National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-20T11:06:18.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: „Obcy” na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Naukowcy odkryli zmutowane szczepy bakterii
items: Pierwsza w historii ewakuacja załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Scenariusz istnieje od ponad 30 lat!
items: „Kosmiczna matka” urodziła dziewięcioro zdrowych dzieci. Przełomowy eksperyment Chin
items: Jeden statek, dwóch chętnych. Chińscy astronauci utknęli na orbicie przez kosmiczne śmieci
items: Polski astronauta dr Sławosz Uznański-Wiśniewski wraca na Ziemię. Kończy się misja Ax-4
items: Za kilka dni Sławosz Uznański-Wiśniewski poleci w kosmos. Lustrzana, symulowana misja rozpoczęła się już w Pile
items: Od szczypiorku do kosmosu. Jak przygotować jedzenie dla astronautów?
items: Firma Jeffa Bezosa buduje własną stację kosmiczną. NASA inwestuje w nią setki milionów dolarów
items: Z rosyjskich modułów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wycieka powietrze. Czy są powody do paniki?
items: Kto spędził najwięcej czasu w kosmosie? Oleg Kononienko właśnie pobił rekord świata
items: Europejczycy chcą mieć własną stację orbitalną – Starlab. ESA właśnie podpisała w tej sprawie umowę
items: Powstaje pierwsza prywatna stacja kosmiczna. Ma testować sztuczną grawitację
items: Chińczycy pokazują nowy lądownik księżycowy i plany bazy lunarnej. Rozpoczął się nowy wyścig kosmiczny
items: Niebezpieczna sytuacja na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Przecieka układ chłodzenia statku Sojuz
items: NASA twierdzi, że do 2030 roku na Księżycu będą mieszkać ludzie
items: Chińska rakieta wielkości 10-piętrowego budynku uderzyła w Ziemię. Gdzie spadła?
items: Kapitan Samantha Cristoforetti. Po raz pierwszy Europejka będzie dowodzić Międzynarodową Stacją Kosmiczną
items: Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę
items: Podniebny pałac zyskał nowy moduł. Chińska stacja kosmiczna Tiangong jest coraz większa
items: Boski Statek, Długi Marsz i Niebiański Pałac. Chiński program kosmiczny nabiera rozpędu, wzorując się na NASA
items: Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS?
items: Skafander kosmiczny jest jak statek szyty na miarę. Z czego powstają skafandry i jak działają?
items: Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział?
items: Rakieta księżycowa SLS przechodzi kluczowy test. Co wiemy o rakiecie będącej koniem pociągowym programu Artemis?
items: Napięta sytuacja na orbicie. Czy to koniec amerykańsko-rosyjskiej współpracy kosmicznej?

„Obcy” na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Naukowcy odkryli zmutowane szczepy bakterii
type: item
date: 2026-05-20T11:06:18.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: bakterie
subject: kosmos
subject: medycyna
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: stacja kosmiczna
subject: Zdrowie
description: Na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej naukowcy odkryli szczepy mikrobów. Analiza wykazała, że mutują one w sposób nieobserwowany wcześniej w warunkach ziemskich. Ponieważ część z nich wykazuje oporność na antybiotyki, odkrycie to budzi uzasadnione obawy o bezpieczeństwo przyszłych misji załogowych.
encoded: W tym artykule: Bakterie żyją w mikrograwitacji Szczepy antybiotykooporne Mutacja na orbicie Walka z patogenami na orbicie Naszą planetę zamieszkuje co najmniej bilion gatunków mikroorganizmów. Podtrzymują każdą formę życia i sprawiają, że planeta nadaje się do zamieszkania. Mikroorganizmy były pierwszą formą życia, która pojawiła się na naszej planecie około 3,8 miliarda lat temu. Dwa i pół miliarda lat temu odegrały kluczową rolę w pojawieniu się pierwszej komórki eukariotycznej, od której pochodzą wszystkie zwierzęta i rośliny, w tym ludzie. Około czterdziestu bilionów (10 do potęgi 12) mikroorganizmów żyje w jelitach każdego człowieka. Mikroorganizmy są esencją życia i siłą napędową ewolucji. Ewoluują z prędkością, która wymagałaby 10 tys. lat eksperymentów w laboratorium tylko po to, aby dorównać jednemu dniu naturalnej ewolucji. Bakterie żyją w mikrograwitacji To dość jasno pokazuje, dlaczego mikroby znajdują się wszędzie. Również w kosmicznym domu ludzkości, jakim jest Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS). W dodatku w zamkniętym środowisku stacji panują warunki, które doprowadziły do zmutowania mikrobów w sposób nieobserwowany na Ziemi. Bakterie jelitowe wpływają na myślenie. Naukowcy znaleźli związek między mikrobiomem a kondycją mózgu Chcesz mieć sprawny umysł? Zadbaj o swoje bakterie jelitowe – radzą uczeni. Właśnie wykazali, że bakterie te wpływają na kondycję intelektualną. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bakterie-jelitowe-wplywaja-na-myslenie-naukowcy-znalezli-zwiazek-miedzy-mikrobiomem-a-kondycja-mozgu-fot-getty-images-7f2031e.jpeg" width="938" height="528" alt="Bakterie jelitowe wpływają na myślenie. Naukowcy znaleźli związek między mikrobiomem a kondycją mózgu (fot. Getty Images)" title="Bakterie jelitowe wpływają na myślenie. Naukowcy znaleźli związek między mikrobiomem a kondycją mózgu (fot. Getty Images)" /> Już w 2018 roku znaleziono na ISS pięć szczepów mutujących bakterii. Jednak ostatnie badania, …

iss-2d2760f.jpg
width: 6200
height: 4400

Pierwsza w historii ewakuacja załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Scenariusz istnieje od ponad 30 lat!
type: item
date: 2026-01-09T10:57:17.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronauci
subject: loty w kosmos
subject: medycyna
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: stacja kosmiczna
subject: Zdrowie
description: NASA ogłosiła, że po raz pierwszy w historii czterech astronautów zostanie sprowadzonych wcześniej z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) z powodu problemu natury medycznej. Zdaniem agencji nie doszło do sytuacji zagrażającej życiu załogi, mimo to zdecydowano się wdrożyć procedurę zaproponowaną długo przed zbudowaniem ISS.
encoded: Czteroosobowa załoga ISS Crew-11, która spędziła na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej już pięć miesięcy, zostanie w najbliższych dniach ewakuowana. NASA wszczęła procedurę ewakuacji ze względu na bliżej nieznane problemy natury medycznej jednego z członków załogi. Agencja nie podaje w tej kwestii szczegółowych informacji, powołując się na konieczność zapewnienia chorej osobie prywatności. Nie wiadomo, kto z ekipy astronautycznej zachorował ani jaki problem medyczny wystąpił. Jedyną informacją, jaką podał podczas czwartkowej konferencji prasowej nowy administrator NASA Jared Isaacman było, iż na ISS nie ma możliwości przeprowadzenia właściwej diagnozy oraz leczenia. – To nie jest awaryjna deorbitacja, choć mamy taką możliwość i regularnie trenujemy takie scenariusze – podkreślił Isaacman. Pięć miesięcy na orbicie Załogę Crew-11 tworzą astronautki i astronauci: Zena Cardman i Michael Fincke z NASA, Kimiya Yui z Japonii oraz Oleg Platonov z rosyjskiej agencji Roskosmos. Załoga przyleciała na ISS na pokładzie statku SpaceX Crew Dragon Endeavour 1 sierpnia 2025 r. Oznacza to, że ich misja zbliża się ku zakończeniu, co ułatwiło decyzję o wcześniejszym powrocie. – Zawsze robimy to, co najlepsze dla naszych astronautów. Misja Crew-11 osiągnęła już większość swoich celów, a start Crew-12 nastąpi za kilka tygodni. To dobry moment, jeśli statek jest gotowy, a pogoda sprzyja, aby sprowadzić załogę na Ziemię – dodał Isaacman. Decyzja była szybka. Problem medyczny pojawił się w środę. W związku z nim NASA zdecydowała o odwołaniu zaplanowanego na kolejny dzień spaceru kosmicznego. Wówczas również zaczęły pojawiać się informacje o możliwej ewakuacji załogi. Decyzję podjęto w czwartek w godzinach popołudniowych. Statystycznie ewakuacje powinny mieć miejsce raz na trzy lata Dr James Polk, szef medycyny NASA, wyjaśnił, że problem nie miał związku ze spacerem kosmicznym ani przygotowaniami do niego. – To nie jest kwestia operacyjna ani uraz związany z zadaniami. To po prostu problem zd…

iss-8ab8b8c.jpg
width: 1800
height: 1200

„Kosmiczna matka” urodziła dziewięcioro zdrowych dzieci. Przełomowy eksperyment Chin
type: item
date: 2026-01-02T12:14:53.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: chiny
subject: eksperyment
subject: stacja kosmiczna
description: Na pokładzie statku kosmicznego Shenzhou-21 Chiny dokonały fundamentalnego eksperymentu na myszach. Po podróży w kosmos, mysz urodziła zdrowe młode. To ogromny krok naprzód w badaniach nad możliwościami reprodukcji ssaków.
encoded: 31 października na chińską stację kosmiczną, znajdującą się około 400 kilometrów nad Ziemią, wysłano cztery myszy o numerach 6, 98, 154 i 186. Przez dwa tygodnie zwierzęta przebywały w warunkach mikrograwitacji oraz były narażone na oddziaływanie promieniowania kosmicznego. Po ich bezpiecznym powrocie, który nastąpił 14 listopada, naukowcy odnotowali przełomowe wydarzenie: 10 grudnia jedna z samic urodziła dziewięć zdrowych młodych. Czy można być matką po podróży kosmicznej? Mysz udowadnia, że tak Sukces ten ma ogromne znaczenie dla planowania przyszłych, wieloletnich misji załogowych na Marsa czy budowy stałych baz na Księżycu. Wcześniejsze eksperymenty ograniczały się zazwyczaj do wykorzystania plemników myszy poddanych działaniu warunków kosmicznych do zapłodnienia samic na Ziemi. W tym przypadku jednak samica, która przebywała na orbicie, zdołała wydać na świat zdrowe potomstwo. Sześć z dziewięciu maleństw przeżyło, co badacze uznają za normalny wskaźnik przeżywalności. Wang Hongmei z Instytutu Zoologii Chińskiej Akademii Nauk podkreśliła, że misja ta udowodniła, iż krótkotrwały pobyt w przestrzeni kosmicznej nie musi uszkadzać zdolności rozrodczych ssaków. Matka wykazuje prawidłowe instynkty, karmi młode, a małe myszy rozwijają się normalnie i są aktywne. Kosmiczny pech: myszy zostają na orbicie dłużej Misja Shenzou-21 była jednak pechowa. Nagła zmiana harmonogramu powrotu statku Shenzhou-20 spowodowała, że myszy musiały zostać w kosmosie dłużej, niż planowano. Groziło to wyczerpaniem zapasów żywności, ale znaleziono rozwiązanie. Na Ziemi w trybie awaryjnym testowano przydatność produktów przeznaczonych dla ludzkich astronautów, np. kukurydzy, orzechów czy skompresowanych herbatników. Ostatecznie za najbezpieczniejszy pokarm dla myszy uznano mleko sojowe. Jak żyły myszy w kosmosie? W mysich klatkach utrzymywano ziemski rytm dobowy (światło włączano o 7:00, a wyłączano o 19:00), a zaawansowany system sztucznej inteligencji na bieżąco monitorował aktywność, sen i…

myszy-w-kosmosie-bb63154.jpg
width: 1575
height: 1050

Jeden statek, dwóch chętnych. Chińscy astronauci utknęli na orbicie przez kosmiczne śmieci
type: item
date: 2025-11-20T13:11:19.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: chiny
subject: loty w kosmos
subject: stacja kosmiczna
description: Od piątku, 14 listopada 2025 r., trójka astronautów misji Shenzhou 21 jest uwięziona na pokładzie stacji kosmicznej Tiangong. Załoga nie ma czym wrócić na Ziemię: ich statek został użyty do powrotu poprzedników z misji Shenzhou 20. Wszystko przez kosmiczne śmieci.
encoded: Przy chińskiej stacji kosmicznej Tiangong pozostał przycumowany tylko jeden, uszkodzony statek powrotny. Został on na początku listopada trafiony przez mikrometeoryt, co doprowadziło do pęknięcia iluminatora (okna obserwacyjnego) pojazdu. Przyczyną kolizji był „drobny fragment kosmicznych śmieci”, jak poinformowała wówczas Chińska Agencja Załogowych Lotów Kosmicznych (CMSA) w oświadczeniu. Zamiana statków uwięziła chińskich astronautów na orbicie Jedyny sprawny statek został użyty do powrotu na Ziemię poprzedniej misji. Zamiana statków uwięziła załogę misji Shenzhou 21 na nieokreślony czas – wysłanie nadprogramowej, ratunkowej rakiety w kosmos to przedsięwzięcie niełatwe i czasochłonne. Do tego czasu załoga w składzie Zhang Lu, Wu Fei i Zhang Hongzhang, pozostanie na stacji. Urzędnicy CMSA twierdzą, że pracują nad wysłaniem zastępczego statku. Choć nie potwierdzono daty powrotu, według raportów lotniczych start zaplanowano na 25 listopada. Rakieta Długi Marsz 2F miałaby wynieść na orbitę pusty statek załogowy Shenzhou-22, który pierwotnie miał polecieć na stację Tiangong z kolejną załogą, dopiero w połowie 2026 roku. Eksperci obawiają się jednak, że coś może pójść nie tak w tzw. międzyczasie. Nie jest jasne, dlaczego cała szóstka astronautów (czy też, według chińskiej nomenklatury, taikonautów) z obydwu misji (Shenzhou 20 i 21) nie została utrzymana na stacji do czasu zapewnienia kompletu statków powrotnych. Astronauci utknęli na orbicie już drugi raz To zdarzenie jest już drugim przypadkiem w ciągu ostatnich 2 lat, kiedy astronauci utknęli na orbicie. W marcu astronauci NASA Butch Wilmore i Suni Williams wrócili bezpiecznie na Ziemię po tym, jak ich ośmiodniowa misja zamieniła się w dziewięciomiesięczny pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Stało się tak z powodu problemów technicznych ze statkiem Starliner. Kosmiczne śmieci to rosnące zagrożenie Jan Osburg, inżynier z RAND Corporation, stwierdził w rozmowie ze Space.com, że oba te wydarzenia są „poważnym syg…

chinscy-astronauci-utkneli-na-orbicie-bc9f3a5.jpg
width: 5708
height: 3805

Polski astronauta dr Sławosz Uznański-Wiśniewski wraca na Ziemię. Kończy się misja Ax-4
type: item
date: 2025-07-14T09:10:20.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: polska
subject: stacja kosmiczna
description: – To była jedna z najbardziej magicznych chwil w moim życiu – powiedział w trakcie niedzielnego pożegnania z załogą Międzynarodowej Stacji Kosmicznej dr Sławosz Uznański-Wiśniewski. Polski astronauta wykonał plan misji w ponad 90 procentach.
encoded: Spis treści: Odpowiedni kąt wejścia w atmosferę Grace ma wodować na Pacyfiku Polskie eksperymenty na ISS Już dzisiaj około godziny 10.50 zamknie się właz kapsuły Dragon Crew „Grace” – pojazdu, który dowiózł załogę Ax-4 na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Teraz zabierze wszystkich czworo z powrotem na Ziemię. Odłączenie od stacji zaplanowane jest na godzinę 13.05. Tym samym wejdziemy w ostatni etap misji. Etap wyjątkowo niebezpieczny. Poza Polakiem załogę misji Ax-4 tworzą: Peggy Whitson (USA), Tibor Kapu (Węgry) i Shubhanshu Shukla (Indie). Dla dowódczyni, Peggy Whitson, był to piąty pobyt w kosmosie. Zliczając wszystkie misje, w których brała udział, wychodzi, że przebywała w kosmosie przez niemal dwa lata. Można więc śmiało powiedzieć, że ten najniebezpieczniejszy moment misji, nie jest dla niej nowością. Odpowiedni kąt wejścia w atmosferę Powrót załogi na Ziemię potrwa dobę – ze względu na konieczność wykonania serii manewrów orbitalnych, które ustawią statek na odpowiedniej trajektorii. Manewry muszą zapewnić kapsule bardzo precyzyjny kąt wejścia w atmosferę. Bo w związku z tym, że w trakcie przebijania się przez kolejne warstwy atmosfery kapsuła rozgrzewa się do temperatury około dwóch tysięcy stopni Celsjusza, odpowiedni kąt wejścia chroni statek przed spłonięciem. Jeśli kąt wejście będzie zbyt łagodny, Dragon Crew „odbije się” od atmosfery. Jeśli zbyt ostry, kapsuła może się zapalić. Sama kapsuła w trakcie przelotu przez atmosferę spręża znajdujące się przed nią powietrze, które rozgrzewa się i zmienia się w plazmę. Plazma powoduje problemy z łącznością, przez co nie mamy przez pewien czas kontaktu z załogą. Właśnie dlatego tak ważne jest precyzyjne wejście w dość wąski korytarz pozwalający na bezpieczne wejście w atmosferę. Jest to tym bardziej istotne, ponieważ w momencie powrotu na Ziemię astronauci nie mają żadnej ścieżki ucieczki. Jeśli w trakcie startu z Ziemi dojdzie na przykład do problemów z rakietą nośną, system ratunkowy odłączy kapsułę od ra…

slawosz-c8d31ab.jpg
width: 1200
height: 675

Za kilka dni Sławosz Uznański-Wiśniewski poleci w kosmos. Lustrzana, symulowana misja rozpoczęła się już w Pile
type: item
date: 2025-06-06T05:58:30.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: loty w kosmos
subject: stacja kosmiczna
description: We wtorek 4 czerwca, na tydzień przed startem w kosmos misji Ax-4 z dr. Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim, w habitacie badawczym LunAres w Pile zamknięto drzwi za członkami lustrzanej, choć symulowanej misji kosmicznej. Mają wykonać wszystkie zadania postawione przed astronautami Ax-4, tyle że na Ziemi.
encoded: Spis treści: Samotny jak astronauta Analogowo, choć kosmicznie Bezpieczeństwo przyszłych misji kosmicznych Polscy badacze starają się jak najlepiej wykorzystać możliwości, jakie przyniosła misja kosmiczna z udziałem drugiego polskiego astronauty, dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego. Wiele spośród eksperymentów, jakie Polak ma przeprowadzić na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, to te biologiczne i dotyczące samego życia w kosmicznej izolacji. Jednym z nich jest eksperyment zaproponowany przez Uniwersytet Śląski we współpracy z Uniwersytetem Zielonogórskim, Uniwersytetem Wrocławskim, SWPS z Wrocławia i Placówką Badawczą LunAres. Dotyczy wpływu izolacji, technologii i ograniczonego kontaktu z naturą na dobrostan psychiczny astronautów, ich emocje, efektywność pracy i interakcje ze środowiskiem podczas misji kosmicznej. Samotny jak astronauta – Przebywanie w zamkniętym środowisku stacji kosmicznej, bez kontaktu z naturą, bez bliskich, w bardzo stechnicyzowanym otoczeniu i w nieustannym kontakcie z pozostałymi członkami załogi jest bez wątpienia sytuacją stresogenną. Chcemy, między innymi, monitorować zmienność stanów emocjonalnych astronautów. Uchwycenie potencjalnych wzorców pozwoliłoby w przyszłości proponowanie mechanizmów zaradczych w najbardziej kluczowych momentach – mówi dr Agnieszka Skorupa związana zarówno z Uniwersytetem Śląskim, jak i ze stacją LunAres. Ale badania będą prowadzone nie tylko w kosmosie, lecz również na Ziemi. Właśnie w analogowym habitacie księżycowym LunAres, w którym trenują astronauci oraz naukowcy zajmujący się projektowaniem załogowych misji kosmicznych. – Staraliśmy się możliwie najdokładniej odtworzyć na Ziemi przebieg misji Ax-4. Dlatego najpierw do naszej stacji weszła pięcioosobowa załoga, która w eksperymencie symuluje obecną obsadę ISS. Zostali bardzo szczegółowo przeszkoleni, a duży nacisk położyliśmy na zasady bezpieczeństwa i funkcjonowania stacji. Jest to o tyle ważne, że to właśnie oni będą musieli wdrożyć w reali…

20210506HECATE-41-615394d.jpg
width: 2400
height: 1600

Od szczypiorku do kosmosu. Jak przygotować jedzenie dla astronautów?
type: item
date: 2025-05-24T07:15:53.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: astronauci
subject: jedzenie
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: stacja kosmiczna
description: Wyżywienie astronautów na misjach kosmicznych wcale nie jest proste. Żywność musi być nie tylko zdrowa i odżywcza, ale też sterylna, łatwa do przechowywania i przygotowania. NASA ma całą długą listę warunków, jakie musi spełnić jedzenie, które może zostać wysłane na Międzynarodową Stację Kosmiczną. A polska firma spełniła je wszystkie.
encoded: Spis treści: Kosmiczna kuchnia Narodowy bonus food Od Himalajów aż do orbity ziemskiej John Young, astronauta misji Gemini 3 z 1965 roku, tak nie cierpiał wyciskanych z tubek past, jakimi żywili się pierwsi astronauci, że przemycił na pokład statku kosmicznego kanapkę z wołowiną. Ten, wydawałoby się, niewinny żart wywołał poważną konsternację w NASA. Wszystko dlatego, że w warunkach mikrograwitacji okruszki chleba i innego pożywienia mogą swobodnie unosić się w kabinie, zagrażając sprzętowi elektronicznemu lub powodując zagrożenie dla załogi. Po tym, jak określiła to prasa, „incydencie kanapkowym” NASA wprowadziła ścisłe procedury związane z żywnością w trakcie misji. W okresie programu Apollo (1968–1972) astronauci mieli nieco większy wybór pożywienia. W zestawach spożywczych pojawiła się m.in. jajecznica, gulasz czy napoje w proszku. Ci, którzy latali promami kosmicznymi, mieli nawet podgrzewacze umożliwiające zjedzenie ciepłego posiłku. Jednak przygotowanie pożywienia na krótkie, kilkudniowe misje to jedno, a karmienie astronautów przebywających w kosmosie wiele miesięcy – to drugie. Kosmiczna kuchnia W tym wypadku konieczna była żywność możliwie lekka, łatwa do przechowywania i przyrządzenia, niepsująca się i po prostu smaczna. Konkretny smak jest o tyle istotny, że mikrograwitacja wpływa na układ krążenia i śluzówki nosa. Właśnie ten efekt sprawia, że astronauci preferują ostre smaki, a jednym z ulubionych dodatków do jedzenia jest sos tabasco. W tej chwili każdy gram żywności, jaki dociera na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), musi spełniać cały długi szereg obostrzeń. Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa mikrobiologicznego. To oznacza, że żywność musi być sterylna, wolna od obecności Clostridium botulinum, salmonelli i innych zagrożeń. Niedozwolone są surowe jaja, niepasteryzowane produkty mleczne, a zamiast chleba używa się tortilli, która nie pozostawia okruszków. Wszystkie dania muszą być hermetycznie zapakowane i możliwe do przechowywania prz…

kosmiczne-jedzenie-LYOFOOD-c3ddd82.jpg
width: 2500
height: 2000

Firma Jeffa Bezosa buduje własną stację kosmiczną. NASA inwestuje w nią setki milionów dolarów
type: item
date: 2024-03-28T08:05:26.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Jeff Bezos
subject: kosmos
subject: orbita
subject: stacja kosmiczna
description: Blue Origin Jeffa Bezosa i Sierra Space wspólnie projektują stację kosmiczną Orbital Reef. Prace nad tym prywatnym domem na orbicie są już bardzo zaawansowane. NASA ogłosiła, że inżynierom udało się pomyślnie przetestować cztery kluczowe technologie. Wśród nich recykling wody.
encoded: W tym artykule: Woda z moczu, potu i oddechu Stacja kosmiczna ma zarabiać NASA stawia na współpracę z biznesem Projekt komercyjnej stacji kosmicznej Orbital Reef przeszedł pomyślnie cztery kluczowe testy, określane przez NASA jako „milestones” – kamienie milowe. Obejmowały one serię testów systemu regeneracyjnego, który zapewni ludziom czyste powietrze i wodę do picia podczas pobytu na pokładzie stacji. Inżynierowie musieli wykazać zdolność systemu do usuwania zanieczyszczeń z powietrza, odzyskiwania moczu w wysokowydajnym procesie recyklingu i utrzymywania zbiornika na wodę. Jak twierdzi Angela Hart, kierowniczka programu NASA Commercial Low Earth Orbit Development Program, poprawne działanie systemu regeneracyjnego jest absolutnie kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa misji załogowych. Woda z moczu, potu i oddechu Analogiczne systemy działają na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Przypomnijmy, że w ubiegłym roku na ISS udało się uzyskać aż 98-procentowy poziom odzyskiwania wody. Wszystko dzięki tzw. destylacji próżniowej. ISS zbiera i oczyszcza niemal każdą kroplę wody, podobnie jak filtrfraki z kultowej powieści „Diuna”. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? ISS to najbardziej złożone przedsięwzięcie naukowo-technologiczne w historii. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest ogromnym laboratorium, o powierzchni porównywalnej z boiskiem piłkarskim. K... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/miedzynarodowa-stacja-kosmiczna-to-orbitujace-laboratorium-mialo-zapewnic-nam-pokoj-jaki-los-czeka-iss-fot-getty-images-9ff5226.jpeg" width="938" height="682" alt="Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? (fot. Getty Images)" title="Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? (fot. Getty Images)" /> Woda jest absolutnie kluczowa dla załogowych…

firma-jeffa-bezosa-buduje-wlasna-stacje-kosmiczna-blue-origin-7c97891.jpg
width: 1024
height: 415

Z rosyjskich modułów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wycieka powietrze. Czy są powody do paniki?
type: item
date: 2024-03-01T13:16:03.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: rosja
subject: stacja kosmiczna
description: W ostatnim czasie doszło do kilku awarii rosyjskich urządzeń pracujących na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Największym problemem był wyciek chłodziwa z zacumowanego przy stacji statku kosmicznego Sojuz MS-22. W tym roku już nie statek przecieka, ale stacja.
encoded: W tym artykule: Przeciek na stacji kosmicznej Awaria w 2022 r. Skutki awarii Awarie w 2023 r. NASA poinformowała, że z ISS uchodzi powietrze. Wyciek ma miejsce w rufowym końcu rosyjskiego modułu, gdzie do laboratorium orbitalnego dokuje rosyjski statek kosmiczny Progress. Informacje przekazał mediom nie Roskosmos, który opowiada zarówno za tę część stacji, jaki i za sam statek Progress, ale Joel Mantalbano, kierownik programu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej z ramienia NASA. Mantalbano rozmawiał z przedstawicielami mediów podczas briefingu prasowego, jaki odbył się w środę 28 lutego w Centrum Kosmicznym im. Kennedy’ego NASA. Spotkanie było związane z misją astronautów SpaceX Crew-8. Startuje ona na ISS już dzisiaj. Przeciek na stacji kosmicznej – Miejsce wycieku ma niespełna metr długości. Pracowaliśmy z naszymi rosyjskimi kolegami nad rozwiązaniami mogącymi uszczelnić moduł. Muszę jednak jednoznacznie dodać, że zarejestrowany wyciek nie ma wpływu na bezpieczeństwo załogi czy działania pojazdów. Z drugiej strony, wszystkie zainteresowane strony, szczególnie przebywający na stacji astronauci, powinni być świadomi sytuacji – powiedział Joel Mantalbano. NASA ujawnia plany: w 2031 stacja ISS wpadnie do Oceanu Spokojnego Los Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jest przesądzony. W 2030 roku zakończy swoją działalność, a NASA nawiąże współpracę ze stacjami komercyjnymi. Co stanie się z samą ISS? Wpadnie d... Dodał, że wyciek zaczął się zwiększać mniej więcej na tydzień przed wystrzeleniem 14 lutego statku zaopatrzeniowego Progress na stację kosmiczną. Dodajmy, że to nie pierwszy raz, kiedy trzeba naprawić nieszczelności w tej samej części rosyjskiego modułu serwisowego. Awaria w 2022 r. Najbardziej dramatyczny incydent miał miejsce w grudniu 2022 roku. Wtedy statek kosmiczny Sojuz MS-22 zaczął gwałtownie wypuszczać chłodziwo w przestrzeń kosmiczną. Zostało to dostrzeżone przez załogę stacji na krótko przed zaplanowanym rosyjskim spacerem kosmicznym. Ze względów bezpieczeńst…

z-rosyjskich-modulow-miedzynarodowej-stacji-kosmicznej-wycieka-powietrze-czy-sa-powody-do-paniki-fot-shutterstock-13b65f9.jpg
width: 1000
height: 623

Kto spędził najwięcej czasu w kosmosie? Oleg Kononienko właśnie pobił rekord świata
type: item
date: 2024-02-05T10:41:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: Moto
subject: rekordy
subject: stacja kosmiczna
description: 879 dni – tyle czasu w przestrzeni kosmicznej spędził Oleg Kononienko, rosyjski kosmonauta. Wczoraj pobił wcześniejszy rekord Gienadija Padałki. Kononienko jest człowiekiem, który najdłużej ze wszystkich kosmonautów i astronautów przebywa w przestrzeni kosmicznej.
encoded: W tym artykule: Ponad tysiąc dni w kosmosie Późna kariera kosmonauty Życie na orbicie Przyszłość Rosjan w kosmosie Rekord został ustanowiony w niedzielę 4 lutego o 7:30 naszego czasu. Wtedy właśnie Oleg Kononienko, pięćdziesięciodziewięcioletni kosmonauta, stał się osobą najdłużej przebywającą w przestrzeni kosmicznej. Poprzedni rekord należał do Gienadija Padałki. Padałka w sumie spędził w kosmosie 878 dni, 11 godzin, 29 minut i 48 sekund. Ponad tysiąc dni w kosmosie Podobnie jak Padałka, Kononienko przebywał w kosmosie już pięć razy. W tej chwili znajduje się na piątej misji, 423 km ponad powierzchnią Ziemi. W wywiadzie, jakiego udzielił z orbity agencji Tass, powiedział, że lata w kosmos, by robić to, co lubi, nie zaś po to, aby ustanawiać rekordy. Kosmonauta poleciał na Międzynarodową Stację Kosmiczną we wrześniu 2023 roku. Zgodnie z planem ma na niej przebywać rok – do września 2024 r. Jeśli to się nie zmieni, po wylądowaniu na Ziemi Kononienko będzie miał na swoim koncie 1110 dni w kosmosie. Będzie więc również pierwszym człowiekiem, który przekroczył barierę 1000 dni spędzonych w przestrzeni kosmicznej. Późna kariera kosmonauty Oleg Kononienko późno zaczął „kosmiczną” karierę. Najpierw był inżynierem, a dopiero w wieku trzydziestu czterech lat zaczął szkolić się na kosmonautę. Wtedy dostał się do grupy szkoleniowej, która była przygotowywana do lotów na ISS. Po raz pierwszy poleciał w kosmos w kwietniu 2008 roku, w wieku czterdziestu czterech lat. Ta misja trwała dwieście dni. Astronauta wrócił na Ziemię po rekordowych 371 dniach w kosmosie. Jak się czuje? Frank Rubio spędził w kosmosie rekordową liczbę dni. Pod koniec września po ponad roku powrócił z orbity na Ziemię. Jego pierwsze wrażenia dowodzą, że do grawitacji może być mu trudno ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/astronauta-wrocil-na-ziemie-po-rekordowych-371-dniach-w-kosmosie-jak-sie-czuje-fot-nasa-bill-ingalls-5def0ef.jpg" width="938" height="574" alt="…

kto-spedzil-najwiecej-czasu-w-kosmosie-oleg-kononienko-wlasnie-pobil-rekord-swiata-fot-aubrey-gemignani-nasa-via-getty-images-fc2f8bb.jpg
width: 1024
height: 804

Europejczycy chcą mieć własną stację orbitalną – Starlab. ESA właśnie podpisała w tej sprawie umowę
type: item
date: 2023-11-15T10:19:01.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: europejska agencja kosmiczna
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: stacja kosmiczna
description: Dni Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) są policzone. Zasłużona placówka, która pozwoliła dopracować technologię lotów załogowych za kilka lat zakończy działalność. Schedę po ISS przejmą firmy komercyjne. Za to Europejska Agencja Kosmiczna właśnie wróciła do projektu utworzenia własnej jednostki orbitującej o nazwie Starlab.
encoded: W tym artykule: Jak Europejczycy dostaną się na orbitę? Starlab – następca ISS Prywatne stacje kosmiczne Jak powstanie europejska stacja badawcza Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) podpisała z Airbusem i Voyager Space umowę na zbadanie możliwości wykorzystania komercyjnej stacji kosmicznej Starlab. Ma ona być następczynią wysłużonej Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Tzw. memorandum of understanding (MOU) z ESA zostało podpisane 9 listopada, podczas Europejskiego Szczytu Kosmicznego odbywającego się w Sewilli w Hiszpanii. Według założeń umowy obie firmy oraz ESA będą wstępnie badać, w jaki sposób planowana stacja kosmiczna Starlab może zostać wykorzystana do zapewnienia stałego dostępu do przestrzeni kosmicznej dla Europy po wycofaniu ISS. Mowa zarówno o prowadzeniu eksperymentów naukowych w warunkach mikrograwitacji, jak i o misjach załogowych na orbitę. Jak Europejczycy dostaną się na orbitę? ESA zobowiązała się również zapewnić transport ładunków i załogi dla planowanej stacji orbitalnej. Jest to ogromne zadanie, ponieważ Europa obecnie nie posiada własnego załogowego statku kosmicznego. Co prawda już w latach 1975–1977 francuskie Narodowe Centrum Badań Kosmicznych (CNES) opracowało europejski wahadłowiec Hermes. Jego budową miały zająć się firmy Aérospatiale i Avions Marcel Dassault-Breguet Aviation. Jednak w 1992 roku projekt anulowano. Hermes był dostosowany do rakiet Ariane 5 i kolejnej wersji – Ariane 6. W 2009 roku głośno było o innej propozycji – orbitalnym systemie transportowym Advanced Re-Entry Vehicle. Ale również z tego nic nie wyszło. Europejczycy co prawda zbudowali własny statek bezzałogowy, który miał zaopatrywać ISS. Jednak odbyło się tylko pięć lotów Automated Transfer Vehicle, ATV. Nigdy nie doszło do przekształcenia statku w kapsułę załogową. Czy teraz, dzięki wsparciu partnerów komercyjnych, sytuacja ulegnie zmianie? Starlab – następca ISS Nowa, ogłoszona w Hiszpanii inicjatywa, ma również rozpocząć się od budowy statku zaopatrzeniowego…

europejczycy-chca-miec-wlasna-stacje-orbitalna-starlab-esa-wlasnie-podpisala-w-tej-sprawie-umowe-ryc-starlab-space-llc-5c973a6.jpg
width: 4256
height: 2832

Powstaje pierwsza prywatna stacja kosmiczna. Ma testować sztuczną grawitację
type: item
date: 2023-05-11T11:00:08.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Falcon 9
subject: kosmos
subject: stacja kosmiczna
subject: Technologia
description: Już w sierpniu 2025 roku ma trafić na orbitę Haven-1 – pierwszy moduł prywatnej stacji kosmicznej. Startup Vast Space z Kalifornii właśnie podpisał umowę z SpaceX, co znaczy, że stacja poleci na orbitę na szczycie rakiety Falcon 9.
encoded: W tym artykule: Co zastąpi ISS na orbicie? Czym będzie się zajmować Haven-1? Jak polecieć na prywatną stację kosmiczną? Coraz więcej prywatnych firm w kosmosie Powoli zaczynamy odliczać czas do zakończenia działania orbitalnego przyczółka ludzkości – Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Międzynarodowy dom w kosmosie powinien działać do 2028 roku, być może nawet do 2030. Całkiem niedawno, bez wielkiego rozgłosu, Rosja poinformowała, że zamierza pozostać na ISS do 2028 roku. Mocarstwo odgrażało się jednak, że opuści projekt ISS już za dwa lata. Mimo wszystko dni przedsięwzięcia są policzone, a międzynarodowy team państw kosmicznych przekierowuje moce i zasoby na program Artemis i orbitalną stację księżycową Gateway. Co zastąpi ISS na orbicie? Oznacza to, że na orbicie ziemskiej pozostanie tylko chińska stacja orbitalna Niebiański Pałac. Tę lukę chce zagospodarować kilka firm. Na przykład Axiom Space zamierza w przeciągu kilku kolejnych lat wystrzelić własne moduły, które zostaną dołączone do ISS. Mają być tam testowane i użytkowane przez prywatne załogi Axiom Space. Docelowo firma będzie chciała odłączyć swoje moduły od ISS, zanim jednostka zostanie zdeorbitowana i utonie w oceanie. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, Vast Space będzie mogło pochwalić się pierwszą odrębną prywatną stacją kosmiczną. Pierwszy moduł ma zostać wyniesiony w sierpniu 2025 roku. Niedługo później na pokład stacji ma trafić pierwsza prywatna załoga. Również w tym wypadku przewoźnikiem będzie SpaceX, a statkiem osobowym Dragon Crew. Ten sam, który dostarcza astronautów na ISS. Tajemniczy chiński samolot kosmiczny powrócił na Ziemię. Co robił podczas 9-miesięcznej misji orbitalnej? Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna poinformowała, że w poniedziałek 8 maja powrócił na Ziemię bezzałogowy pojazd kosmiczny wielokrotnego użytku. Automatyczny chiński wahadłowiec przemies... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/tajemniczy-chinski-samolot-kosmiczny-powro…

zaloga-haven-1-b982d65.jpg
width: 3240
height: 2160

Chińczycy pokazują nowy lądownik księżycowy i plany bazy lunarnej. Rozpoczął się nowy wyścig kosmiczny
type: item
date: 2023-01-04T09:56:50.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: rosja
subject: stacja kosmiczna
subject: stany zjednoczone
description: – Bierzemy udział w wyścigu kosmicznym i musimy uważać, by Chińczycy pod pozorem badań naukowych nie zajęli jakiegoś miejsca na Księżycu. Gdyż może się okazać, że wówczas powiedzą nam, byśmy trzymali się z daleka, bo to już ich terytorium – powiedział główny administrator NASA Bill Nelson portalowi Politico. Tymczasem Chiny pokazują zaawansowane plany lądownika księżycowego i zapowiadają, że pierwsi tajkonauci wylądują na Księżycu do końca tej dekady.
encoded: W tym artykule: Chińskie plany podboju Księżyca Nowa chińska rakieta i statek załogowy Rosyjsko-chińska współpraca kosmiczna Na Księżycu są cenne zasoby W czasach zimnej wojny ZSRR zaprzeczał planom wysłania załogowej misji na Księżyc. Dopiero po latach okazało się, że radziecki program księżycowy był całkiem zaawansowany. Możliwe, że gdyby nie śmierć głównego inżyniera i twórcy radzieckiej potęgi kosmicznej Siergieja Korolowa, pierwszą flagą wbitą w Księżyc byłaby ta z sierpem i młotem. Ale czasy się zmieniły. Choć nowa rywalizacja nie odbywa się w pełnej jawności, to widać, że kolejne plany Chińskiej Narodowej Agencji Kosmicznej regularnie przedostają się do mediów. Nie tylko tych chińskich. Chińskie plany podboju Księżyca Tuż przed naszymi świętami w chińskiej telewizji wyemitowano godzinny wykład Wu Yanshenga, prezesa China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC). Jest to główny wykonawca chińskiego programu kosmicznego. CASC buduje statki kosmiczne, rakiety Długi Marsz, rozwija także strategiczne i taktyczne systemy rakietowe dla wojska. Innymi słowy, jest odpowiednikiem amerykańskiego giganta Lockheed Martin Corporation. Firmy, która buduje zarówno myśliwce F-35, jak i stoi za załogowym statkiem księżycowym Orion. NASA twierdzi, że do 2030 roku na Księżycu będą mieszkać ludzie Według naukowców z NASA, w ciągu najbliższej dekady, ludzie będą żyć i pracować na Księżycu. Wkrótce na Srebrnym Globie ma zostać zbudowana stała stacja kosmiczna. Animowany film, prezentowany jako podkład do wykładu Wu Yanshenga, pokazywał łączące się na orbicie Księżyca chińskie statki kosmiczne. Pojawił się także lądownik z chińską flagą. I wreszcie tajkonauci wbijający – podobnie jak ponad 50 lat temu uczynili to Neil Armstrong i Buzz Aldrin – flagę w księżycowy regolit. Nowa chińska rakieta i statek załogowy Myliłby się jednak ten, kto uznałby, że za tą animacją nie kryją się realne plany eksploracji Księżyca. Wiadomo, że CASC pracuje nad technologią umożliwiającą załogo…

chinczycy-pokazuja-nowy-ladownik-ksiezycowy-i-plany-bazy-lunarnej-rozpoczal-sie-nowy-wyscig-kosmiczny-fot-feature-china-future-publishing-via-getty-images-2bc1ada.jpg
width: 1024
height: 730

Niebezpieczna sytuacja na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Przecieka układ chłodzenia statku Sojuz
type: item
date: 2022-12-15T11:59:24.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: rosja
subject: stacja kosmiczna
description: Dwaj rosyjscy kosmonauci byli zmuszeni zawrócić ze spaceru kosmicznego po tym, jak zauważono duży wyciek płynu chłodniczego z jednego z rosyjskich statków kosmicznych Sojuz. Wyciek trwał ponad trzy godziny, a jego przyczyny są wciąż ustalane.
encoded: W tym artykule: Wyciek ze statku kosmicznego Sojuz Przyczyny wycieku nie są znane Rosjanie mają od dawna problemy ze sprzętem To już drugi raz, gdy członkowie załogi Ekspedycji 68 – Siergiej Prokopjew i Dmitrij Petelin z rosyjskiej federalnej korporacji kosmicznej Roskosmos – musieli odwołać planowany spacer kosmiczny. 24 listopada obaj przygotowywali się do opuszczenia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, gdy wykryto problem z pompą płynu chłodzącego wodę w skafandrze kosmicznym Prokopjewa. Wyciek ze statku kosmicznego Sojuz EVA, czyli Extravehicular Activity, jak profesjonalnie określa się spacery kosmiczne, miał na celu przeniesienie radiatora z jednego rosyjskiego modułu do drugiego. Wygląda na to, że sprawa nie zostanie załatwiona w najbliższym czasie. Bo choć dane z Sojuza oraz zdjęcia z kamer stacji są analizowane przez specjalistów na Ziemi i samych kosmonautów, nadal nie ustalono przyczyny wycieku ze statku Sojuz MS-22. Wyciek, który został powiązany z układem chłodzenia statku, został po raz pierwszy wykryty w środę, 14 grudnia, około godziny i 40 minut przed tym, gdy Siergiej Prokopjew i Dmitrij Petelin mieli rozpocząć 6-godzinny EVA. Spacer odwołano już po tym, jak dwaj kosmonauci założyli skafandry kosmiczne. Byli w trakcie rozhermetyzowania śluzy powietrznej, aby rozpocząć wycieczkę. Zamiast tego Prokopjew i Petelin musieli zamknąć śluzę powietrzną i wrócić na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? W kosmos poleciało czterech pasażerów, którzy wykupili dziesięciodniowy pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Czy doczekaliśmy się długo zapowiadanej komercjalizacji ISS? I co na to ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/na-miedzynarodowa-stacje-kosmiczna-poleciala-pierwsza-calkowicie-prywatna-misja-kto-bierze-w-niej-udzial-fot-axiom-space-d4f258a.jpeg" width="938" height="521" alt="Na Międzynarodową Stację…

niebezpieczna-sytuacja-na-miedzynarodowej-stacji-kosmicznej-przecieka-uklad-chlodzenia-statku-sojuz-fot-nasa-tv-d384022.jpg
width: 1200
height: 665

NASA twierdzi, że do 2030 roku na Księżycu będą mieszkać ludzie
type: item
date: 2022-11-22T13:20:32.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: nasa
subject: Społeczeństwo
subject: stacja kosmiczna
subject: Travel
description: Według naukowców z NASA, w ciągu najbliższej dekady, ludzie będą żyć i pracować na Księżycu. Wkrótce na Srebrnym Globie ma zostać zbudowana stała stacja kosmiczna.
encoded: W tym artykule: Astronauci będą żyć i pracować na Księżycu już do 2030 roku Po raz pierwszy w kierunku Księżyca poleci kobieta Misja Artemis zakłada zbudowanie pierwszej stacji kosmicznej na orbicie Księżyca 16 listopada 2022 roku rozpoczęła się misja Artemis 1. Najpotężniejsza rakieta w historii – SLS (Space Launch System) – wystartowała ze stanowiska 39B w Kennedy Space Center na Florydzie i wyniosła w kierunku Księżyca statek kosmiczny Orion. Podróż potrwa 25 dni. To ma być moment przełomowy w eksploracji Kosmosu, ponieważ NASA chce stworzyć na naszym naturalnym satelicie stałą stację kosmiczną, która będzie bramą do odległego wszechświata. Astronauci będą żyć i pracować na Księżycu już do 2030 roku Statek załogowy Orion leci teraz w kierunku Srebrnego Globu, mając na pokładzie trzy manekiny (Campos, Helga i Zohar), które symulują prawdziwych astronautów. Specjalne sensory mają zbadać warunki, z jakimi zmierzą się w przyszłości ludzie. Misja jest próbą generalną przed prawdziwym spektaklem. Już w 2024 roku ma odbyć się pierwsza misja wokół Księżyca, a dwa lata później – lądowanie. Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc Ludzkość właśnie zrobiła pierwszy krok w kierunku nie tylko powrotu na Księżyc, ale stworzenia bramy w odległy kosmos. Misja Artemis 1 rozpoczęła się dzięki startowi rakiety SLS. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rakieta-sls-w-koncu-wystartowala-i-coz-to-bylo-za-widowisko-misja-artemis-1-leci-na-ksiezyc-fot-kevin-dietsch-getty-images-c143395.jpg" width="938" height="614" alt="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" title="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" /> Howard Hu, szef programu Orion z NASA przyznał, że w ciągu tej dekady astronauci będą w stanie żyć i pracować na Księ…

artemis-e66e3dd.jpg
width: 4748
height: 3355

Chińska rakieta wielkości 10-piętrowego budynku uderzyła w Ziemię. Gdzie spadła?
type: item
date: 2022-11-07T12:36:40.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: stacja kosmiczna
subject: Travel
subject: ziemia
description: Ważący 23 tony fragment rakiety nośnej Długi Marsz 5B spadł na Ziemię. Chiny pozostawiły rakietę bez kontroli, a naukowcy bacznie przyglądali się obiektowi, aby dowiedzieć się, gdzie spadnie.
encoded: W tym artykule: Podniebny Pałac jest już prawie gotowy do pracy Czym jest ostatni moduł chińskiej stacji kosmicznej? Gdzie uderzyła chińska rakieta? To kolejny raz, gdy chińska rakieta Długi Marsz 5B zagraża Ziemi Stało się. Chiński Podniebny Pałac, czyli chińska stacja orbitalna Tiangong, zyskała ostatni moduł. W ostatni dzień października z kosmodromu Wenchang Space Launch Center wystartowała ciężka, 23-tonowa rakieta nośna Długi Marsz 5B. Wyniosła na orbitę trzeci moduł Mengtian, który połączył się z dwoma poprzednimi częściami stacji. Niestety, tak jak w przypadku Wentian i Tiane, rakieta wynosząca Mengtian również nie została poprawnie zdeorbitowana. Eksperci przewidywali, że już wkrótce uderzy w Ziemię. Podniebny Pałac jest już prawie gotowy do pracy Budowa stacji kosmicznej Tiangong rozpoczęła się w kwietniu 2021 r. Pierwszy wyniesionym w przestrzeń modułem był Tianhe, czyli „Niebiańska harmonia”. Jest to również główna część Podniebnego Pałacu. Wszystkie trzy moduły tworzą na orbicie strukturę w kształcie litery T. Nowe centrum badawcze będzie zajmować się rosnącym problemem kosmicznych śmieci Kosmiczne śmieci to coraz większy problem na orbicie wokół Ziemi. Ilość uszkodzonych satelitów i wszelkiego rodzaju odpadków krążących po orbicie Ziemi rośnie z miesiąca na miesiąc. Chińskie władze przekazały, że start rakiety przebiegł prawidłowo, a ostatni już moduł zgodnie z planem odłączył się od rakiety nośnej. 3 listopada Mengtian dołączył do głównego modułu stacji Tiangong. Nazwa ostatniej części stacji kosmicznej oznacza po chińsku „marzenie o niebiosach”. To obok drugi obok Wentian („pytania do niebios”) moduł badawczy. Mają się tam odbywać badania i eksperymenty naukowe. Czym jest ostatni moduł chińskiej stacji kosmicznej? Mengtian jest modułem typowo laboratoryjnym, podzielonym na trzy komory. W przedziale badawczym znajdują się 23 szafy typu rack do przechowywania sprzętu naukowego. Będzie on wykorzystywany do badań kosmicznych m.in. nad ultrazimnymi atomam…

chinska-stacja-kosmiczna-9294d9e.jpg
width: 5100
height: 3487

Kapitan Samantha Cristoforetti. Po raz pierwszy Europejka będzie dowodzić Międzynarodową Stacją Kosmiczną
type: item
date: 2022-09-16T10:31:02.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronauci
subject: Gwiazdy
subject: kobiety
subject: kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: stacja kosmiczna
subject: włochy
description: Samantha Cristoforetti, włoska inżynierka i astronautka, po raz kolejny tworzy historię. Właśnie została wyznaczona na dowódcę placówki orbitalnej, co czyni ją pierwszą Europejką na takim stanowisku.
encoded: W tym artykule: Nową dowódczynią ISS będzie Samantha Cristoforetti Samantha Cristoforetti zdobywa popularność w mediach społecznościowych Czy Samantha Cristoforetti poleci na Księżyc? Samantha Cristoforetti lubi wyzwania. Pierwsza Włoszka w kosmosie ustanowiła przynajmniej dwa rekordy: najdłuższego pojedynczego pobytu w kosmosie (199 dni i 16 godzin) oraz najdłuższego pojedynczego pobytu w kosmosie astronauty z Europejskiej Agencji Kosmicznej. Włoszka obejmie stanowisko po Olegu Artemjewie. Astronaucie, wraz z którym odbyła ponad siedmiogodzinny spacer kosmiczny. Wspólnie instalowali na rosyjskim module Nauka robotyczny manipulator ERA. Odbyło się to w ramach trwającej misji Minerva, będącej dla Cristoforetti drugim pobytem w kosmosie. Astronautka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) wystartowała na ISS 27 kwietnia 2022 roku. Przydzielono jej funkcję lidera amerykańskiego segmentu orbitalnego. Ale teraz jest gotowa przyjąć większą rolę, służąc jako dowódca Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Nową dowódczynią ISS będzie Samantha Cristoforetti – Jestem wręcz oszołomiona nominacją na stanowisko dowódcy. Nie mogę się doczekać, aby skorzystać z doświadczenia, które zdobyłam w kosmosie i na Ziemi, aby poprowadzić na orbicie bardzo zdolny zespół – napisała Samantha Cristoforetti w oświadczeniu wysłanym do mediów. Wielka rosyjska katastrofa. Roskosmos ostatecznie wycofuje się z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Jurij Borisow, który zastąpił na stanowisku szefa Roskosmosu Dmitrija Rogozina, poinformował, że podjęto ostateczną decyzję o wycofaniu się Rosji z projektu Międzynarodowej Stacji Kosmicz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wielka-rosyjska-katastrofa-roskosmos-ostatecznie-wycofuje-sie-z-miedzynarodowej-stacji-kosmicznej-fot-bill-ingalls-nasa-via-getty-images-004e551.jpeg" width="938" height="641" alt="Wielka rosyjska katastrofa. Roskosmos ostatecznie wycofuje się z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (fot. Bill Ingalls…

kapitan-samantha-cristoforetti-po-raz-pierwszy-europejka-bedzie-dowodzic-miedzynarodowa-stacja-kosmiczna-fot-massimiliano-ferraro-nurphoto-via-getty-images-44aa72b.jpg
width: 1024
height: 683

Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę
type: item
date: 2022-09-15T09:02:24.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: energia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: minerały
subject: misja
subject: stacja kosmiczna
description: Chińska zrobotyzowana misja księżycowa Chang'E-5 odkryła na powierzchni Księżyca nie tylko wodę. W przewiezionych na Ziemię próbkach naukowcy znaleźli nowy, nieznany dotąd minerał. To przezroczysty kryształ, który nazwano changesite-(Y). Pierwsze od 1976 sprowadzone na Ziemię próbki księżycowego regolitu pozwoliły też uzyskać ważne dane dotyczące obiecującego potencjalnego paliwa termojądrowego – helu-3.
encoded: W tym artykule: Nowy minerał odkryty na Księżycu Księżyc może być źródłem paliwa termojądrowego Chiny zapowiadają nowe, ambitne misje księżycowe Chińczycy zaczynają dominować w wyścigu kosmicznym Chińczycy są trzecim narodem, który dokonał odkryć geologicznych na Księżycu. Według chińskiej agencji prasowej Xinhua, nowy minerał changesite-(Y) jest rodzajem bezbarwnego przezroczystego kryształu kolumnowego. Został odkryty na podstawie analizy księżycowych cząstek bazaltu, której dokonał zespół badawczy z Beijing Research Institute of Uranium Geology. Nowy minerał odkryty na Księżycu Przeanalizowana próbka – i potwierdzona przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne jako nowy minerał – została znaleziona wśród 1731 g księżycowego regolitu. Próbkę tę przywiózł na Ziemię statek misji Chang’E 5 w 2020 r. Były to też pierwsze próbki księżycowego gruntu, jakie trafiły na Ziemię po roku 1976, czyli od czasu radzieckiej misji Łuna 24. Nowy minerał changesite-(Y) otrzymał nazwę na cześć mitologicznej chińskiej bogini Księżyca. Jest minerałem fosforanowym i tzw. kryształem kolumnowym. Odnaleziona przez badaczy cząstka jest monokrystaliczna i ma promień około 10 mikronów. Księżyc może być źródłem paliwa termojądrowego Próbki pobrane przez robotyczną misję Chang’E 5 przyniosły też pewne obiecujące dane na temat zawartości rzadkiego i cennego helu-3 w regolicie księżycowym. Hel-3 jest uważany za potencjalne paliwo do fuzji jądrowej. Niestety, na Ziemi jest go bardzo niewiele. Temperatura na Księżycu: czy jest zabójcza dla człowieka? Dlaczego astronauci muszą mieć kombinezony? Okazuje się, że temperatura na Księżycu osiąga jeszcze większe wahania dobowe, niż wcześniej sądzono. W ciągu księżycowego dnia, panuje tam ekstremalny upał, a w nocy – niewiarygodny... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/temperatura-na-ksiezycu-czy-jest-zabojcza-dla-czlowieka-dlaczego-astronauci-musza-miec-kombinezony-fot-heritage-space-heritage-images-getty-i…

chinczycy-znalezli-na-ksiezycu-nowy-mineral-i-zdobyli-wazne-informacje-o-paliwie-jadrowym-planuja-ksiezycowa-ofensywe-fot-beijing-research-institute-of-uranium-geology-23e7f0f.jpg
width: 1200
height: 675

Podniebny pałac zyskał nowy moduł. Chińska stacja kosmiczna Tiangong jest coraz większa
type: item
date: 2022-07-25T10:06:15.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: stacja kosmiczna
description: W niedzielę 24 lipca z kosmodromu w Hainan wystartowała ciężka rakieta Długi Marsz B5. Wyniosła na orbitę drugi moduł rozbudowywanej chińskiej stacji orbitalnej Tiangong (Podniebny Pałac). Moduł poprawnie połączył się z pierwszą częścią stacji, czyli z Tianhe. Jednak obawy społeczności kosmicznej budzi co innego – pierwszy stopień rakiety, który nie został poprawnie zdeorbitowany.
encoded: W tym artykule: Chińska stacja kosmiczna Tiangong ma nowy moduł Część chińskiej rakiety wciąż jest na orbicie Ziemi Nie wiadomo, gdzie spadną resztki chińskiej rakiety – To historyczny moment. Największa chińska rakieta nośna z powodzeniem wystrzeliła najcięższy, najdłuższy i prawdopodobnie najważniejszy statek w historii chińskiej eksploracji kosmosu. Misja została dobrze wykonana, a przeprowadzenie jej było bardzo ekscytującym doświadczeniem – powiedział Li Dong, główny projektant trzeciej rakiety Długi Marsz B5. Orbitalne laboratorium Wentin jest drugim z planowanych trzech modułów stacji orbitalnej, której budowę rozpoczęto w kwietniu 2021 roku. Wentin to mierzący niemal 18 metrów, 23-tonowy moduł badawczy, w którym astronauci będą mogli przeprowadzać eksperymenty naukowe. W przyszłości zostanie połączony z drugim modułem laboratoryjnym – Mengtian. Ten ma zostać wyniesiony na orbitę w październiku 2022 roku. Trzy moduły mają stworzyć na orbicie strukturę o kształcie litery T. Chińska stacja kosmiczna Tiangong ma nowy moduł Wentian wyposażony jest w kabinę śluzy powietrznej, która ma pozwolić na prowadzenie tzw. aktywności pozapojazdowych (EVA, Extravehicular activity). Czyli po prostu spacerów kosmicznych, niezbędnych m.in. przy naprawach stacji. Będzie również służyć jako krótkoterminowe pomieszczenia mieszkalne dla astronautów podczas wymiany załogi na stacji. Moduł pozwala na długoterminowe zakwaterowanie trzech astronautów. Wyposażony jest też w zapasowy napęd dla stacji Tiangong. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS? ISS to najbardziej złożone przedsięwzięcie naukowo-technologiczne w historii. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest ogromnym laboratorium, o powierzchni porównywalnej z boiskiem piłkarskim. K... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/miedzynarodowa-stacja-kosmiczna-to-orbitujace-laboratorium-mialo-zapewnic-nam-pokoj-jaki-los-czeka-iss-fot-g…

podniebny-palac-zyskal-nowy-modul-chinska-stacja-kosmiczna-tiangong-jest-coraz-wieksza-fot-cnsa-ourspace-b0ce52d.jpeg
width: 879
height: 485

Boski Statek, Długi Marsz i Niebiański Pałac. Chiński program kosmiczny nabiera rozpędu, wzorując się na NASA
type: item
date: 2022-06-06T08:46:47.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: stacja kosmiczna
subject: Travel
description: Chiński statek załogowy Shenzhou-14 z powodzeniem przycumował do Niebiańskiego Pałacu, czyli będącej w budowie stacji orbitalnej. Tym samym rozpoczęła się półroczna misja trojga astronautów, których głównym zadaniem będzie połączenie na orbicie trzech modułów stacji. Do sukcesu mają ochotę dołączyć Rosjanie, ale Chińczycy popatrują raczej w kierunku USA. Czy NASA, która zgodnie z tzw. poprawką Wolfa nie może współpracować z Chinami, przymknie oko na wcześniejsze nieporozumienia?
encoded: W tym artykule: Jak rozwija się chiński program kosmiczny? Chiński program kosmiczny zakłada budowę dużej stacji orbitalnej Chiński program kosmiczny – dlaczego NASA nie współpracuje z Chinami? Chiński program kosmiczny – współpraca z Europą Rakieta Długi Marsz 2F przenosząca Shenzhou-14 i trzech astronautów wystartowała z Jiuquan Satellite Launch Center w sobotę. Siedem godzin po starcie Shenzhou (Boski Statek) już dokował do Tiangong (Niebiańskiego Pałacu), a konkretnie do jego pierwszego modułu zwanego Tianhe. Głównym celem misji jest rozbudowa stacji. W lipcu i w październiku 2022 roku na do stacji mają dołączyć dwa 20-tonowe moduły: Wentian i Mengtian. Jak rozwija się chiński program kosmiczny? – Przez najbliższe sześć miesięcy będziemy bardzo zajęci – powiedziała na konferencji przed startem Liu Yang, jedna z trojga astronautów biorących udział w misji. Dla Liu będzie to kolejny pobyt w kosmosie. Po raz pierwszy przekroczyła umowną granicę kosmosu w 2012 roku, stając się tym samym pierwszą kobietą w kosmosie w Chinach. Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc. Astronomowie już wiedzą, do kogo należała Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc z prędkością ok. 9650 km/godz. Do niedawna wszyscy sądziliśmy, że może to fragment rakiety nośnej Falcon 9 miliardera i założyciela SpaceX Elona ... – Zmodyfikujemy naszą stację kosmiczną. Z pojedynczego modułu zmieni się ona w trzymodułowy kompleks – mówiła. Dodała, że prace będą wymagały wielu manewrów oraz wielu spacerów kosmicznych, a także nauki pracy z mechanicznym ramieniem rozładunkowym w typie Canadarm2 używanego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Astronauci mają również przeprowadzić szereg eksperymentów naukowych. Chiński program kosmiczny zakłada budowę dużej stacji orbitalnej Co ciekawe, Shenzhou-14 to zaledwie dziewiąta załogowa misja wystrzelona przez Chińczyków. Pierwsza chińska załogowa misja kosmiczna, Shenzhou-5, osiągnęła orbitę w październiku 2003 roku. Chińczycy czynią ogromne postępy i robią to wy…

boski-statek-dlugi-marsz-i-niebianski-palac-chinski-program-kosmiczny-nabiera-rozpedu-wzorujac-sie-na-nasa-fot-vcg-vcg-via-getty-images-449a795.jpeg
width: 1024
height: 768

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. To orbitujące laboratorium miało zapewnić nam pokój. Jaki los czeka ISS?
type: item
date: 2022-05-15T10:07:35.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: stacja kosmiczna
description: ISS to najbardziej złożone przedsięwzięcie naukowo-technologiczne w historii. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest ogromnym laboratorium, o powierzchni porównywalnej z boiskiem piłkarskim. Królikami doświadczalnymi są tam przede głównie ludzie.
encoded: W tym artykule: Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – moduły Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – historia Jak działa Międzynarodowa Stacja Kosmiczna? Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – udział Polski Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – dalsze losy Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest największą pojedynczą strukturą umieszczoną przez ludzi w kosmosie. Główna część budowy została ukończona w latach 1998-2011, ale stacja stale ewoluuje i rośnie. Ostatni moduł ISS, UM Prichal, został wyniesiony z kosmodromu Bajkonur w listopadzie 2021 roku. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna – moduły Obecnie ISS składa się z poniższych modułów: Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? W kosmos poleciało czterech pasażerów, którzy wykupili dziesięciodniowy pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Czy doczekaliśmy się długo zapowiadanej komercjalizacji ISS? I co na to ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/na-miedzynarodowa-stacje-kosmiczna-poleciala-pierwsza-calkowicie-prywatna-misja-kto-bierze-w-niej-udzial-fot-axiom-space-d4f258a.jpeg" width="938" height="521" alt="Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? (fot. Axiom Space)" title="Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział? (fot. Axiom Space)" /> Zarja (FGB), czyli historycznie pierwszy moduł ISS należący do rosyjskiej części stacji. Za budowę Zarji odpowiadała Rosja, jednak przedsięwzięcie sfinansowały USA. Moduł budowano od grudnia 1994 roku do stycznia 1998 roku. W początkowym okresie konstruowania stacji Zarja zapewniała energię elektryczną, stabilizację, manewry i komunikację. Obecnie, po przejęciu tej roli przez moduł Zwiezda, pełni funkcję magazynu i zbiornika materiałów pędnych; Unity (Node 1) – pierwszy moduł łącznikowy łączący część amerykańską i rosyjską stacji. Został zbudowany na zlecenie NASA prze…

miedzynarodowa-stacja-kosmiczna-to-orbitujace-laboratorium-mialo-zapewnic-nam-pokoj-jaki-los-czeka-iss-fot-getty-images-135205f.jpeg
width: 2031
height: 1477

Skafander kosmiczny jest jak statek szyty na miarę. Z czego powstają skafandry i jak działają?
type: item
date: 2022-04-30T08:53:14.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: astronauci
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: stacja kosmiczna
description: Amerykański skafander kosmiczny jest zbudowany z wielu ruchomych elementów, dlatego założenie go wymaga pomocy drugiej osoby. Do radzieckich, a obecnie rosyjskich skafandrów wchodzi się jak do czołgu, czyli przez właz. Są skomplikowanymi, osobistymi statkami kosmicznymi. Mają nie tylko ochronić ciało człowieka przed kosmiczną próżnią, ale też pozwolić mu pracować w kosmosie.
encoded: W tym artykule: Skafander kosmiczny – przed czym chroni? Skafander kosmiczny – prototypy Skafander kosmiczny misji Apollo Skafander kosmiczny – stworzony przez firmę szyjącą bieliznę Skafander kosmiczny – dalsze prace Skafander kosmiczny ma chronić astronautę przed gwałtownym spadkiem ciśnienia i skokami temperatury. Jednak nie wszystkie skafandry są takie same. Te, które zakładają astronauci przed startem z Ziemi, mają im służyć jako ochrona w trakcie początkowej fazy lotu. To po prostu nieco zmodyfikowane kombinezony z wbudowaną siatką sensorów monitorujących funkcje życiowe astronautów, połączone z hełmem chroniącym głowę. Stanowią ochronę przed krótkotrwałym spadkiem ciśnienia, jednak nie nadają się do spacerów kosmicznych. Skonstruowanie tych skafandrów, które umożliwiły astronautom spacer po Księżycu, a potem pomogły wykonywać prace na orbicie, wiązało się z rozpracowaniem całej masy śmiertelnych problemów. Dosłownie śmiertelnych. Skafander kosmiczny – przed czym chroni? Zacznijmy od prostego pytania: jak długo przeżylibyśmy w kosmosie pozbawieni ochrony skafandra kosmicznego? Pewnej odpowiedzi na to pytanie udzielają autorzy wydanej przez NASA pozycji „Bioastronautics Data Book”. Manekin poleci w kosmos. NASA prosi internautów o pomoc w wyborze imienia Manekiny najczęściej kojarzą nam się z gablotami w galeriach handlowych. Jednego z nich czeka o wiele bardziej ekscytujący los. „Pewien stopień świadomości zostanie prawdopodobnie zachowany przez 9 do 11 sekund (…), później pojawią się uogólnione drgawki i paraliż. W tym czasie we krwi żylnej i w tkankach miękkich szybko zacznie się tworzyć para, co spowoduje wyraźny obrzęk ciała. Ciało może powiększyć się dwukrotnie w porównaniu z jego normalną objętością, chyba że obrzęk zostanie powstrzymany przez kombinezon ciśnieniowy. Prędkość akcji serca może początkowo wzrosnąć, ale później gwałtownie spadnie. Ciśnienie tętnicze krwi również spadnie w czasie od 30 do 60 sekund, podczas gdy ciśnienie żylne wzrośnie z pow…

skafander-kosmiczny-jest-jak-statek-szyty-na-miare-z-czego-powstaja-skafandry-i-jak-dzialaja-fot-luka-dakskobler-sopa-images-lightrocket-via-getty-images1-470bc07.jpeg
width: 1024
height: 683

Na Międzynarodową Stację Kosmiczną poleciała pierwsza całkowicie prywatna misja. Kto bierze w niej udział?
type: item
date: 2022-04-11T08:33:01.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: stacja kosmiczna
subject: Travel
subject: turystyka
description: W kosmos poleciało czterech pasażerów, którzy wykupili dziesięciodniowy pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Czy doczekaliśmy się długo zapowiadanej komercjalizacji ISS? I co na to wszystko współzarządzający nią Roskosmos?
encoded: W tym artykule: Firma Axiom chce zbudować prywatną stację kosmiczną Czy ISS zostanie skomercjalizowana? Jak na prywatną misję zareagują Rosjanie? Załoga misji liczy cztery osoby. To dowódca Michael López-Alegría, doświadczony astronauta, który ma za sobą już cztery misje kosmiczne. A także trzech członków załogi: Larry Connor ze Stanów Zjednoczonych, Eytan Stibbe z Izraela, Mark Pathy z Kanady. Tak przedstawia się skład pierwszej całkowicie prywatnej misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Koszt? 55 mln dolarów od osoby za przelot, 10-dniowy pobyt na ISS oraz powrót na Ziemię. Firma Axiom chce zbudować prywatną stację kosmiczną Chociaż podróżnicy dotrą na 400 km ponad Ziemią dzięki możliwościom SpaceX, nie jest to misja firmy Elona Muska. Tym razem Falcon 9 i Dragon służą tylko za wynajęty pojazd, który, niczym taksówka, ma dowieźć załogantów na miejsce. A za pomysłem misji i jej wykonaniem stoi Axiom Space. To amerykańska spółka, która w ubiegłym roku ogłosiła plan budowy pierwszej komercyjnej stacji kosmicznej na niskiej orbicie Ziemi. Kim są członkowie załogi Blue Origin, którzy polecieli w kosmos? Wtorkowy lot w kosmos Jeffa Bezosa i trójki innych astronautów na pokładzie rakiety New Shepard firmy Blue Origin był drugim w ciągu dziesięciu dni lotem, podczas którego w przestrzeń kosmi... W styczniu 2020 roku NASA wybrała Axiom na dewelopera infrastruktury kosmicznej. Do 2024 roku firma ma skonstruować co najmniej jeden moduł komercyjny, który można będzie dodać do węzła Harmony na ISS. Docelowo właśnie ten moduł miałby się stać podstawową częścią planowanej przez Axiom własnej, komercyjnej stacji. Według zapewnień firmy, moduł będzie częścią ISS do końca 2028 roku. Potem zostanie odłączony od stacji i wprowadzony na inną orbitę. To ambitne plany, mocno odróżniające Axiom od pozostałych prywatnych firm kosmicznych. Te najczęściej koncentrują się na budowie rakiet i możliwości wynoszenia na orbitę satelitów lub kosmicznych turystów. Axiom tymczasem reklamuje nawe…

na-miedzynarodowa-stacje-kosmiczna-poleciala-pierwsza-calkowicie-prywatna-misja-kto-bierze-w-niej-udzial-fot-axiom-space-55d70b5.jpeg
width: 1000
height: 555

Rakieta księżycowa SLS przechodzi kluczowy test. Co wiemy o rakiecie będącej koniem pociągowym programu Artemis?
type: item
date: 2022-04-01T14:33:02.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: misja
subject: podróże kosmiczne
subject: stacja kosmiczna
subject: Travel
description: „Próba generalna na mokro” – tak nazywa się runda trzydniowych testów Space Launch System (SLS). To ciężka rakieta księżycowa, która ma być główną siłą nowego programu księżycowego Artemis oraz otworzyć nam bramę w odległy kosmos. Jeśli pomyślnie przejdzie testy, za dwa-trzy miesiące SLS wyniesie w kierunku Srebrnego Globu kapsułę załogową Orion.
encoded: W tym artykule: Rakieta SLS – jak powstała? Ile kosztowało zbudowanie SLS? Jakie możliwości ma SLS? Jak będą przebiegać testy rakiety SLS? Jaka przyszłość czeka rakiety SLS? SLS jest najpotężniejszym pojazdem skonstruowanym przez człowieka od lat 60. XX wieku. Wówczas z ogromnego VAB (Vehicle Assembly Building) NASA wyjechał w kierunku platformy startowej Saturn V. Block1, czyli pierwsza wersja rakiety SLS, która będzie dopracowywana przez kolejne lata, wznosi się na wysokość 23 pięter (98 metrów) nad platformą startową, co czyni ją wyższą od Statuy Wolności. SLS składa się z gigantycznego rdzenia otoczonego dwoma rakietami wspomagającymi (SRB). Rdzeń mieści dwa duże zbiorniki magazynowe. Jeden na ciekły wodór, czyli paliwo, a drugi na ciekły tlen. Ten ostatni to utleniacz, który powoduje spalanie paliwa. U podstawy rdzenia znajdują się cztery silniki RS-25. Takie same, jakie napędzały orbiter wahadłowca. Rakieta SLS – jak powstała? – Projekt rakiety SLS należy datować na czasy odwołanego amerykańskiego programu Constellation, który, podobnie jak teraz Artemis, miał być powrotem na Księżyc – mówi dr Aleksandra Bukała, dyrektor Departamentu Strategii i Współpracy Międzynarodowej Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA). Perseverance: rok na Marsie. Co udało się odkryć marsjańskiemu łazikowi NASA? Od udanego lądowania na Czerwonej Planecie najnowszego łazika – laboratorium NASA, czyli Perseverance – mija rok. Przez ten czas robot wielkości SUV-a i jego przyjaciel, pierwszy marsjański... – Jest to też pokazanie ciągłości pewnych osiągnięć i rozwiązań. Bo tak, jak program wahadłowców czerpał garściami z programu księżycowego Apollo, tak w SLS wykorzystano sprawdzone rozwiązania programu wahadłowców. Mówię przede wszystkim o głównych silnikach promu, bocznych rakietach na paliwo stałe oraz zewnętrznych zbiornikach paliwa – dodaje dr Bukała. Inne rozwiązania wydają się być zapożyczone wprost z Saturna V. Skonstruowana w największym hangarze świata (wspomnianym VAB) rakieta SLS…

rakieta-ksiezycowa-sls-przechodzi-kluczowy-test-co-wiemy-o-rakiecie-bedacej-koniem-pociagowym-programu-artemis-fot-nasa-msfc-wikimedia-commons-public-domain-a07060a.jpeg
width: 1280
height: 964

Napięta sytuacja na orbicie. Czy to koniec amerykańsko-rosyjskiej współpracy kosmicznej?
type: item
date: 2022-02-28T14:37:21.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: rosja
subject: stacja kosmiczna
description: Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) miała być symbolem nowego ładu. Symbolem świata, w którym współpracę dla dobra ludzkości przedkłada się ponad waśnie i interesy narodowe. Tymczasem w związku z sankcjami nałożonymi na Rosję przez kraje Zachodu, szef Roskosmosu grozi, że bez wsparcia rosyjskiego ISS dosłownie spadnie Amerykanom na głowy. Coraz bardziej napięta sytuacja na orbicie.
encoded: W tym artykule: Rosjanie grożą wycofaniem się ze współpracy przy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS poradzi sobie bez rosyjskich rakiet Rosja jest zobowiązana do współpracy przy ISS przez umowy międzynarodowe Agencje kosmiczne i placówki naukowe zrywają współpracę z Rosją „Panowie, jak już sobie planujecie sankcje, sprawdźcie, czy ci, którzy się tym zajmują, nie mają przypadkiem choroby Alzheimera. Tak na wszelki wypadek, aby wasze sankcje nie spadły wam przypadkiem na głowę. I to dosłownie. Więc na razie, jako wasz partner, sugeruję, abyście się przestali zachowywać jak nieodpowiedzialni gracze i odpuścili sobie te sankcje. To taka przyjacielska rada” – napisał 24 lutego na Twitterze Dmitrij Rogozin, szef rosyjskiej agencji kosmicznej Roskosmos. Rosjanie grożą wycofaniem się ze współpracy przy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Rogozin, mimo nieustannie malejącego znaczenia rosyjskiego programu kosmicznego, próbuje grać z pozycji siły. Podkreśla, że amerykańskie sankcje na komponenty techniczne trwają już od 2014 roku, od aneksji Krymu. A mimo to Rosja świetnie sobie radzi, korzystając z własnych możliwości. „Chcecie zniszczyć naszą współpracę na stacji kosmicznej? Przecież już to robicie, ograniczając wymianę między ośrodkami szkolenia kosmonautów i astronautów. A może chcecie sami zarządzać stacją kosmiczną? To wytłumaczcie prezydentowi Bidenowi, bo może tego nie wie. Korygowanie orbity stacji kosmicznej, unikanie niebezpiecznych śmieci kosmicznych, którymi wasi utalentowani biznesmeni zaśmiecili orbitę okołoziemską możliwe jest tylko dzięki silnikom rosyjskich statków transportowych Progress. Jeżeli zablokujecie współpracę z nami, to nikt nie uchroni ISS przed niekontrolowanym wejściem w atmosferę i upadkiem na terytorium Stanów Zjednoczonych lub… Europy. Możliwe, że 500-tonowa stacja spadnie na Indie lub Chiny. Podejmujecie takie ryzyko? Stacja kosmiczna nie przelatuje nad terytorium Rosji, więc ryzyko jest po waszej stronie. Jesteście na nie gotowi?” – pyta …

napieta-sytuacja-na-orbicie-czy-to-koniec-amerykansko-rosyjskiej-wspolpracy-kosmicznej-nasa-via-getty-images-ae834c8.jpeg
width: 1024
height: 681