych mostów w parku. Pojawia się w scenie ucieczki Kevina. Wyjątkową zimową atrakcją jest też popularne lodowisko Wollman Rink w południowej części parku. Katedra Świętego Patryka w Nowym Jorku Neogotycka katedra, której budowa zakończyła się w 1879 roku. Jest jednym z najważniejszych miejsc kultu religijnego w Nowym Jorku. W filmie pojawia się w tle w kilku scenach. W grudniu katedra jest ozdobiona świątecznymi dekoracjami. Warto wejść do środka, aby podziwiać witraże i architekturę. Gdzie? 5th Avenue, między 50th a 51st Street. 5th Avenue Kevin odwiedza sklepy przy 5th Avenue, w tym FAO Schwarz (choć scena z zabawkowym sklepem była kręcona w fikcyjnym Duncan's Toy Chest). Obecnie FAO Schwarz mieści się w Rockefeller Plaza i nadal warto je zobaczyć. Jego wnętrze to raj dla fanów zabawek. Oczywiście nadal warto też przejść się po 5th Avenue, choćby po to, żeby podziwiać okna wystawowe luksusowych sklepów takich jak Saks Fifth Avenue, Tiffany & Co. czy Cartier. W grudniu są udekorowane właśnie w duchu świąt. Co zobaczyć w Nowym Jorku w grudniu? Warto też się zgubić i na własną rękę odkrywać świąteczny Nowy Jork. W końcu nie wszystkie znane miejsca „zagrały” w filmie. Na przykład Empire State Building. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Nowym Jorku. W święta budynek jest podświetlany w świątecznych kolorach. Właśnie w grudniu szczególnie warto wjechać na taras widokowy, aby zobaczyć panoramę miasta. Widok na choinkę w Rockefeller Center czy Central Park z 86. piętra jest niezapomniany. Miłośników świątecznego klimatu urzeknie także wizyta w Winter Village w Bryant Park. Na miejscu stoi ponad 170 stoisk z unikatowymi rękodziełami, świątecznymi ozdobami i pysznymi przekąskami z całego świata. Wieczorami w parku organizowane są specjalne wydarzenia, w tym koncerty na świeżym powietrzu. Warto zajrzeć również do Dyker Heights, nieoficjalnie nazywanej „najbardziej świąteczną dzielnicą Nowego Jorku”. Tradycja dekorowania domów sięga tam lat 80. Dziś przyciąga tłumy turystów z całego świata, a to dlatego, że niektóre dekoracje kosztują tysiące dolarów, a mieszkańcy wynajmują specjalistów do tworzenia spektakularnych instalacji świetlnych. Najlepiej wybrać się tam wieczorem, kiedy domy dosłownie świecą. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Urlop 2025 – kiedy najlepiej wziąć wolne? Dzięki sprytowi możesz wypoczywać przez 62 dni
Kiedy najkorzystniej zaplanować urlop w 2025 roku, aby maksymalnie przedłużyć czas wakacji? Dzięki umiejętnemu rozłożeniu dni wolnych możesz zapewnić sobie aż dwa miesiące wolnego.
W tym artykule: Dni wolne od pracy w 2025 – kalendarz świąt i długich weekendów Jak zaplanować urlop w 2025 roku? Gdzie spędzić urlop w 2025 roku? Koniec roku zbliża się wielkimi krokami, a to najlepsza okazja, by zaplanować najbliższe miesiące, szczególnie pod kątem upragnionych podróży. Jeśli już teraz myślisz o krótkich wypadach typu city break lub marzy ci się relaks na rajskich plażach poza sezonem, warto działać z wyprzedzeniem. Wcześniejsze rezerwacje to nie tylko niższe ceny czy szerszy wybór ofert. Przy odpowiednim zarządzaniu dniami wolnymi, możesz zapewnić sobie naprawdę długie chwile relaksu. W dalszej części artykułu podpowiadamy, kiedy i jak najlepiej zaplanować urlop w 2025 r. Dni wolne od pracy w 2025 – kalendarz świąt i długich weekendów W 2025 r. czeka nas 250 dni pracujących, czyli o jeden mniej niż w obecnym. Pracownicy będą mieli do dyspozycji 115 dni wolnych od pracy, w które wliczają się weekendy i święta ustawowo wolne, a te w nadchodzącym roku wypadają dość korzystnie. Szczegóły poniżej. 1 stycznia – Nowy Rok (środa); 6 stycznia – Święto Trzech Króli (poniedziałek); 20 kwietnia – Wielkanoc (niedziela); 21 kwietnia – Drugi Dzień Świąt Wielkanocy (poniedziałek); 1 maja – Święto Pracy (czwartek); 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja (sobota); 8 czerwca – Zielone Świątki (niedziela); 19 czerwca – Boże Ciało (czwartek); 15 sierpnia – Święto Wojska Polskiego oraz Święto Matki Boskiej Zielnej (piątek); 1 listopada – Wszystkich Świętych (sobota); 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości (wtorek); 25 grudnia – Pierwszy Dzień Świąt Bożego Narodzenia (czwartek); 26 grudnia – Drugi Dzień Świąt Bożego Narodzenia (piątek). Niewykluczone, że lista ta jeszcze przed końcem bieżącego roku wydłuży się, bowiem trwają dyskusje nad wolną Wigilią, która w 2025 r. przypadałby w środę. Wprowadzenie takiej zmiany pozwoliłoby na jeszcze dłuższy odpoczynek bez konieczności wykorzystywania dodatkowego urlopu, co z pewnością ucieszy wiele osób planujących świąteczne wyjazdy. Przy okazji warto przypomnieć, że w przypadku, gdy święto ustawowo wolne od pracy, wypada w sobotę, to przysługuje nam za nie – zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy – dodatkowy dzień wolnego. Nie dotyczy to niedziel, które z reguły są dniami wolnymi. Jak zaplanować urlop w 2025 roku? Przy sprytnym rozplanowaniu dni urlopowych w 2025 r. możemy liczyć na naprawdę długi odpoczynek. Sprawdź, jak zaplanować swój kalendarz w nadchodzącym roku, aby w pełni cieszyć się świętami i długimi weekendami, nie wykorzystując przy tym całego urlopu Styczeń Pierwsza okazja na dłuższy odpoczynek pojawi się już na początku 2025 r. Z racji, że Nowy Rok wypada w środę, a przypadające 6 stycznia Święto Trzech Króli – w poniedziałek, wystarczy wziąć dwa dni urlopu – 2 i 3 stycznia. Wówczas nasza noworoczna przerwa potrwa prawie tydzień. Pomysł na wyjazd: nowy rok rozpocznij od wizyty w jednej z europejskich metropolii. Londyn, Paryż czy Wiedeń w tym okresie nadal zachwycają świątecznymi dekoracjami, a jednocześnie przyciągają mniejszym tłumem i korzystniejszymi cenami. Kwiecień/Maj W 2025 roku Wielkanoc wypada dość późno, bo 20 kwietnia. Jeśli jednak zaraz po świętach weźmiesz 7 dni urlopu (22, 23, 24, 25, 28, 29, 30 kwietnia), a 2 maja odbierzesz wolne za 3 maja, będziesz cieszyć się ponad dwutygodniową majówką. Pomysł na wyjazd: na przełomie kwietnia i maja zawitaj do „Paryża w miniaturze”, czyli położonej w południowej Francji Tuluzy, uznaną przez Lonely Planet najlepszym miastem do odwiedzenia w 2025 roku. Czerwiec Warto rozważyć także dzień wolny 20 czerwca (piętek po Bożym Ciele), by ponownie odpoczywać przez cztery kolejne dni. Tym, którym w połowie roku marzy się nieco dłuższy urlop, proponujemy ponadto wzięcie wolnego także 16, 17 i 18 czerwca. Pomysł na wyjazd: Czerwiec to świetny moment na krótki urlop w Polsce lub city break do jednej ze stolic sąsiadujących z nami państw. Praga, Wilno, a może pomijana przez wielu Bratysława? Sierpień Tylko 4 dni urlopu i aż 9 dni wolnego? W sierpniu będzie to możliwe, jeśli weźmiemy wolne 11, 12, 13 i 14 sierpnia. Ci z was, którzy w tym okresie nie planują żadnego wyjazdu, i tak będą zadowoleni. Wypadający w piątek, 15 sierpnia, dzień ustawowo wolny od pracy, zapewnia naturalny, długi weekend. Pomysł na wyjazd: W czasie długiego weekendu sierpniowego odkryj najpiękniejsze zakątki Polski. Oto 16 propozycji na jednodniową wycieczkę z każdego województwa. Listopad 10 listopada odbierz wolne za wypadający w sobotę Dzień Wszystkich Świętych, a ponadto weź trzy dni urlopu – 12, 13 oraz 14 listopada i odpoczywaj przez kolejne 9 dni. 11 listopada, przypomnijmy, to dzień ustawowo wolny od pracy. Pomysł na wyjazd: Listopad to dobry czas, żeby pomyśleć o wyjeździe do miejsc, w których lato wciąż trwa. Gwarancją słońca przez ponad 300 dni w roku jest Cypr. Sprawdź, co warto wiedzieć przed podróżą na Wyspę Afrodyty. Grudzień Święta Bożego Narodzenia wypadają w 2025 roku korzystnie – w czwartek i piątek. Dlatego, jeśli zaplanujemy urlop w dniach 22, 23, 24, 29, 30 i 31 grudnia, nasz świąteczno-noworoczny odpoczynek potrwa niemal dwa tygodnie. Niewykluczone jednak, że zamiast 6 dni urlopu wystarczy jedynie 5, ponieważ – jak już zostało wspomniane – w Sejmie trwają prace nad wolną Wigilią. Pomysł na wyjazd: Gdzie wyjechać na święta? Zestawienie najlepszych miejsc na bożonarodzeniową podróż przygotował magazyn „Condé Nast Traveler”, który wyróżnił aż 32 kierunki z całego świata, w tym również z Polski. Na liście znalazł się Gdańsk, nazwany przez autorów „bajkowym miastem”. I w ten sposób w 2025 roku odpoczywasz nie przez 26, a 62 dni. Gdzie spędzić urlop w 2025 roku? Jak co roku, listę podróżniczych hitów przygotował również – we współpracy z międzynarodowymi edycjami „Travelera” – nasz magazyn. W zestawieniu „Best Of The World 2025” znalazły się między innymi wyjątkowe miejsca, takie jak trasa rowerowa „Amazonia Europy”, biegnąca przez Austrię, Słowenię, Chorwację, Węgry i Serbię, szwedzki Archipelag Sztokholmski, szkockie Hebrydy Zewnętrzne, rajskie Wyspy Raja Ampat w Indonezji oraz Grenlandia, która od 2024 roku oferuje nowe bezpośrednie połączenie między Nuuk a Kopenhagą. W nadchodzącym roku redakcja „National Geographic Polska” zachęca również do odkrywania piękna Polski. Wśród rekomendacji znalazły się Ojcowski Park Narodowy, Tarnowskie Góry, Połonina Caryńska oraz urokliwy Supraśl, położony w sercu Puszczy Knyszyńskiej. Źródło: National Geographic Traveler. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Zima we Frankonii: najpiękniejsze atrakcje i tradycje świąteczne
Frankonia to region pełen średniowiecznych miasteczek, zabytkowych zamków i bogatej tradycji. W zimowych miesiącach nabiera jeszcze więcej uroku, a zwłaszcza w czasie świąt Bożego Narodzenia. Od spacerów po Rothenburg ob der Tauber, po odkrywanie kultury i smaków Frankonii – zima w tym niemieckim regionie to prawdziwa przygoda.
Spis treści: Średniowieczne miasteczka Frankonii: spacer po Rothenburgu Bayreuth i jego barokowa Opera Norymberga – miasto pierników i kultury Kulinarne specjały i wina Frankonii Bawarski Szlak Romantyczny i Zamki Frankonii Podsumowanie Frankonia, malowniczy region w Niemczech, oferuje zimą niesamowitą atmosferę, która szczególnie przyciąga turystów w okresie Bożego Narodzenia. Od średniowiecznych miasteczek po zamki i lokalne przysmaki – Frankonia to idealne miejsce na zimowy wypoczynek. Średniowieczne miasteczka Frankonii: spacer po Rothenburgu Rothenburg ob der Tauber to jedno z najpiękniej zachowanych średniowiecznych miast Niemiec. Jego wąskie uliczki, otoczone kamienicami, tworzą niesamowity świąteczny klimat, szczególnie wieczorem. Spacer po Rothenburgu to podróż w czasie. Nocny spacer ze stróżem w Rothenburgu Codziennie wieczorem, od ponad 30 lat, Hans Georg Baumgartner pełni rolę nocnego stróża, oprowadzając turystów po mieście. Ubrany w tradycyjny płaszcz, z halabardą i staroświecką lampą, wprowadza w atmosferę dawnego Rothenburga. Stróż nocny w średniowieczu miał za zadanie chronić miasto przed pożarami, a jego praca, choć ważna, była mało poważana społecznie. „Stróż nocny znajdował się na jednym z najniższych szczebli w społecznej hierarchii” – przypomina Baumgartner​. Dom Geppetta w Rothenburgu – inspiracja Disneya Walt Disney podczas swojej wizyty w Rothenburgu w latach 30. XX wieku zachwycił się miastem i jego architekturą. Jedna z tamtejszych kamienic stała się pierwowzorem domu Geppetta z animowanego „Pinokia”. Smukła, żółta kamienica z szachulcową fasadą przyciąga turystów z całego świata. Ten wyjątkowy detal architektoniczny na rozstaju dróg to jedno z najbardziej fotografowanych miejsc w Rothenburgu​. Bayreuth i jego barokowa Opera Bayreuth to kulturalna stolica Górnej Frankonii, znana przede wszystkim z Festiwalu Wagnera oraz imponującej Opery Margrabiów. Ta barokowa budowla, wpisana na listę UNESCO, zachwyca swoją wyjątkową architekturą i wystawnymi wnętrzami. Opera Margrabiów i jej niezwykłe wnętrza Budowa Opery Margrabiów zakończyła się w 1748 roku. Bogato zdobione wnętrza są esencją baroku – złote sztukaterie, anielskie figury i imponujące freski. Architekt Giuseppe Galli da Bibiena stworzył dzieło sztuki, które wciąż przyciąga miłośników muzyki i sztuki. „To prawdziwe dzieło barokowej architektury, które przenosi nas w świat dawnej świetności” – mówi przewodnik po Bayreuth​. Festiwal Wagnera w Bayreuth Bayreuth jest również znane z Festiwalu Wagnera, który przyciąga miłośników muzyki z całego świata. Festiwal, założony przez samego kompozytora, do dziś oferuje przedstawienia jego najsłynniejszych dzieł, takich jak „Tristan i Izolda” czy „Pierścień Nibelunga”. Festiwal stanowi integralną część życia kulturalnego miasta. Norymberga – miasto pierników i kultury Norymberga, choć często kojarzona z procesami po II wojnie światowej, ma o wiele bogatszą historię. Jest to miasto o wielowiekowej tradycji handlowej, znane również z wyrobu słynnych norymberskich pierników. Historyczne dziedzictwo Norymbergi W średniowieczu Norymberga była ważnym ośrodkiem handlu przyprawami, które docierały tu z całego świata, zanim trafiły na stoły europejskie. Miasto było również jednym z centrów kultury i nauki, co potwierdza fakt, że to tutaj wydano słynne „De revolutionibus orbium coelestium” Mikołaja Kopernika. Norymberskie pierniki – smak zimy Lebkuchen, czyli pierniki z Norymbergi, to jeden z symboli miasta, szczególnie w okresie świątecznym. Ich wyjątkowy smak wynika z bogactwa przypraw, takich jak cynamon, imbir, goździki i szafran. Pierniki te są często wypiekane na opłatkach, co nadaje im charakterystyczny wygląd i smak. „Norymberskie pierniki to prawdziwy symbol miasta, a ich smak kojarzy się z magią świąt” – podkreśla lokalny piekarz​. Kulinarne specjały i wina Frankonii Frankonia to region znany nie tylko z zabytków, ale także z wyjątkowych specjałów kulinarnych i doskonałych win. W zimowe miesiące szczególnie popularne stają się tradycyjne potrawy i lokalne wina. Kule śnieżne i inne świąteczne smakołyki Kule śnieżne (niem. Schneeball) to wyjątkowy bożonarodzeniowy przysmak, który swoją formą przypomina polskie faworki. Schneeball jest formowany w kształt kuli i smażony na głębokim tłuszczu. Od 1882 roku te charakterystyczne kule są nieodłącznym elementem świątecznego stołu w Frankonii. Można je znaleźć w wielu smakach, od tradycyjnych posypanych cukrem pudrem, po bardziej wyrafinowane wersje z czekoladą lub orzechami. Winnice Frankonii – smaki regionu Frankonia słynie również z produkcji wysokiej jakości win, szczególnie białych. Najpopularniejsze szczepy to silvaner i müller-thurgau, które cieszą się dużym uznaniem wśród znawców. „Wina z Frankonii mają delikatny, lekko kwasowy smak, który doskonale komponuje się z lokalnymi potrawami” – mówi lokalny winiarz​. Produkcja win w tym regionie ma długą tradycję, a wiele winnic oferuje degustacje dla turystów. Bawarski Szlak Romantyczny i Zamki Frankonii Frankonia leży na trasie Bawarskiego Szlaku Romantycznego, który prowadzi przez najpiękniejsze średniowieczne miasta i zamki Niemiec. Szlak ma ponad 350 kilometrów długości i obejmuje liczne atrakcje turystyczne. Zamek Neuschwanstein – perła Szlaku Romantycznego Choć Zamek Neuschwanstein leży poza granicami Frankonii, jest jednym z głównych punktów Szlaku Romantycznego. Zbudowany na zlecenie Ludwika II Bawarskiego, zamek zachwyca swoim bajkowym wyglądem, który zainspirował również Walta Disneya. Jest to jedna z najczęściej odwiedzanych atrakcji w regionie, szczególnie zimą, gdy otacza go śnieżna sceneria. Miltenberg – średniowieczny klejnot na wzgórzach Miltenberg to malowniczo położone miasteczko na wzgórzach Frankonii, które oferuje wyjątkową atmosferę średniowiecznej architektury. Jego zabytkowy zamek oraz urokliwe kamienice tworzą niepowtarzalny klimat, który zimą, w otoczeniu śniegu, wygląda jak z bajki. Spacer po Miltenbergu to podróż przez historię tego wyjątkowego miejsca. Podsumowanie Zima w Frankonii to niezapomniane przeżycie. Region ten oferuje bogactwo atrakcji, od średniowiecznych miasteczek takich jak Rothenburg ob der Tauber, przez barokowe wnętrza Opery Margrabiów w Bayreuth, po wina i kulinarne specjały. Frankonia to idealne miejsce, by poczuć magię świąt, zanurzyć się w historii i cieszyć się lokalnymi smakami. Każdy, kto odwiedzi ten region zimą, z pewnością wróci z pięknymi wspomnieniami.
Wenezuela przyspiesza Boże Narodzenie. Święta wypadną w tym roku już w październiku
Boże Narodzenie jest obchodzone 25 grudnia lub 7 stycznia. W tym roku Wenezuela będzie świętowała pamiątkę narodzin Jezusa jeszcze wcześniej, bo już w październiku. Skąd taki pomysł i kto za nim stoi?
Spis treści: Kiedy jest Boże Narodzenie? Wenezuela przyspiesza święta Wenezuela – bezpieczeństwo Boże Narodzenie, mimo że pod względem religijnym nie jest najważniejszym świętem chrześcijan, obchodzi się w większości krajów na świecie. Świąteczne spotkania i obdarowywanie się prezentami to popularne świeckie tradycje kultywowane zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej czy Południowej. Kiedy jest Boże Narodzenie? W większości państw Boże Narodzenie świętuje się 25 grudnia. Wybór tej daty nie jest jednak związany z historyczną dokładnością narodzin Jezusa. Biblia nie zdradza bowiem, kiedy dokładnie Chrystus przeszedł na świat. 25 grudnia został wybrany w IV wieku przez Kościół rzymskokatolicki, prawdopodobnie w celu zastąpienia pogańskiego święta związanego z przesileniem zimowym. W ten sposób chrześcijaństwo mogło włączyć istniejące tradycje i obrzędy do nowej wiary, ułatwiając jej szerzenie. Nie wszędzie na świecie Boże Narodzenie jest obchodzone 25 grudnia. W krajach, w których dominuje wyznanie prawosławne, pamiątkę narodzin Jezusa świętuje się 7 stycznia. Trudno wyobrazić sobie, żeby Boże Narodzenie miało mieć inną datę w kalendarzu. Niedziwne więc, że pomysł Nicolása Maduro – prezydenta-dyktatora Wenezueli – wzbudził tak wielkie kontrowersje. Wenezuela przyspiesza święta Nicolás Maduro ogłosił w stacji telewizyjnej Globo Vision, że w 2024 roku święta rozpoczną się wyjątkowo wcześnie, bo już 1 października. Decyzję tę Maduro uzasadnił „hołdem dla walecznego ludu” oraz podziękowaniem za jego wytrwałość. To nie pierwszy raz, kiedy Maduro przyspiesza obchody Bożego Narodzenia. Jak podkreśla argentyński dziennik „La Nacion”, takie działania mają na celu odciągnięcie uwagi społeczeństwa od trudnej sytuacji politycznej i gospodarczej kraju. W 2020 roku Maduro zdecydował się na podobny krok, przyspieszając święta na 15 października, w szczytowym momencie pandemii COVID-19. Wcześniejsze Boże Narodzenie miało odwrócić uwagę Wenezuelczyków o od kryzysu zdrowotnego. W tym roku przyspieszenie świąt zbiegło się z ogłoszeniem wyników sfałszowanych wyborów prezydenckich, które doprowadziły do masowych protestów. Setki tysięcy Wenezuelczyków wyszły na ulice, domagając się ustąpienia Maduro. Protesty były brutalnie tłumione przez władze. W wyniku starć zginęło co najmniej 27 osób. Ponad 2,4 tys. demonstrantów zostało zatrzymanych. Na tle tych wydarzeń, niedługo przed ogłoszeniem przyspieszonych świąt, reżim Maduro wydał rozkaz aresztowania swego głównego przeciwnika politycznego, Edmundo Gonzaleza Urrutii. Według zewnętrznych obserwatorów to właśnie Urrutia wygrał wybory, ale jego zwycięstwo nie zostało uznane przez reżim. Wenezuela – bezpieczeństwo Wenezuela to kraj o niezwykłej przyrodzie i bogatej kulturze. Najlepszy czas na odwiedzenie krainy Orinoko przypada na okres suchy, czyli od grudnia do kwietnia. Wówczas panują tam najdogodniejsze warunki do zwiedzania. Należy jednak pamiętać o aktualnej sytuacji politycznej i dokładnie przemyśleć decyzję o podróży. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych odradza wyjazdy do Wenezueli. Wskazuje na poważne zagrożenia związane z przemocą polityczną, kryzysem humanitarnym, przestępczością oraz brakiem stabilności gospodarczej. Osoby, które mimo wszystko zdecydują się na podróż, powinny zachować najwyższą ostrożność, unikać zgromadzeń publicznych oraz regularnie sprawdzać bieżące informacje dotyczące bezpieczeństwa. Źródło: CNN. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Smoki, wszędzie smoki. Jak w Singapurze jest świętowany Chiński Nowy Rok?
10 lutego zaczyna się Rok Drewnianego Smoka. Jak wyglądają przygotowania do święta? Michał Cessanis spędza Chiński Nowy Rok w Singapurze.
W tym artykule: Przygotowania do Święta Wiosny Noworoczne spotkania rodzinne Świąteczny szał zakupów Na świątecznym jarmarku Obyczaj wręczania kopert z pieniędzmi Festiwal w ogrodach Noworoczne atrakcje Na lotnisku, w sklepach, na ulicach, w parkach, u fryzjerów, kosmetyczek, w bankach. W restauracjach, pubach i nocnych klubach. Na stacjach metra i przystankach autobusowych. Smoki, setki a może tysiące smoków i niezliczona ilość czerwonych lampionów ozdabiają Singapur z okazji Chińskiego Nowego Roku, zaczynającego się 10 lutego. To będzie Rok Drewnianego Smoka, symbolizującego siłę, moc i szczęście. Chiński horoskop ma 12 zwierząt i składa się z pięciu żywiołów, jakimi są ogień, drewno, woda, ziemia i metal. Drewniany smok dzieli się w nim swą energią raz na 60 lat! Wybrałem się do Singapuru, którego większość mieszkańców ma chińskie pochodzenie, by zobaczyć, jak w tym państwie-mieście świętuje się wejście w nowy rok. Przygotowania do Święta Wiosny Autobusami, samolotami, statkami. Każdy rok zaczyna się w Azji największą na świecie wędrówką ludzi. To Chińczycy wracają do domów na święta. Księżycowy Nowy Rok świętuje co najmniej jedna czwarta mieszkańców globu: w Chinach, Indonezji, Filipinach, Wietnamie, obu Koreach, Hongkongu, Makau, Tajwanie i właśnie w Singapurze. Obchody Święta Wiosny, jak nazywany jest Chiński Nowy Rok trwają piętnaście dni, a kończy je Święto Latarni. Przygotowania do niego zaczynają się na początku ostatniego miesiąca starego roku, kiedy to Chińczycy zaczynają generalne porządki w domu. I nie chodzi w nich tylko o to, by na meblach nie było kurzu lecz przede wszystkim o wygnanie złych duchów. Drzwi i ściany domów dekorują nianhua – kolorowymi obrazkami. W Singapurze są też na drzwiach wejściowych do biur, urzędów, salonów masażu, kawiarni. Ta tradycja sięga V wieku. Wzięła się od obrazów uznawanych za amulety, malowanych w taoistycznych klasztorach i buddyjskich świątyniach. Noworoczne spotkania rodzinne Przed godziną zero trzeba też pójść do fryzjera, by ściąć włosy i symbolicznie pozbyć się tego co nie zawsze było dobre. A także kupić dla najbliższych prezenty i wreszcie mieć czas dla rodziny. Tak też jest w Singapurze, gdzie wejście w nowy rok spędza się z najbliższymi – co nie znaczy że tylko w domach przy stole, czy przed telewizorem – by obejrzeć odbywające się wówczas oficjalne gale z występami śpiewaków i grup muzycznych. – Tradycja spotkań rodzinnych nadal jest bardzo ważna. I to nie tylko dla moich rodziców czy dziadków, ale także dla mnie, mojej siostry i dwóch braci. Każde z nas jest szalenie zapracowane. Jednak Chiński Nowy Rok jest dla nas czasem naprawdę bardzo ważnym, by nadrobić towarzyskie zaległości. Dlatego w wigilię nowego roku spotykamy się z najbliższymi, a w nowy rok – z przyjaciółmi – opowiada mi Siti Kurniawati, baristka z Tyrwhitt Little Cafe. To niewielka kawiarenka obok mojego hotelu, w której zasiadłem, by napisać ten tekst. Świąteczny szał zakupów Spacerując ulicami Singapuru na dwa dni przed nowym rokiem miałem wrażenie, że najważniejsze są jednak zakupy. I nie ma znaczenia, czy to w galeriach handlowych, czy w dzielnicy Little India. Tu z okazji Chińskiego Nowego Roku w wielu salonach jubilerskich oferowane są niezwykłe noworoczne promocje. Jak ta, którą zauważyłem w jednym ze sklepów ze złotem. Przy wydaniu miliona singapurskich dolarów, mógłbym dostać dodatkowe pierścionki, łańcuszki, czy kolczyki wartości 5 tysięcy dolarów. Prawdziwy zakupowy boom panuje jednak w dzielnicy Chinatown. W trakcie obchodów nowego roku staje się najbardziej kolorowym miejscem w Singapurze. Rozświetla ją wówczas 80 tysięcy światełek LED. Dojechać do niej łatwo niebieską linią metra, a potem przepaść na długie godziny. Fotografowałem tu każdą czerwoną latarnię, każdego napotkanego smoka. Te największe poustawiane są na pasach zieleni, oddzielających jezdnie na New Bridge Road, South Bridge Road, Upper Cross Street i Eu Tong Sen Street. Wszędzie widać też kolorowe ozdoby symbolizujące szczęście i dobrobyt. Na świątecznym jarmarku Nie wiem nawet kiedy znalazłem się na świątecznym markecie w People’s Park Food Centre. To jedno z najstarszych, jeśli nie najstarsze targowisko z jedzeniem, działające od 1923 roku. Wówczas było to jedyne miejsce, w którym można było skosztować ulicznego jedzenia. Dzisiaj jest tu aż 85 straganów z lokalnymi specjałami i ponad 160 sklepów z żywnością. To jedno z moich ulubionych miejsc w Singapurze. Zawsze tu wpadam na gotowane pierogi z mięsem, podawane z ostrym sosem chili i tartym imbirem. Oraz na duriana, którego uwielbiam, choć uznawany jest za największego śmierdziela wśród owoców. Tym razem jednak czas spędziłem głównie na wspomnianym świątecznym jarmarku. No bo jak tu nie kupić na szczęście maneki-neko – japońskiego kota powitalnego machającego łapką, który zaprasza gości do domu, a klientów do sklepów. Albo krwiście czerwonych przywieszek ze złotymi smokami i złotymi rybkami – symbolem dobrobytu. Czy wreszcie papierowych lampionów, które tak lubię. Obyczaj wręczania kopert z pieniędzmi Na stoiskach piętrzyły się czerwone koperty – hóngbāo, które wypełnione pieniędzmi. Wręcza się je przede wszystkim dzieciom. Mają przynieść im szczęście, a w dorosłym życiu także bogactwo i powodzenie w interesach. Hóngbāo wręczane są podczas rodzinnej kolacji w wigilię nowego roku. I chociaż nie ma ustalonej kwoty, jaką powinno obdarować się najbliższych, to wiadomo, że nie może to być liczba nieparzysta. Według Chińczyków ta przynosi nieszczęście. Taką sumkę owszem, można wręczyć, ale przy smutnej okazji, jaką jest pogrzeb. Wówczas rodzina zmarłego dostaje pieniądze, ale w białej kopercie, gdyż ten kolor w Chinach jest symbolem żałoby. Są od tego też wyjątki. Jednym z nich jest ślub, kiedy nowożeńcom można podarować nieparzystą kwotę, trudną do podziału. To ma mieć dobry wpływ na ich wieczną miłość. Festiwal w ogrodach Z czerwonymi kopertami, lampionami i japońskim ceramicznym kotem tuż przed zachodem słońca pojechałem do Gardens by the Bay. To najsłynniejsze singapurskie ogrody, słynące z Supertree Grove, gigantycznych sztucznych drzew obsadzonych prawdziwymi roślinami. Drzewa dostarczają energii ogrodom (kumulują ją w bateriach słonecznych) i gromadzą deszczówkę do nawadniania roślin. To właśnie w tych ogrodach odbywa się najpopularniejsza singapurska część obchodów Chińskiego Nowego Roku – festiwal River Hongbao. Wieczorem na scenie występują artyści (niezwykle głośni, nazywani Getai, łączący w swych występach, śpiew i kabaretowe żarty). Przez kilka godzin pokazów umilać mają czas nie tylko Singapurczykom, ale też tysiącom turystów, którzy moment wejścia w rok smoka wybrali jako najlepszy, by poznać kulturową stronę Singapuru. Jednak to nie muzyczne występy, ani też nie dwadzieścia stoisk z azjatyckim street foodem przyciągają tu tłumy. Gardens by the Bay zamienia się w czasie świąt w magiczny ogród z ponad 20 świetlnymi dekoracjami. Zobaczyć można wiele postaci z azjatyckich bajek. Pospacerować alejami udekorowanymi czerwonymi, żółtymi, niebieskimi i zielonymi lampionami. Podziwiać kolorowe lwy chroniące przed złymi mocami, wylegujące się na trawnikach żaby przynoszące człowiekowi radość czy ryby, które są znakiem obfitości. I zaniemówić z wrażenia – mi się to przytrafiło – patrząc na ogromnego smoka wijącego się pomiędzy wielkimi drzewami. I stojącego pod jednym z nich, wysokiego na kilkadziesiąt metrów Boga Fortuny. Mógłbym jeszcze zostać na pokazie feng shui, pokręcić się na karuzeli czy oddać się różnym grom, mającym przynieść mi mnóstwo pieniędzy. Jednak po tylu doznaniach jedyne, na co miałem ochotę, to znalezienie znacznie spokojniejszego miejsca na kolację i zaplanowanie nowego roku. Noworoczne atrakcje Na pewno trafię na taniec lwów. Potem obejrzę kolejne smoki, tym razem te w luksusowym centrum handlowym Marina Bay Sands, uznawane za jedne z najładniejszych w Singapurze. Zajrzę do buddyjskiej świątyni Thekchen Choling, którą mam po sąsiedzku, by przyjrzeć się duchowej stronie witania nowego roku. Kupię owoce kumkwatu, nazywane złotymi pomarańczami, symbolizujące dostatek. Może wstąpię do wróżbity... Wieczór zaś spędzę na promenadzie przy Marina Bay Sands, gdzie zaplanowano spektakularny pokaz. Z 1500 dronów powstanie – a jakże! – wielki smok. Opowie legendę o smoczej bramie, która ma znajdować się na szczycie wodospadu, płynącego z mitycznej góry nad Grotami Dziesięciu Tysięcy Buddów, znajdującymi się w Chinach. Według wierzeń Chińczyków, w spływającej wodzie mieszkały karpie. Tak silne, że bez trudu płynęły pod prąd, by wykonać skok przez smoczą bramę i zamienić się w potężnego smoka. Czekam więc na pokaz „The Legend of the Dragon Gate”. A Wam życzę szczęśliwego Chińskiego Nowego Roku. Już wiem, jak to brzmi po chińsku: Xīnnián kuàilè! Nasz ekspert Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
W polskim mieście powstaje największa szopka w Europie. Wyróżnia się nie tylko rozmiarami
Gdzie znajduje się największa szopka w Europie? To dość podchwytliwe pytanie. Wszystko zależy bowiem od techniki. Jedna z rekordzistek powstaje obecnie w polskim mieście. I nie chodzi o Kraków.
W tym artykule: Poznań polską stolicą Bożego Narodzenia? Największa szopka w Europie. Co ją wyróżnia oprócz rozmiarów? Gdzie jest największa szopka na świecie? Boże Narodzenie doczekało się wielu tradycji. Część z nich jest obchodzona niemal na całym świecie. Jeden z oczywistych symboli grudniowych świąt to przystrojona choinka. Co ciekawe, nie wszędzie to właśnie drzewka cieszą się w tym czasie największym uznaniem. We Włoszech równie istotnym elementem wystroju domów są bożonarodzeniowe szopki. Poznań polską stolicą Bożego Narodzenia? Szopki to także istotny element polskich tradycji świątecznych. Te najbardziej znane powstają od lat w Krakowie. Od tradycyjnych stajenek różnią się chociażby strukturą (przypominają Bazylikę Mariacką), kolorami oraz tym, że w środku oprócz rodziny świętej znajdują się też figurki przedstawiające polityków, sportowców czy celebrytów. I mimo że krakowskie szopki imponują rozmiarami (najwyższa miała ponad 5 metrów wysokości), to daleko im do rekordzistów na skalę europejską. Warto jednak zauważyć, że co szopka to inna technika. Ta, która od kilku dni powstaje w Polsce, ma być największa w Europie. Jak się dowiadujemy z facebookowego profilu franciszkanów z Placu Bernardyńskiego w Poznaniu, właśnie na terenie ich klasztoru powstaje największa szopka na całym kontynencie. Budowa rekordowego żłóbka rozpoczęła się w połowie grudnia. Efekt będzie można zobaczyć oczywiście jeszcze przed świętami. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="606" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Ffranciszkaniepoznan%2Fposts%2Fpfbid0zCeAQHs5QgBYLNv29DPdUgSnzJA6yf8yZPWqLsNtwNCKUcqSRTwxgsWnF2mK9aEQl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Największa szopka w Europie. Co ją wyróżnia oprócz rozmiarów? Mimo że do oficjalnej odsłony szopki zostało parę dni, na opublikowanych w internecie zdjęciach widać zapowiedź rekordowej stajenki. Pod metalowymi belkami i błękitną płachtą znalazły się już figury przedstawiające świętych oraz zwierzęta. Całość zostanie podkreślona oświetleniem ze specjalnych reflektorów. Poznańska szopka różni się od innych nie tylko rozmiarami, ale też tym, że figury w środku są ruchome. I tu trzeba zaznaczyć, że szopka w Poznaniu owszem, jest największa w Europie, ale właśnie wśród ruchomych. Tak było i w poprzednim roku, kiedy to jej wymiary wyniosły 16 m wysokości i 30 głębokości/szerokości. W te święta szopka rekordzistka ma być jeszcze większa. Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody? Większość z nas może nie zdawać sobie sprawy, że wiele polskich tradycji chrześcijańskich pochodzi z wierzeń i obrzędów słowiańskich. Szczodre Gody to święto, podczas którego celebr... Gdzie jest największa szopka na świecie? I o ile poznańska stajenka nie ma sobie w równych w kategorii tzw. ruchomych szopek, największą tradycyjną szopką w Europie, a nawet na i na świecie, może pochwalić się miasto Alicante w Hiszpanii. Jej wymiary okazały się na tyle rekordowe, że trafiła do Księgi Guinnessa. W 2022 r. święty Józef mierzył niespełna 19 metrów, Maryja ponad 10 metrów, a Dzieciątko Jezus 3,25 metra. Cała bożonarodzeniowa konstrukcja zajęła łącznie ponad 180 tys. metrów kwadratowych. Historia narodzin Chrystusa została spisana w Ewangelii św. Łukasza. W Biblii nie ma jednak szczegółów dotyczących przebiegu boskiego porodu. Badaczy szukali wiedzy na ten temat między innymi w opisach porodów z czasów starożytnego Rzymu. Dzięki nim dowiedzieliśmy się, że rodzącym towarzyszyły położne. Już dwa tysiące lat temu były zobowiązane do przestrzegania konkretnych higienicznych wytycznych. Co ciekawe, idealna położona, jak wówczas uważano, powinna mieć nie tylko odpowiednią wiedzę i kompetencję, ale też... długie palce i krótkie paznokcie.
Wiadomo, jak wyglądały porody w czasach przyjścia na świat Jezusa. Położna miała mieć długie palce
Jezus przyszedł na świat ponad 2 tysiące lat temu. Jego poród symbolizują na przykład szopki. Na ile jednak, to co w nich widzimy, pokazuje ówczesne realia położnictwa?
W tym artykule: Cesarstwo Rzymskie a położne Zalecenia antycznych lekarzy Idealna położna Boże Narodzenie to obok Wielkanocy jedno z najważniejszych chrześcijańskich świąt. Co ciekawe, obchodzili je nawet Słowianie. Pamiątka narodzin Jezusa do dziś jest świętowana niemal na całym świecie. Jedna z najpopularniejszych świątecznych tradycji to jasełka. Historia narodzin Chrystusa została spisana w Ewangelii św. Łukasza. Czytamy w niej, że Maryja „porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie”. W Biblii nie ma jednak szczegółów dotyczących przebiegu boskiego porodu. Badacze musieli więc posiłkować się innymi źródłami. Gdzie ich szukać? Opisy narodzin w starożytnym Rzymie zapewniają nam wgląd w położnicze zwyczaje tamtej epoki. Najbardziej zaskakują powszechne do dziś praktyki higieniczne. Cesarstwo Rzymskie a położne Według ustaleń biblistów, Jezus przyszedł na świat między 6 a 4 rokiem p.n.e. Judea i Betlejem znajdowały się wtedy w granicach Cesarstwa Rzymskiego. Co wiadomo o ówczesnych porodach? Matkom towarzyszyły sąsiadki, krewne, przyjaciółki, a nawet niewolnice, o ile pozwalały na to zasoby i status społeczny rodzącej. – Jeśli spojrzysz na nasze przedstawienia porodów z Cesarstwa Rzymskiego, zauważysz, że sceny te często podkreślają wspólnotę kobiet. Myślę, że ta perspektywa ma absolutnie kluczowe znaczenie dla zrozumienia społecznej natury porodu w świecie rzymskim – tłumaczy Anna Bonnell Freidin, historyk z Uniwersytetu Michigan. Jak dodaje, jeśli rodzinę było na to stać, położnymi były panie, które sprawowały rutynową opiekę medyczną nad kobietami i dziećmi. W miastach Cesarstwa Rzymskiego były też elitarne, wykształcone położne. Wychować geniusza. Jak pierwsze lata życia wpływają na rozwój mózgu? Mimo że dzieci wychowujemy od tysięcy lat, wciąż nie za dobrze rozumiemy, jak możliwe są siedmiomilowe skoki rozwojowe w mózgu dziecka. Błyskawiczne tempo rozwoju mózgu w pierwszych latach... Starożytne Cesarstwo Rzymskie było rozległe. Mimo że w każdej prowincji obowiązywało prawo rzymskie, społecznościom zazwyczaj nie narzucano określonych praktyk kulturowych lub religijnych. To oznacza, że praktyki porodowe i ciążowe mogły różnić się w zależności od regionu. W zależności od wyznania przyszli rodzice mogli czcić różne bóstwa lub składać ofiary. Jak tłumaczy Tara Mulder, historyczka z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej, położone miały wiele kompetencji. Były chociażby ekspertkami w zakresie prawa. W przypadku sporów dotyczących na przykład alimentów na dziecko proszono je o złożenie opinii na temat tego, czy kobieta rzeczywiście jest w ciąży lub urodziła. Zalecenia antycznych lekarzy Historycy czerpią wiedzę przede wszystkim ze sztuki nagrobnej i epigrafów, a także z korespondencji i tekstów medycznych z tamtych czasów. Najbardziej wszechstronne kompendium porodowe napisał Soranus z Efezu. Zebrał on wiedzę od położnych i uzupełnił o własne spostrzeżenia. Ówczesne położne musiały przestrzegać pewnych zalecań. Chodzi o praktyki, które nadal są standardem w szpitalach. Mowa między innymi o obcinaniu paznokci na krótko i myciu rąk. Nie wiadomo, czy położne były autorkami jakichkolwiek własnych dzieł. Nawet jeśli zostały po nich jakieś teksty, jak na razie nie zostały odkryte. I choć część praktyk w ramach opieki prenatalnej uchodzi za dość higieniczne, nie brakowało też takich, które narażały zarówno matkę, jak i płód. Według wytycznych Soranusa w ósmym miesiącu ciąży położne powinny pomagać przyszłej matce w „rozluźnianiu części ciała” za pomocą „czopków dopochwowych z gęsiego tłuszczu i szpiku” oraz wykonywać zastrzyki z oliwy z oliwek. Jak zauważa Mulder, proponowano wiele wkładów materiałów i instrumentów, które zwiększałyby ryzyko infekcji. Co prawda Soranus wspomina w tekście o myciu rąk, ale zabrakło tam wyjaśnienia, czemu miało służyć namydlanie dłoni i spłukiwanie brudu. Idealna położna Z tekstu Soranusa dowiadujemy się też, że idealna położna powinna być wykształcona, szanowana i krzepka. Ceniona była też dobra pamięć oraz długie palce (oczywiście z krótko obciętymi paznokciami). Najlepiej, gdyby położnej pomagały „trzy pomocnice”, dwie po bokach i jedna z tyłu. Ich role ograniczały się do trzymania rodzącej i wspierania w znoszeniu bólu. W przypadku porodu bez komplikacji położna miała mieć pod ręką takie przedmioty jak oliwa z oliwek, ciepła woda, bandaże i substancje zapachowe do pobudzenia rodzącej. Podczas porodu matce zalecano, aby siedziała na stołku położniczym. Było to specjalne krzesło z wysokim oparciem i otworem w siedzisku. Jeśli jednak podczas porodu coś poszło nie tak, na miejsce wzywano lekarza – zwykle mężczyznę. Wówczas było już jednak niemal pewne, że płodu nie uda się uratować. Lekarz miał przede wszystkim ratować życie matki. Źródło: National Geographic; opracowanie: Mateusz Łysiak Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Największa choinka na świecie co roku rozbłyska w ten sam dzień. Widać ją z odległości 50 km
Największa choinka na świecie dwukrotnie przerasta wieżę Eiffla. Rekordowe drzewko bożonarodzeniowe zaskakuje nie tylko rozmiarami, ale też kreatywnością twórców.
W tym artykule: Gdzie jest największa choinka na świecie? Tak świętują mieszkańcy Gubbio Najbardziej znane choinki na świecie Boże Narodzenie zbliża się coraz większymi krokami. Wskazuje na to i kalendarz, i sklepowe półki. W Polsce grudniowe święta, włączając Wigilię, trwają aż trzy dni. Jednak nieoficjalne obchody zaczynają się już pod koniec listopada. Mniej więcej wtedy na rynkach mniejszych i większych miast stają choinki i rozpoczynają się jarmarki bożonarodzeniowe. Znana nam dzisiaj choinka trafiła do Polski z Niemiec pod koniec XVIII w. Tradycja ubierania drzewka jest pielęgnowana niemal na całym świecie. Niektóre choinki – a właściwie miejsca, w których stoją – doczekały się statusu niemal kultowego. Tak jest na przykład z Gubbio we Włoszech. Gdzie jest największa choinka na świecie? Włoska prowincja Gubbio od 1991 r. słynie z tego, że można tam podziwiać największą bożonarodzeniowe drzewko na świecie. Włosi podeszli do konceptu w dość oryginalny sposób. Największa choinka na świecie to tak naprawdę nie drzewko, a iluminacja świetlna w jego kształcie. Lampki są instalowane co roku na zboczach góry Monte Ingino. Światełka świecą od 7 grudnia. Wydarzenie jest na tyle podniosłe, że w ostatnich latach brali w nim udział nawet papieże. W 2014 r. Franciszek włączył światła zdalnie za pomocą tabletu. Największa choinka na świecie ma 750 metrów wysokości i zajmuje powierzchnię 130 tysięcy metrów kwadratowych na zboczu góry Ingino. Niecodzienne bożonarodzeniowe drzewko w Gubbio, które można zobaczyć z odległości 50 kilometrów, utworzono z 700 zestawów kolorowych lamp. Tak świętują mieszkańcy Gubbio Tradycja narodziła się w 1981 r. Mieszkańcy miasteczka postanowili obchodzić Boże Narodzenie w inny, wyjątkowy sposób. Wtedy po raz pierwszy zapalano lampki. 10 lat później trafiły do Księgi Rekordów Guinnesa. W 2023 r. największa choinka na świecie rozbłysnęła, jak zawsze, 7 grudnia. Będzie można ją podziwiać aż do 7 stycznia 2024 r. Iluminacja to nie jedyny powód, żeby odwiedzić Gubbio. Średniowieczne miasteczko jest położone we włoskim regionie Umbria, słynącym z ruin z czasów Imperium Rzymskiego i zabytkowego akweduktu. Droga autem z Rzymu lub Florencji zajmuje około 2,5 godziny. Dodajmy, że podobną świąteczną instalację możemy podziwiać w Niderlandach, a dokładniej w mieście IJsselstein. Największe holenderskie drzewko mierzy ponad 366 metrów wysokości i składa się ze 120 lamp LED wciągniętych na wieżę Gebrandy. – Choinka jest ważna dla naszego regionu i dla wielu osób oznacza początek okresu bożonarodzeniowego - przekazał mediom rzecznik Fundacji De Grootste Kerstboom. Choinka z IJsselstein po raz pierwszy rozbłysnęła w 1992 roku. Na przestrzeni trzech dekad drzewko ulegało jednak kilkukrotnie uszkodzeniu. Tak jak np. w 2017 r., gdy w konstrukcję uderzył piorun. Co ciekawe, podobnie jak instalacja z Gubbio, ta także widziana jest z odległości ok. 50 km. Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody? Większość z nas może nie zdawać sobie sprawy, że wiele polskich tradycji chrześcijańskich pochodzi z wierzeń i obrzędów słowiańskich. Szczodre Gody to święto, podczas którego celebr... Najbardziej znane choinki na świecie Jedna z najsłynniejszych choinek od ponad 80 lat staje na Rockefeller Center w Nowym Jorku. Włączanie lampek na świątecznym na świerku to kwintesencja nowojorskich tradycji bożonarodzeniowych. Wydarzenie przyciąga nie tylko mieszkańców miasta. Szacuje się, że co roku przez kilka tygodni choinkę na Manhattanie podziwia nawet 125 milionów ludzi z całego świata. Rio de Janeiro nie jest typowym bożonarodzeniowym kierunkiem turystycznym. Nie uświadczy się tam aury białych świąt, ale za to można podziwiać największą na świecie pływającą choinkę. Mierząca około 70 metrów wysokości instalacja co roku pojawia się w Laguna Rodrigo de Freitas. Iluminację tworzy prawie milion diod LED. A co z choinkami w Europie? Najchętniej fotografowane przez turystów drzewka znajdują się: w Londynie na Trafalgar Square, na Placu Katedralnym w Wilnie, na placu Puerta del Sol w Madrycie. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Jarmarki bożonarodzeniowe w Czechach. Magię świąt czuć tutaj na każdym kroku
Smażony ser, poncz, prażone migdały, gorąca czekolada, haftowane serwetki, szmaciane lalki czy drewniane samochody. Jarmarki bożonarodzeniowe w Czechach, zwane tu Vánoční trhy, oferują naprawdę wiele. Na świątecznych targach zrobicie nie tylko świąteczne zakupy, ale także pysznie zjecie i spotkacie św. Mikołaja.
W tym artykule: Praga Ołomuniec Brno Pilzno Pojawiły się już w średniowieczu. Niektórzy uważają, że pierwszy odbył się w XIII w. w Wiedniu, inni badacze wskazują na XIV w. w Monachium. Jedno jest pewne, tradycja świątecznych jarmarków jest w Europie wciąż żywa, a kolejne miasta prześcigają się w pomysłach na ich urozmaicenie. Nie inaczej jest w Czechach, gdzie co roku największe rynki aż kipią od świątecznych wspaniałości. Przyjrzyjmy się tym najciekawszym miejscom. Praga Stolica Czech jest wielobarwna i zjawiskowo rozświetlona przez okrągły rok. Jednak przed świętami dzięki jarmarkom, które są najstarsze w Czechach i rozstawione w kilku miejscach, żyje iście świąteczną atmosferą. Co tu kupicie? Tradycyjne czeskie rogaliki waniliowe, gorącą czekoladę i korzenne grzane wino. A także ręcznie robione zabawki, ozdoby na choinkę, piękne haftowane serwetki czy ceramiczne naczynia z tradycyjnymi wzorami. To wszystko znajdziecie w drewnianych budkach rozstawionych m.in. na Rynku Staromiejskim, placu Náměstí Republiky, Placu Wacława lub na placu Náměstí Míru. Targ na Rynku Staromiejskim jest najbardziej spektakularny. Stoiska z produktami możecie odwiedzać w godzinach od 10.00 do 22.00, a z jedzeniem aż do północy. Jak co roku, na dużej scenie niemal codziennie odbywają się przedstawienia teatralne, koncerty, występy zespołów dziecięcych. Z kolei najmłodsi mogą odwiedzić stajenkę z żywymi zwierzętami, a nawet spotkać się ze Św. Mikołajem. Można też tu spędzić sylwestra – organizatorzy szykują specjalny program. Terminy praskich jarmarków: Rynek Starego Miasta (Staroměstské náměstí), Plac Wacława (Václavské náměstí), Zamek Praski (Pražský hrad) – do 6.01.2024 Plac Tyla (Tylovo náměstí), Plac Pokoju (náměstí Míru), Smíchov – deptak Anděl do 24.12.2023 Plac Republiki (náměstí Republiky) – 30.12.2023 Ołomuniec W tym uroczym morawskim mieście strojny jarmark (ok. 140 stoisk) odbywa się na placu Horní náměstí. Tu koniecznie spróbujcie tutejszego specjału, czyli rozgrzewającego ołomunieckiego ponczu. To nic innego jak morawskie wino z kawałkami owoców i sokiem (ok. 8 zł). Jest też wersja dla dzieci. Kilka stoisk jest poświęconych wyłącznie wędlinom, można tu też kupić karpia. Na najmłodszych czeka wielobarwna zabytkowa karuzela, lodowisko oraz św. Mikołaj w asyście uroczych diabłów i pięknych aniołów. Warto zajrzeć tu po zmroku, by zrobić parę zdjęć zjawiskowo podświetlonej Kolumnie Świętej Trójcy, wpisanej na listę UNESCO. Większość straganów jest otwartych do późnych godzin nocnych, a jarmark potrwa do 23 grudnia. Brno Kolejne morawskie miasto, które przed świętami kusi bajkową scenerią. Stragany rozstawiono w kilku częściach Brna, m.in. na placach Dominikánské náměstí, Zelný trh i Moravské náměstí i Náměstí Svobody. Ten ostatni, czyli Plac Wolności to serce wydarzeń – z choinką, dzwonkiem życzeń, świątecznym tramwajem, straganami (62 stoiska) oraz zimowym barem, w którym królują imbirowe napoje. Każdego dnia zaplanowano tu dwa koncerty, a w soboty – występy lokalnych zespołów folklorystycznych. Ponadto codziennie o godz. 15.00 rozpoczyna się teatralny program dla dzieci. Na nieco bardziej kameralnym Placu Dominikańskim (Dominikánské náměstí) z kolei warto zobaczyć drewnianą szopkę z ponad stoma figurami. To jedna z największych ręcznie rzeźbionych szopek na świecie. Są tu też stragany, a od czwartku do niedzieli koncerty na małej scenie. Jarmarki potrwają do 23 grudnia. Zamykają słynny jarmark. Powód? Był zbyt popularny Najstarszy jarmark bożonarodzeniowy w Wielkiej Brytanii, który odbywał się w Lincoln, przechodzi do historii. Władze miasta podjęły decyzję o jego zamknięciu, a głównym powodem jest zbyt... Pilzno Także to miasteczko w zachodnich Czechach opanowała magia świąt. Na tutejszym placu Republiki stanęły już dziesiątki stoisk, jest i szopa betlejemska oraz diabelski młyn. Zwyczajowo śpiewa się tu też kolędy (dla mieszkańców to ważna tradycja). Prawie codziennie są organizowane spacery z przewodnikiem, podczas których dowiecie się sporo o historii świąt Bożego Narodzenia na terenie Czech oraz o lokalnych świątecznych zwyczajach, także kulinarnych i związanych z rękodziełem. Ważnym puntem jest w Pilznie gotycka katedra św. Bartłomieja, w której podczas tego wyjątkowego czasu odbywają się koncerty. Z jej wieży (warto na nią wejść po zmroku), roztacza się zaś piękny widok na rozświetlone światłami miasto. Jarmark Bożonarodzeniowy w Pilźnie potrwa w tym roku do 23 grudnia. Nasz ekspert Agnieszka Michalak Dziennikarka i redaktorka „National Geographic Traveler" oraz magazynu pokładowego LOT-u „Kaleidoscope". W podróż zawsze zabiera książkę i buty do biegania – bo lubi poznawać nowe miejsca joggingując.
O Polsce znowu jest głośno. Tym razem za sprawą „bajkowego miasta”
Polskie miasto znalazło się w zestawieniu najlepszych miejsc na świecie do spędzenia Bożego Narodzenia. Oprócz oczywistych kierunków, jak Nowy Jork, Rzym czy Londyn, na liście nie zabrakło niespodzianek.
W tym artykule: „Bajkowe miasto” z Polski idealnym kierunkiem na święta Święta w Europie Gdzie wyjechać na święta? Święta Bożego Narodzenia to przede wszystkim czas spędzony z rodziną i bliskimi. W ostatnich latach jednak coraz więcej osób decyduje się wyjechać na ten okres, by uniknąć świątecznej gorączki. Listę najlepszych miejsc na bożonarodzeniową podróż przygotował magazyn „Condé Nast Traveler”, który wyróżnił aż 32 kierunki z całego świata, w tym jedno z Polski. Sprawdź, gdzie wyjechać na święta. „Bajkowe miasto” z Polski idealnym kierunkiem na święta W opublikowanym przez magazyn „Condé Nast Traveler” zestawieniu „najlepszych miejsc do spędzenia świąt” każdy znajdzie coś dla siebie. Lista kierunków jest bowiem niezwykle różnorodna. Począwszy od metropolii z wyjątkowo świątecznym klimatem, jak Londyn, Rzym czy Nowy Jork, na egzotycznych destynacjach kończąc. Ku naszej radości, w rankingu znalazło się także jedno polskie miasto. Mowa o Gdańsku, który przez autorów został określony mianem „bajkowego”. – Kiedy zbliżają się święta, ciepła i przytulna atmosfera tego bajkowego portowego miasta jest szczególnie widoczna. Zwłaszcza podczas trwającego cały miesiąc jarmarku bożonarodzeniowego. Wśród jego atrakcji są okna adwentowe, magiczna kula śnieżna, symulator lotu saniami i mówiący łoś – czytamy na stronie. Przypomnijmy, że wspominany przez redakcję „Condé Nast Traveler” jarmark bożonarodzeniowy w Gdańsku przed rokiem zajął drugie miejsce w konkursie Best Christmas Markets, wyłaniającym najpiękniejszy targ świąteczny na Starym Kontynencie. W 2023 r. w gronie finalistów znalazł się Betlejem Poznański, czyli jarmark świąteczny na Targach, odbywający się na Placu Powszechnej Wystawy Krajowej. Święta w Europie Na liście najlepszych miejsc do spędzenia świąt nie mogło zabraknąć Berlina. Stolica naszych zachodnich sąsiadów od lat uchodzi za jedno z najbardziej świątecznych miast Europy. Głównie dzięki ogromnej liczbie jarmarków bożonarodzeniowych, których nad Sprewą – jak podkreślają dziennikarze „Condé Nast Traveler” – jest ponad 60. – Niemcy słyną na całym świecie z licznych jarmarków bożonarodzeniowych – w samej stolicy jest ich ponad 60. W tym niezwykle malowniczy Weihnachts Zauber, otoczony takimi zabytkami jak Französischer Dom i Konzerthaus – pisze redakcja. Boże Narodzenie na świecie. Te świąteczne tradycje mogą zaskoczyć Nie wszędzie Boże Narodzenie na świecie obchodzi się tak samo. Kiedy w grudniu na północy panuje zima i zdarzają się „białe Święta", na południowej półkuli jest pełnia lata. Oto 5 ... Wśród wyróżnionych kierunków znalazły się także dwie inne stolice krajów graniczących z Polską – Praga oraz Wilno. Ponadto w zestawieniu ujęto zarówno topowe europejskie metropolie, jak Londyn, Kopenhaga, Dublin, Paryż czy Rzym, jak i te nieco mniej popularne. Z austriackim Salzburgiem i rumuńskim miastem Sybin na czele. Gdzie wyjechać na święta? Nie zabrakło też nieco bardziej egzotycznych kierunków. Trudno bowiem uznać Dubaj, Hongkong czy Tajpej za miejsca, gdzie panuje prawdziwa magia świąt. Autorzy rankingu przekonują jednak, że także w tych odległych miastach poczujemy namiastkę magicznego ducha Bożego Narodzenia. Między innymi za sprawą zapierających dech w piersiach pokazów wielokolorowych iluminacji oraz świątecznych straganów z lokalnymi przekąskami. Oprócz wspominanych propozycji z Azji, w zestawieniu pojawił się Kapsztad w RPA, Rio de Janeiro w Brazylii oraz meksykańskie San Miguel de Allende. Pełna lista najlepszych miejsc na świecie do spędzenia Bożego Narodzenia według magazynu „Condé Nast Traveler”: Asheville (USA, Karolina Północna) Bazylea Berlin Bethlehem (USA, Pensylwania) Bruges Kapsztad Kopenhaga Dubaj Dublin Edynburg Gdańsk Hongkong Inari (Finlandia) Londyn Malaga Montreal Nowy Jork Paryż Park City (USA, Utah) Praga Quebec City Rio de Janeiro Rzym Salzburg San Miguel de Allende Sybin Strasburg Sydney Tajpej Tbilisi Tokio Wilno Źródło: cntraveler.com Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Zamykają słynny jarmark. Powód? Był zbyt popularny
Najstarszy jarmark bożonarodzeniowy w Wielkiej Brytanii, który odbywał się w Lincoln, przechodzi do historii. Władze miasta podjęły decyzję o jego zamknięciu, a głównym powodem jest zbyt duża liczba odwiedzających.
W tym artykule: Najstarszy brytyjski jarmark zamknięty „To był najważniejszy moment przygotowań do świąt” Przełom listopada i grudnia to tradycyjnie okres, w którym największe europejskie metropolie tłumnie odwiedzane są przez miłośników świątecznych klimatów. Wszystko za sprawą jarmarków bożonarodzeniowych, cieszących się na Starym Kontynencie ogromną popularnością. Choć prym w tej kwestii wiodą Austria i Niemcy, słynne Weihnachtsmarkt odbywają się również w innych państwach Europy. M.in. w Polsce, gdzie z roku na rok ich liczba stale rośnie. Przy okazji warto wspomnieć, że według CNN jedna z najlepszych tego typu imprez na świecie jest organizowana właśnie w naszym kraju. Amerykańscy dziennikarze docenili coroczny jarmark na Rynku Głównym w Krakowie, który można odwiedzać do 1 stycznia 2024. – Biesiadnicy mogą skosztować polskich przysmaków, takich jak kiełbasa, kupić własnoręcznie robione prezenty i smakołyki, słuchając muzyki na żywo w wykonaniu zespołów ludowych i kolędników – zachęca redakcja. Najstarszy brytyjski jarmark zamknięty Niestety, na tegorocznej mapie europejskich jarmarków bożonarodzeniowych zabraknie jednego z nich. Mowa o najstarszym targu świątecznym w Wielkiej Brytanii. Od 40 lat odbywał się w Lincoln w środkowo-wschodniej Anglii (niespełna 200 km od Londynu). Mieszkańcy, ale i przyjezdni, nie kryją zaskoczenia decyzją miejscowych władz. Głównym powodem odwołania jarmarku – jak przekonują włodarze – było zbyt duże zainteresowanie wydarzeniem. Przypomnijmy, że w 2022 r. jarmark bożonarodzeniowy w Lincoln odwiedziło ponad 320 tys. osób. Przedstawiciele rady miasta przyznają, że gdyby liczba ta jeszcze bardziej wzrosła w tym roku, mogłoby dojść do ewentualnego niebezpieczeństwa, a życie uczestników byłoby zagrożone. – Obserwujemy długoterminową tendencję, która prowadzi nas do nieuniknionego wniosku, że musimy dokonać fundamentalnych zmian. Jeśli jarmark będzie nadal rósł w obecnym tempie, z pewnością stanie się niebezpieczny. Bezpieczeństwo publiczne musi być priorytetem dla władz miasta – czytamy w oficjalnym oświadczeniu. „To był najważniejszy moment przygotowań do świąt” Decyzja o nieorganizowaniu w tym roku jarmarku w Lincoln wywołała lawinę komentarzy. Największy żal do miejscowych władz mają lokalni hotelarze i restauratorzy. Nie poinformowano ich wcześniej o planowanym zamknięciu świątecznego targu. – Nie było żadnych konsultacji, więc było to całkowite zaskoczenie. Nie znam nikogo w branży hotelarskiej, z kim by to skonsultowano – zaznacza Paul Catlow, właściciel hotelu w Lincoln w rozmowie z Mirror. Taki obrót sprawy nie podoba się również zwykłym mieszkańcom Lincoln, którzy na jarmarku mogli poczuć bajkowy klimat świąt i spędzać przedświąteczny czas w miłej atmosferze. – To był dla mnie najważniejszy moment przygotowań do świąt Bożego Narodzenia. Mnóstwo szczęśliwych wspomnień, mam nadzieję, że przywołam je w przyszłości – dodaje jedna z mieszkanek. Boże Narodzenie na świecie. Te świąteczne tradycje mogą zaskoczyć Nie wszędzie Boże Narodzenie na świecie obchodzi się tak samo. Kiedy w grudniu na północy panuje zima i zdarzają się „białe Święta", na południowej półkuli jest pełnia lata. Oto 5 ... Jarmark w Lincoln po raz pierwszy odbył się w 1982 roku. Jego inicjatorami byli trzej brytyjscy radni, którzy, po wizycie w niemieckim mieście partnerskim Neustadt an der Weinstrasse, zamarzyli o podobnym targu, jaki zorganizowali nasi zachodni sąsiedzi. Na przestrzeni ostatnich czterech dekad najstarszy brytyjski jarmark był odwoływany dwukrotni. W 2010 r. z powodu obfitych opadów śniegu, a w 2020 ze względu na pandemię COVID-19. W ramach ciekawostki dodajmy, że oprócz Neustadt an der Weinstraße, Lincoln rozwija współpracę z australijskim Port Lincoln, chińskim Tangshan oraz Radomskiem w woj. łódzkim. Źródło: mirror.co.uk. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Festa dos Tabuleiros. Odwiedziliśmy jedno z najpiękniejszych portugalskich świąt
Raz na cztery lata miasteczko Tomar zamienia się w baśniowy ogród. Kulminacją święta jest procesja kobiet niosących na głowach 15-kilogramowe konstrukcje złożone z chleba i papierowych kwiatów zwane Tabuleiros.
W tym artykule: Jak wygląda festiwal? Jakie były początki Festa dos Tabuleiros ? Kto może wziąć udział w procesji? Co jest najważniejszym elementem Festa dos Tabuleiros? Tomar – ostatnia twierdza Templariuszy Najważniejsze momenty święta Festa de Tabuleiros Otaczają mnie miliony wykonanych z bibuły kwiatów. Barwne kompozycje tworzą bukiety, girlandy, obrazy, rzeźby. Odgrywają scenki tematyczne, ozdabiają ściany kamienic, dekorują okna i drzwi, pokrywają ulice jak dywany i zwisają nad głowami niczym ażurowe baldachimy. Papierowych dekoracji wykonanych w takiej skali i z takim rozmachem nigdy wcześniej nie widziałam. Jak wygląda festiwal? Każda z uliczek historycznej części Tomar ma jakiś inny motyw przewodni związany z historią tego miejsca. Spaceruję więc przez tajemniczy las, by za rogiem zanurkować na rafie koralowej pełnej niesamowitych stworzeń, a za moment doświadczyć podróży przez sam środek tęczy. Poszczególne drużyny swoje pomysły i ich realizacje utrzymują w tajemnicy aż do czwartkowego wieczoru poprzedzającego główne uroczystości, które mają miejsce w niedzielę. Dzieje się tak dlatego, że uliczki rywalizują ze sobą o to, która wygra tytuł tej najpiękniejszej. Co dumnie oznajmiają tabliczki zawieszone na ich narożnikach. W tym roku tych baśniowych, artystycznych instalacji wykonano ponad 30. A do ich stworzenia zużyto tony bibuły, która kosztowała 80 tys. euro. – W linii prostej utworzyłyby one pas 330 kilometrów, czyli tyle ile wynosi odległość z Lizbony do Porto albo czego odpowiednikiem byłoby zasłanie nią aż 40 boisk piłkarskich. – Powiedział „Mordomo” Mario Formiga, czyli najważniejsza osoba, na której barkach spoczywała organizacja całego wydarzenia. A jest to ogromna impreza, w której uczestniczy kilka tysięcy osób, a przyjeżdża na nią ponad 1 mln gości. „Mordomo” jest wybierany na rok przed oficjalną datą imprezy (ta edycja 1–10 lipca 2023), która odbywa się regularnie co cztery lata od blisko 700 lat. Jakie były początki Festa dos Tabuleiros ? Festa dos Tabuleiros, to święto Ducha Świętego, jedno z najstarszych obchodzonych świąt w Portugali. Jednak jego początki sięgają znacznie głębiej, aż do starożytności. Wówczas było to święto plonów, płodności i wdzięczności za urodzaj, związane z boginią Ceres. Później, w XIV wieku, królowa Izabela, żona portugalskiego króla Denisa dodała pewne elementy tej tradycji do chrześcijańskiego święta związanego z dniem zesłania Ducha Świętego. I tak narodziła się Festa dos Tabuleiros. Wydarzenie pełne radości, kolorów, celebracji wspólnotowości, zabawy, integracji i dobroczynności. Towarzyszą mu uroczyste procesje, budowanie spektakularnych dekoracji, które angażują wszystkich mieszkańców miasta, różnego rodzaju gry i zabawy oraz dobroczynność polegająca na przekazywaniu żywności najbardziej potrzebującym członkom społeczności. Kto może wziąć udział w procesji? Ten przywilej należy wyłącznie do mieszkańców Tomar, osób w trwały sposób związanych z tym miastem, studiujących tutaj, pracujących lub uczących się. Co jest najważniejszym elementem Festa dos Tabuleiros? Najbardziej spektakularnym momentem święta jest procesja kobiet niosących na głowach Tabuleiros (po polsku kosze, tace), wysokie konstrukcje złożone z papierowych kwiatów, chleba i innych dodatków. I to właśnie od nich cała impreza wzięła swoja nazwę. Pierwsze Tabuleiros było wzrostu niosącej go kobiety. Obecnie są nieco niższe, choć i tak mają imponujące ponad metr wysokości. Każde z nich waży około 15 kg i składa się z trzydziestu bochenków chleba o wadze około 400 gramów. Nadziane są one na pięć bambusowych pręcików, które wychodzą z wiklinowego kosza. Uzupełniają je wykonane z bibuły kwiaty. Konstrukcja jest zwieńczona metalową koroną, na szczycie której umieszony jest Święty Krzyż lub gołębica, symbol Ducha Świętego. W tym roku w procesji wzięło udział aż 620 kobiet, które z Tabuleiros musiały pokonać dystans około 5 km. Każdej z pań towarzyszył mężczyzna, może to być ojciec, mąż, sąsiad, przyjaciel, który w razie kryzysu przejmował ciężar niesienia Tabuleiros. Uczestników procesji obowiązuje bardzo restrykcyjny dress code. Kobiety ubrane są na biało, co symbolizuje niewinność. Przepasują je kolorowe szarfy, które reprezentują poszczególne parafie, jest ich 16. Aby sprostać dźwiganiu takiego ciężaru, kobiety na wiele tygodni wcześniej zaczynają ćwiczyć odpowiednią pozycję i tempo marszu pod okiem bardziej doświadczonych uczestniczek. Park Zakrzówek w Krakowie otwarty dla turystów. Nazywany jest „polską Chorwacją” „Polska Chorwacja” w końcu otwarta dla turystów. Mowa o zalewie Zakrzówek w Krakowie, który ze względu na niezwykły kolor wody i otoczenie, jest porównywany do wakacyjnego hitu Polaków. Mężczyźni mają białe koszule z czerwonymi krawatami, czarne spodnie i czarną czapkę trzymaną na ramieniu. Oprócz nich w procesji biorą też udział osoby niosące korony Świętego Ducha, chorągwie, a nawet przystrojone kwiatami olbrzymie byki. Mięso tych zwierząt podobnie jak chleb z Tabuleiros były dawniej rozdawane biednym i pozostałym mieszkańcom miasta. Dziś już nie zabija się procesyjnych zwierząt, a mięso pochodzi od lokalnych rzeźników. Procesja przemieszcza się przy dźwiękach kobziarzy i orkiestr dętych, zabezpieczana przez wyznaczonych przez Mordomo” komisarzy. Najstarszą uczestniczką tegorocznej fiesty jest 88 letnia pani Maria. – Zaczęłam nosić Tabuleiros w wielu 18 lat i od tamtej pory opuściłam tylko 2 procesje. – mówi i zaraz dodaje z promiennym uśmiechem – że udział w tym wydarzeniu to piękne doświadczenie, które sprawia jej ogromną radość. Da się to poczuć widząc entuzjazm tłumu kibicującego kobietom. Wiwatującego, obrzucającego je kolorowym konfetti i nagradzającego gromkimi brawami. Ten doping dosłownie dodaje uczestniczkom skrzydeł i w jakimś sensie sprawia, że zapominają o ogromnym fizycznym wysiłku. Tomar – ostatnia twierdza Templariuszy Tomar położone jest w centralnej Portugalii zaledwie 1,5 godziny drogi od Lizbony i 40 km od Fatimy. To 30 tysięczne miasteczko ma niezwykle barwną i ciekawą historię. Było ostatnią twierdzą Templariuszy w Europie. Zakon przez kilkadziesiąt lat, aż do rozwiązania w 1312 roku, miał tutaj swoją portugalską siedzibę. Jednak nawet po jego kasacji przez papieża Klemensa V, Portugalia była jedynym krajem, który nie prześladował Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona. I nie przejął ich legendarnych bogactw. Król Dionizy I zmienił nazwę zakonu na Zakon Rycerzy Chrystusa i oddał pod bezpośrednie zwierzchnictwo władzy królewskiej. Templariusze przybyli do Portugalii w 1128 roku, a ponieważ był to zakon zaprawionych w walkach rycerzy, pomagali oni nowonarodzonemu królestwu Portugali w rekonkwiście, czyli pozbyciu się z terenów półwyspu Iberyjskiego Maurów. Za tę pomoc otrzymali liczne przywileje i ziemie od kolejnych władców tego kraju. W XV wieku, kiedy mistrzem zakonu został książę Henryk Żeglarz, twórca zamorskiej i kolonialnej potęgi Portugali, rozpoczął się złoty okres w rozwoju Tomar. Najwspanialszymi obiektami wybudowanym przez Templariuszy już w XII wieku były zamek oraz położony obok Convento de Cristo. Obecnie klasztor wpisany jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Convento de Cristo reprezentuje różne style architektoniczne, od surowego gotyku, po manueliński przepych. To obiekt ogromnych rozmiarów, z wielkimi dormitoriami, stołówką, imponującą bogato zdobioną kaplicą Charola, gdzie modlili się Templariusze. Mnóstwem krużganków, podziemiami z cysternami gromadzącymi wodę oraz pięknym słynnym na cały kraj manuelińskim oknem. Konwent przesycony jest mistycyzmem i tajemniczymi symbolami, które można odkrywać na murach. Najważniejsze momenty święta Festa de Tabuleiros Rok wcześniej. Mieszkańcy gromadzą się na głównym placu Tomar, pod pomnikiem pierwszego mistrza zakonu Templariuszy i założyciela miasta Gualdima Paisa. Tam burmistrz zadaje im pytanie, czy chcą żeby odbyła się kolejna edycja Festa dos Tabuleiros. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, wybierany jest „Mordomo”, inaczej główny kamerdyner imprezy. On zajmuje się organizacją wydarzenia. Angażuje ludzi, zbiera fundusze, rozdziela zadania, nadzoruje realizacje. Tydzień wcześniej – niedziela Procesja dzieci. Jest ona odtworzeniem głównej procesji dorosłych, ale w mniejszej skali. Dzieci same w szkołach przygotowują tradycyjne Tabuleiros dostosowane do ich rozmiarów. Nieść kosze mogą te, które ukończyły 5 lat. Święto i wspólne prace integrują dzieci i w naturalny sposób uczą tradycji. Czwartek wieczór – Oficjalne otwarcie Oficjalne otwarcie udekorowanych uliczek i początek rywalizacji. Do tej pory prace nad nim przebiegały w tajemnicy. Goście mogą podziwiać kilometry kwiatowych dekoracji. Piątek – Mordomo’s Parade Mordomo, czyli główny kamerdyner Festa dos Tabuleiros oficjalnie otwiera święto w towarzystwie 6 byków przystrojonych kwiatami. Towarzyszą im powozy, w których zasiadają oficjele, jeźdźcy na koniach, dudziarze i orkiestry dęte. Dawniej, po głównej procesji, zwierzęta były zabijane, a ich mięso dzielone między potrzebujących. Był to symbol uniwersalnego braterstwa i dobroczynności. Dziś parada tych zwierząt jest elementem tradycji, a zwierzęta poza stresem związanym z odgrywaniem nietypowej dla nich roli, mogą dalej cieszyć się życiem. Sobota – Próbna procesja Festa dos Tabuleiros Biorą w niej udział wszystkie parafie. Wyruszają one z różnych części miasta i spotykają się na Placu Republiki, głównym placu przed ratuszem. Tam są uroczyście witane przez Mordomo, burmistrza, przedstawicieli kościoła oraz ratusza. Następnie wszyscy przemieszczają się do Lasu Narodowego Siedmiu Wzgórz, pięknego parku na terenie Tomar. Wszystkie Tabuleiros tworzą tu spektakularną wystawę, którą każdy może obejrzeć. Tego dnia również na terenie miasteczka mają miejsce różnego rodzaju historyczne gry i zabawy, jak np. piłowanie na czas kłód drewna, przeciąganie liny, biegi w workach lub z dzbanami. Niedziela – Główny dzień obchodów Początek imprezy, która ma miejsce późnym popołudniem, oznajmiają werble i huk wystrzałów. Procesja rusza z Lasu Narodowego Siedmiu Wzgórz wzdłuż Avenida Candido Madureira przy dźwiękach werbli, dudziarzy i orkiestr dętych. Za nimi kroczą przedstawiciele społeczności i władz miasta niosący korony św. Ducha oraz chorągwie i wreszcie kobiety z Tabuleiros w towarzystwie wspierających je mężczyzn. Wszyscy, łącznie ze ceremonialnymi bykami ciągnącymi udekorowane kwiatami wozy, spotykają się przed kościołem Św. Jana Chrzciciela na Placu Republiki, gdzie odbywa się uroczysta msza oraz poświęcenie Tabuleiros. Po tym następuje najbardziej spektakularny i wzruszający moment procesji. 620 Tabuleiros jest podnoszonych w tym samym momencie do góry, co tworzy bajeczny wypełniający cały plac kolorowy las. Następnie kobiety przemieszczają się dalej pokonując kolejne kilometry ( w sumie 5) i kończą na Avenida General Bernardo Faria. Odbywa się to przy niegasnącym aplauzie tłumów. Poniedziałek – Dystrybucja żywności Dawniej każdy mieszkaniec dostawał porcję chleba (pochodzącego z rozebranych Tabuleiros) i około kilograma mięsa. Obecnie te produkty otrzymują zarejestrowani, najbardziej potrzebujący mieszkańcy. Nasz ekspert Agnieszka Franus Agnieszka Franus – zastępczyni redaktora naczelnego magazynów National Geographic, National Geographic Traveler, redaktor naczelna Kaleidoscope. Z wykształcenia geolog. Jej pasje to historia, fotografia i podróże. Najlepiej wypoczywa wędrując po górach, a w wolnych chwilach lubi gotować dla przyjaciół.
Kim była święta Helena? I dlaczego jej imieniem nazwano wyspę na Atlantyku?
Jej imię nosi jedno z najbardziej oddalonych od świata miejsc. To właśnie na Wyspie Świętej Heleny zmarł Napoleon Bonaparte. Kim była jej patronka – święta Helena, cesarzowa rzymska?
W tym artykule: Kobieta ze starożytnych monet Helena, matka cesarza Podróż cesarzowej do Palestyny Święty Krzyż i inne relikwie znalezione przez Helenę Święta Helena, opiekunka biednych Według kronik, imię rzymskiej cesarzowej w maju 1502 roku przywołał żeglarz Joao da Nova. Nova był dowódcą portugalskiej armady, składającej się z czterech statków. Armada właśnie wracała do Lizbony. Miała za sobą ponad roczną, handlowo-wojenną wyprawę do Indii. Po opłynięciu Przylądka Dobrej Nadziei Nova skierował swoje statki na południowy Atlantyk. 21 maja natrafił na niedużą wyspę. Patronką tego dnia była na początku XVI w. Helena, chrześcijańska święta. Nova nazwał jej imieniem nowo odkrytą wyspę. Podobno zszedł na ląd w miejscu, gdzie dziś znajduje się miasto Jamestown – i zbudował tam drewnianą kaplicę poświęconą świętej. Kobieta ze starożytnych monet Kim była święta Helena? Na rzymskich monetach z epoki, na których znajduje się jej podobizna, jest podpisywana Flavia Helena, Flavia Julia Helena, a czasami Aelena. Pochodziła najprawdopodobniej z niższej klasy społecznej. A jednak została matką cesarza Konstantyna Wielkiego i cesarzową rzymską. Jak do tego doszło? O dzieciństwie Heleny nie wiadomo zbyt wiele. Prawdopodobnie urodziła się ok. 246–249 roku naszej ery. Za miejsce jej urodzenia uznaje się greckie miasto Drepanon (albo Drepanum) w Azji Mniejszej. Po śmierci matki Konstantyn przemianował to miasto na Helenopolis. Wielu uznawało to za dowód, że właśnie tam przyszła na świat Helena. Była prawdopodobnie Greczynką z niskiej klasy społecznej. W tradycji funkcjonuje jako córka karczmarza. Co ciekawe, w XII wieku upomnieli się o nią walijski duchowny i angielski historyk. Według nich Helena była brytyjską księżniczką. Propagowana przez nich legenda zrobiła się na tyle popularna, że św. Helenie poświęcono w Anglii aż 135 kościołów. Helena, matka cesarza Nie wiadomo, kiedy i gdzie Helena poznała Konstancjusza, późniejszego cesarza rzymskiego. Legenda głosi, że w czasie pierwszego spotkania oboje nosili identyczne srebrne bransoletki. Konstancjusz uznał to za znak, że Helena jest bratnią duszą zesłaną mu przez Boga. Nie jest jasne, czy Helena została jego formalną żoną. Pewne jest, że 27 lutego prawdopodobnie 272 roku urodziła mu syna Konstantyna. Pozycja Konstancjusza, adoptowanego przez Maksymiana, cesarza Zachodu, wkrótce urosła na tyle, że ze względów politycznych potrzebował żony z lepszymi koneksjami. Rozwiódł się z Heleną albo jedynie ją porzucił i ponownie się ożenił. Jego drugą małżonką została córka Maksymiana – Teodora. Helena razem z synem została wysłana na dwór cesarza Dioklecjana w Nikomedii. Nigdy nie wyszła ponownie za mąż. Zajęła się opieką nad jedynym synem. Konstantyn Wielki był z nią bardzo blisko związany przez całe życie. Podróż cesarzowej do Palestyny W 306 roku Konstancjusz zginął w czasie wyprawy przeciwko Piktom. Jego wojska obwołały Augustem Konstantyna. Oznaczało to dla Heleny rozpoczęcie zupełnie nowego etapu życia. Wkrótce Konstantyn pokonał swoich rywali i zapanował nad całym rzymskim cesarstwem. Helena była teraz matką panującego władcy. W 325 roku Konstantyn nadał jej formalny tytuł Augusty. Tym samym stała się cesarzową rzymską. Uważa się, że Helena przyjęła chrzest wkrótce po tym, jak jej syn został cesarzem. Konstantyn dał jej nieograniczony dostęp do skarbca, by mogła zająć się poszukiwaniem zaginionych chrześcijańskich relikwii. Około 326 roku Helena rozpoczęła podróż do Palestyny i innych wschodnich prowincji cesarstwa. Ufundowała tam liczne kościoły – m.in. bazylikę Narodzenia Pańskiego w Betlejem i bazylikę Wniebowstąpienia Pańskiego na Górze Oliwnej. Według tradycji, w Jerozolimie Helena odnalazła relikwię Krzyża Pańskiego. Opowiada o tym legenda, którą datuje się na czwarty wiek naszej ery. Po przybyciu do Jerozolimy Helena zobaczyła, że w miejscu uznawanym za grób Jezusa stoi świątynia poświęcona Wenus (albo Jowiszowi), zbudowana na rozkaz cesarza Hadriana. Helena nakazała ją zburzyć. Potem na ruinach świątyni zaordynowała rozpoczęcie wykopalisk. Wkrótce znaleziono trzy krzyże. Na którym z nich zmarł Jezus Chrystus? Święty Krzyż i inne relikwie znalezione przez Helenę Legenda głosi, że Helena postanowiła przeprowadzić test. Nakazała znaleźć i sprowadzić kobietę, która była bliska śmierci. Kobieta dotknęła pierwszego, a potem drugiego krzyża, lecz jej stan się nie poprawił. Dopiero gdy dotknęła trzeciego, wyzdrowiała. Uznano to za dowód, że znaleziono Święty Krzyż. Według innej wersji, właściwy krzyż zidentyfikowano dzięki titulusowi, czyli tabliczce wymieniającej imię skazańca. Według jeszcze innej, Helena miała objawienie. Pewne jest, że w miejscu spoczynku Jezusa na rozkaz Konstantyna powstała bazylika Grobu Pańskiego. Helenie przypisuje się znalezienie również innych relikwii – gwoździ z Krzyża Pańskiego, tuniki Jezusa czy kawałków liny, którą był przywiązany do krzyża. Miała przywieźć je ze sobą z powrotem do Rzymu. Były przechowywane w jej prywatnej kaplicy. Dziś na jej miejscu znajduje się Bazylika Świętego Krzyża z Jerozolimy. Oryginalny kościół wznoszony w latach 337–344 został zbudowany specjalnie dla relikwii przywiezionych z podróży na wschód przez Helenę. Święta Helena, opiekunka biednych Helena słynęła także z opieki nad ubogimi. Rozdawała im jałmużnę, troszczyła się o porzucone dzieci, jeńców czy niewolników. Zmarła trzy lata po wizycie w Palestynie, prawdopodobnie w 330 roku. Konstantyn kazał pochować matkę w specjalnie wzniesionym mauzoleum. Jej sarkofag znajduje się obecnie w Museo Pio-Clementine. Helena od razu po śmierci była otaczana czcią przez chrześcijan. Dziś jest świętą Kościoła katolickiego, Kościoła prawosławnego, Kościoła koptyjskiego i Kościołów anglikańskich. Jest czczona w różnych dniach. W Kościele katolickim jej święto przypada 18 sierpnia. Uważa się ją za patronkę farbiarzy, wytwórców igieł i gwoździ. W ikonografii przedstawiana jest w stroju cesarskim z koroną na głowie i z krzyżem. Źródło: Wikipedia. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Jak obchodzi się Boże Narodzenie w innych krajach? W Azji święta wyglądają zupełnie inaczej
W krajach takich jak Japonia, Wietnam, czy Chiny dominują religie wschodnie, między innymi buddyzm i taoizm. Chrześcijaństwo w krajach azjatyckich jest raczej mniejszością, ale Boże Narodzenie na całym świecie już wiele lat temu oprócz wymiaru religijnego, przybrało również wymiar komercyjny. Jak obchodzi się Boże Narodzenie w innych krajach?
W tym artykule: Jak obchodzi się święta Bożego Narodzenia w innych krajach? Japończycy w Boże Narodzenie zajadają się KFC W Korei Południowej święta obchodzi się podobnie jak w Europie W Chinach są ludzie, którzy nigdy nie słyszeli o Bożym Narodzeniu W Tajlandii klimat Bożego Narodzenia jest stworzony dla turystów W Wietnamie podczas Bożego Narodzenia jada się zupę Phó Boże Narodzenie jest chrześcijańskim świętem upamiętniającym narodziny Jezusa. Uroczystość w kościele rzymskokatolickim przypada 25 grudnia, natomiast grekokatolickim i prawosławnym święto obchodzi się 7 stycznia. Poprzedza je czas adwentu, który trwa od 23 do 28 dni. Jest to okres, w którym wierni przygotowują się duchowo na przyjście na świat Zbawiciela. Tyle w teorii, bo w praktyce święta od wielu lat przypominają festiwal komercji i reklamowy szał. Zamiast Mesjasza przychodzi Mikołaj (zazwyczaj taki, który ma niewiele wspólnego z prawdziwym biskupem z Miry), który ma ze sobą worek pełen prezentów. Na każdym kroku widoczne są świąteczne reklamy zachęcające do kupowania najróżniejszych podarunków i wydawania pieniędzy. Jak obchodzi się święta Bożego Narodzenia w innych krajach? Na wigilijnym stole znajduje się mnóstwo potraw, które – jak pokazują badania – po świętach wyrzucamy do śmieci. Co roku w Polsce marnuje się 9 mln ton żywności, a w okresie świątecznym liczba ta może być nawet 3 razy większa. Wszechobecna aura „świąt” trwa i zaczyna się na długo przed adwentem. Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody? Większość z nas może nie zdawać sobie sprawy, że wiele polskich tradycji chrześcijańskich pochodzi z wierzeń i obrzędów słowiańskich. Szczodre Gody to święto, podczas którego celebr... Na całym świecie ludzie różnią się od siebie, wierzą w różnych bogów i wyznają różne religie. Jednak cały świat połączyło jedno. Spopularyzowanie Bożego Narodzenia jako formy spędzenia czasu z rodziną i najbliższymi. Jak obchodzi się Boże Narodzenie w innych krajach? Sprawdźmy. Japończycy w Boże Narodzenie zajadają się KFC W Japonii święta Bożego Narodzenia nazywają się Kurisumasu. Wyznawców chrześcijaństwa jest tam zaledwie 1%, dlatego nie znajdziemy tam wizerunku Jezusa czy Maryi. 25 grudnia w kraju kwitnącej wiśni przypomina Walentyki. To czas, który Japończycy nazywają świętem szczęścia i miłości. Wigilia Kurisumasu jest uważana za jeden z najważniejszych dni w roku dla par. Zakochani spotykają się w ten dzień, żeby wyznać sobie miłość i spędzić romantyczny wieczór. Niektórzy uważają również, że to wyjątkowy czas, aby oświadczyć się swojej drugiej połówce. Japończycy przyozdabiają swoje domy typowymi świątecznymi światełkami, nie brakuje również kolorowych choinek. Podczas Kurisumasu podaje się kurisumasu keeki. To bardzo słodkie ciasto podawane w formie kolorowego, udekorowanego cukrowymi postaciami deseru. Co ciekawe, popularnym daniem japońskiego Bożego Narodzenia jest pieczony kurczak. Najlepiej ten z KFC. Prawdopodobnie ta sieć fast foodów w ciągu jednej nocy w Japonii uzyskuje 20% rocznego dochodu. W samym 2018 roku od 20 do 25 grudnia amerykańska sieć fast-foodów w tym kraju zarobiła aż 63 miliony dolarów. Gospodarka Japonii po II wojnie zaczęła się bardzo szybko rozwijać. Był to również okres fascynacji potęgą kulturową Stanów Zjednoczonych. W kraju otwarto wówczas mnóstwo amerykańskich sklepów i restauracji. W dekadzie 1970–1980 przemysł barów szybkiej obsługi powiększył swoje wpływy aż o 600%. Boże Narodzenie w Japonii miało zawsze charakter świecki. W latach 70. praktycznie nie istniało coś takiego jak tradycyjne, rodzinne święta. Tę niszę postanowiło wykorzystać KFC. w 1974 roku sieć rozpoczęła świąteczną kampanię reklamową „Kentucky na Boże Narodzenie”. Wkrótce do grudniowej oferty weszły olbrzymie, imprezowe kubełki, które cieszą się popularnością do dziś. W Korei Południowej święta obchodzi się podobnie jak w Europie Jeśli chodzi o spędzanie Bożego Narodzenia Korea Południowa na tle innych krajów Azji, chyba najbardziej przypomina państwa zachodnie. Nic dziwnego, bo od lat 80. ubiegłego wieku przybywa tam coraz więcej chrześcijan. Dziś protestantyzm jest religią dominującą w tym kraju. Tradycja obchodzenia świąt Bożego Narodzenia jest zatem stosunkowo młoda i trudno uciec od wrażenia, że ma wymiar bardziej komercyjny niż duchowy. W trakcie wigilii Koreańczycy jedzą dania tradycyjnej kuchni oraz piją soju, czyli popularny w tym kraju alkohol. Wierni po wieczerzy udają się na wieczorną mszę. 25 grudnia jest dniem wolnym od pracy. To też czas, w którym rodziny obdarowują się prezentami. W Chinach są ludzie, którzy nigdy nie słyszeli o Bożym Narodzeniu W Chińskiej Republice Ludowej dominują taoizm, konfucjanizm oraz buddyzm. Zadeklarowanych chrześcijan jest zaledwie ok 0,8%. Polityka komunistyczna od 1949 r. prowadziła działania nastawione na całkowite wykluczenie religii z życia społecznego. W latach 90. sytuacja uległa poprawie, a konstytucja teoretycznie pozwala na praktyki religijne. Jednak zdarzają się prześladowania i represje władzy wymierzone w wyznawców praktycznie wszystkich religii. Tradycja zachodniego Bożego Narodzenia dotarła jedynie do większych chińskich miast. W tym okresie można czasem zobaczyć typowe dekoracje lub wizerunek Mikołaja, ale nie jest to popularne święto. W małych miejscowościach i wsiach raczej trudno szukać osób, które cokolwiek słyszały o narodzinach Jezusa. W Tajlandii klimat Bożego Narodzenia jest stworzony dla turystów W Tajlandii ponad 90% społeczeństwa to buddyści, ale w tym uwielbianym przez turystów kraju można poczuć klimat świąt Bożego Narodzenia. Nie jest to oficjalne święto Tajów, ale to naród, który bardzo lubi bawić się i spotykać ze znajomymi. W tym czasie mieszkańcy spotykają się, żeby grillować i imprezować. Co najbardziej rzuca się w oczy, to feeria świątecznych lampek, figurki świętego Mikołaja i choinki. A to wszystko w egzotycznym anturażu, przy temperaturze, która sięga ponad 30 stopni Celsjusza. Warto zwrócić uwagę na to, że Tajowie są bardzo pragmatyczni. Wiedzą, że wielu turystów przylatuje do nich właśnie na Boże Narodzenie, więc wszechobecna atmosfera świąt jest raczej dla przyjezdnych. W ten sposób wilk jest syty, a owca cała. W Wietnamie podczas Bożego Narodzenia jada się zupę Phó Historia chrześcijaństwa w Wietnamie jest bardziej zawiła niż w innych krajach, głównie ze względu na polityczne walki o wpływy w przeszłości. Zarówno ze strony Francuzów, jak i później komunistów. Dochodziło tam również do konfliktów pomiędzy buddystami a fanatycznymi katolikami. Oficjalnie żyje tam ok 9% wyznawców religii chrześcijańskiej. To czyni ich drugą co do liczebności wspólnotą tego wyznania w Azji. Boże Narodzenie trwa tam zaledwie kilka godzin, w Wigilię. W jej trakcie spożywa się tradycyjne potrawy, między innymi zupę z kurczaka Phó gà, indyka pieczonego oraz świąteczny pudding. Dla reszty Wietnamczyków święta te mają komercyjny wymiar. Są okazją do spotkań ze znajomymi, zakupów oraz imprez. Nie jest to jednak święto państwowe, a zatem ustawowo święto Bożego Narodzenia w Wietnamie nie jest dniem wolnym od pracy. W Wietnamie okres ten nazywa się Lễ Giáng Sinh. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".