National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-28T06:52:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ciche wymieranie symbolu Australii. Zaledwie 27 stopni staje się dla koali wyrokiem śmierci
items: Kawa bezkofeinowa też działa. Ma zaskakujący wpływ na oś mózgowo-jelitową
items: Czy możemy „zaszczepić” się przeciwko stresowi? Naukowcy mają na to kilka pomysłów
items: Trudna osoba w twoim otoczeniu sprawia, że starzejesz się 1,5% szybciej. „Wampiry energetyczne” mają na nas ogromny wpływ
items: Mechanizm w mózgu sabotuje twoje cele. Psycholog wyjaśnia, dlaczego odkładasz wszystko na później
items: Twój pot skrywa cenne informacje o zdrowiu. Nowy czujnik pozwoli to wykorzystać
items: Czy impulsy elektryczne mogą uspokoić twój układ nerwowy? Oto, co mówią lekarze
items: Trwa Konkurs Chopinowski. Psycholożka zdradza, jak muzycy radzą sobie z tremą i czego możemy się od nich nauczyć
items: Gry komputerowe wspierają zdrowie psychiczne. Naukowcy zrywają z popularnym mitem
items: Tu nie zaznasz spokoju. Ranking najbardziej stresujących miast na świecie
items: Pilotki lepiej niż piloci reagują pod presją. Zdradziły to ich oczy
items: Neurobiolodzy nie mają wątpliwości. Ten znany wszystkim stan działa jak reset dla mózgu
items: Naturalny sposób na stres? 15 minut zabawy z psem
items: Przesuszone rośliny „krzyczą”. Polscy naukowcy mają na to dowód
items: Niezwykłe badanie wykazało, że psy wyczuwają stres ludzi. I stają się przez to pesymistami
items: National Geographic Extra 2/22
items: Twój stres odbija się na twoim psie. Nowe badanie
items: Aż połowa milenialsów rzuca pracę z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym
items: Stres rujnuje pamięć, skórę i metabolizm. Jak z nim sobie radzić?
items: Pracowniczka wzięła urlop z pracy „na nerwy”. Reakcja szefa zaskoczyła wszystkich
items: Millenialsi to pierwsze pokolenie, które ma gorzej niż ich rodzice. "Żyją pod niewyobrażalną presją"
items: 12 sposobów, dzięki którym bez stresu będziesz podróżować samolotem
items: Spokojne wakacje
items: Stres czekoladą zwalczaj
items: Zdrowie w podróży - wzmocnij odporność

Ciche wymieranie symbolu Australii. Zaledwie 27 stopni staje się dla koali wyrokiem śmierci
type: item
date: 2026-05-28T06:51:43.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: australia
subject: globalne ocieplenie
subject: koala
subject: stres
subject: wymieranie gatunków
subject: zmiany klimatyczne
description: Nowe badanie opublikowane w „Biology Letters” po raz pierwszy na taką skalę powiązało śmiertelność puchatego symbolu Australii z falami upałów. Okazało się, że koale radzą sobie z nimi gorzej niż sądziliśmy – analiza naukowców z Sydney dowiodła, że już temperatura powyżej 27 stopni Celsjusza wywołuje u tych zwierząt niebezpieczny stres cieplny, drastycznie zwiększając liczbę hospitalizacji i zgonów. Wizja koali beztrosko przeżuwających eukaliptusa na tle słonecznego, australijskiego nieba na naszych oczach staje się właśnie przeszłością.
encoded: Choć koale wykształciły ewolucyjne mechanizmy radzenia sobie z gorącem, tempo współczesnych zmian klimatycznych drastycznie obnaża granice ich wytrzymałości fizjologicznej. Skrupulatne badanie tysięcy przypadków klinicznych pokazuje, że te bezbronne, nadrzewne ssaki przegrywają walkę z rosnącym słupkiem rtęci, co zmusza ekologów do natychmiastowego przeformułowania strategii ich ochrony. Zabójcza granica 27 stopni Chociaż od lat wiedzieliśmy, że upały wyniszczają koale, to wnioski te opierały się głównie na anegdotycznych i jednostkowych obserwacjach. Naukowcy pod kierownictwem dr Valentiny Melli ze Szkoły Nauk Weterynaryjnych Uniwersytetu w Sydney postanowili to zmienić. Przeanalizowali niemal 12 tysięcy przypadków przyjęć koali do trzech szpitali dla zwierząt oraz jednego serwisu ratunkowego w Nowej Południowej Walii w latach 2020–2022. Każdy przypadek uratowanego lub martwego zwierzęcia zestawiono z dokładną lokalizacją oraz średnimi temperaturami poprzedzającymi interwencję. Wyniki wyłaniające się z danych są alarmujące. Ryzyko trafienia do szpitala lub nagłej śmierci dorosłego osobnika drastycznie rośnie, gdy maksymalna średnia temperatura z ostatnich siedmiu dni przekracza próg zaledwie 27 stopni Celsjusza. W sytuacjach, gdy torbacze były wystawione na działanie temperatur przekraczających 30°C, stawały się one od 1,5 do nawet 3,5 raza bardziej narażone na śmierć lub hospitalizację w porównaniu do osobników żyjących w temperaturze 25°C. Stres cieplny u koali występuje, gdy generowane wewnątrz ciała ciepło przewyższa zdolności ssaka do jego utraty. Gatunki nadrzewne są na to szczególnie podatne ze względu na ograniczone możliwości migracji i ukrycia się przed słońcem. „Koalowa stolica świata” w tarapatach Szczególnie narażone na przegrzanie są populacje zamieszkujące rolnicze i suche tereny w głębi lądu, w północno-zachodniej części Nowej Południowej Walii. Niegdyś potężna populacja w rejonie Gunnedah na równinach Liverpool Plains, powszechnie uważana za „koalo…

GettyImages-a0034-000002-bf779f5.jpg
width: 5060
height: 3386

Kawa bezkofeinowa też działa. Ma zaskakujący wpływ na oś mózgowo-jelitową
type: item
date: 2026-05-02T08:46:47.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: kawa
subject: medycyna
subject: stres
subject: Zdrowie
description: Picie kawy może poprawiać nastrój i zwiększać wydajność poznawczą nawet jeśli nie zawiera ona kofeiny. Nowe badanie porównało kawę kofeinową i bezkofeinową i wykazało, że obie wyraźnie działają na układ pokarmowy, sprawność umysłową i nastrój.
encoded: Kawowy rytuał to dla wielu z nas nieodłączny element dnia, kojarzony głównie z kofeinowym zastrzykiem energii. Jednak najnowsze badania, przeprowadzone przez naukowców z University College Cork w Irlandii sugerują, że wpływ kawy sięga znacznie głębiej. Okazuje się, że kawa wchodzi w wielopoziomowe interakcje z naszą mikrobiotą jelitową i metabolizmem oraz wielowymiarowo wpływa na emocje. Jak wyglądało badanie? U osób regularnie pijących kawę występują wyraźne zmiany w niektórych markerach odpornościowych we krwi oraz specyficzne szczepy drobnoustrojów zasiedlających jelita. Aby sprawdzić, czy za te efekty odpowiada wyłącznie kofeina, naukowcy wymyślili prosty eksperyment. Wzięło w nim udział 31 osób pijących regularnie 3–5 filiżanek kawy dziennie oraz 31 osób, które kawy nie piły wcale. Na początku eksperymentu obie grupy nie różniły się pod względem wskaźnika masy ciała (BMI), ciśnienia krwi, poziomu stresu, lęku czy jakości snu. Najpierw wszyscy uczestnicy zostali kawowymi abstynentami na dwa tygodnie. Potem rozpoczął się właściwy eksperyment: przez 3 tygodnie 16 uczestników piło zwykłą kawę, a 15 – bezkofeinową. Ani jedni ani drudzy nie wiedzieli jaki rodzaj kawy piją. Na koniec wszystkich szczegółowo przebadano. Zaskakujący wynik: kawa bezkofeinowa też działa Wyniki były zaskakujące – u wszystkich uczestników, niezależnie od rodzaju kawy, po jej ponownym wprowadzeniu zaobserwowano zmiany w mikrobiocie. Sugeruje to, że określone szczepy bakterii jelitowych są wrażliwe na obecność kawy, ale nie samej kofeiny. – Oba rodzaje kawy obniżały poziom stresu, depresję, impulsywność i stany zapalne, jednocześnie poprawiając nastrój i sprawność poznawczą – piszą autorzy badania. Kawa bezkofeinowa powiązana była też z poprawą jakości snu, zwiększeniem aktywności fizycznej i poprawą pamięci. Nowe spojrzenie na kofeinę w kawie Badanie wykazało też, że tylko kawa kofeinowa była powiązana ze zmniejszeniem lęku, stresu psychicznego, ciśnienia krwi oraz poprawą uwagi i radzenia so…

kawa-bezkofeinowa-tez-dziala-d476b00.jpeg
width: 7400
height: 4936

Czy możemy „zaszczepić” się przeciwko stresowi? Naukowcy mają na to kilka pomysłów
type: item
date: 2026-04-21T13:45:59.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: bakterie
subject: stres
subject: szczepionki
description: Tradycyjna szczepionka przygotowuje układ odpornościowy do budowania lepszych mechanizmów obronnych. Zdaniem badaczy możemy zrobić coś podobnego, aby zwiększyć naszą odporność psychiczną na presję i wynikający z niej stres. Pomocny może być trening odporności na stres, ale też pewna zabita termicznie bakteria występująca w glebie.
encoded: Zastrzyk uodparniający na stres jest marzeniem milionów ludzi funkcjonujących na co dzień pod ogromną presją. Choć pewnie raz na jakiś czas przydałby się każdemu z nas. A chociaż „uodparnianie się” na stres brzmi mało realnie, to jesteśmy w stanie wytrenować swój organizm nie tyle do ignorowania stresu, ile do szybszej regeneracji. Trening antystresowy Tak działają m.in. treningi personelu wojskowego. Specjalnie dobrane symulacje wydarzeń stresogennych, przy jednoczesnym zapewnieniu żołnierzom narzędzi i odpowiedniego wsparcia, pozwalają ograniczyć wpływ przyszłego stresu. W jednym z badań podchorążowie, którzy przeszli trening odporności psychicznej, mieli niższy poziom kortyzolu podczas późniejszych intensywnych ćwiczeń wojskowych niż ci, którzy takiego szkolenia nie przeszli. Podobnie ratownicy medyczni, którzy odbyli trening odporności, są mniej narażeni na rozwój zespołu stresu pourazowego (PTSD) oraz depresji. – Na szczęście większość ludzi nie potrzebuje szkolenia w stylu wojskowym, aby osiągnąć te korzyści. Wystarczy celowe wystawianie się na możliwy do opanowania, codzienny stres, aby budować odporność psychiczną – mówi Julie Vašků z Uniwersytetu Masaryka w Czechach. Radzenie sobie ze stresem przebudowuje mózg Jej badania pokazują, że takie codzienne radzenie sobie ze stresującymi sytuacjami przebudowuje mózg, wywołując zmiany w całej „sieci stresu”, obejmującej m.in. korę przedczołową, która reguluje emocje; hipokamp, związany z pamięcią; oraz ciało migdałowate, odpowiedzialne za wykrywanie zagrożeń. Gdy ludzie dobrowolnie stawiają czoła łagodnym stresorom, te obwody adaptują się w sposób ułatwiający radzenie sobie z przyszłymi wyzwaniami oraz pomagający organizmowi szybciej wracać do stanu równowagi. – Łagodny stresor to sytuacja, w której odczuwasz pewien poziom dyskomfortu, ale jesteś w stanie go znieść. Nie może być przytłaczający. Gdy staje się przytłaczający, ponieważ wówczas może mieć charakter traumatyczny – mówi Vašků. Kiedy taki trening powinien …

FABRIC-KOLAZ-32-2026-04-21T141651.384-310c8e8.jpg
width: 2813
height: 1875

Trudna osoba w twoim otoczeniu sprawia, że starzejesz się 1,5% szybciej. „Wampiry energetyczne” mają na nas ogromny wpływ
type: item
date: 2026-03-11T07:00:31.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: ludzie
subject: stres
subject: wampiry
subject: Zdrowie
description: Być może kojarzycie Colina Robinsona z serialu „Co robimy w ukryciu”, wampira energetycznego, który – w odróżnieniu od reszty wampirów – żywił się energią życiową ludzi poprzez ich irytowanie, zanudzanie czy nużące konwersacje. Okazuje się, że podobne „wampiry energetyczne” naprawdę istnieją i mogą realnie skracać nasze życia.
encoded: Każdy zna kogoś, kto potrafi zepsuć dzień jednym zdaniem, wywołać niepokój telefonem albo regularnie podważać nasze decyzje. Naukowcy przyjrzeli się wpływowi osób, które określają mianem „trudnych”. Okazuje się, że spędzanie czasu z osobą, która ciągle sprawia problemy, może wyrządzić dużo więcej szkód niż tylko zepsucie nastroju. Odkryli, że stresujące relacje mogą… przyspieszać proces starzenia. „Wampiry energetyczne” naprawdę „zabierają” nam życie Wyobraź sobie, że twoje komórki mają zegar, który tyka szybciej za każdym razem, gdy ktoś narzeka, powoduje stres czy niepokój. Badanie opublikowane w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences” wykazało, że regularny kontakt z trudnymi ludźmi może podnosić poziom stresu i przyspieszać biologiczne starzenie. A czym ono jest? Starzenie biologiczne odnosi się do szybkości, z jaką starzeją się komórki naszego ciała – nie zawsze odpowiada temu, co mamy wypisane w dowodzie osobistym. Czyli jeśli masz w otoczeniu „wampira energetycznego” twój organizm starzeje się szybciej, niż wskazywałby pesel. O ile starzejemy się przez trudne relacje? W badaniu przeprowadzonym przez naukowców z Indiana University i New York University, uczestnicy oceniali swoje relacje w ostatnich 6 miesiącach – pytano ich, jak często ktoś im „dokuczał” czy „utrudniał życie”. Pobierano także próbki śliny do analizy zmian epigenetycznych, które pokazują, jak szybko starzeją się komórki. Okazało się, że każda dodatkowa trudna osoba w otoczeniu przyspieszała starzenie biologiczne średnio o 1,5% rocznie. Oznacza to, że osoba, w której życiu występują wyjątkowo trudne relacje, może starzeć się o około 1,015 roku biologicznego na każdy rok kalendarzowy. Czym są telomery i dlaczego są ważne dla młodości komórek? Telomery, czyli „czapeczki” na końcach chromosomów, chronią nasze DNA przed uszkodzeniami. Każda porcja stresu (szczególnie przewlekłego) powoduje, że telomery się skracają, a wraz z nimi – skraca się czas życia komórki. To mechanizm do…

GettyImages-967463812-e0862a4.jpg
width: 6016
height: 4016

Mechanizm w mózgu sabotuje twoje cele. Psycholog wyjaśnia, dlaczego odkładasz wszystko na później
type: item
date: 2026-02-07T09:42:56.000Z
creator: Erica Sweeney
subject: Nauka
subject: emocje
subject: mózg
subject: nauka
subject: psychologia
subject: stres
description: Co się dzieje w mózgu, gdy prokrastynujemy? Badania pokazują, że odkładanie ważnych zadań rzadko wynika z braku silnej woli. Częściej jest efektem tego, jak mózg przetwarza stres, zagrożenie i emocje związane z oceną lub porażką.
encoded: Spis treści: Czym jest autosabotaż? Dlaczego sami się sabotujemy? Czy można nauczyć się nie odkładać? Badania pokazują, że odkładanie ważnych zadań często wynika z tego, jak mózg przetwarza stres i poczucie zagrożenia. Nie chodzi więc wyłącznie o kiepskie zarządzanie czasem ani o brak dyscypliny. Termin od tygodni widnieje w kalendarzu. A jednak w noc przed deadline'em praca wciąż nie jest skończona. Być może źle oszacowałeś czas potrzebny na wykonanie zadania. Może zbyt długo zastanawiałeś się, jak zrobić to perfekcyjnie. Albo martwiłeś się oceną. Jeśli ten scenariusz brzmi znajomo, możesz doświadczać formy autosabotażu. To wzorzec tego, co robimy sami sobie, często nieświadomie, co potrafi wykoleić życie i cele – mówi psycholog kliniczny Charlie Heriot-Maitland. Zamiast traktować to jako porażkę motywacji czy dyscypliny, warto spojrzeć na autosabotaż jak na efekt tego, jak mózg reaguje na postrzegane zagrożenia. Heriot-Maitland twierdzi, że może on wynikać z ewolucyjnych mechanizmów przetrwania. Reakcję tę mogą dodatkowo wzmacniać trauma, lęk i wyuczone schematy. Efektem bywa cicha pętla zachowań. Te, które w danej chwili przynoszą poczucie ochrony – zwlekanie, unikanie, samokrytyka – potrafią blokować realizację celów, na których najbardziej nam zależy. I często dzieje się to bez pełnej świadomości. – Wiele z tych cykli lęku sprawia, że ludzie tkwią w miejscu, a czasem wręcz się cofają – dodaje Heriot-Maitland. Naukowcy podkreślają, że zrozumienie źródeł autosabotażu to pierwszy krok do przerwania tego mechanizmu. Oto co wiadomo o przyczynach takiego działania mózgu – i co może pomóc zmienić ten wzorzec. Czym jest autosabotaż? Autosabotaż to myśli i emocje, które podkopują twoje długofalowe cele – mówi Tim Pychyl, psycholog badający prokrastynację i autor książki Solving the Procrastination Puzzle. Badacze zauważają, że większość osób doświadcza autosabotażu od czasu do czasu. Dla jednych jest to epizod, dla innych – uporczywy schemat dezorganizujący codzienne fu…

prokrastynacja-GettyImages-1191440458-099965c.jpg
width: 6432
height: 4288

Twój pot skrywa cenne informacje o zdrowiu. Nowy czujnik pozwoli to wykorzystać
type: item
date: 2026-01-18T11:58:41.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: pot
subject: sen
subject: stres
subject: Zdrowie
description: Czy analiza potu może monitorować nasz sen lepiej niż smartwatche? Naukowcy z Teksasu są takiego właśnie zdania. Opracowali nowatorski czujnik, wykrywający w pocie melatoninę i kortyzol – dwa kluczowe hormony regulujące cykl snu i czuwania. Co jeszcze kryje się na naszej skórze? Czy to koniec pobierania krwi i śliny?
encoded: Niewielkie urządzenie noszone na ciele może w nieinwazyjny sposób dostarczać informacji nie tylko o jakości snu. Nowy czujnik pozwala na nieinwazyjny pomiar hormonów z tzw. potu pasywnego, czyli wytwarzanego naturalnie przez organizm. Jak działa czujnik i co pot mówi nam o jakości snu? W odróżnieniu od tradycyjny metod wymagających pobierania śliny, nowy czujnik CORTI pozwala śledzić naturalne zmiany hormonalne bez dyskomfortu. Najważniejsze jest to, że umożliwia nieinwazyjne i ciągłe monitorowanie poziomu hormonów (głównie melatoniny i kortyzolu). Eliminuje zatem potrzebę wybudzania pacjenta w celu zbierania próbek. Urządzenie wykorzystuje elektrochemiczne sensory, które reagują z biomarkerami w pocie, generując sygnał proporcjonalny do stężenia danego związku. Wyniki pomiarów przesyłane są do aplikacji na smartfonie, umożliwiając użytkownikowi bieżącą kontrolę zmian hormonalnych. Jakie znaczenie dla snu ma melatonina i kortyzol? Melatonina to hormon produkowany głównie przez szyszynkę w mózgu, którego wydzielanie wzrasta wieczorem i osiąga szczyt w nocy, pomagając zasnąć i utrzymać głęboki sen. Kortyzol, zwany hormonem stresu, jest wydzielany przez nadnercza i jego poziom rośnie nad ranem, przygotowując organizm do aktywności w ciągu dnia. Prawidłowe proporcje tych hormonów gwarantują zdrowy rytm snu i czuwania. Zaburzenia w poziomach melatoniny i kortyzolu mogą prowadzić nie tylko do problemów ze snem i bezsenności, ale także przewlekłego zmęczenia, a nawet depresji. Czy pomiar z potu jest wiarygodny? Naukowcy to sprawdzili W badaniu przeprowadzonym przez zespół z Teksańskiego Uniwersytetu w Dallas wzięło udział 43 uczestników, którzy przez 48 godzin nosili urządzenie CORTI. W trakcie eksperymentu pobierano od nich także 12 próbek śliny, aby porównać je z wynikami czujnika. Analiza wyników wykazała, że odczyty z czujnika potu były niemal identyczne z wynikami testów śliny. – Precyzyjne i ciągłe monitorowanie kortyzolu i melatoniny jest kluczowe dla zrozumienia i …

GettyImages-89003716-e179ae2.jpg
width: 5256
height: 3508

Czy impulsy elektryczne mogą uspokoić twój układ nerwowy? Oto, co mówią lekarze
type: item
date: 2025-11-17T08:01:13.000Z
creator: Katie Wright
subject: Nauka
subject: neurologia
subject: relaks
subject: sen
subject: stres
description: Stymulacja nerwu błędnego przyciąga uwagę jako sposób na relaks i odzyskanie balansu. Czy krótkie impulsy elektryczne rzeczywiście mogą wyciszyć układ nerwowy?
encoded: Spis treści: Czy pomysł jest naukowo uzasadniony? Jak rozwijała się technologia VNS? Co mówią badania? Na co warto uważać? Stymulacja nerwu błędnego stała się hitem mediów społecznościowych. Ma w kilka chwil łagodzić stres. Taki jest przynajmniej przekaz twórców nowych gadżetów wellness, które obiecują „włączenie” wbudowanego w ciało obwodu odprężenia. Czy naprawdę można uspokoić układ nerwowy lekkim impulsem elektrycznym? Na tym polega idea nowej fali urządzeń, które stymulują nerw błędny. To docierający do wielu narządów wewnętrznych nerw czaszkowy, który pomaga organizmowi regulować stres, trawienie i nastrój. W mediach społecznościowych użytkownicy piszą, że stymulacja tego nerwu „zmieniła ich życie”, że dzięki codziennemu jej stosowaniu „śpią całą noc” i „wychodzą z ataku paniki w 20 sekund”. Czy pomysł jest naukowo uzasadniony? Koncepcja brzmi futurystycznie, ale ma solidne podstawy w neurobiologii. Wczesne wersje stymulatorów nerwu błędnego były stosowane w szpitalach w leczeniu padaczki i depresji. Dziś mniejsze, konsumenckie wersje obiecują podobne efekty – bez wizyty u lekarza i bez nadzoru amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA). Naukowcy badają, jak te narzędzia wpływają na szlaki stresu w organizmie i czy rzeczywiście są w stanie dostarczyć spokoju, który obiecują. Nerw błędny zaczyna się w rdzeniu przedłużonym – najniższej części pnia mózgu – i biegnie dwoma pasmami w dół, po obu stronach ciała. – To autostrada, którą mózg przekazuje informacje praktycznie do każdego naszego narządu – mówi Navaz Habib, założyciel praktyki medycyny funkcjonalnej Health Upgraded i autor książki „Activate Your Vagus Nerve”. Nazwa wzięła się stąd, że nerw błędny „błądzi” po całym organizmie. Ten nerw znajduje się w centrum autonomicznego układu nerwowego, który odpowiada za automatyczne funkcje organizmu. Dwie jego gałęzie – współczulna i przywspółczulna – działają jak biologiczna huśtawka: jedna uruchamia reakcję walki lub ucieczki, druga przywraca spokój. – Nerw błę…

2025-11-14-124735-2025-11-14-124231-Dodaj-artykul--National-Geographic--WordPress-deea005.png
width: 1295
height: 1079

Trwa Konkurs Chopinowski. Psycholożka zdradza, jak muzycy radzą sobie z tremą i czego możemy się od nich nauczyć
type: item
date: 2025-10-03T10:59:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: artyści
subject: fortepian
subject: fryderyk chopin
subject: muzyka
subject: psychologia
subject: stres
description: Rozpoczął się Konkurs Chopinowski, czyli jedno z najważniejszych – jeśli nie najważniejsze – wydarzenie fortepianowe na całym świecie. 84 pianistów mierzy się w swoich interpretacjach Fryderyka Chopina i walczy o wygraną, która na zawsze może nadać bieg ich karierze. Jak artyści radzą sobie z ogarniającą tremą? Psycholożka muzyki zdradza ich sztuczki, które można wykorzystać także poza sceną.
encoded: Między 2 a 23 października 2025 roku trwa XIX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, czyli tak zwany Konkurs Chopinowski. Do Warszawy zjeżdża 84 finalistów z 20 różnych krajów. To doświadczeni muzycy, ale nadal muszą mierzyć się z tremą – psycholożka muzyki dr Julia Kaleńska-Rodzaj opowiada, jak sobie z nią radzą. Jak działa trema? Przed i bezpośrednio po wejściu na scenę puls i ciśnienie tętnicze krwi rośnie. To naturalna reakcja organizmu na stres – ten chce jak najlepiej przygotować nas na czekającą nas „walkę”. Występ wywołuje wiele emocji: obawę, niepewność, dumę, radość czy wstyd. Emocje te mogą wywoływać blokadę psychofizyczną: napięcie mięśni, suchość w ustach czy pocenie się. Wielu muzyków mówi, że mimo lat doświadczenia nie do końca poradziło sobie z tremą. Udaje im się za to ją zamaskować lub… przekuć w ekscytację wynikającą z grania utworów Fryderyka Chopina. Nawet jeśli zamiast przerażenia występujących dopada na scenie radość, to czas przed publicznością wydaje się płynąć szybciej, a przez głowę przechodzą setki myśli na minutę. To moment, od którego może zależeć kariera. Jak sobie z tym poradzić? Tylko spokój nas uratuje, czyli jak poradzić sobie z tremą Natłok myśli sprawia, że muzyk może grać szybciej, niż planował. Wbrew pozorom nie znaczy to tylko, że utwór szybciej się skończy: artyści to nie maszyny, a późniejsza część koncertu może być bardziej wymagająca niż jego początek. Przykłady? Trzecia, ostatnia część koncertu fortepianowego e-moll op. 11, Rondo: Vivace, która potrafi sprawić wykonawczy problem. – Dlatego tak ważne jest, aby dać sobie chwilę na adaptację i skupić się na najważniejszym celu: muzyce i zanurzeniu w dźwiękach – tłumaczy dr Kaleńska-Rodzaj. Skoncentrowanie się na jednym konkretnym celu to rada, którą z powodzeniem można wykorzystać np. podczas występów publicznych, a bardzo pomagają w tym techniki wyciszania, np. oddechowe. Przejmowanie się tylko tym, nad czym ma się kontrolę Artyści występujący w trakcie …

GettyImages-514878090-366e013.jpg
width: 4528
height: 3019

Gry komputerowe wspierają zdrowie psychiczne. Naukowcy zrywają z popularnym mitem
type: item
date: 2025-09-17T06:50:13.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: gry
subject: komputery
subject: stres
subject: Zdrowie
description: Chociaż kiedyś wyśmiewane, spędzanie Sylwestra w towarzystwie Lary Croft z popularnej serii gier Tomb Rider może mieć dobroczynne skutki dla zdrowia psychicznego. Najnowsze badania pokazują, że negatywne następstwa grania na komputerze nie tylko nie występują tak szeroko u młodych ludzi, jak kiedyś uważano, ale także same gry mogą mieć pozytywny wpływ na pracę mózgu. Czy warto grać na komputerze?
encoded: Badacze z Wydziału Psychologii i Kognitywistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przekonują, że granie w gry komputerowe może mieć dobroczynny wpływ na zdrowie psychiczne i uczyć współpracy. Obala to krzywdzący stereotyp gracza izolującego się od społeczeństwa i agresywnego, z podkrążonymi oczami i naciągniętym wiecznie na głowę kapturem. Jaki jest przeciętny gracz? Zwykle uważa się, że w gry wideo grają głównie nastolatki. To błąd: przeciętny gracz ma około 35 lat, a społeczność składa się z niemal równej ilości mężczyzn i kobiet. Liczba miłośników gier na świecie przekroczyła już 3 mld, a w Polsce mianem tym określić można niemal 20 mln osób. Gry stają się coraz bardziej popularną rozrywką, więc powstaje także coraz więcej badań, które monitorują zachowania graczy. Według dr hab. Łukasza D. Kaczmarka z Wydziału Psychologii i Kognitywistyki UAM w Poznaniu, czas zerwać ze szkodliwymi stereotypami. Czy gry komputerowe powodują agresję? Zdaniem Kaczmarka gry mogą przede wszystkim modelować zachowania prospołeczne: np. koncentrację czy współpracę. Ich wpływ na agresję jest znikomy. – Wpływ gier na agresję jest istotny statystycznie, lecz niezauważalny w życiu codziennym. Nie tłumaczy występowania problemów klinicznych w trudnościach z radzeniem sobie z agresją. Według badań dla agresywności dzieci i młodzieży znacznie większe znaczenie mają wzorce występujące między rodzicami lub w relacjach wychowawczych – tłumaczy naukowiec, twórca Laboratorium Psychofizjologii UAM: Gaming & Streaming. Uzależnienie od gier Warto pamiętać, że od gier można się uzależnić. Uzależnienie to jest oficjalną jednostką chorobową wpisaną do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-11 i dotyka około 2–3 proc. światowej populacji. Odsetek ten jest jednak dużo mniejszy poza Azją i w przypadku kobiet. Kaczmarek zwraca uwagę, że podobny poziom występowania mają inne uzależnienia behawioralne, np. od… ćwiczeń fizycznych. Rzeczywista skala problemu odbiega więc znacząco od potocznych wyob…

GettyImages-1340491393-28d7102.jpg
width: 6720
height: 4480

Tu nie zaznasz spokoju. Ranking najbardziej stresujących miast na świecie
type: item
date: 2025-08-04T14:45:04.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: buenos aires
subject: city break
subject: Czas na miasta
subject: dubaj
subject: hanoi
subject: helsinki
subject: miasta
subject: monachium
subject: oslo
subject: paryż
subject: stambuł
subject: stres
subject: szanghaj
description: Zatłoczone ulice, nieustanny zgiełk i brak przestrzeni – dla jednych to męcząca codzienność, dla innych esencja wielkiego miasta. Najnowszy ranking pokazuje, które miejsca mogą okazać się podróżniczym wyzwaniem, a gdzie można wreszcie odetchnąć pełną piersią.
encoded: Spis treści: Najbardziej stresujące miasta w 2025 roku Miasta, w których można odpocząć i się zrelaksować Wakacje czy krótkie city breaki zazwyczaj kojarzą się z odpoczynkiem i chwilą wytchnienia. Najnowsze badanie pokazuje jednak, że nie każde miejsce sprzyja relaksowi. Eksperci przeanalizowali natężenie ruchu turystycznego, warunki klimatyczne, poziom przestępczości oraz opinie podróżnych, aby wskazać miasta, w których w 2025 roku osiągnięcie spokoju może okazać się wyjątkowo trudne. Ich wnioski mogą zaskoczyć. Najbardziej stresujące miasta w 2025 roku Na pierwszym miejscu wśród najbardziej stresujących miast na świecie znalazł się Paryż. Choć powszechnie uchodzi za „miasto miłości”, w rzeczywistości jego zatłoczone ulice potrafią przytłoczyć. Każdego roku odwiedza go ponad 47,5 mln turystów stłoczonych na zaledwie 105 km², co – jak podkreślili autorzy zestawienia – „sprawia, że gęstość ruchu turystycznego jest dziesięciokrotnie większa niż w Nowym Jorku”. Do tego dochodzą długie kolejki do atrakcji, wzmożony ruch uliczny i wszechobecny pośpiech. Zaraz za francuską metropolią znalazło się Hanoi. Stolica Wietnamu jest pełna życia, ale jej wilgotny klimat bywa dla turystów wyczerpujący. Eksperci określili ją jako „najbardziej nieprzyjemną pod względem warunków atmosferycznych” – wysoka wilgotność powietrza w połączeniu z zatłoczonymi ulicami sprawia, że zwiedzanie staje się fizycznym wyzwaniem, a warunki panujące w mieście utrudniają spokojny wypoczynek. Na trzecim miejscu uplasował się Szanghaj. Co roku przyjeżdża tu około 300 milionów turystów, a w przeliczeniu na kilometr kwadratowy daje to ponad 47 tysięcy osób. Takie natężenie ruchu generuje hałas, presję czasu i wrażenie nieustannego pośpiechu, przez co – jak wynika z recenzji podróżnych – słowo „stres” pojawia się w opisach miasta wyjątkowo często. Czwartą pozycję zajęło Buenos Aires. Choć stolica Argentyny zachwyca kulturą i niepowtarzalną atmosferą, zmaga się z wysokim poziomem przestępczości oraz przeludni…

Shanghai-a635ca5.jpg
width: 4300
height: 2877

Pilotki lepiej niż piloci reagują pod presją. Zdradziły to ich oczy
type: item
date: 2025-08-01T06:50:19.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: kobiety
subject: pilot
subject: samoloty
subject: stres
description: Pilotki radzą sobie lepiej do mężczyzn sterujących latającymi maszynami – dowodzą najnowsze badania amerykańskich naukowców. Tak oto upada mit o predysponowaniu do tego wymagającego zawodu panów.
encoded: Spis treści: Przyglądając się oczom Kobieta pod presją radzi sobie lepiej Gdy myślimy o osobach sterujących samolotami, przed oczami najczęściej staje nam mężczyzna w średnim wieku. I faktycznie, szacuje się, że kobiety stanowią zaledwie 4–6% pilotów pracujących w liniach lotniczych. Tymczasem nowe badania podważają uprzedzenia płciowe w lotnictwie. Okazuje się, że panie pod pewnymi względami są lepszymi pilotami od mężczyzn. Przyglądając się oczom Według nowego badania przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu w Waterloo w USA kobiety za sterami mogą osiągać lepsze wyniki niż mężczyźni w sytuacjach wymagających znoszenia dużej presji. Naukowcy wykorzystali wysokiej jakości symulator lotu do badania 20 doświadczonych pilotów lotnictwa ogólnego – 10 kobiet i 10 mężczyzn – podczas lotów w typowych i awaryjnych sytuacjach. W każdym scenariuszu zespół rejestrował, gdzie piloci patrzyli i jak reagowali. Wszyscy piloci nosili okulary śledzące ruchy gałek ocznych i wykonywali standardowe zadania lotnicze. Eye-tracking stosowany jest też m.in. w badaniach archeologicznych. Wśród zadań dla pilotów były działania w sytuacji nieoczekiwanej awarii silników i trudne lądowania, mające na celu sprawdzenie reakcji pod presją. Pozwoliło to badaczom zebrać dane dotyczące zarówno uwagi wzrokowej, jak i precyzji działania. Kobieta pod presją radzi sobie lepiej Badania wykazały, że pomimo niemal identycznych wzorców koncentracji uwagi wzrokowej i doświadczenia w lotnictwie wśród pilotów płci męskiej i żeńskiej, kobiety rzadziej popełniają błędy w sterowaniu lotem w warunkach rosnącego stresu. Oznacza to, że chociaż obie płcie zwracały uwagę na te same informacje podczas lotu, kobiety reagowały na nie bardziej konsekwentnie i precyzyjnie. – Zrozumienie, jak różni ludzie radzą sobie z działaniem pod presją, pomaga nam tworzyć lepsze programy szkoleniowe dla wszystkich, bezpieczniejsze kokpity i bardziej inkluzywne systemy lotnicze – powiedziała współautorka artykułu, prof. Suzanne K…

pilotka-6ced580.jpg
width: 5742
height: 3828

Neurobiolodzy nie mają wątpliwości. Ten znany wszystkim stan działa jak reset dla mózgu
type: item
date: 2025-05-31T07:15:22.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: mózg
subject: neurologia
subject: stres
subject: Zdrowie
description: Nuda może wydawać się nieprzyjemna, ale badania pokazują, że odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu mózgu. To nie tylko chwila bezczynności – to stan, który wspiera kreatywność, samoświadomość i emocjonalną równowagę.
encoded: Spis treści Jak działa mózg w stanie nudy? Nadmierna stymulacja – ukryty problem współczesności Dlaczego warto się czasem ponudzić? Znamy ją wszyscy: ten dziwny stan, w którym czujemy że nie mamy nic do roboty i zaczynamy rozglądać się za czymkolwiek, co nas pobudzi. Bywa, że oglądamy film, który stopniowo coraz bardziej nas irytuje, zamiast zaciekawiać. I stopniowo odpływamy we własne rozmyślania. „Nuda, nic się nie dzieje proszę pana” – to zdanie wypowiedziane w filmie „Rejs” znamy wszyscy. A jednak, jak wskazują neurobiolodzy, nuda nie jest przeżyciem wyłącznie negatywnym. Może być wręcz zbawienna dla mózgu. Jak działa mózg w stanie nudy? Nuda to uczucie dobrze znane każdemu z nas – pojawia się, gdy tracimy zainteresowanie wykonywaną czynnością lub brakuje nam bodźców. Objawia się trudnością w skupieniu uwagi, zniecierpliwieniem i wrażeniem powolnie płynącego czasu. Szczególnie źle wydają się znosić ją dzieci. Zarówno dzieci, jak i dorośli stosują różne, nie zawsze skuteczne metody na zabicie nudy. Jednak analiza pracy mózgu podczas nudy pokazuje, że nasz najważniejszy organ działa wówczas w szczególny sposób: jego różne regiony współpracują ze sobą. W mózgu funkcjonuje sieć powiązanych ze sobą obszarów odpowiedzialnych za różne funkcje. Gdy zaczynamy się nudzić, aktywność sieci uwagi, która filtruje bodźce i pozwala się skupić, zaczyna spadać. Równocześnie zmniejsza się działanie tzw. sieci czołowo-ciemieniowej, odpowiedzialnej za utrzymanie zaangażowania w zadanie. W tym samym czasie aktywuje się sieć domyślna, która przekierowuje naszą uwagę na wewnętrzne przemyślenia i introspekcję. To część mózgu umożliwiająca refleksję i samopoznanie, aktywująca się tez podczas odpoczynku. W trakcie nudy aktywują się są też inne struktury mózgu: wyspa, która analizuje sygnały z ciała i emocje oraz ciało migdałowate, odpowiedzialne za przetwarzanie negatywnych emocji. Dodatkowo aktywuje się kora przedczołowa, motywując nas do poszukiwania bardziej angażujących bodźców. To ni…

AdobeStock343716263-8d94a40.jpeg
width: 5760
height: 3840

Naturalny sposób na stres? 15 minut zabawy z psem
type: item
date: 2025-03-17T13:04:50.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
subject: stres
subject: zabawa
description: Mówiło się o tym od dawna, teraz naukowcy potwierdzają. Zabawa z psem naprawdę odpręża. Wystarczy kwadrans spędzony z czworonogiem, by spadło tętno oraz poziom kortyzolu. I to nie tylko ludziom, ale również psom.
encoded: W tym artykule: Co nam daje kontakt z psem? Zestresowany? Pobaw się z psem Zmiany poziomu kortyzolu u ludzi i psów Psy rozumieją ludzi jak żadne inne zwierzęta. Choć wydaje się, że interakcje z czworonogami ograniczają się do wspólnych spacerów i prostych zabaw, opiekunowie wiedzą, że kryje się za nimi znacznie więcej. Psy uważnie nas obserwują, zapamiętują domowy rozkład dnia i nasze zwyczaje. Umieją coś, czego nie potrafią szympansy – spojrzeć w kierunku, który wskazujemy. Dzieje się tak, ponieważ pojmują nasze intencje. W tym przypadku, że chcemy skierować na coś ich uwagę. Wyjątkowość więzi między człowiekiem i psem objawia się też np. patrzeniem sobie nawzajem w oczy. Psy to potrafią i często robią z ochotą, nawet jeśli nie należą do najmądrzejszych ras. Wyrażają w ten sposób swoje przywiązanie. To istotna różnica np. z wilkami, dla których spojrzenie prosto w oczy jest oznaką wrogości. Co nam daje kontakt z psem? Uczucia, jakie psy budzą u ludzi, zwłaszcza swoich opiekunów, często uznaje się za subiektywne. Podobnie jak opowieści o tym, co potrafią psy. Jednak naukowcy mają sposoby na to, by potwierdzić nasze intuicje na temat relacji z psami. Czujemy się dzięki niej szczęśliwsi? To prawda, którą da się udowodnić za pomocą metod naukowych. W 2015 roku Takefumi Kikusui, behawiorysta z Uniwersytetu Azabu w Japonii, wykazał, że kiedy pies patrzy nam w oczy, dzieje się dokładnie to samo co wtedy, gdy matka wpatruje się w oczy niemowlaka. W obu przypadkach u ludzi wydziela się oksytocyna, hormon związany z zaufaniem i budowaniem więzi. Co więcej, zachodzi pozytywne wzmocnienie: poziom oksytocyny podnosi się zarówno u opiekunów i ich psów, jak i matek oraz ich dzieci. Naukowcy uważają, że właśnie ten efekt przyczynił się do udomowienia czworonogów. Zestresowany? Pobaw się z psem Kontakt z psem podnosi nam więc poziom „hormonu miłości”. Jednak wpływa na naszą biochemię także w inny korzystny sposób. Zabawa z czworonogiem może być znakomitym i na dodatek naturalnym śr…

shutterstock2504183939-de83b8a.jpg
width: 1000
height: 563

Przesuszone rośliny „krzyczą”. Polscy naukowcy mają na to dowód
type: item
date: 2024-08-22T10:30:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dźwięki
subject: hodowla
subject: pomidory
subject: rośliny
subject: stres
subject: Wolny czas
description: Rośliny „krzyczą”, gdy są w sytuacji stresowej. Intensyfikacja impulsów dźwiękowych wydawanych przez sadzonki pomidorów następowała w momencie, gdy rośliny były przesuszone – wynika z analiz przeprowadzonych w komorze bezechowej.
encoded: W tym artykule: Jak podsłuchać rośliny? „Rozmowy” roślin w szklarni „Daj mi wody!” – krzyk przesuszonych sadzonek Czy rośliny „odczuwają” ból? Coraz więcej badań wskazuje na to, że na swój sposób przeżywają stres i w aktywnych sposób reagują na różnego rodzaju bodźce. Tylko trudno jest nam to dostrzec. Ale czy rośliny krzyczą? Niejedna osoba puknęłaby się w czoło. Niemożliwe! A jednak. Jak podsłuchać rośliny? Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, wspólnie z pracownikami Katedry Ogrodnictwa z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu postanowili sprawdzić, czy sadzonki pomidorów emitują dźwięki. Oczywiście chodzi o odgłosy niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Badaczy interesowało szczególnie to, czy emitowane dźwięki towarzyszą sytuacjom stresowym. A mają one miejsce w przypadku niedoboru wody, nadmiernego przesuszenia czy ataku szkodników. Takie badanie nie jest łatwe. Z pomocą hodowcom roślin przyszli akustycy z AGH, którzy przy użyciu specjalistycznych, czułych na ultradźwięki mikrofonów zarejestrowali odgłosy generowane przez rośliny. – Tego typu badania uznajemy za innowacyjne (…). W produkcji ogrodniczej szybkie, a w tym wypadu również bezinwazyjne rozpoznanie problemu determinuje skuteczność działań podejmowanych przez producentów – mówi dr inż. Janusz Mazurek z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Oznacza to, że badanie dźwięków generowanych przez rośliny nie jest fanaberią naukowców, ale ma bardzo praktyczny wymiar. „Rozmowy” roślin w szklarni Najpierw naukowcy postanowili podsłuchać sadzonki pomidorów w szklarni doświadczalnej Centrum Innowacyjnych Technologii Produkcji Ogrodniczej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. – Ważne dla nas było, aby warunki dla uprawy roślin były jak najlepsze, a takie mogła zapewnić nam wyłącznie kompetentna kadra, która na co dzień pracuje w szklarniach doświadczalnych i wie, jak takie warunki roślinom stworzyć. Przyrost pomidorów w trakcie naszych pomiarów dochodził do 30 cm na tydzień – w…

przesuszone-rosliny-krzycza-polscy-naukowcy-maja-na-to-dowod-78fba7c.png
width: 1200
height: 630

Niezwykłe badanie wykazało, że psy wyczuwają stres ludzi. I stają się przez to pesymistami
type: item
date: 2024-07-23T11:40:38.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
subject: stres
subject: Wolny czas
subject: zapach
description: Zapach ludzkiego stresu wpływa na emocje psa. A także na decyzje, jakie podejmuje. Naukowcy wykazali to, każąc właścicielom psów rozwiązywać zadania matematyczne i obserwując, co następnie dzieje się ze zwierzętami. Okazało się, że psy wyczuwają stres ludzi.
encoded: W tym artykule: Co czuje pies? Badania na psach Czujesz stres? Nic dobrego cię nie spotka Stres przenoszony w powietrzu Czy pies może „zarazić się” emocjami właściciela? Jak najbardziej. Jeśli podejrzewasz, że twój pies wyczuwa, kiedy się stresujesz, masz rację. Jednak twój stres wypływa nie tylko na dobrostan emocjonalny zwierzęcia. Ale również na jego nadzieje związane z przyszłością. Naukowcy po raz pierwszy sprawdzili, jak trudne chwile dla ludzi przekładają się na zachowanie psów. Niezwykły eksperymenty i płynące z nich wnioski opisano w artykule opublikowanym w czasopiśmie „Scientific Reports”. Co czuje pies? Ludzie nie mają problemu z rozpoznaniem, kiedy inne osoby wokół nich są zestresowane. Podświadomie rejestrujemy napięcie takiego człowieka, co wpływa na nasze emocje i zachowania. Co ciekawe, to samo dotyczy psów. Poznają nasz stres po zapachu i są w stanie ocenić jego natężenie. Łatwo się domyśleć, że może to wpływać na emocje zwierząt. Ale nie tylko. Nowe badania – przeprowadzone pod kierunkiem naukowców z University of Bristol – wykazały, że gdy psy powąchają pot zestresowanego człowieka, zmienia się również ich zachowanie. Stają się „pesymistyczne”. Czyli nie spodziewają się, że w przyszłości może ich spotkać coś dobrego. Badania na psach Naukowcy zaprosili do testów 18 opiekunów psów wraz ze swoimi zwierzętami. Ludzi podzielono na dwie grupy. Jedna musiała rozwiązywać test matematyczny. Druga zaś słuchała relaksującej muzyki. Naukowcy zebrali próbki potu od obu grup. Psy dostały znacznie przyjemniejsze zadania. Znalazły się w pomieszczeniu, w którym ustawiano miskę. Naukowcy nauczyli psy, że gdy miska staje w jednej części pokoju, zwierzęta znajdą w niej smakołyk. Kiedy zaś zostanie postawiona w innej – pozostanie pusta. Psy zrozumiały to bardzo szybko. Efekt był łatwy do przewidzenia. Kiedy miska stawała w miejscu oznaczającym, że zawiera coś pysznego, zwierzęta podchodziły do niej bardzo szybko. W przeciwnym wypadku, nie mając nadziei na nagrodę, n…

niezwykle-badanie-wykazalo-ze-psy-wyczuwaja-stres-ludzi-i-staja-sie-przez-to-pesymistami-94c6a43.jpg
width: 1200
height: 796

National Geographic Extra 2/22
type: item
date: 2022-03-28T10:30:40.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic Extra
subject: lekarze
subject: odporność
subject: porady
subject: stres
subject: wirusy
subject: witamina c
subject: zdjęcia
description: 25 miejsc w Grecji
encoded: Grecja, o której opowiada to wydanie specjalne Travelera, to nie tylko tysiące wysp z uroczymi białymi domkami. To wspaniałe antyczne miasta, jak Ateny, które są nieprzerwanie zamieszkane od 5 tys. lat, kolebka naszej cywilizacji, czy Saloniki – kulinarna mekka tej części Europy. To największa liczba muzeów archeologicznych na świecie, niezliczone starożytne zabytki poukrywane wśród górskich dolin i zboczy – kraj ten w ponad 80 procentach pokrywają góry. To klimat – nawet 300 słonecznych dni w roku, i bliskość morza – z dowolnego jego miejsca na plażę jest nie dalej niż 130 km. To dźwięk cykad, który towarzyszył mi tu od rana do wieczora, gdy piłam poranną kawę, jadłam lunch, zwiedzałam nieśpiesznie – bo temperatura wymusza tutaj swego rodzaju spowolnienie, leżałam na plaży czy delektowałam się kolacją, mając pod stopami piasek, a w tle poza cykadami szum morza i dla ochłody przyjemną śródziemnomorską bryzę. Uwielbiam greckie wieczory, kiedy temperatura spada, a mieszkańcy całymi rodzinami, łącznie z malutkimi dziećmi, opuszczają domy i idą do tawern, by wspólnie spędzać czas; jedząc, rozmawiając, śmiejąc się, śpiewając, tańcząc. I właśnie to bycie razem w tak gwarny, nieskrępowany, pozbawiony dystansu sposób stanowi jeden z sekretów szczęścia, zdrowia i długowieczności mieszkańców tego kraju. Ekspertami w tej dziedzinie są mieszkańcy Ikarii, wyspy, na której statystycznie żyje najwięcej greckich stulatków, a co trzecia osoba dożywa 90 lat. Kluczem do ich dobrego samopoczucia jest też oparta na lokalnych produktach dieta bogata w oliwę z oliwek, warzywa i zioła oraz codzienna dawka zdrowej, niewymuszonej aktywności. Proste przyjemności, które wprawiają mnie w taki zachwyt nad tym krajem, że już nie mogę się doczekać kolejnej podróży do Grecji. REDAKTOR NACZELNA Agnieszka Franus

national-geographic-extra-2-22-5cec5d2.jpeg
width: 581
height: 743

Twój stres odbija się na twoim psie. Nowe badanie
type: item
date: 2020-01-14T12:48:41.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: depresja
subject: stres
subject: Zdrowie
description: Badanie opublikowane w Nature's Scientific Reports pokazuje jak chroniczny stres może wpływać na stan naszych zwierząt domowych.
encoded: Pies to nie tylko najlepszy przyjaciel, to także czujnik i monitor naszego zdrowia. Szwedzcy naukowcy przebadali 58 czworonogów (33 owczarki szetlandzkie i 25 border collie) oraz ich właścicieli. Zwierzaki dobrano tak by zapewnić odpowiednie proporcje płci, rasy i aktywności w ramach zbioru. Wszystkie pary wypełniały ustandaryzowany kwestionariusz dotyczący osobowości z tym, że psi formularz wypełniał właściciel opisując charakter podopiecznego. Dodatkowo w każdej parze zmierzono poziom hormonu stresu, czyli kortyzolu. Pojawia się on jednak także w przypadku chorób i wymagających ćwiczeń fizycznych. Najwygodniej mierzy się go we włosach, ponieważ rosną one stosunkowo wolno (około 1cm/miesiąc) i gromadzą sporo substancji z krwi. Wyniki pokazały znaczącą korelację między poziomami kortyzolu u ludzi i ich zwierząt w ciągu roku. U 57 psów w lecie i 55 w zimie te poziomy dokładnie zgrały się z ludzkimi. Rosły i opadały w tym samym czasie co u ich właścicieli. Czynnikiem, który miał mieć na to wpływ była osobowość właściciela. To przekładało się także na korespondujące ze sobą poziomy oksytocyny, hormonu przywiązania. Mocniejsze przywiązanie pod względem hormonów wykazywały suki. Podobne tendencje obserwowano wcześniej u szympansów i szczurów – tu także samice mocniej odpowiadają na emocjonalny stan bliskich ludzi. Co ciekawe, zaobserwowano także podobny proces, ale w drugą stronę. Więcej oksytocyny u psa przekładało się na zwiększenie jej u właściciela. Jednak dotyczyło to tylko suk, w przypadku samców takiego efektu nie odnotowano. „Relacja” ludzi z psami trwa przeszło 15 tysięcy lat, nie dziwi zatem, że na drodze ewolucji nasze organizmy sprzęgły się w emocjonalnym oddziaływaniu. Psy i ludzie zestroili się ze sobą. Większość następstw tego jest dobra, warto jednak pamiętać, że kij ma dwa końce i nie zapominać, że nasze psychiczne życie może wpłynąć na zwierzę. Cierpisz na depresję, masz problemy z napadami gniewu, lęków lub stabilnością psychiczną? Nie lekceważ ich i n…

z-jednej-strony-moga-uratowac-nam-zycie-ale-z-drugiej-wpedzic-w-duze-klopoty-8e6dca7.jpeg
width: 1000
height: 667

Aż połowa milenialsów rzuca pracę z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym
type: item
date: 2019-12-09T14:29:36.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: depresja
subject: Lifestyle
subject: praca
subject: stres
subject: Zdrowie
description: Nie trzeba mieć zdiagnozowanej choroby psychicznej by cierpieć z powodu jej symptomów i skutków, jak stres czy stany lękowe. Szczególnie tyczy się to miejsca pracy. Dla milenialsów, ludzi mających od 23 do 38 lat, pieniądze i praca są największymi źródłami stresu. Z najnowszego badania zatrudnionych na amerykańskim rynku pracy wynika, że połowa choć raz odeszła z pracy z powodu kłopotów ze zdrowiem psychicznym.
encoded: Według analiz organizacji pozarządowej Mind Share Partners, w przypadku Pokolenia Z, czyli ludzi mających od 18 do 22 lat, aż 75 proc. rzuciło pracę z powodu zaburzeń umysłowych. Dla porównania, w pokoleniu ich dziadków (55-73 lat) problem jest niemal nieznany – z tego samego powodu odeszło z pracy ok. 10 proc. Czy problemy pracowników ze Stanów Zjednoczonych przekładają się na polską rzeczywistość? Liczby każą sądzić, że tak. View oEmbed on the source website Blisko co 4. dorosły Amerykanin zmaga się z problemami ze zdrowiem psychicznym, jak zaburzenia lękowe, donosi amerykański Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego. W Polsce, według szacunków Instytutu Psychiatrii i Neurologii na zaburzenia i różnego rodzaju problemy psychiczne cierpi w Polsce prawie 8 mln osób, czyli – podobnie jak w USA, prawie jedna czwarta społeczeństwa. Według prof. dr. hab. med. Filipa Rybakowskiego z Kliniki Psychiatrii Dorosłych z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, olbrzymim problemem społecznym w Polsce jest ukryta depresja. Na seminarium ”Innowacje w psychiatrii” Rybakowski alarmował, że chodzi nawet o 7,5 mln osób. Co miesiąc 1,5 mln Polaków kupuje leki antydepresyjne. – To osoby, którym ich stan psychiczny uniemożliwia lub znacznie utrudnia podejmowanie ról społecznych: pracownika, rodzica, małżonka, przyjaciela – wyjaśnił w rozmowie z ”Gazetą Wyborczą”. Wspomniany wcześniej NGO, Mind Share Partners, doradza pracodawcom w Stanach Zjednoczonych w sprawach zdrowia psychicznego pracowników. Ocenia także wpływ problemów ze zdrowiem zatrudnionych na ich wydajność. Najnowsze dane pozyskał z badań ankietowych prowadzonych na 1500 osobach z firm zatrudniających ponad 11 osób. Pytano ich o odczuwane symptomy zaburzeń psychicznych (np. przyśpieszone bicie serca, nadmierna potliwość, dreszcze, problemy żołądkowe, zawroty głowy i omdlenia), o wpływ tych objawów na ich wydajność w pracy oraz dostępną na miejscu pomoc psychiatryczną i wsparcie pracodawcy. – Millenialsi trzy razy częściej niż ich r…

p-wedlug-analiz-organizacji-pozarzadowej-a-href-https-www-mindsharepartners-org-mentalhealthatworkreport-mind-share-partners-a-w-przypadku-pokolenia-z-czyli-ludzi-majacych-od-18-do-22-lat-az-75-proc-rzucilo-prace-z-powodu-zaburzen-umyslowyc-da90626.jpeg
width: 1000
height: 667

Stres rujnuje pamięć, skórę i metabolizm. Jak z nim sobie radzić?
type: item
date: 2019-07-02T15:31:28.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Lifestyle
subject: moda
subject: relaks
subject: Spa
subject: stres
subject: Uroda
subject: Wolny czas
subject: Zabiegi
subject: Zdrowie
description: Nie chcemy straszyć, ale napięcie psychiczne, jakby samo w sobie nie było problemem, przynosi takie negatywne konsekwencje jak uszkodzenie pamięci i problemy poznawcze w późniejszym życiu.
encoded: Jakby tego było mało, badanie opublikowane w naukowym „Neurology”, pokazuje dowody ma to, że pod wpływem stresu nasze mózgi się minimalnie... kurczą. Z badania przeprowadzonego na 2 tysiącach zdrowych ochotnikach w średnim wieku wyszło, że wraz z wysokim poziomem kortyzolu we krwi pogarsza się zdolność zapamiętywania. Znacznie wyraźniej widać było te wahania u kobiet niż u mężczyzn. Kortyzol nazywany jest hormonem stresu. Od dawna wiadomo, że jego przewlekły nadmiar we krwi prowadzi do charakterystycznych objawów odkładania się tłuszczu (bawoli kark, twarz księżyc w pełni, otyłość brzuszna, chude kończyny), powstania rozstępów czy trądziku. Czy można żyć bez stresu? Raczej nie, to naturalna reakcja naszego organizmu i jedna ze stałych składowych naszego życia, pojawia się gdy napotykamy niebezpieczeństwo, nowe lub niepokojące sytuacje i wyzwania. Wtedy właśnie poziom kortyzol wzrasta. Wraz z nim pojawia się także więcej adrenaliny we krwi. Efektem tego jest zwiększenie się cukru we krwi, który nasz mózg przetworzy w energię, oraz czasowe wstrzymanie innych funkcji, które mogą być niepotrzebne w sytuacji zagrożenia: popędu płciowego, wzrostu czy procesów trawiennych. Gdy stresor znika poziom hormonów powinien wrócić do normy, a niestety nie zawsze tak jest. Ciało, z czasem nieznanych powodów, może utrzymywać wysoki poziom kortyzolu, a umysł tym samym wciąż odczuwa stres. Nowoczesne zabiegane życie pełne pracy i codziennej gonitwy jest idealnym polem do takich zjawisk. Oprócz mózgu i skóry kortyzol w zbyt dużym stężeniu może doprowadzić do uszkodzeń serca. Istnieje zespół objawów chorobowych znanych jako zespół Cushinga, który związany jest właśnie z przewlekłym stresem. Wśród efektów pojawiają się tak poważne dolegliwości jak zaburzenia nastrojów i depresja. Dr Justin Echouffo-Tcheugui z uczelni Johns Hopkins School of Medicine in Baltimore skorzystał z bogatych danych sponsorowanego przez rząd badania zdrowia tysięcy ludzi Framingham w stanie Massachusetts, w czasie…

stres-1d9d4a6.jpeg
width: 2121
height: 1414

Pracowniczka wzięła urlop z pracy „na nerwy”. Reakcja szefa zaskoczyła wszystkich
type: item
date: 2019-06-04T12:17:06.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Kultura
subject: praca
subject: stres
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: Uruchomiła lawinową wręcz aktywność internautów, co ciekawe i nie częste – pozytywną!
encoded: Pracująca w informatycznej firmie w USA Madalyn Parker wysłała do swojego przełożonego wiadomość pisząc bez ogródek, że potrzebuje wziąć dwa dni wolnego by skupić się na swoim zdrowiu psychicznym. Prośba o zwolnienie „na nerwy” to wciąż temat tabu, a zdrowie psychiczne dla wielu szefów i szefowych nie jest żadnym wytłumaczeniem. Tym razem jednak było inaczej. W odpowiedzi otrzymała nie tylko zgodę, ale i wyrazy wsparcia: Programistka umieściła wiadomość na Twitterze, także odpowiedź się tam znalazła, zatem rozmowa była widoczna dla innych internautów. Reakcje posypały się lawinowo. Świadczy to tylko o tym, jak zdrowie psychiczne w pracy jest ważne, a jednocześnie nie wystarczająco wybrzmiewa jako problem, który należy traktować poważnie. View oEmbed on the source website Kwestia stresu czy nawet depresji w pracy to wcale nie wymysł znudzonych korposzczurów, które nie mają na noc narzekać. Z danych opublikowanych w 2017 roku przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy wynika, że około 30%. pracowników w Europie narzeka na stres, a tylko w Austrii 42% przechodzących na emeryturę „białych kołnierzyków” (pracownicy umysłowi) robi to z powodu chorób wywołanych stresem w pracy. Według brytyjskiej Health and Safety Executive około 45% nieobecności pracowników ma związek ze złym stanem psychicznym (wywołanym atmosferą/warunkami pracy/specyfiką zadań). W przychodniach (historia prawdziwa z polskiego dużego miasta) można usłyszeć, że ktoś, kto prosi o zwolnienie L4 z powodu skołatanych nerwów „powinen iść na zakupy, odpuścić, kupić sobie nową sukienkę” (akurat tutaj przedmiotem „fachowej” porady była kobieta). Od starszego pokolenia możemy natomiast usłyszeć: „ale jeśli okażesz słabość zaraz cię zwolnią, przecież najważniejsze to utrzymać pracę”. Nie za wszelką cenę. W rozmowie z Polską Agencją Prasową profesor Mirosława Marody z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego zwraca uwagę, że badania statystyczne pokazują w Polakach „spory ładunek lęku”. - Mamy…

pracowniczka-wziela-urlop-z-pracy-na-nerwy-reakcja-szefa-zaskoczyla-wszystkich-57597de.jpeg
width: 2121
height: 1414

Millenialsi to pierwsze pokolenie, które ma gorzej niż ich rodzice. "Żyją pod niewyobrażalną presją"
type: item
date: 2018-11-19T11:55:52.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Lifestyle
subject: stres
description: Millenialsi nie mają lekko. Ich zarobki nie rosną, coraz rzadziej są właścicielami domów czy mieszkań i uważa się, że są leniwi. Zgodnie z nowym raportem przeprowadzonym przez think tank Health Foundation, millenialsi mogą być pierwszym pokoleniem, którego stan zdrowia jest gorszy niż ich rodziców.
encoded: Z raportu wynika, że czynniki takie jak problemy z zatrudnieniem, związkami i mieszkaniami, które dotykają współczesnych dwudziestolatków i trzydziestolatków mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka rozwoju chorób takich jak rak, cukrzyca i choroby serca. Ogólnie rzecz biorąc, trend ten jest "związany z długotrwałym stresem, lękiem, depresją lub niższą jakością życia", jak podaje raport, w którym stwierdzono również, że millenialsi to pierwsze pokolenie, które zarabia mniej niż ich rodzice będąc w ich wieku. - Młodzi ludzie żyją dziś pod presją nieporównywalnej do tej, z którą zmagały się poprzednie pokolenia - powiedział Jo Bibby, dyrektor ds. Strategii w Amerykańskiej Fundacji Zdrowia. W szczególności raport wykazał, że millenialsi cierpią z powodu stresu spowodowanego niepewnymi godzinami pracy, umowami śmieciowymi, brakiem pracy, a także wpływem mediów społecznościowych. W ankiecie przeprowadzonej wśród 2000 osób w wieku od 22 do 26 lat, tylko 31% stwierdziło, że jest w stałych związkach i ma wsparcie w partnerze, a 46% stwierdziło, że ma wystarczające wsparcie finansowe i rodzinne. 49% twierdzi, że ma emocjonalne wsparcie ze strony rodziny, a 80 procent twierdzi, że czuje presję, aby zachowywać się taki sposób jaki narzucają media społecznościowe. Wcześniej w tym roku badanie przeprowadzone przez Kings College w Londynie wykazało, że samotni millenialsi są dwa razy bardziej narażeni na problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak depresja w porównaniu z tymi, którzy mają trwalsze i silniejsze relacje z bliskimi. Urząd Statystyk Narodowych USA stwierdził także, że osoby w wieku milenijnym częściej doświadczają długotrwałej samotności niż jakakolwiek inna grupa wiekowa. Bibby powiedziała w wywiadzie dla The Times, że chociaż stan zdrowia młodych ludzi się polepszył, może ono zostać osłabione przez niestabilność życia, z którym boryka się wielu młodych ludzi. Wcześniejsze badanie Resolution Foundation sprzed dwóch lat prognozowało, że pokolenie Y może być pierwszym, k…

millenialsi-to-pierwsze-pokolenie-ktore-ma-gorzej-niz-ich-rodzice-zyja-pod-niewyobrazalna-presja-7e8cd81.jpeg
width: 5472
height: 3648

12 sposobów, dzięki którym bez stresu będziesz podróżować samolotem
type: item
date: 2018-01-05T07:11:52.000Z
creator: Materiały prasowe
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: latanie
subject: lotniska
subject: loty samolotem
subject: odprawa
subject: samoloty
subject: stres
description: O jakich formalnościach pamiętać, czego unikać, które miejsce wybrać, z jakich praw korzystać. Podpowiadamy, co warto zrobić, by podróż przebiegła przyjemnie i bezstresowo.
encoded: View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/06c8c3f08081cd4ae1be926c3178c0e5aaa8098f-703c6ee.jpeg
width: 4256
height: 2832

Spokojne wakacje
type: item
date: 2012-08-09T12:02:43.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: pot
subject: stres
subject: wakacje
description: Czasami trudno podczas wakacji pozbyć się stresu, jaki odczuwamy w trakcie pracy.
encoded: Zamiast odpoczywać i myśleć o niebieskich migdałach, jesteśmy spięci. Skutek? Jeszcze większe zmęczenie i stres. Dlatego warto zabrać ze sobą pudełko tabletek Kalms. To roślinny środek uspokajający, który łagodzi objawy stresu, takie jak: ból brzucha, bezsenność czy drażliwość. Wymarzony relaks gwarantowany. www.kalms.pl Zostaw to na potem Każdy, kto w lato uprawia sport, musi się zmierzyć z kwestią nadmiernego pocenia. Na szczęście firma Activblock postanowiła wyjść takim osobom naprzeciw i stworzyła linię antyperspirantów na bazie chlorku glinu. Działają one przy nadmiernej potliwości pach, dłoni i stóp. Ponieważ są skuteczniejsze od zwykłych dezodorantów, stosuje się je tylko dwa–trzy razy w tygodniu. Nie ma co tracić czasu na pocenie. www.activblock.pl Wenus dokująca Już od jakiegoś czasu iPad staje się ulubionym gadżetem podróżników. Nie tylko łączy nas w prosty sposób z internetem, ale też pozwala na korzystanie np. z przewodników po miejscach, które zwiedzamy. Brytyjski artysta Scott Eaton udowadnia jednak, że ważny jest nie tylko sposób, w jaki się z iPada korzysta, ale też to, jak się go ładuje. Dlatego zaprojektował jedyną w swoim rodzaju stację dokującą Wenus z Cupertino. Nazwa pochodzi oczywiście od miasta, w którym siedzibę ma fi rma Apple. Ciekawe, co na to powiedzieliby starożytni. www.scott-eaton.com Podróże z klasą Sterowany elektrycznie, panoramiczny otwierany dach, przyciemniane szyby, chowane lusterka boczne i wygodny system otwierania bagażnika Twindoor, który umożliwi wam szybkie znalezienie w samochodzie tego, czego akurat potrzebujecie. To tylko niektóre udogodnienia Škody Superb, która idealnie nadaje się na wakacyjne wypady za miasto. Spokojnie możecie jechać w kilka osób, ponieważ w środku jest dużo przestrzeni, także dla pasażerów siedzących z tyłu. No to w drogę! www.skoda-auto.pl

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5456cabedda486b90504d85c53441aa39dc0d4a3-86188d4.jpeg
width: 1000
height: 667

Stres czekoladą zwalczaj
type: item
date: 2009-11-24T12:50:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania
subject: czekolada
subject: nauka
subject: stres
description: Czy Wy, podobnie jak ja, sięgacie po tabliczkę czekolady w sytuacji stresowej? Robię to, gdy jestem zła, smutna lub jest mi źle na sercu. Gdy siedzę w kinie i oglądam jakiś straszny horror, gdy po kilku godzinach marszu docieram do schroniska w górach lub mam mnóstwo pracy do natychmiastowego wykonania.
encoded: Jeśli wierzyć naukowcom, to gorzka czekolada zmniejsza poziom hormonów stresu w naszym organizmie. Według szwajcarskich badaczy wystarczy dziennie 40 gramów pysznej, słodkiej czekolady, by nasz humor uległ znacznej poprawie, a stres przestał nam dokuczać. Czy to sprawdzona informacja? Oczywiście, że tak. W wyniku przeprowadzonych przez naukowców badań okazało się, że wyjątkowo silnie zestresowani ludzie, jedzący przez dwa tygodnie pół tabliczki czekolady dziennie, przestali się uskarżać na swój problem. Stres opadł a czekolada zmieniła ich metabolizm. I kto powiedział, że lekarstwo nie może być dobre? Do niedawna wiadomo było, że zawarte w gorzkiej czekoladzie antyoksydanty zmniejszają ryzyko zapadnięcia na schorzenia układu krążenia. Teraz wiemy, że czekolada zbija nam poziom stresu. Ciekawe, na co jeszcze pomaga… Tekst: Agnieszka Budo

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c4326503c0b0c366c84bd09bb75174d575d7a2ff-1fccbeb.jpeg
width: 500
height: 348

Zdrowie w podróży - wzmocnij odporność
type: item
date: 2009-03-26T07:48:08.000Z
creator: Aneta Prymaka
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: lekarze
subject: odporność
subject: porady
subject: stres
subject: wirusy
subject: witamina c
subject: zdjęcia
description: Wypady w góry, rower, ognisko, grzyby – jesiennych atrakcji nie brakuje. Pod warunkiem, że nie dopadnie nas przeziębienie czy grypa. Ale to zależy też od nas. Czas popracować nad odpornością.
encoded: Odporność w gotowości W najlepszej sytuacji są ci, co właściwie wykorzystali lato: podróżowali, wspinali się po górach, pływali w morzu, itp. A do tego wygrzali (ale nie poparzyli!) się na słońcu. Wypoczęty organizm ma dużo sił, by bronić się przed wirusami i radzić sobie z niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Ale pamiętajmy – zdobyczy letnich nie wolno zaprzepaścić. Trzeba ciągle dbać o kondycję. Ci, którym letni odpoczynek się w tym roku nie udał, niech nie wpadają w rozpacz – stres dodatkowo osłabi ich odporność. Przede wszystkim musimy pamiętać o ruchu na świeżym powietrzu, który zapewnia organizmowi odpowiednią ilość tlenu. A więc jak najwięcej podróży bliskich i dalekich. Wykorzystajmy każdą chwilę, by pojeździć na rowerze, wybrać się do lasu, iść na spacer. I to niezależnie od tego, czy pada deszcz, wieje wiatr czy szczypie mróz. Zwłaszcza wtedy trzeba wyjść z domu – tylko w taki sposób organizm nauczy się przystosowywać do zmian temperatury i stanie się odporniejszy na kaprysy pogody. Niezbędne jest też zdrowe odżywianie. Trzeba pamiętać o produktach bogatych w witaminę C (owoce, czarna porzeczka, natka pietruszki, papryka, brokuły, kapusta kiszona) oraz cynk (jogurt, kiełki pszenicy, mięso wołowe i indycze). To najsilniejsi „ochroniarze”, broniący dostępu wirusom i wspomagający organizm w ich zwalczaniu. Witamina A (marchew, brokuły, kapusta włoska, grejpfruty czy brzoskwinie) wzmacnia śluzówkę. Dzięki temu wirusy nie tak łatwo zadomowią się w nosie i gardle. Na szczęście jesień obfituje w świeże owoce – korzystajmy z nich do woli. Zapomnijmy też o mitach, że jesienią warto pozwolić sobie na tłuste i słodkie potrawy, bo organizm gromadzi energię na zimę. Nic bardziej błędnego. unikajmy tłuszczów i słodkości. Każdy zbędny kilogram osłabia organizm. Lepiej pijmy dużo wody i herbatek owocowych oraz ziołowych – pozwalają usunąć szkodliwe produkty przemiany materii i nawadniają tkanki. wysypiajmy się – co najmniej 7–8 godzin na dobę. Po wstaniu z łóżka, mimo pok…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/3b79935ce3afd13a22bb845a70f146cd4615af50-cd97402.jpeg
width: 640
height: 466