National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-24T12:53:57.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Archeolodzy odkryli ćwierć tysiąca figurek w starożytnym grobowcu. Miały „pracować” w zaświatach
items: Egipcjanie wznosili piramidy bez „kosmicznych” technologii. Badania naukowe mówią jasno
items: Narkotyki w starożytnym Egipcie i Mezopotamii? Archeolodzy mają koronny dowód
items: Ważne odkrycie w piramidzie w Gizie. Czy to zakamuflowane wejście do grobowca?
items: Polacy tłumnie odwiedzają Egipt. Ambasador tego kraju wskazuje nowy powód do takiej wyprawy
items: Wielkie Muzeum Egipskie zachwyca. „To uczta dla konesera”. Co robi największe wrażenie?
items: Sprzeczne informacje z Egiptu. Czy słynnemu grobowcowi Tutanchamona grozi zawalenie?
items: W nowym muzeum zobaczysz skarby Tutanchamona i statki Cheopsa. Jest data otwarcia
items: Największy kompleks świątynny Egiptu powstał na wyspie? Karnak zdradza tajemnice
items: Mierzy tylko 6 cm, a miał chronić królewskie grobowce w Egipcie. Znalezisko sprzed 3400 lat
items: W Wielkiej Piramidzie zamontowano nowoczesne urządzenia. Eksperci wyjaśniają, dlaczego
items: Egipcjanin pozostawił po sobie DNA sprzed 4500 lat. Naukowcy odtworzyli jego twarz
items: Egipska moneta w Mieście Dawida. Zagadkowe odkrycie w Jerozolimie
items: Przypadkowe odkrycie na wystawie: odcisk dłoni rzemieślnika sprzed 4 tys. lat
items: Jak starożytni Egipcjanie migali się od pracy? Odkryto tablicę z ich wymówkami
items: Nowe badania wskazują, że koty udomowili starożytni Egipcjanie. Powód był makabryczny
items: Pierwszy kompletny genom ze starożytnego Egiptu właśnie został odczytany
items: Latarnia z Faros odkryta na nowo – 22 kolosalne bloki wydobyte z dna morza
items: Poznaliśmy DNA Egipcjanina z czasów powstania piramid. Skąd pochodził?
items: Zbrodnia sprzed 3 tysięcy lat: czy Nefertiti wyeliminowała swoją rywalkę?
items: Hatszepsut i rytuał „dezaktywacji”. Co naprawdę się wydarzyło z jej wizerunkami?
items: Sekret Egipcjan odtworzony 5 tysięcy lat później. Ma zastosowanie w kryminologii
items: Prof. Kazimierz Michałowski, archeolog, celebryta, dyplomata – podkast National Geographic Polska
items: Piramidy w Gizie przechodzą turystyczną rewolucję. Sprawdź, co się zmieniło
items: Rewolucja pod piramidami w Gizie. Pokaz „światło i dźwięk” wzbogacony o VR

Archeolodzy odkryli ćwierć tysiąca figurek w starożytnym grobowcu. Miały „pracować” w zaświatach
type: item
date: 2025-11-24T12:19:26.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: faraoni
subject: grobowce
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
description: Blisko ćwierć tysiąca figurek odkryli archeolodzy obok zagadkowego sarkofagu sprzed prawie 3 tysięcy lat. Czy należał do zapomnianego faraona? Do znaleziska doszło w egipskim Tanis w Delcie Nilu. To tam filmowy Indiana Jones miał znaleźć Arkę Przymierza.
encoded: Starożytny Egipt uznawany jest za jedną z pierwszych zaawansowanych cywilizacji. 5 tysięcy lat temu powstało tam silnie scentralizowane państwo. Na jego czele stali potężni faraonowie, którzy władali tym krajem przez kilka tysięcy lat. Najnowsze znalezisko archeologiczne z Egiptu związane jest z jego dość późnym okresem – początkiem I tysiąclecia p.n.e. i władaniem obcych, libijskich królów. Grób pełen sług Francuska misja archeologiczna na stanowisku archeologicznym San El-Hagar, czyli w starożytnym Tanis odkryła 225 figurek uszebti. Uszebti to wyjątkowe wyposażenie grobowców. Były to niewielkie figurki wykonane w formie mumii. W języku egipskim słowo szabti oznacza „odpowiadający”. Ale na co? Wygląda, że na prośby boga śmierci Ozyrysa, by ożyć w zaświatach. I tam pracować na rzecz zmarłego, w którego grobowcu został umieszczony. W niektórych grobach uszebti były tylko pojedyncze, ale gdy zmarły był bogaty – mógł sobie pozwolić na ich większą liczbę. Nowe odkrycie w Tanis związane jest z grobowcem faraona Szeszonka III z XXII dynastii. Dlatego ich wielka liczba nie powinna dziwić – zarówno za życia, jak i w zaświatach na rzecz władcy miało pracować wiele osób. Zagadkowy sarkofag Znaleziska dokonała misja kierowana przez prof. Frédérica Payraudeau z Sorbonne Université. Figurki towarzyszyły leżącemu w warstwach mułu, nieozdobionemu granitowemu sarkofagowi. Archeolodzy głowili się, do kogo należał. Dzięki znalezieniu uszebti wyjaśniło się to, bo figurki są inskrybowane. Sprawa jest jednak dość zagmatwana, bo uszebti odkryto w północnej komorze grobowca króla Osorkona II – jednego z wcześniejszych faraonów. – Nie ma pewności, czy król [Szeszonk III – przyp. red.] został pochowany bezpośrednio w grobowcu Osorkona II, czy też jego wyposażenie grobowe zostało tam przeniesione. Wciąż mamy wiele do odkrycia – powiedział prof. Payraudeau. To tym bardziej ciekawe, bo już kilka dekad temu archeolodzy zidentyfikowali grób Szeszonka III w innym miejscu w Tanis. Kolejny etap pra…

tanis-935f5f3.jpg
width: 2138
height: 1425

Egipcjanie wznosili piramidy bez „kosmicznych” technologii. Badania naukowe mówią jasno
type: item
date: 2025-11-24T10:21:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: archeologia
subject: architektura
subject: egipt
subject: historia
subject: historia egiptu
subject: piramidy
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Jak naprawdę Egipcjanie zbudowali piramidy? Teorii było wiele. Najstarsze znane nam źródła pisane dotyczące ich wznoszenia powstały ponad 2000 lat po faraonach. Na szczęście rąbka tajemnicy uchyla nam archeologia.
encoded: W tym artykule: Kto naprawdę budował egipskie piramidy? Z czego zbudowane są piramidy? Na czym polegał proces budowy piramidy? Jak wtaczano bloki na górę piramidy? Dlaczego budowano piramidy? Ciekawostki o piramidach Wymieniając osiągnięcia starożytnych Egipcjan, w pierwszej kolejności należy wskazać piramidy. Dzieła dawnej architektury imponują do dziś, bo nawet z wykorzystaniem współczesnych technologii budowa takich obiektów byłaby niemałym przedsięwzięciem. W starożytności stanowiła więc wyzwanie niemal niemożliwe do zrealizowania, a jednak mieszkańcy krainy nad Nilem zdołali mu podołać. Piramidy odzwierciedlały zaawansowanie egipskiej cywilizacji, a jednocześnie napędzały jej rozwój. Nie można bowiem nie wspomnieć, że w tym czasie znacząco rozwinęła się wiedza matematyczna, powstawały traktaty medyczne, a rzeźba wkroczyła na nowy poziom. Kto naprawdę budował egipskie piramidy? Na początku wypada wyjaśnić, kim właściwie byli budowniczowie piramid. Przez długie lata panował pogląd, że do pracy przy wznoszeniu potężnych budowli angażowano niewolników – jeńców wojennych, nisko urodzonych mieszkańców Egiptu i przestępców dla których praca przy piramidach była formą kary za przewinienia. W kulturze masowej utrwalił się obraz nieszczęśników zmuszanych do katorżniczej pracy i nadzorców, którzy nie szczędzili im bata. Prawda jest jednak zupełnie inna. Budowniczowie piramid byli wolnymi ludźmi – robotnikami, którzy za swoją pracę otrzymywali godziwe wynagrodzenie. Władcy dbali o to, by ciężko pracujący mężczyźni mieli siłę do realizacji swoich zadań, toteż na plac budowy dostarczali wysokiej jakości żywność. To nie przesada. Robotnik pracujący przy piramidach jadł lepiej niż przeciętny Egipcjanin, trudniący się inną profesją. https://media.immediate.co.uk/volatile/sites/63/2024/08/piramida-cheopsa-zostanie-przeskanowana-kosmicznymi-promieniami-czy-poznamy-prawde-o-tajemniczych-komnatach11350813-4f4d97d.webpPiramidy w Gizie / fot. Ratnakorn Piyasirisorost Budowniczowie pr…

Jak-budowano-piramidy-3ec63e5.jpg
width: 4141
height: 2761

Narkotyki w starożytnym Egipcie i Mezopotamii? Archeolodzy mają koronny dowód
type: item
date: 2025-11-14T07:51:21.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: mezopotamia
subject: narkotyki
subject: starożytny egipt
description: Nowe badania przenoszą nas w czasie o ponad 2500 lat. Odkryto dowód na to, że elity starożytnego Egiptu i Mezopotamii regularnie używały opium. Był to stały element ich życia. Prawdę ujawniło alabastrowe naczynko.
encoded: Substancje odurzające są tak stare jak nasza cywilizacja. Z zapisów pozostawionych przez skrybów z Egiptu czy Mezopotamii wiemy, że korzystano z nich nie tylko w medycynie, ale także w sferze duchowej lub rytualnej. Zdecydowanie mniej mamy „twardych” dowodów w postaci specjalistycznych analiz. I nic w tym dziwnego, bo pozostałości substancji organicznych w naczyniach czy na innych obiektach po tysiącach lat zachowują się słabo. Archeologia magazynowa Najnowsza analiza to dowód na to, że badacze przeszłości wcale nie muszą ciągle prowadzić wykopalisk. Wystarczy sięgnąć do milionów zabytków złożonych w przepastnych magazynach. Tak było w tym przypadku. Eksperci z Yale Peabody Museum i Uniwersytetu Yale opublikowali właśnie na łamach „Journal of Eastern Mediterranean Archaeology and Heritage Studie” wyniki analiz naczynka alabastrowego. Pochodzi ono z kolekcji babilońskiej wspomnianego muzeum. Niestety nie jest znane miejsce jego znalezienia. Ciemny ślad opowiada historię W środku naczynia badacze zauważyli ciemnobrązową substancję. Przez dekady historycy zakładali, że takie naczynia zawierały perfumy lub maści. Teraz naukowcy z Yale Ancient Pharmacology Program wykorzystali zaawansowaną technologię chemiczną, aby zbadać ten ślad. Odkryto noskapinę, morfinę, tebainę i papawerynę. Są to diagnostyczne biomarkery, które nie pozostawiają wątpliwości: maź były opium. Jest to substancja psychoaktywna, którą uzyskuje się z wysuszonego soku niedojrzałych makówek maku lekarskiego (Papaver somniferum). To odkrycie nie jest przypadkiem odosobnionym. Wnioski te pokrywają się z wcześniejszymi dowodami znalezionymi w grobowcu kupieckiej rodziny w Sedment w Egipcie. Tamte naczynia pochodziły z okresu Nowego Państwa, czyli są ponad 1000 lat wcześniejsze (XVI–XI w. p.n.e.). Co wiemy o naczynku? Na alabastrowym naczyniu, które poddano analizie, znajduje się inskrypcja w czterech starożytnych językach – akadyjskim, elamickim, perskim i egipskim. Jest ona poświęcona Kserksesowi I, który r…

opium-afe9d4d.jpg
width: 1913
height: 1275

Ważne odkrycie w piramidzie w Gizie. Czy to zakamuflowane wejście do grobowca?
type: item
date: 2025-11-12T10:46:02.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: faraoni
subject: piramidy
subject: starożytny egipt
description: Archeolodzy mają dowód na istnienie potencjalnego sekretnego wejścia do piramidy Menkaurego – syna słynnego faraona Cheopsa. Jego grobowiec znajduje się nieopodal Wielkiej Piramidy w Gizie.
encoded: Teren płaskowyżu Giza na obrzeżach stolicy Egiptu, Kairu jest od kilku stuleci wielką atrakcją, która ściąga rzesze ciekawskich. To tam, oprócz Wielkiej Piramidy, znajduje się legendarny kamienny Sfinks, czyli olbrzymia postać lwa z ludzką głową wykuta w ostańcu skalnym. Najbardziej zjawiskowe są trzy piramidy – Cheopsa, jego syna – Chefren i potomka tego ostatniego – Menkaurego. W tej ostatniej międzynarodowy zespół naukowców dokonał intrygującego odkrycia. A na początku listopada władze egipskie otworzyły w tej okolicy po latach oczekiwania Wielkie Muzeum Egipskie, w którym prezentowane są najcenniejsze zabytki cywilizacji faraońskiej. Dwie puste przestrzenie Piramida Menkaurego ma „zaledwie” około 60 m wysokości (Cheopsa – pierwotnie ponad 140 m). Jednak wykonano ją częściowo z bardzo cennego budulca – granitowych bloków sprowadzanych z dalekiej odległości. Taka granitowa okładzina zdobi do pewnej wysokości zewnętrzne ściany tego grobowca. Zarówno na północnej i wschodniej ścianie piramidy w jednym miejscu granitowe bloki są świetnie obrobione. Jednak jedyne znane wejście prowadzi do cielska piramidy od północy – do większości egipskich piramid tunele wiodą od tej ściany. Naukowców intrygował powód perfekcyjnego obrobienia fragmentu wschodniego lica piramidy. Postawiono hipotezę: znajduje się za nim zakamuflowane drugie wejście. Wyniki analiz, które udowodniły to przypuszczenie, opublikował właśnie międzynarodowy zespół naukowców i opublikował na łamach czasopisma „NDT & E International” w ramach projektu badawczego ScanPyramids. Wiele metod – jeden wynik Naukowcy, badając hipotezę drugiego wejścia w piramidzie Menkaurego, zastosowali zintegrowane podejście, wykorzystując trzy nieinwazyjne (nieniszczące) metody. Były to: tomografia elektrooporowa (ERT), georadar (GPR), badania ultradźwiękowe (UST). Wszystkie te narzędzia wykryły anomalie za wschodnią ścianą piramidy. Kluczowym elementem było połączenie wyników. W ten sposób uzyskano jeden, szczegółowy, kompozytow…

myk-60d0e89.jpg
width: 1688
height: 1125

Polacy tłumnie odwiedzają Egipt. Ambasador tego kraju wskazuje nowy powód do takiej wyprawy
type: item
date: 2025-11-04T11:21:26.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: muzeum
subject: starożytny egipt
description: Polska zajmuje piąte miejsce wśród krajów europejskich generujących ruch turystyczny do Egiptu. Całkowita liczba polskich urlopowiczów wynosi obecnie nieco poniżej 1 miliona rocznie – powiedział National Geographic Polska ambasador Egiptu w Polsce Ahmed ElAnsary. Czy nowo otwarte Wielkie Muzeum Egipskie będzie dodatkowym magnesem?
encoded: Egipt od lat znajduje się w czołówce krajów, do których Polacy wybierają się na urlopy. Turyści doceniają zarówno korzystną pogodę przez cały rok, jak i piękne plaże czy rafy koralowe. Istotnym magnesem jest też dziedzictwo historyczne w postaci zabytków z ery faraońskiej. Na początku listopada odbyło się oficjalne otwarcie Wielkiego Muzeum Egipskiego obok słynnych piramid w Gizie. Z tej okazji ambasada Egiptu w Polsce zorganizowała w Warszawie wydarzenie inaugurujące tę inwestycję. Wielkie marzenie przekute w rzeczywistość – Trzy dekady temu Wielkie Muzeum Egipskie było tylko marzeniem – powiedział ambasador Egiptu w Polsce Ahmed ElAnsary. Podkreślił, że instytucja ta jest arcydziełem nowoczesnej architektury i inżynierii, zlokalizowanym jako pomost między ponadczasowymi piramidami w Gizie a stolicą, Kairem. – Historia kryjąca się za murami muzeum sięga tysięcy lat. Każda galeria i każdy korytarz oferuje wyjątkową i wyrafinowaną podróż przez różne czasy – dodał ambasador. – Przez stulecia budownictwo było jednym z niezatartych atrybutów starożytnej cywilizacji egipskiej. I rzeczywiście, przetrwało próbę czasu, pokonując w ten sposób przeciwników rozwoju. Kierując się tą wieczną mądrością przodków, Egipt niósł to samo ponadczasowe przesłanie: budować, a nie niszczyć – podkreślił ambasador. Wskazał na to, że w muzeum można zobaczyć kolosalne posągi faraonów, ale też kompletne wyposażenie grobowca Tutanchamona. O tej postaci mówił w czasie uroczystości archeolog prof. Sławomir Rzepka z Wydziału Archeologii UW Stwierdził, że Tutanchamon „jest supergwiazdą nowo otwartego Wielkiego Muzeum Egipskiego”, mimo pewnego paradoksu: jego miejsce ostatniego spoczynku jest najmniejszym królewskim grobowcem w Dolinie Królów. Polacy w Egipcie Ambasador Egiptu w Polsce Ahmed ElAnsary odniósł się też do relacji polsko-egipskich. Zauważył, że polscy archeolodzy odegrali i nadal odgrywają ważną rolę w pracach wykopaliskowych w Egipcie. Dodał, że aktywność badaczy przeszłości bez wątpien…

egipt-8a6ef3a.jpg
width: 1575
height: 1050

Wielkie Muzeum Egipskie zachwyca. „To uczta dla konesera”. Co robi największe wrażenie?
type: item
date: 2025-11-01T07:31:22.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na egzotykę
subject: egipt
subject: historia egiptu
subject: muzeum
subject: starożytny egipt
description: To nie kolejna galeria pełna nudnych gablot. Wielkie Muzeum Egipskie to monumentalna opowieść o cywilizacji faraonów. Jak mówią nasze rozmówczynie „nie sposób zobaczyć wszystkiego za jednym razem”, a całość „robi olbrzymie wrażenie”. Oficjalne i pełne otwarcie tego niezwykłego obiektu – na początku listopada.
encoded: Wielkie Muzeum Egipskie ma powierzchnię pół miliona metrów kwadratowych, czyli bliską 70 boisk do piłki nożnej. To jedno z największych na świecie muzeów właśnie otwarto, po dwudziestu latach prac budowlanych. Tyle samo czasu potrzebowali starożytni Egipcjanie na wznoszenie piramid. Zebraliśmy pierwsze wrażenia dotyczące muzeum. Oficjalna ceremonia otwarcia tego obiektu muzealnego potrwa aż trzy dni i rozpocznie się 1 listopada. Ale uwaga: będzie to wydarzenie zamknięte dla ruchu turystycznego, w którym wezmą tylko zaproszeni goście. Oczekuje się udziału przywódców z kilkudziesięciu państw. Turyści będą mogli wejść do muzeum 4 listopada, czyli we wtorek. Koszt biletu dla obcokrajowców to 1450 funtów egipskich, czyli około 110 zł dla dorosłych, a dla dzieci – ok. 60 złotych. Wielkie Muzeum Egipskie – „uczta dla konesera” Wielkie Muzeum Egipskie zostało częściowo otwarte na przełomie 2023 i 2024 roku. Co o nim sądzą pierwsi zwiedzający? – Muzeum robi ogromne wrażenie rozmiarami budynku i jego architekturą. Zarówno obelisk stojący przed muzeum, posąg Ramzesa II witający wchodzących do środka, jak i wszystkie obiekty prezentowane na klatce schodowej początkowo wydają się małe w stosunku do muzeum. Ogrom całego założenia dociera do nas nagle, kiedy staniemy obok nich i jesteśmy w stanie obiektywnie ocenić ich wielkość – powiedziała National Geographic Polska dr hab. Agnieszka Mączyńska, archeolog z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, ekspertka w dziedzinie Egiptu predynastycznego. Spore wrażenie zrobiła też na niej lokalizacja muzeum – niedaleko świetnie widocznych piramid w Gizie. – Otwarte dotychczas galerie zachwycają obiektami, ale także układem. Wszystko, co najpiękniejsze i najważniejsze jest umieszczone w gablotach i nie potrzebuje żadnej dodatkowej oprawy. A multimedia nie są nachalne i stanowią uzupełnienie całości. Okazało się, że 4 godziny zwiedzania to za mało i z pewnością jeszcze tam wrócę. Jako muzealnik jestem zachwycona – dodała dr hab. Mączyńska. „Stara…

gem-5e29edf.png
width: 1350
height: 900

Sprzeczne informacje z Egiptu. Czy słynnemu grobowcowi Tutanchamona grozi zawalenie?
type: item
date: 2025-10-22T13:30:09.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: faraon tutanchamon
subject: grobowce
subject: starożytny egipt
description: Słynnemu miejscu pochówku faraona Tutanchamona w Dolinie Królów grozi zawalenie. Niezbędna jest jego renowacja i wzmocnienie – wynika z badań naukowych. Tymczasem egipskie władze uspokajają: grobowiec jest stale monitorowany i znajduje się w dobrym stanie.
encoded: Grobowiec Tutanchamona jest, obok piramidy Cheopsa czy świątyni w Abu Simbel, jednym z najsłynniejszych zabytków faraońskiego Egiptu. Zbiorową wyobraźnię rozpala niezwykła historia odkrycia tego zabytku przez archeologa Howarda Cartera w listopadzie 1922 roku. Grobowiec należał co prawda do mało znanego króla, który władał wyjątkowo krótko, jednak miejsce jego ostatniego spoczynku było niemal nietknięte przez rabusiów. W środku znajdowały się setki bezcennych zabytków. Grobowiec na wieczność? Grobowiec Tutanchamona znajduje się w Dolinie Królów. Jest to miejsce, gdzie kilka tysięcy lat temu wykuto grobowce dla kilkudziesięciu faraonów egipskich. Znajdują się one pod ziemią i nie są widoczne tak jak wcześniejsze piramidy. Być może grobowce zaczęto wykuwać w skalnym podłożu, żeby nie rzucały się w oczy i nie kusiły rabusiów. Dzięki temu zmumifikowane ciała władców miały zachować się na wieczność. Niestety większość grobowców wyrabowano już w starożytności. A teraz na horyzoncie pojawiło się kolejne zagrożenie – brak stabilności geologicznej. Czy grobowiec Tutanchamona się wali? Egipski badacz, prof. Sayed Hemeda – szef Wydziału Konserwacji Architektury Uniwersytetu Kairskiego w Egipcie – opublikował w tym roku na łamach „npj Heritage Science” alarmujący artykuł. Wynika z niego, że stan grobowca Tutanchamona jest niepokojący. Do analiz wykorzystał m.in. trójwymiarowe modelowanie numeryczne, czyli jedno z nowoczesnych narzędzi cyfrowej archeologii. „Obecność poważnych pęknięć w stropach przedsionka i komory grobowej wokół głównego uskoku umożliwia przesiąkanie wody deszczowej, zagrażając integralności strukturalnej grobowca i jego wewnętrznym malowidłom ściennym” – pisze prof. Hemeda. W jego ocenie grobowiec Tutanchamona jest jednym z najgorzej zachowanych w Dolinie Królów. Do jego złego stanu przyczyniają się również tzw. powodzie błyskawiczne. Ekspert wskazuje, że problemem jest skała, w której wydrążono grobowiec, a mianowicie łupek, który nie jest zbyt wytrzymały. I…

shutterstock2254051655-e0c2583.jpg
width: 8256
height: 5504

W nowym muzeum zobaczysz skarby Tutanchamona i statki Cheopsa. Jest data otwarcia
type: item
date: 2025-10-13T09:00:02.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: egipt
subject: muzeum
subject: starożytny egipt
subject: turystyka
description: Podano datę otwarcia Wielkiego Muzeum Egipskiego. „Zorganizujemy wydarzenie, które wszyscy zapamiętają” – zadeklarował minister turystyki i starożytności Egiptu Sherif Fathy. Na ekspozycji zobaczymy nie tylko skarby z grobowca Tutanchamona, ale też artefakty odkryte przez polskich archeologów. Otwarcie Muzeum przekładano już wiele razy. Czy tym razem się uda?
encoded: Budowa Wielkiego Muzeum Egipskiego w sąsiedztwie słynnych piramid w Gizie rozpoczęła się 20 lat temu. Realizacja projektu napotkała na wiele problemów. Brakowało środków, następnie miały miejsce niepokoje społeczne w Egipcie, pandemia COVID-19 i wojna w Gazie. Wszystko to przyczyniło się do wieloletnich opóźnień. Muzeum już dziś jest częściowo otwarte i można obejrzeć niektóre z ekspozycji. Jednak do tej pory nie nastąpiło oficjalne otwarcie. Miały w nim wziąć udział ważne osobistości z całego świata, ale cieniem na tym położyły się niepokoje na Bliskim Wschodzie, w tym wzajemne ostrzeliwanie się przez Izrael i Iran. 1 listopada – wielkie otwarcie W rozmowie z „The National” minister turystyki i starożytności Egiptu Sherif Fathy zadeklarował, że otwarcie Wielkiego Muzeum Egipskiego „zdecydowanie nastąpi 1 listopada”. Jest to czwarta wskazana data oficjalnego otwarcia od 2020 roku. – Obecnie pracujemy nad wieloma szczegółami, które będą z nią [ceremonią – przyp. NG] związane. Mamy nadzieję, że to będzie wspaniały wieczór i jesteśmy przekonani, że zorganizujemy wydarzenie, które wszyscy zapamiętają – dodał Fathy. W jego ocenie otwarcie muzeum ma być punktem zwrotnym dla sektora turystycznego kraju i przyciągnąć jeszcze większą liczbę zwiedzających. Jak przekazał szef resortu, obecnie muzeum odwiedza od 5000 do 6000 osób dziennie, ale po oficjalnym otwarciu spodziewane jest potrojenie tej liczby. Główne wydarzenia związane z otwarciem nastąpią 1 listopada. Ale również 2 i 3 listopada muzeum odwiedzą dygnitarze i inne osoby ze specjalnymi zaproszeniami, które nie będą mogły przybyć pierwszego dnia. To ważna informacja dla zwykłych turystów – muzeum pozostanie dla nich zamknięte do 4 listopada. Dlaczego warto odwiedzić Wielkie Muzeum Egipskie? Pierwsi zwiedzający tę placówkę muzealną są pod wielkim wrażeniem architektury. Skala tego miejsca jest olbrzymia – już samo wejście w postaci tak zwanej wielkiej klatki schodowej, gdzie znajdują się liczne faraońskie posągi nie po…

wielkie-muzeum-egipskie-53bb977.jpg
width: 4032
height: 3024

Największy kompleks świątynny Egiptu powstał na wyspie? Karnak zdradza tajemnice
type: item
date: 2025-10-06T13:20:37.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: religie
subject: starożytny egipt
subject: świątynie
description: Karnak, potężny kompleks świątynny w Egipcie, skrywa więcej tajemnic, niż przypuszczaliśmy. Naukowcy odkryli, że miejsce to mogło pierwotnie być wyspą. I to nie byle jaką – symbolicznym miejscem, w którym miał się narodzić świat. Do takich wniosków badacze doszli dzięki... odwiertom.
encoded: Karnak jest jednym z największych na świecie kompleksów świątynnych. Zajmuje teren ponad 100 hektarów. Na jego usługach było w czasach panowania Ramzesa II Wielkiego aż 80 tysięcy osób. Starożytni Egipcjanie uznawali Karnak za najważniejsze sanktuarium. Jednak historia tego kompleksu jest daleka od kompletności. Archeolodzy badają Karnak od lat. Spierają się, kiedy powstały pierwsze budowle. Zdaniem niektórych stało się to nawet w czasach poprzedzających pierwszych faraonów, zdaniem innych – dopiero w II tysiącleciu p.n.e. Nowe badania, opublikowane na łamach „Antiquity”, rzucają na tę materię sporo światła. Nie tylko wykopaliska Wykopaliska to nie jest jedyny sposób pozyskiwania informacji na temat dawnych cywilizacji. W ramach najnowszych badań przeprowadzonych przez międzynarodową grupę badaczy, wykonano 61 odwiertów – najgłębsze sięgnęły blisko 12 m głębokości. Na podstawie ich analizy i rdzeni pobranych w okolicy w ramach innych projektów, udało się dojść do bardzo ciekawych wniosków. Zdaniem badaczy są to najbardziej kompleksowe badania Karnaku i jego krajobrazu, jakie do tej pory przeprowadzono. Początki wielkiej świątyni Karnak Budowę świątynnych przybytków w Karnaku rozpoczęto z pewnością w czasach Średniego Państwa (2055–1650 lat p.n.e.), ale większość powstała w czasie największej prosperity cywilizacji faraońskiej w Nowym Państwie (1550–1069 lat p.n.e.), gdy władała na przykład słynna Hatszepsut. Co mówią nowe badania na temat najstarszej fazy istnienia Karnaku? W rdzeniach znajdowały się skorupy naczyń ceramicznych, więc możliwe było określenie wieku nawarstwień. Naukowcy stwierdzili, że około 2500 r. p.n.e. miejsce to nie nadawało się do stałego zamieszkania ze względu na regularne zalewanie przez wartkie wody Nilu. Oznacza to, że najwcześniejsze osadnictwo w Karnaku musiało nastąpić nieco później, ale nadal w czasach Starego Państwa, czyli gdy w północnej części kraju wznoszono piramidy. Świadczą o tym odkryte fragmenty naczyń ceramicznych z okresu od…

DSC00921-30cbf2a.jpg
width: 4320
height: 3240

Mierzy tylko 6 cm, a miał chronić królewskie grobowce w Egipcie. Znalezisko sprzed 3400 lat
type: item
date: 2025-09-19T09:17:23.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: kości
subject: starożytny egipt
description: Był maleńki, a mógł pełnić kluczową rolę wśród wartowników strzegących królewskiej nekropolii. Ten unikatowy kościany gwizdek odkryto w starożytnym mieście Achetaton, które założył faraon-heretyk Echnaton. To pierwszy taki artefakt z czasów starożytnego Egiptu.
encoded: Tell el-Amarna jest jednym z najbardziej frapujących stanowisk archeologicznych Egiptu. 3400 lat temu w połowie drogi między tradycyjnymi stolicami Memfis i Tebami, faraon Echnaton rozkazał wzniesienie nowej siedziby od zupełnych podstaw. Miasto istniało zaledwie 25 lat. Potem zostało porzucone. Na jego obrzeżach powstały wykute w skałach grobowce dla rodziny królewskiej. To zapewne z nimi ma związek nowe odkrycie dokonane przez zespół pod kierunkiem prof. Michelle C. Langley z Griffith University w Australii. Gwizdek – pierwsze takie znalezisko W Tell el-Amarna, bo tak obecnie nazywa się stanowisko archeologiczne, archeolodzy prowadzą wykopaliska od wielu dekad. W czasie prac odkryli tysiące przedmiotów – skorup ceramicznych, ale też kości świadczących o diecie starożytnego społeczeństwa. W czasie analizy przedmiotów wykopanych w 2008 roku badacze natknęli się na niepozorną kostkę. Był to paliczek o długości 6,3 cm należący do racicy bydła. Ten był dość nietypowy. Jedynym celowym śladem modyfikacji jest otwór wykonany w jego wnętrzu, na całej jego długości. Eksperci uznali, że musiał być to starożytny gwizdek. Drugiego takiego wykonanego z kości do tej pory w Egipcie ery faraonów nie odkryto. – Gwizdek to bardzo niepozorny artefakt. Kość nie została zmodyfikowana przez człowieka, z wyjątkiem pojedynczego otworu, który został wywiercony przez środek i wzdłuż kości. Ta „prostota” konstrukcji znacznie różni się od wielu bardzo starannie ukształtowanych narzędzi i ozdób wykonanych z kości słoniowej, kości, drewna i innych materiałów – przekazała National Geographic Polska prof. Langley. Zagraj na kości – archeologia eksperymentalna Aby upewnić się, czy faktycznie z pomocą takiego przedmiotu można wykonywać dźwięki, wykonano dwie jego kopie artefaktu. W trakcie testowania odkryto, że grzbietowa powierzchnia proksymalnego kłykcia zapewnia idealną naturalną powierzchnię do oparcia dolnej wargi pod odpowiednim kątem, aby wdmuchiwać powietrze do gwizdka. Okazało się, że wyt…

FABRIC-KOLAZ-32-cd63a92.jpg
width: 1575
height: 1050

W Wielkiej Piramidzie zamontowano nowoczesne urządzenia. Eksperci wyjaśniają, dlaczego
type: item
date: 2025-09-15T10:42:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: piramidy
subject: powietrze
subject: starożytny egipt
subject: turystyka
description: Turyści odwiedzający piramidę Cheopsa często skarżyli się na duchotę i nieprzyjemny zapach. Teraz władze Egiptu postanowiły działać. Nowoczesne urządzenia mają poprawić jakość powietrza w historycznych komorach. Czy nowa technologia sprawdzi się w jednym z najsłynniejszych zabytków świata?
encoded: Piramida Cheopsa jest jedynym zachowanym do naszych czasów cudem świata starożytnego. Jest to olbrzymi kamienny grobowiec wzniesiony 4500 lat temu dla faraona Cheopsa. Od setek, a nawet tysięcy lat budowla ta przyciąga uwagę osób wizytujących Egipt. Jej rozmiary i kunszt wykonania opisywali Grecy ponad 2 tysiące lat temu. Wielka Piramida jest też celem niezliczonych badań, chociaż w ostatnich dekadach to głównie obiekt turystyczny. To z taką jej funkcją związane są urządzenia, które niedawno w niej zainstalowano. Duszno i parno. Wizyta w piramidzie Turyści, którzy wchodzą do piramid skarżą się na wiele rzeczy. Oprócz tego, że przeciskanie się przez tunele jest niewygodne, jest też duszno i parno. Problemem związany z dużą liczbą zwiedzających jest też rozwój mikroorganizmów pod wpływem wilgoci, a w konsekwencji rozwój grzybów wewnątrz piramidy. Jakiś czas temu władze egipskie zainstalowały w dwóch tzw. szybach wentylacyjnych (w starożytności nie pełniły takiej roli) piramidy mocne dmuchawy, które miały zaradzić temu problemowi. To jednak nie do końca go rozwiązało. Krystalicznie czyste powietrze w grobowcu? Egipskie media poinformowały właśnie o tym, że w dwóch komorach piramidy Cheopsa zainstalowano urządzenia firmy Sharp, które mają oczyszczać powietrze. Celem jest ochrona delikatnych wewnętrznych komór piramidy, a jednocześnie poprawa komfortu zwiedzania. Producent przekonuje, że instrumenty te usuwają zarodniki pleśni i zmniejszają aktywność wirusów unoszących się w powietrzu w powietrzu. Mają być też odpowiednie do usuwania nieprzyjemnych zapachów. A wszystko dzięki wykorzystaniu technologii Plasma Cluster. Jak wyjaśnia producent, technologia ta generuje dodatnie jony wodoru (H⁺) i ujemne jony tlenu (O₂⁻), które hamują aktywność m.in. wirusów. Starożytne wyzwanie Nowe urządzenia zainstalowano we współpracy z Ministerstwem Turystyki i Starożytności. Szef Najwyższej Rady Starożytności, która podlega temu resortowi, Mohamed Ismail Khaled, opisał oczyszczacze jako …

shutterstock2582628923-5b0b9b6.jpg
width: 5472
height: 3648

Egipcjanin pozostawił po sobie DNA sprzed 4500 lat. Naukowcy odtworzyli jego twarz
type: item
date: 2025-09-13T07:15:10.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dna
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
description: Po raz pierwszy naukowcom udało się zsekwencjonować najstarszy i najlepiej zachowany genom starożytnego Egipcjanina, odkrywając nowe tajemnice z czasów Starego Państwa.
encoded: Spis treści: Najstarsze egipskie DNA przetrwało upał, wojnę i tysiące lat Przełomowy genom sprzed 4500 lat rzuca nowe światło na Stare Państwo Odsłonięte starożytne dziedzictwo genetyczne Egipt jako tygiel starożytnych kultur i genów Rekonstrukcja twarzy i potencjalne kontrowersje Życie zapisane w kościach Czy mógł być budowniczym piramid? Zamknięty w ceramicznym naczyniu pogrzebowym, z kolanami podciągniętymi pod brodę, egipski szkielet spoczywał nietknięty przez tysiące lat. W 1902 roku brytyjscy archeolodzy wydobyli go z grobowca wykutego w wapiennym zboczu nekropolii Nuwayrat, ponad 240 kilometrów na południe od Kairu. Gdy faraonowie jego epoki wznosili monumentalne budowle, takie jak Wielka Piramida w Gizie, on – najprawdopodobniej garncarz żyjący między 4500 a 4800 lat temu – pozostawił po sobie zupełnie inny ślad: wyjątkowo dobrze zachowane DNA. Najstarsze egipskie DNA przetrwało upał, wojnę i tysiące lat W niewytłumaczalny sposób szczątki tego konkretnego mężczyzny przetrwały wieki egipskiego skwaru, a także bombardowania Anglii podczas II wojny światowej, gdy znajdowały się w Liverpoolu. Teraz naukowcom udało się zsekwencjonować pierwszy kompletny genom starożytnego Egipcjanina, wykorzystując nienaruszone DNA pozyskane z jego zębów. Badanie, opublikowane latem na łamach czasopisma „Nature”, opisuje najstarsze egipskie DNA, jakie kiedykolwiek odzyskano, datowane radiowęglowo na okres między 2855 a 2570 rokiem p.n.e. To czas przełomu między okresem wczesnodynastycznym a Starym Państwem, gdy władcy Egiptu konsolidowali swoją władzę i zapoczątkowali tzw. erę piramid. – Na świecie istnieją setki, jeśli nie tysiące, starożytnych genomów – mówi Linus Girdland-Flink, archeolog biomolekularny z Uniwersytetu w Aberdeen w Szkocji i współautor publikacji. – Dotychczas udało się pozyskać starożytne DNA od neandertalczyków, denisowian oraz Homo sapiens sprzed 45 tysięcy lat. – Egipt jednak przez długi czas pozostawał białą plamą na mapie ludzkiego dziedzictwa genetyczneg…

jak-wygladal-egipcjanin-e222fc1.png
width: 900
height: 600

Egipska moneta w Mieście Dawida. Zagadkowe odkrycie w Jerozolimie
type: item
date: 2025-09-09T08:33:41.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: jerozolima
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Archeolodzy w Jerozolimie odnaleźli ponad 2200-letnią monetę, która przedstawiała Berenikę II. Artefakt znajdował się w zabytkowym Mieście Dawida.
encoded: Archeolodzy z Izraelskiego Urzędu Starożytności prowadzili wykopaliska w Mieście Dawida. To najstarsza część Jerozolimy, która znajduje się na południe od wzgórza świątynnego. Według Biblii król Dawid w X wieku p.n.e. zdobył Jebus (miasto Jebuzytów) i uczynił je swoją stolicą. Była to polityczna i religijna stolica królestwa Izraela, a później jego syna Salomona. Współcześnie jest to stanowisko archeologiczne, które badane jest od XIX wieku. Złota moneta z Miasta Dawida Podczas najnowszych badań archeolodzy odsłonili złotą monetę z wizerunkiem Bereniki II. Była to królowa Cyreny i hellenistycznego Egiptu z dynastii Ptolemeuszy. Uważana jest za jedną z najsłynniejszych władczyń epoki. Jej pierwszym mężem był Demetriusz, książę macedoński. Kazała go jednak zgładzić, ponieważ próbował przejąć władzę w jej królestwie. Następnie poślubiła Ptolemeusza III Euergetesa, króla Egiptu, stając się królową tego państwa. Dzięki małżeństwu z egipskim królem doszło do zjednoczenia Cyreny z Egiptem, co znacznie wzmocniło państwo Ptolemeuszy. Królowa zmarła ok. 221 r. p.n.e. Została najprawdopodobniej zamordowana z rozkazu własnego syna, Ptolemeusza IV Filopatora, który chciał sprawować rządy samodzielnie. Moneta z wizerunkiem Bereniki II została wybita prawdopodobnie w Aleksandrii ponad 2200 lat temu. Badacze uważają, że mogła być częścią kolekcji monet podarowanych żołnierzom powracającym z III wojny syryjskiej z lat 246–241 p.n.e. Był to konflikt między egipskim Królestwem Ptolemeuszy a syryjskim Imperium Seleucydów. Zakończył się zwycięstwem Ptolemeusza III Euergetesa nad Seleukosem II. Moneta przedstawiała królową Egiptu Berenikę II – To przepiękna moneta. Znaleźliśmy tylko 17 takich monet w ciągu ostatnich 100 lat – powiedział Robert Kool, kierownik działu numizmatyki w Izraelskim Urzędzie Starożytności. Spośród tych siedemnastu monet, ta odkryta w Mieście Dawida, jest pierwszą, którą znaleziono poza Egiptem podczas wykopalisk archeologicznych. Moneta została odkryta na wstępny…

moneta-bereniki-ea83f8e.jpg
width: 970
height: 546

Przypadkowe odkrycie na wystawie: odcisk dłoni rzemieślnika sprzed 4 tys. lat
type: item
date: 2025-07-31T07:42:59.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
description: Brytyjscy egiptolodzy odkryli odcisk dłoni sprzed 4 tys. lat na ofierze grobowej ze starożytnego Egiptu. Na spodzie glinianego przedmiotu, zwanego „domkiem dusz” zachował się wyraźny ślad palców.
encoded: Spis treści Przypadkowe znalezisko w muzeum Czym były egipskie „domki dusz”? Odcisk ręki znaleziono na spodzie ceramicznego modelu domu, który miał pełnić funkcję symbolicznego schronienia dla duszy zmarłego. Modele takie były często umieszczane w pochówkach i zawierały także ofiarę w postaci produktów spożywczych, np. chleba. Przypadkowe znalezisko w muzeum „Domek duszy” z odciskiem ręki pochodzi z okresu między 2055 a 1650 rokiem p.n.e. i został znaleziony na stanowisku Deir Rifa, około 280 km na północ od Luksoru. Odcisk dłoni na jego spodzie długo pozostawał niezauważony. Okryto go dopiero teraz, podczas przygotowań do wystawy „Made in Ancient Egypt” w Muzeum Fitzwilliam w Cambridge w Wielkiej Brytanii, planowanej od 3 października 2025 do 12 kwietnia 2026. Według badaczy ślad został najprawdopodobniej pozostawiony przez kogoś, kto przenosił świeży jeszcze model przed jego wypaleniem. Taki bezpośredni ślad ludzkiej obecności jest wyjątkowy. Choć wcześniej odkrywano odciski palców na malowanych powierzchniach, pełna dłoń na egipskiej ceramice to wielka rzadkość. Czym były egipskie „domki dusz”? Domki budowano na szkielecie z drewnianych żerdzi, który następnie oblepiano gliną. Podczas wypalania w wysokiej temperaturze drewniany szkielet ulegał spaleniu, a glina utwardzała się. Egiptolodzy wciąż nie są zgodni, czy domki te miały pełnić funkcję schronienia dla duszy zmarłego, czy były tylko symbolicznym „magazynem” dóbr potrzebnych w zaświatach. Nie wiadomo też, czy są przedstawieniami domów mieszkalnych, czy raczej grobów. Termin „soul house” został ukuty przez brytyjskiego egiptologa Williama Flindersa Petriego (1853–1942). Helen Strudwick, kuratorka nadchodzącej wystawy i egiptolożka, zwróciła uwagę że domki dusz były ustawiane bezpośrednio nad szybami grobowymi. Może to świadczyć o ich funkcji zastępczej wobec droższych kaplic grobowych i używaniu przez osoby mniej zamożne. Naznaczony odciskiem dłoni model ma dwie kondygnacje i rzędy kolumn oraz symboliczne wej…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/07/6ffd43fc9beab1ce817e290fa95f7b6a-ba099ff.jpg
width: 1875
height: 1557

Jak starożytni Egipcjanie migali się od pracy? Odkryto tablicę z ich wymówkami
type: item
date: 2025-07-30T13:26:38.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Historia
subject: historia egiptu
subject: praca
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Odkrycie z egipskiej osady pokazuje, że 3200 lat temu pracownicy również znajdowali kreatywne sposoby na uniknięcie obowiązków. Od chorób i rodzinnych pogrzebów, po… warzenie piwa – ich usprawiedliwienia zaskakują współczesnych badaczy.
encoded: Spis treści: Egipska tabliczka dokumentująca nieobecności w pracy Jakie wymówki od pracy stosowano w starożytności? Współczesne badania pokazują, że ponad 1/3 pracowników przynajmniej raz w swojej karierze posłużyła się wymówką, by nie stawić się w pracy. Najczęściej są to symulowane choroby, fikcyjne powody wcześniejszego wyjścia z biura czy unikanie obowiązków pod pretekstem nagłych problemów rodzinnych lub wizyt lekarskich. Okazuje się jednak, że skłonność do takich praktyk wcale nie jest wynalazkiem naszych czasów. Jak radzono sobie z tym w starożytności? Egipska tabliczka dokumentująca nieobecności w pracy W 1823 roku na stanowisku archeologicznym Deir el-Medina w Luksorze w Egipcie odkryto niezwykły ostrakon, czyli wapienną tabliczkę, która – jak tłumaczyła egiptolog Jennifer Babcock – zazwyczaj „służyła jako notatnik do spisywania prywatnych listów, rejestrów zakupów czy kopii dzieł literackich”. Tym razem jednak fragment datowany na około 1250 r. p.n.e. ujawnił coś znacznie bardziej osobistego – codzienne życie i zwyczaje robotników pracujących przy monumentalnych projektach Ramzesa II. Na tej niepozornej skorupie zapisano świadectwo realiów sprzed 3200 lat, które rzuca światło na ludzi stojących za budową starożytnej cywilizacji. Ostrakon, zapisany nowoegipskim pismem hieratycznym w czerwieni i czerni, zawiera listę 40 pracowników. Przy każdym imieniu odnotowano dni nieobecności oznaczone porami roku i numerami (np. „4. miesiąc zimy, dzień 24”), a także różne przyczyny niepojawienia się w pracy – od chorób po obowiązki rodzinne. Jakie wymówki od pracy stosowano w starożytności? W ciągu 280 dni odnotowanych na 3200-letnim ostrakonie pracownik o imieniu Pennub wielokrotnie opuszczał pracę z powodu choroby matki. Inni mieli swoje własne kłopoty zdrowotne – Huynefer często „cierpiał na oko”, a Seba kurował się po ukąszeniu przez skorpiona. Kilku robotników wzięło natomiast wolne, by zabalsamować ciała zmarłych krewnych, co w tamtych czasach było postrzegane jak…

GettyImages-1892177041-3d36ed1.jpg
width: 6368
height: 4436

Nowe badania wskazują, że koty udomowili starożytni Egipcjanie. Powód był makabryczny
type: item
date: 2025-07-09T07:56:37.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: dna
subject: historia egiptu
subject: koty
subject: starożytny egipt
subject: udomowienie
description: Badania genetyczne wskazują, że koty domowe pochodzą od dzikich starożytnych kotów północnoafrykańskich. Były specjalnie hodowane w Egipcie, ale nie do łapania myszy. Koty zabijano, mumifikowano i składano w ofierze bogom.
encoded: Spis treści Po co Egipcjanie masowo hodowali koty? Inne teorie o pochodzeniu kota Mumifikacja w starożytnym Egipcie powszechnie kojarzona jest z ludźmi. Konserwacja doczesnych szczątków miała umożliwić zmarłym życie pozagrobowe. Jednak liczne wykopaliska dowodzą, że mumifikowano także zwierzęta. Uwagę badaczy zwracają szczególnie tysiące mumii kotów. Nowe badania dowodzą, że hodowla kotów w starożytnym Egipcie była masowa. Po co Egipcjanom było tyle kotów? Przyczyny okazują się makabryczne. Po co Egipcjanie masowo hodowali koty? Dwa nowe artykuły opublikowane w serwisie preprintów bioRxiv rzucają nowe światło na pochodzenie i rozprzestrzenianie się kota domowego (Felis catus). Analizy morfologiczne i genetyczne wskazują na afrykańskie pochodzenie kotów domowych od dzikich kotów nubijskich (Felis lybica). Analiza genetyczna 70 starożytnych szczątków kotów z Europy, Anatolii, Afryki Północnej, Bułgarii i Włoch sugeruje, że obecne koty domowe pochodzą z Afryki Północnej. Ich rozprzestrzenienie po Europie nastąpiło w dwóch falach: pierwsza w I tysiącleciu p.n.e. zaowocowała populacją kotów na Sardynii. A druga, rozleglejsza, dała początek współczesnym europejskim kotom domowym i nastąpiła około 2 tysięcy lat temu. Dużo później koty trafiły do Chin. Co jednak było przyczyną tej populacyjnej eksplozji? Najstarszym genetycznie potwierdzonym kotem domowym jest zmumifikowany osobnik z Egiptu z około 500 roku p.n.e. Naukowcy sugerują, że współczesne koty domowe mogą wywodzić się z praktyk rytualnych starożytnych Egipcjan, którzy masowo mumifikowali koty jako ofiary dla bogów. Szacuje się, że Egipcjanie zmumifikowali nawet 70 milionów zwierząt, z czego znaczna część to koty. „Zapotrzebowanie” na koty do mumifikacji było ogromne, co doprowadziło do ich celowej hodowli na potrzeby religijne. Preferowano oczywiście osobniki łagodniejsze i towarzyskie, co mogło sprzyjać ich udomowieniu i dalszemu rozpowszechnieniu poza Egiptem. Na ofiarę mumifikowano też m.in. ibisy, krokodyle, ma…

mumia-kota-9cd929f.jpg
width: 1000
height: 667

Pierwszy kompletny genom ze starożytnego Egiptu właśnie został odczytany
type: item
date: 2025-07-07T11:41:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: egipcjanie
subject: historia egiptu
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Naukowcy po raz pierwszy w historii odczytali pełny genom człowieka żyjącego w epoce budowniczych piramid. Jeden ząb, który przetrwał tysiące lat, wystarczył, by na nowo napisać historię Egiptu.
encoded: Spis treści: Historia Egiptu zapisana w zębie Kim był pochowany Egipcjanin? Naukowcy osiągnęli kolejny kamień milowy w badaniach nad starożytnym Egiptem. To efekt pierwszego w historii sekwencjonowania kompletnego genomu człowieka żyjącego w epoce budowniczych pierwszych piramid. Badane szczątki pierwotnie odkryto w 1902 roku w miejscowości Nuwayrat położonej na południe od Kairu. Nieboszczyk „czekał” ponad 100 lat na moment, w którym nauka dogoni technologiczne ambicje archeologów. Wreszcie, dzięki postępowi, poznaliśmy genetyczne dziedzictwo człowieka, który żył w okresie przejściowym między Wczesnym Państwem a Starym Państwem Egiptu, a więc około 4500–4800 lat temu. Historia Egiptu zapisana w zębie Z badań opisanych na łamach prestiżowego czasopisma „Nature” dowiadujemy się, że około 80% materiału genetycznego tego człowieka pochodziło od starożytnych mieszkańców Afryki Północnej. Pozostałe 20% genów miało swoje korzenie wśród ludów Bliskiego Wschodu. W większości byli to mieszkańcy terenów dawnej Mezopotamii i dzisiejszego Iraku, Iranu oraz Jordanii. To pierwsze tak jednoznaczne dowody genetyczne na kontakt i mieszanie się populacji między Egiptem a obszarem Żyznego Półksiężyca. Do tej pory takie teorie potwierdzały jedynie znaleziska archeologiczne, w tym ceramika czy narzędzia. Sekwencjonowanie DNA było możliwe dzięki dobrze zachowanemu zębowi, a to jedno z najcenniejszych źródeł materiału genetycznego w ludzkim ciele. Mężczyzna został pochowany w glinianym naczyniu, które znajdowało się wewnątrz grobowca wykutego w skale. Taka nietypowa forma pochówku stworzyła niemal idealne warunki do przetrwania DNA przez tysiące lat, chroniąc je przed upałem i wilgocią. Kim był pochowany Egipcjanin? Dzięki analizie szczątków wiadomo też, że nieboszczyk miał około 160 cm wzrostu i dożył około 60 lat. Jak na ówczesne standardy, taki wiek był rzadkością. Jego kości nosiły ślady intensywnej pracy fizycznej. Prawdopodobnie dużo czasu spędzał w pozycji siedzącej z rękami wysuni…

Jedna-z-piramid-w-Egipcie-fot.-Bruce-Yuanyue-BiGetty-Images-44fb8a6.jpg
width: 5609
height: 3739

Latarnia z Faros odkryta na nowo – 22 kolosalne bloki wydobyte z dna morza
type: item
date: 2025-07-04T14:15:28.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: architektura
subject: starożytny egipt
description: Miała 120 m wysokości, a na jej szczycie płonął ogień – latarnia na wyspie Faros w Aleksandrii była cudem świata starożytnego. Badacze właśnie wydobyli z morskich topieli 22 największe bloki, które niegdyś ją tworzyły.
encoded: Spis treści: Bloki zatopione w Morzu Śródziemnym Giganty z morskich topieli Cel: cyfrowa rekonstrukcja Latarnia na Faros powstała w Egipcie w III wieku p.n.e. Jej koszt wynosił równowartość 30 ton srebra. Wykonał ją Sostratos z Knidos. Na starożytnych robiła olbrzymie wrażenie – ze względu na swoją wysokość i kunszt wykonania. Dlatego trafiła na listę siedmiu cudów starożytnego świata, obok m.in. piramidy Cheopsa czy wiszących ogrodów Semiramidy. W średniowieczu budowla zupełnie się rozpadła. Większość jej bloków jest zatopiona na wybrzeżu Aleksandrii w Egipcie. Bloki zatopione w Morzu Śródziemnym Dopiero w 1994 roku francuska ekipa pod kierunkiem Jeana-Yves Empereuera z Centrum Studiów Aleksandryjskich (Centre d'Études Alexandrines) rozpoczęła inwentaryzację i wydobycie bloków słynnej latarni. Jej pozostałości znajdują się obok fortu Qajtbeja. Wówczas udało się namierzyć setki bloków i rzeźb. Tylko część wydobyto – niektóre trafiły na teren parku archeologicznego Kom el-Dikka w Aleksandrii. Tam od lat badania prowadzą Polacy. Teraz przyszła pora na kontynuację projektu. W ramach programu „PHAROS” mającego na celu cyfrową rekonstrukcję latarni z wyspy Faros, wydobyto 22 ogromne bloki. Stało się to pod nadzorem naukowym archeolożki i architektki Isabelle Hairy z francuskiego Centre national de la recherche scientifique (CNRS). Giganty z morskich topieli W ostatnim czasie wydobyto największe bloki tworzące latarnię z wyspy Faros. Są to między innymi monumentalne nadproża i ościeżnice o wadze od 70 do 80 ton, ale też kamienny próg czy duże płyty. Badacze natknęli się też na trudne do identyfikacji fragmenty – jest to pylon (wieża o prostokątnej podstawie) w stylu egipskim, wykonany w okresie hellenistycznym. Zagadką jest, czy był on elementem latarni. Cel: cyfrowa rekonstrukcja Po co wyciągać wielkie bloki z wody? Celem tej wyjątkowej i spektakularnej operacji jest zbadanie i zeskanowanie tych elementów architektonicznych, a następnie dodanie ich do kolekcji ponad 100 …

Zrzut-ekranu-2025-07-04-081145-f8f711a.png
width: 843
height: 631

Poznaliśmy DNA Egipcjanina z czasów powstania piramid. Skąd pochodził?
type: item
date: 2025-07-02T15:00:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: genetyka
subject: piramidy
subject: starożytny egipt
description: Najstarszy genom człowieka z Egiptu dostarczył kluczowych informacji o ruchach ludności w czasach wznoszenia piramid. Naukowcy poznali dietę, pochodzenie i styl życia zmarłego mężczyzny.
encoded: Spis treści: Co zdradza DNA sprzed 4,5 tysiąca lat o kontaktach Egiptu z Azją? Zmarły sprzed 4500 lat zaskakuje pochodzeiniem. Tak wyglądał jego profil genetyczny Genetyczny ślad migracji do starożytnego Egiptu Kopalny materiał genetyczny bardzo słabo zachowuje się w Egipcie i w krajach Bliskiego Wschodu. Dla tkanek morderczy okazuje się suchy klimat i duże dawki słońca. Dlatego tak ważna jest najnowsza publikacja naukowców, która ukazała się w „Nature”. Opisano w niej wyniki badań próbek DNA, które są do tej pory najstarsze z terenu Egiptu. Materiał genetyczny niesie wiele cennych informacji na temat pochodzenia i pokrewieństwa. W tym przypadku badaczy ciekawiło, jakie jest pochodzenie starożytnych Egipcjan. Co zdradza DNA sprzed 4,5 tysiąca lat o kontaktach Egiptu z Azją? Naukowcy z Instytutu Francisa Cricka i Uniwersytetu Johna Mooresa w Liverpoolu wyodrębnili i zsekwencjonowali DNA od osoby, która żyła około 4500–4800 lat temu. To wówczas wzniesiono na przykład piramidę Cheopsa. Był to bardzo ciekawy okres w historii Egiptu z wielu powodów. Nie tylko ze względu na wznoszenie monumentalnych grobowców, ale też na istnienie kontaktów handlowych i kulturowych z Żyznym Półksiężycem – obszarem Azji Zachodniej obejmującym między innymi współczesny Irak, Iran i Jordanię. Ale czy te interakcje dotyczyły też ruchów ludnościowych? Na to pytanie dać może analiza DNA zmarłych żyjących tysiące lat temu. Zmarły sprzed 4500 lat zaskakuje pochodzeniem. Tak wyglądał jego profil genetyczny Naukowcy pobrali próbkę z zęba zmarłego złożonego w naczyniu ceramicznym na nekropolii Nuwayrat (niedaleko Beni Hasan) w Egipcie. To około 265 km na południe od Kairu. Do znaleziska grobu doszło ponad 120 lat temu. Potem szczątki przewieziono do Wielkiej Brytanii, gdzie znajdują się do dzisiaj. Zmarły co prawda był pochowany w sposób sugerujący jego wyższy status społeczny, to na kościach widoczne są zwyrodnienia świadczące o wykonywaniu ciężkiej pracy fizycznej. Jest to trudne do wyjaśnienia – …

dna-9e33fce.png
width: 900
height: 600

Zbrodnia sprzed 3 tysięcy lat: czy Nefertiti wyeliminowała swoją rywalkę?
type: item
date: 2025-07-01T07:59:38.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: faraoni
subject: starożytny egipt
description: Królowa Nefertiti, żona Echnatona, przez wieki była symbolem tajemnicy i władzy. Nowe badania grobowców z czasów Amarny rzucają światło na mroczne kulisy jej życia i śmierci kobiet z otoczenia faraona.
encoded: Spis treści: Kim naprawdę była Nefertiti i dlaczego budziła postrach? Grobowiec Tutanchamona i zagadka ciał królewskich kobiet Nie Nefertiti, lecz matka Tutanchamona – kim była kobieta z grobowca? Zbrodnia w pałacu faraona – czy Nefertiti zleciła morderstwo rywalki? Królowa Nefertiti była nie tylko żoną faraona Echnatona, lecz także jedną z najbardziej intrygujących postaci starożytnego Egiptu. Jej wizerunek z maczugą w dłoni i okrutna polityka prowadzona wspólnie z mężem w Amarne ukazują kobietę bezwzględną i potężną. Przez niektórych jest uważana za najpiękniejszą kobietę swoich czasów. Tajemnice związane z jej otoczeniem – w tym zagadkowa śmierć młodej kobiety z rodziny królewskiej, odnalezionej w grobowcu Tutanchamona – do dziś wzbudzają emocje i spekulacje. Czy Kija była tylko rywalką o względy faraona, czy kluczową postacią w brutalnej grze o tron? Kim naprawdę była Nefertiti i dlaczego budziła postrach? Nefertiti była żoną Echnatona, faraona rewolucjonisty, który przeprowadził reformę religijną i wprowadził kult Atona, słonecznego dysku. Para zamieszkała w nowej stolicy Amarna (Akhetaton), gdzie rządzili żelazną ręką. Policja (madżoi) tłumiła każdy odruch niezadowolenia, a Amarna była określana mianem krwawego miasta. Badania, o których niedawno pisaliśmy, wskazują, że podczas budowy metropolii zginęły tysiące niewolników. Podobnie jak faraon Echnaton Nefertiti nie była uosobieniem łagodności. Na jednym z zachowanych wizerunków unosi maczugę, aby roztrzaskać głowę klęczącej przed nią niewolnicy. Imię „Nefertiti” oznacza „piękną, która przyszła do nas”. Przypuszcza się, że była cudzoziemką. Być może pochodziła w Azji, skąd miał ją sprowadzić Amenhotep III, ojciec Echnatona. Grobowiec Tutanchamona i zagadka ciał królewskich kobiet Egiptolodzy są raczej zgodni, że początkowo małżeństwo Nefertiti i Echnatona było udane. Jednak już wW połowie swojego 17-letniego panowania faraon zaczął darzyć względami kobietę z haremu imieniem Kija. Dziewczyna została dopuszczona…

GettyImages-1354452161-cc94af9.jpg
width: 1024
height: 925

Hatszepsut i rytuał „dezaktywacji”. Co naprawdę się wydarzyło z jej wizerunkami?
type: item
date: 2025-06-24T09:00:48.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: faraoni
subject: starożytny egipt
description: Wiele z posągów królowej Hatszepsut zostało uszkodzonych już w starożytności. Sądzono, że był to akt zemsty ze strony jej następcy. Jest nowa koncepcja: w ten magiczny sposób je „dezaktywowano”.
encoded: Spis treści: Masakra posągów Hatszepsut „Wyłączanie” posągów to normalna sprawa Prześladowania w starożytności Hatszepsut była jedną z niewielu kobiet faraonek, rządzących Egiptem. Pochodziła z rodu królewskiego i była wychowywana na żonę władcy. Żyła około 3500 lat temu, jeszcze przed czasami Tutanchamona. Hatszepsut poślubiła przyrodniego brata Totmesa II. Gdy umarł, sprawowała władzę w imieniu syna swojego męża, Totmesa III, gdyż był on bardzo młody. Jakiś czas po śmierci Hatszepsut część jej wizerunków została uszkodzona. Do dzisiaj badacze dyskutują, dlaczego do tego doszło. Masakra posągów Hatszepsut W latach dwudziestych XX wieku podczas wykopalisk w Deir el-Bahri w Górnym Egipcie znaleziono wiele fragmentarycznych posągów Hatszepsut. Uszkodzenia te tradycyjnie postrzegano jako akt zemsty dokonany przez jej następcę, Totmesa III. Miała być to próba wymazania jej z annałów historii ze względu na uzurpację władzy. Zagadnieniu przyjrzał się doktorant Jun Yi Wong z Uniwersytetu w Toronto. Swoje wnioski opublikował na łamach „Antiquity”. W jego ocenie wiele posągów faraonki przetrwało w stosunkowo dobrym stanie, co podważa tezę, że zniszczenie było motywowane wrogością Totmesa III wobec Hatszepsut. „Wyłączanie” posągów to normalna sprawa Wong przeanalizował niepublikowane notatki terenowe, rysunki, fotografie i korespondencję z wykopalisk z lat 1922–1928. Ponownie ocenił dowody archeologiczne na podstawie tych danych. Wniosek: nie zostały one zniszczone w ramach aktu zemsty. Wizerunki Hatszepsut po śmierci były traktowane w podobny sposób jak wcześniej panujących faraonów. Okazało się, że sprawcą zniszczeń nie był tylko Totmes III, ale późniejsi władcy. View oEmbed on the source website Posagi Hatszepsut używano jako materiał budowlany. Ale wcześniej musiały zostać „dezaktywowane”. Starożytni Egipcjanie wierzyli, że wizerunki miały moc, dlatego należało je w magiczny sposób wyłączyć. Procedura była następująca. Obtłukiwano przedstawienia faraonów w słabych punktac…

hatszepsut-7dd6520.png
width: 900
height: 600

Sekret Egipcjan odtworzony 5 tysięcy lat później. Ma zastosowanie w kryminologii
type: item
date: 2025-06-07T10:16:46.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: barwnik
subject: chemia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Egipski błękit lśnił na ścianach świątyń, sarkofagach i rzeźbach faraonów. To nie był zwykły barwnik, to pierwszy znany człowiekowi syntetyczny pigment. Tysiące lat później naukowcy odtworzyli aż dwanaście jego wersji.
encoded: Spis treści: Jaki był egipski błękit? Odtworzono kolor nieba Nilu Dwanaście odcieni starożytnego nieba Dla starożytnych Egipcjan błękit miał ogromne znaczenie. Symbolizował niebo, wodę Nilu, życie i boskość. Niedziwne więc, że wykorzystywano go m.in. do zdobienia świątyń. Egipcjanie mogli korzystać z rzadkich minerałów, takich jak lapis lazuli, ale stworzyli własny pigment. Udało im się to już 5 tysięcy lat temu, w czasach IV dynastii. Jaki był egipski błękit? W zależności od warunków wytwarzania kolor przyjmował różne odcienie. W podstawowej formie powstawał z mieszaniny wapnia, miedzi i krzemu, wypalanych w bardzo wysokiej temperaturze. W kolejnych wiekach dodatkowe składniki i detale produkcji zaginęły. Do czasów renesansu wiedza o wytwarzaniu egipskiego błękitu przepadła niemal całkowicie. Barwnik ten, oprócz zalet estetycznych i symboliki, miał też pewne unikatowe cechy. Emitował światło w zakresie bliskiej podczerwieni. Taki pigment mógłby więc być wykorzystywany m.in. w nowoczesnych technologiach przeciwdziałających fałszerstwom lub w analizie odcisków palców. Te właściwości doceniają również archeolodzy i konserwatorzy dzieł sztuki. Pigment może bowiem posłużyć do odnowienia zabytków z niespotykaną wcześniej wiernością. Odtworzono kolor nieba Nilu Naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Waszyngtonu (WSU), we współpracy z Instytutem Konserwacji Smithsonian i Muzeum Historii Naturalnej Carnegie, postanowili spróbować przywrócić egipski błękit. Najpierw badacze zostali poproszeni o przygotowanie pigmentów na muzealną wystawę. – To miała być zabawa, ale temat wzbudził ogromne zainteresowanie. Zaczęliśmy badać wszystko bardzo dokładnie – mówi John McCloy, inżynier materiałowy i główny autor badania opublikowanego na łamach czasopisma „npj Heritage Science”. Zespół skonsultował się z mineralogiem i egiptologiem, a następnie przygotował zestawy składników przypominające te, które mogli znać starożytni Egipcjanie. Użyli m.in. wapnia, miedzi, dwutlenku krzemu i węglanu sod…

Sekret-Egipcjan-odtworzony-5-tysiecy-lat-pozniej-aaed60b.jpg
width: 10446
height: 4786

Prof. Kazimierz Michałowski, archeolog, celebryta, dyplomata – podkast National Geographic Polska
type: item
date: 2025-06-06T09:20:34.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: archeologia
subject: naukowcy
subject: starożytny egipt
description: To dzięki niemu polscy archeolodzy pracują dziś w najbardziej znanych lokalizacjach Egiptu – świątyni Hatszepsut czy w Aleksandrii. Czasem bywa określany polskim Indiana Jonesem, ale zdecydowanie lepiej troszczył się o zabytki – w podcaście National Geographic Polska rozmawiamy o prof. Kazimierzu Michałowskim.
encoded: Spis treści: Kim był prof. Kazimierz Michałowski? Nieznane i znane fakty z życia wybitnego archeologa Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Pretekstem do rozmowy jest zbliżająca się premiera filmu dokumentalnego na temat prof. Kazimierza Michałowskiego zatytułowanego „Profesor Michałowski. Droga do Faras”. Jego reżyserem jest Władysław Jurkow, którego gościmy w naszym studio. Władysław Jurkow jest reżyserem, dziennikarzem, autorem filmów dokumentalnych i programów telewizyjnych. Z zamiłowania jest historykiem sztuki i podróżnikiem. Dokumentuje wykopaliska archeologiczne w Egipcie i Sudanie, jest członkiem Stowarzyszenia Filmowców Polskich, laureatem wielu nagród na międzynarodowych festiwalach filmowych. Kim był prof. Kazimierz Michałowski? Prof. Kazimierz Michałowski (1901–1981) był założycielem Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego (CAŚ UW). Obecnie instytucja ta nosi jego imię. CAŚ UW od ponad 50 lat prowadzi badania archeologiczne na obszarze basenu Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu, a teraz również Zakaukaziu. Dzięki talentom dyplomatycznym, organizacyjnym i naukowym prof. Michałowskiego polscy naukowcy rozpoczęli szeroko zakrojone badania na stanowiskach archeologicznych m.in. w Egipcie, Sudanie, Syrii czy na Cyprze. Jemu zawdzięczamy to, że w Muzeum Narodowym w Warszawie znajduje się spora kolekcja zabytków z Egiptu i z Sudanu. Wiele z tych artefaktów jest unikatowych. Nieznane i znane fakty z życia wybitnego archeologa Młodość prof. Michałowskiego przypadała na okres walki Polski o niepodległość. Jak opowiada Władysław Jurkow, nie od razu zajmował się archeologią. Najpierw studiował filozofię, romanistykę i historię sztuki. Gdy w końcu poznał archeologię, zakochał się w niej bez reszty. Prof. Michałowski był postacią poważaną i lubianą. W czasie wykopalisk w Egipcie przełamywał kolonialne bariery – witał się w robotnikami egipskimi uściskiem dłoni, czego nie robili kierownicy badań z zachodnich krajów. Jak opowi…

NG-Podcast-Indiana-1200x800-v3-5c41cb7.jpg
width: 1200
height: 800

Piramidy w Gizie przechodzą turystyczną rewolucję. Sprawdź, co się zmieniło
type: item
date: 2025-06-03T08:59:08.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: piramidy
subject: podróże
subject: starożytny egipt
subject: wakacje w egipcie
description: Piramidy w Gizie przechodzą gruntowną modernizację. Zmienia się organizacja ruchu, warunki dla zwierząt i sposób zwiedzania. Projekt ma całkowicie odmienić wizerunek tego słynnego miejsca.
encoded: Spis treści: Nowe wejście do Piramid w Gizie – co się zmieniło? Elektrykiem pod piramidy Piramidy w Gizie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków starożytności. Co roku miliony turystów z całego świata przyjeżdżają w okolice Kairu, żeby zobaczyć piramidę Cheopsa. To jedyny istniejący do dziś cud świata (z pierwszej siódemki). Kto był w Gizie, ten wie, że wizyta na miejscu może wzbudzać różne emocje, również te negatywne. Turyści najczęściej narzekają na natarczywych sprzedawców, złą organizację, tłumy oraz przypadki znęcania się nad zwierzętami. Egipski rząd ruszył już z ambitnym projektem modernizacji słynnego stanowiska archeologicznego. Początki zmian okazały się dość burzliwe. Nowe wejście do Piramid w Gizie – co się zmieniło? Projekt warty 51 milionów dolarów ma na celu uporządkowanie strefy wokół piramid. W planach są m.in. nowe zasady zarządzania ruchem turystycznym i poprawa infrastruktury. Jednym z pierwszych kroków było uruchomienie nowego punktu wejściowego do kompleksu – od strony autostrady Fayoum. Ma on zastąpić dotychczasowe, zatłoczone wejście w pobliżu hotelu Marriott Mena House. Nie obyło się jednak bez oporu. Przewodnicy konni i właściciele wielbłądów, którzy od lat oferowali swoje usługi w okolicy piramid, zablokowali wjazd pojazdów, protestując przeciwko przeniesieniu ich działalności do nowej, wyznaczonej strefy. Jak twierdzą, jest zbyt oddalona od głównego wejścia, co może zmniejszyć ich dochody. W odpowiedzi biznesmen Naguib Sawiris, założyciel Orascom i jeden z liderów projektu, ogłosił, że ci, którzy nie podporządkują się nowym regulacjom, zostaną wykluczeni z działalności na terenie kompleksu. Jak podkreślił, dobro turystów i ochrona dziedzictwa są ważniejsze niż interesy grupy osób, które przez lata szkodziły reputacji miejsca. Elektrykiem pod piramidy W ramach modernizacji wprowadzono również zakaz wjazdu prywatnych pojazdów oraz tradycyjnych autobusów wycieczkowych na teren płaskowyżu. Ich miejsce zajęły przyjazne dla środowiska…

piramidy-giza-0cc35f1.jpg
width: 6634
height: 4354

Rewolucja pod piramidami w Gizie. Pokaz „światło i dźwięk” wzbogacony o VR
type: item
date: 2025-05-27T12:10:04.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: piramidy
subject: starożytny egipt
subject: turystyka
description: To ma być wielka atrakcja dla turystów odwiedzających najsłynniejsze piramidy na Płaskowyżu Giza. Oprócz standardowego pokazu typu „światło i dźwięk” Egipt przygotował prezentacje z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości (VR). Dzięki temu można zobaczyć, jak budowano piramidy.
encoded: Spis treści: Wirtualna rzeczywistość – nowa oferta Co obejmuje nowa oferta VR? Płaskowyż Giza pod Kairem jest jedną z największych atrakcji turystycznych na świecie. Co roku przybywają tam miliony zwiedzających z całego świata. Cel: ujrzenie trzech ikonicznych piramid, które powstały 4500 lat temu. Wśród nich jest ta, która wzbudza największe emocje: piramida Cheopsa, nazywana też Wielką Piramidą. To najpotężniejszy grobowiec tego typu wzniesiony w Egipcie. Budowla obrosła wieloma mitami i ciągle skrywa wiele tajemnic. Od wielu lat wieczorową porą w Gizie odbywa się spektakl typu „światło i dźwięk”. W jego trakcie piramidy i inne starożytne grobowce „ożywają”. Teraz władze egipskie postanowiły wzbogacić show o dodatkowy element. Wirtualna rzeczywistość – nowa oferta W standardowym pokazie jego uczestnicy otrzymują zestaw słuchawkowy z odpowiednią wersją językową i spoglądają na płaskowyż. Warto wspomnieć, że dzięki inicjatywie polskiej ambasady w Kairze od 2009 roku można też wysłuchać polskiego lektora. W maju prezes spółki „Światło i dźwięk” Mohamed Abdel Aziz przekazał intrygującą informację: nowe, dodatkowe pokazy w Gizie wykorzystują technologię wirtualnej rzeczywistości (VR). Pierwszy odbył się już kilka dni temu. – Odwiedzający będą mogli odkrywać starożytną egipską cywilizację i historię w interaktywny i wciągający sposób dzięki zaawansowanym zestawom VR – powiedział Abdel Aziz na antenie Extra News TV. – Celem jest zwiększenie atrakcyjności stanowiska archeologicznego i zwiększenie ruchu turystycznego, dzięki zmodernizowanemu doświadczeniu o wysokiej jakości – dodał prezes. Co obejmuje nowa oferta VR? Pokazy wirtualnej rzeczywistości to – jak czytamy na stronie firmy „Światło i dźwięk” – przełomowe połączenie najnowocześniejszej technologii i bogatej narracji historycznej. Na razie dostępności do tej technologii ma być zapewniona tylko w Gizie, ale planowane jest też rozszerzenie tej oferty o kolejne lokalizacje w Egipcie, w tym nawet hotele. Bo użytkownicy…

swiatlo-i-dzwiek-f9b127b.jpg
width: 1000
height: 663