„Obcy” na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Naukowcy odkryli zmutowane szczepy bakterii
Na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej naukowcy odkryli szczepy mikrobów. Analiza wykazała, że mutują one w sposób nieobserwowany wcześniej w warunkach ziemskich. Ponieważ część z nich wykazuje oporność na antybiotyki, odkrycie to budzi uzasadnione obawy o bezpieczeństwo przyszłych misji załogowych.
W tym artykule: Bakterie żyją w mikrograwitacji Szczepy antybiotykooporne Mutacja na orbicie Walka z patogenami na orbicie Naszą planetę zamieszkuje co najmniej bilion gatunków mikroorganizmów. Podtrzymują każdą formę życia i sprawiają, że planeta nadaje się do zamieszkania. Mikroorganizmy były pierwszą formą życia, która pojawiła się na naszej planecie około 3,8 miliarda lat temu. Dwa i pół miliarda lat temu odegrały kluczową rolę w pojawieniu się pierwszej komórki eukariotycznej, od której pochodzą wszystkie zwierzęta i rośliny, w tym ludzie. Około czterdziestu bilionów (10 do potęgi 12) mikroorganizmów żyje w jelitach każdego człowieka. Mikroorganizmy są esencją życia i siłą napędową ewolucji. Ewoluują z prędkością, która wymagałaby 10 tys. lat eksperymentów w laboratorium tylko po to, aby dorównać jednemu dniu naturalnej ewolucji. Bakterie żyją w mikrograwitacji To dość jasno pokazuje, dlaczego mikroby znajdują się wszędzie. Również w kosmicznym domu ludzkości, jakim jest Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS). W dodatku w zamkniętym środowisku stacji panują warunki, które doprowadziły do zmutowania mikrobów w sposób nieobserwowany na Ziemi. Bakterie jelitowe wpływają na myślenie. Naukowcy znaleźli związek między mikrobiomem a kondycją mózgu Chcesz mieć sprawny umysł? Zadbaj o swoje bakterie jelitowe – radzą uczeni. Właśnie wykazali, że bakterie te wpływają na kondycję intelektualną. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bakterie-jelitowe-wplywaja-na-myslenie-naukowcy-znalezli-zwiazek-miedzy-mikrobiomem-a-kondycja-mozgu-fot-getty-images-7f2031e.jpeg" width="938" height="528" alt="Bakterie jelitowe wpływają na myślenie. Naukowcy znaleźli związek między mikrobiomem a kondycją mózgu (fot. Getty Images)" title="Bakterie jelitowe wpływają na myślenie. Naukowcy znaleźli związek między mikrobiomem a kondycją mózgu (fot. Getty Images)" /> Już w 2018 roku znaleziono na ISS pięć szczepów mutujących bakterii. Jednak ostatnie badania, opublikowane właśnie w czasopiśmie naukowym „Microbiome Journal”, mówią o 13 kolejnych. Podczas gdy poprzednia analiza wykazała podobieństwa, bardziej dogłębne prace genetyczne sugerują, że pod wpływem stresu środowiskowego szczepy znalezione na ISS mogły mutować na wiele sposobów. Stały się zarówno genetycznie, jak i funkcjonalnie odmienne od tych, które żyją na Ziemi. Szczepy antybiotykooporne Zmutowane bakterie, które wzięli pod lupę badacze z indyjskich ośrodków naukowych, to szczepy Enterobacter bugandensis. Jest to patogen oportunistyczny. Czyli taki, który może wywołać chorobę tylko, gdy gospodarz ma obniżoną odporność. Bakteria należy do grona lekoopornych, co oznacza, że część antybiotyków nie jest już skutecznych w jej zwalczaniu. Właśnie dlatego tak ważne jest zrozumienie tego, co wydarzyło się na orbicie i znalezienie skutecznych środków mogących przeciwdziałać rozwojowi patogenów w środowisku kosmicznym. Bo chory astronauta przebywający na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej może dość szybko wrócić na Ziemię i trafić do szpitala. Gorzej, jeśli taki lekooporny szczep zaatakuje ludzi na trudnych misjach księżycowych lub jeszcze trudniejszych i dłuższych marsjańskich. Mutacja na orbicie – Zidentyfikowaliśmy pewne geny obecne wyłącznie w organizmach związanych z ISS, ale nie w ich ziemskim środowisku – napisali autorzy w artykule. Podkreślają, że przeprowadzili kompleksowe badanie pozwalające zrozumieć zawiłości genomu E. bugandensis pochodzącej z ISS . Wyniki porównano ze szczepami ziemskimi, ze szczególnym uwzględnieniem tych związanych z infekcjami klinicznymi. – Hipotezą kluczową dla naszych badań było to, że osobliwa natura środowiska kosmicznego – odmienna od wszystkiego, co znamy na Ziemi – może napędzać te adaptacje genomowe. Nasze badania ujawniły skomplikowane interakcje mikrobiologiczne, oferując wgląd w dynamikę ekosystemu mikrobiologicznego na ISS – napisali badacze. Walka z patogenami na orbicie Zrozumienie, w jaki sposób bakterie ewoluują w kosmosie, jest ważne dla ochrony zdrowia astronautów. A także dla wypracowania alternatywnych metod walki z tymi patogenami. – Zmutowane geny mogą potencjalnie służyć jako cele dla odpowiednio dobranego leczenia przeciwko patogennym mikroorganizmom w unikatowym środowisku ISS – kontynuują autorzy. Badane szczepy są zintegrowane ze społecznościami wielu różnych bakterii, z których część jest również oporna na wiele leków. Właśnie ta koegzystencja może być kolejnym czynnikiem, który pomógł organizmom z powodzeniem znaleźć swoje nisze w specyficznym środowisku ISS. Środowisku o niskiej grawitacji, wysokim poziomie promieniowania i podwyższonej zawartości dwutlenku węgla. Poza koniecznością wypracowania metod przeciwdziałającym zagrożeniu, jakie mogą stwarzać mutujące szczepy bakterii, badania te otwierają również realną debatę na temat tego, jak środowisko kosmiczne wpływa na ewolucję życia. Źródło: Microbiome Journal. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Pierwsza w historii ewakuacja załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Scenariusz istnieje od ponad 30 lat!
NASA ogłosiła, że po raz pierwszy w historii czterech astronautów zostanie sprowadzonych wcześniej z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) z powodu problemu natury medycznej. Zdaniem agencji nie doszło do sytuacji zagrażającej życiu załogi, mimo to zdecydowano się wdrożyć procedurę zaproponowaną długo przed zbudowaniem ISS.
Czteroosobowa załoga ISS Crew-11, która spędziła na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej już pięć miesięcy, zostanie w najbliższych dniach ewakuowana. NASA wszczęła procedurę ewakuacji ze względu na bliżej nieznane problemy natury medycznej jednego z członków załogi. Agencja nie podaje w tej kwestii szczegółowych informacji, powołując się na konieczność zapewnienia chorej osobie prywatności. Nie wiadomo, kto z ekipy astronautycznej zachorował ani jaki problem medyczny wystąpił. Jedyną informacją, jaką podał podczas czwartkowej konferencji prasowej nowy administrator NASA Jared Isaacman było, iż na ISS nie ma możliwości przeprowadzenia właściwej diagnozy oraz leczenia. – To nie jest awaryjna deorbitacja, choć mamy taką możliwość i regularnie trenujemy takie scenariusze – podkreślił Isaacman. Pięć miesięcy na orbicie Załogę Crew-11 tworzą astronautki i astronauci: Zena Cardman i Michael Fincke z NASA, Kimiya Yui z Japonii oraz Oleg Platonov z rosyjskiej agencji Roskosmos. Załoga przyleciała na ISS na pokładzie statku SpaceX Crew Dragon Endeavour 1 sierpnia 2025 r. Oznacza to, że ich misja zbliża się ku zakończeniu, co ułatwiło decyzję o wcześniejszym powrocie. – Zawsze robimy to, co najlepsze dla naszych astronautów. Misja Crew-11 osiągnęła już większość swoich celów, a start Crew-12 nastąpi za kilka tygodni. To dobry moment, jeśli statek jest gotowy, a pogoda sprzyja, aby sprowadzić załogę na Ziemię – dodał Isaacman. Decyzja była szybka. Problem medyczny pojawił się w środę. W związku z nim NASA zdecydowała o odwołaniu zaplanowanego na kolejny dzień spaceru kosmicznego. Wówczas również zaczęły pojawiać się informacje o możliwej ewakuacji załogi. Decyzję podjęto w czwartek w godzinach popołudniowych. Statystycznie ewakuacje powinny mieć miejsce raz na trzy lata Dr James Polk, szef medycyny NASA, wyjaśnił, że problem nie miał związku ze spacerem kosmicznym ani przygotowaniami do niego. – To nie jest kwestia operacyjna ani uraz związany z zadaniami. To po prostu problem zdrowotny, który stał się trudny do zdiagnozowania w warunkach mikrograwitacji – powiedział Polk. Według modelu statystycznego ewakuacja medyczna z ISS była tylko kwestią czasu – powinna zdarzać się średnio raz na trzy lata. Jednak pojawiła się po raz pierwszy po ponad 20 latach stałej obecności załogi na stacji. Należy podkreślić, że procedury ewakuacji zostały opracowane długo przed powołaniem do życia ISS. Dokument, który można określić jako podstawę procedury, NASA wystosowała już w 1989 roku. Dekadę później został włączony do dokumentacji metod działania w sytuacji awaryjnej. Metody te były przez lata modyfikowane i doprecyzowywane oraz regularnie testowane. Medycyna kosmiczna Przede wszystkim do stacji zawsze musi być zadokowany sprawny statek zdolny do szybkiego uruchomienia i ewakuacji załogi. W przypadku mniej poważnych problemów, statek ewakuacyjny może przez dobę służyć jako tymczasowe schronienie. Stan zdrowia astronautów jest nieustannie monitorowany. Na pokładzie znajdują się urządzenia diagnostyczne, takie jak USG, EKG, pulsoksymetry oraz podstawowy zestaw reanimacyjny, a także sprzęt do badań próbek biologicznych. Astronauci mają też stały kontakt wideo z lekarzami na Ziemi. Obecna sytuacja pokazuje, jak ważny jest rozwój medycyny kosmicznej. Ewakuacja chorej osoby w przypadku Księżyca byłaby już znacznie bardziej skomplikowana. A w przypadku Marsa powrót chorego na Ziemię na czas byłby kompletnie nierealny. Źródło: Space.com Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
„Kosmiczna matka” urodziła dziewięcioro zdrowych dzieci. Przełomowy eksperyment Chin
Na pokładzie statku kosmicznego Shenzhou-21 Chiny dokonały fundamentalnego eksperymentu na myszach. Po podróży w kosmos, mysz urodziła zdrowe młode. To ogromny krok naprzód w badaniach nad możliwościami reprodukcji ssaków.
31 października na chińską stację kosmiczną, znajdującą się około 400 kilometrów nad Ziemią, wysłano cztery myszy o numerach 6, 98, 154 i 186. Przez dwa tygodnie zwierzęta przebywały w warunkach mikrograwitacji oraz były narażone na oddziaływanie promieniowania kosmicznego. Po ich bezpiecznym powrocie, który nastąpił 14 listopada, naukowcy odnotowali przełomowe wydarzenie: 10 grudnia jedna z samic urodziła dziewięć zdrowych młodych. Czy można być matką po podróży kosmicznej? Mysz udowadnia, że tak Sukces ten ma ogromne znaczenie dla planowania przyszłych, wieloletnich misji załogowych na Marsa czy budowy stałych baz na Księżycu. Wcześniejsze eksperymenty ograniczały się zazwyczaj do wykorzystania plemników myszy poddanych działaniu warunków kosmicznych do zapłodnienia samic na Ziemi. W tym przypadku jednak samica, która przebywała na orbicie, zdołała wydać na świat zdrowe potomstwo. Sześć z dziewięciu maleństw przeżyło, co badacze uznają za normalny wskaźnik przeżywalności. Wang Hongmei z Instytutu Zoologii Chińskiej Akademii Nauk podkreśliła, że misja ta udowodniła, iż krótkotrwały pobyt w przestrzeni kosmicznej nie musi uszkadzać zdolności rozrodczych ssaków. Matka wykazuje prawidłowe instynkty, karmi młode, a małe myszy rozwijają się normalnie i są aktywne. Kosmiczny pech: myszy zostają na orbicie dłużej Misja Shenzou-21 była jednak pechowa. Nagła zmiana harmonogramu powrotu statku Shenzhou-20 spowodowała, że myszy musiały zostać w kosmosie dłużej, niż planowano. Groziło to wyczerpaniem zapasów żywności, ale znaleziono rozwiązanie. Na Ziemi w trybie awaryjnym testowano przydatność produktów przeznaczonych dla ludzkich astronautów, np. kukurydzy, orzechów czy skompresowanych herbatników. Ostatecznie za najbezpieczniejszy pokarm dla myszy uznano mleko sojowe. Jak żyły myszy w kosmosie? W mysich klatkach utrzymywano ziemski rytm dobowy (światło włączano o 7:00, a wyłączano o 19:00), a zaawansowany system sztucznej inteligencji na bieżąco monitorował aktywność, sen i spożycie pokarmu przez myszy. Zadbano nawet o to, by jedzenie było twarde, co pozwalało gryzoniom na naturalne ścieranie zębów. Dlaczego właśnie myszy? Wybór myszy jako obiektów badań wynika z ich wysokiego podobieństwa genetycznego do ludzi i szybkiego cyklu rozrodczego. Gryzonie te reagują na stres fizjologiczny w sposób zbliżony do ludzkiego, co czyni je idealnymi modelami do badania skutków dalekich podróży kosmicznych. Teraz badacze skupią się na długofalowej obserwacji „kosmicznych maluchów”, śledząc ich rozwój i sprawdzając, czy będą one w stanie samodzielnie wydać na świat kolejne pokolenia. Naukowcy chcą zrozumieć, czy promieniowanie kosmiczne wywołuje ukryte zmiany fizjologiczne lub genetyczne, które mogą ujawnić się dopiero w kolejnych pokoleniach. Choć ten jeden pomyślny poród nie odpowiada na wszystkie pytania, jest ogromnym krokiem naprzód. Źródło: Universe Today Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Jeden statek, dwóch chętnych. Chińscy astronauci utknęli na orbicie przez kosmiczne śmieci
Od piątku, 14 listopada 2025 r., trójka astronautów misji Shenzhou 21 jest uwięziona na pokładzie stacji kosmicznej Tiangong. Załoga nie ma czym wrócić na Ziemię: ich statek został użyty do powrotu poprzedników z misji Shenzhou 20. Wszystko przez kosmiczne śmieci.
Przy chińskiej stacji kosmicznej Tiangong pozostał przycumowany tylko jeden, uszkodzony statek powrotny. Został on na początku listopada trafiony przez mikrometeoryt, co doprowadziło do pęknięcia iluminatora (okna obserwacyjnego) pojazdu. Przyczyną kolizji był „drobny fragment kosmicznych śmieci”, jak poinformowała wówczas Chińska Agencja Załogowych Lotów Kosmicznych (CMSA) w oświadczeniu. Zamiana statków uwięziła chińskich astronautów na orbicie Jedyny sprawny statek został użyty do powrotu na Ziemię poprzedniej misji. Zamiana statków uwięziła załogę misji Shenzhou 21 na nieokreślony czas – wysłanie nadprogramowej, ratunkowej rakiety w kosmos to przedsięwzięcie niełatwe i czasochłonne. Do tego czasu załoga w składzie Zhang Lu, Wu Fei i Zhang Hongzhang, pozostanie na stacji. Urzędnicy CMSA twierdzą, że pracują nad wysłaniem zastępczego statku. Choć nie potwierdzono daty powrotu, według raportów lotniczych start zaplanowano na 25 listopada. Rakieta Długi Marsz 2F miałaby wynieść na orbitę pusty statek załogowy Shenzhou-22, który pierwotnie miał polecieć na stację Tiangong z kolejną załogą, dopiero w połowie 2026 roku. Eksperci obawiają się jednak, że coś może pójść nie tak w tzw. międzyczasie. Nie jest jasne, dlaczego cała szóstka astronautów (czy też, według chińskiej nomenklatury, taikonautów) z obydwu misji (Shenzhou 20 i 21) nie została utrzymana na stacji do czasu zapewnienia kompletu statków powrotnych. Astronauci utknęli na orbicie już drugi raz To zdarzenie jest już drugim przypadkiem w ciągu ostatnich 2 lat, kiedy astronauci utknęli na orbicie. W marcu astronauci NASA Butch Wilmore i Suni Williams wrócili bezpiecznie na Ziemię po tym, jak ich ośmiodniowa misja zamieniła się w dziewięciomiesięczny pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Stało się tak z powodu problemów technicznych ze statkiem Starliner. Kosmiczne śmieci to rosnące zagrożenie Jan Osburg, inżynier z RAND Corporation, stwierdził w rozmowie ze Space.com, że oba te wydarzenia są „poważnym sygnałem ostrzegawczym”. W miarę jak orbita Ziemi zapełnia się coraz większą ilością kosmicznych śmieci, ryzyko kolizji staje się coraz większym problemem. W 2021 roku odłamki uderzyły w Międzynarodową Stację Kosmiczną, uszkadzając część jej ramienia robotycznego. Kilka razy w ostatnich latach ISS musiała wykonywać manewry, aby uniknąć kolizji z kosmicznymi odpadami. Źródło: Science Alert Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Polski astronauta dr Sławosz Uznański-Wiśniewski wraca na Ziemię. Kończy się misja Ax-4
– To była jedna z najbardziej magicznych chwil w moim życiu – powiedział w trakcie niedzielnego pożegnania z załogą Międzynarodowej Stacji Kosmicznej dr Sławosz Uznański-Wiśniewski. Polski astronauta wykonał plan misji w ponad 90 procentach.
Spis treści: Odpowiedni kąt wejścia w atmosferę Grace ma wodować na Pacyfiku Polskie eksperymenty na ISS Już dzisiaj około godziny 10.50 zamknie się właz kapsuły Dragon Crew „Grace” – pojazdu, który dowiózł załogę Ax-4 na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Teraz zabierze wszystkich czworo z powrotem na Ziemię. Odłączenie od stacji zaplanowane jest na godzinę 13.05. Tym samym wejdziemy w ostatni etap misji. Etap wyjątkowo niebezpieczny. Poza Polakiem załogę misji Ax-4 tworzą: Peggy Whitson (USA), Tibor Kapu (Węgry) i Shubhanshu Shukla (Indie). Dla dowódczyni, Peggy Whitson, był to piąty pobyt w kosmosie. Zliczając wszystkie misje, w których brała udział, wychodzi, że przebywała w kosmosie przez niemal dwa lata. Można więc śmiało powiedzieć, że ten najniebezpieczniejszy moment misji, nie jest dla niej nowością. Odpowiedni kąt wejścia w atmosferę Powrót załogi na Ziemię potrwa dobę – ze względu na konieczność wykonania serii manewrów orbitalnych, które ustawią statek na odpowiedniej trajektorii. Manewry muszą zapewnić kapsule bardzo precyzyjny kąt wejścia w atmosferę. Bo w związku z tym, że w trakcie przebijania się przez kolejne warstwy atmosfery kapsuła rozgrzewa się do temperatury około dwóch tysięcy stopni Celsjusza, odpowiedni kąt wejścia chroni statek przed spłonięciem. Jeśli kąt wejście będzie zbyt łagodny, Dragon Crew „odbije się” od atmosfery. Jeśli zbyt ostry, kapsuła może się zapalić. Sama kapsuła w trakcie przelotu przez atmosferę spręża znajdujące się przed nią powietrze, które rozgrzewa się i zmienia się w plazmę. Plazma powoduje problemy z łącznością, przez co nie mamy przez pewien czas kontaktu z załogą. Właśnie dlatego tak ważne jest precyzyjne wejście w dość wąski korytarz pozwalający na bezpieczne wejście w atmosferę. Jest to tym bardziej istotne, ponieważ w momencie powrotu na Ziemię astronauci nie mają żadnej ścieżki ucieczki. Jeśli w trakcie startu z Ziemi dojdzie na przykład do problemów z rakietą nośną, system ratunkowy odłączy kapsułę od rakiety, a astronauci wylądują bezpiecznie na Ziemi. W przypadku powrotu na Ziemię, jedynym systemem ratunkowym są precyzyjne manewry i osłony termiczne statku kosmicznego. Na całe szczęście zarówno technologia, jak i procedury powrotu są dobrze dopracowane i wielokrotnie przetestowane. Grace ma wodować na Pacyfiku Jak podaje Polska Agencja Kosmiczna (Polsa), kapsuła „Grace” ma wodować w Pacyfiku, u wybrzeży Kalifornii. – Zespoły misji będą na bieżąco monitorować warunki pogodowe w potencjalnych miejscach wodowania, aby zapewnić bezpieczne i udane wyciągnięcie z wody kapsuły i załogi – można przeczytać w komunikacie agencji. Po powrocie na Ziemię dr Sławosz Uznański-Wiśniewski, astronauta projektowy Europejskiej Agencji Kosmicznej, poleci do Kolonii w Niemczech, gdzie znajduje się siedziba Europejskiego Centrum Astronautów Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Uda się do ośrodka Niemieckiego Centrum Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (DLR) o nazwie „Envihab”. Tam zajmie się nim zespół specjalistów z zakresu medycyny kosmicznej ESA. Polak zostanie poddany serii testów, mających ocenić stan zdrowia astronauty. Polskie eksperymenty na ISS W trakcie wczorajszego pożegnania nasz astronauta powiedział, że nie może doczekać się powrotu na Ziemię, choć jednocześnie jest mu trochę smutno, że misja dobiega końca. Zaznaczył również, iż ma nadzieję, że jako Polacy będziemy coraz częściej odwiedzać takie miejsca, jak ISS. Dr Uznański-Wiśniewski, realizując na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej podmisję „Ignis” wykonał 13 eksperymentów opracowanych przez polskich uczonych i firmy prywatne. Przeprowadził także 30 pokazów o charakterze edukacyjnym i popularnonaukowym. Czterokrotnie nawiązywał łączność na żywo z dziećmi i młodzieżą w Polsce. Uczestnicy spotkań zgromadzili się w Łodzi, Wrocławiu, Rzeszowie oraz Warszawie. Dwa z tych wydarzeń, we Wrocławiu i Rzeszowie, odbyły się w ramach programu ARISS (Amateur Radio on the International Space Station). To międzynarodowa inicjatywa edukacyjna, której celem jest umożliwienie szkołom i radioamatorom bezpośredniego kontaktu z astronautami przebywającymi na ISS. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Za kilka dni Sławosz Uznański-Wiśniewski poleci w kosmos. Lustrzana, symulowana misja rozpoczęła się już w Pile
We wtorek 4 czerwca, na tydzień przed startem w kosmos misji Ax-4 z dr. Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim, w habitacie badawczym LunAres w Pile zamknięto drzwi za członkami lustrzanej, choć symulowanej misji kosmicznej. Mają wykonać wszystkie zadania postawione przed astronautami Ax-4, tyle że na Ziemi.
Spis treści: Samotny jak astronauta Analogowo, choć kosmicznie Bezpieczeństwo przyszłych misji kosmicznych Polscy badacze starają się jak najlepiej wykorzystać możliwości, jakie przyniosła misja kosmiczna z udziałem drugiego polskiego astronauty, dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego. Wiele spośród eksperymentów, jakie Polak ma przeprowadzić na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, to te biologiczne i dotyczące samego życia w kosmicznej izolacji. Jednym z nich jest eksperyment zaproponowany przez Uniwersytet Śląski we współpracy z Uniwersytetem Zielonogórskim, Uniwersytetem Wrocławskim, SWPS z Wrocławia i Placówką Badawczą LunAres. Dotyczy wpływu izolacji, technologii i ograniczonego kontaktu z naturą na dobrostan psychiczny astronautów, ich emocje, efektywność pracy i interakcje ze środowiskiem podczas misji kosmicznej. Samotny jak astronauta – Przebywanie w zamkniętym środowisku stacji kosmicznej, bez kontaktu z naturą, bez bliskich, w bardzo stechnicyzowanym otoczeniu i w nieustannym kontakcie z pozostałymi członkami załogi jest bez wątpienia sytuacją stresogenną. Chcemy, między innymi, monitorować zmienność stanów emocjonalnych astronautów. Uchwycenie potencjalnych wzorców pozwoliłoby w przyszłości proponowanie mechanizmów zaradczych w najbardziej kluczowych momentach – mówi dr Agnieszka Skorupa związana zarówno z Uniwersytetem Śląskim, jak i ze stacją LunAres. Ale badania będą prowadzone nie tylko w kosmosie, lecz również na Ziemi. Właśnie w analogowym habitacie księżycowym LunAres, w którym trenują astronauci oraz naukowcy zajmujący się projektowaniem załogowych misji kosmicznych. – Staraliśmy się możliwie najdokładniej odtworzyć na Ziemi przebieg misji Ax-4. Dlatego najpierw do naszej stacji weszła pięcioosobowa załoga, która w eksperymencie symuluje obecną obsadę ISS. Zostali bardzo szczegółowo przeszkoleni, a duży nacisk położyliśmy na zasady bezpieczeństwa i funkcjonowania stacji. Jest to o tyle ważne, że to właśnie oni będą musieli wdrożyć w realia życia w habitacie załogantów symulowanej misji Ax-4 – wyjaśnia dr Leszek Orzechowski, kierownik stacji LunAres. Analogowo, choć kosmicznie Wspomniana grupa jest w habitacie już od tygodnia. We wtorek rano powitali na pokładzie czteroosobową grupę imitującą astronautów Ax-4. W Analog-Axiom 4 znaleźli się: Marcin Drobik, polski inżynier IT z firmy kosmicznej KP Labs, Martina Dimoska, macedońska badaczka analogowa mieszkająca w Stanach Zjednoczonych i była dowódczyni misji LunAres, Amrit Karki, nepalski artysta, Josh Kivijärv, kontroler lotów z NASA. Natomiast w skład długoterminowej załogi Analog-ISS wchodzą Anna Harutyunyan, Pedro Pedroso, Karim Nahabet, Diana Mastracci i Martin Holec. Długoterminowa załoga wykona nawet specjalne analogowe spacery kosmiczne. Polegają one na wykonywaniu różnorodnych skomplikowanych operacji w części bazy przypominającej krajobraz księżycowy. Analogowi astronauci będą ubrani w specjalne skafandry kosmiczne, odwzorowujące amerykańskie skafandry EVA, czyli te do działalności w otwartym kosmosie. – Wszyscy będą wykonywać przypisane sobie eksperymenty oraz różne inne zaplanowane aktywności. Będą nawet łączenia edukacyjne i te z mediami – tłumaczy Leszek Orzechowski. Bezpieczeństwo przyszłych misji kosmicznych Dłuższa misja przewidziana jest na 24 dni, krótsza – na 14. Ale co to wszystko może przynieść? – Po pierwsze, porównamy dane z kosmosu z tymi naziemnymi, co będzie krokiem do zrozumienia, na ile dane zbierane w analogach odzwierciedlają zjawiska psychiczne, z którymi mierzą się astronauci w kosmosie. Jest to ważne, ponieważ większość danych o adaptacji ludzi do izolacji pochodzi z badań prowadzonych na Ziemi, a docelowo wnioski z nich płynące mają być stosowane w kontekście lotów w odległy kosmos – wyjaśnia dr Skorupa – Po drugie, dane, które uzyskamy, pozwolą na proponowanie procedur wsparcia psychologicznego dla ludzi wykonujących zawody niebezpieczne i związane z izolacją społeczną. Dla żołnierzy, marynarzy pływających na łodziach podwodnych, uczestników wypraw sportowo-podróżniczych i wielu innych. Kolejnym krokiem powinno być opracowanie systemu zdalnego monitoringu zmienności stanów psychicznych, tak aby wyłapywać kluczowe momenty przed eskalacją i wszczynać procedury pomocowe – podsumowuje dr Skorupa. Źródło: National Geographic Polska Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Od szczypiorku do kosmosu. Jak przygotować jedzenie dla astronautów?
Wyżywienie astronautów na misjach kosmicznych wcale nie jest proste. Żywność musi być nie tylko zdrowa i odżywcza, ale też sterylna, łatwa do przechowywania i przygotowania. NASA ma całą długą listę warunków, jakie musi spełnić jedzenie, które może zostać wysłane na Międzynarodową Stację Kosmiczną. A polska firma spełniła je wszystkie.
Spis treści: Kosmiczna kuchnia Narodowy bonus food Od Himalajów aż do orbity ziemskiej John Young, astronauta misji Gemini 3 z 1965 roku, tak nie cierpiał wyciskanych z tubek past, jakimi żywili się pierwsi astronauci, że przemycił na pokład statku kosmicznego kanapkę z wołowiną. Ten, wydawałoby się, niewinny żart wywołał poważną konsternację w NASA. Wszystko dlatego, że w warunkach mikrograwitacji okruszki chleba i innego pożywienia mogą swobodnie unosić się w kabinie, zagrażając sprzętowi elektronicznemu lub powodując zagrożenie dla załogi. Po tym, jak określiła to prasa, „incydencie kanapkowym” NASA wprowadziła ścisłe procedury związane z żywnością w trakcie misji. W okresie programu Apollo (1968–1972) astronauci mieli nieco większy wybór pożywienia. W zestawach spożywczych pojawiła się m.in. jajecznica, gulasz czy napoje w proszku. Ci, którzy latali promami kosmicznymi, mieli nawet podgrzewacze umożliwiające zjedzenie ciepłego posiłku. Jednak przygotowanie pożywienia na krótkie, kilkudniowe misje to jedno, a karmienie astronautów przebywających w kosmosie wiele miesięcy – to drugie. Kosmiczna kuchnia W tym wypadku konieczna była żywność możliwie lekka, łatwa do przechowywania i przyrządzenia, niepsująca się i po prostu smaczna. Konkretny smak jest o tyle istotny, że mikrograwitacja wpływa na układ krążenia i śluzówki nosa. Właśnie ten efekt sprawia, że astronauci preferują ostre smaki, a jednym z ulubionych dodatków do jedzenia jest sos tabasco. W tej chwili każdy gram żywności, jaki dociera na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), musi spełniać cały długi szereg obostrzeń. Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa mikrobiologicznego. To oznacza, że żywność musi być sterylna, wolna od obecności Clostridium botulinum, salmonelli i innych zagrożeń. Niedozwolone są surowe jaja, niepasteryzowane produkty mleczne, a zamiast chleba używa się tortilli, która nie pozostawia okruszków. Wszystkie dania muszą być hermetycznie zapakowane i możliwe do przechowywania przez rok i dłużej w temperaturze pokojowej. Produkty muszą być gotowe do spożycia lub wymagać minimalnego przygotowania, na przykład dodania wody. NASA organizuje regularne panele degustacyjne, podczas których oceniane są nowe propozycje posiłków. Narodowy bonus food Ale poza daniami głównymi, Europejska Agencja Kosmiczna pozwala swoim astronautom na zabranie na ISS tzw. „bonus food” – specjalnych potraw, które stanowią namiastkę domu i mają poprawić morale załogi. Zupełnie jak cztery dania, które na lot w kosmos zabierze nasz drugi astronauta – dr Sławosz Uznański-Wiśniewski. – Możliwość przygotowania posiłków, które polecą w kosmos wraz ze Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim, była wyzwaniem, ale też wielką przygodą – mówi Laura Godek-Miąsik z firmy Lyofood. Sama firma powstała w okresie wielkich przemian ustrojowych lat 90. ubiegłego wieku. Wówczas Jerzy Godek, wieloletni pracownik kieleckiej stacji krwiodawstwa, w której zajmował się liofilizacją osocza, postanowił założyć firmę. Ponieważ wprowadzono nowe regulacje, które wymusiły odejście od liofilizacji krwi, sprzęt do tego używany nie był już potrzebny i pan Jerzy mógł go odkupić za stosunkowo niewielką kwotę. Jednak zamiast na krwi, skupił się na żywności. – Był 1992 rok. Mama znalazła w czasopiśmie „Rzemieślnik” ogłoszenie holenderskiej firmy, która potrzebowała dostawcy liofilizowanej cebuli. Tata wykonał partię próbną, a do zamówienia dołożył liofilizowany szczypiorek. Szczypiorek okazał się hitem, dzięki czemu nawiązaliśmy wieloletnią współpracę z Holendrami – opowiada Laura Godek-Miąsik. Firma rozwijała się przez wiele lat w kierunku liofilizacji przemysłowej, kiedy to pojawiło się zapotrzebowanie na specjalistyczną żywność dla himalaistów. Pierwsi byli Krzysztof Wielicki, Ryszard Pawłowski i Piotr Pustelnik, którzy latem 1996 roku wspięli się na K2. Od Himalajów aż do orbity ziemskiej – W tamtych czasach wciąż zabierało się w góry ciężkie puszki. Nasi himalaiści uznali jednak, że lekkie i pełnowartościowe posiłki liofilizowane będą znacznie lepsze. Przygotowaliśmy pożywienie na wyprawę w 1996 roku, następnie w 2002 roku i na kolejne. Z czasem liczba zamówień zaczęła wzrastać lawinowo i konieczne było wyizolowanie z firmy części produkującej liofilizowaną żywność specjalistyczną. Tak powstało Lyofood – wyjaśnia Laura Godek-Miąsik. Do paczki z „bonus food” drugi polski astronauta dr Sławosz Uznański – Wiśniewski wybrał cztery dania: zupę pomidorową, leczo, kruszonkę z jabłkiem i słynne pierogi. – Z trzema pierwszymi daniami nie było problemu. Są w naszej stałej ofercie, w dodatku NASA bardzo wysoko oceniła sterylność produktów i sposób ich opakowania. Jednak przygotowanie pierogów było prawdziwym wyzwaniem – przyznaje Laura Godek-Miąsik. Wszystko dlatego, że pierogi są daniem niejako „nieliofilizowalnym”. Proces liofilizacji polega na głębokim zamrożeniu produktu, a następnie umieszczeniu go w komorze próżniowej, co wywołuje proces sublimacji. Oznacza to, że zamrożona woda przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy, z pominięciem fazy cieczy. Dzięki temu z produktu uchodzi cała wilgoć. – Pierogi to ciasto i farsz. Każda część zachowuje się odmiennie. W dodatku ciasto stanowi barierę dla sublimacji, a różnice temperatur parowania farszu i otoczki powodowały, że pierogi regularnie eksplodowały w komorze próżniowej. Dopiero szereg testów, zmiana proporcji, nacinanie ciasta i wiele innych pomysłów, w tym specjalny przyrząd do nawadniania ciasta, przyniosły sukces. Wraz z kucharzem Mateuszem Gesslerem dokonaliśmy pierwszej w historii skutecznej liofilizacji pierogów – podkreśla Laura Godek-Miąsik. Teraz pozostaje nam czekać na start misji Ax-4 z naszym astronautą, który niedawno został przełożony na 8 czerwca. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Firma Jeffa Bezosa buduje własną stację kosmiczną. NASA inwestuje w nią setki milionów dolarów
Blue Origin Jeffa Bezosa i Sierra Space wspólnie projektują stację kosmiczną Orbital Reef. Prace nad tym prywatnym domem na orbicie są już bardzo zaawansowane. NASA ogłosiła, że inżynierom udało się pomyślnie przetestować cztery kluczowe technologie. Wśród nich recykling wody.
W tym artykule: Woda z moczu, potu i oddechu Stacja kosmiczna ma zarabiać NASA stawia na współpracę z biznesem Projekt komercyjnej stacji kosmicznej Orbital Reef przeszedł pomyślnie cztery kluczowe testy, określane przez NASA jako „milestones” – kamienie milowe. Obejmowały one serię testów systemu regeneracyjnego, który zapewni ludziom czyste powietrze i wodę do picia podczas pobytu na pokładzie stacji. Inżynierowie musieli wykazać zdolność systemu do usuwania zanieczyszczeń z powietrza, odzyskiwania moczu w wysokowydajnym procesie recyklingu i utrzymywania zbiornika na wodę. Jak twierdzi Angela Hart, kierowniczka programu NASA Commercial Low Earth Orbit Development Program, poprawne działanie systemu regeneracyjnego jest absolutnie kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa misji załogowych. Woda z moczu, potu i oddechu Analogiczne systemy działają na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Przypomnijmy, że w ubiegłym roku na ISS udało się uzyskać aż 98-procentowy poziom odzyskiwania wody. Wszystko dzięki tzw. destylacji próżniowej. ISS zbiera i oczyszcza niemal każdą kroplę wody, podobnie jak filtrfraki z kultowej powieści „Diuna”. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? ISS to najbardziej złożone przedsięwzięcie naukowo-technologiczne w historii. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest ogromnym laboratorium, o powierzchni porównywalnej z boiskiem piłkarskim. K... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/miedzynarodowa-stacja-kosmiczna-to-orbitujace-laboratorium-mialo-zapewnic-nam-pokoj-jaki-los-czeka-iss-fot-getty-images-9ff5226.jpeg" width="938" height="682" alt="Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? (fot. Getty Images)" title="Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? (fot. Getty Images)" /> Woda jest absolutnie kluczowa dla załogowych misji kosmicznych. A nie jesteśmy w stanie wysłać jej na stację tak, jak dostarczamy ją do naszych domów. Wyniesienie każdego litra wody to w tej chwili koszt około dwóch tysięcy dolarów. Właśnie dlatego tak ważne jest odzyskiwanie jej – również z moczu i odchodów astronautów. A chociaż brzmi to dość obrzydliwie, wszystkie badania wskazują, że działający na ISS system destylacji jest w stanie oczyścić wodę do znacznie wyższego poziomu niż ten, jaki osiąga ona w naszych ziemskich kranach. Woda stanowi również podstawę uzyskiwania tlenu. Powstaje on dzięki elektrolizie – rozdzieleniu cząsteczek wody na tlen i wodór. Oba systemy muszą działać nad wyraz sprawnie, gdyby stacja miała przyjąć na pokład astronautów. Stacja kosmiczna ma zarabiać A w końcu prywatna stacja kosmiczna Orbital Reef musi na siebie zarabiać. Według pomysłu Jeffa Bezosa ma się stać wielofunkcyjnym parkiem biznesowo-turystycznym, okrążającym Ziemię na wysokości około 400 kilometrów. Dzięki kubaturze 830 metrów sześciennych będzie w stanie pomieścić jednocześnie 10 osób. Tym, co bardzo odróżnia projektowaną stację od wysłużonej ISS, są ogromne okna, dzięki którym goszczące na stacji osoby będą mogły mocniej odczuć fakt przebywania na orbicie. Według informacji Blue Origin stacja zostanie oddana do użytku do roku 2027. Nowa era podboju kosmosu nabiera tempa „Najlepszy dzień w moim życiu”! Tak Jeff Bezos szef Amazona i Blue Origin zareagował po pierwszym locie kosmicznym statku kosmicznego „New Shepard”, na pokładzie był on razem z trójk.. Przypomnijmy, że Orbital Reef jest projektem zamówionym i sponsorowanym przez NASA w ramach Commercial LEO Development. Amerykańska agencja kosmiczna przyznała Blue Origin i Sierra Space 172 miliony dolarów na opracowanie skomercjalizowanych, kierowanych przez Amerykanów stacji kosmicznych na niskiej orbicie okołoziemskiej, które mogłyby zastąpić ISS po jej wycofaniu. A to ma nastąpić do końca obecnej dekady. NASA stawia na współpracę z biznesem Nowe, komercyjne stacje kosmiczne mają być dostępne zarówno dla astronautów NASA, jak i kosmicznych turystów. NASA zamierza wynajmować astronautom kwatery i laboratoria w taki sposób, jak wykupuje im miejsca w kapsule Dragon firmy SpaceX. Agencja woli dotować firmy komercyjne i płacić im za konkretne usługi, niż budować i utrzymywać własną infrastrukturę. Na sam program ISS NASA wydaje rocznie 3 miliardy dolarów. Orbital Reef nie jest jedyną komercyjną stacją kosmiczną, jaka ma powstać do końca tej dekady. Już w sierpniu 2025 roku ma trafić na orbitę Haven-1 – pierwszy moduł prywatnej stacji kosmicznej firmy Vast Space z Kalifornii. NASA przyznała też fundusze na zaprojektowanie nowych stacji grupom prowadzonym przez Nanoracks i Northrop Grumman. Agencja kosmiczna chce, aby co najmniej jedna komercyjna stacja działała na niskiej orbicie okołoziemskiej, zanim ISS przejdzie na emeryturę pod koniec 2030 roku. Żródło: ScienceAlert. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Z rosyjskich modułów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wycieka powietrze. Czy są powody do paniki?
W ostatnim czasie doszło do kilku awarii rosyjskich urządzeń pracujących na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Największym problemem był wyciek chłodziwa z zacumowanego przy stacji statku kosmicznego Sojuz MS-22. W tym roku już nie statek przecieka, ale stacja.
W tym artykule: Przeciek na stacji kosmicznej Awaria w 2022 r. Skutki awarii Awarie w 2023 r. NASA poinformowała, że z ISS uchodzi powietrze. Wyciek ma miejsce w rufowym końcu rosyjskiego modułu, gdzie do laboratorium orbitalnego dokuje rosyjski statek kosmiczny Progress. Informacje przekazał mediom nie Roskosmos, który opowiada zarówno za tę część stacji, jaki i za sam statek Progress, ale Joel Mantalbano, kierownik programu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej z ramienia NASA. Mantalbano rozmawiał z przedstawicielami mediów podczas briefingu prasowego, jaki odbył się w środę 28 lutego w Centrum Kosmicznym im. Kennedy’ego NASA. Spotkanie było związane z misją astronautów SpaceX Crew-8. Startuje ona na ISS już dzisiaj. Przeciek na stacji kosmicznej – Miejsce wycieku ma niespełna metr długości. Pracowaliśmy z naszymi rosyjskimi kolegami nad rozwiązaniami mogącymi uszczelnić moduł. Muszę jednak jednoznacznie dodać, że zarejestrowany wyciek nie ma wpływu na bezpieczeństwo załogi czy działania pojazdów. Z drugiej strony, wszystkie zainteresowane strony, szczególnie przebywający na stacji astronauci, powinni być świadomi sytuacji – powiedział Joel Mantalbano. NASA ujawnia plany: w 2031 stacja ISS wpadnie do Oceanu Spokojnego Los Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jest przesądzony. W 2030 roku zakończy swoją działalność, a NASA nawiąże współpracę ze stacjami komercyjnymi. Co stanie się z samą ISS? Wpadnie d... Dodał, że wyciek zaczął się zwiększać mniej więcej na tydzień przed wystrzeleniem 14 lutego statku zaopatrzeniowego Progress na stację kosmiczną. Dodajmy, że to nie pierwszy raz, kiedy trzeba naprawić nieszczelności w tej samej części rosyjskiego modułu serwisowego. Awaria w 2022 r. Najbardziej dramatyczny incydent miał miejsce w grudniu 2022 roku. Wtedy statek kosmiczny Sojuz MS-22 zaczął gwałtownie wypuszczać chłodziwo w przestrzeń kosmiczną. Zostało to dostrzeżone przez załogę stacji na krótko przed zaplanowanym rosyjskim spacerem kosmicznym. Ze względów bezpieczeństwa spacer został natychmiast odwołany. Roskosmos nie radził sobie z problemem. Przez wiele miesięcy nie było wiadomo, kto i czym zabierze do domu załogę, która dotarła na ISS Sojuzem. W dodatku przeciekający statek to zachwianie bezpieczeństwa na samej stacji. Musi być ona na stałe wyposażona w kapsuły ratunkowe, które można szybko odcumować. Pozwolą one wrócić do domu w razie niebezpieczeństwa lub choroby załoganta. Skutki awarii Mając niewiele innych opcji i niewystarczającą liczbę statków ratunkowych, rosyjska agencja kosmiczna wysłała na ISS pustego zastępczego Sojuza o numerze MS-23. Natomiast nieszczelny statek powędrował na Ziemię w celu analizy. Do dziś nie podano żadnych szczegółowych danych. Obowiązującą wersją jest ta przekazana przez NASA tuż po dostrzeżeniu wycieku. Miał być on spowodowany uderzeniem mikrometeorytu. W związku z awarią Sojuza, trzech astronautów – załogantów, którzy dostali się na stację pechowym statkiem kosmicznym, spędziło na ISS aż 12 miesięcy, zamiast planowanych sześciu. Astronauta NASA Frank Rubio, który również dostał się na ISS Sojuzem, z powodu wycieku i opóźnień w wysłaniu zamiennika, spędził w podniebnym laboratorium aż 371 dni. Tym samym ustanowił nowy amerykański rekord najdłuższego lotu kosmicznego. Awarie w 2023 r. Do kolejnego wycieku doszło w lutym 2023 r. Wówczas inny rosyjski statek kosmiczny – Progress 82 – doprowadził do wycieku amoniaku podczas dokowania do stacji kosmicznej. Jeszcze jeden wyciek nastąpił siedem miesięcy później, tym razem w rosyjskim Wielozadaniowym Module Laboratoryjnym. Eksperci twierdzą, że wojna Rosji z Ukrainą spowodowała trwałe szkody we współpracy w przestrzeni kosmicznej między Rosją a jej międzynarodowymi partnerami. Krótko po inwazji Rosja zasygnalizowała, że chce zbudować własną stację kosmiczną na niskiej orbicie okołoziemskiej i opuścić ISS po 2028 roku. Niestety, patrząc na dbałość o infrastrukturę kosmiczną na ISS, trudno jest wróżyć powodzenie nowej, wciąż teoretycznej rosyjskiej stacji kosmicznej. Miejmy za to nadzieję, że te „nie wpływające na bezpieczeństwo załogi” regularne wycieki nie doprowadzą do poważnych uszkodzeń wysłużonej jednostki. W końcu z niecierpliwością czekamy na pierwszą polską misję na ISS. Dobrze byłoby nie musieć się martwić o drugiego Polaka w kosmosie. Źródło: Space.com Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Kto spędził najwięcej czasu w kosmosie? Oleg Kononienko właśnie pobił rekord świata
879 dni – tyle czasu w przestrzeni kosmicznej spędził Oleg Kononienko, rosyjski kosmonauta. Wczoraj pobił wcześniejszy rekord Gienadija Padałki. Kononienko jest człowiekiem, który najdłużej ze wszystkich kosmonautów i astronautów przebywa w przestrzeni kosmicznej.
W tym artykule: Ponad tysiąc dni w kosmosie Późna kariera kosmonauty Życie na orbicie Przyszłość Rosjan w kosmosie Rekord został ustanowiony w niedzielę 4 lutego o 7:30 naszego czasu. Wtedy właśnie Oleg Kononienko, pięćdziesięciodziewięcioletni kosmonauta, stał się osobą najdłużej przebywającą w przestrzeni kosmicznej. Poprzedni rekord należał do Gienadija Padałki. Padałka w sumie spędził w kosmosie 878 dni, 11 godzin, 29 minut i 48 sekund. Ponad tysiąc dni w kosmosie Podobnie jak Padałka, Kononienko przebywał w kosmosie już pięć razy. W tej chwili znajduje się na piątej misji, 423 km ponad powierzchnią Ziemi. W wywiadzie, jakiego udzielił z orbity agencji Tass, powiedział, że lata w kosmos, by robić to, co lubi, nie zaś po to, aby ustanawiać rekordy. Kosmonauta poleciał na Międzynarodową Stację Kosmiczną we wrześniu 2023 roku. Zgodnie z planem ma na niej przebywać rok – do września 2024 r. Jeśli to się nie zmieni, po wylądowaniu na Ziemi Kononienko będzie miał na swoim koncie 1110 dni w kosmosie. Będzie więc również pierwszym człowiekiem, który przekroczył barierę 1000 dni spędzonych w przestrzeni kosmicznej. Późna kariera kosmonauty Oleg Kononienko późno zaczął „kosmiczną” karierę. Najpierw był inżynierem, a dopiero w wieku trzydziestu czterech lat zaczął szkolić się na kosmonautę. Wtedy dostał się do grupy szkoleniowej, która była przygotowywana do lotów na ISS. Po raz pierwszy poleciał w kosmos w kwietniu 2008 roku, w wieku czterdziestu czterech lat. Ta misja trwała dwieście dni. Astronauta wrócił na Ziemię po rekordowych 371 dniach w kosmosie. Jak się czuje? Frank Rubio spędził w kosmosie rekordową liczbę dni. Pod koniec września po ponad roku powrócił z orbity na Ziemię. Jego pierwsze wrażenia dowodzą, że do grawitacji może być mu trudno ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/astronauta-wrocil-na-ziemie-po-rekordowych-371-dniach-w-kosmosie-jak-sie-czuje-fot-nasa-bill-ingalls-5def0ef.jpg" width="938" height="574" alt="Astronauta wrócił na Ziemię po rekordowych 371 dniach w kosmosie. Jak się czuje? (fot. NASA/Bill Ingalls)" title="Astronauta wrócił na Ziemię po rekordowych 371 dniach w kosmosie. Jak się czuje? (fot. NASA/Bill Ingalls)" /> W sumie Kononienko spędził w kosmosie dwa i pół roku. Jego misje odbywały się w ciągu szesnastoletniego okresu. W tym czasie technologia znacząco się rozwinęła. Jednak nie ułatwiło to przygotowań do lotu w kosmos, wręcz przeciwnie – utrudniło je. – Zawód kosmonauty zrobił się znacznie bardziej skomplikowany – powiedział Kononienko. – Systemy [na ISS – przyp. red.] i eksperymenty są coraz bardziej złożone. Przygotowania nie stały się przez to łatwiejsze – dodał rekordzista. Życie na orbicie W czasie pobytów w kosmosie Kononienko regularnie wysyłał ze stacji wiadomości i przeprowadzał wideocalle. Mimo to, gdy już wracał z orbity, docierało do niego, jak wiele czasu minęło od czasu, gdy ostatni raz był na Ziemi. − Dopiero po powrocie do domu uświadamiam sobie, że przez setki dni mojej nieobecności dzieci dorastały bez ojca – powiedział Kononienko. – Tego czasu nikt mi nie zwróci. Mimo wielu dni przebywania w zamkniętej przestrzeni, Kononienko nie czuł się jednak osamotniony. Także jego kondycja fizyczna pozostawał dobra. Jak powiedział, zgodnie z zaleceniami regularnie ćwiczył, by radzić sobie z negatywnymi skutkami przebywania w warunkach mikrograwitacji. A te potrafią być poważne. Przeciętnie astronauta przebywa na ISS sześć miesięcy. Już tyle czasu wystarcza, by pobyt w kosmosie negatywnie wpłynął na kondycję jego organizmu. W warunkach mikrograwitacji dochodzi do zmniejszenia gęstości kości i atrofii mięśni. By przeciwdziałać tej drugiej, astronauci na ISS poświęcają na ćwiczenia dwie godziny dziennie. Jednak nawet mimo tego zanik mięśni postępuje, a po powrocie na Ziemię ich organizmy potrzebują czasu, żeby się zregenerować. Niekiedy ten czas liczony jest nawet w latach. Byli astronauci mogą też częściej zapadać na choroby nowotworowe albo doświadczać problemów z erekcją. Przyszłość Rosjan w kosmosie ISS to efekt współpracy międzynarodowej. Budową największej dotychczas orbitalnej stacji kosmicznej (rozpoczętą w 1998 roku) zajęło się pięć agencji kosmicznych: europejska, amerykańska, kanadyjska, japońska i rosyjska. Mimo inwazji rosyjskiej na Ukrainę, Międzynarodowa Stacja Kosmiczna pozostaje przedsięwzięciem, w którym biorą udział Rosjanie. W grudniu ich współpraca z NASA została przedłużona do 2025 roku. Co będzie dalej – nie wiadomo. Jak przypomina „Guardian”, rosyjski program kosmiczny ostatnio ma spore kłopoty. W październiku 2023 r. w rosyjskim segmencie ISS doszło do trzeciego wycieku chłodziwa w ciągu roku. To wskazuje, że niedofinansowany i niszczony korupcją rosyjski sektor kosmiczny nie radzi sobie najlepiej. Fiaskiem zakończyła się też misja księżycowa Łuna 25. Czy na ISS zostaną pobite jeszcze jakieś rekordy? Nie zostało na to wiele czasu. NASA przygotowuje się do deorbitacji starzejącej się stacji w 2030 roku. Natomiast swoją stację o nazwie Podniebny Pałac rozbudowują Chińczycy. Źródła: Reuters, ScienceAlert, Guardian. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Europejczycy chcą mieć własną stację orbitalną – Starlab. ESA właśnie podpisała w tej sprawie umowę
Dni Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) są policzone. Zasłużona placówka, która pozwoliła dopracować technologię lotów załogowych za kilka lat zakończy działalność. Schedę po ISS przejmą firmy komercyjne. Za to Europejska Agencja Kosmiczna właśnie wróciła do projektu utworzenia własnej jednostki orbitującej o nazwie Starlab.
W tym artykule: Jak Europejczycy dostaną się na orbitę? Starlab – następca ISS Prywatne stacje kosmiczne Jak powstanie europejska stacja badawcza Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) podpisała z Airbusem i Voyager Space umowę na zbadanie możliwości wykorzystania komercyjnej stacji kosmicznej Starlab. Ma ona być następczynią wysłużonej Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Tzw. memorandum of understanding (MOU) z ESA zostało podpisane 9 listopada, podczas Europejskiego Szczytu Kosmicznego odbywającego się w Sewilli w Hiszpanii. Według założeń umowy obie firmy oraz ESA będą wstępnie badać, w jaki sposób planowana stacja kosmiczna Starlab może zostać wykorzystana do zapewnienia stałego dostępu do przestrzeni kosmicznej dla Europy po wycofaniu ISS. Mowa zarówno o prowadzeniu eksperymentów naukowych w warunkach mikrograwitacji, jak i o misjach załogowych na orbitę. Jak Europejczycy dostaną się na orbitę? ESA zobowiązała się również zapewnić transport ładunków i załogi dla planowanej stacji orbitalnej. Jest to ogromne zadanie, ponieważ Europa obecnie nie posiada własnego załogowego statku kosmicznego. Co prawda już w latach 1975–1977 francuskie Narodowe Centrum Badań Kosmicznych (CNES) opracowało europejski wahadłowiec Hermes. Jego budową miały zająć się firmy Aérospatiale i Avions Marcel Dassault-Breguet Aviation. Jednak w 1992 roku projekt anulowano. Hermes był dostosowany do rakiet Ariane 5 i kolejnej wersji – Ariane 6. W 2009 roku głośno było o innej propozycji – orbitalnym systemie transportowym Advanced Re-Entry Vehicle. Ale również z tego nic nie wyszło. Europejczycy co prawda zbudowali własny statek bezzałogowy, który miał zaopatrywać ISS. Jednak odbyło się tylko pięć lotów Automated Transfer Vehicle, ATV. Nigdy nie doszło do przekształcenia statku w kapsułę załogową. Czy teraz, dzięki wsparciu partnerów komercyjnych, sytuacja ulegnie zmianie? Starlab – następca ISS Nowa, ogłoszona w Hiszpanii inicjatywa, ma również rozpocząć się od budowy statku zaopatrzeniowego. Ma on być gotowy najpóźniej do 2028 roku. Gdy się sprawdzi, zostanie przekształcony w pojazd załogowy. – ESA docenia transatlantycką inicjatywę przemysłową, mającą powołać komercyjną stację kosmiczną Starlab. Mamy potencjał, wsparcie instytucjonalne i silny europejski przemysł kosmiczny, który można zaangażować do tego przedsięwzięcia – napisał w oświadczeniu dyrektor generalny ESA Josef Aschbacher. ISS ma działać do 2030 roku. Kraje partnerskie współtworzące nasz kosmiczny dom od kilku lat rozważają co zrobić, by zapewnić możliwość stałej obecności załogowej na orbicie po zakończeniu działalności ISS. Amerykanie stawiają na firmy komercyjne. Prywatne stacje kosmiczne NASA chce, aby co najmniej jedna komercyjna stacja działała na niskiej orbicie okołoziemskiej, zanim ISS przejdzie na emeryturę. Pod koniec 2021 roku agencja przyznała łącznie 415 milionów dolarów trzem prywatnym zespołom. Kierują nimi firmy Blue Origin, Nanoracks i Northrop Grumman. Już w sierpniu 2025 roku ma trafić na orbitę Haven-1 – pierwszy moduł prywatnej stacji kosmicznej startupu Vast Space. Natomiast Axiom Space zamierza w przeciągu kilku kolejnych lat wystrzelić własne moduły, które zostaną dołączone do ISS. Mają być tam testowane i użytkowane przez prywatne załogi Axiom Space. Docelowo firma będzie chciała odłączyć swoje moduły od ISS, zanim jednostka zostanie zdeorbitowana i utonie w oceanie. Warto pamiętać, że własną stację orbitalną zbudowały już Chiny. Nosi ona nazwę Tiangong (Podniebny Pałac). Podobne plany ogłaszali Rosjanie, ale trudno traktować je poważne. Zwłaszcza po nieudanej misji księżycowej Łuna 25. Jak powstanie europejska stacja badawcza Wszystkie powyższe stacje komercyjne mogą, rzecz jasna, przyjmować astronautów z dowolnych miejsc świata. Jednak Europejczycy stawiają na własny dom w kosmosie. – Umowa z ESA ma kluczowe znaczenie dla projektu zastąpienia ISS stacją Starlab. Stacja, analogicznie do ISS, ma być wynikiem wielkiej międzynarodowej współpracy – oświadczył Matthew Kuta, prezes Voygaer Space. Voyager już wcześniej zrobił krok w kierunku umożliwienia Europejczykom dostępu do planowanej stacji. W sierpniu 2023 roku ogłosił wspólne przedsięwzięcie z europejskim gigantem Airbusem w celu rozwoju Starlab. Zaangażowanie Airbusa pomaga nie tylko w rozwoju technicznym Starlabu, ale także w rozwoju biznesowym. – Mamy świetne relacje z ESA, ale oczywiście Airbus ma jeszcze lepsze relacje – powiedział wówczas prezes Voygaer Space. – Nasza współpraca dotycząca stacji kosmicznej nowej generacji opiera się na długiej i udanej współpracy między ESA i Airbusem w zakresie rozwoju i eksploatacji szerokiej gamy załogowych i bezzałogowych statków kosmicznych – powiedział Mike Schoellhorn, dyrektor generalny Airbus Defence and Space. Oprócz joint venture z Airbusem, Voyager Space ogłosił w październiku partnerstwo z Northrop Grumman, który rozwija własną komercyjną stację kosmiczną. Northrop zaoferuje wersję swojego statku towarowego Cygnus, zdolną do autonomicznego dokowania do Starlabu, wraz z innymi potencjalnymi wkładami. Źródło: space.com. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Powstaje pierwsza prywatna stacja kosmiczna. Ma testować sztuczną grawitację
Już w sierpniu 2025 roku ma trafić na orbitę Haven-1 – pierwszy moduł prywatnej stacji kosmicznej. Startup Vast Space z Kalifornii właśnie podpisał umowę z SpaceX, co znaczy, że stacja poleci na orbitę na szczycie rakiety Falcon 9.
W tym artykule: Co zastąpi ISS na orbicie? Czym będzie się zajmować Haven-1? Jak polecieć na prywatną stację kosmiczną? Coraz więcej prywatnych firm w kosmosie Powoli zaczynamy odliczać czas do zakończenia działania orbitalnego przyczółka ludzkości – Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Międzynarodowy dom w kosmosie powinien działać do 2028 roku, być może nawet do 2030. Całkiem niedawno, bez wielkiego rozgłosu, Rosja poinformowała, że zamierza pozostać na ISS do 2028 roku. Mocarstwo odgrażało się jednak, że opuści projekt ISS już za dwa lata. Mimo wszystko dni przedsięwzięcia są policzone, a międzynarodowy team państw kosmicznych przekierowuje moce i zasoby na program Artemis i orbitalną stację księżycową Gateway. Co zastąpi ISS na orbicie? Oznacza to, że na orbicie ziemskiej pozostanie tylko chińska stacja orbitalna Niebiański Pałac. Tę lukę chce zagospodarować kilka firm. Na przykład Axiom Space zamierza w przeciągu kilku kolejnych lat wystrzelić własne moduły, które zostaną dołączone do ISS. Mają być tam testowane i użytkowane przez prywatne załogi Axiom Space. Docelowo firma będzie chciała odłączyć swoje moduły od ISS, zanim jednostka zostanie zdeorbitowana i utonie w oceanie. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, Vast Space będzie mogło pochwalić się pierwszą odrębną prywatną stacją kosmiczną. Pierwszy moduł ma zostać wyniesiony w sierpniu 2025 roku. Niedługo później na pokład stacji ma trafić pierwsza prywatna załoga. Również w tym wypadku przewoźnikiem będzie SpaceX, a statkiem osobowym Dragon Crew. Ten sam, który dostarcza astronautów na ISS. Tajemniczy chiński samolot kosmiczny powrócił na Ziemię. Co robił podczas 9-miesięcznej misji orbitalnej? Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna poinformowała, że w poniedziałek 8 maja powrócił na Ziemię bezzałogowy pojazd kosmiczny wielokrotnego użytku. Automatyczny chiński wahadłowiec przemies... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/tajemniczy-chinski-samolot-kosmiczny-powrocil-na-ziemie-co-robil-podczas-9-miesiecznej-misji-orbitalnej-fot-getty-images-1987f45.jpg" width="938" height="639" alt="Tajemniczy chiński samolot kosmiczny powrócił na Ziemię. Co robił podczas 9-miesięcznej misji orbitalnej? (fot. Getty Images)" title="Tajemniczy chiński samolot kosmiczny powrócił na Ziemię. Co robił podczas 9-miesięcznej misji orbitalnej? (fot. Getty Images)" /> – Jesteśmy podekscytowani rozpoczęciem podróży. Celem jest wystrzelenia pierwszej na świecie komercyjnej stacji kosmicznej Haven-1 oraz pierwszej załogi – Vast-1 – napisał Jed McCaleb, dyrektor generalny Vast. – Jesteśmy również wdzięczni SpaceX za to ekscytujące partnerstwo. To pierwszy krok długoterminowej wizji Vast polegającej na uruchomieniu znacznie większych i wyposażonych w sztuczne ciążenie stacji na orbicie Ziemi i poza nią. Czym będzie się zajmować Haven-1? To bardzo odważne słowa, jak na firmę założoną zaledwie 2 lata temu. Pierwszy moduł stacji nie będzie jeszcze wyposażony w sztuczną grawitację. Choć posłuży do eksperymentów mających pozwolić na wywołanie sztucznego ciążenia poprzez wprowadzenie konstrukcji w ruch obrotowy. Docelowo firma zamierza zbudować wielomodułową, wirującą stację kosmiczną o długości 100 metrów. Ma ją wynieść dopracowywany właśnie Starship. Najpotężniejsza rakieta świata nadal nie jest operacyjna, a pierwszy test orbitalny zakończył się uruchomieniem procedury autodestrukcji. Jak polecieć na prywatną stację kosmiczną? Trzeba za to zapłacić. Firma już ogłosiła sprzedaż 4 miejsc na Vast-1, choć cena biletu nie została jeszcze podana. SpaceX zapewni szkolenie astronautów, skafandry kosmiczne i obsługę misji. Ma to już przetrenowane dzięki misji Ax-1. Był to pierwszy prywatny lot na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Misja była dziełem wspomnianego już Axiom Space. Została zrealizowana w kwietniu 2022 roku. Haven-1 – który ostatecznie ma stać się jednym z modułów większej stacji kosmicznej – jest jedną z kilku przygotowywanych obecnie prywatnych placówek orbitalnych. Coraz więcej prywatnych firm w kosmosie Pod koniec 2021 roku NASA przyznała łącznie 415 milionów dolarów 3 prywatnym zespołom kierowanym przez Blue Origin, Nanoracks i Northrop Grumman. Agencja kosmiczna chce, aby co najmniej jedna komercyjna stacja działała na niskiej orbicie okołoziemskiej, zanim ISS przejdzie na emeryturę pod koniec 2030 roku. Wszystko wskazuje na to, że komercjalizacja w przestrzeni kosmicznej postępuje. Partnerstwo publiczno-prywatne, dzięki któremu powstały pierwsze prywatne firmy kosmiczne, przyniosło lepsze rezultaty, niż oczekiwano, a dostęp do kosmosu staje się coraz szerszy. Źrodło: VAST – Live in Space Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Chińczycy pokazują nowy lądownik księżycowy i plany bazy lunarnej. Rozpoczął się nowy wyścig kosmiczny
– Bierzemy udział w wyścigu kosmicznym i musimy uważać, by Chińczycy pod pozorem badań naukowych nie zajęli jakiegoś miejsca na Księżycu. Gdyż może się okazać, że wówczas powiedzą nam, byśmy trzymali się z daleka, bo to już ich terytorium – powiedział główny administrator NASA Bill Nelson portalowi Politico. Tymczasem Chiny pokazują zaawansowane plany lądownika księżycowego i zapowiadają, że pierwsi tajkonauci wylądują na Księżycu do końca tej dekady.
W tym artykule: Chińskie plany podboju Księżyca Nowa chińska rakieta i statek załogowy Rosyjsko-chińska współpraca kosmiczna Na Księżycu są cenne zasoby W czasach zimnej wojny ZSRR zaprzeczał planom wysłania załogowej misji na Księżyc. Dopiero po latach okazało się, że radziecki program księżycowy był całkiem zaawansowany. Możliwe, że gdyby nie śmierć głównego inżyniera i twórcy radzieckiej potęgi kosmicznej Siergieja Korolowa, pierwszą flagą wbitą w Księżyc byłaby ta z sierpem i młotem. Ale czasy się zmieniły. Choć nowa rywalizacja nie odbywa się w pełnej jawności, to widać, że kolejne plany Chińskiej Narodowej Agencji Kosmicznej regularnie przedostają się do mediów. Nie tylko tych chińskich. Chińskie plany podboju Księżyca Tuż przed naszymi świętami w chińskiej telewizji wyemitowano godzinny wykład Wu Yanshenga, prezesa China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC). Jest to główny wykonawca chińskiego programu kosmicznego. CASC buduje statki kosmiczne, rakiety Długi Marsz, rozwija także strategiczne i taktyczne systemy rakietowe dla wojska. Innymi słowy, jest odpowiednikiem amerykańskiego giganta Lockheed Martin Corporation. Firmy, która buduje zarówno myśliwce F-35, jak i stoi za załogowym statkiem księżycowym Orion. NASA twierdzi, że do 2030 roku na Księżycu będą mieszkać ludzie Według naukowców z NASA, w ciągu najbliższej dekady, ludzie będą żyć i pracować na Księżycu. Wkrótce na Srebrnym Globie ma zostać zbudowana stała stacja kosmiczna. Animowany film, prezentowany jako podkład do wykładu Wu Yanshenga, pokazywał łączące się na orbicie Księżyca chińskie statki kosmiczne. Pojawił się także lądownik z chińską flagą. I wreszcie tajkonauci wbijający – podobnie jak ponad 50 lat temu uczynili to Neil Armstrong i Buzz Aldrin – flagę w księżycowy regolit. Nowa chińska rakieta i statek załogowy Myliłby się jednak ten, kto uznałby, że za tą animacją nie kryją się realne plany eksploracji Księżyca. Wiadomo, że CASC pracuje nad technologią umożliwiającą załogowe lądowanie na Księżycu. Wyżsi urzędnicy chińskiej agencji kosmicznej twierdzą nawet, że chińska krótkoterminowa misja księżycowa może być możliwa przed 2030 rokiem. Opracowywana jest m.in. rakieta nowej generacji, której zadaniem będzie wyniesienie nowego statku załogowego w kierunku Księżyca. Trwają również prace nad chińskim lądownikiem księżycowym. Czy nie brzmi to jak powtórka z programu Artemis? Chińczycy chcą zbudować własną rakietę SLS, statek Orion i lądownik Starship. Wszystko do 2030 roku. Rosyjsko-chińska współpraca kosmiczna W marcu 2021 roku Chiny i Rosja podpisały umowę o współpracy na rzecz utworzenia Międzynarodowej Stacji Badań Księżycowych (ILRS). I właśnie to w tej chwili budzi największe obawy Amerykanów. W wydanym wówczas komunikacie można przeczytać m.in.: „ILRS to kompleksowa baza eksperymentów naukowych z możliwością długoterminowego autonomicznego działania, zbudowana na powierzchni Księżyca i / lub na orbicie księżycowej, która przeprowadzi multidyscyplinarne i wieloobiektywne działania badawcze, takie jak eksploracja i wykorzystanie Księżyca, obserwacje oparte na Księżycu, podstawowe eksperymenty naukowe i weryfikacja techniczna”. Ponownie trudno nie dostrzec analogii do założeń programu Artemis. Wygląda też na to, że chińska stacja ma powstać w tym samym miejscu, w którym zaplanowano lądowanie załóg misji Artemis. Czyli na południowym biegunie Księżyca. W ciągu ostatnich kilku lat Pekin uruchomił serię automatycznych lądowników i łazików do zbierania próbek księżycowych. W tym po raz pierwszy w historii posadził łazik po niewidocznej stronie Księżyca. Ma również orbiter, lądownik i łazik na Marsie. Na Księżycu są cenne zasoby Amerykańskie wojsko również wyraźnie niepokoi się rozwijanymi przez Pekin systemami kosmicznymi, które mogą zagrozić amerykańskim satelitom. – Jest całkiem możliwe, że Chińczycy mogą nas dogonić, a nawet prześcignąć – powiedziała amerykańska generał Sił Kosmicznych Nina Armagno podczas wizyty w Australii. Działo się to w chwili, gdy Chiny wysyłały swoją 10. załogę na stację kosmiczną Shenzhou. Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę Chińska zrobotyzowana misja księżycowa Chang'E-5 odkryła na powierzchni Księżyca nie tylko wodę. W przewiezionych na Ziemię próbkach naukowcy znaleźli nowy, nieznany dotąd minerał. To p... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/chinczycy-znalezli-na-ksiezycu-nowy-mineral-i-zdobyli-wazne-informacje-o-paliwie-jadrowym-planuja-ksiezycowa-ofensywe-fot-beijing-research-institute-of-uranium-geology-4929ed2.jpg" width="938" height="528" alt="Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę (fot. Beijing Research Institute of Uranium Geology)" title="Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę (fot. Beijing Research Institute of Uranium Geology)" /> – Postęp, jaki poczynili, jest oszałamiający i oszałamiająco szybki – dodała. Niedawny raport Pentagonu dla Kongresu podkreślił też serię ostatnich skoków technologicznych chińskiego programu kosmicznego. Co na Księżycu może być tak cenne, że aż warte konfliktu między dwoma mocarstwami? Hel-3. To pierwiastek mający być odpowiedzią na potrzebę ekologicznej energii termojądrowej, nie pozostawiającej odpadów promieniotwórczych. Na Ziemi jest to wyjątkowo rzadki izotop, ale na Księżycu jest go bardzo dużo. Dlatego wiele wskazuje na to, że ten nowy wyścig kosmiczny, poza swoim militarnym charakterem, ma również w sobie coś z gorączki złota. Tylko tym razem będzie to gorączka helu. Źródła: Politico, Universe Today, YouTube. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Niebezpieczna sytuacja na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Przecieka układ chłodzenia statku Sojuz
Dwaj rosyjscy kosmonauci byli zmuszeni zawrócić ze spaceru kosmicznego po tym, jak zauważono duży wyciek płynu chłodniczego z jednego z rosyjskich statków kosmicznych Sojuz. Wyciek trwał ponad trzy godziny, a jego przyczyny są wciąż ustalane.
W tym artykule: Wyciek ze statku kosmicznego Sojuz Przyczyny wycieku nie są znane Rosjanie mają od dawna problemy ze sprzętem To już drugi raz, gdy członkowie załogi Ekspedycji 68 – Siergiej Prokopjew i Dmitrij Petelin z rosyjskiej federalnej korporacji kosmicznej Roskosmos – musieli odwołać planowany spacer kosmiczny. 24 listopada obaj przygotowywali się do opuszczenia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, gdy wykryto problem z pompą płynu chłodzącego wodę w skafandrze kosmicznym Prokopjewa. Wyciek ze statku kosmicznego Sojuz EVA, czyli Extravehicular Activity, jak profesjonalnie określa się spacery kosmiczne, miał na celu przeniesienie radiatora z jednego rosyjskiego modułu do drugiego. Wygląda na to, że sprawa nie zostanie załatwiona w najbliższym czasie. Bo choć dane z Sojuza oraz zdjęcia z kamer stacji są analizowane przez specjalistów na Ziemi i samych kosmonautów, nadal nie ustalono przyczyny wycieku ze statku Sojuz MS-22. Wyciek, który został powiązany z układem chłodzenia statku, został po raz pierwszy wykryty w środę, 14 grudnia, około godziny i 40 minut przed tym, gdy Siergiej Prokopjew i Dmitrij Petelin mieli rozpocząć 6-godzinny EVA. Spacer odwołano już po tym, jak dwaj kosmonauci założyli skafandry kosmiczne. Byli w trakcie rozhermetyzowania śluzy powietrznej, aby rozpocząć wycieczkę. Zamiast tego Prokopjew i Petelin musieli zamknąć śluzę powietrzną i wrócić na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? W kosmos poleciało czterech pasażerów, którzy wykupili dziesięciodniowy pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Czy doczekaliśmy się długo zapowiadanej komercjalizacji ISS? I co na to ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/na-miedzynarodowa-stacje-kosmiczna-poleciala-pierwsza-calkowicie-prywatna-misja-kto-bierze-w-niej-udzial-fot-axiom-space-d4f258a.jpeg" width="938" height="521" alt="Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? (fot. Axiom Space)" title="Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? (fot. Axiom Space)" /> Zewnętrzne kamery stacji kosmicznej pokazały stały strumień zamrożonych płatków, płynących w kosmos z zadokowanego do ISS rosyjskiego statku. Chociaż nie zostało to jeszcze potwierdzone, uznano, że źródłem wycieku był zewnętrzny układ chłodzenia znajdujący się w pobliżu tylnej części pojazdu. Przyczyny wycieku nie są znane – Przyczyna wycieku nie jest w tej chwili znana – powiedział rzecznik NASA Rob Navias. – Rosyjscy specjaliści nadal przyglądają się danym i dyskutują o tym, co mogło doprowadzić do tej sytuacji. Kontrolerzy lotu zapewnili kosmonautów, że sama stacja kosmiczna jest bezpieczna. Wyciek trwał jednak co najmniej trzy godziny. Trwa ocena wpływu wycieku na sprawność samego Sojuza, którym kosmonauci mieli wrócić na Ziemię. – Eksperci w Moskwie przyglądają się systemom statku i reagują na wyciek zgodnie ze swoimi procedurami i polityką Roskosmosu – powiedziała dyrektor lotów stacji kosmicznej NASA Emily Nelson podczas komentarza telewizyjnego NASA na żywo. – Kiedy dobrze zrozumieją ostateczny status Sojuza, wspólnie podejmiemy decyzję o tym, co dalej. Znajdująca się na pokładzie ISS rosyjska kosmonautka Anna Kikina wykorzystała ERA, czyli europejskie robotyczne ramię umieszczone na rosyjskim segmencie Nauka, do inspekcji Sojuza. Natomiast inżynierowie z rosyjskiego Centrum Kontroli Misji w Moskwie przeglądali jego telemetrię i dane. Przypomnijmy, że statek kosmiczny Sojuz MS-22 zadokował do ISS we wrześniu 2022 roku. Przywiózł na stację Prokopjewa, Petelina i astronautę NASA Franka Rubio. Planowo powinien powrócić na Ziemię w marcu. Ale odwiezienie załogi do domu to tylko jedno z zadań Sojuza. Statek służy również jako swego rodzaju łódź ratunkowa, gdyby sytuacja awaryjna na pokładzie stacji kosmicznej wymagała ewakuacji załogi. Jedną z opcji pozwalających rozwiązać problem byłoby wystrzelenie bezzałogowego Sojuza, który mógłby autonomicznie zadokować do ISS. Rosjanie mają od dawna problemy ze sprzętem Międzynarodowa Stacja Kosmiczna gości obecnie siedmioro kosmo- i astronautów. Załoga składa się z trzech rosyjskich kosmonautów, trzech amerykańskich astronautów z NASA i jednego japońskiego astronauty. Patrząc na problemy z Sojuzem, należy się cieszyć, że poza nim do ISS zadokowany jest również Dragon Crew SpaceX. To nim przylecieli na stację astronauci NASA Nicole Mann i Josha Cassada, Japończyk Koichi Wakata i Rosjanka Anna Kikina. Kapitan Samantha Cristoforetti. Po raz pierwszy Europejka będzie dowodzić Międzynarodową Stacją Kosmiczną Samantha Cristoforetti, włoska inżynierka i astronautka, po raz kolejny tworzy historię. Właśnie została wyznaczona na dowódcę placówki orbitalnej, co czyni ją pierwszą Europejką na tak... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kapitan-samantha-cristoforetti-po-raz-pierwszy-europejka-bedzie-dowodzic-miedzynarodowa-stacja-kosmiczna-fot-massimiliano-ferraro-nurphoto-via-getty-images-6bd330b.jpg" width="938" height="626" alt="Kapitan Samantha Cristoforetti. Po raz pierwszy Europejka będzie dowodzić Międzynarodową Stacją Kosmiczną (fot. Massimiliano Ferraro/NurPhoto via Getty Images)" title="Kapitan Samantha Cristoforetti. Po raz pierwszy Europejka będzie dowodzić Międzynarodową Stacją Kosmiczną (fot. Massimiliano Ferraro/NurPhoto via Getty Images)" /> Ponawiające się problemy z rosyjskim sprzętem pokazują, że choć rosyjski niedźwiedź lubi pokazywać zęby i grozić, technologicznie pozostaje w tyle. I niewiele wskazuje na to, by miał wyjść na prowadzenie. Wystarczy przypomnieć, że w październiku rosyjski satelita rozpoznawczy Kosmos-2560, mający być wsparciem dla rosyjskiej armii, spłonął w atmosferze zaledwie dwa miesiące po wyniesieniu na orbitę. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
NASA twierdzi, że do 2030 roku na Księżycu będą mieszkać ludzie
Według naukowców z NASA, w ciągu najbliższej dekady, ludzie będą żyć i pracować na Księżycu. Wkrótce na Srebrnym Globie ma zostać zbudowana stała stacja kosmiczna.
W tym artykule: Astronauci będą żyć i pracować na Księżycu już do 2030 roku Po raz pierwszy w kierunku Księżyca poleci kobieta Misja Artemis zakłada zbudowanie pierwszej stacji kosmicznej na orbicie Księżyca 16 listopada 2022 roku rozpoczęła się misja Artemis 1. Najpotężniejsza rakieta w historii – SLS (Space Launch System) – wystartowała ze stanowiska 39B w Kennedy Space Center na Florydzie i wyniosła w kierunku Księżyca statek kosmiczny Orion. Podróż potrwa 25 dni. To ma być moment przełomowy w eksploracji Kosmosu, ponieważ NASA chce stworzyć na naszym naturalnym satelicie stałą stację kosmiczną, która będzie bramą do odległego wszechświata. Astronauci będą żyć i pracować na Księżycu już do 2030 roku Statek załogowy Orion leci teraz w kierunku Srebrnego Globu, mając na pokładzie trzy manekiny (Campos, Helga i Zohar), które symulują prawdziwych astronautów. Specjalne sensory mają zbadać warunki, z jakimi zmierzą się w przyszłości ludzie. Misja jest próbą generalną przed prawdziwym spektaklem. Już w 2024 roku ma odbyć się pierwsza misja wokół Księżyca, a dwa lata później – lądowanie. Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc Ludzkość właśnie zrobiła pierwszy krok w kierunku nie tylko powrotu na Księżyc, ale stworzenia bramy w odległy kosmos. Misja Artemis 1 rozpoczęła się dzięki startowi rakiety SLS. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rakieta-sls-w-koncu-wystartowala-i-coz-to-bylo-za-widowisko-misja-artemis-1-leci-na-ksiezyc-fot-kevin-dietsch-getty-images-c143395.jpg" width="938" height="614" alt="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" title="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" /> Howard Hu, szef programu Orion z NASA przyznał, że w ciągu tej dekady astronauci będą w stanie żyć i pracować na Księżycu. – Do 2030 roku będziemy wysyłać ludzi na Księżyc. Na miejscu będą pracować i zajmować się badaniami naukowymi – mówił w rozmowie z BBC. Po raz pierwszy w kierunku Księżyca poleci kobieta To właśnie statek kosmiczny Orion ma napisać nową historię. Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, na jego pokładzie znajdą się astronauci, którzy polecą na Księżyc po raz pierwszy od 1972 roku. Co więcej, będzie to pierwsza misja, w której weźmie udział kobieta. W sumie Artemis ma zabrać na Księżyc czterech astronautów. – To pierwszy krok w kierunku długoterminowej eksploracji przestrzeni kosmicznej. To historyczny dzień nie tylko dla NASA i Stanów Zjednoczonych, ale również dla całego świata. Wracamy na Księżyc – powiedział amerykański astronauta. 19 listopada Orion był już w połowie drogi do Srebrnego Globu, a następnego dnia statek kosmiczny znalazł się w strefie Hilla Księżyca. 21 listopada wszedł na orbitę wokół naszego satelity. 25 listopada ma zostać uruchomiony silnik OMS-E i statek będzie wchodzić na wokółksiężycową orbitę wsteczną. Misja Artemis zakłada zbudowanie pierwszej stacji kosmicznej na orbicie Księżyca W trakcie misji, podczas powrotu z Księżyca, sprawdzana będzie również osłona termiczna statku Orion. NASA chce przetestować procedury odzyskiwania kapsuły po wodowaniu. Statek ma wylądować 11 grudnia 2022 roku u wybrzeży San Diego w Kalifornii. Rakieta księżycowa SLS przechodzi kluczowy test. Co wiemy o rakiecie będącej koniem pociągowym programu Artemis? „Próba generalna na mokro” – tak nazywa się runda trzydniowych testów Space Launch System (SLS). To ciężka rakieta księżycowa, która ma być główną siłą nowego programu księżyc... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rakieta-ksiezycowa-sls-przechodzi-kluczowy-test-co-wiemy-o-rakiecie-bedacej-koniem-pociagowym-programu-artemis-fot-nasa-msfc-wikimedia-commons-public-domain-f3b317d.jpeg" width="929" height="700" alt="Rakieta księżycowa SLS przechodzi kluczowy test. Co wiemy o rakiecie będącej koniem pociągowym programu Artemis? (fot. NASA/MSFC, Wikimedia Commons, public domain)" title="Rakieta księżycowa SLS przechodzi kluczowy test. Co wiemy o rakiecie będącej koniem pociągowym programu Artemis? (fot. NASA/MSFC, Wikimedia Commons, public domain)" /> Misja Artemis zakłada również wyniesienie na orbitę wokółksiężycową Księżyca NRHO stacji kosmicznej „Gateway”. Jej budowa ma opierać się na bardzo ciężkiej rakiecie nośnej SLS oraz statku Orion. Stacja ma stanowić bramę w kierunku dalszych regionów Układu Słonecznego m.in. Marsa. Montaż „Gateway” w przestrzeni kosmicznej ma rozpocząć się w 2024 r. ale prace nad niektórymi elementami trwają już od kilku lat. NASA przyznaje, że celem powstania stacji jest m.in. sprawdzenie, czy na południowym biegunie Księżyca znajduje się woda. Howard Hu twierdzi, że mogłaby zostać przekształcona w paliwo dla tych statków, które będą odbywały podróż w dalsze regiony Kosmosu. Źródło: NASA, BBC Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Chińska rakieta wielkości 10-piętrowego budynku uderzyła w Ziemię. Gdzie spadła?
Ważący 23 tony fragment rakiety nośnej Długi Marsz 5B spadł na Ziemię. Chiny pozostawiły rakietę bez kontroli, a naukowcy bacznie przyglądali się obiektowi, aby dowiedzieć się, gdzie spadnie.
W tym artykule: Podniebny Pałac jest już prawie gotowy do pracy Czym jest ostatni moduł chińskiej stacji kosmicznej? Gdzie uderzyła chińska rakieta? To kolejny raz, gdy chińska rakieta Długi Marsz 5B zagraża Ziemi Stało się. Chiński Podniebny Pałac, czyli chińska stacja orbitalna Tiangong, zyskała ostatni moduł. W ostatni dzień października z kosmodromu Wenchang Space Launch Center wystartowała ciężka, 23-tonowa rakieta nośna Długi Marsz 5B. Wyniosła na orbitę trzeci moduł Mengtian, który połączył się z dwoma poprzednimi częściami stacji. Niestety, tak jak w przypadku Wentian i Tiane, rakieta wynosząca Mengtian również nie została poprawnie zdeorbitowana. Eksperci przewidywali, że już wkrótce uderzy w Ziemię. Podniebny Pałac jest już prawie gotowy do pracy Budowa stacji kosmicznej Tiangong rozpoczęła się w kwietniu 2021 r. Pierwszy wyniesionym w przestrzeń modułem był Tianhe, czyli „Niebiańska harmonia”. Jest to również główna część Podniebnego Pałacu. Wszystkie trzy moduły tworzą na orbicie strukturę w kształcie litery T. Nowe centrum badawcze będzie zajmować się rosnącym problemem kosmicznych śmieci Kosmiczne śmieci to coraz większy problem na orbicie wokół Ziemi. Ilość uszkodzonych satelitów i wszelkiego rodzaju odpadków krążących po orbicie Ziemi rośnie z miesiąca na miesiąc. Chińskie władze przekazały, że start rakiety przebiegł prawidłowo, a ostatni już moduł zgodnie z planem odłączył się od rakiety nośnej. 3 listopada Mengtian dołączył do głównego modułu stacji Tiangong. Nazwa ostatniej części stacji kosmicznej oznacza po chińsku „marzenie o niebiosach”. To obok drugi obok Wentian („pytania do niebios”) moduł badawczy. Mają się tam odbywać badania i eksperymenty naukowe. Czym jest ostatni moduł chińskiej stacji kosmicznej? Mengtian jest modułem typowo laboratoryjnym, podzielonym na trzy komory. W przedziale badawczym znajdują się 23 szafy typu rack do przechowywania sprzętu naukowego. Będzie on wykorzystywany do badań kosmicznych m.in. nad ultrazimnymi atomami. Chińska Agencja Kosmiczna twierdzi, że zatwierdziła już ponad 1000 eksperymentów, które zostaną w nadchodzących latach przeprowadzone na pokładzie Podniebnego Pałacu. Tiangong ma rozpocząć pracę do końca tego roku, po przybyciu trójki astronautów, którzy zastąpią obecnie przebywających na orbicie. Jednak znowu, tak jak w przypadku dokowania poprzedniego modułu, uwaga świata nie skupia się na sukcesie Chin, lecz na ich lekceważącym podejściu do kosmicznych śmieci. Część rakiety, która wyniosła Mengtian, w niekontrolowany sposób miała uderzyć w naszą planetę. A eksperci nie byli pewni, gdzie dokładnie. Gdzie uderzyła chińska rakieta? W przeciwieństwie do rakiety Falcon 9, która po wyniesieniu może wylądować i być użyta ponownie, Długi Marsz 5B nie nadaje się już do niczego. Agencje kosmiczne na całym świecie próbują uniknąć sytuacji, w których resztki rakiety spadają ludziom „na głowę”. Dlatego kierują je w miejsce odległe od lądu, np. na Pacyfiku. Wydaje się jednak, że Chiny nie przejmują się losem swojego kosmicznego sprzętu. Trajektorię lotu chińskiej rakiety śledziła m.in. The Aerospace Corporation, amerykańska organizacja non-profit. Przewidywała ona, że szczątki spadną gdzieś na obszarze od ok. 42 stopni na północ do 42 stopni na południe od równika. Oznacza to, że rakieta mogła uderzyć w Stany Zjednoczone, Amerykę Środkową i Południową, Afrykę, Indie, Chiny, Azję Południowo-Wschodnią i Australię. Na szczęście tym razem Chińczykom znów się udało. Rakieta wpadła do Oceanu Spokojnego, nie wyrządzając żadnych szkód. To kolejny raz, gdy chińska rakieta Długi Marsz 5B zagraża Ziemi To już czwarty raz w ciągu dwóch lat, gdy chińska rakieta Długi Marsz 5B w niekontrolowany spada na Ziemię i stanowi potencjalne zagrożenie dla życia ludzi. Problem wystąpił przy dwóch poprzednich modułach Tiangong, w 2021 oraz w 2020 roku. The Aerospace Corporation podkreśla, że szanse na to, że ktoś ucierpi w wyniku uderzenia takiej rakiety, wynoszą od 1 do 1000 do 1 do 230. Czy Chiny w jakikolwiek sposób odnoszą się do zarzutów w ich kierunku? Tak, twierdząc, że jest to „bezwstydny i stronniczy szum”, a na Zachodzie panują podwójne standardy. Na razie nie zapowiada się, że w chińskiej polityce bezpieczeństwa kosmicznego miałoby się coś zmienić. Źródła: Nasa SpaceFlight, Live Science.
Kapitan Samantha Cristoforetti. Po raz pierwszy Europejka będzie dowodzić Międzynarodową Stacją Kosmiczną
Samantha Cristoforetti, włoska inżynierka i astronautka, po raz kolejny tworzy historię. Właśnie została wyznaczona na dowódcę placówki orbitalnej, co czyni ją pierwszą Europejką na takim stanowisku.
W tym artykule: Nową dowódczynią ISS będzie Samantha Cristoforetti Samantha Cristoforetti zdobywa popularność w mediach społecznościowych Czy Samantha Cristoforetti poleci na Księżyc? Samantha Cristoforetti lubi wyzwania. Pierwsza Włoszka w kosmosie ustanowiła przynajmniej dwa rekordy: najdłuższego pojedynczego pobytu w kosmosie (199 dni i 16 godzin) oraz najdłuższego pojedynczego pobytu w kosmosie astronauty z Europejskiej Agencji Kosmicznej. Włoszka obejmie stanowisko po Olegu Artemjewie. Astronaucie, wraz z którym odbyła ponad siedmiogodzinny spacer kosmiczny. Wspólnie instalowali na rosyjskim module Nauka robotyczny manipulator ERA. Odbyło się to w ramach trwającej misji Minerva, będącej dla Cristoforetti drugim pobytem w kosmosie. Astronautka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) wystartowała na ISS 27 kwietnia 2022 roku. Przydzielono jej funkcję lidera amerykańskiego segmentu orbitalnego. Ale teraz jest gotowa przyjąć większą rolę, służąc jako dowódca Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Nową dowódczynią ISS będzie Samantha Cristoforetti – Jestem wręcz oszołomiona nominacją na stanowisko dowódcy. Nie mogę się doczekać, aby skorzystać z doświadczenia, które zdobyłam w kosmosie i na Ziemi, aby poprowadzić na orbicie bardzo zdolny zespół – napisała Samantha Cristoforetti w oświadczeniu wysłanym do mediów. Wielka rosyjska katastrofa. Roskosmos ostatecznie wycofuje się z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Jurij Borisow, który zastąpił na stanowisku szefa Roskosmosu Dmitrija Rogozina, poinformował, że podjęto ostateczną decyzję o wycofaniu się Rosji z projektu Międzynarodowej Stacji Kosmicz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wielka-rosyjska-katastrofa-roskosmos-ostatecznie-wycofuje-sie-z-miedzynarodowej-stacji-kosmicznej-fot-bill-ingalls-nasa-via-getty-images-004e551.jpeg" width="938" height="641" alt="Wielka rosyjska katastrofa. Roskosmos ostatecznie wycofuje się z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (fot. Bill Ingalls/NASA via Getty Images)" title="Wielka rosyjska katastrofa. Roskosmos ostatecznie wycofuje się z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (fot. Bill Ingalls/NASA via Getty Images)" /> Astronautka oficjalnie przejmie rolę dowódcy podczas ceremonii zaplanowanej na 28 września. Po otrzymaniu symbolicznego klucza od członka załogi Ekspedycji 67 Olega Artemjeva, Cristoforetti stanie się piątym europejskim dowódcą stacji kosmicznej i pierwszą europejską kobietą dowódcą. Ceremonia będzie transmitowana na żywo na stronie internetowej ESA. Astronautka po raz pierwszy udała się w kosmos w 2014 roku. Spędziła wówczas 199 dni na ISS. Rekord ten został później pobity przez Peggy Whitson z USA w 2017 roku, a następnie ponownie przez inną Amerykankę, Christinę Koch w 2019 roku. Peggy Whitson była też pierwszą kobietą, która dowodziła ISS w 2007 r. Samantha Cristoforetti powróciła na ISS na początku tego roku. Jej zadania obejmują prace badawcze, naprawcze oraz edukacyjne. Niedawno sympatyczna astronautka dzieliła się swoimi doświadczeniami orbitalnymi za pośrednictwem mediów społecznościowych. Samantha Cristoforetti zdobywa popularność w mediach społecznościowych Cristoforetti po raz pierwszy pojawiła się na TikToku 5 maja, unosząc się w warunkach panującej na ISS mikrograwitacji. Od tego czasu prowadzi kronikę swego codziennego życia na pokładzie orbitalnej placówki. Możemy zobaczyć ją przed snem, kiedy zapina się ciasno w śpiworze lub gdy wykonuje wymagający trening fizyczny w kosmosie. Opublikowała nawet TikToka podczas korzystania z toalety ISS. Fani ją za to uwielbiają, a filmy Cristoforetti zbierają miliony wyświetleń na TikToku. View oEmbed on the source website Już w trakcie pierwszej misji okazało się, że astronautka ma dryg do wystąpień publicznych. To świetnie wykształcona kobieta, mówiąca po włosku, angielsku, niemiecku, francusku, rosyjsku i chińsku. Może pochwalić się dyplomem z inżynierii mechanicznej uzyskanym na jednej z najlepszych technicznych uczelni świata, czyli Uniwersytecie Technicznym w Monachium. A także dyplomem kierunku lotniczego na Uniwersytecie w Neapolu i tytułem jednej z pierwszych kobiet – pilotów myśliwskich i poruczników Włoskich Sił Powietrznych. Poza tym Samantha Cristoforetti kocha fantastykę naukową. W trakcie pierwszej misji pokazywała się w koszulkach nawiązujących do popularnej serii „Autostopem przez Galaktykę” Douglasa Adamsa. Jej ekipa prowadziła bloga misji zatytułowanego „Nie panikuj!” – również nawiązujący do książek Adamsa. Po tym, jak statek Dragon przywiózł na ISS pierwszy ekspres do kawy, Cristoforetti pozowała w mundurze Gwiezdnej Floty ze serii Star Trek. Nawiązując do kapitan Janeway ze „Star Trek Voyager” powiedziała: „Jest kawa w tej mgławicy”. Czy Samantha Cristoforetti poleci na Księżyc? Gdy astronautka nie nagrywa filmów opowiadających o życiu na ISS, pełni obowiązki służbowe. Na pokładzie ISS, podczas 12-godzinnych zmian, nadzoruje działania w amerykańskich, europejskich, japońskich i kanadyjskich modułach i komponentach stacji. – Bogactwo wiedzy i doświadczenia Samanthy czynią ją doskonałą kandydatką do roli dowódcy – powiedział w oświadczeniu David Parker, dyrektor ESA ds. lotów załogowych i eksploracji robotycznej. David Bowie został Barbie. Na 50. rocznicę wydania „Space Oddity” Produkujący najsłynniejszą serię lalek na świecie Mattel chce w ten sposób uhonorować pamięć artysty. Oczywiście nie obrazi się przy okazji na naprawdę spory zastrzyk pieniędzy od fan.. Samantha Cristoforetti bez wątpienia zmienia świat. Odbywa spacery kosmiczne, pilotuje myśliwce, udziela się w mediach i zachęca do stawiania sobie śmiałych celów. Została uznana przez organizację Politico Europe za 28. najbardziej wpływową osobą w Europie. Pracowała z ramienia ESA przy programie Gateway, czyli stacji orbitalnej programu Artemis. Kto wie, może zostanie też pierwszą Europejką, która poleci na Księżyc? Więcej o roli kobiet w branży kosmicznej będzie można się dowiedzieć podczas szóstej edycji konferencji popularnonaukowej World Space Week Wrocław. Odbędzie się ona w dniach 1–2 października. Więcej informacji na stronie worldspaceweek.pl. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę
Chińska zrobotyzowana misja księżycowa Chang'E-5 odkryła na powierzchni Księżyca nie tylko wodę. W przewiezionych na Ziemię próbkach naukowcy znaleźli nowy, nieznany dotąd minerał. To przezroczysty kryształ, który nazwano changesite-(Y). Pierwsze od 1976 sprowadzone na Ziemię próbki księżycowego regolitu pozwoliły też uzyskać ważne dane dotyczące obiecującego potencjalnego paliwa termojądrowego – helu-3.
W tym artykule: Nowy minerał odkryty na Księżycu Księżyc może być źródłem paliwa termojądrowego Chiny zapowiadają nowe, ambitne misje księżycowe Chińczycy zaczynają dominować w wyścigu kosmicznym Chińczycy są trzecim narodem, który dokonał odkryć geologicznych na Księżycu. Według chińskiej agencji prasowej Xinhua, nowy minerał changesite-(Y) jest rodzajem bezbarwnego przezroczystego kryształu kolumnowego. Został odkryty na podstawie analizy księżycowych cząstek bazaltu, której dokonał zespół badawczy z Beijing Research Institute of Uranium Geology. Nowy minerał odkryty na Księżycu Przeanalizowana próbka – i potwierdzona przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne jako nowy minerał – została znaleziona wśród 1731 g księżycowego regolitu. Próbkę tę przywiózł na Ziemię statek misji Chang’E 5 w 2020 r. Były to też pierwsze próbki księżycowego gruntu, jakie trafiły na Ziemię po roku 1976, czyli od czasu radzieckiej misji Łuna 24. Nowy minerał changesite-(Y) otrzymał nazwę na cześć mitologicznej chińskiej bogini Księżyca. Jest minerałem fosforanowym i tzw. kryształem kolumnowym. Odnaleziona przez badaczy cząstka jest monokrystaliczna i ma promień około 10 mikronów. Księżyc może być źródłem paliwa termojądrowego Próbki pobrane przez robotyczną misję Chang’E 5 przyniosły też pewne obiecujące dane na temat zawartości rzadkiego i cennego helu-3 w regolicie księżycowym. Hel-3 jest uważany za potencjalne paliwo do fuzji jądrowej. Niestety, na Ziemi jest go bardzo niewiele. Temperatura na Księżycu: czy jest zabójcza dla człowieka? Dlaczego astronauci muszą mieć kombinezony? Okazuje się, że temperatura na Księżycu osiąga jeszcze większe wahania dobowe, niż wcześniej sądzono. W ciągu księżycowego dnia, panuje tam ekstremalny upał, a w nocy – niewiarygodny... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/temperatura-na-ksiezycu-czy-jest-zabojcza-dla-czlowieka-dlaczego-astronauci-musza-miec-kombinezony-fot-heritage-space-heritage-images-getty-images-c17ed25.jpeg" width="938" height="472" alt="Temperatura na Księżycu: czy jest zabójcza dla człowieka? Dlaczego astronauci muszą mieć kombinezony? (fot. Heritage Space/Heritage Images/Getty Images)" title="Temperatura na Księżycu: czy jest zabójcza dla człowieka? Dlaczego astronauci muszą mieć kombinezony? (fot. Heritage Space/Heritage Images/Getty Images)" /> Teoretycznie reakcja syntezy deuteru i helu-3 wyzwoliłaby 164,3 megawatogodzin energii na gram helu-3. To ponad cztery razy więcej niż w przypadku reakcji rozszczepienia uranu, wykorzystywanego w elektrowniach jądrowych. Deuteru mamy pod dostatkiem w wodzie morskiej. Co najważniejsze, ani hel-3, ani jego produkty reakcji nie są radioaktywne, więc skończyłyby się problemy z usuwaniem odpadów jądrowych. Uważa się, że powierzchnia Księżyca zawiera aż 1,1 mln ton helu-3. Według International Policy Digest, zasoby te warte są około 1,5 biliarda dolarów. Ale ważniejsze jest coś innego – dają szansę na prawdziwą transformację energetyczną. Zdaniem szefa chińskiego programu eksploracji Księżyca Ouyanga Ziyuana, „każdego roku trzy misje promów kosmicznych mogą przywieźć wystarczającą ilość paliwa dla wszystkich ludzi na całym świecie”. Chiny zapowiadają nowe, ambitne misje księżycowe Nowe odkrycia oraz cicha rywalizacja ze Stanami Zjednoczonymi sprawiły, że Chińczycy ogłosili zaawansowany program eksploracji naszego naturalnego satelity. Liu Jizhong, dyrektor Centrum Eksploracji Księżyca i Programu Kosmicznego CNSA, powiedział w wywiadzie udzielonym CCTV, że nadrzędnym celem tych misji jest stworzenie podstaw pod księżycową stację badawczą. – Istnieje wiele problemów technologicznych, z którymi należy się zmierzyć – powiedział Liu. – Jednak dzięki fundamentom, które zbudowaliśmy i doskonałemu zespołowi wierzę, że odniesiemy sukces. Pierwszą z nowych misji będzie Chang’E 6. To statek, który został początkowo zbudowany jako kopia zapasowa dla księżycowej misji powrotnej Chang’E 5 z 2020 r. Lot Chang'e 5 zakończył się sukcesem, więc rezerwowy statek kosmiczny ma być wykorzystany do pierwszej w historii próby pobrania próbek z niewidocznej strony Księżyca. Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna nie podała jeszcze harmonogramu misji. Kolejny statek – Chang’E 7 – będzie celował w południowy biegun Księżyca. Czyli w obszar wyznaczony do lądowania misji amerykańskiego programu Artemis. Misja będzie składać się z orbitera, lądownika, łazika, satelity przekaźnikowego i małego robotycznego detektora. Ten ostatni będzie skonstruowany tak, by móc wskakiwać do kraterów księżycowych i poszukiwać wody na Księżycu. Orzeł wylądował. Dlaczego program Apollo i lądowanie na Księżycu zmieniły historię eksploracji kosmosu? Lądowanie na Księżycu miało być główną wygraną wielkiego kosmicznego wyścigu pomiędzy USA a ZSRR. Zapoczątkowało go pierwsze udane wystrzelenie na orbitę sztucznego satelity. Program ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/orzel-wyladowal-dlaczego-program-apollo-i-ladowanie-na-ksiezycu-zmienily-historie-eksploracji-kosmosu-fot-nasa-newsmakers-a2a60c4.jpeg" width="938" height="667" alt="Orzeł wylądował. Dlaczego program Apollo i lądowanie na Księżycu zmieniły historię eksploracji kosmosu? (fot. NASA/Newsmakers)" title="Orzeł wylądował. Dlaczego program Apollo i lądowanie na Księżycu zmieniły historię eksploracji kosmosu? (fot. NASA/Newsmakers)" /> Chang’E 8 zostanie uruchomiony pod koniec dekady. Jego celem będzie przetestowanie technologii druku 3D i wykorzystania lokalnych zasobów. Chińczycy zaczynają dominować w wyścigu kosmicznym Chiny planują też własną Międzynarodową Stację Badań Księżycowych (ILRS), którą chcą prowadzić we współpracy z Rosją. Projekt ma rozpocząć się w latach 30. Problemem jest jednak finansowanie stacji. Chińska Republika Ludowa raczej nie ma problemów z wyłożeniem odpowiedniej sumy. Natomiast Rosja nie jest finansowo stabilnym partnerem. Mimo wszystko wiele wskazuje na to, że jesteśmy w trakcie nowej kosmicznej olimpiady. Tylko teraz walka o hegemonię w przestrzeni wokółziemskiej nie przebiega już na linii USA–ZSRR. Obecnie to Chiny konkurują z całą resztą świata. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Podniebny pałac zyskał nowy moduł. Chińska stacja kosmiczna Tiangong jest coraz większa
W niedzielę 24 lipca z kosmodromu w Hainan wystartowała ciężka rakieta Długi Marsz B5. Wyniosła na orbitę drugi moduł rozbudowywanej chińskiej stacji orbitalnej Tiangong (Podniebny Pałac). Moduł poprawnie połączył się z pierwszą częścią stacji, czyli z Tianhe. Jednak obawy społeczności kosmicznej budzi co innego – pierwszy stopień rakiety, który nie został poprawnie zdeorbitowany.
W tym artykule: Chińska stacja kosmiczna Tiangong ma nowy moduł Część chińskiej rakiety wciąż jest na orbicie Ziemi Nie wiadomo, gdzie spadną resztki chińskiej rakiety – To historyczny moment. Największa chińska rakieta nośna z powodzeniem wystrzeliła najcięższy, najdłuższy i prawdopodobnie najważniejszy statek w historii chińskiej eksploracji kosmosu. Misja została dobrze wykonana, a przeprowadzenie jej było bardzo ekscytującym doświadczeniem – powiedział Li Dong, główny projektant trzeciej rakiety Długi Marsz B5. Orbitalne laboratorium Wentin jest drugim z planowanych trzech modułów stacji orbitalnej, której budowę rozpoczęto w kwietniu 2021 roku. Wentin to mierzący niemal 18 metrów, 23-tonowy moduł badawczy, w którym astronauci będą mogli przeprowadzać eksperymenty naukowe. W przyszłości zostanie połączony z drugim modułem laboratoryjnym – Mengtian. Ten ma zostać wyniesiony na orbitę w październiku 2022 roku. Trzy moduły mają stworzyć na orbicie strukturę o kształcie litery T. Chińska stacja kosmiczna Tiangong ma nowy moduł Wentian wyposażony jest w kabinę śluzy powietrznej, która ma pozwolić na prowadzenie tzw. aktywności pozapojazdowych (EVA, Extravehicular activity). Czyli po prostu spacerów kosmicznych, niezbędnych m.in. przy naprawach stacji. Będzie również służyć jako krótkoterminowe pomieszczenia mieszkalne dla astronautów podczas wymiany załogi na stacji. Moduł pozwala na długoterminowe zakwaterowanie trzech astronautów. Wyposażony jest też w zapasowy napęd dla stacji Tiangong. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? ISS to najbardziej złożone przedsięwzięcie naukowo-technologiczne w historii. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest ogromnym laboratorium, o powierzchni porównywalnej z boiskiem piłkarskim. K... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/miedzynarodowa-stacja-kosmiczna-to-orbitujace-laboratorium-mialo-zapewnic-nam-pokoj-jaki-los-czeka-iss-fot-getty-images-9ff5226.jpeg" width="938" height="682" alt="Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? (fot. Getty Images)" title="Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? (fot. Getty Images)" /> Napęd jest niezbędny dla utrzymania odpowiedniej orbity. Na niskiej orbicie ziemskiej (tzw. NEO) obiekty, przemieszczając się, trą o szczątkową atmosferę, co powoduje powolne obniżanie wysokości lotu. Aby to korygować – a także zmieniać orbitę w sytuacji, gdy w pobliżu stacji znajdą się niebezpieczne śmieci kosmiczne – konieczny jest napęd. Napęd Wentian już się sprawdził. To dzięki niemu udało się dopasować orbitę nowego modułu do części Tianhe i poprawnie zacumować. Ta część misji jest niewątpliwym sukcesem, głośno komentowanym nie tylko w samych Chinach, ale również na całym świecie. Inna jej część, którą Chińczycy próbują zbagatelizować, budzi poważne zastrzeżenia. Część chińskiej rakiety wciąż jest na orbicie Ziemi Zaniepokojenie środowiska kosmicznego budzi los dużego pierwszego stopnia rakiety Długi Marsz 5B, która weszła na orbitę wraz z Wentianem. Amerykańskie Dowództwo Kosmiczne skatalogowało dwa obiekty na orbicie po wystrzeleniu Wentiana, co wskazuje, że duży pierwszy stopień nie został poprawnie zdeorbitowany po starcie. Problem ten wystąpił już przy dwóch poprzednich startach rakiety Długi Marsz 5B. Duży, ważący 21 ton pierwszy człon rakiety, która wyniosła moduł Tianhe, przemieszczał się po orbicie w niekontrolowany sposób, budząc uzasadnione obawy co do miejsca, w którym spadnie. Na szczęście wszedł ponownie w atmosferę nad Oceanem Indyjskim 10 dni po starcie. Gdzie i kiedy wejdzie w atmosferę pierwszy człon rakiety wystrzelonej w niedzielę? Trudno to dokładnie oszacować. Ten gigantyczny kosmiczny śmieć będzie krążyć wokół Ziemi raz na 90 minut, a rozpad jego orbity jest zależy od fluktuacji atmosferycznych. Trudne do oszacowania są również inne zmienne, w tym aktywność słoneczna, która może prowadzić do większego oporu na wyższych wysokościach. Nie wiadomo, gdzie spadną resztki chińskiej rakiety – Stopień o masie 21 ton stanowi znacznie większe ryzyko niż typowy górny stopień o masie od 1 do 5 ton – powiedział portalowi SpaceNews astronom i analityk lotów kosmicznych Jonathan McDowell. – Gratuluję więc Chinom udanego uruchomienia Wentian, ale ubolewam nad ich niepowodzeniem w przeprojektowaniu Długiego Marszu 5B. Musimy być przygotowani do kolejnego poważnego niekontrolowanego powrotu – dodał. Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc. Astronomowie już wiedzą, do kogo należała Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc z prędkością ok. 9650 km/godz. Do niedawna wszyscy sądziliśmy, że może to fragment rakiety nośnej Falcon 9 miliardera i założyciela SpaceX Elona ... Chińska Akademia Technologii Rakiet Nośnych (CALT), producent Długiego Marszu 5B, nie skomentowała poprzednich incydentów. Poinformowała jednak, że przeprowadzono tzw. pasywację zużytych stopni, w tym odpowietrzanie pozostałych akumulatorów oraz pozbyto się reszty materiałów pędnych, co ma zapobiec wybuchom powodującym wyrzucenie na orbitę znacznych ilości niebezpiecznych śmieci kosmicznych. Nie zmienia to faktu, że nie wiemy kiedy i gdzie 21-tonowy stopień Długiego Marszu wejdzie w atmosferę oraz jakie straty może wywołać. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Boski Statek, Długi Marsz i Niebiański Pałac. Chiński program kosmiczny nabiera rozpędu, wzorując się na NASA
Chiński statek załogowy Shenzhou-14 z powodzeniem przycumował do Niebiańskiego Pałacu, czyli będącej w budowie stacji orbitalnej. Tym samym rozpoczęła się półroczna misja trojga astronautów, których głównym zadaniem będzie połączenie na orbicie trzech modułów stacji. Do sukcesu mają ochotę dołączyć Rosjanie, ale Chińczycy popatrują raczej w kierunku USA. Czy NASA, która zgodnie z tzw. poprawką Wolfa nie może współpracować z Chinami, przymknie oko na wcześniejsze nieporozumienia?
W tym artykule: Jak rozwija się chiński program kosmiczny? Chiński program kosmiczny zakłada budowę dużej stacji orbitalnej Chiński program kosmiczny – dlaczego NASA nie współpracuje z Chinami? Chiński program kosmiczny – współpraca z Europą Rakieta Długi Marsz 2F przenosząca Shenzhou-14 i trzech astronautów wystartowała z Jiuquan Satellite Launch Center w sobotę. Siedem godzin po starcie Shenzhou (Boski Statek) już dokował do Tiangong (Niebiańskiego Pałacu), a konkretnie do jego pierwszego modułu zwanego Tianhe. Głównym celem misji jest rozbudowa stacji. W lipcu i w październiku 2022 roku na do stacji mają dołączyć dwa 20-tonowe moduły: Wentian i Mengtian. Jak rozwija się chiński program kosmiczny? – Przez najbliższe sześć miesięcy będziemy bardzo zajęci – powiedziała na konferencji przed startem Liu Yang, jedna z trojga astronautów biorących udział w misji. Dla Liu będzie to kolejny pobyt w kosmosie. Po raz pierwszy przekroczyła umowną granicę kosmosu w 2012 roku, stając się tym samym pierwszą kobietą w kosmosie w Chinach. Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc. Astronomowie już wiedzą, do kogo należała Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc z prędkością ok. 9650 km/godz. Do niedawna wszyscy sądziliśmy, że może to fragment rakiety nośnej Falcon 9 miliardera i założyciela SpaceX Elona ... – Zmodyfikujemy naszą stację kosmiczną. Z pojedynczego modułu zmieni się ona w trzymodułowy kompleks – mówiła. Dodała, że prace będą wymagały wielu manewrów oraz wielu spacerów kosmicznych, a także nauki pracy z mechanicznym ramieniem rozładunkowym w typie Canadarm2 używanego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Astronauci mają również przeprowadzić szereg eksperymentów naukowych. Chiński program kosmiczny zakłada budowę dużej stacji orbitalnej Co ciekawe, Shenzhou-14 to zaledwie dziewiąta załogowa misja wystrzelona przez Chińczyków. Pierwsza chińska załogowa misja kosmiczna, Shenzhou-5, osiągnęła orbitę w październiku 2003 roku. Chińczycy czynią ogromne postępy i robią to wyjątkowo szybko. Plany związane z Niebiańskim Pałacem są zakrojone na najbliższą dekadę. Stacja może zostać powiększona do sześciu modułów i gościć międzynarodowe zespoły astronautów. Chiny rozważają również udostępnienie stacji dla turystów i chcą otworzyć Tiangong dla misji komercyjnych. Chrapkę na udział w chińskiej stacji mają Rosjanie, którzy nie chcą przedłużać współpracy z Zachodem w ramach porozumienia o działalności Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Kłopot w tym, że Chińczycy wcale nie wykazują wielkiej chęci do współpracy z Rosją. A sami Rosjanie nie za bardzo mają jak się dostać na stację. Wszystko dlatego, że nachylenie chińskiej stacji kosmicznej bardzo utrudnia Sojuzowi dotarcie do Tiangong z terytorium Rosji. Byłoby to możliwe z kosmodromu Europejskiej Agencji Kosmicznej w Kourou, w Gujanie Francuskiej. I właśnie ta opcja była brana pod uwagę, gdy Europa i Rosja prowadziły wspólny projekt „Sojuz w Gujańskim Centrum Kosmicznym”. Jednak w związku z inwazją Rosji na Ukrainę oraz sankcjami, współpraca została zakończona, a same Sojuzy i ich obsługa naziemna zostały zabrane z Gujany. Chiński program kosmiczny – dlaczego NASA nie współpracuje z Chinami? Chińczycy jednak bardziej przychylnym okiem patrzą na Amerykanów. A chociaż film „Marsjanin” pokazuje szeroko zakrojoną współpracę między agencjami, prawda nie jest taka prosta. Chiny: Sonda Chang'e-5 jest w drodze, żeby zebrać najmłodsze fragmenty Księżyca Piąty udany start rakiety Długi Marsz 5 w historii pozwolił Chinom na wysłanie w kierunku Księżyca statku Chang’e 5. Wyniesiony w przestrzeń z kosmodromu Wenchang pojazd składa się z orb... Zacznijmy od tego, że NASA nie może pracować z rządem chińskim i organizacjami powiązanymi z Chinami bez wyraźnej i każdorazowej zgody Kongresu i FBI. Ma to związek z uchwałą wydaną w 2011 roku, w której jednoznacznie zakazuje się takiej współpracy ze względu na podejrzenie wykradania amerykańskich technologii satelitarnych, a następnie wykorzystywanie ich w działaniach militarnych. Są od tego wyjątki. Podczas chińskiej misji Chang'e 4 w 2019 roku NASA współpracowała z Chinami w celu monitorowania lądownika księżycowego i łazika Yutu 2 na niewidocznej stronie Księżyca za pomocą Lunar Reconnaissance Orbiter NASA. Agencja mogła to zrobić, uzyskując zgodę Kongresu na konkretną interakcję i dzieląc się danymi z naukowcami na całym świecie. Przypomnijmy, że przy tej misji pracowali również Polacy. Na pokładzie sond zainstalowano instrumenty do eksperymentów radiowych zaprojektowane i wykonane w Centrum Badań Kosmicznych PAN. Chiński program kosmiczny – współpraca z Europą Wiele wskazuje na to, że Chińczycy chcieliby wrócić do współpracy w szerszym gronie. W międzynarodowych mediach co pewien czas pojawiają się artykuły mówiące o kolejnych zaproszeniach wystosowywanych przez chińskich naukowców do swoich zachodnich kolegów. Chiny będą sterować pogodą na obszarze większym niż Indie Chiny będą miały w pełni opracowany system ”sterowania” lokalnymi warunkami atmosferycznymi. Do 2025 roku. Czy NASA odpowie? To może nie być takie proste, nie tylko ze względu na tzw. poprawkę Wolfa. Ważny jest również na fakt, że Chińczycy dość jawnie kopiują technologie opracowane i dopracowane przez NASA. Z drugiej strony, w obecnej sytuacji geopolitycznej taki sojusz mógłby być cenny. Być może zostanie zawiązany poprzez Europejską Agencję Kosmiczną. Tym bardziej, że obie agencje już współpracują, czego najbardziej dobitnym przykładem był wspólny trening astronautyczny w 2017 roku oraz program obserwacji Ziemi Dragon. Chiński program kosmiczny jest zbyt rozbudowany, by można go było zlekceważyć. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS?
ISS to najbardziej złożone przedsięwzięcie naukowo-technologiczne w historii. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest ogromnym laboratorium, o powierzchni porównywalnej z boiskiem piłkarskim. Królikami doświadczalnymi są tam przede głównie ludzie.
W tym artykule: Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – moduły Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – historia Jak działa Międzynarodowa Stacja Kosmiczna? Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – udział Polski Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – dalsze losy Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest największą pojedynczą strukturą umieszczoną przez ludzi w kosmosie. Główna część budowy została ukończona w latach 1998-2011, ale stacja stale ewoluuje i rośnie. Ostatni moduł ISS, UM Prichal, został wyniesiony z kosmodromu Bajkonur w listopadzie 2021 roku. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – moduły Obecnie ISS składa się z poniższych modułów: Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? W kosmos poleciało czterech pasażerów, którzy wykupili dziesięciodniowy pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Czy doczekaliśmy się długo zapowiadanej komercjalizacji ISS? I co na to ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/na-miedzynarodowa-stacje-kosmiczna-poleciala-pierwsza-calkowicie-prywatna-misja-kto-bierze-w-niej-udzial-fot-axiom-space-d4f258a.jpeg" width="938" height="521" alt="Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? (fot. Axiom Space)" title="Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? (fot. Axiom Space)" /> Zarja (FGB), czyli historycznie pierwszy moduł ISS należący do rosyjskiej części stacji. Za budowę Zarji odpowiadała Rosja, jednak przedsięwzięcie sfinansowały USA. Moduł budowano od grudnia 1994 roku do stycznia 1998 roku. W początkowym okresie konstruowania stacji Zarja zapewniała energię elektryczną, stabilizację, manewry i komunikację. Obecnie, po przejęciu tej roli przez moduł Zwiezda, pełni funkcję magazynu i zbiornika materiałów pędnych; Unity (Node 1) – pierwszy moduł łącznikowy łączący część amerykańską i rosyjską stacji. Został zbudowany na zlecenie NASA przez Boeinga; Zwiezda – moduł serwisowy i mieszkalny, do którego dokują statki Sojuz, Progress i ATV. Pierwszy całkowicie rosyjski moduł ISS, który początkowo miał być głównym modułem planowanej przez Rosję stacji orbitalnej Mir-2. Dlatego też Zwiezda jest bardzo podobna do głównego modułu pierwszej stacji Mir. Budowa rozpoczęła się w połowie lat 80. Gdy Rosja włączyła się do projektu budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej oraz zrezygnowana z samodzielnej stacji Mir-2, skonstruowany już moduł przechrzczono na „Zwiezda” i połączono na orbicie z innymi wyniesionymi już częściami ISS; Destiny – podstawowy moduł badawczy. Został podłączony do modułu Unity i aktywowany na początku lutego 2001 roku. Jest pierwszą orbitalną stacją badawczą NASA od czasu ostatniego obsadzenia załogą stacji kosmicznej Skylab w lutym 1974 roku; Quest – podstawowa śluza powietrzna stacji; Pirs – moduł z dodatkowymi portami dokującymi Sojuz i Progress; Harmony (Node 2) – drugi moduł łącznikowy; Columbus – europejski moduł badawczy. Laboratorium było pierwotnie częścią prowadzonego przez ESA programu Columbus, którego celem było m.in. umieszczenie na orbicie samodzielnej stacji załogowej, pozwalającej na prowadzenie doświadczeń naukowych z dziedziny mikrograwitacji. Program realizowany był w latach 1986-1991; Kibo – japońskie laboratorium badawcze, którego głównym przeznaczeniem jest umożliwienie prowadzenia eksperymentów naukowych w próżni. Za projekt Kibo odpowiada Japońska Agencja Eksploracji Aerokosmicznej (JAXA). Moduł ma stanowiska do równoczesnej pracy dwóch osób. Jednakże w laboratorium może przebywać jednocześnie nawet czterech członków załogi ISS; Poisk – moduł z dodatkowymi portami dokującymi Sojuz i Progress oraz śluza powietrzna; Tranquillity (Node 3) – trzeci moduł łącznikowy; Cupola – punkt obserwacyjny i ulubiony moduł wszystkich astronautów. Panoramiczne oko pozwalające obserwować Ziemię. Cupola ma w przybliżeniu 2 metry szerokości i 1,5 metra wysokości, sześć trapezoidalnych okien bocznych i jedno okrągłe okno górne o średnicy 80 cm. Każde okno jest dodatkowo wyposażone w okiennicę chroniącą przed skutkami uderzeń mikrometeorytów i kosmicznych śmieci. Moduł został zaprojektowany i zbudowany przez firmę Alenia Spazio (obecnie Thales Alenia Spazio) na zlecenie Europejskiej Agencji Kosmicznej. Okno pozwala też na obserwowanie i nadzorowanie pracy Canadarm 2, czyli robotycznego ramienia służącego m.in. do rozładowywania statków z zaopatrzeniem; Rasswiet – magazyn i śluzy do dokowania; Leonardo – magazyn; Bigelow Expandable Activity Module (BEAM) – nadmuchiwany moduł firmy Bigelow Aerospace. Bigelow zamierza stworzyć własne, nadmuchiwane hotele kosmiczne, a moduł dołączony do ISS był ich testem. Warto dodać, że BEAM sprawdził się nad wyraz dobrze, a pierwotny dwuletni okres jego wykorzystania został przedłużony do 2028 roku; Nauka – rosyjski moduł badawczy; Prichal – rosyjski moduł, który ma służyć m.in. za łącznik dla pozostałych rosyjskich części stacji. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – historia Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest nieprzerwanie zamieszkiwana od 2 listopada 2000 roku. Przez wszystkie lata eksploatacji, licząc do kwietnia 2022 roku, na stacji przebywało w sumie 251 astronautów, kosmonautów i turystów kosmicznych z 20 różnych krajów. Wielu z nich kilkukrotnie. Czym był niebieski rozbłysk nad Europą zaobserwowany przez astronautów z ISS? Astronauci na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej mieli wyjątkową okazję zaobserwowania zjawiska niewidocznego z powierzchni Ziemi. Sama idea stacji narodziła się po rozpadzie ZSRR. Wówczas Rosja miała na orbicie stację Mir, którą, licząc od 1992 roku, zaczęli odwiedzać zachodni astronauci. W tym samym czasie Amerykanie rozwijali projekt własnej, kolejnej po Skylab stacji orbitalnej Freedom. Natomiast Europejczycy pracowali nad projektem Columbus. Dzięki wysiłkom NASA, ESA i Roskosmosu projekty udało się połączyć i stworzyć jeden wspólny organizm – Międzynarodową Stację Kosmiczną. Miała ona udowodnić, że mimo wewnętrznych sporów na Ziemi, kosmos powinien być wspólnym dobrem i miejscem naukowej współpracy. Jak działa Międzynarodowa Stacja Kosmiczna? Już sama budowa stacji jest technologicznym i naukowym osiągnięciem. Ma ona służyć przede wszystkim jako wielkie laboratorium. Bada się w nim wpływ mikrograwitacji na struktury biologiczne i techniczne. Badania prowadzone są w wielu różnych dziedzinach, w tym w astrobiologii, astronomii, naukach fizycznych, materiałoznawstwie, pogodzie kosmicznej, meteorologii i badaniach na ludziach, w tym medycynie kosmicznej i naukach przyrodniczych. Współpracujący z ISS naukowcy mają szybki dostęp do danych i mogą sugerować załodze modyfikacje prowadzonych eksperymentów. Ten czarny punkt to stacja ISS na tle Księżyca. Unosi się 400 km nad Ziemią Astrofotograf, któremu udało się uchwycić wyjątkowy widok, planował to ujęcie od dłuższego czasu. Gdy we właściwym momencie spojrzał w niebo, okazało się, że miał więcej szczęści... Jeśli konieczne są dalsze eksperymenty, rutynowe starty statków zaopatrzeniowych pozwalają na stosunkowo łatwe dowożenie i uruchamianie nowego sprzętu. Załogi latają na kilkumiesięczne, średnio półroczne ekspedycje. Zapewniają około 160 godzin tygodniowo pracy z sześcioosobową załogą. Znaczną ilość czasu załogi zajmuje konserwacja stacji. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – udział Polski To wielkie kosmiczne laboratorium, poruszające się na średniej wysokości około 400 km nad Ziemią. ISS okrąża naszą planetę raz na 90 minut. Na stacji są zamontowane instrumenty badawcze wykonane m.in. przez Polaków. Nasi inżynierowie pracowali m.in. przy instrumencie DESIS, którego zadaniem jest prowadzenie hiperspektralnych obserwacji naszej planety. Oznacza to jednoczesne obrazowanie powierzchni Ziemi w 235 zakresach promieniowania elektromagnetycznego. Kolejnym projektem jest ASIM. To eksperyment naukowy, którego celem jest badanie tajemniczych zjawisk i wyładowań, do których dochodzi w wysokich warstwach ziemskiej atmosfery. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – dalsze losy Program Międzynarodowej Stacji Kosmicznej miał się zakończyć w 2024 roku. Jednak partnerzy – USA, UE, Japonia i Kanada – zdecydowali o przedłużeniu pracy ISS do 2030. Kwestią otwartą pozostaje stanowisko Rosji, która ze względu na sankcje nałożone na nią przez zachodnich partnerów otwarcie mówi o zakończeniu współpracy. NASA ujawnia plany: w 2031 stacja ISS wpadnie do Oceanu Spokojnego Los Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jest przesądzony. W 2030 roku zakończy swoją działalność, a NASA nawiąże współpracę ze stacjami komercyjnymi. Co stanie się z samą ISS? Wpadnie d... Faktem jest, że Roskosmos nie podpisał porozumienia o przedłużeniu misji i jeszcze przed rozpoczęciem wojny w Ukrainie zamierzał wycofać się z programu w 2024 r. W kuluarach mówi się, że Rosjanie chcą odłączyć swoją część stacji i zmienić ją na kosmiczny hotel. Czy tak się stanie, dowiemy się prawdopodobnie w ciągu roku.
Skafander kosmiczny jest jak statek szyty na miarę. Z czego powstają skafandry i jak działają?
Amerykański skafander kosmiczny jest zbudowany z wielu ruchomych elementów, dlatego założenie go wymaga pomocy drugiej osoby. Do radzieckich, a obecnie rosyjskich skafandrów wchodzi się jak do czołgu, czyli przez właz. Są skomplikowanymi, osobistymi statkami kosmicznymi. Mają nie tylko ochronić ciało człowieka przed kosmiczną próżnią, ale też pozwolić mu pracować w kosmosie.
W tym artykule: Skafander kosmiczny – przed czym chroni? Skafander kosmiczny – prototypy Skafander kosmiczny misji Apollo Skafander kosmiczny – stworzony przez firmę szyjącą bieliznę Skafander kosmiczny – dalsze prace Skafander kosmiczny ma chronić astronautę przed gwałtownym spadkiem ciśnienia i skokami temperatury. Jednak nie wszystkie skafandry są takie same. Te, które zakładają astronauci przed startem z Ziemi, mają im służyć jako ochrona w trakcie początkowej fazy lotu. To po prostu nieco zmodyfikowane kombinezony z wbudowaną siatką sensorów monitorujących funkcje życiowe astronautów, połączone z hełmem chroniącym głowę. Stanowią ochronę przed krótkotrwałym spadkiem ciśnienia, jednak nie nadają się do spacerów kosmicznych. Skonstruowanie tych skafandrów, które umożliwiły astronautom spacer po Księżycu, a potem pomogły wykonywać prace na orbicie, wiązało się z rozpracowaniem całej masy śmiertelnych problemów. Dosłownie śmiertelnych. Skafander kosmiczny – przed czym chroni? Zacznijmy od prostego pytania: jak długo przeżylibyśmy w kosmosie pozbawieni ochrony skafandra kosmicznego? Pewnej odpowiedzi na to pytanie udzielają autorzy wydanej przez NASA pozycji „Bioastronautics Data Book”. Manekin poleci w kosmos. NASA prosi internautów o pomoc w wyborze imienia Manekiny najczęściej kojarzą nam się z gablotami w galeriach handlowych. Jednego z nich czeka o wiele bardziej ekscytujący los. „Pewien stopień świadomości zostanie prawdopodobnie zachowany przez 9 do 11 sekund (…), później pojawią się uogólnione drgawki i paraliż. W tym czasie we krwi żylnej i w tkankach miękkich szybko zacznie się tworzyć para, co spowoduje wyraźny obrzęk ciała. Ciało może powiększyć się dwukrotnie w porównaniu z jego normalną objętością, chyba że obrzęk zostanie powstrzymany przez kombinezon ciśnieniowy. Prędkość akcji serca może początkowo wzrosnąć, ale później gwałtownie spadnie. Ciśnienie tętnicze krwi również spadnie w czasie od 30 do 60 sekund, podczas gdy ciśnienie żylne wzrośnie z powodu rozdęcia układu żylnego przez gaz i parę. Ciśnienie żylne osiągnie lub przekroczy ciśnienie tętnicze w ciągu jednej minuty. Praktycznie nie będzie skutecznego krążenia krwi”. „Po początkowym przypływie gazu z płuc podczas dekompresji, gaz i para wodna będą nadal wypływać na zewnątrz przez drogi oddechowe. To ciągłe parowanie wody ochłodzi usta i nos do temperatury zbliżonej do zera; pozostała część ciała również zostanie schłodzona, ale wolniej.(…) Jest bardzo mało prawdopodobne, aby człowiek nagle wystawiony na działanie próżni miał więcej niż 5 do 10 sekund, aby sobie pomóc. Jeśli natychmiastowa pomoc jest pod ręką, chociaż wygląd i stan będą poważne, rozsądne jest założenie, że rekompresja do tolerowanego ciśnienia (200 mm Hg, 3,8 psi) w ciągu 60 do 90 sekund może spowodować przeżycie i być może dość szybki powrót do zdrowia”. Czyli bez ochrony skafandra przeżylibyśmy w kosmosie maksymalnie półtorej minuty, przy czym przytomność stracilibyśmy po 10 sekundach. Niezbyt przyjemna perspektywa. Skafander kosmiczny – prototypy Prace nad skafandrami do zadań specjalnych, czyli tak zwanymi Extravehicular Mobility Unit (EMU), rozpoczęły się na cztery lata przed pierwszym historycznym lotem człowieka w kosmos w 1961 roku. Tworzone wówczas prototypy skupiały się na ochronie przed próżnią. Były sztywne, częściowo metalowe i wyglądały jak żywcem wyjęte z komiksów z lat 50. XX wieku. Testowano je m.in. w komorach próżniowych. Pierwsza kobieta na Księżycu – plan NASA na 2024 rok. Koszt misji: 28 mld dolarów Amerykańska agencja kosmiczna ujawniła właśnie plany misji Artemis. W ramach przedsięwzięcia za cztery lata na Księżycu miałaby wylądować pierwsza kobieta w historii oraz pierwszy mężc... W 1962 roku na łamach „Life Magazine” ukazało się zdjęcie człowieka w stroju kosmicznym przypominającym beczkę z gumowymi kończynami. Był to tzw. Grumman Moon Suit. Skafander, jak sama nazwa wskazuje, zaprojektowali inżynierowie Grumman Aircraft Engineering Corporation. Chociaż ten koncepcyjny skafander nigdy nie wszedł do produkcji, warto go zapamiętać z przynajmniej dwóch powodów. Po pierwsze, koncepcja tak przypadła do gustu NASA, że Grumman Aircraft Engineering Corporation stała się głównym wykonawcą modułu księżycowego misji Apollo. Po drugie, firma sprzedała licencję skafandra producentowi zabawek Mattel, udowadniając tym samym, że na kosmicznych gadżetach można dobrze zarobić. Skafander kosmiczny misji Apollo Lata 60. XX wieku to wyścig na Księżyc. Wyścig obarczony masą problemów. A jednym z nich była konieczność skonstruowania skafandrów, w których astronauci będą mogli bezpiecznie przemieszczać się po Księżycu. Jednostka musiała zapewnić pełne podtrzymanie życia. Miała też być na tyle elastyczna, by umożliwić astronautom pracę. Na potrzeby każdej misji księżycowej programu Apollo wykonywano nawet 50 skafandrów. Same skafandry były dopasowywane indywidualnie do każdego astronauty. Członkowie załogi posiadali po trzy skafandry – jeden treningowy i dwa na misję. Natomiast dublerzy mieli po dwa skafandry. Wracamy na Księżyc. Wyścig znów trwa [REPORTAŻ] Powrót na Księżyc to nie tylko kwestia prestiżu - to wyścig po ogromne pieniądze. Skafander składał się z dwóch głównych części: kombinezonu ciśnieniowego oraz z przenośnego systemu podtrzymującego życie (PLSS). PLSS mieścił się w dużym, kanciastym plecaku znanym z misji księżycowych. Znajdowało się w nim sterowanie ciśnieniem w zestawie ciśnieniowym (PGA) – wystarczająca na siedem godzin pracy butla z tlenem do oddychania. Konieczne były również urządzenia do usuwania dwutlenku węgla, wilgoci i zapachów. Inne urządzenie sterowało temperaturą samego tlenu, jak i spodniej warstwy odzieży, która była chłodzona cieczą (LCG). Systemy sensorów nieustannie zbierały dane telemetryczne. Każdy kombinezon wyposażony był w głośnik i mikrofon umieszczone w hełmie. Hełm miał nie tylko chronić astronautów przed brakiem tlenu i zapewniać odpowiednie ciśnienie, ale też zabezpieczać przed silnym promieniowaniem słonecznym. Skafander kosmiczny – stworzony przez firmę szyjącą bieliznę Skafander księżycowy był ewidentnie wielkim krokiem dla ludzkości. Co ciekawe, krok ten pomogła wykonać firma szyjąca biustonosze. Playtex wygrał konkurs na stworzenie skafandrów dla programu Apollo w 1962 roku. W związku z tym, że firma nie kojarzyła się zbyt poważnie, powołano spółkę – córkę o nazwie ILC Dover. Co to za dźwięk? Jak to możliwe, że słyszała go załoga Apollo 10? Taśmy NASA upublicznione Nagranie dziwnych dźwięków, jakie usłyszeli astronauci w trakcie misji Apollo 10 w 1969 r. podczas przelotu po oddalonej od Ziemi stronie Księżyca, zostało po niemal pół wieku upublicznion... To właśnie jej dziełem są A7L i A7LB – ręcznie szyte skafandry kosmiczne, które chroniły astronautów misji Apollo przed ekstremalnymi warunkami panującymi na Księżycu. Jednocześnie zapewniały im swobodę ruchów niezbędną do zbierania kamieni księżycowych, przeprowadzania eksperymentów naukowych i prowadzenia łazika księżycowego. Skafander kosmiczny – dalsze prace Dalszy rozwój skafandrów kosmicznych nastąpił wskutek uruchomienia programu wahadłowców oraz budowy pierwszych stacji kosmicznych. Co ciekawe, używane do dziś na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej EMU są tymi samymi, które brały udział w misjach wahadłowców. Nowe skafandry są dopiero tworzone. Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? W kosmos poleciało czterech pasażerów, którzy wykupili dziesięciodniowy pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Czy doczekaliśmy się długo zapowiadanej komercjalizacji ISS? I co na to ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/na-miedzynarodowa-stacje-kosmiczna-poleciala-pierwsza-calkowicie-prywatna-misja-kto-bierze-w-niej-udzial-fot-axiom-space-d4f258a.jpeg" width="938" height="521" alt="Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? (fot. Axiom Space)" title="Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? (fot. Axiom Space)" /> Kolejne konstrukcje będą musiały być jeszcze bardziej elastyczne i lepiej dopasowujące się do różnej budowy ciała astronautów. O tym, jak istotne jest dobre dopasowanie skafandra najlepiej świadczy odwołany spacer kosmiczny samych kobiet, który miał odbyć się w marcu 2019 roku. Powodem było to, że skafandry okazały się za duże dla astronautek Christiny H. Koch i Anne C. McClain. Skafander to wciąż osobisty statek kosmiczny, który powinien zostać uszyty na miarę. Pewnie dlatego koszt pojedynczego egzemplarza to aż 15 milionów dolarów. Z czego 70 proc. przypada na sam plecak i znajdującą się w nim aparaturę.
Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział?
W kosmos poleciało czterech pasażerów, którzy wykupili dziesięciodniowy pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Czy doczekaliśmy się długo zapowiadanej komercjalizacji ISS? I co na to wszystko współzarządzający nią Roskosmos?
W tym artykule: Firma Axiom chce zbudować prywatną stację kosmiczną Czy ISS zostanie skomercjalizowana? Jak na prywatną misję zareagują Rosjanie? Załoga misji liczy cztery osoby. To dowódca Michael López-Alegría, doświadczony astronauta, który ma za sobą już cztery misje kosmiczne. A także trzech członków załogi: Larry Connor ze Stanów Zjednoczonych, Eytan Stibbe z Izraela, Mark Pathy z Kanady. Tak przedstawia się skład pierwszej całkowicie prywatnej misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Koszt? 55 mln dolarów od osoby za przelot, 10-dniowy pobyt na ISS oraz powrót na Ziemię. Firma Axiom chce zbudować prywatną stację kosmiczną Chociaż podróżnicy dotrą na 400 km ponad Ziemią dzięki możliwościom SpaceX, nie jest to misja firmy Elona Muska. Tym razem Falcon 9 i Dragon służą tylko za wynajęty pojazd, który, niczym taksówka, ma dowieźć załogantów na miejsce. A za pomysłem misji i jej wykonaniem stoi Axiom Space. To amerykańska spółka, która w ubiegłym roku ogłosiła plan budowy pierwszej komercyjnej stacji kosmicznej na niskiej orbicie Ziemi. Kim są członkowie załogi Blue Origin, którzy polecieli w kosmos? Wtorkowy lot w kosmos Jeffa Bezosa i trójki innych astronautów na pokładzie rakiety New Shepard firmy Blue Origin był drugim w ciągu dziesięciu dni lotem, podczas którego w przestrzeń kosmi... W styczniu 2020 roku NASA wybrała Axiom na dewelopera infrastruktury kosmicznej. Do 2024 roku firma ma skonstruować co najmniej jeden moduł komercyjny, który można będzie dodać do węzła Harmony na ISS. Docelowo właśnie ten moduł miałby się stać podstawową częścią planowanej przez Axiom własnej, komercyjnej stacji. Według zapewnień firmy, moduł będzie częścią ISS do końca 2028 roku. Potem zostanie odłączony od stacji i wprowadzony na inną orbitę. To ambitne plany, mocno odróżniające Axiom od pozostałych prywatnych firm kosmicznych. Te najczęściej koncentrują się na budowie rakiet i możliwości wynoszenia na orbitę satelitów lub kosmicznych turystów. Axiom tymczasem reklamuje nawet misję Ax-1 jako „ważny krok w kierunku celu Axiom Space, jakim jest zbudowanie prywatnej stacji kosmicznej na niskiej orbicie okołoziemskiej, która może służyć jako globalne centrum akademickie i komercyjne”. Czy tak się faktycznie stanie? To wciąż kwestia otwarta i mocno wychodząca w przyszłość. W tej chwili Axiom Space to przede wszystkim coś, co można uznać za biuro podróży dla zamożnych. Na swojej stronie reklamuje się jako firma, która zapewni dostęp do przestrzeni kosmicznej firmom i osobom prywatnym. Jednak szefostwo spółki odżegnuje się od terminu „turystyka kosmiczna” przekonując, że stawia na wykorzystanie orbity do prac naukowo-badawczych, nie dla rozrywki. Czy ISS zostanie skomercjalizowana? Właśnie dlatego misja Ax-1 określana jest mianem „prywatnej misji astronautycznej”. Ma ją to odróżnić zarówno od misji agencji kosmicznych, jak i od takich przedsięwzięć, jak Inspiration4, czyli pierwsza prywatna orbitalna misja kosmiczna w historii. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna zaczyna pękać! Używana przez astronautów bez przerwy od 2000 roku Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) szybko się starzeje, czego dowodem są pojawiające się w jej powłoce pęknięcia. NASA używa określenia „prywatne misje astronautów” w odniesieniu do „misji finansowanych ze środków prywatnych, w pełni komercyjnych lotów kosmicznych na komercyjnym pojeździe nośnym w celu umożliwienia turystyki, zasięgu, badań komercyjnych oraz zatwierdzonych działań komercyjnych i marketingowych na stacji kosmicznej”. Jak przekonuje szefostwo Axiom Space, uczestnicy misji Ax-1 w trakcie pobytu na ISS zamierzają prowadzić badania i eksperymenty. Niestety, nie podano żadnych szczegółów. O tym, że ISS ma zostać skomercjalizowana, mówiło się od dawna. Pomysł, by stacja na siebie zarabiała legł u podstaw samej idei stworzenia domu w kosmosie. Niestety, poza krótkimi pobytami na ISS kosmicznych turystów oraz zleconym i solidnie opłaconym przez prywatne firmy badaniom prowadzonym na pokładzie stacji, ISS nigdy na siebie nie zarabiała. Czy takie misje jak Ax-1 to zmienią? Możliwe. Jak na prywatną misję zareagują Rosjanie? Pozostaje jednak inny problem. Jest nim agencja Roskosmos, która współdecyduje o „być czy nie być” naszego domu na orbicie. W pierwszych tygodniach wojny w Ukrainie szef Roskosmosu Dmitri Rogozin odgrażał się, że Rosja odetnie swoje moduły stacji i zakończy projekt. Do sieci trafił nawet film animowany, na którym Rosjanie odlatują z ISS swoimi modułami i machają na pożegnanie wystraszonemu amerykańskiemu astronaucie, Markowi Vande Heiowi. Była to jawna pogróżka związana z zaplanowanym na 30 marca powrotem na Ziemię astronauty. Powrotem, który miał się odbyć dzięki rosyjskiemu statkowi Sojuz. „Kosmiczna anemia”, na którą cierpią astronauci, jest dużo bardziej szkodliwa niż przypuszczaliśmy Najnowsze badania pokazują, że w kosmosie organizm astronautów dużo szybciej niszczy czerwone krwinki. Długotrwały pobyt w warunkach mikrograwitacji może być bardzo niebezpieczny. Jednak wiele wskazuje na to, że pogróżki i przepychanki na szczycie nie mają realnego przełożenia na ISS. Mark Vande Hei wrócił na Ziemię i wylądował w Kazachstanie. Nikt mu w tym nie przeszkadzał. Analogicznie teraz, w odniesieniu do misji Ax-1, Roskosmos nabiera wody w usta. Czyżby Rosjanie zrozumieli, że buńczuczne poczynania Rogozina nie przyniosą nikomu, a szczególnie Rosji, niczego dobrego? Zobaczymy. Na razie przygotujmy się na medialny show. Od chwili, gdy w sobotę 9 kwietnia Dragon zacumuje do ISS, do momentu powrotu załogantów na Ziemię, Axiom zrobi wszystko, byśmy mogli śledzić każdy krok czterech „prywatnych astronautów”. Na razie misja przebiega zgodnie z planem. W sobotę kapsuła przycumowała do ISS, a załoga stacji powitała turystów na pokładzie. Obecnie na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej znajduje się więc 11 osób. Członkowie misji Axiom na razie oswajają się z życiem w stanie mikrograwitacji. Potem mają przeprowadzić 25 eksperymentów naukowych.
Rakieta księżycowa SLS przechodzi kluczowy test. Co wiemy o rakiecie będącej koniem pociągowym programu Artemis?
„Próba generalna na mokro” – tak nazywa się runda trzydniowych testów Space Launch System (SLS). To ciężka rakieta księżycowa, która ma być główną siłą nowego programu księżycowego Artemis oraz otworzyć nam bramę w odległy kosmos. Jeśli pomyślnie przejdzie testy, za dwa-trzy miesiące SLS wyniesie w kierunku Srebrnego Globu kapsułę załogową Orion.
W tym artykule: Rakieta SLS – jak powstała? Ile kosztowało zbudowanie SLS? Jakie możliwości ma SLS? Jak będą przebiegać testy rakiety SLS? Jaka przyszłość czeka rakiety SLS? SLS jest najpotężniejszym pojazdem skonstruowanym przez człowieka od lat 60. XX wieku. Wówczas z ogromnego VAB (Vehicle Assembly Building) NASA wyjechał w kierunku platformy startowej Saturn V. Block1, czyli pierwsza wersja rakiety SLS, która będzie dopracowywana przez kolejne lata, wznosi się na wysokość 23 pięter (98 metrów) nad platformą startową, co czyni ją wyższą od Statuy Wolności. SLS składa się z gigantycznego rdzenia otoczonego dwoma rakietami wspomagającymi (SRB). Rdzeń mieści dwa duże zbiorniki magazynowe. Jeden na ciekły wodór, czyli paliwo, a drugi na ciekły tlen. Ten ostatni to utleniacz, który powoduje spalanie paliwa. U podstawy rdzenia znajdują się cztery silniki RS-25. Takie same, jakie napędzały orbiter wahadłowca. Rakieta SLS – jak powstała? – Projekt rakiety SLS należy datować na czasy odwołanego amerykańskiego programu Constellation, który, podobnie jak teraz Artemis, miał być powrotem na Księżyc – mówi dr Aleksandra Bukała, dyrektor Departamentu Strategii i Współpracy Międzynarodowej Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA). Perseverance: rok na Marsie. Co udało się odkryć marsjańskiemu łazikowi NASA? Od udanego lądowania na Czerwonej Planecie najnowszego łazika – laboratorium NASA, czyli Perseverance – mija rok. Przez ten czas robot wielkości SUV-a i jego przyjaciel, pierwszy marsjański... – Jest to też pokazanie ciągłości pewnych osiągnięć i rozwiązań. Bo tak, jak program wahadłowców czerpał garściami z programu księżycowego Apollo, tak w SLS wykorzystano sprawdzone rozwiązania programu wahadłowców. Mówię przede wszystkim o głównych silnikach promu, bocznych rakietach na paliwo stałe oraz zewnętrznych zbiornikach paliwa – dodaje dr Bukała. Inne rozwiązania wydają się być zapożyczone wprost z Saturna V. Skonstruowana w największym hangarze świata (wspomnianym VAB) rakieta SLS przemieszcza się na stanowisko startowe na pojeździe gąsienicowym, po czym mocowana jest do wieży. Jednak myli się ten, kto sądzi, że są to te same urządzenia, które wspierały starty misji Apollo. Ile kosztowało zbudowanie SLS? – Wszystko musiało zostać zbudowane od nowa, no może poza samym VAB. Konieczne były nowe, dostosowane do SLS-ów platformy. Całe stanowisko startowe, wraz z wieżą, musiało zostać przebudowane i dostosowane do potrzeb SLS-a i jego charakterystyki. Liczy się, że konieczność zbudowania nowej infrastruktury pochłania od 20 do 25 procent kosztów całej misji – wyjaśnia dr Aleksandra Bukała. O jakich kosztach mówimy? W tej chwili wycenia się, że SLS pochłonął sumę 4,1 miliarda dolarów. Być może dlatego wielu zadaje sobie pytanie, po co nam nowa rakieta, skoro z Ziemi regularnie startują rakiety wynoszące na orbitę satelity, a całkiem niedawno również ogromny Teleskop Jamesa Webba? Znamy firmę, która wystrzeli pierwszą rakietę z innej planety niż Ziemia. Podpisała kontrakt z NASA Lockheed Martin zaangażowana w misję Mars Sample Return. Firma pracująca przy tak głośnych misjach jak Juno, Mars Reconnaissance Orbiter czy OSIRIS-REx została wybrana na dostawcę małej rak... – Chodzi o prawa fizyki – wyjaśnia dr Anna Chrobry, fizyczka pracująca w branży kosmicznej w Bremie. – Aby pokonać siłę ziemskiej grawitacji i dolecieć na niską orbitę ziemską (LEO), czyli na przykład na Międzynarodową Stację Kosmiczną, rakieta musi mieć napęd zdolny wygenerować prędkość 28,5 tys. km/godz. Ale aby uciec z grawitacji Ziemi i polecieć w kierunku Księżyca, potrzeba rozpędzić się do 40 tys. km/godz. Żadna z aktualnie używanych rakiet nie ma takiej mocy. Dlatego trzeba było ją zbudować. Jakie możliwości ma SLS? Jeśli jako miary użyjemy ciągu, to SLS będzie najpotężniejszą rakietą w historii. Przynajmniej na stan z tego roku. Block 1 SLS wygeneruje 39,1 meganewtonów ciągu podczas startu, czyli o 15 proc. więcej niż Saturn V. Co prawda w 1960 roku Związek Radziecki zbudował rakietę N1 zdolną wytworzyć 45,4 meganewtonów ciągu, jednak wszystkie testy N1 zakończyły się fiaskiem. Największymi misjami JPL zarządzają kobiety. Zwrot w historii NASA Marsjański helikopter Ingenuity, brawurowa misja na Tytana – Dragonfly – i sprowadzenie próbek marsjańskiej gleby na Ziemię. Te wyjątkowe i przełomowe misje kosmiczne łączy nie tylko to... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najwiekszymi-misjami-jpl-zarzadzaja-kobiety-zwrot-w-historii-nasa-fot-photo-courtesy-worcester-polytechnic-institute-9339670.jpeg" width="938" height="527" alt="Największymi misjami JPL zarządzają kobiety. Zwrot w historii NASA (fot. Photo Courtesy Worcester Polytechnic Institute)" title="Największymi misjami JPL zarządzają kobiety. Zwrot w historii NASA (fot. Photo Courtesy Worcester Polytechnic Institute)" /> – Kluczowa jest też kwestia udźwigu. W końcu SLS ma być koniem pociągowym całego programu, który ma doprowadzić m.in. do budowy stacji orbitalnej Lunar Gateway. To pierwsza stacja, która będzie wysunięta poza orbitę Ziemi. Wahadłowce mogły wynieść na niską orbitę ziemską około 30 ton ładunku, Saturn V – 118 ton. Natomiast SLS może wynieść na LEO 130 ton, a na orbitę księżycową 27 ton – tłumaczy dr Aleksandra Bukała. Jak będą przebiegać testy rakiety SLS? Czego możemy spodziewać się w ten weekend? W oficjalnym komunikacie NASA możemy przeczytać: „Około dwudniowy test przeprowadzi zespół startowy Artemis 1 poprzez operacje ładowania paliwa do zbiorników rakiety, przeprowadzenia pełnego odliczania startu, zademonstrowania zdolności do recyklingu zegara odliczającego, a także opróżnienia zbiorników, aby dać im możliwość przećwiczenia terminów i procedur, których użyją do startu. (…) Symulowane odliczanie nastąpi w niedzielę po południu”. Podróż do jądra niedoszłej planety. NASA szykuje misję na Psyche – asteroidę zbudowaną z cennych metali Wystartowała misja NASA mająca zbadać planetoidę Psyche. Ten krążący między Marsem a Jowiszem relikt po formowaniu się Układu Słonecznego jest prawdziwym skarbcem wiedzy i zasobów natur... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/db29a1037fcbced83f9f8ab82b1fff7c960e5c8c-5a10817.jpeg" width="938" height="528" alt="Podróż do jądra niedoszłej planety. Wystartowała misja na Psyche – planetoidę zbudowaną z cennych metali (fot. NASA Television)" title="Podróż do jądra niedoszłej planety. Wystartowała misja na Psyche – planetoidę zbudowaną z cennych metali (fot. NASA Television)" /> Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, zostanie wyznaczona data startu misji, która wyniesie w podróż dookoła Księżyca kapsułę załogową Orion. – Orion będzie wykorzystywał nowoczesne technologie w wielu dziedzinach, takich jak komputery, elektronika, systemy podtrzymywania życia i napędy. Zewnętrzne płytki heat shield, mające chronić kapsułę przed przegrzewaniem się w momencie powrotu na Ziemię, są wykonane z tego samego materiału, co płytki, które chroniły promy kosmiczne – mówi dr Chrobry. Jaka przyszłość czeka rakiety SLS? – Średnica Oriona jest o około metr większa od modułu używanego w misjach Apollo. Jest to związane z różnymi profilami misji. Artemis ma zabrać w podróż w kierunku Księżyca czterech, nie trzech astronautów. Orion będzie miał również lepsze osłony przed promieniowaniem dzięki materiałom lepiej przystosowanym do pochłaniania i odbijania promieniowania. Ale istnieją również rozważania dotyczące stworzenia tymczasowego schronienia na wypadek silnych burz radiacyjnych – wylicza dr Anna Chrobry, która podczas pracy dla Airbusa pracowała przy europejskim module serwisowym ESM. Kometa Halleya, najsłynniejsza z komet. Jak ją odkryto i kiedy ponownie powróci na nasze niebo? Jądro komety Halleya pokrywają wzgórza, doliny i kratery. Krąży po wydłużonej, eliptycznej orbicie i pojawia się w okolicach Słońca średnio raz na 76 lat. Niegdyś sądzono, że jej poja... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kometa-halleya-najslynniejsza-z-komet-jak-ja-odkryto-i-kiedy-ponownie-powroci-na-nasze-niebo-fot-nasa-w-liller-wikimedia-commons-public-domain-5cca4e1.jpeg" width="938" height="469" alt="Kometa Halleya, najsłynniejsza z komet. Jak ją odkryto i kiedy ponownie powróci na nasze niebo? (fot. NASA/W. Liller, Wikimedia Commons, public domain)" title="Kometa Halleya, najsłynniejsza z komet. Jak ją odkryto i kiedy ponownie powróci na nasze niebo? (fot. NASA/W. Liller, Wikimedia Commons, public domain)" /> W weekend, w ramach testów SLS, dojdzie m.in. do pierwszego odliczania do startu. Ale zostanie ono przerwane na 9,4 sekundy przed startem. Jednak jeśli wszystko pójdzie dobrze, to SLS po raz pierwszy wzniesie się w powietrze w przeciągu najbliższych kilku miesięcy. Do startu może dojść nawet już w maju tego roku.
Napięta sytuacja na orbicie. Czy to koniec amerykańsko-rosyjskiej współpracy kosmicznej?
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) miała być symbolem nowego ładu. Symbolem świata, w którym współpracę dla dobra ludzkości przedkłada się ponad waśnie i interesy narodowe. Tymczasem w związku z sankcjami nałożonymi na Rosję przez kraje Zachodu, szef Roskosmosu grozi, że bez wsparcia rosyjskiego ISS dosłownie spadnie Amerykanom na głowy. Coraz bardziej napięta sytuacja na orbicie.
W tym artykule: Rosjanie grożą wycofaniem się ze współpracy przy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS poradzi sobie bez rosyjskich rakiet Rosja jest zobowiązana do współpracy przy ISS przez umowy międzynarodowe Agencje kosmiczne i placówki naukowe zrywają współpracę z Rosją „Panowie, jak już sobie planujecie sankcje, sprawdźcie, czy ci, którzy się tym zajmują, nie mają przypadkiem choroby Alzheimera. Tak na wszelki wypadek, aby wasze sankcje nie spadły wam przypadkiem na głowę. I to dosłownie. Więc na razie, jako wasz partner, sugeruję, abyście się przestali zachowywać jak nieodpowiedzialni gracze i odpuścili sobie te sankcje. To taka przyjacielska rada” – napisał 24 lutego na Twitterze Dmitrij Rogozin, szef rosyjskiej agencji kosmicznej Roskosmos. Rosjanie grożą wycofaniem się ze współpracy przy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Rogozin, mimo nieustannie malejącego znaczenia rosyjskiego programu kosmicznego, próbuje grać z pozycji siły. Podkreśla, że amerykańskie sankcje na komponenty techniczne trwają już od 2014 roku, od aneksji Krymu. A mimo to Rosja świetnie sobie radzi, korzystając z własnych możliwości. „Chcecie zniszczyć naszą współpracę na stacji kosmicznej? Przecież już to robicie, ograniczając wymianę między ośrodkami szkolenia kosmonautów i astronautów. A może chcecie sami zarządzać stacją kosmiczną? To wytłumaczcie prezydentowi Bidenowi, bo może tego nie wie. Korygowanie orbity stacji kosmicznej, unikanie niebezpiecznych śmieci kosmicznych, którymi wasi utalentowani biznesmeni zaśmiecili orbitę okołoziemską możliwe jest tylko dzięki silnikom rosyjskich statków transportowych Progress. Jeżeli zablokujecie współpracę z nami, to nikt nie uchroni ISS przed niekontrolowanym wejściem w atmosferę i upadkiem na terytorium Stanów Zjednoczonych lub… Europy. Możliwe, że 500-tonowa stacja spadnie na Indie lub Chiny. Podejmujecie takie ryzyko? Stacja kosmiczna nie przelatuje nad terytorium Rosji, więc ryzyko jest po waszej stronie. Jesteście na nie gotowi?” – pyta Rogozin. Co zrobić z lawinowo rosnącą liczbą kosmicznych śmieci? Niedawno dołączyło do nich 40 satelitów Elona Muska Miliony kosmicznych odpadków krążących po niskiej orbicie okołoziemskiej stały się realnym zagrożeniem dla przyszłości lotów kosmicznych i rozwoju systemów satelitarnych. Aby rozwiąza.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7c79b3cac00b7a13fbdf9a3745bb8e4a51e7efda-9989a59.jpeg" width="933" height="700" alt="Co zrobić z lawinowo rosnącą liczbą kosmicznych śmieci? Niedawno dołączyło do nich 40 satelitów Elona Muska (fot. Getty Images)" title="Co zrobić z lawinowo rosnącą liczbą kosmicznych śmieci? Niedawno dołączyło do nich 40 satelitów Elona Muska (fot. Getty Images)" /> Czy te groźby mają pokrycie? Czy ogromna, porównywalna wielkością do rozmiarów boiska na stadionie Camp Nou stacja orbitalna ISS naprawdę jest zagrożona? O czym konkretnie mówi szef Roskosmosu? ISS poradzi sobie bez rosyjskich rakiet Odnosi się przede wszystkim do wykorzystania rosyjskiego modułu Zaria. Jest on wyposażony w napęd, który reguluje orbitę ISS. Pozwala unikać pędzących śmieci kosmicznych oraz naturalnej deorbitacji stacji, która stopniowo wytraca wysokość, trąc o resztki atmosfery ziemskiej. Jednak Zaria jest integralną częścią stacji, nie można jej odłączyć. Ale załóżmy, że kosmonauci otrzymają zakaz użycia silników manewrowych ISS. Czy reszta partnerów poradzi sobie z utrzymaniem Domu w Kosmosie na właściwym kursie? – Groźby Roskosmosu mają niewielkie przełożenie na rzeczywistość. Naturalnie moduł Zaria zapewnia orientację w przestrzeni i możliwość manewrowania. Jednak z drugiej strony energia dla stacji jest generowana w amerykańskim module Unity. A bez energii pochodzącej z tego modułu, rosyjska część stacji ma niewystarczającą ilość własnej energii do działania – mówi dr Łukasz Kaczmarek-Kurczak z Centrum Studiów Kosmicznych Akademii Leona Koźmińskiego. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna zaczyna pękać! Używana przez astronautów bez przerwy od 2000 roku Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) szybko się starzeje, czego dowodem są pojawiające się w jej powłoce pęknięcia. Zaopatrzenie stacji też nie jest problemem. Do stacji dokują cztery nie należące do Rosji statki z zaopatrzeniem: europejski ATV, japoński HTV dwa amerykańskie – Cygnus i Dragon. Wedle ostatnich doniesień Dragon może też tymczasowo służyć jako moduł napędowy ISS i korygować jej kurs. W nowy moduł typu Zvezda może zostać też przekształcony europejski statek ATV. Rosja jest zobowiązana do współpracy przy ISS przez umowy międzynarodowe Pod względem prawnym Rosja ma również małe pole manewru w kwestii ISS. – Zgodnie z artykułami nr 6 i 23 umowy o powołaniu i działaniu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, zmiana przynależności krajowej modułów i ich odsprzedanie, czy też modyfikacja (zwana w artykule 14. ewolucją), podlegają konsultacjom. Samo odejście od umowy o ISS na podstawie art. 28 wymaga uprzedzenia pozostałych partnerów o przynajmniej rok przed dokonaniem jakichkolwiek działań. Jednak można założyć, że Rosja nie będzie przejmowała się umowami międzyrządowymi, a taką jest umowa o ISS, i zwyczajnie wyda rozkaz odłączenia – mówi Kamil Muzyka, specjalizujący się w prawie kosmicznym doktorant w Instytucie Nauk Prawnych PAN. Gdzie zaczyna się przestrzeń kosmiczna? Niedawno Richard Branson, a krótko po nim Jeff Bezos razem ze swoimi załogami polecieli w kosmos. Co to jednak tak naprawdę oznacza? Co znaczy to, że odbyli loty suborbitalne a nie orbitalne? J... Jednak, jak podkreśla dr Kaczmarek-Kurczak, Rosjanie grożą odłączeniem się od programu ISS już przynajmniej od 2014 roku. Był to jeden z powodów, dla których rozwinięto projekt Dragon oraz możliwość zaopatrywania ISS amerykańskimi rakietami. – W dłuższym okresie na pewno przyspieszy budowa stacji komercyjnej i modułów firmy Axiom, stacji Lunar Gate oraz planowana deorbitacja ISS. Stacja na pewno nie spadnie w sposób niekontrolowany, bo podwyższaniem jej orbity już od dawna zajmowały się np. pojazdy europejskie ATV – uspokaja dr Kaczmarek-Kurczak. Agencje kosmiczne i placówki naukowe zrywają współpracę z Rosją Obecna sytuacja bez wątpienia odbije się na przemyśle kosmicznym i idei pokojowej współpracy na rzecz eksploracji i badań kosmosu. Już teraz na całym świecie słychać głosy wzywające do zaniechania wszelkiej współpracy, w tym tej naukowej, z Rosją. Niemieckie Centrum Badań Naukowych GFZ opublikowało oświadczenie o natychmiastowym zakończeniu wszelkiej współpracy z rosyjskimi urzędami i instytucjami. Natomiast polskie Centrum Badań Kosmicznych PAN podjęło decyzję o wstrzymaniu dostarczania pomiarów laserowych wszystkich rosyjskich satelitów. Dotyczy to również tych będących częścią systemu nawigacji satelitarnej GLONASS, rosyjskiego odpowiednika amerykańskiego systemu GPS. Podaj swoją pozycję! Zwykłe mapy powoli odchodzą do lamusa. Elektronika, która je wypiera, poprowadzi nas do celu jak po przysłowiowej nitce. Jaki będzie koniec cywilizowanego świata? Będziemy zgubieni – dosł... – GLONASS to konstelacja wojskowych satelitów wykorzystywanych na potrzeby rosyjskiej armii, które do poprawnego działania muszą znać bardzo dokładnie swoje położenie. Pomiary laserowe dostarczają precyzyjnych informacji o położeniu śledzonych satelitów. Mowa tu o pojedynczych centymetrach i precyzji dochodzącej do kilku milimetrów. Dokładne orbity satelitów nawigacyjnych GLONASS przekładają się m.in. na dokładne współrzędne wojskowych odbiorników na powierzchni Ziemi, wykorzystywanych przez rosyjską armię – wyjaśnia dr Paweł Lejba, szef Obserwatorium Astrogeodynamicznego CBK PAN w Borówcu. Dodaje, że instytut nie będzie wspierał agresywnego reżimu.