National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-07T09:05:18.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Na Polskę spadł upragniony deszcz, ale czy zdoła zatrzymać suszę? Hydrolodzy nie mają złudzeń
items: Nadchodzi potężne El Niño. Może przynieść ekstremalną pogodę na świecie
items: To największy zabytek religijny na świecie – świątynia przez lata pozostawała ukryta w dżungli
items: Nagły upadek cywilizacji Majów to jedna z największych zagadek historii. Co tak naprawdę doprowadziło do ich zniknięcia?
items: Ganges wysycha w bezprecedensowym tempie. Jaka będzie przyszłość świętej rzeki?
items: Susza w Polsce – ogromne wyzwanie przyszłości
items: Rekordowo niski stan Wisły. Hydrolog wskazuje często pomijaną przyczynę
items: Susza hydrologiczna w Polsce: niski stan rzek, zanik jezior. Ekolodzy biją na alarm
items: Ekologiczny trawnik to nowy trend. Zamiast przystrzyżonej trawy – koniczyna, polne kwiaty lub mech
items: Aż 2 miliardy ludzi na świecie nie mają dostępu do czystej wody pitnej. Przybywa obszarów zagrożonych suszą
items: Co zrobiliśmy z naszym źródłem życia? Film „Rzeka” już w kinach
items: To dlatego wielkie imperium Hetytów upadło. Naukowcy w końcu odkryli przyczynę
items: Przerażający raport organizacji humanitarnej Oxfam: „18 milionów ludzi czeka śmierć z głodu”
items: Susza we Włoszech odsłoniła 450-kilogramową bombę z czasów II wojny światowej. Ewakuowano 3 tys. osób
items: Zbieranie deszczówki: jak zbierać i korzystać z wody deszczowej?
items: Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze…
items: Susza odsłoniła starożytny Most Nerona na rzece Tyber w Rzymie
items: Woda za 2 dolary. Oto prototypowe urządzenie odzyskujące wodę z pustynnego powietrza
items: Naukowcy uważają, że w końcu rozwiązali zagadkę Grenlandii. Dlaczego wikingowie opuścili tę wyspę?
items: Najnowszy raport IPCC – zmiany klimatu mają katastrofalne konsekwencje nie tylko dla planety, ale również dla życia i zdrowia ludzi
items: Susza odsłoniła podwodną „wioskę duchów” w Hiszpanii. Co można w niej zobaczyć?
items: To był najgorszy rok w historii ludzkości, ale okazuje się, że nie dla pewnej kultury
items: Woda z powietrza w Kalifornii
items: Zachód USA boryka się z katastrofalną falą upałów, pożarami lasów i suszą
items: Polska jest jednym z najuboższych w wodę krajów europejskich. „Pustynnieje na naszych oczach”

Na Polskę spadł upragniony deszcz, ale czy zdoła zatrzymać suszę? Hydrolodzy nie mają złudzeń
type: item
date: 2026-05-07T11:30:04.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: polska
subject: rzeki
subject: susza
subject: woda
description: Polska zmaga się z ciężką sytuacją hydrologiczną. Choć ostatnia doba przyniosła wyczekiwane opady, eksperci studzą optymizm: doraźne deszcze nie są w stanie cofnąć głębokiego deficytu wody. Obecny stan rzek i gleby przypomina raczej koniec upalnego lata niż środek wiosny.
encoded: Sytuacja w polskich rzekach jest, jak na początek maja, wyjątkowa – z danych IMGW-PIB wynika, że aż 72 proc. stacji hydrologicznych w całym kraju odnotowuje niski stan wody. Jedynie 1 proc. rzek znajduje się w strefie wody wysokiej, a 27 proc. w strefie średniej. Dr Sebastian Szklarek, ekohydrolog z Polskiej Akademii Nauk, podkreśla w rozmowie z PAP, że takie parametry o tej porze roku są alarmujące. Problem suszy w Polsce nie jest niczym nowym – występuje stale, od lat. Nawet zima nie przyniosła wytchnienia, ponieważ stan suszy, z którym weszliśmy w nowy rok, został jedynie „zakamuflowany” przez opady śniegu. Wraz z nadejściem wiosny i wzrostem temperatur, parowanie resztek wilgoci z krajobrazu gwałtownie przyspieszyło, co doprowadziło do obecnej, kryzysowej sytuacji. Dlaczego ulewy nie rozwiążą problemu? Wielu z nas z nadzieją patrzyło na prognozy zapowiadające opady sięgające lokalnie nawet 50 litrów na metr kwadratowy. Jednak dla hydrologa takie deszcze to za mało, a momentami mogą one wręcz pogorszyć sytuację. Sebastian Szklarek porównuje przesuszoną polską ziemię do rośliny w doniczce: jeśli przez długi czas nie była podlewana, nagłe wylanie na nią „wanny wody” spowoduje, że ta po prostu spłynie po powierzchni, zamiast wsiąknąć w głąb gleby. Ulewne i nawalne opady w niewielkim stopniu uzupełniają zasoby wodne. Zamiast zasilać wody podziemne, deszcz spływa do rzek, powodując lokalne podtopienia i powodzie, zamiast powoli wsiąkać w glebę. Tym, na co naprawdę czekają rolnicy i przyroda, jest deszcz długotrwały, o umiarkowanym natężeniu. Rolnictwo i lasy w obliczu suszy Skutki suszy najboleśniej odczuwa rolnictwo. Na polach, np. w województwie warmińsko-mazurskim, rolnicy opisują ziemię jako „jeden wielki popiół”. Szacuje się, że 45 proc. powierzchni rolnych i leśnych w Polsce jest bezpośrednio zagrożonych suszą rolniczą. Trudna sytuacja panuje też w lasach. Od początku 2026 roku do początku maja wybuchło już 3306 pożarów, podczas gdy w analogicznym okresie ubiegł…

susza-w-polsce-32e4a37.jpeg
width: 4406
height: 2478

Nadchodzi potężne El Niño. Może przynieść ekstremalną pogodę na świecie
type: item
date: 2026-04-20T06:47:24.000Z
creator: Ruby Mellen
subject: Przyroda
subject: burza
subject: huragan
subject: ocean atlantycki
subject: pogoda
subject: powódź
subject: susza
subject: ziemia
description: Wczesne prognozy sugerują, że bieżący rok może przynieść najsilniejsze El Niño od dekady – niosąc ze sobą jeszcze bardziej ekstremalne zjawiska pogodowe. Co to oznacza dla naszej planety?
encoded: Spis treści: Czym jest El Niño i skąd wiemy, że nadchodzi? Czym jest „super El Niño”? Jak El Niño wpływa na naszą planetę? Czy El Niño wpłynie na sezon huraganów na Atlantyku? Synoptycy coraz częściej przewidują nadejście potężnego zjawiska „super El Niño”, które może uformować się jeszcze w tym roku. Fenomen ten, mający szansę stać się najsilniejszym El Niño od co najmniej dekady, może wywołać dotkliwe susze w jednych regionach i gwałtowne burze w innych, przyczyniając się jednocześnie do wzrostu globalnej temperatury Ziemi. Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA) ogłosiła, że zjawisko El Niño może rozpocząć się jeszcze tej wiosny lub lata. Najnowszy raport wskazuje, że istnieje 25-procentowe prawdopodobieństwo wystąpienia „bardzo silnego” El Niño oraz 50-procentowe szanse na „silne” El Niño. Oznacza to, że temperatury Oceanu Spokojnego wzrosną o co najmniej 1,5 stopnia Celsjusza powyżej średniej. Zjawisko to występuje zazwyczaj co dwa do siedmiu lat i często utożsamiane jest z chaosem, ponieważ gwałtownie zmienia globalną pogodę. Mimo to niektórzy naukowcy paradoksalnie postrzegają go jako szansę na przygotowanie się na to, co nadejdzie w przyszłości. – Kiedy mamy do czynienia z El Niño, wpływa ono na globalną atmosferę w taki sposób, że mamy większą szansę na przewidzenie, gdzie pewne zjawiska wystąpią – mówi Emily Becker, profesor badawcza na Uniwersytecie w Miami, należąca do zespołu NOAA zajmującego się prognozowaniem Oscylacji Południowej (ENSO). – To właśnie ta dodatkowa zdolność dostrzegania potencjalnych skutków daje nam znaczącą przewagę. Czym jest El Niño i skąd wiemy, że nadchodzi? El Niño to naturalnie powtarzający się wzorzec pogodowy, który – jak sądzą naukowcy – wpływa na klimat Ziemi od setek milionów lat. Zwykle utrzymuje się przez 9 do 12 miesięcy. Źródło tego zjawiska znajduje się w tropikalnej części Oceanu Spokojnego. W normalnych warunkach wiatry wieją ze wschodu na zachód, spychając ciepłe wody i burze z rejonu Ekwadoru i Pe…

El-Nino-e06d796.jpg
width: 3072
height: 1707

To największy zabytek religijny na świecie – świątynia przez lata pozostawała ukryta w dżungli
type: item
date: 2025-12-16T08:53:49.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: angkor
subject: angkor wat kambodża
subject: Edukacja
subject: kambodża
subject: khmerowie
subject: pola ryżowe
subject: susza
description: Angkor Wat, zaginione miasto Khmerów, przez wieki pozostawało ukryte w kambodżańskiej dżungli. Odkrycie monumentalnych ruin przez francuskiego podróżnika Henriego Mouhota wywołało sensację i zmieniło postrzeganie historii Azji Południowo-Wschodniej.
encoded: Spis treści: Angkor Wat – odkryj dziedzictwo zapomnianego imperium Khmerów Dlaczego upadło potężne Imperium Angkoru? Odkrycia, które zmieniają historię Złoty wiek Angkor Wat – codzienne życie i rytuały w sercu imperium Religia i władza w Angkorze – jak duchowość kształtowała losy imperium Hydrauliczny geniusz Khmerów – jak Angkor kontrolował wodę i klimat System tak sprytny, że zaskoczył współczesną naukę Strategiczne rolnictwo i melioracja – sekret potęgi Imperium Khmerów Klimatyczne przesilenie i koniec Angkoru – katastrofa, która zmieniła bieg historii Gdy w XIX wieku Europa z zapartym tchem śledziła relacje z dalekich wypraw, do serca Azji wyruszył Henri Mouhot – przyrodnik i badacz, który zamiast motyli i roślin natrafił na zapomniane kamienne miasto. Ukryte w tropikalnej dżungli świątynie i monumentalne budowle Angkor Wat budziły podziw, ale i niedowierzanie. Czy to możliwe, że cywilizacja, która wzniosła te konstrukcje, została niemal całkowicie zapomniana? Odkrycie Mouhota było nie tylko archeologiczną sensacją, ale również symbolicznym momentem zetknięcia dwóch światów – zachodniego i azjatyckiego. Angkor Wat – odkryj dziedzictwo zapomnianego imperium Khmerów Gdy Donald Cooney zniża lekki samolot nad korony drzew, moim oczom ukazuje się wspaniała świątynia – odbudowana w latach 40. XX wieku Bântéay Sâmre, poświęcona hinduistycznemu bogu Wisznu. To jeden z wielu architektonicznych śladów średniowiecznego imperium Khmerów, które przez wieki dominowało w Azji Południowo-Wschodniej. Świątynia otoczona jest podwójnym murem w kształcie kwadratu, który niegdyś mogła opasywać fosa – symbol oceanów otaczających górę Meru, mityczną siedzibę bogów hinduistycznych. Bântéay Sâmre to tylko jedna z ponad tysiąca świątyń wzniesionych w między XI a XIII wiekiem w mieście Angkor – przedsięwzięcie tak ogromne i ambitne, że dorównuje rozmachem budowie piramid egipskich. Kiedy ją mijamy, z trudem odrywam wzrok – po chwili świątynia znika w gęstwinie dżungli. Angkor to nie tylko…

angkor-wat-GettyImages-2212920768-a9e3df5.jpg
width: 5212
height: 3468

Nagły upadek cywilizacji Majów to jedna z największych zagadek historii. Co tak naprawdę doprowadziło do ich zniknięcia?
type: item
date: 2025-11-28T07:51:06.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka środkowa
subject: cywilizacja majów
subject: odkrycia archeologiczne
subject: susza
subject: zmiany klimatyczne
description: Upadek cywilizacji Majów od lat tłumaczono katastrofalną suszą. Najnowsze badania naukowców rzucają jednak nowe światło na tę teorię. W jednym z regionów Gwatemali klimat był stabilny, a mimo to miasta się wyludniły. Naukowcy podejrzewają, że przyczyna mogła leżeć zupełnie gdzie indziej.
encoded: Majowie należeli do rdzennych ludów zamieszkujących głównie półwysep Jukatan, zachodni Honduras, Gwatemalę i Belize. Na tym terenie powstały liczne państwa-miasta. Wiele z ośrodków tej cywilizacja stanowi dziś atrakcje turystyczne. Są to budowle znane z takich miejsc jak Tikal, Copan, Chichen Itza czy Palenque. Powstały tam na przykład schodkowe piramidy. Najnowsze analiz dotyczą południowo-zachodniej części nizin Majów na terenie Gwatemali. Ukazują one w nieznanym świetle kres tych społeczności. Upadek cywilizacji Majów Między 750 a 900 rokiem n.e. populacja Majów mieszkająca na nizinach obecnej Gwatemali doświadczyła poważnego spadku. Naukowcy wiązali ten fakt z mającymi wówczas miejsce epizodami intensywnej suszy. To „klimatyczne” wyjaśnienie stało się dominujące w archeologii. Ale czy słusznie? Amerykańsko-kanadyjski zespół badaczy opublikował właśnie na ten temat artykuł naukowy na łamach „Biogeosciences”. Ukazuje on upadek Majów w inny sposób. Odpowiedź kryjąca się wiele metrów pod ziemią Archeolodzy i badacze przeszłości poszukują odpowiedzi na swoje pytania nie tylko w czasie wykopalisk. Czasem muszą dostać się wiele metrów pod ziemię i to nie z pomocą łopaty. Badanie, które kwestionuje dominującą teorię o upadku Majów spowodowanym suszą, zostało przeprowadzone metodami paleoekologicznymi i geochemicznymi. Naukowcy pobrali rdzenie osadów z dna jeziora Laguna Itzan w Gwatemali. Osady te (czyli muł i błoto) gromadziły się przez około 3300 lat. Zbadano rdzenie o łącznej długości 5,7 metra. Próbki te były pobierane w odstępach zapewniających rozdzielczość czasową około 50–100 lat. Z osadów wyizolowano cząsteczki chemiczne pochodzące z ludzkich odchodów, a ich stężenie było dobrym wskaźnikiem gęstości zaludnienia w okolicy jeziora. Zmierzono też wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, które powstają przy spalaniu materii organicznej. Wskazują one na częstotliwość i intensywność używania ognia do wypalania lasów pod uprawy. Zbadano też izotopy węgla, które pok…

FABRIC-KOLAZ-32-4221d37.jpg
width: 1688
height: 1125

Ganges wysycha w bezprecedensowym tempie. Jaka będzie przyszłość świętej rzeki?
type: item
date: 2025-09-25T10:10:37.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: ganges
subject: indie
subject: klimat
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: susza
description: Ganges to święta rzeka hinduizmu, od której zależne są miliony mieszkańców Indii. I zarazem temat rzeka. Duże emocje wzbudza jej ogromne zanieczyszczenie, za które odpowiadają trafiające do nurtu tysiące ton odpadów przemysłowych czy niedopalone ciała zmarłych. Największa rzeka płynąca w Indiach ma też jednak inny problem: wysycha w bezprecedensowym tempie, co przeraża lokalną ludność.
encoded: Od Gangesu zależy przetrwanie niemal 600 milionów ludzi w Indiach i krajach sąsiednich. W dolinie położonej wzdłuż 2500-kilometrowej rzeki od stanu wody uzależnione jest życie nie tylko ludzi – to najgęściej zaludnione dorzecze na świecie – ale także całej fauny i flory. Doświadcza ona obecnie najgorszego okresu suszy od 1300 lat, a naukowcy z Uniwersytetu Arizony i IIT Gandhinagar udowodnili, że przyczyną tego stanu rzeczy jest działalność człowieka. Tak źle jeszcze nie było Badania na temat Gangesu zostały opublikowane w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences”. Naukowcy najpierw zrekonstruowali przepływ rzeki przez ostatnie 1300 lat. Pracy było sporo, bo na tapet wzięli okres od 700 do 2020 roku n.e. W oszacowaniu jej przebiegu pomogły im słoje starych drzew. Następnie porównali dane z udokumentowanymi historycznie suszami czy klęskami głodu w Indiach. Okazało się, że wysychanie rzeki z lat 1991–2020 jest zdecydowanie bardziej intensywne niż wszystkie dotychczasowe. Susza jest o 76% gorsza niż ta z XVI wieku, czyli do tej pory największa w historii pomiarów. Nie chodzi tylko o skalę suszy, ale także o częstość jej występowania i długość trwania. Bardziej suche okresy zdarzały się zawsze, ale nigdy jeszcze nie były tak dotkliwe. Jaki jest powód wysychania Gangesu? Wysychanie świętej rzeki zdaniem naukowców ma podłoże antropogeniczne, czyli spowodowane jest przez człowieka. Głównym powodem jest między innymi ocieplenie Oceanu Indyjskiego i zanieczyszczenie aerozolami – kropelkami cieczy z drobnymi cząstkami stałymi pochodzącymi z setek okolicznych fabryk, pojazdów czy elektrowni. Te hamują monsunowe opady deszczu, od których zależny jest region. – Ostatnie susze wykraczają poza zakres zmienności klimatu ostatniego tysiąclecia. Nasze odkrycia podkreślają pilną potrzebę głębszego zbadania interakcji między czynnikami kontrolującymi opady monsunowe w okresie letnim – ostrzegają autorzy badania. Jak zapobiec wysychaniu rzeki? Badacze apelują, by ko…

GettyImages-532933532-1fee389.jpg
width: 3857
height: 2466

Susza w Polsce – ogromne wyzwanie przyszłości
type: item
date: 2025-08-31T06:29:45.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: ocieplenie klimatu
subject: polska
subject: susza
subject: zmiany klimatyczne
description: Susza w Polsce ujawnia się nie tylko w pustych korytach rzek – to także wysychające torfowiska, ginące stawy, spadająca wilgotność lasów i coraz częstsze pożary. To problem rozciągnięty w czasie i przestrzeni, wymagający działań tu i teraz. Poznaj złożone fazy tego problemu, jego przyczyny oraz skuteczne metody przeciwdziałania.
encoded: Spis treści: Fazy suszy w Polsce Przyczyny suszy w Polsce – czynniki naturalne i antropogeniczne Skutki suszy w Polsce – gospodarka, środowisko, życie codzienne Jak walczyć z suszą? Rozwiązania dla Polski Susza to długotrwały okres, w którym ilość opadów jest znacznie niższa od średniej wieloletniej, co prowadzi do zaburzenia bilansu wodnego w glebie, rzekach, jeziorach i wodach podziemnych. Choć często mówi się o „typach” suszy, w praktyce można je traktować jako następujące po sobie fazy tego samego zjawiska. Fazy suszy w Polsce Każdy z nich charakteryzuje się innymi objawami i skutkami, ale wszystkie łączy wspólny mechanizm – długotrwały deficyt wody w środowisku. Susza atmosferyczna (meteorologiczna) Susza atmosferyczna to pierwszy etap procesu, w którym spadek opadów poniżej średniej wieloletniej utrzymuje się przez dłuższy czas. Brak deszczu, śniegu i innych opadów atmosferycznych w odpowiednich porach roku powoduje szybkie wysychanie powierzchni terenu i utrudnia gromadzenie wody w glebie. Jest to moment, w którym problem dopiero się zaczyna, a jego skutki nie są jeszcze w pełni odczuwalne w gospodarce czy środowisku. W Polsce susza meteorologiczna często pojawia się wiosną, kiedy długie okresy bezopadowe nakładają się na wzrost temperatury, co przyspiesza parowanie. Susza glebowa (rolnicza) Susza glebowa, nazywana także rolniczą, występuje, gdy gleba traci zdolność do zatrzymywania wilgoci w ilości wystarczającej dla rozwoju roślin. W efekcie uprawy zaczynają więdnąć, spada tempo wzrostu i pogarsza się jakość plonów. Ten etap suszy szczególnie dotyka rolnictwo, ponieważ niedobór wody w glebie często występuje w okresach kluczowych dla wzrostu zbóż, owoców czy warzyw. Susza hydrologiczna Susza hydrologiczna to faza, w której poziom wód w rzekach, jeziorach i zbiornikach retencyjnych spada poniżej wartości średnich wieloletnich. Pojawia się ona z opóźnieniem w stosunku do suszy atmosferycznej i glebowej, ponieważ najpierw brak opadów wysusza glebę, a dopiero p…

susza-0782a26.jpg
width: 1000
height: 667

Rekordowo niski stan Wisły. Hydrolog wskazuje często pomijaną przyczynę
type: item
date: 2025-08-28T12:58:17.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: rzeki
subject: susza
subject: wisła
subject: woda
description: Niski stan Wisły niepokoi nie tylko warszawskich spacerowiczów, ale mieszkańców całej Polski. W wielu rzekach poziomy wody spadły do absolutnego minimum. Hydrolog Piotr Bednarek tłumaczy powody tego stanu i wyjaśnia, czy grozi nam pustynnienie.
encoded: W poniedziałek na stacji pomiarowej Warszawa-Bulwary stan Wisły spadł do 9 cm. To niechlubny rekord w historii pomiarów. Niski stan rzek obserwuje się nie tylko na Mazowszu, ale i w całej Polsce. Przyczyną może być działalność człowieka – i to bardziej bezpośrednią, niż by się wydawało. Przyczyna niskiego stanu wody w Wiśle – Powodem tak niskiego stanu wody jest przede wszystkim szybko postępująca erozja wgłębna, czyli pogłębianie się koryta Wisły – przekazał PAP Piotr Bednarek, hydrolog i doktorant w Zakładzie Hydrologii Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, a także prezes fundacji Wolne Rzeki. Erozji winna jest głównie postępująca regulacja rzek i funkcjonowanie kopalni piasku. Powyżej Warszawy działają takie dwie i zatrzymują one materiał niesiony przez rzekę. Za sytuację na Wiśle odpowiedzialna jest także susza. Przyczyniły się do niej nierównomierne rozłożone opady. Chociaż deszczu było całkiem dużo, to większość wody spadła latem – przez to wyparowała, zanim zdążyła zasilić rzeki. Do prawidłowego funkcjonowania rzek konieczne są obfite opady śniegu zimą, które stają się rzadkością. Czym grozi brak wody w rzekach? Na niskim stanie Wisły cierpi w szczególności elektrociepłownia Siekierki – jest ona odpowiedzialna za ogrzanie 55 procent budynków w stolicy. Kompleks wykorzystuje wodę czerpaną z Wisły do chłodzenia swoich urządzeń. Przez jej brak pojawiają się problemy z funkcjonowaniem instalacji grzewczych. To tylko wierzchołek góry lodowej: takich placówek jest w Polsce o wiele więcej. Niski stan rzek to więc nie tylko problem z punktu widzenia ekosystemu, ale także związanej wodą infrastruktury. Jak zapobiegać wysychaniu rzek? – Do prostych i tanich rozwiązań, które powinny zostać wdrożone „na wczoraj”, należy przede wszystkim zaprzestanie regulacji i pogłębiania rzek – mówi Piotr Bednarek. Według hydrologa wspierające rzeki renaturyzacje mogłyby obejmować np. zasypywanie rowów melioracyjnych, których w Polsce jest kilkukrotnie więcej niż samych rz…

GettyImages-2222759399-7a127ff.jpg
width: 3992
height: 2992

Susza hydrologiczna w Polsce: niski stan rzek, zanik jezior. Ekolodzy biją na alarm
type: item
date: 2025-07-09T05:58:18.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: polska
subject: rzeki
subject: susza
subject: zmiany klimatyczne
description: Na warszawskim odcinku Wisły zanotowano rekordowo niski poziom wody. Stan rzeki Narwi osiągnął za to głębokość zera wodowskazowego. Wody brakuje również m.in. w Warcie, Noteci i Pilicy. Susza hydrologiczna trawi polskie cieki, a stacje badawcze biją kolejne niechlubne rekordy pomiarowe.
encoded: Spis treści: Jak susza klimatyczna wpływa na stan polskich rzek? Szkodliwa działalność człowieka Jakie są ekologiczne skutki suszy hydrologicznej w Polsce? Efekty suszy klimatycznej dostrzec można w kolejnych medialnych komunikatach. W ostatnim czasie doszło chociażby do pożaru połaci terenu Biebrzańskiego Parku Narodowego. Wzrost temperatury dotyka również rolników, których plony są obecnie dramatycznie zagrożone. Warto jednak pamiętać, że wszystkie te zdarzenia – wraz z obniżeniem stanu wód w polskich zbiornikach – nie są jedynie konsekwencją działania natury. Człowiek w niektórych momentach jest w stanie przeciwdziałać suszy, hamując jej destrukcyjny charakter. Jak susza klimatyczna wpływa na stan polskich rzek? Susza to przede wszystkim skutek wzrostu temperatur powietrza. Od 2014 roku średnia temperatura wzrosła o prawie jeden stopień Celsjusza. W porównaniu z ubiegłym stuleciem wzrost ten wynosi już około dwóch stopni. Wyższe temperatury powodują zwiększenie potencjalnego parowania wody, co prowadzi do utraty zasobów z lustra rzeki, roślin przybrzeżnych i terenów wilgotnych. Opady, mimo że przez wiele lat pozostają na podobnym poziomie, nie są w stanie uzupełniać parujących zasobów wodnych. Główna przyczyna to zmiana charakteru letnich deszczy, które stały się gwałtowne i krótkotrwałe. Choć suma opadów rocznych pozostaje niezmieniona, ich chwilowość i nieregularność nie sprzyja systematycznemu odbudowywaniu poziomu wód. W wielu przypadkach dochodzi wręcz do efektu odwrotnego – intensywnych, krótkich ulew powodujących lokalne zalania. Oprócz opadów deszczu, rzeka tracą kolejne źródło zasilania w wodę – topniejącą pokrywę śnieżną. Wraz z ociepleniem polskich zim, pokrywa śnieżna utrzymuje się zdecydowanie krócej lub w niektórych miejscach w ogóle nie występuje. Taka sytuacja prowadzi do zbyt wczesnego zasilania rzek wodą roztopową. Spływ do ujścia następuje jeszcze przed rozpoczęciem lata, pozbywając się zasobów koniecznych do przetrwania upalnej pory roku. Pokr…

Susza-hydrologiczna-3fb0071.jpg
width: 1000
height: 666

Ekologiczny trawnik to nowy trend. Zamiast przystrzyżonej trawy – koniczyna, polne kwiaty lub mech
type: item
date: 2023-08-12T13:04:18.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: ekologia
subject: przyroda
subject: rośliny
subject: susza
subject: trawa
description: Idealnie wypielęgnowana trawa to wysoki koszt, także dla środowiska. Pojawiają się więc alternatywy. Jak wygląda ekologiczny trawnik?
encoded: W tym artykule: Łąka kwietna zamiast trawnika Ekologiczny trawnik z koniczyny Mniej koszenia to lepszy klimat Jeśli wyszukasz hasztag #cloverlawns na TikToku, zostaniesz zalany zdjęciami i filmami. Często towarzyszą im wyjaśnienia, jak siać i dbać o koniczynę. Taki ekologiczny trawnik oznacza mniejsze zużycie wody i mniej prac ogrodowych. A co za tym idzie – mniejsze zużycie energii i ślad węglowy właściciela domu. Angelina Murphy z Los Angeles, która prowadzi popularny profil na TikToku, opublikowała kilka takich filmów. Zgromadziły łącznie ponad 41 milionów wyświetleń. – Nasz trawnik umierał. Nie chcieliśmy zużywać wody, ponieważ mamy suszę. Zależy nam na zrównoważonych rozwiązaniach – wyjaśnia Murphy. To część nowego trendu właścicieli domów i architektów krajobrazu, poszukujących odpornych na suszę i niewymagających konserwacji alternatyw dla klasycznej trawy. A te nowe, ekologiczne trawniki są bardzo różnorodne. W ich skład wchodzą m.in.: koniczyna, trawa turzycowa, mech, łąkowe kwiaty, rozchodnik. Łąka kwietna zamiast trawnika 250-letni trawnik Back Lawn w King’s College, podobnie jak większość innych trawników na Uniwersytecie Cambridge, był kiedyś pokryty nieskazitelną, dobrze utrzymaną zieloną trawą. Dziś jego połacie są zarośnięte chwastami i dzikimi kwiatami, a także roją się od owadów. Nie wynika to z lenistwa, ale raczej z eksperymentu. Naukowcy z King’s College rozpoczęli go w 2019 r., aby zobaczyć, jakie korzyści może przynieść niepielęgnowany trawnik. View oEmbed on the source website Naukowcy zasiali ponad 50 gatunków roślin na około 40 procent powierzchni trawnika (ok. 6200 m kw.). Po czterech latach zespół badaczy odkrył, że ich łąka tętni życiem. Żyje na niej 3,6 razy więcej roślin i owadów niż na tych częściach trawnika, które wciąż były pielęgnowane. Co więcej, obecnie rośnie tam cztery razy więcej zagrożonych gatunków roślin niż przed eksperymentem. – To ekscytujące i budujące, że wystarczy wysiać stosunkowo niewiele nasion, by zobaczyć takie …

ekologiczne-trawniki-zyskuja-popularnosc-zamiast-przystrzyzonej-trawy-koniczyna-polne-kwiaty-lub-mech-fot-matthew-j-lee-the-boston-globe-via-getty-images-f1ff087.jpg
width: 1024
height: 683

Aż 2 miliardy ludzi na świecie nie mają dostępu do czystej wody pitnej. Przybywa obszarów zagrożonych suszą
type: item
date: 2023-03-22T09:11:56.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: azja
subject: globalne ocieplenie
subject: onz
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: woda
subject: zmiany klimatyczne
description: Do 2030 r. wszyscy mieszkańcy Ziemi mieli mieć dostęp do czystej wody i urządzeń sanitarnych. Niestety, raport ONZ pokazuje, że wciąż daleko nam do osiągnięcia tego celu.
encoded: W tym artykule: Susza zabija ludzi przede wszystkim w Afryce Polska też jest zagrożona niedoborem wody Co to jest ślad wodny? Dzisiaj rozpoczyna się Konferencja Wodna Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). To pierwsze takie wydarzenie od 46 lat. Przygotowany przed konferencją raport nie napawa optymizmem. Aż 2 miliardy ludzi nadal nie mają dostępu do bezpiecznej wody pitnej w swoim domu. Jedna trzecia ludności świata nie ma w domu możliwości umycia rąk. Przy obecnym tempie zmian do 2030 roku 1,6 miliarda ludzi nadal będzie pozbawionych dostępu do czystej wody. Woda pokrywa aż 70 proc. powierzchni Ziemi. Jednak woda słodka to tylko 2,5% globalnych zasobów H2O. A do picia nadaje się tylko niewielka część słodkiej wody. Gdyby cała ziemska woda została wlana do wiadra, tylko mała jej kropla odpowiadałaby globalnym zasobom wody pitnej. Susza zabija ludzi przede wszystkim w Afryce Kryzys wodny jest najbardziej dotkliwy w krajach o niskich dochodach. Przykładowo, aż 70% populacji Afryki subsaharyjskiej nie ma dostępu do bezpiecznej wody pitnej. Tylko w zeszłym roku z powodu suszy w Somalii mogły umrzeć nawet 43 tys. osób. Czy czeka nas megasusza? Deficyt wody to problem bardzo aktualny, ale nie nowy Minionej zimy śniegu brakowało w wielu regionach Europy, a dawno niewidziany we Wrocławiu pojawił się na chwilę dopiero na początku kalendarzowej wiosny, ostatniego dnia marca. – Jeśli się nie zajmiemy szybko tym problemem, z pewnością nastąpi globalny kryzys – ostrzega Richard Connor, główny redaktor raportu wodnego ONZ i UNESCO. Jego zdaniem wiele krajów np. w Afryce nie ma dostępu do wody z przyczyn ekonomicznych. Nie stać ich na budowę bezpiecznych studni i instalacji wodociągowo-kanalizacyjnych. Osobna kwestia to fizyczny niedobór wody. Występuje on na pustyniach, ale też m.in. w północnych Indiach i na Bliskim Wschodzie. Coraz więcej obszarów jest zagrożonych suszą. Ma to bezpośredni związek z katastrofą klimatyczną. Jeśli globalne temperatury wzrosną o ponad 1,5 st. C …

az-2-miliardy-ludzi-na-swiecie-nie-maja-dostepu-do-czystej-wody-pitnej-przybywa-obszarow-zagrozonych-susza-fot-wassilios-aswestopoulos-nurphoto-via-getty-images-c7c71e7.jpg
width: 1024
height: 684

Co zrobiliśmy z naszym źródłem życia? Film „Rzeka” już w kinach
type: item
date: 2023-02-10T13:41:20.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: filmy
subject: filmy dokumentalne
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: woda
description: „Rzeka” to niezwykła opowieść o relacji człowieka z naturą. Film dokumentalny w reżyserii Jennifer Podeem zabiera nas do świata, w którym możemy na własne oczy zobaczyć, jak kluczowe są rzeki dla naszej planety. Niestety, ludzkość od lat próbuje zniszczyć to źródło życia.
encoded: W tym artykule: Film „Rzeka” to niezwykła opowieść o spotkaniu człowieka z naturą Ludzie z rzek uczynili swoich poddanych Polska premiera odbędzie się już 10 lutego tego roku Woda pojawiła się na Ziemi już kilka miliardów lat temu i od tego czasu jest twórcą życia na naszej planecie. Ponad 70% globu jest pokryte wodą, a szczególnie miejsce w hydrosferze zajmują rzeki. Są niczym żyły i tętnice Ziemi, które umożliwiają wszystkim istotom przetrwanie. „Rzeka” w reżyserii Jennifer Podeem to zachwycająca audiowizualna opowieść o spotkaniu człowieka z naturą. Film „Rzeka” to niezwykła opowieść o spotkaniu człowieka z naturą Film dokumentalny zabiera nas w podróż przez 39 krajów świata. Z lotu ptaka możemy podziwiać wspaniały świat przyrody i płynąć z nurtem dużych i małych oraz spokojnych i nieprzewidywalnych rzek. Tej przygodzie towarzyszy muzyka Australijskiej Orkiestry Kameralnej, która wykonuje dzieła m.in. Bacha, Johnny’ego Greenwooda oraz Radiohead. Postrzeganie rzek zmieniało się w ciągu tysięcy lat istnienia naszego gatunku. Dawniej ludzie czcili je niczym bogów oraz doceniali ich znaczenie. To właśnie nad rzekami powstawały pierwsze osady, a ludzie w sposób racjonalny korzystali z naturalnych zasobów Ziemi. Tam, gdzie płynęła rzeka, powstawała cywilizacja. Widać to nawet współcześnie. Woda płynie przez wszystkie największe miasta świata i to właśnie dzięki niej ludzie byli w stanie się rozwijać. Ludzie z rzek uczynili swoich poddanych Tam, gdzie ziemia była jałowa, ludzie uczynili ją zdatną do uprawiania. To właśnie dzięki rzekom ludzie dostarczyli wodę w regiony, które przez lata były niezdatne do życia. Największe rzeki w Polsce – jak jest najdłuższa, a jaka najgłębsza polska rzeka? Największe rzeki w Polsce nie są tak imponujące, jak światowi giganci. W tej kategorii, niepodzielnie rządzi Nil, który osiąga 6853 km, a tuż za nim plasuje się Amazonka, mierząca 6437 km... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najwieksze-rzek…

rzeka-a397d32.jpg
width: 1920
height: 1080

To dlatego wielkie imperium Hetytów upadło. Naukowcy w końcu odkryli przyczynę
type: item
date: 2023-02-08T15:59:10.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: imperium
subject: katastrofy
subject: konflikty
subject: kryzys
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: susza
subject: turcja
description: Imperium Hetytów było potężnym państwem, które swoją siłę opierało na niezwykle silnej i dobrze uzbrojonej armii. Upadło około 1200 p.n.e., a dotychczas uważano, że stało się to pod naporem Ludów Morza. Nowe badania wykazały, że przyczyna mogła być zupełnie inna.
encoded: W tym artykule: Hetyci stworzyli jedno z największych imperium w czasach starożytnych Co spowodowało upadek państwa Hetytów? Badacze podejrzewają, że susza mogła być gwoździem do trumny Hetytów Hetyci byli starożytnym ludem indoeuropejskim, który od 2000 r. p.n.e. zamieszkiwał terytorium Anatolii, w dzisiejszej Turcji. Plemiona hetyckie przybyły tam prawdopodobnie ze swoich rdzennych obszarów, czyli z regionów na północ od Kaukazu. Wykopaliska archeologiczne wykazały, że koczownicy, którzy dotarli do historycznej krainy Hatti, wyparły zamieszkujący tam lud. Doszło wówczas do akulturacji, a Hetyci, którzy sami nazywali się Nesytami, przyswoili wierzenia i język ludów Hatti. Hetyci stworzyli jedno z największych imperium w czasach starożytnych Hetyci w Anatolii zaczęli tworzyć małe autonomiczne miasta-państwa. Jednym z nich była Kussara. To małe miasteczko było zarządzane przez księcia Anittę, który posiadał dużą armię licząca ponad 1200 wojowników i 40 rydwanów. Ze starożytnych zapisów historycznych wynika, że władca jako pierwszy próbował podporządkować sobie wszystkie hetyckie miasta. Udało mu się zdobyć wpływy w Nesie i podbić większą część centralnej Anatolii. Dopiero około połowy XVII wieku p.n.e. udało się scentralizować i zjednoczyć państwo hetyckie. Dokonał tego Labarna, wódz który został pierwszym królem Hetytów. Panował w latach 1680–1650 p.n.e. W następnych dziesięcioleciach Hetyci stworzyli ogromne imperium, które kontrolowało już nie tylko Anatolię, ale również północną Mezopotamię, Syrię i Palestynę. Swoją siłę opierali na niezwykle dużej, bardzo dobrze uzbrojonej i świetnie zorganizowanej armii. Co spowodowało upadek państwa Hetytów? Dotychczas uważano, że kres tego potężnego państwa nastąpił ok. 1200 r. p.n.e. Historycy uważali, że doszło wówczas do destabilizacji politycznej pod naporem przybyszów zwanych Ludem Morza, czyli m.in. Frygów i Protoormian pochodzących z Bałkanów. Ponadto wciąż pozostawał nierozwiązany spór z Asyryjczykami. Migracja nacier…

imperium-hetytow-9ac5e3e.jpg
width: 2272
height: 1704

Przerażający raport organizacji humanitarnej Oxfam: „18 milionów ludzi czeka śmierć z głodu”
type: item
date: 2022-09-17T13:01:43.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: głód
subject: onz
subject: powódź
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: Zdrowie
description: Z niedawno opublikowanego raportu organizacji Oxfam wynika, że aż 10 państw jest dotkniętych głodem zagrażającym życiu. Wszystko za sprawą pogłębiającego się kryzysu klimatycznego na świecie.
encoded: W tym artykule: 18 milionów osób jest na skraju śmierci głodowej Zmiany klimatyczne najbardziej odczuwają kraje, które od lat dotknięte są kryzysami Za głód odpowiedzialność powinny wziąć państwa, które są współodpowiedzialne za zmiany klimatyczne Według danych Organizacji Narodów Zjednoczonych około 828 milionów ludzi na świecie głoduje lub jest poważnie niedożywionych. Jednak ponad 345 milionów osób doświadczyło tak dużego braku pożywienia, który zagraża życiu. Według najnowszych badań organizacji humanitarnej Oxfam najgorzej sytuacja wygląda w Afganistanie, Burkina Faso, Dżibuti, Gwatemali, Hiti, Kenii, na Madagaskarze, Nigrze, Somalii i Zimbabwe. To państwa, które w ostatnim czasie najmocniej odczuły skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych. 18 milionów osób jest na skraju śmierci głodowej Według raportu Oxfam, aż 48 milionów osób w wyżej wymienionych krajach cierpi z powodu głodu, a 18 milionów jest na skraju śmierci głodowej. To ponad dwukrotny wzrost liczny głodujących osób w porównaniu z 2016 rokiem. Autorzy badania podkreślają, że obecny kryzys spowodowany jest w dużej mierze zmianą klimatu i globalnym ociepleniem. Naukowcy już od wielu lat ostrzegają, że zmiany klimatu pogłębiają degradację gleb, co ma olbrzymi wpływ na produkcję żywności. Niebezpieczne zjawiska klimatyczne, takie jak susze, upały, huragany i powodzie w dużym stopniu destabilizują rolnictwo oraz lokalne i światowe rynki rolne. Dla krajów zamożnych oznacza to ograniczenie podaży niektórych produktów. Natomiast w regionach, które są dotknięte długotrwałym kryzysem humanitarnym – śmierć. Zmiany klimatyczne najbardziej odczuwają kraje, które od lat dotknięte są kryzysami – Od dawna mówiliśmy o tym, że zmiany klimatyczne są tykającą bombą. Tylko że ta zdążyła już wybuchnąć na naszych oczach. Ekstremalne zjawiska pogodowe są aż 5-krotnie częstsze niż jeszcze 50 lat temu. Są również dużo bardziej zabójcze – mówi Gabriela Bucher, dyrektor wykonawcza Oxfam w rozmowie z brytyjskim dziennikiem The Gua…

matka-z-dzieckiem-6b90e08.jpg
width: 7787
height: 5194

Susza we Włoszech odsłoniła 450-kilogramową bombę z czasów II wojny światowej. Ewakuowano 3 tys. osób
type: item
date: 2022-08-10T11:00:01.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: pożary
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: upał
subject: włochy
subject: zmiany klimatyczne
description: Europa już od wielu tygodni zmaga się z niezwykle dotkliwą suszą. Katastrofa klimatyczna przyczynia się między innymi do wysychania rzek, z których wyłaniają się przedmioty niekiedy zapomniane przez historię.
encoded: W tym artykule: Rzeka Pad odsłoniła bombę z czasów II wojny światowej Ekstremalne zjawiska pogodowe są coraz bardziej intensywne Co możemy zrobić, żeby powstrzymać skutki globalnego ocieplenia? We Włoszech tak dramatycznej sytuacji nie było od 70 lat. W ubiegłym miesiącu Europejska Agencja Kosmiczna opublikowała zdjęcia satelitarne, na których można zobaczyć skalę problemu na przykładzie rzeki Pad. Najdłuższa rzeka kraju była prawie całkowicie wyschnięta. Eksperci od dłuższego czasu alarmują, że są to skutki globalnego ocieplenia, a susza może spowodować miliardowe straty dla rolnictwa i zagrażać ujęciom wody pitnej. Rzeka Pad odsłoniła bombę z czasów II wojny światowej Tym razem jednak susza spowodowała potencjalnie większe, bezpośrednie zagrożenie dla ludzi. Rzeka Pad odsłoniła bowiem 450-kilogramową bombę z czasów II wojny światowej. 25 lipca odnaleźli ją rybacy nieopodal wsi Borgo Virgilio. W niedziele 7 sierpnia saperzy przetransportowali bombę do kamieniołomu oddalonego 45 km od wioski w gminie Medole i doprowadzili do kontrolowanego wybuchu. Przed operacją z okolicy ewakuowano 3 tys. osób. Francesco Aporti, burmistrz Borgo Virgilio ocenił, że akcja detonacyjna nie należała do najłatwiejszych, ponieważ trzeba było przekonać wszystkich mieszkańców do ewakuacji, a na początku nie każdy był chętny. Ostatecznie udało się ewakuację przeprowadzić, choć – jak przyznał Aporti – gdyby nawet jedna osoba odmówiła, akcja byłaby wstrzymana. Eksperci ocenili, że prawie półtonowa bomba została wyprodukowana w Stanach Zjednoczonych. Zawierała 240 kg materiału wybuchowego. Susza odsłoniła podwodną „wioskę duchów” w Hiszpanii. Co można w niej zobaczyć? Wioska Aceredo została zalana 30 lat temu. Na jej miejscu utworzono zbiornik wodny na zaporze. Od kilku tygodni przyjeżdżają tam ciekawscy z Hiszpanii i Portugalii. Dlaczego? Z kolei w ubiegłym miesiącu inna włoska rzeka odsłoniła swoją tajemnicę. W Tybrze poziom wody zmniejszył się do tego stopnia, że ujawnił ruiny Mostu Nerona.…

bomba-w-rzece-pad-f0f1c43.jpeg
width: 5000
height: 3333

Zbieranie deszczówki: jak zbierać i korzystać z wody deszczowej?
type: item
date: 2022-07-31T11:02:11.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: deszcz
subject: Dom
subject: ekologia
subject: klimat
subject: susza
subject: woda
subject: zmiany klimatyczne
description: Brak śniegu w zimie, niewielka ilość umiarkowanych opadów w lecie, coraz wyższe temperatury i infrastruktura nijak sprzyjająca oszczędzaniu wody. W tym kontekście, zbieranie deszczówki jest rozsądnym posunięciem, które powinien rozważyć każdy.
encoded: W tym artykule: Na czym polega system zbierania deszczówki? Czy zbieranie deszczówki jest legalne? Jak gromadzić wodę deszczową w zbiornikach naziemnych? Jak gromadzić wodę deszczową w zbiornikach podziemnych? Zalety zbierania deszczówki Jak wykorzystać wodę deszczową? Wiele czynników przyczynia się do występowania suszy meteorologicznej, która zaczęła stanowić poważny problem już w połowie lat 90. XX wieku, a od 2015 roku jest zjawiskiem permanentnym i zajmującym coraz większy obszar naszego kraju. Konsekwencje tego zjawiska nie dotyczą jedynie spadku komfortu życia osób, które zamieszkują dotknięte nim tereny. Susza odbija się też na uprawach rolnych, a to pociąga za sobą poważne konsekwencje gospodarcze. Coraz bardziej upalne lata sprawiają, że w niektórych gminach zaczyna brakować wody pitnej. Powtarzające się susze to poważny problem, bo już kilkudniowe upały mogą wywołać deficyt wody. To jeden z najbardziej widocznych efektów zachodzących zmian klimatycznych, ale nie można nie wspomnieć, że problem brakującej wody jest też rezultatem nierozsądnego gospodarowania dostępnymi zasobami. Nie, nie chodzi o to, że w imię oszczędzania wody należy zaniedbywać higienę osobistą, ale w czasach, w których zasoby wodne w Polsce są niemal tak samo skąpe, jak w północnej części Afryki, używanie jej do nawadniania trawnika lub podlewania ogródka jest autentycznym marnotrawstwem. Dla pełnej jasności, nie zachęcamy do otaczania swoich domów pustynnym krajobrazem, a do zbierania wody deszczowej, która wyśmienicie nadaje się m.in. do podlewania roślin ogrodowych. Na czym polega system zbierania deszczówki? Zbieranie deszczówki to nic innego, jak gromadzenie i przechowywanie wód opadowych. Każdy dom jednorodzinny jest wyposażony w częściową instalację umożliwiającą jej gromadzenie. Mowa o rynnach odprowadzających wodę deszczową. Te wystarczy tylko doprowadzić do odpowiednio pojemnych zbiorników (w dużym uproszczeniu) i gotowe! Cały proces będzie odbywał się praktycznie bez naszego …

zbieranie-deszczowki-jak-zbierac-i-korzystac-z-wody-deszczowej-fot-getty-images-f345ef0.jpeg
width: 1918
height: 1563

Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze…
type: item
date: 2022-07-21T09:09:09.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: jukatan
subject: Kultura
subject: meksyk
subject: ocieplenie klimatu
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: zmiany klimatyczne
description: Naukowcy dokonali skrupulatnej analizy 800 lat istnienia cywilizacji Majów. Okazało się, że początek końca nastąpił wraz z olbrzymią suszą, która ogarnęła ich ziemie.
encoded: W tym artykule: Co spowodowało upadek miasta Mayapán? Naukowcy twierdzą, że susza doprowadziła do poważnych konfliktów społecznych i politycznych Czy człowiek może przystosować się do zmian klimatycznych? Od wielu lat naukowcy spierają się o to, co spowodowało upadek cywilizacji Majów. Jedną z powtarzających się hipotez jest susza, która w negatywny sposób wpłynęła na rolnictwo, podstawę majańskiej gospodarki. W najnowszych badaniach, które zostały opublikowana na łamach czasopisma „Nature Communications”, naukowcy sprawdzili, jaki wpływ miały zmiany klimatyczne na konflikty społeczne i polityczne wśród Majów. Co spowodowało upadek miasta Mayapán? Naukowcy postanowili przyjrzeć się mieście Mayapán. Był to jeden z ostatnich największych ośrodków cywilizacji Majów. Położony w obecnym meksykańskim stanie Jukatan, znajdował się ok. 40 km na południowy wschód od miasta Merida i 100 km na zachód od Chichén Itzá. Mayapán było ważnym ośrodkiem politycznym na półwyspie w okresie od ok. 1220 do 1440 r. Dlaczego Majowie wwiercali w zęby drogocenne klejnoty? Naukowcy odkryli, że nie tylko dla wyglądu Przyozdabianie zębów cennymi kamieniami szlachetnymi było powszechną praktyką wśród starożytnych Majów. Najnowsze badania wykazały jednak, że w tej praktyce nie chodziło jedynie o ładn... Odkrycia archeologiczne wykazały, że w XV wieku doszło tam do poważnych walk i miasto zostało znacznie zniszczone. Do tej pory jednak nie było wiadomo, co spowodowało wewnętrzne konflikty, które doprowadziły do upadku Mayapán. Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego przeprowadzili interdyscyplinarne badania, w których wykorzystali dane archeologiczne historyczne i paleoklimatyczne. Naukowcy twierdzą, że susza doprowadziła do poważnych konfliktów społecznych i politycznych Uczeni chcieli zbadać, jak zmiany klimatyczne wpłynęły na ogólne nastroje społeczne w Mayapán i jak zmieniały się relację między ludźmi na skutek szalejącej w regionie suszy. Badacze ustalili, że do największych spięć dochodziło …

mayapan-b9a6630.jpeg
width: 2127
height: 1409

Susza odsłoniła starożytny Most Nerona na rzece Tyber w Rzymie
type: item
date: 2022-07-19T09:16:34.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: hiszpania
subject: klimat
subject: Kultura
subject: portugalia
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: włochy
subject: zmiany klimatyczne
description: Od wielu tygodni Włochy zmagają się z poważną suszą. Skutki tej klęski żywiołowej odczuwają wszyscy, a jej skalę pokazuje poziom na rzece Tyber w Rzymie.
encoded: W tym artykule: Susza odsłoniła Most Nerona na rzece Tyber Historycy twierdzą, że most powstał za czasów panowania piątego cesarza Rzymu Susze są coraz częstsze i coraz bardziej dotkliwe – nie tylko we Włoszech Tak dużej suszy nie było we Włoszech od 70 lat. Na początku lipca Europejska Agencja Kosmiczna opublikowała zdjęcia satelitarne, na których widać było poziom wody na rzece Pad. To dramatyczny widok, ponieważ ta najdłuższa rzeka kraju niemalże zniknęła z powierzchni Ziemi. Eksperci przyznają, że to skutek zmian klimatycznych. W niektórych regionach wiele tygodni nie padał deszcz, a temperatury były rekordowo wysokie. Susza odsłoniła Most Nerona na rzece Tyber To niezwykle trudna sytuacja dla kraju. Susza jest bowiem zagrożeniem dla dostaw wody pitnej, ale również olbrzymim wyzwaniem dla rolników. Pad to jednak niejedyna włoska rzeka, która zaczęła w ostatnich tygodniach opadać. W rzymskim Tybrze również poziom wody się zmniejszył. Tak bardzo, że odsłonił ruiny Mostu Nerona, który został zniszczony już w starożytności. Susza odsłoniła podwodną „wioskę duchów” w Hiszpanii. Co można w niej zobaczyć? Wioska Aceredo została zalana 30 lat temu. Na jej miejscu utworzono zbiornik wodny na zaporze. Od kilku tygodni przyjeżdżają tam ciekawscy z Hiszpanii i Portugalii. Dlaczego? Mostu nigdy już nie odbudowano, chociaż sam papież Juliusz II miał taki zamiar. Obiekt znajdował się w pobliżu współczesnego mostu ponte Vittorio Emanuele II i łączył Pole Marsowe z drugim brzegiem rzeki. W tym miejscu biegła droga od Janikulum do Wzgórza Watykańskiego. Nie wiadomo dokładnie, kiedy dokładnie zbudowano Most Nerona ani kiedy go zburzono. Dodatkowo historycy nie są pewni, czy nazwa nie została nadana dopiero w średniowieczu. Co ważne, już w tamtym okresie kronikarze opisywali go jako ruinę. Do czasów współczesnych zachowały się zaledwie resztki filarów, które widoczne są w sytuacjach takich, jak ekstremalna susza. Historycy twierdzą, że most powstał za czasów panowania piątego cesar…

most-nerona-a884b52.jpeg
width: 3791
height: 2529

Woda za 2 dolary. Oto prototypowe urządzenie odzyskujące wodę z pustynnego powietrza
type: item
date: 2022-05-26T11:42:36.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: globalne ocieplenie
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: pustynie
subject: susza
subject: woda
subject: wynalazki
description: Nierównomierny dostęp do wody to jedna z bolączek całego globu. Zdaniem naukowców pomóc może nowa prosta technologia pozyskiwania wody nawet z bardzo suchego powietrza. Działa tam, gdzie wilgotność spada nawet poniżej 30 proc.
encoded: W tym artykule: Co to jest wilgotność powietrza? Woda za 2 dolary Jak odzyskiwać wodę z powietrza? Urządzenie odzyskujące wodę z powietrza – zrób to sam Brak wody stanowi już problem globalny. Szacuje się, że aż 2/3 ludzi na Ziemi ma stałe lub czasowe kłopoty z dostępem do wody. Jednocześnie na całej kuli ziemskiej znajdują się jej bogate rezerwuary. Nie tylko w postaci rzek, jezior, mórz czy oceanów. Źródłem wody może być też obecna na każdej szerokości geograficznej atmosfera. Czy Ziemia jest płaska? 10 dowodów obalających ten mit Przedstawiamy mocne argumenty do dyskusji z pseudonaukowcami, którzy wierzą, że Ziemia jest płaska. Ile wody znajduje się w powietrzu? Naukowcy wyliczyli, że jest to ok. 13 biliardów ton. Inne szacunki mówią o kilkudziesięciu tysiącach kilometrów sześciennych. Stanowi to ułamek całej wody zgromadzonej na Ziemi. Jej ilość przekracza miliard km sześciennych, jednak absolutna większość tego miliarda – 97 proc. – to słona woda oceanów. Co to jest wilgotność powietrza? Biorąc pod uwagę, że gro wody słodkiej jest ciągle uwięzione w lodowcach, rezerwuar wilgoci znajdujący się w powietrzu stanowi bardzo cenny i pożądany zasób. Naukowcy od lat starają się wymyślać sposoby, jak po niego sięgnąć. Powstają różnego rodzaju generatory wody z powietrza – np. wykorzystujące mgłę albo rosę. Jedna dotychczas sprawdzały się one głównie w tych miejscach, gdzie wilgotność powietrza była wysoka. Wilgotność powietrza mierzy zawartość pary wodnej w powietrzu. Dla ponad jednej trzeciej obszarów całej Ziemi średnia roczna wilgotność powietrza wynosi mniej niż 40 proc. Są jednak na Ziemi miejsca, gdzie jest jeszcze niższa. A w niektórych – np. w Dolinie Królów w Egipcie – spada do zera. Woda za 2 dolary Mieszkającym na najsuchszych obszarach Ziemi próbują pomóc naukowcy i inżynierowie z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin. Od kilku lat stawiają sobie za cel opracowywanie urządzeń, które nie tylko będą produkowały wodę w najmniej sprzyjających warunkach (czyli np. n…

sahara-c09f6bf.jpeg
width: 1024
height: 683

Naukowcy uważają, że w końcu rozwiązali zagadkę Grenlandii. Dlaczego wikingowie opuścili tę wyspę?
type: item
date: 2022-04-02T11:01:59.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: arktyka
subject: Edukacja
subject: grenlandia
subject: odkrycia
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: Travel
subject: wikingowie
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Pytanie o to, dlaczego wikingowie opuścili Grenlandię jest przedmiotem sporu wielu historyków. Naukowcy twierdzą, że udało im się w końcu poznać przyczynę tej nagłej decyzji sprzed setek lat.
encoded: W tym artykule: Najnowsze badania wykazały, że głównym czynnikiem, który wpłynął na decyzję wikingów była susza Pierwsza osada wikingów na Grenlandii powstała już w 985 roku Trzy lata analizy próbek i osadu z Osiedla Wschodniego Pod koniec roku naukowcy ogłosili, że znaczny wzrost poziomu morza oraz częstsze powodzie przekonały ostatecznie wikingów, że muszą opuścić swoje grenlandzkie wioski i szukać szczęścia na innej wyspie. Prawdopodobnie te czynniki miały wpływ na ich decyzję. Jednak ostatnie badania wykazały, że chodziło o coś jeszcze, być może dużo bardziej znaczącego. Najnowsze badania wykazały, że głównym czynnikiem, który wpłynął na decyzję wikingów była susza Najnowsze badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego "Science Advances". Naukowcy w artykule opisali, że głównym czynnikiem, który zmusił wikingów do opuszczenia Osiedla Wschodniego na Grenlandii, była susza. Okres suchy miał utrzymywać się wówczas przez bardzo długi czas. Drogocenny prezent dla wodza wikingów. W Danii odnaleziono kolczyk z XI wieku Biżuteria prawdopodobnie była prezentem bizantyjskiego Cesarza dla wodza wikingów. Kolczyk może mieć nawet 1000 lat. – Na podstawie badań doszliśmy do wniosku, że susza miała dużo większy wpływ na osadnictwo Normanów niż ochłodzenie i powodzie – przekazali badacze w specjalnym oświadczeniu. Czytamy również, że susza spowodowała na Grenlandii ubytek traw, które potrzebne były między innymi do hodowli zwierząt. Co więcej, analiza izotopowa kości wykazała, że susza zbiegła się również z okresem, w którym grenlandzcy wikingowie zmienili swoją dietę z mięsnej na roślinno-rybną. Pierwsza osada wikingów na Grenlandii powstała już w 985 roku Wikingowie dotarli na Grenlandię już ponad 1000 lat temu. Stało się to przypadkiem. Żeglarze, którzy płynęli na Islandię zboczyli z kursu, prawdopodobnie w wyniku sztormu, i odkryli ten arktyczny ląd. Uznaje się, że Eryk Rudy w 985 roku założył pierwszą osadę na Grenlandii, która została nazwana Osiedlem Wscho…

ruiny-hvalsey-grenlandia-f9a3434.jpeg
width: 2035
height: 1474

Najnowszy raport IPCC – zmiany klimatu mają katastrofalne konsekwencje nie tylko dla planety, ale również dla życia i zdrowia ludzi
type: item
date: 2022-03-01T16:51:56.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: klimat
subject: onz
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: zmiany klimatyczne
description: Międzynarodowy Zespół ds. Zmian Klimatu opublikował najnowszy raport. Mówi on wprost: globalne ocieplenie ma niezwykle negatywne konsekwencje dla naszego środowiska, a nawet dla ludzkiego zdrowia fizycznego i psychicznego. Dane są przerażające.
encoded: W tym artykule: Ostatni dzwonek dla ratowania naszej planety Zmiany klimatu mają negatywny wpływ również na nasze życie i zdrowie Intensywność i częstotliwość ekstremalnych zjawisk pogodowych wzrasta Według raportu jesteśmy bardzo daleko od realizacji Porozumienia Paryskiego To już nie są prognozy, a dowody i fakty Według najnowszego raport IPCC nawet 3,6 miliarda osób na całym świecie odczuwa już skutki zmian klimatu. To między innymi codzienna walka z żywiołami, ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, takimi jak susze, powodzie, rekordowe upały i pożary. Ostatni dzwonek dla ratowania naszej planety Autorzy najnowszego dokumentu zwracają uwagę na to, że konsekwencje kryzysu klimatycznego ponosi cała planeta i jej ekosystemy. Jeżeli nie powstrzymamy obecnej tendencji, wkrótce może okazać się, że jest za późno na działania naprawcze. Dlatego IPCC wskazuje, co musimy zrobić, aby zatrzymać skutki zmian klimatu. W raporcie jest również wzmianka o Polsce. Nowe badania pokazują, że do 2050 roku poziom mórz wzrośnie nawet o 30 centymetrów. Skutki mogą być katastrofalne Według najnowszego raportu, w ciągu następnych trzech dekad znacznie wzrośnie poziom mórz. Naukowcy szacują, że konsekwencją będzie zwiększona ilość niebezpiecznych powodzi. Najnowszy raport IPCC, czyli dokument "Zmiany klimatu 2022: Konsekwencje, adaptacja i zagrożenia", został sporządzony przez 270 naukowców z 67 krajów świata. Został zaprezentowany w poniedziałek, 28 lutego w trakcie wirtualnej konferencji prasowej. Zmiany klimatu mają negatywny wpływ również na nasze życie i zdrowie Eksperci w swojej pracy wskazali rejony Ziemi, które są najbardziej podatne na skutki zmian klimatu. Zamieszkuje je nawet 3,6 miliarda ludzi. Badacze zwracają uwagę, że duża część spośród tych osób żyje w miejscach, w których są całkowicie odcięte od zasobów, które mogłyby im przetrwać katastrofę klimatyczną. Naukowcy w raporcie zwrócili szczególnie uwagę na to, że skutki zmian klimatu to nie tylko zagrożenie dla ekosystemów, pl…

pozar-pola-po-suszy-i-fali-upalow-d18937a.jpeg
width: 2121
height: 1413

Susza odsłoniła podwodną „wioskę duchów” w Hiszpanii. Co można w niej zobaczyć?
type: item
date: 2022-02-22T11:18:18.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: globalne ocieplenie
subject: hiszpania
subject: susza
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Wioska Aceredo została zalana 30 lat temu. Na jej miejscu utworzono zbiornik wodny na zaporze. Od kilku tygodni przyjeżdżają tam ciekawscy z Hiszpanii i Portugalii. Dlaczego?
encoded: W tym artykule: Podwodna „wioska duchów” Susza w Hiszpanii Opuszczone wsie i miasta w Polsce Anomalie pogodowe od kilku lat są coraz bardziej odczuwalne na całym świecie. Według klimatologów długie susze, powodzie czy ostatnie silne wiatry mogą być następstwem zmian klimatu. Skutki globalnego ocieplenia nierzadko widać gołym okiem – tak jak na granicy hiszpańsko-portugalskiej. Problem wysychających zbiorników wodnych jest już odczuwalny w wielu miejscach na świecie. W 2021 roku po raz pierwszy w historii rzeka Kolorado nie wystarczała, żeby zaspokoić potrzeby lokalnych społeczności. Podwodna „wioska duchów” Przez brak opadów zbiornik wodny Alto Lindoso w hiszpańskiej Galicji niemal całkowicie wysechł. W następstwie tego po 30 latach spod wody wyłoniła się „wioska duchów” Aceredo. Osada została celowo zalana w 1992 r. Dziś zostały po niej dosłownie ruiny, dodatkowo zniszczone przez stojącą wodę. Upiorna sceneria z miejsca zainteresowała podróżnych z Hiszpanii i Portugalii. Na błotnistej ziemi nadal można znaleźć skrzynki z pustymi butelkami po piwie oraz pozostałości zabudowań: części dachów, cegły, belki z drzwi, a nawet zardzewiałe rury z fontanny wody pitnej. Na nagraniach z drona widać też stary samochód. Nie wszyscy podchodzą entuzjastycznie do tego niecodziennego widoku. – Czuję smutek. To tak, jakbym oglądał film. Mam wrażenie, że to nas właśnie czeka przez zmiany klimatu i susze – mówił 65-letni Maximino Perez cytowany przez CNN. Maria del Carmen Yanez, burmistrzyni gminy Lobios tłumaczy, że zbiornik wodny wysechł z powodu braku opadów w ostatnich miesiącach, zwłaszcza w styczniu. Obwinia też portugalskie przedsiębiorstwo energetyczne zarządzające Alto Lindoso o „agresywną eksploatację”. To nie zmiany klimatyczne doprowadziły do suszy na Madagaskarze? Zmiany klimatyczne są coraz bardziej odczuwalne na całym świecie. Badacze twierdzą jednak, że susza na Madagaskarze została wywołana innymi czynnikami. Susza w Hiszpanii Z powodu trwającej od dłuższego czasu sus…

susza-odslonila-podwodna-wioske-duchow-w-hiszpanii-1e42e6b.jpeg
width: 1024
height: 684

To był najgorszy rok w historii ludzkości, ale okazuje się, że nie dla pewnej kultury
type: item
date: 2021-12-03T12:03:14.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: cywilizacja
subject: dżuma
subject: Edukacja
subject: erupcja wulkanu
subject: głód
subject: indianie
subject: Kultura
subject: susza
description: Trzy lata temu historyk Michael McCormick uznał, że 536 r. n.e. był to najgorszy rok w historii. Najnowsze badania pokazują, że nie dla wszystkich. Kultura Anasazi mogła skorzystać na tragedii reszty świata.
encoded: W tym artykule: Najgorszy rok w dziejach Kultura Anasazi Praca zespołowa Na przestrzeni tysiącleci było wiele takich lat, które moglibyśmy określić jako najgorsze dla ludzkości. W XIV wieku w wyniku epidemii czarnej śmierci zginęło nawet 60% ludności Europy. W 1918 pandemia grypy hiszpanki przyczyniła się do nawet 100 milionów zgonów, głównie dorosłych. W 1939 r. wybuchła wojna, podczas której w ciągu 6 lat zginęło ponad 60 milionów ludzi, w tym doszło do Zagłady ok. 6 milionów Żydów (nawet 11 mln łącznie). Oczywiście tragedii ludzkich oraz ofiar nie można porównywać ani ujmować im cierpienia. W 2018 r. historyk z Uniwersytetu Harvarda, Michael McCormick stwierdził, że spośród tych wszystkich okrutnych lat, których doświadczyła ludzkość, najgorszy był rok 536. Jednak nie dla wszystkich… Najgorszy rok w dziejach McCormick uznał, że 536 r. był „początkiem jednego z najgorszych okresów życia, jeśli nie najgorszym rokiem.” W owym roku nad Europą, Bliskim Wschodem i częścią Azji pojawiła się tajemnicza mgła, która pogrążyła świat w mroku na wiele miesięcy. Słońce było prawie niewidoczne, a średniowieczni kronikarze opisywali, że trudno było odróżnić dzień od nocy. Temperatury gwałtownie spadły. Rozpoczęła się najzimniejsza dekada od 2300 lat, co przyniosło katastrofalne skutki. Pojawiły się susze i nieurodzaj, w Chinach latem padał śnieg, ludzie zaczęli głodować. W 541 roku dżuma dymienicza dotknęła Cesarstwo Wschodniorzymskie, w tym jego stolice Konstantynopol. Tak zwana dżuma Justyniana rozprzestrzeniała się błyskawicznie, wyniszczając nawet połowę populacji Bizancjum, co również mogło mieć wpływ na jego szybszy upadek. W 2018 roku zespół naukowców odkrył, że w 536 roku na Islandii doszło do olbrzymiej erupcji wulkanu. Popiół i materiał piroklastyczny rozprzestrzeniły się nad półkulą północną. Badacze stawiają również hipotezę, że w podobnym okresie miała miejsce erupcja Ilopango na terenie obecnego Salwadoru, która również przyczyniła się do dalszych katastrofalnych w…

anasazi-79365b3.jpeg
width: 2252
height: 1332

Woda z powietrza w Kalifornii
type: item
date: 2021-10-08T21:05:06.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kalifornia
subject: susza
subject: Technologia
subject: woda
description: W zmagającej się z suszami i niedoborami wody pitnej Kalifornii testuje się nowe rozwiązanie: pozyskiwanie wody z...powietrza!
encoded: W tym artykule: Cena nie należy do najniższych Od 900 do 8,600 litrów wody dziennie Wiele generatorów wody atmosferycznej działa na zasadzie bardzo zbliżonej do osuszaczy powietrza: powietrze zostaje gwałtownie schłodzone przez specjalne cewki, co prowadzi do jego skroplenia. Tempo, w jakim jest wytwarzana woda zależy od kilku czynników takich jak temperatura powietrza, jego wilgotność, ilości powietrza jaka przepływa przez urządzenie chłodzące oraz jego potencjału do obniżenia temperatury. Inne, mniej popularne metody wykorzystują różne substancje mające pomóc w wytwarzaniu wody z powietrza takie jak chlorek litu, bromek litu, żel krzemionkowy i inne. Trwają również prace nad urządzeniami zdolnymi do bezpośredniego wytwarzania wody pitnej przy użyciu światła słonecznego. Cena nie należy do najniższych Technologia polegająca na pozyskiwaniu wody z powietrza jest obiecująca, choć nie należy do tanich. Maszyny będące w stanie pozyskiwać wodę z powietrza kosztują od 30.000 do 200.000 dolarów, ale szacuje się, że ceny będą spadać w miarę, jak technologia będzie stawać się coraz bardziej popularna. Jednym z systemów opracowanych w ostatnich latach jest pochodzący z firmy Tsunami Products. System tej firmy jest jednym z tych, które pozyskują wody z zawartej w powietrzu wilgoci. Inne rozwiązania stosowane w tej dziedzinie polegają m.in. na specjalnych siatkach, panelach słonecznych a nawet zwykłych kontenerach transportowych, które zbierają wilgoć z powietrza. Ted Bowman, inżynier–projektant biorący udział produkcji maszyn pozyskujących wodę z powietrza cytuje motto firmy: „Woda z powietrza to nie magia, to nauka!”. Bowman mówi, że urządzenia jego produkowane przez firmę, z którą jest związany, nadają się do użytku w domach, biurach, na farmach. Osuszają powietrze i w ten sposób tworzą wodę, która jest filtrowana, aby nadawała się do picia. Od 900 do 8,600 litrów wody dziennie Technologia, o której mowa, sprawdza się szczególnie dobrze w obszarach gdzie często występują mg…

kalifornia-fbe542b.jpeg
width: 1024
height: 683

Zachód USA boryka się z katastrofalną falą upałów, pożarami lasów i suszą
type: item
date: 2021-07-15T18:41:25.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: arizona
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: kalifornia
subject: przyroda usa
subject: susza
subject: upał
subject: woda
description: Ogromna susza i zmiany klimatyczne sprawiają, że na Zachodzie USA zaczyna brakować wody. Alarmująco niski poziomu zbiorników wodnych w regionie zachodnich stanów USA, w niektórych przypadkach zbliżonego do rekordowego, sprawia, że znalezienie rozwiązania problemu staje się jeszcze pilniejsze.
encoded: W tym artykule: Historyczne zagrożenie Rolnictwo zużywa gigantyczne ilości wody Łatwe rozwiązania nie istnieją Jest jednak nadzieja! Historyczne zagrożenie Zachód Ameryki charakteryzuje się większą zmiennością hydrologiczną - większą liczbą lat w których występują powodzie i susze - niż jakakolwiek inna część kraju, twierdzi Jay Lund, profesor inżynierii lądowej i środowiskowej na Uniwersytecie Kalifornijskim. Około 42% ludności Kalifornii, najbardziej zaludnionego stanu USA, w którym żyje 39,5 miliona ludzi znajduje się obecnie w stanie zagrożenia suszą. W zasadzie każda część stanu z wyjątkiem Południowej Kalifornii i rejonu Zatoki San Francisco jest w dramatycznej sytuacji - powiedział gubernator stanu, Gavin Newsom. A jeśli niektóre z najbardziej znaczących zbiorników w Kalifornii mogą być jakimkolwiek wskaźnikiem obecnego stanu rzeczy, mieszkańcy powinni się martwić. W czerwcu poziom wody w jeziorze Mead, największym zbiorniku w całym kraju, osiągnął historycznie niski poziom - jest to niepokojące, biorąc pod uwagę, że zachód USA jest w dużej mierze uzależniony od wód powierzchniowych. Sąsiadujące z nim jezioro Powell, drugi co do wielkości zbiornik w USA, wykazuje podobne tendencje. „Zmiany klimatyczne zdecydowanie stanowią wyzwanie dla systemu zaopatrywania w wodę" powiedział Berggren. Wzrost liczby ludności jest dodatkowym obciążeniem systemu, w miarę, jak coraz większe ilości wody są przekierowywane do większej liczby gospodarstw domowych. Coraz częściej wszyscy zadają sobie pytanie: jeśli prognozy się sprawdzą, a ostatnie ciepłe i suche trendy utrzymają się w nadchodzących latach, jak ten kluczowy dla gospodarki USA (gdyby Kalifornia była osobnym państwem, byłaby piątą gospodarką świata, większą niż indyjska, brytyjska czy francuska!) rozwiąże swój kryzys wodny? Rolnictwo zużywa gigantyczne ilości wody Już od lat stany i hrabstwa namawiają mieszkańców, a w niektórych przypadkach uchwalają prawa, które wprost zmuszają ich do ochrony zasobów wodnych. Niektór…

susza-3-319be6a.jpeg
width: 1024
height: 683

Polska jest jednym z najuboższych w wodę krajów europejskich. „Pustynnieje na naszych oczach”
type: item
date: 2021-04-21T08:20:25.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: Lifestyle
subject: Planete Possible
subject: rzeki
subject: susza
subject: woda
subject: zmiany klimatyczne
description: W wodzie powstało życie, woda jest najważniejszym komponentem ciała wszystkich organizmów. U dorosłego człowieka woda stanowi ok. 60-75% masy ciała. Bez wody nie ma życia na Ziemi.
encoded: Obecnie trwa szóste wielkie wymieranie gatunków. Od 1700 roku utraciliśmy 87% światowych terenów podmokłych. W ciągu ostatnich 50 lat 30% naturalnych ekosystemów wodnych zostało zniszczonych. Spadek liczby kręgowców rzecznych jest dwa razy większy niż lądowych lub oceanicznych. Środowiska wodne, choć zajmują zaledwie 1% powierzchni Ziemi, gromadzą 1/3 wszystkich zwierząt kręgowych i 10% wszystkich gatunków zwierząt. 51% znanych światu gatunków ryb żyje w wodach słodkich, zatem wody śródlądowe są bogatsze w gatunki ryb niż morza i oceany, które zajmują 70% powierzchni Ziemi. Trwa antropocen, czyli epoka nieodwracalnych i na niespotykaną dotąd skalę zmian w środowisku naturalnym, które powoduje najbardziej dominujący gatunek na Ziemi – człowiek. Dotyka nas kryzys klimatyczny, obserwujemy kryzys światowej różnorodności biologicznej. Za kryzysem różnorodności biologicznej i kryzysem klimatycznym idzie krok w krok jeszcze jeden – kryzys związany z dostępnością wód słodkich, a więc i wody pitnej. Wszystkie te trzy zjawiska są ze sobą ściśle związane, występują na skalę globalną i ich sprawcą jest niestety… człowiek. A dokładniej niezrównoważony sposób, w jaki gospodaruje zasobami Ziemi. Problem ten nie dotknie wyłącznie „ptaszków i rybek”, nie jest wyłącznie „problemem ekologów, garstki naukowców lub aktywistów” ale jest pilnym problemem nas wszystkich, który wlecze za sobą widmo wojen o wodę w przyszłości. Zatem - co robimy źle? Spuszczamy wodę z Polski Systemy „nawadniająco – odwadniające” powstały już w starożytności, używali ich do nawadniania pól choćby Egipcjanie. Te tzw. systemy melioracyjne to systemy kanałów łączących się z rzeką, z wbudowanymi w nie zastawkami, pomagającymi spiętrzyć lub spuścić wodę. Powojenna Polska, nękana biedą, musiała jak najszybciej stanąć na nogi, postawiono więc na rozwój rolnictwa. Aby je zintensyfikować trzeba było zwiększyć powierzchnię produkcji rolnej. Na gwałt osuszano więc np. torfowiska, spuszczając z nich wodę właśnie systemami…

w-ostatnich-latach-poziom-wod-gruntowych-w-polsce-obnizyl-sie-o-dwa-metry-zasoby-wodne-nie-odnawiaja-sie-w-takim-tempie-jak-dawniej-fot-getty-images-e9eaafb.jpeg
width: 3951
height: 2221