National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-16T09:34:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Kto zostawia świecące ślady w lesie? Odkryto nietypową formę komunikacji w świecie zwierząt
items: To jedno świąteczne przyzwyczajenie psuje sen – jak go uniknąć
items: Czy powinniśmy przygotować się na depresję? Życie w ciemności popycha nas w jej objęcia
items: Profesor z Oksfordu rozwikłał zagadkę Partenonu. Efekt? Atena jak latarnia
items: Kto raz zobaczył tego owada, nigdy go nie zapomni. Świetlik świętojański to chrząszcz, który potrafi świecić
items: Po raz pierwszy powstało zdjęcie fotonu. Jak wygląda kwant światła?
items: Co „zapaliło światło” we wczesnym Wszechświecie? Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba pomógł rozwikłać tę zagadkę
items: Czy napęd warp jest możliwy? Zdaniem naukowców jest szansa na superszybkie podróże kosmiczne
items: Zanieczyszczenie światłem nasila się. Polskie niebo w nocy bywa jaśniejsze niż za dnia
items: Zanieczyszczenie światłem to poważny problem nie tylko dla astronomów. Szkodzi ono także ludziom
items: Jak dziwny może być kosmos? Teorie dopuszczają istnienie nowego rodzaju gwiazd: udających czarne dziury
items: Fizycy odkryli, że z grawitacji może powstawać światło. Jak to możliwe?
items: Ludzie nie hibernują, ale występuje u nich coś w rodzaju snu zimowego. Każdy z nas miał z tym do czynienia
items: Masz trudności z zasypianiem wieczorem? Częściej wychodź na zewnątrz w ciągu dnia – radzą naukowcy
items: Materia po zderzeniu gwiazd neutronowych leci z prędkością nadświetlną. To niemożliwe, więc skąd to złudzenie?
items: Pod nocnym, rozgwieżdżonym niebem. Po co nam park ciemnego nieba?
items: Życie po omacku. Jak sobie radzą zwierzęta żyjące w ciemności?
items: Rośliny będą rosnąć w ciemnościach? Naukowcy opracowali nową metodę sztucznej fotosyntezy i wygrali konkurs NASA
items: Lata świetlne, rok świetlny, jednostki dla gwiazd (konwersja do kilometrów)
items: Materia powstaje ze światła? Nareszcie znamy odpowiedź na to pytanie
items: Ogromny świecący rekin odkryty w Nowej Zelandii
items: Poczuć światło. Ośmiornice „widzą” światło mackami, nawet bez udziału wzroku
items: Jak to możliwe? Narciarze malują obrazy światłem podczas jazdy
items: Prąd dla ludu. Czy słoneczne generatory zmieniają świat?
items: Zobacz dzieła sztuki malowane... światłem. Niezwykłe widowisko na ulicach Łodzi

Kto zostawia świecące ślady w lesie? Odkryto nietypową formę komunikacji w świecie zwierząt
type: item
date: 2026-01-16T09:33:33.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: jelenie
subject: komunikacja
subject: stany zjednoczone
subject: światło
description: Nowe badanie pokazuje, ile tajemnic może się kryć za gatunkami zwierząt z pozoru dobrze nam znanymi. Naukowcy z Uniwersytetu Georgii dokonali odkrycia rzucającego nowe światło na sposób komunikowania się jeleni. Sygnały wizualne odnalezione przez badaczy stanowią jedną z rzadszych technik porozumiewania się w świecie tych leśnych parzystokopytnych.
encoded: Do tej pory ludziom znane były niezwykle rozwinięte techniki komunikacji godowej wśród jeleni, oparte przede wszystkim na pozostawianiu zapachu. Woń wydzielin gruczołów jelenia wirginijskiego bywa na tyle intensywna, że czasem dociera nawet do spacerujących po lasach ludzi. Naukowcy z Uniwersytetu Georgii dowodzą jednak, że porozumiewanie się jeleni nie opiera się wyłącznie na komunikacji zapachowej. W trakcie swoich prac badacze wykryli liczne ślady emitujące fotoluminescencję, która – choć dla człowieka widoczna jest jedynie pod lampą UV – dla jelenia może stanowić wyraźny sygnał pomagający znaleźć upragnioną partnerkę. Jak udało się znaleźć ślady? Aby dostrzec nietypowe formy komunikacji jeleni, naukowcy przeprowadzili analizę na obszarze ok. 324 hektarów. Terenem badawczym był las Whitehall Forest, położony nieopodal miasta Athens w stanie Georgia. Badacze wyodrębnili tzw. drogowskazy (ang. signposts) – miejsca, w których jelenie pozostawiają zapach w celu znalezienia partnera. Zwierzęta w tych punktach m.in. pocierają porożem roślinność lub ryją w ziemi przed oddaniem moczu. Do identyfikacji śladów zespół wykorzystał lampy UV, umożliwiające dostrzeżenie jelenich sygnatur świetlnych. W trakcie badań przeanalizowano 109 śladów ocierania poroża oraz 37 miejsc, w których jelenie pozostawiły zapach w postaci moczu. Każdy z tych przypadków wyróżniał się fotoluminescencyjną poświatą, potencjalnie widoczną dla tych czworonogów. Zdolności jeleniego wzroku – Wzrok jeleni jest zupełnie inny niż nasz – tłumaczy biolog i główny autor badania Daniel DeRose-Broeckert. Gdy słońce ledwie zachodzi lub wschodzi, światło UV dominuje dla jeleni, ponieważ nie jest „zmywane” przez widzialne światło słoneczne. Oznacza to, że o określonych porach dnia jelenie – w przeciwieństwie do ludzi – są w stanie dostrzegać sygnały wizualne pozostawiane przez inne zwierzęta. Za fotoluminescencję odkrytych śladów najprawdopodobniej odpowiada mieszanina związków roślinnych oraz wydzielin z gruczołów…

shutterstock2225334151-b63fa17.jpg
width: 3598
height: 2399

To jedno świąteczne przyzwyczajenie psuje sen – jak go uniknąć
type: item
date: 2025-12-15T12:53:34.000Z
creator: Lynne Peeples
subject: Nauka
subject: boże narodzenie
subject: sen
subject: światło
subject: zanieczyszczenie
subject: Zdrowie
description: Świąteczne lampki rozświetlają zimowe wieczory, ale ich coraz większa liczba może zakłócać nasz sen i wpływać na zdrowie. Eksperci podpowiadają, jak dekorować z głową – dla ludzi i natury.
encoded: Spis treści: Zanieczyszczenie światłem rośnie – i wpływa na nasze zdrowie Melatonina, mózg i serce – co zakłóca sen zimą? Jak świecić, by nie szkodzić? Eksperci radzą Dzika przyroda też nie lubi świateł Było tuż po 19:00, 6 grudnia. Nad północnym Seattle zapadł zmrok już dawno wcześniej. A jednak na Candy Cane Lane wszystko było radosne i jasno oświetlone. Ulicę wypełniała orkiestra marszowa Uniwersytetu Waszyngtońskiego, grająca Feliz Navidad. Mosiężne instrumenty oplecione były złotymi łańcuchami lampek. Psy w obrożach LED lawirowały między kołami wózków dziecięcych. Obok ceglanego domu, obrysowanego pojedynczą girlandą wielokolorowych świateł, na wietrze kiwał się ogromny dmuchany Grinch. Od ponad 70 lat mieszkańcy Northeast Park Road rozjaśniają najciemniejsze tygodnie zimy w sposób przemyślany. Nie robią tego jednak z rozmachem na miarę Clarka Griswolda, znanym z innych części miasta i całych Stanów Zjednoczonych. Stawiają raczej na oryginalne dekoracje. Wśród nich są zabytkowa drewniana karuzela oraz „flota” lasek cukrowych o wysokości około 1,8 metra. Oświetlenie pozostaje umiarkowane i działa według harmonogramu. Mieszkańcy zazwyczaj wybierają ciepłe światło oraz oprawy z osłonami, aby ograniczyć rozlewanie się blasku na domy sąsiadów, rośliny w ogrodach, migrujące ptaki – oraz wszystkich, którzy próbują spać. Zanieczyszczenie światłem rośnie – i wpływa na nasze zdrowie Tego rodzaju umiar staje się jednak coraz rzadszy. Zdjęcia satelitarne pokazują, że w niektórych społecznościach w okresie świątecznym nocna jasność wzrasta nawet o 50%. Dokłada się to do globalnego poziomu zanieczyszczenia światłem, który już teraz rośnie w tempie sięgającym 10% rocznie. Upowszechnienie tanich, energooszczędnych diod LED sprawiło, że oświetlanie zimowych nocy stało się prostsze niż kiedykolwiek. Po drugiej stronie miasta jeden dom może się dziś pochwalić instalacją liczącą ponad 250 tysięcy żarówek. Ten dodatkowy blask rozlewa się po całych dzielnicach i przenika do ekosyste…

GettyImages-2250555336-f6eb37e.jpg
width: 8256
height: 5504

Czy powinniśmy przygotować się na depresję? Życie w ciemności popycha nas w jej objęcia
type: item
date: 2025-12-13T11:59:15.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: depresja
subject: psychologia
subject: sen
subject: słońce
subject: światło
description: Krótkie, zimowo-jesienne dni w Polsce sprawiają, że całymi tygodniami możemy nie widzieć słońca. Spędzamy czas w słabo oświetlanych żarówkami klasach, biurach czy domach. Według naukowców ma to druzgocący wpływ na nasze zdrowie: fizyczne i psychiczne. Dostrzegacie jakieś zmiany? Pojawiły się nowe badania.
encoded: Życie w ciemności niesie za sobą szereg wyzwań: zmieniają się hormony, zaburza się rytm dobowy, dotykają nas zaburzenia nastroju i problemy ze snem. Berlińscy naukowcy udowodnili, że ograniczona ekspozycja na światło dzienne – szczególnie o jednej porze dnia – jest przyczyną wielu współczesnych chorób cywilizacyjnych. Depresja przez brak światła? Badania zespołu z Charité–Universitätsmedizin Berlin oraz St. Hedwig Hospital wykazały, że długotrwałe przebywanie w warunkach niskiego natężenia światła (tzw. biologicznej ciemności) prowadzi do wzrostu popołudniowego i wieczornego poziomu kortyzolu – hormonu stresu. To zjawisko podobne do depresji. Uczestnicy badania, którzy spędzali poranki w słabym świetle, wykazywali również zmiany w architekturze snu i zgłaszali wyższy poziom smutku oraz senności. Badania nad sztucznym światłem Eksperyment niemieckich naukowców objął 20 zdrowych, dorosłych osób w przedziale wiekowym 19–30 lat. Celem było sprawdzenie, jak ekspozycja rano na światło o niskiej intensywności wpływa na hormony stresu oraz sen. Uczestnicy zostali losowy przypisani do jednej z dwóch grup. Pierwsza grupa przez kilka poranków (od 8:00 do 12:00) przebywała w pomieszczeniach oświetlonych słabym światłem żarowym o intensywności 55 luksów (o temperaturze barwowej 2700 K). Druga grupa znajdowała się w warunkach światła fluorescencyjnego o wyższej intensywności: 800 luksów (o temperaturze barwowej 3500 K). Uczestnicy zachowywali swoje standardowe godziny snu, a ich rytmy okołodobowe były monitorowane przy pomocy akcelerometrów. W badaniu analizowano poziom kortyzolu (próbki śliny i moczu) oraz parametry snu zarejestrowane za pomocą polisomnografii. Jak niska intensywność światła wpłynęła na hormony stresu? W grupie przebywającej rano w słabym świetle odnotowano wyraźny wzrost poziomu kortyzolu w godzinach popołudniowych (16:00) oraz wieczornych (między 19:00 a 23:00). Początkowo poziomy kortyzolu w obu grupach były zbliżone, jednak po kilku dniach różnice stały się …

GettyImages-1145315273-45d1b4d.jpg
width: 7952
height: 5304

Profesor z Oksfordu rozwikłał zagadkę Partenonu. Efekt? Atena jak latarnia
type: item
date: 2025-05-09T09:30:24.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: starożytność
subject: światło
subject: świątynie
description: Już wiemy, jak było oświetlone wnętrze najsłynniejszej greckiej świątyni – Partenonu w Atenach. Naukowiec z Uniwersytetu Oxfordzkiego wykonał spektakularną, trójwymiarową cyfrową rekonstrukcję.
encoded: Spis treści: Jak wyglądało wnętrze Partenonu? Precyzyjna gra światłem w greckiej świątyni Atena niczym złota latarnia Partenon uważany jest za jedno z najdoskonalszych dzieł architektonicznych, symbolizujących nastanie początku zachodniej cywilizacji. Świątynię wzniesiono na Akropolu – płaskowyżu dominującym nad Atenami. Partenon powstawał od 447 do 432 roku p.n.e. To świątynia poświęcona Atenie. Wykonano ją w klasycznym porządku doryckim. Przez setki lat miejsce to poważnie ucierpiało i zostało rozkradzione. Dlatego naukowcy posiłkują się cyfrowymi metodami, by je zrekonstruować. Jak wyglądało wnętrze Partenonu? Archeolog z Uniwersytetu Oksfordzkiego, prof. Juan de Lara postanowił przyjrzeć się systemowi oświetlenia Partenonu. W tym celu wykonał trwającą cztery lata kwerendę, łączącą archeologię i technologię 3D. Wyniki badań opublikował w czasopiśmie naukowym poświęconym archeologii klasycznej, „The Annual of British School at Athens”. View oEmbed on the source website Długotrwałe analizy były niezbędne, bo wnętrze świątyni jest dziś w zasadzie nie do poznania – po prostu puste. Tymczasem w starożytności cechowało je bogactwo. Główną część Partenonu stanowił olbrzymi posąg Ateny, wykonany ze złota i kości słoniowej. Był to zapewne jeden z najdroższych zabytków wszech czasów. Precyzyjna gra światłem w greckiej świątyni Prof. De Lara ustalił, że żaden z elementów architektonicznych Partenonu nie był przypadkowy. Gra światłem była możliwa dzięki zastosowaniu zarówno naturalnego, jak i sztucznego oświetlenia. Niezwykły efekt wizualny zapewniały też specjalne zbiorniki z wodą i odpowiednio obrobione marmurowe płyty. Wszystkie te elementy tworzyły taki efekt, który powodował niezwykłe wrażenie: z ciemności wyłaniała się lśniąca złotem bogini Atena. Jej posąg wykonał słynny rzeźbiarz Fidiasz w 438 roku p.n.e. Atena niczym złota latarnia Naukowiec wziął pod uwagę ustawienie słońca w różnych porach roku i dnia. Ekspertowi udało się ustalić, że słońce znajdowało się w linii…

Solar-aligment-of-the-statue-in-the-interior-of-the-Parthenon-0174a87.png
width: 2500
height: 1476

Kto raz zobaczył tego owada, nigdy go nie zapomni. Świetlik świętojański to chrząszcz, który potrafi świecić
type: item
date: 2024-12-24T07:30:45.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: owady
subject: światło
subject: zwierzęta
description: Rozświetla krótkie lipcowe noce, od wieków pobudza ludzką wyobraźnię. Jednak świetlik świętojański występuje coraz rzadziej.
encoded: Spis treści: Biologia świetlika Czy wszystkie świetliki świętojańskie świecą? Inne świecące organizmy w Polsce Świetlików świętojańskich jest coraz mniej Świetlik świętojański – historia nazwy i symbolika Świetlik świętojański ma poczesne miejsce w polskiej przyrodzie i kulturze. Ten świecący w ciemności owad ma jednak coraz trudniejsze warunki do życia, a jego liczebność i zasięg systematycznie spadają. Dziś zobaczenie świetlika to rzecz trudna i niepewna. Biologia świetlika Świetlik świętojański (Lampyris noctiluca) to niewielki chrząszcz, należący do licznej, bo liczącej ok. 2 tysięcy gatunków, rodziny świetlikowatych. Jak sama nazwa wskazuje, wiele spośród nich ma zdolność do świecenia, czyli bioluminescencji. Wymiary świetlika wahają się od 1 cm (dorosłe samce) do 1,5–2 cm (dorosłe samice). Samce mają dwie pary skrzydeł – wierzchnia, twardsza służy za ochronę, a spodnia do latania. Samice nie mają skrzydeł i pewnie dlatego cały gatunek potocznie nazywa się „robaczkiem świętojańskim”. Dorosłe formy świetlików żyją krótko i nie pobierają żadnego pokarmu. Ich celem jest rozmnożenie się. Świetliki składają od 50 do 100 jaj i konieczne jest do tego ciepłe, wilgotne środowisko. Samica po złożeniu jaj umiera. Larwy wylęgają się po około 2–3 tygodniach. Potrafią przeżyć zimę zapadając w hibernację. Przeżycie larw ściśle zależy od wilgotności środowiska, bo tej wymagają do życia także ich ofiary, czyli ślimaki. Po przepoczwarzeniu się do formy dorosłej świetliki rozmnażają się i żyją tylko kilka tygodni. Znacznie dłużej żyją larwy świetlików – nawet trzy lata. W tym czasie 3 lub 4 razy linieją, czyli zrzucają pancerz, aby dostosować go do rosnącego ciała. Larwy odżywiają się ślimakami. Co ciekawe, przed spożyciem potrafią je paraliżować, co pozwala im upolować ofiarę nawet 200 razy większą od nich samych. Wstrzykują ślimakom toksyczny, brązowy płyn zawierający enzymy trawienne. Bioluminescencja u świetlików zachodzi podczas reakcji chemicznej, w której bierze udział luc…

swietlik-swietojanski-9976024.jpg
width: 1000
height: 667

Po raz pierwszy powstało zdjęcie fotonu. Jak wygląda kwant światła?
type: item
date: 2024-12-02T11:26:57.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: fizyka
subject: fizyka kwantowa
subject: światło
description: Naukowcy po raz pierwszy uchwycili kształt pojedynczej cząstki światła. Badania pozwalają lepiej zrozumieć, jak fotony – kwanty promieniowania elektromagnetycznego – oddziałują z materią.
encoded: Spis treści: Jak wygląda foton? Skomplikowana matematyka i model pokazujący foton Wszystkie oblicza fotonu Czym jest światło? To pytanie przez bardzo długi czas zaprzątało naukowców. Istniały bowiem dwie koncepcje wyjaśniające naturę światła. Pierwsza zakładała, że składa się ono z cząstek. Druga mówiła natomiast, że światło jest falą. Wraz z rozwojem nauki przewagę zyskiwała to pierwsza, to druga teoria. Jednak dopiero na początku XX wieku uczeni wpadli na salomonowe, a przy okazji właściwe rozwiązanie. Przyczynił się do tego między innymi Albert Einstein. Dzisiaj uznaje się, że światło ma naturę korpuskularno-falową. W pewnych okolicznościach zachowuje się jak cząstka, w innych zaś jak fala. Albo – w innym ujęciu – jednocześnie jest i cząstką, i falą. Czy to oznacza, że cząstkę światła można zobaczyć? Od niedawna – tak. Naukowcom udało się właśnie uzyskać obraz kwantu światła, czyli fotonu. Jak wygląda foton? Jak widać na zdjęciu ilustrującym ten artykuł, foton wygląda jak nieco rozmazana cytrynka, zawieszona w niebieskawej przestrzeni. Taki obraz uzyskali badacze z Uniwersytetu Birmingham, którzy opracowali nowatorską technikę pozwalającą im uchwycić foton. Opisali ją w pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Physical Review Letters”. Punktem wyjścia była próba odpowiedzi na pytanie, jak fotony oddziałują z materią. W jaki sposób powstają i czym wówczas tak naprawdę są? Naukowcy określili je jako wzbudzenie pól elektromagnetycznych, ściśle zależne od charakterystyk środowiska. – Geometria i właściwości optyczne otoczenia mają głębokie konsekwencje dla tego, jak fotony są emitowane, definiują ich kształt, kolor, a także prawdopodobieństwo, że będą istnieć – mówi prof. Angela Demetriadou, współautorka badań. Skomplikowana matematyka i model pokazujący foton Naukowcy wpierw zaczęli od matematyki. Wymyślili, jak skomplikowane równania opisujące pola elektromagnetyczne przekształcić w taki sposób, by mogły zostać rozwiązane przez komputer. W ten sposób powstał mod…

new-theory-reveals-the-107f950.jpg
width: 2048
height: 2048

Co „zapaliło światło” we wczesnym Wszechświecie? Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba pomógł rozwikłać tę zagadkę
type: item
date: 2024-07-09T12:11:52.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: światło
subject: wszechświat
description: Francuscy astrofizycy przeanalizowali dane pozyskane dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba. Chcieli zrozumieć, kiedy i w jaki sposób doszło do pojawienia się pierwszego światła we Wszechświecie. Wygląda na to, że kluczową rolę odegrały ultrasłabe galaktyki.
encoded: W tym artykule: Światło kosmicznego świtu Ultrasłabe galaktyki karłowate Zakrzywienie czasoprzestrzeni Formowanie się Wszechświata U samego zarania znanego nam Wszechświata, w ciągu kilku minut po Wielkim Wybuchu, kosmos wypełniła gorąca i gęsta mgła zjonizowanej plazmy. Światło nie mogło przeniknąć przez tę mgłę, ponieważ fotony były rozpraszane przez wolne elektrony. Właśnie to powodowało, że Wszechświat był nieprzejrzysty. Jednak około 300 tys. lat później Wszechświat już się ochłodził. Protony i elektrony zaczęły się łączyć, tworząc neutralny wodór oraz pewną ilość helu i prawdopodobnie litu. Wówczas większość fal światła mogła już przenikać przez ten neutralny ośrodek. Jednak źródeł światła było bardzo mało, więc kosmos był ciemny. Dopiero z tego wodoru i helu narodziły się pierwsze gwiazdy. Światło kosmicznego świtu Te pierwsze gwiazdy emitowały promieniowanie zdolne oderwać elektrony od jąder atomowych i zjonizować gaz. W tym czasie Wszechświat rozszerzył się na tyle, że doszło do rozproszenia gazu. Dlatego nie mógł on już blokować światła. Około miliarda lat po Wielkim Wybuchu, pod koniec okresu znanego jako kosmiczny świt, gaz w kosmosie został całkowicie zjonizowany. Nastąpiła tzw. rejonizacja. Światło mogło swobodnie podróżować, a Wszechświat stał się jasny. Co jest poza Wszechświatem? Kompletna nicość albo nieskończone multiwersum Skoro kosmos jest wszystkim co jest, było i będzie, to czy w ogóle można rozważać, co jest poza Wszechświatem? A jednak hipotezy się mnożą. Wyobraźnię twórców science-fiction najbardz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/co-jest-poza-wszechswiatem-kompletna-nicosc-albo-nieskonczone-multiwersum-ryc-victor-habbick-visions-science-photo-library-ea0d541.jpg" width="938" height="675" alt="Co jest poza Wszechświatem? Kompletna nicość albo nieskończone multiwersum (ryc. Victor Habbick Visions/Science Photo Library)" title="Co jest poza Wszechświatem? Kompletna nicość albo nieskończone multiw…

co-zapalilo-swiatlo-we-wczesnym-wszechswiecie-kosmiczny-teleskop-jamesa-webba-pomogl-rozwiklac-te-zagadke-fot-nasa-esa-csa-i-labbe-swinburne-university-of-technology-r-bezanson-university-of-pittsburgh-a-pagan-stsci-a1b4a51.jpg
width: 4000
height: 1996

Czy napęd warp jest możliwy? Zdaniem naukowców jest szansa na superszybkie podróże kosmiczne
type: item
date: 2024-05-10T09:16:04.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: filmy
subject: fizyka
subject: kosmos
subject: światło
subject: Travel
description: Kultowy „Star Trek” rozpalił wyobraźnię miłośników science-fiction. Nie tylko dlatego, że opowiada o kosmicznych przygodach grupy odkrywców. Technologie rodem z uniwersum „Star Treka” inspirują naukowców do badań i tworzenia nowych rozwiązań. Ale nic nie budzi takiej ekscytacji, jak możliwość podróżowania wielokrotnie szybciej niż światło. Naukowcy z Uniwersytetu Alabamy w Huntsville i think tanku badawczego Applied Physics twierdzą, że zbudowanie napędu warp jest, a raczej będzie możliwe.
encoded: W tym artykule: Między „Star Trekiem” i twardą fizyką Od Einsteina do Alcubierre’a NASA i podróże z prędkością światła Czy grawitacja stworzy bańkę warp? Potrzebne dalsze badania Badanie opublikowane w serwisie preprintów arXiv.org sugeruje, że napęd pozwalający na uzyskanie prędkości światła jest możliwy. W abstrakcie swojego artykułu badacze z Uniwersytetu Alabamy w Huntsville i think tanku badawczego Applied Physics napisali: „Napędy warp to egzotyczne rozwiązania wynikające z ogólnej teorii względności. (…) W niniejszej pracy przedstawiamy rozwiązanie dla podświetlnego napędu warp o stałej prędkości, który spełnia wszystkie warunki energetyczne. Rozwiązanie polega na połączeniu stabilnej powłoki materii z rozkładem wektora przesunięcia, który ściśle odpowiada dobrze znanym rozwiązaniom napędu warp, takim jak metryka Alcubierre’a. Generujemy metrykę czasoprzestrzeni numerycznie, oceniamy warunki energetyczne i potwierdzamy, że rozkładu wektora przesunięcia nie można zredukować do transformacji współrzędnych. Badania te pokazują, że klasyczne czasoprzestrzenie napędu warp mogą być wykonane tak, aby spełniały warunki energetyczne, dodając zwykłą powłokę materii o dodatniej masie ADM.” Tylko co to wszystko oznacza? Między „Star Trekiem” i twardą fizyką Zacznijmy od tego, czym jest hipotetyczny napęd warp i wynikający z tego pomysłu napęd Alcubierre’a. Napęd warp pojawił się w pierwszej, oryginalnej serii „Star Treka”. Twórca serii, Gene Roddenberry, musiał znaleźć sposób pozwalający załodze statku Enterprise na szybkie podróże kosmiczne. Rakieta Vulcan wyniesie w kosmos DNA twórców i fanów "Star Treka". Czas na kosmiczne pochówki? Po kosmicznej turystyce przyszedł czas na kosmiczne pochówki. Jeszcze w tym roku w kierunku Słońca powędruje 150 kapsuł z prochami, próbkami DNA oraz wiadomościami od fanów i twórców kul... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f4ae0b50a05be9635bb82897ecca27d0177f8a13-52a0690.jpeg" width="800" height…

czy-naped-warp-jest-mozliwy-zdaniem-naukowcow-jest-szansa-na-superszybkie-podroze-kosmiczne-ryc-shutterstock-5a070dc.jpg
width: 666
height: 333

Zanieczyszczenie światłem nasila się. Polskie niebo w nocy bywa jaśniejsze niż za dnia
type: item
date: 2024-01-08T10:44:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ochrona środowiska
subject: środowisko
subject: światło
subject: Wolny czas
subject: zanieczyszczenie
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Nocne niebo w Polsce w cale nie jest ciemne. W 2022 roku było ono średnio o blisko 150 proc. jaśniejsze niż niebo naturalne, a w miastach – kilka tysięcy razy jaśniejsze. Zanieczyszczenie światłem sięga nawet parków narodowych, zwłaszcza tych sąsiadujących z aglomeracjami.
encoded: W tym artykule: Zanieczyszczenie światłem w Polsce Przyczyny zanieczyszczenia światłem Dlaczego światło może być szkodliwe? Jak walczyć z zanieczyszczeniem światłem? Światło wywołuje pozytywne skojarzenia. Jest ono przecież wrogiem ciemności i mroku. Okazuje się jednak, że jego nadmiar może być szkodliwy, zwłaszcza w nocy. Świat od kilku dekad zmaga się z coraz większym zanieczyszczeniem światłem. Zanieczyszczenie światłem w Polsce Niedawno ukazał się nakładem Centrum Badań Kosmicznych PAN raport przygotowany przez grupę ekspercką Light Pollution Think Tank. To pierwszy taki dokument w Polsce, który kompleksowo diagnozuje stopień zanieczyszczenia światłem w naszym kraju. Co z niego wynika? – W 2022 roku naturalne nocne niebo nad Polską już nie występowało wcale. Bliskie ideałowi było tylko nad Bieszczadami – zaledwie o 6 proc. jaśniejsze niż niebo wolne od zanieczyszczenia światłem. Nad dużymi miastami to pojaśnienie wynosiło już kilka tysięcy procent – mówi cytowany w informacji prasowej główny redaktor raportu, dr hab. Andrzej Kotarba z Centrum Badań Kosmicznych PAN. Dodaje, że w przypadku Warszawy, Krakowa, czy Poznania w 2022 roku niebo zawsze było jaśniejsze, niż powinno być po zmroku. – W tych miastach prawdziwa noc nigdy nie nastała – zaznacza dr Kotarba. Przyczyny zanieczyszczenia światłem Autorzy raportu zauważają, że na masową skalę modernizowane jest oświetlenie publiczne. Latarnie przy drogach czy chodnikach są oczywiście pożądane, ale instalowane często w sposób bezrefleksyjny. Moc LED-ów jest za duża, obudowy latarń kierują snop światła na boki lub w górę. Poza tym barwa „żarówek” jest zbyt zimna (powinna być bursztynowa, ciepła). – Niska świadomość społeczna zanieczyszczenia światłem w połączeniu z niekontrolowanym rozświetleniem nocy każą przypuszczać, że diagnozowany problem będzie się nasilał – uważają autorzy dokumentu. Dlaczego światło może być szkodliwe? Na zjawisko zwracają uwagę nie tylko zaniepokojeni astronomowie, którzy mają utrudnione obse…

zanieczyszczenie-swiatlem-nasila-sie-polskie-niebo-jest-w-nocy-jasniejsze-niz-za-dnia-338e2ce.jpg
width: 1000
height: 668

Zanieczyszczenie światłem to poważny problem nie tylko dla astronomów. Szkodzi ono także ludziom
type: item
date: 2023-12-04T07:47:31.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: domy
subject: światło
subject: Wolny czas
subject: zanieczyszczenie
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Zanieczyszczenie światłem jest nie tylko bolączką dla astronomów prowadzących obserwacje gwiazd. Niepotrzebne sztuczne światło używane nocą źle wpływa na zachowania dzikich zwierząt i degraduje zdrowie ludzi. Co musisz wiedzieć o zanieczyszczeniu światłem?
encoded: W tym artykule: Czym jest zanieczyszczenie światłem? Rodzaje zanieczyszczenia światłem Dlaczego zanieczyszczenia światłem jest szkodliwe? Jak walczyć z zanieczyszczeniem świetlnym? Chcesz się wyspać i cieszyć się zdrowiem? Wyłącz światło Problem nadmiernego nocnego oświetlenia narasta Na co dzień mamy do czynienia z różnego rodzaju zanieczyszczeniami środowiska, które dotyczą powietrza, wody czy gleby. Wśród nich są pył, chemikalia, czy hałas. Ale czy światło może być niekorzystne? Przecież światło, w przeciwieństwie do mroku, wywołuje pozytywne skojarzenia. Czym jest zanieczyszczenie światłem? Zanieczyszczenie światłem (ang. light pollution) jest zaburzaniem nocnego środowiska naturalnego światłem emitowanym przez człowieka, głównie w postacie oświetlenia zewnętrznego. Mowa tu m.in. o latarniach, halogenach czy neonach. Nie oznacza to, że każde oświetlenie zewnętrzne należy uznać za generujące zanieczyszczenie świetlne. Takie zjawisko występuje tylko wtedy, kiedy sztuczne światło stosowane jest w sposób niewłaściwy. Rodzaje zanieczyszczenia światłem Eksperci wskazali na kilka kategorii zanieczyszczenia światłem. Wśród nich te są najważniejsze: smog świetlisty – mamy z nim do czynienia, gdy oświetlenie zewnętrzne emitowane jest ku niebu, ku górze. Następne jest rozpraszane przez chmury, mgły i cząsteczki zanieczyszczające atmosferę. Smog świetlisty widoczny jest w postaci łuny, którą można zaobserwować w miastach i na wsiach. olśnienie – bywa, że zewnętrzne źródła świata, np. LED-owe latarnie są zbyt silne, a ich światło zbyt rażące. Taka nadmierna jasność przyczynia się do powstawania kontrastów, które powodują nocą dyskomfort dla oczu obserwator– przyczynia się do wypadków drogowych. światło niepożądane – takim terminem określa się światło, które przedostaje się przez okna domów i mieszkań. W ten sposób przyczynia się do zaburzania snu. Dlaczego zanieczyszczenia światłem jest szkodliwe? Ciemność jest potrzebna nie tylko zwierzętom, ale też ludziom. Nie chodzi jedy…

zanieczyszczenie-swiatlem-to-powazny-problem-nie-tylko-dla-astronomow-0dbee7e.jpg
width: 2000
height: 1333

Jak dziwny może być kosmos? Teorie dopuszczają istnienie nowego rodzaju gwiazd: udających czarne dziury
type: item
date: 2023-04-21T10:27:20.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: czarna dziura
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: światło
description: Naukowcy opracowali matematyczny opis bardzo dziwnych kosmicznych obiektów. Mają one cechy zarówno czarnych dziur, jak i gwiazd.
encoded: W tym artykule: Kiedy czarna dziura jest czarną dziurą? Nowe obiekty matematyczne Światło krążyłoby jak szalone Naukowcy po raz pierwszy zaczęli opisywać czarne dziury ponad sto lat temu. Jednak przez długi czas niezwykle masywne obiekty, z których nie może wydostawać się światło ani informacja, istniały jedynie w teorii. Obserwacyjnie istnienie czarnych dziur potwierdzono dopiero w poprzednim dziesięcioleciu. Było to możliwe dzięki pracy detektorów fal grawitacyjnych takich jak LIGO i VIRGO. Czy możliwe jest, że w kosmosie istnieją inne dziwne obiekty, o których jeszcze nie mamy pojęcia? I których właściwości można określić na podstawie nowoczesnej fizyki teoretycznej? Twierdząco na oba ta pytania odpowiedzieli fizycy z Uniwersytetu Johna Hopkinsa (UJH). Korzystając z teorii strun, opracowali oni matematyczny opis zagadkowego tworu. Ten czysto hipotetyczny konstrukt wygląda jak czarna dziura i ugina światło jak czarna dziura, jednak może być gwiazdą. I to taką, której nie da się wykryć z pomocą żadnych urządzeń, jakie mamy na Ziemi. Kiedy czarna dziura jest czarną dziurą? – Byliśmy bardzo zaskoczeni – powiedział Pierre Heidmann, fizyk z UJH i główny autor badań przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Physical Review D”. – Ten obiekt wyglądał jak czarna dziura, jednak z jego ciemnego miejsca wydobywało się światło – dodał naukowiec cytowany przez serwis phys.org. Po rozerwaniu i połknięciu gwiazdy czarne dziury „bekają”? „Nigdy czegoś takiego nie widzieliśmy” Cztery lata temu niewielka gwiazda zbliżyła się do czarnej dziury. Została przez nią rozerwana i pochłonięta. Jednak trzy lata później ta sama czarna dziura znów się uaktywniła. Naukowc... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/po-rozerwaniu-i-polknieciu-gwiazdy-czarne-dziury-bekaja-nigdy-czegos-takiego-nie-widzialem-fot-desy-science-communication-lab-c0e2890.jpg" width="938" height="528" alt="Po rozerwaniu i połknięciu gwiazdy czarne dziury „bekają”? „Nigdy czegoś takiego…

jak-dziwny-moze-byc-kosmos-teorie-dopuszczaja-istnienie-nowego-rodzaju-gwiazd-udajacych-czarne-dziury-ryc-heidmann-phys-rev-d-2023-08778d8.jpg
width: 1024
height: 415

Fizycy odkryli, że z grawitacji może powstawać światło. Jak to możliwe?
type: item
date: 2023-04-12T13:01:26.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: fizyka
subject: kosmos
subject: nauka
subject: światło
subject: wszechświat
description: We wczesnym Wszechświecie mogło dochodzić do nadzwyczajnego – z naszego punktu widzenia – zjawiska. Zdaniem grupy badaczy fale grawitacyjne mogły tak bardzo potrząsać czasoprzestrzenią, że w rezultacie z grawitacji powstawało światło.
encoded: W tym artykule: Jak huśtamy się dzięki rezonansowi? Rezonans parametryczny w kosmosie Grawitacja teraz i w przeszłości Ze światła może powstać materia Pierwsza sekunda po Wielkim Wybuchu to okres istnienia Wszechświata, który nadzwyczaj interesuje fizyków. To właśnie wtedy doszło najprawdopodobniej do gwałtownego powiększenia się kosmosu. Według teorii zwanej inflacją kosmologiczną, w jednej chwili Wszechświat rozdął się, jak błyskawicznie nadmuchany balon. W czasie ekspansji liniowe rozmiary kosmosu wzrosły o jedynkę z kilkudziesięcioma zerami. Stało się to w zaledwie ułamku sekundy. Co się wówczas działo wewnątrz „balonu”? Naukowcy są przekonani, że kosmos znajdował się w egzotycznym stanie: oddziaływania i materia, jakie znamy, dopiero powstawały. Według najnowszej hipotezy, szczególną rolę odgrywała wówczas grawitacja. Zdaniem badaczy mogła ona nawet „wytwarzać” światło. Praca na ten temat ukazała się właśnie w czasopiśmie naukowym „Physics of the Dark Universe”. Jak huśtamy się dzięki rezonansowi? W zrozumieniu, jak grawitacja mogła przy narodzinach Wszechświata dać początek światłu, pomocne może być przypomnienie sobie zabaw na huśtawce. Gdy siadamy na niej, zazwyczaj błyskawicznie i bez trudu wpadamy na to, co zrobić, by huśtać się coraz wyżej. Do Ziemi dotarło tajemnicze, bardzo jasne światło. Pochodzi z czarnej dziury – twierdzą astronomowie Emituje więcej światła niż tysiąc miliardów Słońc. Jest wynikiem kosmicznej katastrofy, do jakiej doszło w odległości 8,5 miliarda lat świetlnych. Tak potężny rozbłysk miał zostać ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/do-ziemi-dotarlo-tajemnicze-bardzo-jasne-swiatlo-pochodzi-z-czarnej-dziury-twierdza-astronomowie-fot-dheeraj-pasham-mit-matteo-lucchini-mit-and-margaret-trippe-1792d76.jpg" width="900" height="451" alt="Do Ziemi dotarło tajemnicze, bardzo jasne światło. Pochodzi z czarnej dziury – twierdzą astronomowie (fot. Dheeraj Pasham (MIT), Matteo Lucchini (MIT) and Margare…

fizycy-odkryli-ze-z-grawitacji-moze-powstawac-swiatlo-jak-to-mozliwe-fot-getty-images-98d3794.jpg
width: 2048
height: 1463

Ludzie nie hibernują, ale występuje u nich coś w rodzaju snu zimowego. Każdy z nas miał z tym do czynienia
type: item
date: 2023-02-17T07:01:50.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bezsenność
subject: medycyna
subject: noc
subject: sen
subject: sny
subject: światło
subject: Zdrowie
subject: zegar biologiczny
subject: zima
description: Wiele ssaków zapada w sen zimowy. Jak się okazuje, u ludzi również można zaobserwować podobne zjawisko. Na czym ono polega?
encoded: W tym artykule: Czy pora roku wpływa na to, jak długo śpimy? Zimą wydłuża się faza snu REM Jak zadbać o sen zimą i na początku wiosny? Zimą powinniśmy jak najczęściej korzystać z naturalnego światła Zwierzęta zapadające w sen zimowy mogą pozostawać w tym stanie przez wiele miesięcy. Ten niezwykły mechanizm pozwala im przetrwać okres niskich temperatur i związany z tym niedobór pożywienia. Jednak ludzie zdecydowanie zaliczają się do stworzeń aktywnych zimą. Udaje nam się to przede wszystkim dzięki zdobyczom cywilizacji: ubraniom, zapasom jedzenia i ciepłym domom. Z najnowszych badań wynika jednak, że i u ludzi dochodzi do zmian rytmu dobowego, które przypominają trochę sen zimowy. Do takich wniosków doszli badacze z Niemiec. Ich pracę naukową opublikowało czasopismo „Frontiers in Neuroscience”. Czy pora roku wpływa na to, jak długo śpimy? Niezależnie od tego, czy jesteśmy „sowami”, czy „skowronkami”, nasze zegary biologiczne są nastawiane przez słońce. Teoretycznie zmiana długości dnia i ekspozycji na światło w ciągu roku może wpływać na długość i jakość naszego snu. Ale ustalenie, jak to wygląda w praktyce, jest trudne. Z badań ankietowych, w których ludzie oceniają swój sen wynika, że zimą śpimy dłużej. Jednak naukowcy z Kliniki Snu i Chronomedycyny w szpitalu św. Jadwigi w Berlinie (St. Hedwig-Krankenhaus) postanowili to zbadać dokładniej. Epidemia bezsenności. Dlaczego nasz mózg omija fazy snu? Całonocny, zdrowy sen wydaje się dziś czymś równie rzadkim i staroświeckim jak ręcznie napisany list. Wygląda na to, że wszyscy idziemy na skróty, zwalczając bezsenność pigułkami czy ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fazy-snu-na-czym-polega-sen-nrem-i-rem-dlaczego-snimy-i-jak-dziala-wtedy-nasz-mozg-fot-getty-images1-aeb8bf8.jpeg" width="938" height="528" alt="Fazy snu: na czym polega sen NREM i REM? Dlaczego śnimy i jak działa wtedy nasz mózg? (fot. Getty Images)" title="Fazy snu: na czym polega sen NREM i REM? Dlaczego śnimy…

ludzie-nie-hibernuja-ale-wystepuje-u-nich-cos-w-rodzaju-snu-zimowego-kazdy-z-nas-mial-z-tym-do-czynienia-fot-getty-images-35ee311.jpg
width: 2119
height: 1414

Masz trudności z zasypianiem wieczorem? Częściej wychodź na zewnątrz w ciągu dnia – radzą naukowcy
type: item
date: 2022-12-17T08:03:28.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: sen
subject: słońce
subject: światło
subject: Zdrowie
subject: zegar biologiczny
description: Co robić, kiedy wieczorem mamy trudność z zaśnięciem, a rano – z dobudzeniem się? I jeśli te kłopoty dopadają nas zimą? Naukowcy podpowiadają, że gdy za oknem jest zimno i ciemnawo, szczególnie ważne jest, byśmy przebywali na zewnątrz i wystawiali się na światło dzienne.
encoded: W tym artykule: Kiedy studenci później kładą się spać? Opóźniony rytm dobowy Ekspozycja na światło dzienne Kiedy wcześniej zasypiamy: zimą czy latem? Intuicja podpowiadałaby, że gdy dni są długie, a jasno jest jeszcze nawet późnym wieczorem, mamy większą ochotę na przebywanie na zewnątrz. Spacery, spotkania z przyjaciółmi, sport – to wszystko wiosną i latem możemy robić w tych godzinach, w których zimą zazwyczaj zagrzebujemy się już pod kocem. A jednak nie przekłada się to na czas zasypiania. Wbrew pozorom to w zimie może być nam znacznie trudniej zasnąć. I w konsekwencji – trudniej się dobudzić o tej samej porze, co latem. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedzi poszukali naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego. Badania, które pomogły im rozwiązać zagadkę, przeprowadzili na własnych studentach. Kiedy studenci później kładą się spać? – Nasze ciało działa zgodnie z naturalnym rytmem dobowym. To on decyduje, kiedy wieczorem kładziemy się spać – mówi Horacio de la Iglesia, profesor biologii Uniwersytetu Waszyngtońskiego. To zarazem także starszy autor pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Journal of Pineal Research”. “Zielone recepty” nie działają. Chodzi o presję Badania twierdzą, że spędzanie czasu na łonie natury jest dobre dla zdrowia psychicznego ludzi tylko wtedy, gdy czują, że jest to ich własny wybór, a nie zalecenie. – Jeśli twoja ekspozycja na światło w ciągu dnia w okresie zimowym jest zbyt mała, opóźnia to twój rytm dobowy. W rezultacie przesuwa się moment, kiedy zasypiasz – dodaje naukowiec. Wykazały to badania prowadzone w latach 2015–2018. W tym okresie pięciuset studentów uniwersytetu zostało poproszonych o noszenie na nadgarstkach opasek monitorujących ich rytm dobowy. Okazało się, że niezależnie od pory roku, studenci spali tak samo długo. Jednak w dni powszednie w zimie kładli się spać średnio o 35 minut później i wstawali średnio o 27 minut później niż w dni powszednie w lecie. Opóźniony rytm dobowy Ten wynik zaskoczył naukowców. Uniwersytet Wasz…

masz-trudnosci-z-zasypianiem-wieczorem-czesciej-wychodz-na-zewnatrz-w-ciagu-dnia-radza-naukowcy-fot-getty-images-47f00ce.jpg
width: 2119
height: 1414

Materia po zderzeniu gwiazd neutronowych leci z prędkością nadświetlną. To niemożliwe, więc skąd to złudzenie?
type: item
date: 2022-10-14T11:01:03.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: gwiazda neutronowa
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: światło
description: Naukowcy policzyli z ogromną precyzją, z jaką prędkością porusza strumień materii wyrzucony w kosmos po zderzeniu dwóch gwiazd neutronowych. Pierwsze szacunki wskazywały, że była to prędkość nadświetlna. A jak jest naprawdę?
encoded: W tym artykule: Czy prędkości nadświetlne istnieją? Prędkości nadświetlne dżetów Prawdziwa prędkość dżetów Wypalenie się masywnej gwiazdy skutkuje powstaniem najcięższego rodzaju „śmieci”, jakie istnieją w kosmosie. Pozostałe po gwieździe resztki, czyli supergęste jądro, to gwiazda neutronowa. Szacuje się, że łyżka jej materii ważyłaby na Ziemi 4 mld ton. Co się dzieje, gdy takie dwa nieduże, ale ultraciężkie obiekty wpadną na siebie? Astronomowie mieli okazję obserwować to w 2017 r. Wówczas doszło do zderzenia dwóch gwiazd neutronowych (oznaczonego jako GW170817). W jego wyniku uwolniła się energia podobna do tej, jaka uwalnia się w czasie wybuchu supernowej. Czasoprzestrzeń ugięła się, a rozchodzące się po całym kosmosie fale grawitacyjne zostały zarejestrowane przez ziemskie detektory, takie jak LIGO. Tamto spektakularne wydarzenie śledzone było również przez inne obserwatoria, rejestrujące promieniowanie elektromagnetyczne o różnych długościach fali. Już dwa dni po zderzeniu astronomowie wycelowali w jego stronę Teleskop Hubble’a. Zarejestrował on potężny dżet, czyli strumień materii, poruszający się z ogromną prędkością. Początkowo obliczenia wykazały, że siedmiokrotnie przekraczała ona prędkość światła! Czy prędkości nadświetlne istnieją? Czy to możliwe? Nie, ponieważ zgodnie z teorią względności żaden obiekt nie może poruszać się szybciej niż światło w próżni, czyli szybciej niż niecałe 300 tys. km/s. Skąd więc wziął się błąd? Gwiazda neutronowa emitująca nietypowe sygnały radiowe w naszej Galaktyce. Czym jest ten dziwny obiekt? Zupełnie nowy rodzaj gwiazdy wypatrzyli astronomowie w rejonie Drogi Mlecznej odległym od Ziemi o 1300 lat świetlnych. Znajduje się tam obiekt, który wysyła impulsy radiowe z niespotykaną do... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/gwiazda-neutronowa-emitujaca-nietypowe-sygnaly-radiowe-w-naszej-galaktyce-czym-jest-ten-dziwny-obiekt-fot-getty-images-8b5be60.jpeg" width="900" height="700" alt="Gwi…

materia-po-zderzeniu-gwiazd-neutronowych-leci-z-predkoscia-nadswietlna-to-niemozliwe-wiec-skad-to-zludzenie-fot-elizabeth-wheatley-stsci-88263c7.jpg
width: 1920
height: 1080

Pod nocnym, rozgwieżdżonym niebem. Po co nam park ciemnego nieba?
type: item
date: 2022-08-17T06:52:39.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: przyroda
subject: światło
description: Ile gwiazd można zobaczyć na nocnym niebie nad Polską podczas bezchmurnej nocy? W Warszawie zaledwie kilkadziesiąt, maksymalnie 200. Ale już w Parku Gwiezdnego Nieba w Bieszczadach – nawet 7000. Parki ciemnego nieba to ostoje naturalnego ekosystemu, ostatnie miejsca na Ziemi, gdzie żyje się naturalnym rytmem nocy i dnia.
encoded: W tym artykule: Zanieczyszczenie światłem to skutek stosowania lamp LED Zanieczyszczenie światłem w Polsce postępuje Co to jest park ciemnego nieba? Jak powstał Izerski Park Ciemnego Nieba? Odsetek Polaków mieszkających na terenach niezanieczyszczonych światłem jest znikomy. W oficjalnych danych ocenia się, że w zasadzie 100 procent mieszkańców Polski żyje w miejscu w mniejszym lub w większym stopniu zanieczyszczonym sztucznym oświetleniem. O ile jaśniejsze od naturalnego jest niebo nad naszymi głowami? Można to sprawdzić dzięki interaktywnej mapie zanieczyszczenia światłem. Niebo nad Krakowem jest około 30-krotnie jaśniejsze od naturalnego. To nad Warszawą – ponad 50-krotnie. Oznacza to, że nie tylko nie mamy możliwości rozkoszowania się nocnym, rozgwieżdżonym niebem. Szkodzimy również sobie, zwierzętom i roślinom funkcjonującym wedle cyklu dzień-noc. Zanieczyszczenie światłem to skutek stosowania lamp LED – Sztuczne oświetlenie jest jedną ze zdobyczy cywilizacji, ale musimy nauczyć się racjonalnie z tej zdobyczy korzystać – mówi dr Andrzej Kotarba z Zakładu Obserwacji Ziemi Centrum Badań Kosmicznych PAN, współorganizator cyklicznej Ogólnopolskiej Konferencji dt. Zanieczyszczenia Światłem. Aż 96,8 % polskiego nieba jest zanieczyszczone światłem! To źle wpływa na nasze zdrowie Zanieczyszczenie światłem nieba może wywoływać zaburzenia snu, nastroju i metabolizmu. W CBK PAN powstają właśnie interaktywne mapy, które mają uświadomić wszystkim mieszkańcom miast, ... – Poważnym problemem są lampy uliczne, których oprawy ustawione pod nieodpowiednim kątem. W efekcie światło jest emitowane w górę, w kierunku nieba. Normy ISO zakładają, że emisja w górę w ogóle nie powinna mieć miejsca. Innym problemem jest temperatura światła, jego barwa. Im bliższa czerwieni, tym bardziej naturalna dla nas. Optymalnie by było, gdybyśmy operowali światłem bursztynowym. Jednak najpopularniejsze stało się bardzo szkodliwe, białe światło LED-owe. Takie montuje się, by oświetlić ulice miast, w …

pod-nocnym-rozgwiezdzonym-niebem-po-co-nam-parki-ciemnego-nieba-fot-nicolas-economou-nurphoto-via-getty-images-929fa5e.jpeg
width: 1024
height: 683

Życie po omacku. Jak sobie radzą zwierzęta żyjące w ciemności?
type: item
date: 2022-07-14T09:00:30.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: dzikie zwierzęta
subject: ewolucja
subject: oczy
subject: przyroda
subject: światło
subject: zwierzęta
description: O zmroku łatwo się ukryć, ale trudniej upolować ofiarę. Zwierzętom, które na co dzień mierzą się z brakiem światła, w przetrwaniu w ciemnościach pomagają superzmysły i sprytne strategie. Poznajcie zwierzęta żyjące w ciemności.
encoded: W tym artykule: Zwierzęta żyjące w ciemności jaskiń Zwierzęta żyjące w ciemności pod wodą Zwierzęta żyjące w ciemności nie potrzebują oczu Zwierzęta żyjące w ciemności, które emitują światło Zwierzęta żyjące w ciemności mogą mieć oczy o różnej budowie Zwierzęta żyjące w ciemności przyzwyczajają się do niej Zwierzęta żyjące w ciemności mają specyficzne przystosowania Znalezienie pożywienia i partnera do rozrodu oraz uniknięcie zostania zjedzonym – to codzienne bolączki większości zwierząt. Dla tych, które żyją w ciemnościach lub prowadzą nocny tryb życia, zaspokojenie tych potrzeb i zapewnienie sobie bezpieczeństwa jest szczególnie trudnym wyzwaniem. Ograniczona widoczność sprawia, że zmuszone są usprawniać działanie zmysłów innych niż wzrok. Lepszy słuch, dłuższe czułki, zdolność wyczuwania wibracji w wodzie czy echolokacja... Wyostrzone lub alternatywne zmysły umożliwiają namierzenie ofiary, drapieżnika czy partnera. Nawet tam, gdzie nie dociera ani jeden promień słońca. Zwierzęta żyjące w ciemności jaskiń Mimo ciemności, skąpej roślinności i braku pożywienia, w jaskiniach tętni życie. W tych mieszczących się w Ameryce Środkowej i Południowej w dużym stopniu odpowiadają za to nietoperze. Podstawą łańcuchów pokarmowych tamtejszych ekosystemów bywa guano, czyli odchody nietoperzy gromadzące się przez lata we wnętrzach jaskiń. Zwierzęta, które wyspecjalizowały się w żywieniu się nimi (tzw. detrytusożercy), to przede wszystkim karaluchy, w tym gigantyczny Blaberus giganteus, a także roztocza, skorupiaki (z rodzaju Oniscidea) i skoczogonki. Szczyty jaskiniowych łańcuchów pokarmowych są równie ciekawe, co ich podstawy. Plasują się na nich wije i węże. W tym wyposażone w gruczoły jadowe i polujące na nietoperze skolopendry olbrzymie (Scolopendra gigantea) i jaskiniowe węże z gatunku Chilabothrus inornatus. Te ostatnie osiągnęły mistrzostwo w polowaniach po ciemku dzięki czułości na podczerwień. Zwisając nieruchomo z sufitu jaskini, wyczuwają ciepło latających wokół nich n…

zycie-po-omacku-jak-sobie-radza-zwierzeta-zyjace-w-ciemnosci-fot-javier-abalos-alvarez-from-madrid-espana-wikimedia-commons-cc-by-sa-2-0-94171c1.jpeg
width: 1280
height: 853

Rośliny będą rosnąć w ciemnościach? Naukowcy opracowali nową metodę sztucznej fotosyntezy i wygrali konkurs NASA
type: item
date: 2022-07-06T13:59:29.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biologia
subject: energia
subject: Kuchnia
subject: rolnictwo
subject: rośliny
subject: światło
description: Badacze znaleźli nowy sposób na poprawienie natury. Wymyślili, jak w dwóch etapach dostarczyć roślinom wszystkie składniki niezbędne do wzrostu nawet wówczas, gdy nie mają one dostępu do światła.
encoded: W tym artykule: Dwuetapowa metoda sztucznej fotosyntezy Sztuczna fotosynteza na Marsie i na Ziemi Po co nam nowe sposoby hodowli roślin? O tym, jak słoneczne światło jest ważne dla wzrostu roślin, najłatwiej przekonać się wiosną. Gdy dni się wydłużają, przyroda ożywa, a na polach i w warzywniakach kiełkują nasiona posiane późną jesienią lub wczesną wiosną. By rosnąć, rośliny potrzebują kilku rzeczy: światła, wody, dwutlenku węgla, składników odżywczych pobieranych z gleby. Z tych wszystkich elementów w procesie zwanym fotosyntezą rośliny produkują tlen, a także energię, którą zużywają, by się rozwijać. Naukowcy od dawna starają się odtworzyć proces fotosyntezy w laboratoriach. Chcą dzięki temu zwiększyć produkcję żywności, a ostatnio również opracować nowe metody przechwytywania z powietrza nadmiaru CO2. Naukowcy zasilali prosty komputer fotosyntetyzującymi sinicami. Działał przez pół roku! Ponad sześć miesięcy pracował mikroprocesor, któremu energii dostarczały najprostsze jednokomórkowe organizmy, jakie żyją na Ziemi. Zdaniem naukowców, baterie z sinicami mogą być przysz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcy-zasilali-prosty-komputer-fotosyntetyzujacymi-sinicami-dzialal-przez-pol-roku-fot-p-bombelli-d43c277.jpeg" width="938" height="380" alt="Naukowcy zasilali prosty komputer fotosyntetyzującymi sinicami. Działał przez pół roku! (fot. P. Bombelli)" title="Naukowcy zasilali prosty komputer fotosyntetyzującymi sinicami. Działał przez pół roku! (fot. P. Bombelli)" /> W oryginalny sposób do zadania podeszli naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside. W najnowszym numerze czasopisma naukowego „Nature Food” ukazała się ich praca, w której opisują, jak udało im się zachęcić rośliny do wzrostu bez pomocy światła. Dwuetapowa metoda sztucznej fotosyntezy Proces, który opracowali uczeni, składa się z dwóch etapów. W pierwszym do specjalnie zaprojektowanego elektrolizatora – czyli urządzenia dokonującego elektrolizy…

rosliny-beda-rosnac-w-ciemnosciach-naukowcy-opracowali-nowa-metode-sztucznej-fotosyntezy-i-wygrali-konkurs-nasa-fot-getty-images-8cc65f3.jpeg
width: 1999
height: 1499

Lata świetlne, rok świetlny, jednostki dla gwiazd (konwersja do kilometrów)
type: item
date: 2022-06-04T13:32:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: fizyka
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: światło
description: Wydaje się, że odległości na Ziemi są ogromne, a ich pomiar – trudny. To pozory. Znacznie trudniej mierzy się dystans w bezkresnym kosmosie. Dlatego astronomowie korzystają z innych jednostek odległości, do których zaliczają się nie tylko lata świetlne.
encoded: W tym artykule: Lata świetlne – po co je wprowadzono? Rok świetlny – co to takiego? Konwersja lat świetlnych do kilometrów Jednostki dla gwiazd i innych ciał niebieskich - jednostka astronomiczna, parsek, redshift W kosmicznych warunkach – gdzie tysiąc, sto tysięcy, a nawet milion kilometrów to niewiele – pomiar odległości między poszczególnymi ciałami niebieskimi wykorzystujący ziemskie jednostki – kilometry i mile – byłby pozbawiony sensu. Trudno to sobie wyobrazić, ale podróż do nawet tych obiektów w kosmosie, które możemy zobaczyć nieuzbrojonym okiem, może trwać wiele lat. Mając to na uwadze, łatwo można dojść do wniosku, że typowe jednostki odległości są nieprzydatne w skali astronomicznej. Lata świetlne – po co je wprowadzono? Ziemskie pojęcie odległości i szybkości traci na znaczeniu, gdy mowa o przestrzeni kosmicznej. Wystarczy wyobrazić sobie, że sonda Helios 1 – próbnik wysłany w stronę Słońca - osiągnęła prędkość wynoszącą 96,2 km/s względem Ziemi. Sonda Helios 2 rozpędziła się do prędkości 98,9 km/s względem naszej planety. Mimo to, lot tych obiektów trwał wiele lat. To dobitnie pokazuje, z jak dużymi odległościami mamy do czynienia w skali astronomicznej. Przykładowo, dystans występujący pomiędzy Ziemią a Słońcem to 149597870 km. Trudno zapisać tą wartość, a jeszcze trudniej – odczytać i zapamiętać. Kolejnym przykładem niech będzie obszar gwiazdotwórczy najbliższy Ziemi – Mgławica Oriona, która znajduje się w odległości 1300 lat świetlnych od naszej planety. Jaki to dystans? Dokładnie 1230840000000000 km, co przekłada się na 764808515499599 mil. Księżyce - wierni towarzysze planet. Co kryją te fascynujące światy? Różnorodne, niezwykłe, fascynujące, a każdy z nich inny. Na przykład, nasz naturalny satelita decyduje o przypływach i odpływach na Ziemi. Każdy chyba przyzna, że przydatność ziemskich jednostek w pomiarze odległości astronomicznych jest żadna, tym bardziej, że wielokrotność odległości Słońca od Ziemi często jest używana w celu określenia dysta…

lata-swietlne-rok-swietlny-jednostki-dla-gwiazd-konwersja-do-kilometrow-fot-getty-images-23e8c40.jpeg
width: 2285
height: 1312

Materia powstaje ze światła? Nareszcie znamy odpowiedź na to pytanie
type: item
date: 2022-04-27T17:53:03.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: fizyka
subject: materia
subject: światło
description: Po raz pierwszy eksperymenty wykazały, że z kolizji fotonów – czyli ze światła – może powstać materia.
encoded: W tym artykule: Jak materia powstaje ze światła Jak zrobić materię ze światła To jeszcze nie jest kompletny dowód Choć John Wheeler nigdy nie otrzymał Nagrody Nobla, był jednym z najsłynniejszych fizyków teoretycznych poprzedniego wieku. To on wymyślił, by niezwykłe obszary czasoprzestrzeni, z których nic nie może uciec, nazwać „czarnymi dziurami”. Inne użyteczne określenia, których jest autorem, to „tunel czasoprzestrzenny”, „piana kwantowa” i „moderator neutronowy”. Zakrzywienie czasoprzestrzeni – skąd się bierze? Jak grawitacja wpływa na przestrzeń i czas Teoria względności opracowana przez Alberta Einsteina przewiduje, że grawitacja to zakrzywienie czasoprzestrzeni. Każda masa zmienia trajektorię pobliskich ciał. Sprawia też, że w jej pobli... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/zakrzywienie-czasoprzestrzeni-skad-sie-bierze-jak-grawitacja-wplywa-na-przestrzen-i-czas-fot-getty-images-f6fd6b4.jpeg" width="938" height="613" alt="Zakrzywienie czasoprzestrzeni – skąd się bierze? Jak grawitacja wpływa na przestrzeń i czas (fot. Getty Images)" title="Zakrzywienie czasoprzestrzeni – skąd się bierze? Jak grawitacja wpływa na przestrzeń i czas (fot. Getty Images)" /> Poza tym wkładem – nie tylko w fizykę, ale i kulturę – Wheeler ma na swoim koncie ważne prace dotyczące teorii unifikacji. A także opis pewnego procesu, który stworzył w 1934 r. razem z innym fizykiem Georgem Breitem. Ten proces, nazwany procesem Breita-Wheelera, uważany jest za jedną z najtrudniejszych teorii fizycznych do potwierdzenia eksperymentalnie. Nic dziwnego – opisuje bowiem, jak światło może zamienić się w materię, czyli krótko mówiąc: w jaki sposób materia powstaje ze światła. Fizycy z Narodowego Laboratorium Brookhaven ogłosili jednak, że znaleźli dowód na jej potwierdzenie – eksperymentalny i ich zdaniem najmocniejszy ze wszystkich, jakie do tej pory udało się przedstawić. Ich pracę opublikowało czasopismo „Physical Review Letters”. Jak materia powstaje …

einstein-8a108c0.jpeg
width: 934
height: 1024

Ogromny świecący rekin odkryty w Nowej Zelandii
type: item
date: 2021-05-10T11:29:06.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Lifestyle
subject: nowa zelandia
subject: ocean spokojny
subject: rekiny
subject: światło
description: Pierwszy raz zaobserwowano efekt bioluminescencji u liksy (Dalatias licha), rzadko spotykanego gatunku rekina żyjącego przy dnie mórz na głębokościach 200-600 metrów.
encoded: Dochodzący do dwóch metrów rekin z mrocznych głębin używa tego samego emitującego światło pigmentu, co robaczki świętojańskie. Lucyferyna w organach zwanych fotoforami na spodniej części zwierzęcia „świeci” na skutek reakcji utleniania w której katalizatorem jest enzym lucyferaza. Polując w oceanicznej „strefie mroku” liksa swoim świecącym brzuchem poszukuje ofiar niczym policja ze śmigłowca szperaczem wskazując uciekającego nocą przestępcę. Z drugiej strony to chemicznie wyzwalane światło działa niczym kamuflaż, bo dla organizmów poniżej rekina czyni jego sylwetkę niewidoczną na tle rozświetlonej powierzchni wody. Obserwując zmiany oświetlenia w otoczeniu, zdolne do lśnienia rekiny mogą regulować natężenie emitowanego światła. Dopasowują jego poziom w zależności od tego, ile przesącza się światła słonecznego z góry do otaczającej ich wody. Służą im do tego zarówno oczy jak i niewielki gruczoł w mózgu. View oEmbed on the source website Taka przynajmniej jest robocza hipoteza naukowców z Belgii (Marine Biology Laboratory, Earth and Life Institute, Université catholique de Louvain; UCLouvain) i Nowej Zelandii (National Institute of Water and Atmospheric Research; NIWA) odpowiedzialnych za odkrycie. Dokonano go w styczniu 2020 roku 300 metrów pod powierzchnią morza w rejonie Nowej Zelandii zwanej Wyniesieniem Chatham. Stanowi ono wydłużoną podmorską platformę ciągnącą się od Półwyspu Banksa w kierunku wschodnim do ponad 100 km za wyspy Chatham. Bioluminescencję obserwowano już u innych, mniejszych rekinów, ale nigdy u liksy. Badając ten gatunek naukowcy w styczniu 2020 roku trafili też na inne „świecące” rekiny drapieżne, m.in. z gatunków Etmopterus granulosus i Etmopterus lucifer. Co ciekawe, badając treść żołądka złapanej liksy, ichtiolodzy odkryli szczątki mniejszych rekinów. Skoro już wiemy, że Dalatias licha używa fotoforów do polowania i kamuflażu (a w okresie godowym prawdopodobnie także do „podświetlania” umieszczonych w miednicy organów płciowych), jest zdanie…

liksa-swieci-w-mroku-a620be6.jpeg
width: 2915
height: 1799

Poczuć światło. Ośmiornice „widzą” światło mackami, nawet bez udziału wzroku
type: item
date: 2021-05-05T12:15:51.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: eksperyment
subject: nauka
subject: ośmiornice
subject: światło
subject: zwierzęta
description: Ośmiornice są jednymi z najbardziej fascynujących zwierząt na świecie. Nowe badania wykazały, że posiadają też skomplikowany mechanizm ochronny, który polega na wyczuwaniu światła. Gdy tylko naukowcy oświetlali latarką fragment ramienia ośmiornicy, zwierzę natychmiast je kuliło. Nawet, gdy nie widziało światło.
encoded: W tym artykule: Przypadkowe i przełomowe odkrycie To nie jest zwykły odruch Ponieważ ośmiornice na ogół mają słabe wyczucie położenia swojego ciała, musiały wykształcić szereg mechanizmów i instynktów, które pomagają ich chronić się przed drapieżnikami czającymi się w głębinach. Nowe badanie, którego wyniki ukazały się w czasopiśmie Journal of Experimental Biology, ujawnia istnienie kolejnego interesującego zachowania. Autorzy badania - Tal Shomrat i Nir Nesher z Centrum Akademickiego Ruppin w Izraelu – zaobserwowali je badając inną specyficzną cechę ośmiornic, tzw. chromatofory. Są to wypełnione pigmentem struktury, ukryte w skórze ośmiornic, które pod wpływem światła praktycznie automatycznie zmieniają kolor. To właśnie chromatofory są odpowiedzialne za zdolność tych zwierząt do zmieniania koloru i doskonałego maskowania się w otoczeniu. Aby pobudzić chromatofory do badań, studenci postanowili oświetlać ramiona ośmiornicy jasnym światłem latarki. Niestety dla pierwotnych badań – zwierzę nie współpracowało. – Używaliśmy bardzo mocnej latarki, a kiedy oświetlaliśmy czubek ramienia ośmiornicy, zawsze się odsuwała. To było bardzo zaskakujące - opowiada Tal Shomrat. Rzadka ośmiornica niemal skończyła na talerzu. Ostatecznie trafi do muzeum Zatoka Shizugawa, gdzie znaleziono ośmiornicę, znajduje się około 200 kilometrów na północ od obecnie zlikwidowanej elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi, w której doszło do katastrofy j.. Przypadkowe i przełomowe odkrycie Studenci postanowili dowiedzieć się więcej na temat unikania światła przez ośmiornicę, ale okazało się, że nikt dotychczas nie opisał tego konkretnego zjawiska. Postanowili więc zmienić założenia eksperymentu i zbadać nowo zaobserwowane zachowanie. Nowy eksperyment dwójki młodych uczonych polegał na umieszczeniu ośmiornicy w zbiorniku pokrytym matową czarną plandeką. Przebywająca w ciemności ośmiornica została nauczona, aby sięgać macką przez mały otwór w górnej części zbiornika w celu znalezienia kawałków ryby. Po…

poniewaz-osmiornice-na-ogol-maja-slabe-wyczucie-polozenia-swojego-ciala-musialy-wyksztalcic-szereg-mechanizmow-ochronnych-fot-getty-images-c9a60c6.jpeg
width: 2121
height: 1193

Jak to możliwe? Narciarze malują obrazy światłem podczas jazdy
type: item
date: 2018-02-06T07:28:55.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: narciarstwo
subject: oświetlenie led
subject: światło
description: Żeby stworzyć te bajeczne zdjęcia potrzebne było wniesienie 4,5 sprzętu na wysokość około 2000 metrów. Ale efekt jest potężny!
encoded: Jak oświetlić górę, sprawić, by śnieg mienił się kolorami, by nocne narciarstwo stało się przyjemne także dla oka? Najpierw trzeba znaleźć dziewicze stoki w zalesionych i pełnych urwisk górach Kolumbii Brytyjskiej i Alaski, a później rozmieścić na tych zboczach 4,5 tony sprzętu. W tym lampy wielkości lodówek, które świecą z mocą 4000 W, generatory prądu, rusztowania i kable. Wszystko na wysokości powyżej 2000 m. Następnie trzeba dokonać obliczeń rozmaitych parametrów i zatrudnić oświetleniowców. Kolejne kroki to zaangażowanie doskonałych narciarzy, włożenie ich w stroje świetlne i założenie im migocących od LED-owych lamp plecaków. Później trzeba włączyć kamerę i aparat. I mieć nadzieję, że wszystko wypali. Właśnie taką drogę pokonali Nick Waggoner i jego wspólnicy z firmy Sweetgrass Productions na wiosnę 2014 r., kiedy to pewne zlecenie na reklamę pozwoliło im spełnić swoje marzenie: sfilmować nocną jazdę na nartach w wysokich górach. A zrobili to wraz z Oskarem Enanderem, szwedzkim fotografem zajmującym się tematami narciarskimi. - Trudno mi wyrazić, jak dużo pracy w to włożyliśmy – opowiada Waggoner. – Sporo z tego, co zaplanowaliśmy, było pionierskie. Pracowaliśmy w bardzo trudnym terenie, wiele rzeczy mogło się więc nie udać. Niektóre faktycznie nie wyszły. 11. dnia podczas zdjęć na Alasce, kiedy wszystko mieliśmy już ustalone, zawieruszył się gdzieś istotny dla całego zamysłu przedłużacz. Waggoner musiał więc przekonać pilota helikoptera, żeby poleciał po nowy ponad 30 km w totalnej ciemności. – Były momenty – opowiada – kiedy chowałem twarz w rękach i myślałem: „Jestem pokonany. Jak mogliśmy być tak głupi i myśleć, że to się uda?”. Enander miał własne wyzwania. Przede wszystkim nie mógł używać lampy błyskowej, bo zniszczyłby film. – Ten projekt pokazuje, że warto robić rzeczy, które wydają się niemożliwe. Chcemy dać ludziom możliwość spojrzenia na świat nowymi oczami – twierdzi Waggoner. Tekst: Jeremy Berlin Zdjęcia: Oskar Enander

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/70b3a79bc7b6db87a315de9e9e430a089de6fd90-bdaea2b.png
width: 1225
height: 804

Prąd dla ludu. Czy słoneczne generatory zmieniają świat?
type: item
date: 2017-07-25T11:15:49.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ekologia
subject: elektryczność
subject: indie
subject: ludzie
subject: oświetlenie led
subject: reportaże
subject: Społeczeństwo
subject: światło
description: Słoneczna rewolucja zmienia życie mieszkańców krajów rozwijających się.
encoded: Tekst Michael Edison Hayden Zdjęcia Rubén Salgado Escudero Prashant Mandal włącza lampę LED wielkości czekoladowego batonika. Światło omiata wnętrze chatki, którą Mandal zamieszkuje wraz z żoną i czwórką dzieci. Ciasną przestrzeń, w której śpią domownicy, natychmiast spowija poświata w kolorach kanarkowej żółci i błękitu oceanu – to światło odbite od plandeki, która służy za ściany i dach. Mandal ma 42 lata. Długim palcem po kolei wskazuje poszczególne elementy swojego dobytku: kartkę wydartą ze starego kalendarza, zestaw blaszanych talerzy, drewnianą skrzynkę pełniącą funkcję krzesła. Wyłącza niewielkie urządzenie z baterią słoneczną, odłącza po kolei wszystkie części, a następnie przenosi do oddalonego o 20 m namiotu, w którym sprzedaje słodką herbatę z mlekiem. Jego klienci to podróżni, którzy dotarli aż do tej zapomnianej drogi w Madhotandzie, położonej na gęsto zalesionych terenach blisko zachodniej granicy Indii. ZOBACZ GALERIĘ! – Żona się smuci, ale mój umysł pomoże nam przetrwać trudną sytuację – przekonuje Mandal, stukając palcem w postrzępiony materiał pomarańczowego turbanu, który ma na głowie. – Dzięki baterii słonecznej moje stoisko może być otwarte również nocą – podsumowuje. Mandal, którego dom bez zezwolenia zajmuje skrawek państwowej ziemi na granicy rezerwatu tygrysów, jest tylko trybikiem wielkiej maszyny ekonomicznej. Setki firm rozpoczęły agresywną promocję i sprzedaż generatorów słonecznych ludziom zamieszkującym tereny nieobjęte przez sieć energetyczną w krajach rozwijających się. Około 1,1 mld osób na świecie nie ma bowiem dostępu do elektryczności. Niemal jedna czwarta z nich mieszka w Indiach, gdzie ludzie tacy jak Mandal byli do niedawna skazani na trującą naftę i nieporęczne akumulatory, z których wydobywały się żrące substancje. Minielektrownia Mandala zasila dwie lampy LED i wiatrak. Podłączony jest do niej panel słoneczny o mocy 40 watów. Słońce świeci na panel ok. 10 godzin dziennie, ładując niewielki akumulator. Mandal dzierżawi go o…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/90a5cdf214f80548de86a0677d1b01d73de82945-fa22d21.jpeg
width: 1512
height: 1006

Zobacz dzieła sztuki malowane... światłem. Niezwykłe widowisko na ulicach Łodzi
type: item
date: 2016-08-23T08:47:18.000Z
creator: Materiały prasowe
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: architektura
subject: festiwale
subject: łódź
subject: światło
subject: ulica piotrkowska
description: Już teraz zaplanuj pierwszy weekend października. Najbardziej znana ulica Łodzi zamieni się w scenę Light. Move. Festival.
encoded: Zobacz zdjęcia z poprzedniej edycji Light. Move. Festival>>> Architektura malowana światłem Light. Move. Festival to wydarzenie kulturalne, które co roku maluje światłem najbardziej znaną ulicę Łodzi - Piotrkowską. 7-9 października kolorowe iluminacje podświetlą zabytkowe kamienice, a na fasadach wyświetlone zostaną mappingi 3D, czyli kilkuminutowe animacje dostosowane do architektonicznych detali budynku. Widowisko uzupełnią wielkoformatowe projekcje oraz instalacje świetlne w parkach miejskich. Sztuka światła Widowisko tworzą artyści polscy i zagraniczni m.in. krakowska grupa w składzie Sebastian Jachomowicz i Robert Słowik, łódzka Lightcast, szczecińska grupa nieDAsię i francuska grupa Tilt. Świadome, artystyczne użycie światła podkreśla atrakcyjność architektury, uwypukla jej walory i charakterystyczne zdobienia, budując nowy wizerunek miasta nocą. Eko Przy okazji akcja promuje proekologiczne wykorzystanie światła. Wszystkie iluminacje architektoniczne prezentowane przez 3 dni festiwalu, razem zużywają tyle prądu, ile potrzeba do zagotowania… 5 czajników wody. Poprzednia, 5. edycja Light. Move. Festival przyciągnęła 550 tys. osób. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Light. Move. Festival. 7-9 października 2016 Łódź, ul. Piotrkowska

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dd8bfb2ebf20e399bbfd2b3d6b9687ac79f87434-353f83f.jpeg
width: 1024
height: 749