Pluszowy robot wielkości kota. Ta niewinna maskotka „zarażała” strachem
Dotyk, który zamiast uspokajać – wywołuje lęk. Takie zjawisko zarejestrowali naukowcy, badając reakcje ludzi przytulających pluszowego robota z „oddechem paniki”. Z pozoru niewinna zabawka okazała się źródłem stresu. Co to oznacza dla przyszłości interakcji człowieka z technologią?
Kiedy ludzie się boją, często chwytają bliską osobę za rękę, przytulają się do niej lub do zwierzęcia. Dotyk zazwyczaj działa kojąco. Ale nie zawsze. Naukowcy postanowili przetestować następującą hipotezę: dotyk może wcale nie obniżać negatywnych doświadczeń emocjonalnych, zwłaszcza gdy dotykana osoba (lub istota) sama jest pobudzona fizjologicznie. W tym celu przygotowano pluszowego robota symulującego przyspieszone oddychanie. Jaki uzyskano efekt? „Oddychające” roboty ujawniają, jak strach rozprzestrzenia się poprzez dotyk Oddychanie jest ściśle powiązane z emocjami: spokojny oddech sugeruje relaks, podczas gdy szybki oddech może sygnalizować strach lub panikę. Naukowcy chcieli sprawdzić, czy ludzie mogą wyczuć te zmiany w oddychaniu poprzez kontakt fizyczny – i czy wpływa to na reakcję ich ciała na strach. Nowe badania przeprowadzone przez zespół psychologów z Uniwersytetu Amsterdamskiego i Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej opublikowane na łamach „Emotion” rzucają nowe światło na to, jak emocje rozprzestrzeniają się poprzez dotyk. W badaniu wzięło udział ponad stu studentów i studentek (73% stanowiły kobiety). Wykorzystano pluszowego, futrzanego robota, który był mniej więcej wielkości małego kota domowego. Robot posiadał ukrytą, zmotoryzowaną, plastikową klatkę piersiową, która mogła kurczyć się i rozszerzać, imitując ludzki oddech. Uczestnicy oglądali serię klipów wideo (w tym scenę wywołującą strach z filmu „Lśnienie – The Shining”), trzymając robota w ramionach i przytulając go do klatki piersiowej. Pluszak oddychał coraz szybciej w momentach oglądania fragmentu filmu wywołującego strach. Strach jest zaraźliwy. Dosłownie Szybko oddychający pluszak trzymany przez studentów miał bezpośredni i znaczący wpływ na uczestników badania. Czym się to objawiało? Wzrostem tętna – uczestnicy trzymający robota, który zaczął przyspieszać oddychanie (symulując hiperwentylację) w trakcie klipu, doświadczyli wyraźnego wzrostu własnego tętna w porównaniu do tych, którzy trzymali robota oddychającego stabilnie lub nieoddychającego wcale; wzrostem lęku – przyspieszone tętno jest fizjologiczną oznaką nasilonego strachu i pobudzenia; percepcją strachu – badani ocenili, że szybko oddychający robot wydaje się „przestraszony”. Postrzegali ruchy robota jako „przekazujące” strach; gorszym nastrojem – chociaż subiektywne poczucie strachu szybko mijało, to uczestnicy badania zgłaszali później (po 5 minutach) niższy poziom pozytywnego nastroju. – Jeśli osoba, którą trzymasz, jest przestraszona, jej ciało może wysyłać sygnały, które nasilają twój własny strach. Nasze badania pokazują, że jednym z tych sygnałów jest oddech – mówi główny autor badania, dr Zachary Witkower z Uniwersytetu Amsterdamskiego. Terapeutyczne wykorzystanie robotów to przyszłość? Badanie ma szerokie implikacje. W kontekście interakcji człowiek-robot sugeruje, że maszyny symulujące oddychanie mogą być wykorzystywane do wpływania na emocje użytkowników. Podobnie jest w przypadku kontrolerów gier wideo wykorzystujących wibracje do nasilenia emocji. W kontekście terapeutycznym uspokajające roboty lub urządzenia noszone na ciele mogą pomóc ludziom regulować stres lub lęk poprzez sterowanie ich reakcjami fizjologicznymi. Ale ponoć nic nie zastąpi zabawy z żywym psem. Z drugiej strony badania są też przestrogą. Trzymanie się kogoś (lub czegoś), kto wpada w panikę, może również wywołać panikę. – Ludzie często trzymają się blisko innych, gdy się boją, ale jeśli druga osoba również się boi i hiperwentyluje, ten dotyk może przynieść odwrotny skutek, wzmacniając własną reakcję fizjologiczną – podsumowuje dr Witkower. Źródło: Emotion Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Ofidiofobia – skąd bierze się strach przed wężami?
Ofidiofobia, czyli lęk przed wężami, to jedna z najczęstszych specyficznych fobii na świecie. Dlaczego ludzie boją się tych gadów, nawet jeśli nigdy nie mieli z nimi styczności?
Spis treści: Historia strachu – wąż jako wróg Ofidiofobia może być dziedziczna Węże w popkulturze i mediach Jak radzić sobie z ofidiofobią? Ciekawostki o wężach Węże od wieków budzą w ludziach mieszane uczucia. W wielu wierzeniach na świecie mogą symbolizować zarówno zło i zdradę, jak i mądrość czy odrodzenie. Jednak nie brakuje osób, dla których węże są przede wszystkim źródłem irracjonalnego strachu. Ofidiofobia, czyli fobia związana z wężami, dotyka milionów ludzi na całym świecie. Wystarczy zobaczyć zdjęcie węża, by odczuć niepokój, a w skrajnych przypadkach – panikę. Skąd bierze się ten powszechny lęk? Historia strachu – wąż jako wróg Węże są uznawane za jedne z najbardziej fascynujących zwierząt na naszej planecie. Doskonale bowiem przystosowały się do warunków panujących na Ziemi. Niektóre z nich są w stanie połknąć ofiarę większą od siebie. Inne potrafią robić przewroty, które przypominają fikołki. Przyczyn w zasadzie irracjonalnego lęku ludzi przez wężami należy szukać w ewolucji. Przodkowie człowieka, żyjący w warunkach znacznie cieplejszych niż panujące dzisiaj, musieli unikać jadowitych węży, które były wówczas powszechnym zagrożeniem. Badania wskazują, że ludzie łatwo identyfikują węże w otoczeniu – szybciej niż jakiekolwiek inne zwierzęta. Może mieć to związek z nietypowym dla innych zwierząt długim ciałem. Najdłuższe węże świata mogą osiągać nawet 15 metrów. W starożytnych kulturach węże pełniły różnorodne role. W Biblii Szatan pod postacią węża kusił Ewę, stając się symbolem grzechu i podstępu. W mitologii greckiej pojawiał się jako strażnik tajemnic i skarbów. Z kolei starożytni Egipcjanie czcili węża jako obrońcę faraonów. Czy taka ambiwalencja symboliki węża mogła wpłynąć na współczesny lęk wobec tych zwierząt? To bardzo prawdopodobne. Możliwe jest bowiem, że głęboko zakorzenione mityczne wyobrażenia współgrają z naszymi naturalnymi reakcjami. Ofidiofobia może być dziedziczna Ofidiofobia należy do specyficznych fobii, obok takich jak arachnofobia (strach przed pająkami) czy akrofobia (strach przed wysokością). Co ciekawe, wiele osób z ofidiofobią nigdy nie spotkało węża w rzeczywistości. U takich osób wystarczy sam obraz lub myśl o wężu, by wywołać reakcję obronną. Psychologowie uważają, że fobie mogą być dziedziczne. Jeśli ktoś z bliskiej rodziny cierpi na silny lęk przed wężami, zwiększa się ryzyko, że odziedziczymy ten strach. Z badań przeprowadzonych na University of Michigan wynika, że jeśli jeden członek rodziny cierpi na jakąś konkretną fobię, ryzyko wystąpienia tej samej fobii u innych członków rodziny znacząco wzrasta. Badania pokazują, że najbardziej narażeni na rozwój tego samego schorzenia są najbliżsi krewni. Obserwacje bliźniąt wykazały, że jeśli jedno z nich ma specyficzną fobię, drugie ma 30% szans na rozwój tego samego lęku. Dla porównania, ryzyko wystąpienia zaburzenia lękowego w populacji ogólnej wynosi około 10%. Węże w popkulturze i mediach Ofidiofobia może też być wynikiem traumy, np. zetknięcia się z wężem w dzieciństwie. Co ciekawe, wiele dzieci odczuwa strach przed wężami, nawet jeśli nigdy nie miały z nimi styczności. Może to wynikać z kulturowych przekazów, takich jak bajki czy filmy. Hollywood doskonale wykorzystuje lęk przed wężami. Filmy takie jak „Indiana Jones i Świątynia Zagłady” czy „Węże w samolocie” grają na naszym pierwotnym strachu. Węże w literaturze i kinie często przedstawiane są jako zwierzęta przebiegłe, niebezpieczne i niosące śmierć. Nawet jeśli w rzeczywistości większość węży nie stanowi zagrożenia dla człowieka, ich medialny wizerunek skutecznie podsyca ofidiofobię. Jak radzić sobie z ofidiofobią? Lęk przed wężami można pokonać. Terapia poznawczo-behawioralna, polegająca na stopniowym oswajaniu z bodźcem wywołującym strach, przynosi dobre rezultaty. Czasem wystarczy edukacja – poznanie biologii węży i zrozumienie, że większość z nich nie jest niebezpieczna. Kontakt z wężami w kontrolowanych warunkach, np. w ogrodach zoologicznych, również może pomóc oswoić się z tymi zwierzętami. Ciekawostki o wężach Nie wszystkie węże są groźne. Na ponad 3 tys. znanych gatunków węży jedynie około 600 jest jadowitych. Większość węży unika kontaktu z człowiekiem. Węże są niezwykle ważne dla ekosystemu naszej planety – regulują populacje gryzoni i owadów. Węże nie mają uszu, ale świetnie wyczuwają drgania ziemi. Niektóre gatunki węży potrafią przetrwać kilka miesięcy bez jedzenia, a ich zdolność do „rozczłonkowywania” ofiar w szczękach nieustannie fascynuje naukowców. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Arachnofobia może objawiać się bardzo gwałtownie. Jednak lęk przed pająkami ma pewne podstawy
Niektórzy boją się pająków tak, że mdleją na ich widok lub cierpią na bezsenność. Arachnofobia poddaje się jednak leczeniu.
W tym artykule: Czym jest arachnofobia? Jakie są objawy arachnofobii? Terapia arachnofobii Arachnofobia a bajki dla dzieci 10 najdziwniejszych fobii Lęki i fobie u dorosłych mogą mieć źródło w dzieciństwie. Dość często spotykane są lęki przed pająkami (arachnofobia), wężami (ofidiofobia), małą zamkniętą przestrzenią (klaustrofobia) czy dużą otwartą przestrzenią (agorafobia). Czym jest arachnofobia? Pająki zaliczane są do zwierząt bezkręgowych. Często się ich brzydzimy i boimy. Niektórzy z nas cierpią nawet na arachnofobię, czyli lęk przed pająkami. Ma on pewne uzasadnienie. Wiele gatunków pająków wytwarza jad. Te zamieszkujące kraje tropikalne mogą być groźne dla ludzkiego zdrowia i życia. Za najgroźniejszego pająka w Polsce uchodzi sieciarz jaskiniowy. To jeden z kilku gatunków, których jad może powodować ból i opuchliznę. Jakie są objawy arachnofobii? To zaburzenie lękowe charakteryzują następujące objawy, pojawiające się w reakcji na widok pająka: Megalofobia to bardzo rzadkie zaburzenie. Jest jednak wyjątkowo uciążliwa Niektóre osoby zaczynają odczuwać irracjonalny lęk, a czasami nawet paniczny strach, gdy w zasięgu ich wzroku pojawiają się duże obiekty. Takie zaburzenie jest określane jako megalofobia. ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/megalofobia-jest-jednym-z-najrzadszych-ale-takze-jednym-z-najbardziej-uciazliwych-zaburzen-fot-getty-images-8de7e96.jpg" width="938" height="625" alt="Megalofobia jest jednym z najrzadszych, ale także jednym z najbardziej uciążliwych zaburzeń (fot. Getty Images)" title="Megalofobia jest jednym z najrzadszych, ale także jednym z najbardziej uciążliwych zaburzeń (fot. Getty Images)" /> paniczny, długo utrzymujący się strach, przyspieszone tętno, pocenie się, zawroty głowy, które mogą doprowadzić do omdlenia, dreszcze, gęsia skórka, chęć natychmiastowej ucieczki lub „zamrożenie”. Niektóre osoby z tym zaburzeniem reagują w ten sposób na samą fotografię pająka. Pewna kobieta tak była opanowana przez arachnofobię, że nie mogła spać pod namiotem. Bała się, że pojawi się pająk, a ona nie będzie pewna, w którą stronę on pójdzie. Na myśl o tym robiła się blada. Terapia arachnofobii Strach przed pająkami, czyli arachnofobię, można zmniejszyć. Osoby, które cierpią na ten rodzaj zaburzenia są prowadzane do miejsc pełnych pająków. Pacjenci stopniowo przyzwyczajają się do obecności tych zwierząt. Czasem wystarcza jedna kilkugodzinna sesja, by lęk osłabł. Niestety, mimo terapii strach często powraca. Wynika to z faktu, że odpowiedzialny za fobię ślad pamięciowy jest bardzo trwały. Zawodność czystej terapii behawioralnej może też wynikać z tego, iż kładzie się w niej nacisk przede wszystkim na usunięcie objawu. Jeśli nie rozwiąże się problemów pacjenta, tylko działa technicznie, to po usunięciu jednego objawu może pojawić się inny. Arachnofobia a bajki dla dzieci W 2022 r. australijski rząd zakazał emisji jednego z odcinków popularnej bajki animowanej „Świnka Peppa”. Chodziło konkretnie o odcinek „Pan Kościste Nóżki” („Mister Skinnylegs”). Jednym z jego bohaterów jest pająk. Z początku świnka Peppa bardzo się go boi. Z czasem jednak zaprzyjaźnia się z nim. Nadaje mu nawet sympatyczne imię Pan Kościste Nóżki. Władze Australii uznały, że taki przekaz – pająki są nieszkodliwe i miłe – jest niewskazany dla dzieci w kraju, gdzie występują najbardziej jadowite pająki na świecie. Przykładem może być atraks. Ten pająk zabił co najmniej 26 osób. 10 najdziwniejszych fobii Arachnofobia to lęk, który ma pewne racjonalne podstawy. Trudno to jednak powiedzieć o wielu innych fobiach: Fobofobia – lęk przed silnym lękiem albo rozwinięciem się dziwacznej fobii. Terapia fobofobii jest trudna, bo nie ma określonego, zewnętrznego bodźca, który by ją nasilał. To raczej stan ciągłego napięcia psychicznego. Tafefobia – lęk przed pogrzebaniem żywcem. Fobia ta trafiła do popkultury (np. książka Tima Krabbe „Złote jajko” i film „Zniknięcie” zrealizowany na jej podstawie). Hylofobia – strach przed drewnem, drzewami i lasem. Heksakosjoiheksekontaheksafobia – lęk przed liczbą 666, którą w Apokalipsie św. Jana nosi Bestia symbolizująca Antychrysta. Szóstka jest zresztą w całej Biblii symbolem niepełności i braku, które są cechami Złego. Gefyrofobia – strach przed mostami, a dokładniej przed przekraczaniem mostów. Osoby cierpiące na gefyrofobię starają się tak wybrać drogę, by ani razu nie przejść ani nie przejechać po moście. Neofobia – lęk przed nowościami. Oczywiście najczęściej zapadają na niego ludzie w wieku podeszłym. Hafefobia – strach przed dotknięciem. Osoby, które cierpią na hafefobię, nie lubią ani gdy ktoś ich dotyka, ani gdy same muszą czegoś lub kogoś dotknąć. Ablutofobia – lęk przed myciem się, a nawet zanurzeniem w wodzie. Tę fobię, jak łatwo się domyślić, częściej obserwuje się u dzieci niż u osób dorosłych. Nomofobia – polega na lęku przed utratą telefonu komórkowego lub choćby brakiem dostępu do niego. Filofobia – strach przed zakochaniem się i życiem z drugą osobą w bliskim związku. Naturalną konsekwencją nieleczonej filofobii jest całkowita samotność. Źródło: archiwum NG.
Diabelskie kamienie i „boże stópki”. Polska jest usiana zagadkowymi głazami
Na obszarze całej Polski można napotkać kamienie i głazy, z którymi wiążą się legendy, a miejscowa ludność traktuje je jako święte miejsca, czci je, a nawet składa na nich ofiary. Poznajcie najbardziej mroczne i zagadkowe diabelskie kamienie i „boże stópki”.
W tym artykule: Mapa zagadkowych miejsc Boże stópki i diabelskie kamienie Najciekawsze głazy Naprawdę nie trzeba wyjechać daleko, by odwiedzić niezwykłe, czasem pełne uroku, a czasem bardziej mroczne i zagadkowe miejsca. Do tej kategorii zaliczają się zagadkowe głazy i kamienie, które można obejrzeć niemal we wszystkich województwach. Ciepła wiosna i zbliżające się lato to dobry moment, by część z nich zobaczyć. Mapa zagadkowych miejsc Zadanie przygotowania wyprawy ułatwił nam naukowiec z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, dr Łukasz Miechowicz. Objechał Polskę wzdłuż i wszerz. Zapuszczał się w niedostępne chaszcze i trzęsawiska, by znaleźć nawet najbardziej trudno dostępne głazy, które odgrywały lub nadal odgrywają ważną rolę w lokalnych społecznościach. Wnioski opublikował we właśnie wydanej książce „Święte i przeklęte. Kamienie w religijności ludowej”. – Niektóre z głazów, wspominane na przykład w opisach z XIX w., było bardzo trudno znaleźć. Położone są w niedostępnych miejscach, nierzadko w lasach lub na bagnach. Czasem wymagały kilku dni poszukiwań – relacjonuje National Geographic Polska dr Łukasz Miechowicz. W sumie naliczył blisko 100 zachowanych zagadkowych głazów. Wiele przepadło bez wieści i zostało zniszczonych na przestrzeni lat. Boże stópki i diabelskie kamienie Legendarne kamienie są związane albo z Jezusem i Maryją, albo z szatanem. Te pierwsze to kamienie z odciskami „bożych stópek”. Według tradycji świadczą o obecności Matki Boskiej, Jezusa czy różnych świętych w tych miejscach. „Z tymi obiektami związane są różne opowieści i podania, w większości odwołujące się do tradycji chrześcijańskiej i uniwersalnej wiary w cuda, które miały przy nich mieć miejsce” – opisuje w książce dr Miechowicz. Z kolei na przeciwległym biegunie wierzeń ludowych znajdują się „diabelskie kamienie”. Są to głazy narzutowe i wychodnie skalne. Jak tłumaczy naukowiec, wedle wierzeń ludowych miały być przyniesione przez diabła, najczęściej w celu zniszczenia pobliskiej budowli sakralnej. Zatem, w odróżnieniu od „bożych stópek”, były one miejscami obecności złych mocy. Zagadek jest sporo. – Myślę o projekcie badań wykopaliskowych przy wybranych głazach owianych kultem, by zweryfikować, czy nie ma śladów obecności człowieka w przeszłości, np. średniowieczu lub pradziejach – zapowiada archeolog. Najciekawsze głazy Specjalnie dla National Geographic Polska dr Miechowicz wskazał kilka najciekawszych głazów owianych legendami. Głaz w Krzywowólce Pierwszy z nich to głaz granitowy z licznymi naturalnymi zagłębieniami, który obecnie ustawiony jest obok kościoła pw. Matki Boskiej Siewnej w Krzywowólce (woj. lubelskie). Pierwotnie znajdował się na uroczysku Muszaryniec w lesie pomiędzy wsiami Krzywowólka, Matiaszówka oraz Sajnówka. Jak pisze dr Miechowicz, głaz przenieśli pod kościół mieszkańcy wsi Krzywowólka. „Według miejscowej tradycji na kamieniu położonym na uroczysku objawiła się Matka Boska, zostawiając w skale odciski stóp. Miejscowe podanie mówi także o odciśniętym w kamieniu śladzie różańca” – opisuje. Kamień w Głupiance Przenieśmy się do woj. mazowieckiego i do miejscowości Głupianka. Do początku XX wieku znajdował się tu ogromny kamień, na którego górnej powierzchni widoczne były miskowate, eliptyczne zagłębienia. Według tradycji to miały być to odciski „łokci, kolan i brody Pana Jezusa”. Około 1907 r. miejscowy pleban zniszczył głaz. Pozyskany materiał posłużył do wymurowania schodów powstającego kościoła w Kołbieli. Lokalna ludność nie chciała oddać górnej części kamienia i umieszczono ją przed wymurowaną w tym miejscu – już po zniszczeniu kamienia – kapliczką św. Anny. Kilka lat temu głaz wydobyto z ziemi. Jego fragmenty ustawiono i wyeksponowano obok kapliczki. Co ciekawe, tradycyjne obrzędy wokół kamienia, a później postawionej w jego miejscu kapliczki, do połowy lat 70. ubiegłego stulecia odbywały się bez udziału katolickiego kapłana. Diabelski kamień w Bałtowie Z kolei z woj. świętokrzyskiego mamy przykład „diabelskiego kamienia”. W wychodni skalnej na krawędzi doliny potoku Kamienna w Bałtowie widać ślad nogi dinozaura (allozaura). Lokalna społeczność nazwała go „czarcią” lub „Diablą Stopką”. Miejsce to uważano za przeklęte. Wedle legendy diabeł założył się z aniołem, że przeskoczy dolinę Kamiennej. Odbił się tak mocno ze skałki, że zostawił na niej odbity ślad krogulczej stopy – opisuje dr Miechowicz. Wanienka Matki Boskiej z Wrzącej Pora na Wielkopolskę. We Wrzącej znajduje się głaz określany mianem wanienki Matki Boskiej. – Posiada on ślady ludzkiej ingerencji, zaś wokół niego znalazłem fragmenty ceramiki pradziejowej. To jeden z nielicznych głazów, co do którego są archeologiczne przesłanki, że w przeszłości stanowił przedmiot kultu – przekazał National Geographic Polska naukowiec. Kształt kamienia jest niezwykły. Na powierzchni znajduje się podłużne, nieckowate zagłębienie, wypełnione zbierającą się często tu wodą deszczową. Wedle miejscowych wierzeń, woda w otworze nigdy nie wysycha. Diabli kamień na Wale Na koniec czas na Małopolskę. Na zboczu góry Wał, na granicy Lichwina i Siemienowa, w miejscu zwanym „Piekłem” znajduje się tajemniczy głaz zwany „diablim kamieniem”. Co prawda skała pokryta jest współczesnym graffiti. Jednak jej charakterystycznym elementem jest wyrzeźbiona w górnej partii twarz ludzka ze znakiem krzyża (?). Ryt wygląda dość staro, ale nie wiadomo z jakiego pochodzi okresu. – Wokół jest dość mrocznie – przestrzega dr Miechowicz. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Nawiedzone lasy w Polsce i na świecie. Jakie tajemnice skrywają?
Nawiedzone lasy wzbudzają spore zainteresowanie wśród turystów, których przyciągają mroczne miejsca na świecie. Nic dziwnego – tajemnicza aura lasów przyciąga poszukiwaczy przygód. Czy w nawiedzonych lasach rzeczywiście straszy?
W tym artykule: Las Aokigahara jest nazywany również lasem samobójców Czarny Las w Niemczech – to tam rozgrywa się akcja baśni Braci Grimm Las Hoia-Baciu w Rumunii Las w Witkowicach naprawdę jest nawiedzony? Duchna Droga w Puszczy Kampinoskiej Lasy mają w sobie coś zarówno bajecznego, jak i przerażającego. Przekraczając granice lasu, przechodzi się do innego świata. Ten zaś rządzi się swoimi prawami. Wszechobecny spokój jest tam od czasu do czasu przerywany chrzęstem gałęzi i liści. To mieszkańcy tej krainy, którzy dobrze wiedzą, że tutaj to człowiek jest intruzem. Czasem jednak, gdy nie widzi się sprawców owego hałasu, ludzka wyobraźnia zaczyna płatać figle i do głowy przychodzą myśli. Czy to aby na pewno tylko zwierzęta nas obserwują? Nic dziwnego zatem, że wiele lasów zostało okrzykniętych mianem „nawiedzonych”, a wiele z nich doczekało się odniesienia w kinie lub literaturze. Taka jest ludzka natura, że tam, gdzie człowiek nie znajduje logicznego wytłumaczenia, szukać odpowiedzi w fikcji. Wiara ma bowiem swoje silne podłoże w strachu przed nieznanym i niewytłumaczalnym. Dlatego właśnie wiele osób w poszukiwaniu duchów i zjaw przychodzi właśnie do lasów, a w szczególności wieczorową porą (co stanowczą odradzamy, bo bardzo łatwo można się wtedy zgubić). W których nawiedzonych lasach zatem „straszy”? Jest ich kilka. Las Aokigahara jest nazywany również lasem samobójców Aokigahara to las mieszany, który znajduje się w Japonii, na wyspie Honsiu, na terenie Parku Narodowego Fudżi-Hakone-Izu. Nazywany jest również Morzem Drzew lub Lasem Samobójców. Od zawsze ten las kojarzony był z duchami oraz dawnymi rytuałami, ale naprawdę złą sławę zyskał po tym, jak las stał się „idealnym” miejscem dla osób, które chciały odebrać sobie życie. Wszystko zaczęło się w latach 60. XX wieku od premiery dwóch książek autorstwa Seichō Matsumoto opowiadających o kobiecie, która popełniła samobójstwo właśnie w Aokigaharze. Liczba samobójstw zaczęła się zwiększać z roku na rok. W latach 90. odnajdowano ok. 70–80 ciał rocznie, ale kilkanaście lat później liczba ta wzrosła do ponad 100. Odważysz się wejść? 10 najsłynniejszych nawiedzonych posiadłości świata - National Geographic W Japonii mówi się, że dusze osób, które zmarły w tym lesie, odnalazły schronienie w drzewach. Aokigahara jest wyjątkowo gęstym lasem. Nie wieje tam wiatr i dociera bardzo mało słońca. Niektórzy mawiają również, że na terenie lasu nie działa nawigacja, a kompasy zaczynają kręcić się dookoła tarczy. Oczywiście nie jest to prawda. Mimo to aura lasu wydaje się niezwykle mroczna. Władze prefektury Yamanashi umieściły kilka lat temu na terenie całego lasu tabliczki, które mają odwieść samobójców od decyzji targnięcia się na swoje życie. Czarny Las w Niemczech – to tam rozgrywa się akcja baśni Braci Grimm Za górami i za lasami, jednak nie tak daleko od naszego kraju, bo tuż za zachodnią granicą, w Niemczech, znajduje się Schwarzwald – Czarny Las. To niewielkie, zrębowe pasmo górskie na południowym-zachodzie kraju. Rośnie tam bardzo gęsty las, który od niepamiętnych czasów owiany jest wieloma mrocznymi opowieściami. To właśnie tutaj rozgrywała się akcja niektórych baśni Braci Grimm, którzy pisali je, inspirując się ludowymi podaniami i mitami. Niektóre z nich głoszą, że nocą przez las jeździ bezgłowy jeździec, a zagubieni spacerowicze znikali bez śladu. Legenda głosi, że nawiedzony jest nie tylko las, lecz również zamek Yburg, który znajduje się w jego granicach. W tym miejscu miało dojść niegdyś do straszliwej tragedii. Młoda kobieta miała zostać zamordowana przez swojego kochanka, lecz jej duch pozostał na zamku i do dziś szuka zemsty. Istnieje również legenda o pewnym celtyckim ludzie, który zamieszkiwał lasy Schwarzwaldu. Pewnego dnia zostali oni bezprawnie wygnani z Löcherberg, lecz obiecali, że kiedyś tam wrócą. Miejscowi twierdzą, że Celtowie dotrzymali swojej obietnicy w dość przewrotny sposób i faktycznie wrócili w rodzinny strony po śmierci jako duchy. Ludzie, którzy nocą spacerowali po okolicy, mieli słyszeć odgłosy biesiady oraz głośne śmiechy, ale nigdy nie ustalono źródła tych dźwięków. Las Hoia-Baciu w Rumunii Ten pełny tajemnic las w Rumunii bywa nazywany również „rumuńskim trójkątem bermudzkim”. Nazwa nie jest przypadkowa. Dzieją się tu rzeczy niewyjaśnione, a pewne sprawy mogłyby trafić do akt „Archiwum X”. Samo Hoia-Baciu oznacza tyle, co „Wzgórze Pastucha”. Las znajduje się na wzgórzu, które częściowo porośnięte jest łąkami. 18 sierpnia 1968 roku Emil Barnea postanowił urządzić sobie biwak w tym lesie. W pewnym momencie chłopak miał usłyszeć głośny dźwięk, a nad głową zauważył przelatujący nad drzewami dysk, który wówczas w Stanach Zjednoczonych nazywano UFO. Emil zdążył zrobić zdjęcie, które potwierdzało jego późniejsze zeznania. Ludzie odwiedzający las Hoia-Baciu twierdzili, że pusta cisza była czasem przerywana głosami, a niekiedy przeraźliwym śmiechem. Inni świadkowie przekonywali, że widzieli za drzewami dziwne twarze, które na pewno nie należały do ludzi. Las w Witkowicach naprawdę jest nawiedzony? Również w Polsce znajdziemy miejsca rodem z horrorów. Na obrzeżach Krakowa położony jest niewielki park leśny, w którym przed laty miało dojść do tajemniczego zaginięcia grupy 9 studentów. Młodzi ludzie mieli świętować rozpoczęcie roku akademickiego w 2001 roku. W tym celu postanowili pójść do lasu, a potem ślad po nich zaginął. Opuszczony psychiatryk, ruiny zamku, a nawet komisariat. 10 "nawiedzonych" miejsc w Polsce Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce, czyli jakie? Nad Wisłą znajdziemy wiele ruin zamków, opustoszałych szpitali, a nawet komisariatów, które od lat skrywają mroczne tajemnice i cieszą ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2b00f67f5259863da9e8d44f606ffdc05fd47080-93081c8.jpeg" width="938" height="528" alt="Nawiedzone miejsca w Polsce. Na zdjęciu opuszczony szpital psychiatryczny w Owińskach, stan na rok 2008 (fot. Wikimedia/Rzuwig/CC BY 3.0)" title="Nawiedzone miejsca w Polsce. Na zdjęciu opuszczony szpital psychiatryczny w Owińskach, stan na rok 2008 (fot. Wikimedia/Rzuwig/CC BY 3.0)" /> Po raz ostatni widział ich mężczyzna mieszkający na skraju lasu, który przestrzegł ich, że na miejscu jest niebezpiecznie. Zegarki wskazywały godzinę 20:30. Niektórzy twierdzą, że zaraz po przekroczeniu granicy lasu, mieli wejść w tajemniczą mgłę, z której już nigdy się nie wydostali. Jedynym dowodem w sprawie był aparat fotograficzny, który należał do grupy. Wywołane zdjęcia przedstawiały studentów, jednak ich twarzy były przerażająco zniekształcone. Co więcej, nie był to ten sam las, do którego weszli. Czy ta historia wydarzyła się jednak naprawdę? Nie ma żadnych dowodów, żeby tak było. To prawdopodobnie miejska legenda, którą ktoś przed laty wymyślił, żeby wzbudzić postrach wśród mieszkańców Krakowa. Duchna Droga w Puszczy Kampinoskiej Wiele osób twierdzi, że jest w Puszczy Kampinoskiej miejsce, w którym straszy. Na Duchnej Drodze telefony tracą zasięg, a krótkofalówkom zdarza się odbierać dziwne sygnały. To właśnie w tym miejscu w trakcie II wojny światowej niemieccy żołnierze mieli brutalnie zamordować wiele osób, w tym kilka zakonnic i młodą dziewczynę. Niektórzy świadkowie twierdzą, że po zmroku na drodze widać migoczące światełka. Są również ludzie, którzy mieli widzieć tajemniczego jeźdźca na koniu oraz kobietę spacerującą z dużym czarnym psem lub zakonnice. Co więcej, na Duchnej Drodze słyszano również odgłosy maszerującego wojska oraz odgłosy broni. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Koty boją się ogórków i to panicznie. Dlaczego? Odpowiedź was zaskoczy
Potrafią spacyfikować psa, zmusić do pełnego posłuszeństwa człowieka (któremu wydaje się, że jest jego właścicielem), za to panicznie boją się ... ogórków. W internecie jakiś czas temu zaroiło się od filmików z domowymi kotami w roli głównej, które panikują na widok tego warzywa. Brytyjski naukowiec wyjaśnia, skąd ten strach.
W tym artykule: Koty boją się ogórków, bo ich nie znają Koty boją się ogórków, ponieważ kojarzą się z wężami Koty boją się zmian w miejscach, które uważają za bezpieczne Czy straszenie kotów ogórkami jest bezpieczne? Jakiś czas temu internauci zaczęli masowo umieszczać nagrania, na których widać, jak koty boją się ogórków. Procedura najczęściej jest taka: czekamy aż czworonóg spokojnie przysiądzie, na przykład by zjeść i kładziemy tuż za nim ogórka. Tak, zwykłego zielonego ogórka. Gdy zwierzę zorientuje się, co ma za plecami, najczęściej ucieka lub zaciekle się broni. Brytyjski weterynarz i zwierzęcy behawiorysta, dr Roger Mugford wyjaśnia, skąd ten strach się bierze. Rozwiązania zagadki mogą być dwa. Koty boją się ogórków, bo ich nie znają Po pierwsze: lęk przed nieznanym. Koty znane są ze swojej ciekawości świata, stąd angielskie porzekadło „curiosity killed the cat”. To odpowiednik naszego „ciekawość to pierwszy stopień do piekła”. Według behawiorysty kształt i kolor warzywa, z którym zwierzak najczęściej ma kontakt po raz pierwszy w życiu, po prostu zmusza go do reakcji obronnej. View oEmbed on the source website Koty boją się ogórków, ponieważ kojarzą się z wężami Ale jest jeszcze druga hipoteza. Dr Mugford twierdzi, że kotom podłużny kształt ogórków może kojarzyć się z wężem. Tutaj reakcja instynktowna jest zupełnie zrozumiała – atak lub ucieczka. Taki lęk jest zresztą powszechnie spotykany wśród ssaków, włączając w to nas. Strach przed wężami rozpowszechniony jest wśród małp i małp człekokształtnych. Szympansy potrafią bać się nawet dżdżownicy, która kojarzy im się z wężem. Według ewolucjonistów ofidofobia – czyli chorobliwy lęk przed wężami – najprawdopodobniej była cechą faworyzowaną przez selekcję naturalną. Jej początki sięgają czasów, kiedy prymitywne ssaki musiały przeżyć i rozmnażać się w środowisku zdominowanym przez gady. Aby nie stać się obiadem węża, wynalazły sposoby na wykrywanie, unikanie i wyprzedzanie ich ataku. 5 typów kocich charakterów. Fińscy naukowcy przyjrzeli się psychologii kotów Biolodzy wyróżnili 5 typów kocich charakterów. Które rasy kotów są najbardziej strachliwe? Prof. Lynne Isbell, antropolog z University of California w Davis dowodzi, że sąsiedztwo beznogich gadów było przyczyną zaawansowanego rozwoju mózgu. Sokoli wzrok, oczy patrzące na wprost, percepcja głębi i rozróżnianie kolorów w jej interpretacji nie są niczym innym, jak elementem wyścigu zbrojeń między drapieżnikiem i ofiarą. Koty boją się zmian w miejscach, które uważają za bezpieczne Obserwacje psychologów potwierdzają też nasze codzienne doświadczenia. Gdy napotykamy węża w lesie, z reguły instynktownie zamieramy w bezruchu. Dostrzegamy te zwierzęta niezależnie od świadomej obserwacji. A w ogrodach zoologicznych przed terrariami z wężami stoimy wyjątkowo długo, czasami wielokrotnie dłużej niż np. przed wybiegiem lwów czy słoni. Nie znosimy tych gadów, a jednocześnie nie potrafimy przestać na nie patrzeć. Wróćmy do kotów i ogórków. Nie bez znaczenia jest też miejsce straszenia – tam, gdzie domowe koty dostają od swoich opiekunów posiłek. To dla nich miejsce bardzo ważne, swoista ostoja bezpieczeństwa i spokoju. Jeśli niespodziewanie pojawi się tam nieznany obiekt, do tego przypominający groźnego drapieżnika, reakcja kota jest oczywista. Czy straszenie kotów ogórkami jest bezpieczne? Podskakujące futrzaki z pewnością są zabawne, ale weterynarze stanowczo odradzają straszenie ich dla zabawy. Szczególnie w miejscu dla nich tak ważnym jak to, gdzie się codziennie pożywiają. Na zaufanie kota trzeba bardzo długo pracować, a w ten sposób można je łatwo stracić. U wrażliwszych zwierząt takie straszenie może także odbić się na ich zdrowiu.
Pandemia samotności szczególnie dotyka młodzież. Nowy raport
Gdyby powieści Gabriela Marqueza "Miłość w czasach zarazy" i "Sto lat samotności" miały dziecko, tytuł tego dzieła idealnie oddawałby stan emocjonalny pokolenia wchodzącego w dorosłe życie.
Badania ze Stanów Zjenoczonych pokazują, że 1 na 3 Amerykanów podczas pandemii cierpi z powodu „poważnej samotności”, w tym aż 60 proc. osób w wieku 18-25 lat. Jedną z grup najbardziej zagrożoną poczuciem samotności są młode matki, przekonuje raport powstały w ramach projektu Making Caring Common, że liczba osób doświadczających samotności nieprzerwanie rośnie od początku pandemii. - Ponad połowa młodych ludzi w naszym badaniu twierdzi, że w ciągu poprzednich kilku tygodni ani jedna osoba nie poświęciła im więcej niż kilka minut by dowiedzieć się, co robią i jak się czują – czytamy w informacji prasowej. Raport „Loneliness in America: How the Pandemic Has Deepened an Epidemic of Loneliness and What We Can Do About It” (Samotność w Ameryce: jak pandemia pogłębiła epidemię samotności i co możemy z tym zrobić” bazuje na wynikach ogólnokrajowego badania opinii wśród 950 pełnoletnich obywateli USA. Ankieterzy Making Caring Common donieśli, że 36 proc. ich rozmówców skarży się na „poważną samotność”, tzn. uczucie to w 4 tygodniach poprzedzających udział w badaniu odczuwali często lub niemal cały czas. Skarżyło się na to samo 61 proc. osób w wieku 18-25 oraz 51 proc. matek z małymi dziećmi. - Ten dane o samotności po prostu łamią serce. Widać, że w naszej tkance społecznej jest olbrzymia wyrwa. Musimy się sensownie zmobilizować i zacząć przeciwdziałać uczuciu wyrzucenia na skraj społeczeństwa – przekonuje Richard Weissbourd, dyrektor Making Caring Common. Samotność to nie tylko dołujące nas uczucie. Z nim związane konsekwencje dotyczą przedwczesnego umierania (zwiększa ryzyko nawet o 26 proc.), całej gamy dodatkowych problemów fizycznych i psychicznych, w tym depresji, stanów lękowych, chorób serca, nadużywania substancji psychoaktywnych. Według danych z 2018 roku samotność i izolacja społeczna mają dla naszego zdrowia i ryzyka przedwczesnej śmierci taki sam efekt jak wypalanie 15 papierosów dziennie. Epidemia samotności to także częstsze przypadki przemocy domowej. Jak temu przeciwdziałać? W raporcie znalazły się trzy rekomendacje dotyczące sposobu łagodzenia efektów epidemii samotności: - należy uczyć ludzi na temat strategii i sposobów radzenia sobie z samotnością; szczególnie ważna jest umiejętność rozpoznawania myśli i zachowań wzmacniających poczucie samotności; - wzmacnianie i rozbudowa społecznej infrastruktury na każdym poziomie władzy i wspólnoty. Musimy przemyśleć nowe typy siatki powiązań międzyludzkich w systemie edukacji czy opieki zdrowotnej; - ludzie muszą odbudować wzajemne zaufanie i umiejętność działania dla dobra wspólnego, że jesteśmy na równi odpowiedzialni za siebie jak i za tych wokół nas, szczególnie tych najsłabszych.
Miłośnicy horrorów lepiej kłamią? Naukowcy to sprawdzili
Ekspozycja na sceny przemocy w filmach, grach komputerowych, a nawet w książkach może sprawiać, że łatwiej nam oszukiwać innych - wynika z badań opublikowanych przez "Journal of Business Ethics".
Naukowcy z Uniwersytetu Brighama Younga w USA przeprowadzili eksperymenty w grupie blisko 1000 osób.Podczas pierwszego eksperymentu uczestnikom płacono za sprawdzenie i ocenę fragmentu tekstu, a także poprawę ewentualnych błędów. Połowa tekstów opisywała sceny przemocy. Uczestników poinformowano, że otrzymają zapłatę nawet wtedy, gdy teksty nie będą sprawdzone dokładnie, co zachęcało do oceniania każdego zdania jako poprawne w celu szybszego otrzymania nagrody. Okazało się, że osoby czytające fragmenty opisujące przemoc oszukiwały o 24 proc. częściej. Inną grupę osób zatrudniono do oglądania i recenzowania fragmentów filmów. Aby otrzymać zapłatę mieli obejrzeć wszystkie filmy, podczas gdy jeden z nich wskazywał na usterkę (niebieski ekran z monotonnym głosem lektora). I w tej sytuacji osoby, które miały do czynienia ze scenami przemocy częściej kłamały, że obejrzały wszystkie filmy (nie zgłaszały usterki). Co ciekawe, czytanie tekstu zawierającego opis przemocy wpływało na mniej etyczne postępowanie zarówno w przypadku mężczyzn, jak i kobiet. Oglądane filmów ze scenami przemocy działało jednak negatywnie tylko na mężczyzn. Autorzy badań podkreślają, że przemoc obecna na co dzień w mediach nie tylko ma związek z bardziej agresywnym i mniej etycznym zachowaniem. Dotychczasowe analizy wykazały także, że osoby grające w gry wideo ze scenami przemocy znacznie wolniej reagują, jeśli ktoś w ich otoczeniu nagle potrzebuje pomocy np. w wyniku wypadku. Źródło: PAP
4 ofiary w 2 tygodnie. Fala strachu przed rekinami w USA
O zmroku 1 lipca 1916 roku 25-letni Charles Vansant wykrwawił się na śmierć w nadmorskim hotelu w New Jersey. Kilku mężczyzn wyciągnęło jego okaleczone ciało z wody. Potrzeba było serii ataków rekinów w New Jersey, żeby sto lat temu amerykańscy kąpielowicze zaczęli bać się największego drapieżnika w oceanie.
Pięć dni później 27-letni boy hotelowy Charles Bruder został zabity podczas popołudniowej kąpieli wzdłuż Jersey Shore. Plażowicze zebrali się wokół resztek jego beznogiego ciała. W kolejnym tygodniu 10-letni Lester Stilwell został zjedzony żywcem podczas kąpieli z kolegami w Matawan Creek (również w New Jersey). Nadzy i pokryci błotem, przerażeni chłopcy biegli wzdłuż głównej ulicy krzycząc, że w wodzie jest rekin. Jednak ludzie byli sceptyczni. Myśleli, że Stilwell, który chorował na epilepsję, utonął. Niektórzy odrzucali raporty gazet piszących o tym, że rekiny zabiły pływaków z wybrzeża, ponieważ ówcześni Amerykanie byli niemal pewni, że … rekiny nie atakują ludzi. Powszechnie wiedziano, że rekiny żywią się mięsem innych stworzeń morskich, ale nie było zgodności co do tego, czy mogłyby dopaść człowieka. Jednak po atakach w New Jersey w 1916 roku te wcześniej postrzegane jako budzące lęk choć niegroźne zwierzęta zyskały opinie ludojadów. Ten nowy stosunek do rekinów był inspiracją dla takich filmów jak Szczęki czy Sharknado i jest obecny w reakcjach społeczeństwa na prawdziwe ataki rekinów - jak te, które miały miejsce w czerwcu w Karolinie Północnej. Ale to właśnie te ataki w New Jersey prawie 100 lat temu przypomniały nam, w którym miejscu łańcucha pokarmowego jesteśmy. Kiedy krawiec Watson Fisher wszedł do jeziora, by szukać Stilwella, również został zaatakowany. Następnie zmarł na skutek utraty krwi. Trzydzieści minut później rekin ugryzł 14-letniego Josepha Dunna w nogę. Z pomocą przyszli mu jego brat i lokalny kapitan. Tej nocy kilku miejscowych mężczyzn odparło atak. Wrzucili do jeziora laski dynamitu. W dniu, kiedy znaleziono ciało Stilwella, prezydent Woodrow Wilson zwołał posiedzenie Kongresu. Biały Dom zgodził się na udzielenie pomocy, by „wypędzić wszystkie rekiny ludojady, które polują na kąpiących się ludzi” – jak podaje artykuł z 14 lipca 1916 roku opublikowany na łamach Philadelphia Inquirer. W końcu młody, prawie dwu i pół metrowy żarłacz biały został wyciągnięty . Jego żołądek zawierał ludzkie pozostałości. Co kiedyś myśleliśmy o rekinach Milioner i atleta Hermann Oelrichs był przekonany, że żaden rekin nigdy nie ugryzł człowieka. Był tego tak pewien, że w 1891 roku zaoferował 500 dolarów (dzisiaj byłoby to 12 tysięcy dolarów) każdemu, kto by mu udowodnił, że się myli. Był tak pewien, że pewnego razu podczas przyjęcia, które zorganizował w swoim domu nad morzem, wskoczył do wody z rekinem, by wygrać zakład o 250 dolarów ze swoimi gośćmi – jak podała prasa w artykule z Pittsburg Dispatch w 1891 roku. Niektórzy goście zaczęli krzyczeć i zakrywać oczy. Inni wołali o pomoc. Jednak ryba odpłynęła, prawdopodobnie przestraszył ją plusk. Oelrichs później powtórzył ten sam wyczyn na swoim jachcie. Nie był jedyny. Wielu ówczesnych naukowców wierzyło, że rekiny są nieszkodliwe. Relacje o atakach amerykańskich rekinów były często brane za wymysły rybaków. Źródło: National Geographic News, pełna wersja artykułu znajduje się tutaj. Tekst: Matt McCall
Strach przed dentystą? Nie uwierzysz... mamy to zapisane w genach
Lęk przed dentystą może mieć podłoże genetyczne - odkryli naukowcy z Uniwersytetu Zachodniej Wirginii. Ich zdaniem, za rozwój dentofobii mogą odpowiadać te same geny, które odpowiadają za odczuwanie strachu przed bólem.
Cameron Randall i Daniel McNeil, główni autorzy omawianej pracy, jako jedni z pierwszych na świecie zwrócili uwagę, że silny strach odczuwany przez niektórych ludzi na myśl o leczeniu stomatologicznym może - oprócz czynników środowiskowych - zależeć także od genetyki. Ich zdaniem, w części przypadków dentofobia jest zapisana w genach i dziedziczona po rodzicach. Swoje badanie przeprowadzili na grupie 1370 osób (827 stanowiły kobiety, 543 mężczyźni), w wieku od 11 do 74 lat. Dziedziczność i korelacje genetyczne szacowali za pomocą metod opartych na estymacji komponentów wariancyjnych. Okazało się, że strach przed dentystą, którzy autorzy nazywają dentofobią, dziedziczony był w 30 proc. przypadków. Dla porównania: lęk przed bólem dziedziczony był po rodzicach w 34 proc. przypadków. „Istnieje więc istotna korelacja genetyczna pomiędzy dentofobią a strachem przed odczuwaniem bólu. Sugeruje to, że oba te zjawiska są ze sobą genetycznie powiązane” - mówi Randall. Zdaniem naukowca odkrycie to pozwoli lepiej zrozumieć naturę panicznego lęku przed wizytą u stomatologa, co może się przełożyć na ulepszenie standardów opieki dentystycznej. „Najważniejszy wniosek z naszego badania jest taki, że to geny mogą predysponować do większej podatności na rozwój dentofobii, być może poprzez fakt, że niektóre osoby są z natury bardziej podatne na strach przed bólem” - podsumowuje autor badania. Silny lęk przed dentystą jest stosunkowo częstym zjawiskiem. Szacuje się, że problem ten dotyczy 10-20 proc. amerykańskich dorosłych. Jego duże nasilenie może powodować opóźnienia lub nawet całkowitą rezygnację z leczenia stomatologicznego, co ma konsekwencje nie tylko dla zdrowia jamy ustnej, ale ogólnej kondycji człowieka. „Mając świadomość, że dentofobia to nie tylko kaprys, ale coś, co jest w nas silnie zakorzenione, możemy starać się opracować nowe sposoby leczenia tego problematycznego schorzenia” - podsumowuje autor pracy. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Community Dentistry and Oral Epidemiology”. Źródło: PAP
Tej analizy nie są w stanie wykonać ludzie. Musi im pomóc sztuczna inteligencja. Chodzi o lek na raka
Jak wykazały wstępne badania, opracowany dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji potencjalny lek może zmniejszać guzy nowotworowe – poinformowano podczas konferencji American Society of Clinical Oncology w Chicago.
Ponieważ dostrzeganie wszelkich różnic pomiędzy komórkami zdrowymi a nowotworowymi przekracza możliwości nawet najbardziej błyskotliwych ludzkich umysłów, amerykańska firma biotechnologiczna Berg wprowadziła wszelkie dostępne dane na temat biochemii komórek do superkomputera. Miało to na celu znalezienie sposobu na takie przestawienie działania komórek nowotworowych, by znów stały się zdrowe. W ten sposób udało się znaleźć pierwszy potencjalny lek - BPM31510, który ma odwracać tak zwany efekt Warburga, czyli zachodzącą w przypadku komórek nowotworu zmianę procesów wytwarzania energii z tlenowych na beztlenowe. Badania przeprowadzone na 85 pacjentach miały na celu tylko sprawdzenie toksyczności BPM31510, jednak u jednego z pacjentów guz zmniejszył się o jedną czwartą. Zdaniem przedstawicieli firmy Berg najbardziej podatne na leczenie nową metodą mogłyby być nowotwory o najwyższym zapotrzebowaniu na energię. Naukowcy chcą przeprowadzić dalsze badania aby sprawdzić, czy potencjalny lek rzeczywiście pomógłby pacjentom. Zdaniem specjalistów dzięki połączeniu postępów technik komputerowych i medycyny wkrótce można oczekiwać kolejnych potencjalnych leków. Eksperci uważają, że sztuczna inteligencja to przyszłość medycyny- pozwoli opracować lepsze leki oraz ułatwi dobór terapii do pacjenta. Źródło: PAP Zobacz nasz nowy cykl "Warto spróbować"! W pierwszym odcinku uczymy się LANDKITE, próbujemy, testujemy, sprawdzamy co to buggy oraz pokazujemy jakich błędów unikać i dlaczego WARTO SPRÓBOWAĆ właśnie tej dyscypliny sportu. View oEmbed on the source website
Nieśmiertelność jest możliwa? Odpowiedź może dać metformina
Marzenie o eliksirze młodości może się wreszcie spełnić. W 2016 r. rozpoczną się pierwsze badania kliniczne, które mają wykazać czy lek na cukrzycę o nazwie metformina może przedłużyć życie ludzie, jak się od dawna podejrzewa – informuje „New Scientist”.
„Z punktu widzenia zdrowia publicznego będzie to najważniejsze badanie w erze nowoczesnej medycyny” – powiedział „National Geographic” prof. Jay Olshansky z University of Illinois w Chicago. Metformina jest jednym z najstarszych i najczęściej stosowanych leków w medycynie. Odkryto ją w latach 20. XX w., a zaczęto stosować w leczeniu cukrzycy typu 2 w 1957 r. w Europie. Środek szybko zdobył uznanie. W Stanach Zjednoczonych w 2014 r. na jeden z leków zawierających tę substancję wypisano aż 59 mln recept. Lek ten jest jednym z podstawowych farmaceutyków stosowanych w leczeniu cukrzycy, ponieważ zwiększa wrażliwości organizmu na działanie insuliny i zmniejsza wydzielanie glukozy przez wątrobę. Ma jednak wielorakie działanie. Zmniejsza we krwi stężenie trójglicerydów i cholesterolu, co obniża ryzyko zawału serca. Wykazuje również działanie przeciwnowotworowe. Zauważono nawet, że metformina wydłuża życia chorych na cukrzycę typu 2, co jest jeszcze bardziej zdumiewające. Zwykle żyją oni o 8 lat krócej niż osoby, które nie chorują na cukrzycę. Tymczasem z badań przeprowadzonych wśród 180 tys. diabetyków przez specjalistów Cardiff University w Wielkiej Brytanii wynika, że ci, którzy regularnie zażywają metforminę, cieszą się o 15 proc. dłuższym życiem od osób zdrowych. Jeszcze bardziej optymistycznie wypadły badania na zwierzętach. Eksperymenty na myszach wykazały, że metformina dodawana do karmy jest w stanie przedłużyć im życie nawet o 40 proc. Dłużej żyły również nicienie, na dodatek rzadziej chorowały i nie wykazywały tego, co u ludzi nazywamy zmarszczkami. Myszy miały z kolei mocniejsze kości. „Jeśli lek ten działa w taki sposób u zwierząt, to podobnie powinien wpływać na organizm ludzi” - twierdzi prof. Jay Olshansky. Prof. Gordon Lithgow z Buck Institute for Research on Aging uważa, że odkrycie metforminy jako środka odmładzającego i przedłużającego życie może mieć większy wpływ na współczesną medycynę, aniżeli postęp jakie w ostatnich latach dokonał się w leczeniu nowotworów. Z badań wynika, że metformina spowalnia starzenie się na poziomie komórkowych. Działa podobnie jak dieta niskokaloryczna, z tą różnicą, że nie wymaga głodzenia się. „Zahamowanie przez metforminę procesów starzenia się może sprawić, ludzie będę żyć dłużej i opóźnione zostanie powstawanie wielu schorzeń” – podkreśla prof. Lithgow, który będzie prowadził badania kliniczne nad metforminą. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) wydała zgodę na badania o nazwie TAME, którymi objętych zostanie 3 tys. Amerykanów w wieku 70-80 lat, najbardziej zagrożonych zawałami serca, nowotworami oraz demencją. Obserwacje te rozpoczną się w 2016 r. Prof. Lithgow uważa, że dzięki metforminie będą oni rzadziej chorować, a niektórzy mogą dożyć nawet 110-120 lat. Dyrektor American Federation for Aging Research, Stephanie Lederman zwraca jednak uwagę, ze metformina nawet jeśli potwierdzi swe zalety, nie jest lekiem odmładzającym. „Dążymy jedynie do tego, żeby ludzie mniej chorowali i dłużej żyli” – podkreśla. Badania nad metforminą jako lekiem przedłużającym życie będzie prowadził prof. Nir Barzilai z Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku. Nie wymagają one zgody firmy, która go po raz pierwszy opracowała, ponieważ już przed wieloma laty wygasły do niego prawa patentowe. Jest to tzw. lek generyczny (odtwórczy) wytwarzany przez wiele firm farmaceutycznych na świecie. Badania kliniczne finansowane są przez niezależne organizacje, głównie przez American Federation for Aging Research. Potrzebne są jednak wieloletnie obserwacje, które potwierdzą przedłużające życie działanie leku. Trzeba również wykazać, że taka kuracja nie powoduje poważniejszych skutków ubocznych. Źródło: <a href="http://Marzenia%20o%20eliksirze%20m%C5%82odo%C5%9Bci%20mo%C5%BCe%20si%C4%99%20wreszcie%20spe%C5%82ni%C4%87.%20W%202016%20r.%20rozpoczn%C4%85%20si%C4%99%20pierwsze%20badania%20kliniczne,%20kt%C3%B3re%20maj%C4%85%20wykaza%C4%87%20czy%20lek%20na%20cukrzyc%C4%99%20o%20nazwie%20metformina%20mo%C5%BCe%20przed%C5%82u%C5%BCy%C4%87%20%C5%BCycie%20ludzie,%20jak%20si%C4%99%20od%20dawna%20podejrzewa%20%E2%80%93%20informuje%20%E2%80%9ENew%20Scientist%E2%80%9D.%20%20%20%E2%80%9EZ%20punktu%20widzenia%20zdrowia%20publicznego%20b%C4%99dzie%20to%20najwa%C5%BCniejsze%20badanie%20w%20erze%20nowoczesnej%20medycyny%E2%80%9D%20%E2%80%93%20powiedzia%C5%82%20%E2%80%9ENational%20Geographic%E2%80%9D%20prof.%20Jay%20Olshansky%20z%20University%20of%20Illinois%20w%20Chicago.%20%20Metformina%20jest%20jednym%20z%20najstarszych%20i%20najcz%C4%99%C5%9Bciej%20stosowanych%20lek%C3%B3w%20w%20medycynie.%20Odkryto%20j%C4%85%20w%20latach%2020.%20XX%20w.,%20a%20zacz%C4%99to%20stosowa%C4%87%20w%20leczeniu%20cukrzycy%20typu%202%20w%201957%20r.%20w%20Europie.%20%C5%9Arodek%20szybko%20zdoby%C5%82%20uznanie.%20W%20Stanach%20Zjednoczonych%20w%202014%20r.%20na%20jeden%20z%20lek%C3%B3w%20zawieraj%C4%85cych%20t%C4%99%20substancj%C4%99%20wypisano%20a%C5%BC%2059%20mln%20recept.%20%20Lek%20ten%20jest%20jednym%20z%20podstawowych%20farmaceutyk%C3%B3w%20stosowanych%20w%20leczeniu%20cukrzycy,%20poniewa%C5%BC%20zwi%C4%99ksza%20wra%C5%BCliwo%C5%9Bci%20organizmu%20na%20dzia%C5%82anie%20insuliny%20i%20zmniejsza%20wydzielanie%20glukozy%20przez%20w%C4%85trob%C4%99.%20Ma%20jednak%20wielorakie%20dzia%C5%82anie.%20Zmniejsza%20we%20krwi%20st%C4%99%C5%BCenie%20tr%C3%B3jgliceryd%C3%B3w%20i%20cholesterolu,%20co%20obni%C5%BCa%20ryzyko%20zawa%C5%82u%20serca.%20Wykazuje%20r%C3%B3wnie%C5%BC%20dzia%C5%82anie%20przeciwnowotworowe.%20%20Zauwa%C5%BCono%20nawet,%20%C5%BCe%20metformina%20wyd%C5%82u%C5%BCa%20%C5%BCycia%20chorych%20na%20cukrzyc%C4%99%20typu%202,%20co%20jest%20jeszcze%20bardziej%20zdumiewaj%C4%85ce.%20Zwykle%20%C5%BCyj%C4%85%20oni%20o%208%20lat%20kr%C3%B3cej%20ni%C5%BC%20osoby,%20kt%C3%B3re%20nie%20choruj%C4%85%20na%20cukrzyc%C4%99.%20Tymczasem%20z%20bada%C5%84%20przeprowadzonych%20w%C5%9Br%C3%B3d%20180%20tys.%20diabetyk%C3%B3w%20przez%20specjalist%C3%B3w%20Cardiff%20University%20w%20Wielkiej%20Brytanii%20wynika,%20%C5%BCe%20ci,%20kt%C3%B3rzy%20regularnie%20za%C5%BCywaj%C4%85%20metformin%C4%99,%20ciesz%C4%85%20si%C4%99%20o%2015%20proc.%20d%C5%82u%C5%BCszym%20%C5%BCyciem%20od%20os%C3%B3b%20zdrowych.%20%20Jeszcze%20bardziej%20optymistycznie%20wypad%C5%82y%20badania%20na%20zwierz%C4%99tach.%20Eksperymenty%20na%20myszach%20wykaza%C5%82y,%20%C5%BCe%20metformina%20dodawana%20do%20karmy%20jest%20w%20stanie%20przed%C5%82u%C5%BCy%C4%87%20im%20%C5%BCycie%20nawet%20o%2040%20proc.%20D%C5%82u%C5%BCej%20%C5%BCy%C5%82y%20r%C3%B3wnie%C5%BC%20nicienie,%20na%20dodatek%20rzadziej%20chorowa%C5%82y%20i%20nie%20wykazywa%C5%82y%20tego,%20co%20u%20ludzi%20nazywamy%20zmarszczkami.%20Myszy%20mia%C5%82y%20z%20kolei%20mocniejsze%20ko%C5%9Bci.%20%20%E2%80%9EJe%C5%9Bli%20lek%20ten%20dzia%C5%82a%20w%20taki%20spos%C3%B3b%20u%20zwierz%C4%85t,%20to%20podobnie%20powinien%20wp%C5%82ywa%C4%87%20na%20organizm%20ludzi%E2%80%9D%20-%20twierdzi%20prof.%20Jay%20Olshansky%20%20Prof.%20Gordon%20Lithgow%20z%20Buck%20Institute%20for%20Research%20on%20Aging%20uwa%C5%BCa,%20%C5%BCe%20odkrycie%20metforminy%20jako%20%C5%9Brodka%20odm%C5%82adzaj%C4%85cego%20i%20przed%C5%82u%C5%BCaj%C4%85cego%20%C5%BCycie%20mo%C5%BCe%20mie%C4%87%20wi%C4%99kszy%20wp%C5%82yw%20na%20wsp%C3%B3%C5%82czesn%C4%85%20medycyn%C4%99,%20ani%C5%BCeli%20post%C4%99p%20jakie%20w%20ostatnich%20latach%20dokona%C5%82%20si%C4%99%20w%20leczeniu%20nowotwor%C3%B3w.%20Z%20bada%C5%84%20wynika,%20%C5%BCe%20metformina%20spowalnia%20starzenie%20si%C4%99%20na%20poziomie%20kom%C3%B3rkowych.%20Dzia%C5%82a%20podobnie%20jak%20dieta%20niskokaloryczna,%20z%20t%C4%85%20r%C3%B3%C5%BCnic%C4%85,%20%C5%BCe%20nie%20wymaga%20g%C5%82odzenia%20si%C4%99.%20%20%E2%80%9EZahamowanie%20przez%20metformin%C4%99%20proces%C3%B3w%20starzenia%20si%C4%99%20mo%C5%BCe%20sprawi%C4%87,%20ludzie%20b%C4%99d%C4%99%20%C5%BCy%C4%87%20d%C5%82u%C5%BCej%20i%20op%C3%B3%C5%BAnione%20zostanie%20powstawanie%20wielu%20schorze%C5%84%E2%80%9D%20%E2%80%93%20podkre%C5%9Bla%20prof.%20Lithgow,%20kt%C3%B3ry%20b%C4%99dzie%20prowadzi%C5%82%20badania%20kliniczne%20nad%20metformin%C4%85.%20%20Ameryka%C5%84ska%20Agencja%20%C5%BBywno%C5%9Bci%20i%20Lek%C3%B3w%20(FDA)%20wyda%C5%82a%20zgod%C4%99%20na%20badania%20o%20nazwie%20TAME,%20kt%C3%B3rymi%20obj%C4%99tych%20zostanie%203%20tys.%20Amerykan%C3%B3w%20w%20wieku%2070-80%20lat,%20najbardziej%20zagro%C5%BConych%20zawa%C5%82ami%20serca,%20nowotworami%20oraz%20demencj%C4%85.%20Obserwacje%20te%20rozpoczn%C4%85%20si%C4%99%20w%202016%20r.%20Prof.%20Lithgow%20uwa%C5%BCa,%20%C5%BCe%20dzi%C4%99ki%20metforminie%20b%C4%99d%C4%85%20oni%20rzadziej%20chorowa%C4%87,%20a%20niekt%C3%B3rzy%20mog%C4%85%20do%C5%BCy%C4%87%20nawet%20110-120%20lat.%20%20Dyrektor%20American%20Federation%20for%20Aging%20Research,%20Stephanie%20Lederman%20zwraca%20jednak%20uwag%C4%99,%20ze%20metformina%20nawet%20je%C5%9Bli%20potwierdzi%20swe%20zalety,%20nie%20jest%20lekiem%20odm%C5%82adzaj%C4%85cym.%20%E2%80%9ED%C4%85%C5%BCymy%20jedynie%20do%20tego,%20%C5%BCeby%20ludzie%20mniej%20chorowali%20i%20d%C5%82u%C5%BCej%20%C5%BCyli%E2%80%9D%20%E2%80%93%20podkre%C5%9Bla.%20%20Badania%20nad%20metformin%C4%85%20jako%20lekiem%20przed%C5%82u%C5%BCaj%C4%85cym%20%C5%BCycie%20b%C4%99dzie%20prowadzi%C5%82%20prof.%20Nir%20Barzilai%20z%20Albert%20Einstein%20College%20of%20Medicine%20w%20Nowym%20Jorku.%20Nie%20wymagaj%C4%85%20one%20zgody%20firmy,%20kt%C3%B3ra%20go%20po%20raz%20pierwszy%20opracowa%C5%82a,%20poniewa%C5%BC%20ju%C5%BC%20przed%20wieloma%20laty%20wygas%C5%82y%20do%20niego%20prawa%20patentowe.%20Jest%20to%20tzw.%20lek%20generyczny%20(odtw%C3%B3rczy)%20wytwarzany%20przez%20wiele%20firm%20farmaceutycznych%20na%20%C5%9Bwiecie.%20%20Badania%20kliniczne%20finansowane%20s%C4%85%20przez%20niezale%C5%BCne%20organizacje,%20g%C5%82%C3%B3wnie%20przez%20American%20Federation%20for%20Aging%20Research.%20Potrzebne%20s%C4%85%20jednak%20wieloletnie%20obserwacje,%20kt%C3%B3re%20potwierdz%C4%85%20przed%C5%82u%C5%BCaj%C4%85ce%20%C5%BCycie%20dzia%C5%82anie%20leku.%20Trzeba%20r%C3%B3wnie%C5%BC%20wykaza%C4%87,%20%C5%BCe%20taka%20kuracja%20nie%20powoduje%20powa%C5%BCniejszych%20skutk%C3%B3w%20ubocznych.">PAP
Podobno im więcej się wie, tym się człowiek mniej boi. Ale u mnie wiedza powoduje odwrotny skutek. Im więcej wiem, tym bardziej się boję
Na przykład ostatnio przestraszyła mnie moja najlepsza z żon – przyniosła mi kapsel od jakiegoś napoju, gdzie znalazła pewną informację: 55-letni Chińczyk Wei Mingtang potrafi nie tylko zdmuchiwać uszami świece (co jeszcze jestem w stanie zrozumieć), ale na dodatek jest w stanie wspomnianymi uszami nadmuchiwać balony. Ten drugi fakt mnie przeraził. Bo uświadomiłem sobie, że Chiny mogą wystawić do wojny kilkumilionową armię. Potem wyobraziłem sobie tę potężną armię Chińczyków nadmuchującą chińskie balony swoimi chińskimi uszami. To byłby horror. Wyłączyłem światło (porażenie prądem!), wszedłem pod stół i zacząłem się martwić, że nie urodziłem się jako piąte dziecko – bo wiadomo przecież, że co piąte dziecko na świecie rodzi się Chińczykiem. Może wtedy bym przetrwał. Potem szybko wyszedłem spod stołu, bo przypomniałem sobie jakąś reklamę, gdzie roztocza wielkości rozrośniętego królika atakowały dziecko pod stołem właśnie. Postanowiłem więc gdzieś szybko wyjechać. Ale okazało się, że do Azji nie mam po co lecieć – ciągle są tam tsunami albo trzęsienia ziemi. W Afryce biją białych. Na Antarktydzie są pingwiny, które mogą być nosicielami ptasiej grypy. W Europie rządzą masoni. W Australii chodzą do góry nogami i mają kangury, które potrafią nieźle uderzyć. W Ameryce są terroryści. Zresztą terroryści są wszędzie. Potem prawie przestałem jeść, bo okazało się, że większość produktów spożywczych ma dziwne dodatki zaczynające się od E, a potem są cyfry – a ja zawsze byłem kiepski z matematyki. A te dodatki (choć moja teoria mówi, że to wina cyfr) mogą powodować różne choroby. Teraz jem tylko to, co ma gumę arabską. Bo wiem, co to guma. Chociaż arabska guma może być związana z działaniem Al Kaidy. Ale nie mogę dać się zwariować! Trzeba coś jeść. Prawda? I w ten sposób odkryłem w wiośnie moich 37. urodzin, że życie jest naprawdę niebezpieczne. Może się nawet zakończyć śmiercią! I to nie jest śmieszne – a biorąc pod uwagę statystyki, wychodzi na to, że najbardziej niebezpiecznym miejscem na świecie jest łóżko. Najwięcej ludzi umiera w łóżku. Z tego też powodu zacząłem sypiać na podłodze – atakujące nocami roztocza nie są tak groźne, jak łóżka. Do tego doszła dziura ozonowa, zmiany klimatu, złe feng shui, teczki, podatki oraz elity. Postanowiłem jednak coś zrobić ze swoim strachem i zacząłem szukać informacji o tym, jak to jest z tym światem. Czy naprawdę jest tak niebezpieczny? Ku mojemu zdziwieniu okazało się, że ze światem zaczęło być naprawdę źle w 1989 roku. Od tego roku systematycznie zwiększa się w mediach ilość problemów, które zaliczają się do katastrof. Słowo „katastrofa” zrobiło w mediach karierę po zburzeniu berlińskiego muru. W ciągu 6 lat ilość „katastrof” zwiększyła się pięciokrotnie, a potem było coraz gorzej. „Katastrofy” są dziś codziennością. Zacząłem się zastanawiać, dlaczego upadek komuny tak zwiększył ilość problemów, jakie ma świat – przecież miało być lepiej? A może po prostu jest tak, że najłatwiej jest rządzić strachem? I że strach się lepiej sprzedaje niż miłość? Od II wojny do 1989 roku komuniści mieli straszak pod nazwą „wyzysk i bicie Murzynów”, w tym samym czasie zachód miał inny straszak – „czerwona zaraza”. Kiedy runął berliński mur, okazało się, że trzeba ludziom znaleźć coś innego, czego mogliby się bać – najpierw były więc katastrofy ekologiczne, potem pluskwa milenijna, wreszcie Chińczycy (żeby nie wspominać o innych koniunkturalnych i lokalnych niebezpieczeństwach), a od 11.09.2001 mamy terrorystów. I nagle zrozumiałem, ze wiedza naprawdę pozwala mi opanować strach. Od kilku dni znowu sypiam w łóżku, zacząłem jadać, przestałem opalać się na żółto i zaraz lecę do Afryki.