National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-11T13:17:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Inhalatory na astmę generują tyle dwutlenku węgla co 530 000 samochodów rocznie. Czy możemy coś z tym zrobić?
items: Wpływ samochodów na środowisko może cię zaskoczyć – nie chodzi tylko o spaliny
items: Filtry papierosowe szkodliwe dla zdrowia? Naukowcy uważają, że powinny zostać zakazane
items: Kiruna musiała ustąpić miejsca kopalni. Miasto stało się największym projektem relokacyjnym na świecie
items: Logo żaby na produktach budzi kontrowersje. Czy obawy konsumentów są uzasadnione?
items: Mikroplastik jest już nawet w naszym mózgu. Jego stężenie rośnie
items: NoTrashNoTrace pokazuje, jak prosto nie śmiecić!
items: Zanieczyszczenie światłem nasila się. Polskie niebo w nocy bywa jaśniejsze niż za dnia
items: Niektóre z nich przetrwały niezmienione przez miliony lat. Skąd się biorą relikty?
items: Udomowienie psa. Jak przebiegał proces oswajania wilka?
items: „Książka za worek śmieci” wraca z kolejną edycją. Dołącz do wspólnego sprzątania świata
items: Jak działa silnik wodorowy?
items: Ekoturystyka – na czym polega i jak podróżować ekologicznie?
items: Topniejące lodowce Grenlandii ogromnym zagrożeniem dla człowieka. Uwalniają śmiertelnie niebezpieczną truciznę
items: Turystyka zrównoważona dla początkujących. Gdzie i jak podróżować świadomie?
items: Expo 2020 last minute. Jak zaplanować wizytę na światowej wystawie w Dubaju?
items: Oto prawdziwe problemy naszego świata na poruszających zdjęciach
items: Szkocja planuje odbudować dziką przyrodę. Widać już pierwsze efekty
items: Chcesz otrzymać książkę? Posprzątaj śmieci
items: Parki narodowe w Polsce. Ile ich jest i gdzie się znajdują?
items: Do 2070 roku Indie utoną w „miesiączkowym marnotrawstwie”. Winne tabu wokół menstruacji i brudu
items: Dania państwem najbardziej przyjaznym środowisku. Na którym miejscu Polska?
items: 10 szokujących faktów na temat plastiku. Do 2050 roku wszystkie gatunki morskich ptaków będą go jeść
items: Jeziora jak miraże. Wraz z nimi znikają zwierzęta, rośliny, ludzie, kultury
items: Dla nas to śmietnik, dla nich to prawdziwe El Dorado

Inhalatory na astmę generują tyle dwutlenku węgla co 530 000 samochodów rocznie. Czy możemy coś z tym zrobić?
type: item
date: 2025-10-11T13:16:20.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: efekt cieplarniany
subject: płuca
subject: środowisko
subject: zanieczyszczenia powietrza
subject: Zdrowie
description: Inhalatory są podstawową metodą leczenia nie tylko astmy, ale także przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Stosowane są od wielu lat, ale nie bez kosztu dla środowiska – nowe badanie udowadnia, że emitują rocznie do atmosfery tyle zanieczyszczeń, co 530 000 samochodów benzynowych. Nie wszystkie jednak szkodzą. Co możemy zrobić lepiej?
encoded: Naukowcy odkryli, że inhalatory na astmę wygenerowały w ciągu ostatnich dziesięciu lat 2 mln ton CO2 rocznie, co jest równorzędne z emisją… 530 000 samochodów napędzanych benzyną. Swoje badania, analizujące trzy różne typy inhalatorów, opublikowali w czasopiśmie „JAMA”. Nie wszystkie inhalatory są tak samo szkodliwe. Inhalatory na astmę szkodzą środowisku Podczas badania przeanalizowano trzy różne rodzaje inhalatorów, między innymi najpopularniejsze inhalatory ciśnieniowe dozujące oraz inhalatory suche, w tym proszkowe. Naukowcy stwierdzili, że to inhalatory dozujące były najbardziej szkodliwe dla środowiska. W ciągu analizowanych 10 lat były odpowiedzialne za… 98% emisji CO2. Wszystko przez to, że zawierają propelenty w postaci hydrofluoroalkanów, które są silnymi gazami cieplarnianymi. Te powszechnie stosuje się w aerozolach, na których oparte są inhalatory. Mniej szkodliwe dla środowiska okazały się inhalatory zawierające mgiełkę proszkową, ponieważ dostarczają lek bezpośrednio do płuc bez potrzeby rozpylania szkodliwej dla planety substancji. Czy powinniśmy zrezygnować z inhalatorów? – Inhalatory na astmę zwiększają ślad węglowy amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej, narażając na ryzyko wielu pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego – mówi dr William Feldman, pulmonolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, główny autor badania. Wiedza na temat zanieczyszczeń generowanych przez inhalatory stwarza – według naukowców – ogromną szansę na ochronę pacjentów i planety. Skłania do poszukiwania alternatywnych, bardziej ekologicznych rozwiązań. – Kluczowym pierwszym krokiem do wprowadzenia zmian jest zrozumienie prawdziwej skali problemu. Na tej podstawie może zidentyfikować, co napędza te emisje i opracować ukierunkowane strategie ich redukcji – podsumowuje Feldman. Być może będzie do krok do dalszego rozwoju mniej popularnych inhalatorów proszkowych, które generują znacznie mniej zanieczyszczeń, czy opracowania innych metod leczenia astmy czy P…

GettyImages-1270070722-f66cc2c.jpg
width: 4310
height: 3236

Wpływ samochodów na środowisko może cię zaskoczyć – nie chodzi tylko o spaliny
type: item
date: 2025-09-21T08:46:33.000Z
subject: Przyroda
subject: ochrona środowiska
subject: paliwo
subject: samochody
subject: środowisko
subject: zanieczyszczenia powietrza
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Wpływ samochodów na środowisko to nie tylko emisja spalin. Od produkcji po utylizację – poznaj mniej oczywiste aspekty szkodliwości aut, które wciąż umykają uwadze wielu kierowców.
encoded: Spis treści: Duży ślad węglowy Zużycie paliwa i emisje Zanieczyszczenie powietrza Skutki infrastrukturalne Wpływ samochodów na środowisko nie wynika wyłącznie z emisji podczas jazdy. Cały cykl życia pojazdu może niekorzystnie oddziaływać na planetę. Od materiałów użytych w produkcji, przez eksploatację i serwis, aż po utylizację — poniżej najważniejsze kwestie związane z samochodami i środowiskiem. Duży ślad węglowy Zanim auto wyjedzie na drogę, zużywa już sporo energii. Produkcja samochodów zostawia ogromny ślad, ponieważ trzeba wytworzyć stal, gumę, szkło, tworzywa sztuczne, lakiery i wiele innych materiałów. Dopiero potem nowe auto jest gotowe do jazdy. Koniec życia samochodu nie oznacza końca jego wpływu na środowisko. Toksyczne elektrolity z akumulatorów i inne substancje mogą pozostawać w środowisku długo po tym, jak pojazd przestanie nadawać się do użytku. Na szczęście zwały wraków na złomowiskach są dziś wyraźnie mniejsze. Około trzy czwarte przeciętnego współczesnego samochodu — w tym większość stalowej ramy oraz akumulatory pojazdów elektrycznych — da się poddać recyklingowi. Mimo to koszty środowiskowe związane z produkcją, recyklingiem i utylizacją są trudne do precyzyjnego oszacowania. W dużej mierze pozostają też poza kontrolą konsumentów. Zużycie paliwa i emisje Największa część oddziaływania samochodu na środowisko — nawet 80–90 procent — wynika ze spalania paliwa i emisji spalin. Naukowcy podkreślają, że zanieczyszczenie powietrza i gazy cieplarniane napędzają globalne ocieplenie. Na szczęście skala tego wpływu w dużej mierze zależy od kierowcy. Produkty ropopochodne budzą jednak zastrzeżenia jeszcze zanim zostaną spalone. Ich wydobycie jest energochłonne. Może też szkodzić lokalnym ekosystemom. Transport paliw pochłania duże ilości energii i niesie ryzyko katastrof środowiskowych, na przykład wycieków ropy. Gdy światowy popyt rośnie, a niekonwencjonalne źródła — takie jak piaski roponośne — stają się opłacalne, ekologiczne skutki wydobycia mogą gwa…

GettyImages-520162698-833ca32.jpg
width: 5400
height: 3587

Filtry papierosowe szkodliwe dla zdrowia? Naukowcy uważają, że powinny zostać zakazane
type: item
date: 2025-08-29T10:05:33.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: palenie
subject: papierosy
subject: środowisko
subject: Zdrowie
description: Chociaż filtry papierosowe są obecnie nieodłącznym elementem kultury palenia papierosów, to nie zawsze tak było: pojawiły się dopiero w latach 50. XX wieku. Chociaż niwelują ostry i nieprzyjemny smak, to wbrew pozorom ich stosowanie może być dla organizmu bardziej dewastujące, niż palenie bez filtra. Po 70 latach okazuje się, że co prawda były innowacją, ale nie dla zdrowia, a dla wizerunku firm tytoniowych.
encoded: Papierosy z filtrem mogą być nie tylko bardziej szkodliwe dla zdrowia niż te ich pozbawione, ale także dewastujące dla środowiska. Niedopałki zawierające filtry z tworzywa sztucznego nie ulegają biodegradacji, lecz rozkładają się na mikroplastik. Czy to czas, żebyśmy się z nimi pożegnali? Czy filtry do papierosów są szkodliwe? 70 lat – tyle zajęło nam zrozumienie, że filtry w papierosach nie zmniejszają ich szkodliwości. Co prawda pozwalają uzyskać mniej ostry smak, ale zmiękczając dym ułatwiają jego głębokie wdychanie, drastycznie zwiększając ryzyko raka płuc. Niektóre zawierały kiedyś nawet… azbest. Ich prozdrowotne działanie to plotka, która została rozsiana przez lobby tytoniowe. Nie tylko nie ograniczają przenikania szkodliwych substancji do płuc, ale wzbogacają ich arsenał o kolejne toksyczne cząstki i mikroplastik. Mimo wprowadzenia filtrów zapadalność palaczy na choroby układu krążenia czy oddechowego nie spadła. Papierosowe filtry zagrożeniem dla środowiska Filtry papierosowe powodują prawdziwą katastrofę ekologiczną. To najbardziej zaśmiecający przedmiot na całej Ziemi. Wykonane są z octanu celulozy, czyli tworzywa sztucznego nieulegającego biodegradacji, które zanieczyszcza mikroplastikiem rzeki i oceany. Szacuje się, że każdego roku wyrzuca się 4,5 bilionów niedopałków z filtrami, a nawet 800 000 ton plastikowych odpadków trafia do środowiska, w którym wszyscy żyjemy. Chociaż ograniczamy produkcję butelek plastikowych, pijemy z papierowych słomek, a foliówki są rzadziej używane, papierosowym filtrom udało się umknąć uwadze regulacji. Co za przypadek... Firmy tytoniowe pod naciskiem świadomego społeczeństwa Coraz więcej osób uświadamia sobie, jak wielkim zagrożeniem dla środowiska są papierosy. Pod naciskiem ekologów firmy tytoniowe wprowadzają na rynek pozornie biodegradowalne filtry, które wykonane są nie z octanu celulozy, ale innych materiałów. To jednak typowy przykład tzw. „greenwashingu”, czyli praktyki marketingowej, w której firmy celowo kreują s…

GettyImages-1141358432-2dfa9d2.jpg
width: 7360
height: 4912

Kiruna musiała ustąpić miejsca kopalni. Miasto stało się największym projektem relokacyjnym na świecie
type: item
date: 2025-04-06T07:54:56.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: kopalnie
subject: miasta
subject: środowisko
subject: szwecja
description: Kiruna to swoisty paradoks. Miasto narodziło się i żyje dzięki kopalni, ale przez kopalnię nie może dalej funkcjonować, przynajmniej nie w lokalizacji, w której znajduje się obecnie. Przemysłowy moloch nieustannie się rozrasta, co stwarza coraz większe zagrożenie dla mieszkańców. Jakie plany wobec Kiruny ma rząd Szwecji? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Informacje o Kirunie Decyzja o przeniesieniu Kiruny Plan przeprowadzki Ciekawostki o Kirunie Wiele miast, miasteczek i wsi musiało przepaść, by giganci przemysłu mogli kontynuować swoją działalność. Przykładów nie trzeba szukać daleko. Weźmy choćby Ujków Stary, niewielką wieś w województwie małopolskim, która dosłownie zniknęła z powierzchni ziemi w następstwie wydobycia metodą na zawał rud cynkowo-ołowiowych. Takich miejscowości jest znacznie więcej, ale szwedzka Kiruna nie podzieli ich losu. Informacje o Kirunie Kiruna jest największym miastem w szwedzkiej części Laponii i najdalej wysuniętym na północ zamieszkanym obszarem Szwecji. Tereny miasta rozpościerają się w regionie Norrbotten, w malowniczym sąsiedztwie jeziora Luossajärvi i gór Kiirunavaara i Luossavaara. Na pierwszy rzut oka nic nie wskazuje, że Kiruna jest też siedzibą największej podziemnej kopalni rudy żelaza. Panuje tam typowo skandynawski ład i porządek. W mieście działa duży ośrodek sportów zimowych. Centrum stanowi skupisko ciekawych zabytków, a w pobliżu miasta znajduje się Park Narodowy Abisko. Oprócz mieszkańców, na ulicach można spotkać turystów, którzy w Kirunie chcą doświadczyć życia za kołem podbiegunowym, gdzie czas płynie inaczej niż na innych szerokościach geograficznych. A jednak przemysłowy moloch działa tam od początku XX wieku i właśnie przez to do miasta przylgnęło jeszcze jedno „naj”. W 2004 roku Kiruna stała się największym i najradykalniejszym przedsięwzięciem relokacyjnym na świecie. Naturalne bogactwo Kiruny Pod górami Kiirunavaara i Luossavaara znajdują się jedne z największych na świecie złóż rudy żelaza. Znajdują się na głębokości około 2 km i mierzą około 4 km długości i do 120 m grubości. Roczne wydobycie surowca przekracza 27 mln ton, co stanowi około 80 proc. produkcji w całej Unii Europejskiej. Eksploatacją podziemnych pokładów zajmuje się szwedzki koncern LKAB (Luossavaara Kiirunavaara Aktiebolag). Pierwsze górnicze osady utworzono tam już pod koniec XIX …

kiruna-b0b9170.jpg
width: 1000
height: 667

Logo żaby na produktach budzi kontrowersje. Czy obawy konsumentów są uzasadnione?
type: item
date: 2025-04-04T08:49:31.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: ekologiczne jedzenie
subject: jedzenie
subject: Lifestyle
subject: środowisko
subject: zakupy
description: Niepozorne logo żaby na niektórych produktach stało się źródłem zaskakujących kontrowersji. Część konsumentów przestrzega przed ich zakupem, snując przy tym coraz bardziej absurdalne teorie spiskowe.
encoded: W tym artykule: Co oznacza logo żaby na produktach? Nie taka żaba straszna Logo żaby na produktach – fakty i mity Logo żaby na produktach spożywczych pojawia się coraz częściej, a wraz z nim pytania konsumentów o to, co tak naprawdę oznacza. W sieci – jak można przypuszczać – nie brakuje różnego rodzaju teorii spiskowych, które mają swoje wierne grono zwolenników. Jedna z nich głosi, że tak oznakowane towary zagrażają życiu, a w sprawę zamieszany jest multimiliarder Bill Gates. Co oznacza logo żaby na produktach? O zielonej żabie pojawiającej się na etykietach popularnych produktów spożywczych, jak kawa, kakao czy banany, zrobiło się głośno w 2023 roku. Wówczas media społecznościowe obiegła lawina niepokojących wpisów, sugerujących, że towary z płazem w logo mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych lub nawet śmierci ze względu na rzekomą zawartość szczepionki mRNA. Co więcej, internauci znaleźli nawet winowajcę całego zamieszania. Zdaniem części użytkowników platformy X (dawniej Twittera), za „plastikową żywnością” stać ma jeden z najbogatszych ludzi na świecie, czyli Bill Gates. Rzekomym dowodem na słuszność ich tezy miały być powiązania założyciela Microsoftu z organizacją Rainforest Alliance, działającą na rzecz ochrony lasów, bioróżnorodności i zasobów naturalnych. Nie taka żaba straszna Choć zielona żaba na produktach spożywczych wywołała sporo kontrowersji, żaden z przedstawionych przez zwolenników teorii spiskowych „faktów” nie miał pokrycia w rzeczywistości. Dowody na niesłuszność stawianych zarzutów dostarczyli specjaliści ze Stowarzyszenia Demagog, zajmującego się walką z fałszywymi informacjami i dezinformacją. I tak dowiadujemy się, że omawiane oznaczenie to nic innego jak certyfikat Rainforest Alliance. Przyznawany jest on produktom, których „producenci spełniają wymagania dotyczące klimatu, lasów i bioróżnorodności, a także praw człowieka oraz źródeł utrzymania ludności wiejskiej”. Ponadto nie mają one „nic wspólnego ze szczepionkami ani rzeko…

logo-zaby-na-produktach-0f84cf0.png
width: 900
height: 600

Mikroplastik jest już nawet w naszym mózgu. Jego stężenie rośnie
type: item
date: 2024-09-11T06:59:44.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: mikroplastik
subject: środowisko
subject: Zdrowie
description: Mikroplastik jest już niemal wszędzie. Po tym, jak obecność cząstek stwierdzono w powietrzu, oceanach czy wodzie z kranu, kwestią czasu było wykrycie ich w ludzkim organizmie. Nowe badania sugerują, że w ostatnich latach do naszego mózgu może trafiać jeszcze więcej szkodliwych drobin.
encoded: Spis treści: Szkodliwe cząstki dookoła nas Ludzie codzienne wchłaniają mikroplastik Mikroplastik w ludzkim mózgu Obok zmian klimatu wszechobecny mikroplastik to jedno z największych wyzwań i zagrożeń dla współczesnej cywilizacji. Chodzi o maleńkie cząstki plastiku, mające mniej niż 5 milimetrów średnicy. Powstają one w wyniku rozpadu większych plastikowych przedmiotów (choćby butelek PET). Mogą być też celowo wytwarzane w tej wielkości – na przykład jako mikrogranulki stosowane w kosmetykach czy chemii gospodarczej. Szkodliwe cząstki dookoła nas Jak na razie nie ma sposobu na utylizację mikroplastiku. Szkodliwe dla organizmów żywych cząstki z łatwością przedostają się więc do powietrza, oceanów, a nawet do wody w kranie. Naukowcy potwierdzili już czarne scenariusze sprzed lat – mikrocząstki tworzyw sztucznych wykryto także w ludzkim organizmie. Z niedawnych badań dowiedzieliśmy się, że mikroplastik jest obecny między innymi w naszych płucach. Brzmi niepokojąca, prawda? Niestety, cząstki te zaobserwowano również w ludzkim mózgu. Najnowsze badania opublikowane w formie preprintu (nie zostały jeszcze zrecenzowane przez ekspertów) na nowo wzbudzają obawy dotyczące obecności mikroplastiku w ludzkim mózgu i potencjalnych konsekwencji zdrowotnych. W badaniu przeanalizowano próbki ludzkiej tkanki mózgowej z lat 2016 i 2024. Próbki pobrano z kory czołowej, obszaru mózgu związanego z myśleniem i rozumowaniem, który jest najbardziej dotknięty demencją. Czyli otępieniem czołowo-skroniowym (FTD) i późniejszymi stadiami choroby Alzheimera. Ludzie codzienne wchłaniają mikroplastik Mikroplastiki znalezione w tym badaniu składały się głównie z polietylenu. Jest to najczęściej produkowany plastik na świecie, używany do wielu codziennych produktów, takich jak nakrętki do butelek i plastikowe torby. Z wyników badań wynika, że stężenie mikroplastiku w ludzkim mózgu znacznie wzrosło przez ostanie 8 lat. W próbkach z 2024 roku stwierdzono, że mikroplastik stanowił już 0,5% masy tkanki móz…

Mikroplastik-w-ludzkim-mozgu-2fd91c9.jpg
width: 1200
height: 630

NoTrashNoTrace pokazuje, jak prosto nie śmiecić!
type: item
date: 2024-08-23T04:52:18.000Z
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: Współpraca reklamowa
subject: natura
subject: środowisko
description: Spacerując leśnymi ścieżkami, zbyt często natykamy się na przykry widok śmieci porzuconych w zaroślach. To smutne, ale wciąż nie wszyscy zdają sobie sprawę, jak wielką rolę odgrywa każdy z nas w ochronie przyrody. Jak jej nie szkodzić?
encoded: Problem zaśmiecania terenów zielonych Pozostawianie odpadów na cennych przyrodniczo obszarach od lat jest dużym problemem i negatywnie wpływa na tamtejszą florę oraz faunę. Zgodnie z danymi Lasów Państwowych leśnicy co roku wywożą z podległych sobie terenów około 100 000 m³ śmieci! Jak podają Lasy Państwowe, zanieczyszczenia zebrane w samym tylko 2021 roku wypełniłyby aż 1000 wagonów kolejowych. Na szczęście, wzrasta świadomość faktu, że ekologia to nie tylko pusty slogan. Z biegiem lat ilość odpadów zbieranych w lasach maleje. W 2014 roku pracownicy Lasów Państwowych usunęli 120 000 m³ śmieci, natomiast niecałą dekadę później było ich prawie 30 000 m³ mniej. Niemniej jednak działania, których dałoby się uniknąć, generują koszty w wysokości 20 mln złotych rocznie. Dodatkowe wydatki z kieszeni podatnika nie są jednak jedynym skutkiem nieodpowiedzialnego zachowania wielu ludzi. Dbanie o środowisko naturalne zmniejsza ryzyko: pożaru wywołanego samozapłonem śmieci i ściółki, skażenia wody i powietrza chemikaliami, namnożenia się niebezpiecznych bakterii i grzybów. Ponadto rozkładające się miesiącami, a nawet latami odpady psują krajobraz. Tymczasem nie trzeba wiele, żeby ustrzec się przed konsekwencjami pozostawiania zanieczyszczeń w lesie. Wystarczy je po sobie zbierać. View oEmbed on the source website Jak Helikon-Tex pomaga dbać o środowisko naturalne? Dzięki Helikon-Tex możesz wspomóc wybraną przez siebie organizację wspierającą środowisko. Firma przekazała worki na śmieci Dirt Bag jako cegiełki organizacjom, które zajmują się dbaniem o przyrodę. Unikatowe worki z dedykowanymi logotypami można kupić lub otrzymać chociażby w: Karkonoskim Parku Narodowym, Fundacji GOPR, Fundacji Ośrodek Leczenia i Rehabilitacji Dzikich Zwierząt Puchaczówka. Proste sposoby na ograniczenie ilości śmieci w lasach Tony odpadów, które zalegają w lasach, to wystarczający powód, żeby zabierać ze sobą wszystko, co się przyniosło. Taka zasada przyświeca także Helikon-Tex. Właśnie dlatego na wo…

eko-8879ce6.jpg
width: 2400
height: 1600

Zanieczyszczenie światłem nasila się. Polskie niebo w nocy bywa jaśniejsze niż za dnia
type: item
date: 2024-01-08T10:44:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ochrona środowiska
subject: środowisko
subject: światło
subject: Wolny czas
subject: zanieczyszczenie
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Nocne niebo w Polsce w cale nie jest ciemne. W 2022 roku było ono średnio o blisko 150 proc. jaśniejsze niż niebo naturalne, a w miastach – kilka tysięcy razy jaśniejsze. Zanieczyszczenie światłem sięga nawet parków narodowych, zwłaszcza tych sąsiadujących z aglomeracjami.
encoded: W tym artykule: Zanieczyszczenie światłem w Polsce Przyczyny zanieczyszczenia światłem Dlaczego światło może być szkodliwe? Jak walczyć z zanieczyszczeniem światłem? Światło wywołuje pozytywne skojarzenia. Jest ono przecież wrogiem ciemności i mroku. Okazuje się jednak, że jego nadmiar może być szkodliwy, zwłaszcza w nocy. Świat od kilku dekad zmaga się z coraz większym zanieczyszczeniem światłem. Zanieczyszczenie światłem w Polsce Niedawno ukazał się nakładem Centrum Badań Kosmicznych PAN raport przygotowany przez grupę ekspercką Light Pollution Think Tank. To pierwszy taki dokument w Polsce, który kompleksowo diagnozuje stopień zanieczyszczenia światłem w naszym kraju. Co z niego wynika? – W 2022 roku naturalne nocne niebo nad Polską już nie występowało wcale. Bliskie ideałowi było tylko nad Bieszczadami – zaledwie o 6 proc. jaśniejsze niż niebo wolne od zanieczyszczenia światłem. Nad dużymi miastami to pojaśnienie wynosiło już kilka tysięcy procent – mówi cytowany w informacji prasowej główny redaktor raportu, dr hab. Andrzej Kotarba z Centrum Badań Kosmicznych PAN. Dodaje, że w przypadku Warszawy, Krakowa, czy Poznania w 2022 roku niebo zawsze było jaśniejsze, niż powinno być po zmroku. – W tych miastach prawdziwa noc nigdy nie nastała – zaznacza dr Kotarba. Przyczyny zanieczyszczenia światłem Autorzy raportu zauważają, że na masową skalę modernizowane jest oświetlenie publiczne. Latarnie przy drogach czy chodnikach są oczywiście pożądane, ale instalowane często w sposób bezrefleksyjny. Moc LED-ów jest za duża, obudowy latarń kierują snop światła na boki lub w górę. Poza tym barwa „żarówek” jest zbyt zimna (powinna być bursztynowa, ciepła). – Niska świadomość społeczna zanieczyszczenia światłem w połączeniu z niekontrolowanym rozświetleniem nocy każą przypuszczać, że diagnozowany problem będzie się nasilał – uważają autorzy dokumentu. Dlaczego światło może być szkodliwe? Na zjawisko zwracają uwagę nie tylko zaniepokojeni astronomowie, którzy mają utrudnione obse…

zanieczyszczenie-swiatlem-nasila-sie-polskie-niebo-jest-w-nocy-jasniejsze-niz-za-dnia-338e2ce.jpg
width: 1000
height: 668

Niektóre z nich przetrwały niezmienione przez miliony lat. Skąd się biorą relikty?
type: item
date: 2023-03-19T07:56:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: ekosystem
subject: ewolucja
subject: gatunki
subject: przyroda
subject: środowisko
description: Niektóre gatunki reprezentujące świat flory i fauny, które dziś występują tylko na ograniczonym obszarze, niegdyś były znacznie powszechniejsze. Naukowcy, których zadaniem jest ich badanie i ochrona, określają je mianem reliktów. Czym są relikty? Przykłady roślin i zwierząt zaliczanych do tej kategorii wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Co to są relikty? Znaczenie reliktów Jakie są rodzaje reliktów? Jakie są przykłady reliktów? „Relikt historii”, „relikt przeszłości”, „relikt minionej epoki” – chyba każdy przynajmniej raz spotkał się z takimi lub podobnymi określeniami. Warto wiedzieć, że każde z nich zostało zapożyczone z biogeografii i paleontologii. Choć kontekst stosowania tych terminów w poszczególnych dziedzinach nauki i w życiu codziennym najczęściej jest wspólny, to warto wiedzieć, że słowo „relikt” ma w środowisku naukowym ściśle określone znaczenie. Co to są relikty? Słowo „relikt” pochodzi od łacińskiego relictum i oznacza „pozostałość” lub „przeżytek”. Jak odnieść to znaczenie do świata flory i fauny? Spieszymy z wyjaśnieniem. Mówiąc o reliktach, na myśli trzeba mieć współcześnie występujące gatunki lub wyższe jednostki taksometryczne zwierząt i roślin, które w przeszłości miały szerszy niż obecnie zasięg występowania. To określenie dotyczy także nielicznych reprezentantów wymarłych grup systematycznych. Rośliny Australii – poznaj niesamowitą florę Australii Rośliny Australii są reprezentowane przez ok. 20 tys. gatunków naczyniowych i 14 tys. gatunków nienaczyniowych. Jakie gatunki reprezentują roślinność Australii? Poniżej wymieniamy i opisu... Do powstawania reliktów przyczyniają się dwie grupy czynników: naturalna i antropogeniczna. Czynniki naturalne to nic innego, jak zachodzące w środowisku zmiany: topograficzne, klimatyczne i edaficzne. Mówiąc o czynnikach antropogenicznych, na myśli trzeba mieć rezultaty bytności i działalności człowieka. W tym miejscu należy wymienić przede wszystkim utratę siedlisk w wyniku introdukcji obcych gatunków, polowań, wylesiania i osuszania terenów podmokłych. Znaczenie reliktów Relikty odgrywają ważną rolę w środowiskach, w których występują, ale ich znaczenie należy rozpatrywać przede wszystkim w kontekście biologicznym i ewolucyjnym. Relikty, które często są też endemitami, pozwalają utrzymać odrębność biologiczną obszaru, na który…

relikty-przyklady-znaczenie-i-rodzaje-fot-xavier-rossi-gamma-rapho-via-getty-images-8c615dd.jpg
width: 1024
height: 672

Udomowienie psa. Jak przebiegał proces oswajania wilka?
type: item
date: 2022-11-09T11:14:59.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: psy
subject: środowisko
subject: udomowienie
subject: zwierzęta
description: Udomowienie psa było jednym z najważniejszych ludzkich osiągnięć. Dzięki temu powstało wiele ras psów, z którymi żyjemy na co dzień w domu. Jak psy i ludzie się związali na zawsze? Kiedy i gdzie do tego doszło? Czemu najdłuższy płot na świecie postawiony jest właśnie w obawie przed psami?
encoded: W tym artykule: Historia psa Konsekwencje udomowienia dla psa Ile czasu trwało udomowienie psa? Kiedy udomowiono psa (wilka)? Skąd wiemy o czasie udomowienia wilka? Europa kolebką psów? Czy jednak Syberia kolebką psów? Gdzie w końcu udomowiono psa (wilka)? Dingo – pies domowy, który stał się dziki Każde oswojone przez człowieka zwierzę posiada swojego oryginalnego „dzikiego” przodka. Obecnie wszystkie współczesne psy (Canis familiaris) są potomkami euroazjatyckich wilków siwych (Canis lupus). Przez wieki uważano, że stopniowa ewolucja zmieniła to dzikie zwierzę w oswojonego zwierzaka. Jak naprawdę wyglądała historia psa i kiedy udomowiono wilka? Jak i gdzie pies stał się „przyjacielem człowieka”? Historia psa Zanim doszło do pojawienia się wielu różnorodnych ras psa człowiek musiał sobie „przywłaszczyć” dziki gatunek wilka siwego. Wraz z nastaniem cieplejszej epoki polodowcowej, tj. holocenu, pojawiło się wiele nowych gatunków ssaków. Właśnie w owym czasie człowiek miał dokonać udomowienia pierwszego zwierzęcia. W tym przypadku naukowcy są zgodni, że pierwszym udomowionym gatunkiem był drapieżny wilk, z którego powstał pies domowy. Tryb życia u ludzi i wilków miał pewne podobieństwa. Jak życie w stadzie, posiadanie przywódcy – lidera, polowanie na większe osobniki, wyżywienie całej grupy. W pewnym momencie ludzie zauważyli, że umiejętności wilka mogą być pomocne w polowaniu na inną zwierzynyę Z drugiej jednak strony, same wilki zaczęły się przywiązywać do ludzkich obozowisk, skąd łatwo było zdobyć pożywienie. Możemy w tym przypadku rozróżnić dwa typy domestykacji (inaczej udomowienia): Poskromienie wilka poprzez chwytanie młodych i ich chowanie „w niewoli”, co pozwoliło na oswajanie się z ludźmi. Samoudomowienie wilka – akceptacja dominacji człowieka i towarzyszenie mu w celu zdobycia pokarmu. Który z powyższych scenariuszy pojawił się jako pierwszy? Jest to nadal punkt sporny. Bez wahania stwierdzić można, że dopiero przywiązanie się wilka do człowieka i wejście pa…

psy-udomowiono-o-wile-wczesniej-niz-poczatkowo-sadzilismy-fot-getty-images-151ec89.jpeg
width: 2121
height: 1414

„Książka za worek śmieci” wraca z kolejną edycją. Dołącz do wspólnego sprzątania świata
type: item
date: 2022-08-23T08:57:10.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: ekologia
subject: książki
subject: środowisko
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Akcja „Książka za worek śmieci” to okazja, żeby wspólnie zatroszczyć się o nasze środowisko, a przy okazji powiększyć domową biblioteczkę. Jak się zgłosić?
encoded: W tym artykule: "Książka za worek śmieci" z kolejną ogólnopolską edycją Śmieci i elektrośmieci, czyli sprzątanie na całego „Książka za worek śmieci”– weź udział w akcji O tym, że warto czytać, wiedzą chyba wszyscy. Książki poszerzają nasze horyzonty, wzbogacają słownictwo, rozwijają wyobraźnię... Lista zalet nie ma końca. A gdyby połączyć czytanie książek z dbaniem o środowisko? To jest możliwe. National Geographic Traveler Polska już drugi raz patronuje ogólnopolskiej edycji wydarzenia „Książka za worek śmieci”. "Książka za worek śmieci" z kolejną ogólnopolską edycją Od 2019 r. Anna Jaklewicz, archeolożka, podróżniczka i edukatorka organizuje społeczną akcję sprzątania świata „Książka za worek śmieci”. Tegoroczna edycja odbędzie się 17 września. Uczestnicy akcji (w tym roku mieszkańcy 16 miast) wspólnie sprzątają lasy, brzegi rzek, parki – wszystkie te miejsca, które z powodu zaśmiecenia wymagają interwencji. Prezentem oraz podziękowaniem za ich zaangażowanie są książki: głównie reportaże i książki podróżnicze. – „Książka za worek śmieci” odbywa się tam, gdzie jest taka potrzeba oraz gdzie znajdę partnerów chętnych do współpracy. Podczas lokalnych wydarzeń sprzątaliśmy m.in. Gryfino w trakcie Festiwalu Podróży i Przygody Włóczykij, brzegi Olzy podczas cieszyńskiego Święta Herbaty czy okolice Ińska, w ramach festiwalu Off Travelers. Każdego roku natomiast, w trzeci weekend września, „Książka za worek śmieci” organizowana jest na skalę ogólnopolską – mówi pomysłodawczyni akcji. Już 17 września do wspólnego sprzątania będą mogli przyłączyć się mieszkańcy 16 miast: Warszawy – zgłoś się, Krakowa – zgłoś się, Łodzi – zgłoś się, Wrocławia – zgłoś się, Poznania – zgłoś się, Gdańska – zgłoś się, Katowic – zgłoś się, Szczecina – zgłoś się, Bydgoszczy – zgłoś się, Lublina – zgłoś się, Olsztyna – zgłoś się, Białegostoku – zgłoś się, Opola – zgłoś się, Rzeszowa – zgłoś się, Gorzowa Wielkopolskiego – zgłoś się, Kielc – zgłoś się. Śmieci i elektrośmieci, czyli sprzątanie na całeg…

ksiazka-za-worek-smieci-wraca-z-kolejna-edycja-dolacz-do-wspolnego-sprzatania-swiata-da0389e.jpeg
width: 3000
height: 1839

Jak działa silnik wodorowy?
type: item
date: 2022-08-14T15:00:04.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: Moto
subject: motoryzacja
subject: ochrona przyrody
subject: ochrona środowiska
subject: środowisko
description: Zmiany klimatyczne wymuszają na ludziach poszukiwania alternatywnych źródeł energii, aby ograniczyć emisję dwutlenku węgla. Jednym z coraz popularniejszych rozwiązań jest energia generowana z wodoru.
encoded: W tym artykule: Jak wykorzystywać wodór w motoryzacji? Jak przechowywać wodór? Jak działa silnik wodorowy? Napęd wodorowy to przyszłość Coraz bardziej restrykcyjne normy emisji spalin powodują, że producenci samochodów zaczęli dokładać do swoich aut małe silniki elektryczne wspomagające jednostkę spalinową. Ma to ograniczyć produkcje szkodliwych dla środowiska spalin, a jednocześnie pomóc zmniejszyć ryzyko zapłaty wielomilionowych kary za łamanie przepisów. Pierwszym samochodem z napędem wodorym, który trafił do masowej produkcji była Toyota Mirai. Koncept tego auta był rozwijany od 1992 roku, a to pokazuje jak długą drogę musiała przejść ta technologia, by można było z niej seryjnie korzystać. Jak wykorzystywać wodór w motoryzacji? Wodór to najczęściej spotykany pierwiastek chemiczny we wszechświecie i na naszej planecie. Jako napęd jest już wykorzystywany w pociągach i w samochodach. Ostatnio również w lotnictwie. W motoryzacji może być wykorzystywany na dwa sposoby. Może służyć jako paliwo w tradycyjnym silniku, które podlega spalaniu w komorze. Drugim sposobem jest wykorzystanie wodoru w ogniwach paliwowych, by wytworzyć energię napędzającą silnik elektryczny. Energia wiązania wodoru i tlenu w cząsteczce wody H2O jest mniejsza niż łączna energia wiązania cząsteczek wodoru H2 i tlenu O2. Podczas jazdy kierowca nie odczuje żadnej różnicy w jeździe względem aut napędzanych benzyną. Największa zmiana jest dla środowiska, bowiem samochody wodorowe nie emitują żadnych szkodliwych substancji. A jak wyglądają koszty? Tu niestety nie jest tak optymistycznie. Przejechanie 100 kilometrów na wodorze, kosztuje około 44 złotych. W momencie jeszcze większej popularyzacji tego pierwiastka w motoryzacji, cena z pewnością spadnie. Nawet zerowa emisja CO2 nie wystarcza. Pierwsze lotnisko na świecie ogranicza liczbę lotów przez zmiany klimatu Trzecie najbardziej ruchliwe lotnisko w Europie wprowadza znaczące zmiany w rozkładzie lotów. Od kiedy zaczną obowiązywać? Podstawowym proble…

silnik-wodorowy-toyoty-mirai-24f76e9.jpeg
width: 1280
height: 853

Ekoturystyka – na czym polega i jak podróżować ekologicznie?
type: item
date: 2022-07-30T12:52:12.000Z
creator: Artur Białek
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ekologia
subject: środowisko
subject: Travel
subject: turystyka
subject: wypoczynek
subject: zrównoważony rozwój
description: Ekologiczny styl życia powoli przestaje być już modą, a staje się społecznym obowiązkiem. Turystyka masowa wywiera niekorzystny wpływ na stan środowiska naturalnego. Jej przeciwieństwem jest ekoturystyka. Co kryje się pod tym pojęciem? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Na czym polega ekoturystyka? Formy ekoturystyki Jak podróżować ekologicznie? Ekoturystyka na świecie Ekoturystyka w Polsce Niestety, pod wpływem działalności człowieka, nasza planeta zmienia się na naszych oczach. Żeby spowolnić niekorzystne zmiany i zapobiec niektórym z nich, konieczna jest odpowiednia reakcja na degradację środowiska, a taka wiąże się z wdrożeniem zrównoważonych działań w każdej dziedzinie życia. Dotyczy to także podróżowania. Dla wielu z nas, turystyka stanowi możliwość obcowania z dziką przyrodą i poznawania kultury panującej w bardziej lub mniej odległych miejscach. Warto jednak zdać sobie sprawę z tego, że większość form podróżowania nie wywiera korzystnego wpływu na środowisko. Przeciwnie, przemieszczając się z miejsca na miejsce, w mniejszym lub większym stopniu zanieczyszczamy glebę, wodę i powietrze, a im większe odległości pokonujemy, tym bardziej wzrasta skala negatywnego oddziaływania takiej podróży. Niestety, najpopularniejszym środkiem transportu wciąż pozostaje samochód. Odwiedzając dalekie zakątki, chętnie korzystamy też z samolotów. To oczywiste, że każda taka wyprawa pozostawia ślad węglowy. Ekoturystyka, czyli inaczej turystyka zrównoważona, przeciwstawia się tym trendom, ale nie można ograniczyć sensu tej ideologii wyłącznie do rezygnacji z podróżowania pojazdami mechanicznymi i środkami transportu zbiorowego, które w największym stopniu wpływają na środowisko. To pojęcie ma bowiem znacznie szersze znaczenie. Na czym polega ekoturystyka? Ekoturystyka (turystyka zielona lub łagodna) to sposób podróżowania, którego istotą jest dogłębne poznanie odwiedzanych obszarów poprzez odkrywanie miejsc mało uczęszczanych przez innych turystów. Trzonem ekoturystyki jest poszanowanie przyrody, lokalnej tradycji i dziedzictwa kulturowego, a te założenia są realizowane poprzez niewywieranie wpływu na naturalne i społeczne czynniki, które kształtują tożsamość danego miejsca. Podróże są dla nas dobre i zdrowe - dlatego wielu z nas …

ekoturystyka-na-czym-polega-i-jak-podrozowac-ekologicznie-fot-getty-images-b9df315.jpeg
width: 2121
height: 1414

Topniejące lodowce Grenlandii ogromnym zagrożeniem dla człowieka. Uwalniają śmiertelnie niebezpieczną truciznę
type: item
date: 2022-04-09T20:53:21.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: chemia
subject: ekologia
subject: globalne ocieplenie
subject: grenlandia
subject: lodowce
subject: pierwiastki
subject: Społeczeństwo
subject: środowisko
description: O tym, że lód na Grenlandii topnieje, wiadomo od dawna. Topnienie lodowców niesie jednak za sobą dużo poważniejsze konsekwencje niż dotąd sądzono.
encoded: W tym artykule: Skąd rtęć w lodowcach Grenlandii? Rtęć na dnie rowów oceanicznych Ryby pod lupą Ilość rtęci zaobserwowana w trzech rzekach lodowcowych i trzech fiordach Grenlandii jest jedną z najwyższych odnotowanych w historii. Naukowcy twierdzą wręcz, że stężeniom w tym rejonie świata dorównują tylko zanieczyszczenia wód w przemysłowej części Chin. Te ostatnie odpowiadają za blisko 1/3 całego światowego zanieczyszczenia rtęcią. Badacze obawiają się jednak, że do środowiska może przedostać się jeszcze więcej toksycznej rtęci. Wszystko dlatego, że lodowce Grenlandii cały czas topnieją. I to w coraz szybszym tempie. Skąd rtęć w lodowcach Grenlandii? Rtęć jest naturalnym i rozpowszechnionym pierwiastkiem uwalnianym przez pożary, erupcje wulkanów i erozję. W ciągu ostatnich 150 lat za dodatkową i ponadprogramową emisję rtęci do środowiska w dużej mierze odpowiada przemysł. Biorąc pod uwagę, że na Grenlandii nie mamy do czynienia z żadnym dużym ośrodkiem przemysłowym, najbardziej prawdopodobne jest, że rtęć w lodowcu pochodzi z erozji skał znajdujących się pod pokrywą lodową. Przez setki lat niebezpieczny metal pozostawał ukryty w lodzie. Postępujące zmiany klimatyczne przyspieszyły jego topnienie i sprawiły, że rtęć zaczęła spływać do okolicznych wód. Patagonia rośnie o 4 cm rocznie. To efekt szybkiego topnienia pola lodowego. Co to oznacza dla świata? Badania sejsmiczne wykazały, że proces wypiętrzania w Patagonii nabrał gwałtownie szybkiego tempa. Wszystko dlatego, że pole lodowe topnieje w tempie dużo szybszym niż dotychczas szacowano. Niestety pokłady rtęci w grenlandzkim lodzie mogą być tak duże, że uniemożliwią ograniczenie zanieczyszczenia środowiska tym metalem do bezpiecznego poziomu. „To duże i wrażliwe klimatycznie źródło rtęci (Hg) nie zostało uwzględnione w obecnych globalnych budżetach Hg i strategiach zarządzania Hg” – ostrzegają autorzy nowego badania. Rtęć na dnie rowów oceanicznych Inny zespół naukowy odkrył niepokojąco wysokie stężenie rtęci w najgł…

grenlandia-790643e.jpeg
width: 2121
height: 1413

Turystyka zrównoważona dla początkujących. Gdzie i jak podróżować świadomie?
type: item
date: 2022-03-17T08:06:21.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: podróże
subject: środowisko
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zrównoważony rozwój
description: Turystyka zrównoważona to coś więcej, niż dbanie o ekologię w podróży. O czym jeszcze należy pamiętać?
encoded: W tym artykule: Na czym polega turystyka zrównoważona? Świadomie wybieraj, gdzie podróżujesz Im mniej, tym lepiej Zmiana na talerzu Wolonturystyka to nie pomaganie Zrównoważone biura podróży Walka z katastrofą klimatyczną to jedno z największych wyzwań współczesnej cywilizacji. Zanieczyszczenie powietrza czy masowa produkcja jednorazowych przedmiotów z plastiku również silnie wpływają na naszą codzienność. Od niedawna coraz częściej słyszymy też o zrównoważonej turystce. To jednak coś innego niż tylko kolejny trend w podróżowaniu. Na czym polega turystyka zrównoważona? Powiedzieć, że turystyka zrównoważona to podróże w duchu eco friendly, to jak nie powiedzieć nic. Propagatorzy tej idei podkreślają, że chodzi nie tylko bezpośrednio o naszą planetę, ale również o ludzi. Tu konkretnie o lokalne społeczności zamieszkujące odwiedzane przez nas miejsca. Świadome i odpowiedzialne podróżowanie nie tylko wspiera regiony, ale też ogranicza degradację ekosystemów. Niewykluczone, że w niedalekiej przyszłości turystyka zrównoważona z ciekawostki zmieni się w normę. Podobnie było z niejedzeniem mięsa. Obecnie bycie wegetarianinem lub weganinem nie wzbudza już takiego poruszenia w towarzystwie jak jeszcze kilkanaście lat temu. Praktycznie każda restauracja oferuje bezmięsne dania. Ba, w wielu miastach otwiera się coraz więcej lokali serwujących wyłącznie dania wege. Już teraz warto wiedzieć, na czym polega świadome podróżowanie. Ta wiedza może nam się przydać, chociażby podczas planowania tegorocznych wakacji. Wbrew pozorom turystyka nie jest zbiorem ograniczeń. To szansa na to, żeby poznawać nasz świat pełniej i bardziej odpowiedzialnie. Gdzie najlepiej się wyciszyć? Nasze propozycje na podróże w stylu slow travel W tych miejscach zrozumiesz, co to znaczy „delektować się” podróżowaniem. Świadomie wybieraj, gdzie podróżujesz Turystyka zrównoważona zaczyna się od wyboru kierunku. Warto rozważyć wakacje w miejscach, które zostały dotknięte klęskami żywiołowymi. Pandemia nie pozwoli…

zrownowazona-turystyka-dla-poczatkujacych-gdzie-i-jak-podrozowac-swiadomie-fot-getty-images-fdae93f.jpeg
width: 2121
height: 1414

Expo 2020 last minute. Jak zaplanować wizytę na światowej wystawie w Dubaju?
type: item
date: 2022-02-01T10:22:12.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dubaj
subject: przyszłość
subject: środowisko
subject: Technologia
subject: Travel
subject: wydarzenia
subject: wystawa
description: Na Światowej Wystawie Expo 2020 w Dubaju atrakcji jest tyle, że trzeba dobrze zaplanować sobie każdy dzień. Podpowiadamy, jak to zrobić i które atrakcje koniecznie zobaczyć.
encoded: W tym artykule: Jak zwiedzić Expo 2020 w trzy dni Po Dubaju podróżujcie metrem Bilety na Expo 2020 kupcie przez internet Zabierzcie potwierdzenie szczepienia na COVID-19 lub wynik testu PCR Na Expo 2020 przyjedźcie z samego rana. Wtedy wejdziecie do najciekawszych pawilonów Kupcie pamiątkowy paszport Expo 2020 Korzystajcie z darmowego internetu i aplikacji mobilnej Expo Obowiązkowo zajrzyjcie do pawilonu Polski na Expo 2020 Poznajcie trzy żywioły w niesamowitej instalacji Wyruszcie w podróż samolotem do przyszłości Uważajcie na ceny jedzenia na Expo 2020 Zwiedzając Expo 2020 mierzcie siły na zamiary Poznajcie główne tematy Expo 2020 Odbywająca się co pięć lat Światowa Wystawa to wielka dawka inspiracji dla każdego, kto interesuje się światem, trendami, przyszłością i rozwojem społecznym. To miejsce spotkań ludzi, kultur i idei. Na Expo 2020 w Dubaju atrakcji jest tyle, że trzeba dobrze zaplanować sobie każdy dzień. Jak zwiedzić Expo 2020 w trzy dni Ile ich potrzeba, by zobaczyć wystawę? Jeśli Wam napiszę, że trzy, albo że pięć, albo nawet tydzień, to i tak będzie za mało, by dokładnie przyjrzeć się temu, co prezentują 192 kraje, w tym Polska, biorące udział w tym wydarzeniu. Jeśli jednak wybieracie się do Dubaju na trzy dni – tak jak ja to zrobiłem – to wystarczy wam czasu, by uchwycić na Expo 2020 to, co najważniejsze. Miejsca, które trzeba zobaczyć podczas EXPO 2020 w Dubaju [Galeria zdjęć] Światowa Wystawa Expo 2020, która odbywa się w Dubaju, to miejsce spotkań ludzi, kultur i idei. Tegoroczne Expo wspiera się na trzech tematach przewodnich: Możliwości, Mobilność i Zrównow... Przygotowałem więc dla Was moje sprawdzone patenty na „Expo last minute”. Dlaczego na ostatnią chwilę? Bo światowa wystawa, która ruszyła 1 października 2021 r., kończy się 31 marca. Macie więc aż (a może tylko) dwa miesiące, aby ją jeszcze zobaczyć. Hasłem przewodnim Expo 2020 jest „Łączmy umysły, budujmy przyszłość” (Connecting minds, creating the future). Warto wiedzieć, że to pierwsze t…

expo-2020-last-minute-jak-zaplanowac-wizyte-na-swiatowej-wystawie-w-dubaju-fot-michal-cessanis-c18b2d2.jpeg
width: 4096
height: 3072

Oto prawdziwe problemy naszego świata na poruszających zdjęciach
type: item
date: 2021-11-09T12:25:53.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: fotografia
subject: środowisko
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Te zdjęcia nie są po prostu „ładne”. Zobaczcie kadry, które skłaniają do refleksji nad kondycją Ziemi i ludzkości.
encoded: W tym artykule: The Environmental Photographer of the Year. Wyniki konkursu Nagrody dla fotografów z misją Za nami rozstrzygnięcie kolejnej, czternastej już edycji prestiżowego konkursu fotograficznego The Environmental Photographer of the Year (EPOTY). Laureaci zostali ogłoszeni podczas szczytu klimatycznego COP26 w Glasgow. Niedźwiedź w fotopułapce z nagrodą Wildlife Photographer of the Year Zack Clothier chciał uwiecznić na fotografiach dzikie zwierzęta w środowisku naturalnym. W tym celu umieścił fotopułapkę obok padliny łosia. Kiedy wrócił w to samo miejsce, zastał zdem... The Environmental Photographer of the Year. Wyniki konkursu W tym roku jury oceniło blisko 7 tys. zdjęć wykonanych przez fotografów – zarówno amatorów, jak i profesjonalistów – ze 119 krajów. Kapituła zwraca uwagę nie tylko aspekty techniczne zdjęć, ale również na to, czy uchwycone obrazy prowokują nas do myślenia i inspirują do zrównoważonego życia. Organizatorzy konkursy są zgodni co do tego, że aby rozwiązać problemy współczesnego świata, należy podjąć wysiłki w kilku sektorach równocześnie. Kluczowe są działania na rzecz równości, bezpieczeństwa, ograniczenia ubóstwa oraz powstrzymania katastrofy klimatycznej. Główną nagrodę otrzymał hiszpański fotograf Antonio Aragón Renuncio. Jury poruszyło zdjęcie jego autorstwa zatytułowane „The rising tide sons”. Kadr przedstawia dziecko śpiące w zgliszczach domu zniszczonego przez erozję wybrzeża na plaży Afiadenyigba w Ghanie. To smutne przypomnienie o podnoszącym się poziomie mórz, przez co tysiące mieszkańców Afryki Zachodniej już teraz musi uciekać ze swoich domów. Wyróżnienie Young Environmental Photographer of the Year trafiło do Amaana Aliego z Indii. Wykonane przez niego zdjęcie „Inferno” pokazuje chłopca, próbującego ugasić pożar w lesie w okolicach New Delhi. Minionego lata żywioł dotknął także mieszkańców Kalifornii, Grecji oraz Turcji. „Balet meduz”. Ta niezwykła fotografia zdobyła pierwsze miejsce w prestiżowym konkursie fotograficznym …

poruszajace-zdjecia-nagrodzone-w-konkursie-the-environmental-photographer-of-the-year-oto-prawdziwe-problemy-naszego-swiata1-2c20126.jpeg
width: 960
height: 540

Szkocja planuje odbudować dziką przyrodę. Widać już pierwsze efekty
type: item
date: 2021-11-09T10:20:42.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: bobry
subject: dzikie zwierzęta
subject: środowisko
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Kiedyś lasy zajmowały większość powierzchni Szkocji. Obecnie jest to tylko 4 proc.
encoded: W tym artykule: Zwierzęta w Szkocji. Powrót bobrów Dzika przyroda. Jak ją przywrócić? Szkocja jest gospodarzem tegorocznego szczytu klimatycznego COP26 w Glasgow, a to zobowiązuje. Oprócz zorganizowania paneli dyskusyjnych z udziałem klimatologów i przywódców państw szkocki rząd zachęca również do rewitalizacji charakterystycznych dla miejscowego krajobrazu torfowisk oraz reintrodukcji gatunków zwierząt, które wyginęły na wolności. „Balet meduz”. Ta niezwykła fotografia zdobyła pierwsze miejsce w prestiżowym konkursie fotograficznym Ta zachwycająca fotografia, na której widać 11 świecących meduz robi wrażenie i nie powinno dziwić, że właśnie to zdjęcie zostało wyróżnione w konkursie European Wildlife Photographe... Zwierzęta w Szkocji. Powrót bobrów Ogólnokrajowy program przywracania dzikiej przyrody potrwa wiele lat, jednak już teraz podjęto pierwsze kroki. Za wzór stawiana jest działalność Paula i Louise Ramsay. Para od blisko dwudziestu lat hoduje na terenie swojej posiadłości Bamff House bobry europejskie. Od niedawna rodziny gryzoni osiedlają się także na wolności. Co ciekawe, budowniczy tam pierwotnie zamieszkiwali Wielką Brytanię, jednak na skutek niekontrolowanych polowań zwierzęta wyginęły na wolności w XVI w. – Paul i ja chcieliśmy przywrócić bobry do ich środowiska naturalnego, ponieważ wierzymy, że zwierzęta, które zamieszkiwały tu historycznie, powinny zostać zreintrodukowane. W trakcie tego procesu dowiedzieliśmy, że powracające na łono natury bobry odtwarzają dodatkowo niezwykłe siedliska i przyczyniają się do ekstremalnego wzrostu bioróżnorodności – tłumaczyła Louise Ramsay w rozmowie z CNN. Korzyści z reintrodukcji bobrów w Szkocji widać gołym okiem. Ścinane przez nie drzewa stają się siedliskiem dla grzybów, owadów, sów czy dzięciołów. Skomplikowane systemy tam tworzą z kolei tereny podmokłe, na których coraz częściej pojawiają się wydry, czaple i karczowniki. Powrót bobrów powstrzymał też spadek populacji żab oraz ropuch. Właściciele posiadłości B…

szkocja-planuje-odbudowac-dzika-przyrode-widac-juz-pierwsze-efekty-11be81e.jpeg
width: 4000
height: 2245

Chcesz otrzymać książkę? Posprzątaj śmieci
type: item
date: 2021-09-14T08:15:22.000Z
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: ekologia
subject: książki
subject: przyroda
subject: sprzątanie świata
subject: środowisko
subject: Wolny czas
description: Już 18 września odbędzie się kolejna edycja akcji „Książka za worek śmieci”. To będzie największe z dotychczas organizowanych wydarzeń. Do wspólnego sprzątania będą mogli przyłączyć się mieszkańcy 16 miast wojewódzkich: Warszawy, Krakowa, Łodzi, Wrocławia, Poznania, Gdańska, Katowic, Szczecina, Bydgoszczy, Lublina, Olsztyna, Białegostoku, Opola, Rzeszowa, Gorzowa Wielkopolskiego i Kielc.
encoded: „Książka za worek śmieci” to społeczna akcja sprzątania świata zainicjowana w 2019 roku przez Annę Jaklewicz, podróżniczkę i edukatorkę. Jej uczestnicy wspólnie sprzątają lasy, brzegi rzek, miejskie parki – wszystkie te miejsca, które z powodu zaśmiecenia wymagają interwencji. Prezentem i podziękowaniem dla zarejestrowanych uczestników wydarzenia są książki. W tym roku dzięki zaangażowaniu partnera strategicznego – organizacji odzysku ASEKOL PL – w wybranych miastach akcja zostanie rozszerzona o zbieranie elektrośmieci. – Pomysł na akcję zachęcającą do dbania o środowisko i czytania książek narodził się w Gryfinie. Tam, podczas festiwalu podróżniczego, promowałam swoją książkę „Indonezja. Po drugiej stronie raju”. Zależało mi na połączeniu opowieści z podróży z edukacją ekologiczną. Postanowiłam więc działać także lokalnie, a do wspólnego sprzątania zachęcać książkami. Podczas tej pierwszej akcji zebraliśmy niemal dwie tony śmieci! Postanowiłam więc działać dalej. Ruszyłam w Polskę, żeby promować ekologiczny styl życia – opowiada Anna Jaklewicz. „Książka za worek śmieci” w Twoim mieście 18 września akcja „Książka za worek śmieci” po raz pierwszy odbędzie się we wszystkich województwach Polski. Zorganizowanie tak dużego wydarzenia nie byłoby możliwe bez współpracy z ASEKOL PL S.A. – organizacją odzysku non profit, utworzoną w celu realizacji obowiązków firm wprowadzających na rynek polski sprzęt elektryczny i elektroniczny, baterie oraz opakowania. W zakresie jej działania znajduje się m.in. zapewnienie prawidłowej, zgodnej z przepisami i efektywnej zbiórki i przetwarzania elektrośmieci, baterii i akumulatorów oraz opakowań. Ważnym aspektem działania jest również prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych zwiększających świadomość społeczeństwa w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami. Cel ten jest realizowany przez różnorodne akcje społeczne, w szczególności aktywujące lokalne społeczności. 18 września na zarejestrowanych uczestników wydarzenia czeka aż 10…

akcja-ksiazka-za-worek-smieci-w-poznaniu-c6ad973.jpeg
width: 3008
height: 2008

Parki narodowe w Polsce. Ile ich jest i gdzie się znajdują?
type: item
date: 2021-04-09T07:10:03.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: natura
subject: ochrona środowiska
subject: parki narodowe
subject: środowisko
subject: tatry
subject: Travel
description: Parki narodowe w Polsce należą do najpiękniejszych zakątków, które obejmują najbardziej wyjątkowe obszary naszego kraju. Każdy z nich oferuje nieco odmienne walory przyrodnicze i krajobrazowe, ale łączy je jedno - bez względu na miejsce, wycieczka wyznaczonymi trasami turystycznymi zawsze jest niezwykle inspirującym doświadczeniem, na długo zapadającym w pamięci. Które warto odwiedzić? Każde z tych miejsc jest wyjątkowe i nie da się jednoznacznie wskazać na najpiękniejsze. W wyborze odpowiedniej destynacji pomoże zamieszczona niżej lista parków narodowych.
encoded: W tym artykule: Babiogórski Park Narodowy Białowieski Park Narodowy Biebrzański Park Narodowy Ojcowski Park Narodowy Pieniński Park Narodowy Park Narodowy Ujście Warty Bieszczadzki Park Narodowy Magurski Park Narodowy Park Narodowy Gór Stołowych Karkonoski Park Narodowy Tatrzański Park Narodowy Świętokrzyski Park Narodowy Roztoczański Park Narodowy Wielkopolski Park Narodowy Drawieński Park Narodowy Park Narodowy Bory Tucholskie Wigierski Park Narodowy Gorczański Park Narodowy Kampinoski Park Narodowy Narwiański Park Narodowy Poleski Park Narodowy Słowiński Park Narodowy Woliński Park Narodowy Na wstępie wypada odpowiedzieć na pytanie - czym właściwie jest park narodowy? Pod tym pojęciem należy rozumieć wydzielony obszar podlegający ochronie prawnej, zachowany w stanie naturalnym lub maksymalnie zbliżonym do naturalnego. Już sama ta definicja daje do zrozumienia, że taka ochrona przyrody (na marginesie - najwyższa) obejmuje obszary o wyjątkowych walorach przyrodniczych, kulturowych, naukowych i społecznych. W naszym kraju istnieją 23 parki narodowe, które zajmują ok. 1 proc. powierzchni kraju. Poniżej opisujemy parki narodowe w Polsce. Babiogórski Park Narodowy Babiogórski Park Narodowy został utworzony w 1954 roku, wówczas jeszcze na terenie województwa krakowskiego. Dziś zajmuje obszary województwa małopolskiego, a jego siedziba znajduje się w Zwoi. Powierzchnia parku to 33,92 km kw., a otuliny - 84,37 km kw. To jeden z mniejszych parków – obejmuje obszar masywu Babiej Góry owianej wieloma legendami. Jego symbolem jest okrzyn jeleni. Roślinność charakteryzuje się tutaj piętrowym układem, a dolne partie są porośnięte pięknymi lasami. Białowieski Park Narodowy Jeszcze wcześniej, bo w 1932 roku, powstał Białowieski Park Narodowy. Jego siedziba mieści się w Białowieży, a sam park zajmuje tereny województwa podlaskiego. Park charakteryzuje się powierzchnią 105,17 km kw. Powierzchnia otuliny wynosi 32,24 km kw. Symbolem tego miejsca jest żubr, a sam park jest domem dla …

parki-narodowe-w-polsce-jednym-z-najbardziej-znanych-jest-tatrzanski-park-narodowy-fot-getty-images-a4742a7.jpeg
width: 2124
height: 1412

Do 2070 roku Indie utoną w „miesiączkowym marnotrawstwie”. Winne tabu wokół menstruacji i brudu
type: item
date: 2021-03-11T11:20:21.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: indie
subject: kobiety
subject: Kosmetyki
subject: odpady
subject: śmieci
subject: środowisko
subject: Uroda
subject: Zdrowie
description: Tabu dotyczące menstruacji oraz pojęcia brudu i wstydu przyczyniają się do narastającego kryzysu środowiskowego szczególnie w krajach rozwijających się, takich jak Indie – twierdzi Mariana Lopez z Manchester University. Indie pozbawione odpowiedniego systemu zarządzania odpadami już teraz toną w śmieciach, a w ciągu 50 lat ilość odpadów menstruacyjnych zwiększy się tak bardzo, że kraj nie będzie w stanie sobie z nimi poradzić.
encoded: Jednorazowe produkty menstruacyjne (w tym tampony i podpaski) są często postrzegane jako jedyna możliwość zapewnienia kobietom „godnego zarządzania menstruacją”. Także przez rządy, organizacje pozarządowe czy fundacje na rzecz praw kobiet walczące z ubóstwem menstruacyjnym i brakiem dostępu do środków higienicznych. Jednak powstające w ten sposób odpady to rosnący problem, który ma znaczące konsekwencje dla środowiska. – Jest to szczególnie palący problem w krajach takich jak Indie, w których brakuje infrastruktury do usuwania odpadów – zauważa Mariana Lopez, badaczka z Global Development Institute. Aby dokładniej zobrazować problem Lopez postanowiła przeprowadzić analizę potencjalnego wzrostu marnotrawstwa miesiączkowego w Indiach, czyli oszacować wzrost ilości odpadów pochodzących z jednorazowych produktów higienicznych – tamponów, podpasek syntetycznych i wkładek. W związku z brakiem danych na temat poziomu tego typu odpadów w Indiach, badaczka skorzystała z danych od producentów, dotyczących poziomu sprzedaży oraz prognozowanego popytu na środki higieniczne. Okazało się, że w ciągu najbliższych 50 lat ilość odpadów menstruacyjnych w Indiach może wzrosnąć ośmiokrotnie, do poziomu, z którym kraj nie będzie w stanie sobie poradzić. Nowa Zelandia walczy z ubóstwem menstruacyjnym. Blisko 100 tys. dziewczynek nie chodzi z tego powodu do szkoły 95 tysięcy dziewcząt w wieku od 9 do 18 lat zadeklarowało, że zdarza im się opuszczać zajęcia lekcyjne z powodu miesiączki. Dziewcząt w większości nie stać na środki higieniczne, co un... – Z moich szacunków wynika, że do 2070 r., kiedy sprzedaż osiągnie punkt nasycenia wynoszący 100 miliardów sztuk, Indie mogą mieć do czynienia z 800 000 ton odpadów menstruacyjnych rocznie. Dziś ilość tych odpadów przekracza 100 000 ton. Ale jest znaczna liczba kobiet, które jeszcze nie uzyskały dostępu do produktów menstruacyjnych – zauważa Lopez na łamach „The Conversation”. W najnowszym ogólnokrajowym badaniu przeprowadzonym w Indiach wykaza…

juz-dzis-smieci-zalewaja-indie-fot-himanshu-bhatt-nurphoto-via-getty-images-b37ea59.jpeg
width: 1920
height: 1080

Dania państwem najbardziej przyjaznym środowisku. Na którym miejscu Polska?
type: item
date: 2021-02-15T12:51:06.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dania
subject: ochrona przyrody
subject: ochrona środowiska
subject: środowisko
subject: środowisko naturalne
subject: Travel
description: Opublikowano najnowsze wyniki rankingu Environmental Performance Index. W zestawieniu na rok 2020 za kraj najbardziej przyjazny dla środowiska uznano Danię. Kolejne miejsca na podium zajęły Luksemburg i Szwajcaria. Polska znalazła się na 37. miejscu ze 180 badanych państw.
encoded: Environmental Performance Index (EPI), czyli wskaźnik efektywności środowiskowej to oparte na danych podsumowanie stanu zrównoważonego rozwoju na całym świecie. Korzystając z 32 wskaźników wydajności w 11 kategoriach, EPI klasyfikuje 180 krajów pod względem zdrowia środowiskowego i żywotności ekosystemu. Wskaźniki te określają stopień zbliżenia krajów do ustalonych celów polityki ochrony środowiska. Badane są m.in. gospodarowanie odpadami, gospodarka wodna, działanie na rzecz ochrony środowiska, czy czystego powietrza. Wskaźniki EPI umożliwiają wykrywanie problemów, śledzenie trendów i identyfikowanie najlepszych praktyk pozwalających na wspieranie zrównoważonego rozwoju. Analizy EPI mogą również pomóc badanym krajom udoskonalić ich politykę środowiskową. Zdaniem pomysłodawców i organizatorów rankingu, EPI stanowi także potężne narzędzie polityczne wspierające wysiłki zmierzające do osiągnięcia celów Zrównoważonego Rozwoju opracowanych przez ONZ. Mapa świata z określeniem miejsc, jakie zajęły w rankingu określone państwa. Ranking EPI wskazuje, które kraje najlepiej radzą sobie z wyzwaniami środowiskowymi. Badania – prowadzone przez naukowców z uniwersytetów Yale i Cloumbia – wykazały, że państwem, które najlepiej radzi sobie z wyzwaniami zrównoważonego rozwoju jest Dania. Właściwie cała pierwsze 10. na liście 180 krajów to państwa europejskie. Za Danią znalazły się kolejno: Luksemburg, Szwajcaria, Wielka Brytania, Francja, Austria, Finlandia, Szwecja, Norwegia i Niemcy. Stany Zjednoczone zajęły dopiero 24. miejsce. Polska – 37., a Rosja – 58. Na końcu zestawienia znalazły się Sierra Leone, Afganistan oraz Mjanma, a ostatnie miejsce przypadło Liberii. Niezbędny dalszy wysiłek Naukowcy podkreślają, że dobre wyniki państw znajdujących się w czołówce zestawienia, to wynik długofalowej pracy, a nie jednorazowych wysiłków. Zwrócono uwagę szczególnie na programy ochrony zdrowia publicznego czy zasobów naturalnych. – Narody, które prowadzą politykę ochrony środowiska z rozw…

dania-znalazla-sie-na-szczycie-rankingu-fot-getty-images-516eb54.jpeg
width: 2119
height: 1415

10 szokujących faktów na temat plastiku. Do 2050 roku wszystkie gatunki morskich ptaków będą go jeść
type: item
date: 2019-09-30T07:38:22.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: natura
subject: plastik
subject: Shopping
subject: środowisko
subject: Travel
subject: zanieczyszczenie środowiska
subject: Zdrowie
description: National Geographic na całym świecie zwraca uwagę na zagrożenie jakim stał się dla naszej planety plastik. Zobaczcie galerię poruszających zdjęć społeczności "Your Shot", która w ramach akcji #PlanetorPlastic pokazuje skalę problemu.

1-jest-wszedzie-w-wodzie-863a947.jpeg
width: 1628
height: 781

Jeziora jak miraże. Wraz z nimi znikają zwierzęta, rośliny, ludzie, kultury
type: item
date: 2019-03-27T13:36:09.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: ochrona przyrody
subject: podróże
subject: środowisko
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: A wszystko przez ocieplenie klimatu.
encoded: Na płaskim dnie wyschniętego jeziora ślady opon ciągnęły się po horyzont. Podążaliśmy za nimi naszym terenowym suzuki, szukając wyjaśnień tego, co stało się z Poopó. To niegdyś drugie pod względem powierzchni jezioro Boliwii zniknęło, jakby rozwiało się w rzadkim powietrzu nad andyjskimi płaskowyżami. Choć jechaliśmy jego dawnym dnem, znajdowaliśmy się ponad 3650 m nad poziomem morza. Przez tysiące lat nad jeziorem Poopó istniały wioski rybackie, których byt zależał właśnie od niego. Teraz wiele spośród nich także zamarło. Mijaliśmy skupiska opuszczonych domów z suszonej na słońcu cegły, wokół których w ciepłym wietrze tańczyły wiry pyłu. Dostrzegliśmy w oddali kilka małych aluminiowych łódek. Zdawały się unosić na wodzie, ale gdy podjechaliśmy bliżej, miraż zniknął i okazało się, że tkwiły w wysuszonym szlamie, porzucone. Wysiadłem z samochodu. Pod naciskiem moich butów pękała solna skorupa tworząca nierówne grudy. Ramiro Pillco Zolá, mój przewodnik, podszedł z chrzęstem po płaskim jak patelnia solnym podłożu do jednej z na wpół schowanych pod powierzchnią łodzi, których widok przywołał wspomnienia z dzieciństwa. Jako chłopiec pływał wiosłową łódką po jeziorze. Szereg lat później wyjechał z rodzinnej wsi, San Pedro de Condo, studiować hydrologię, aż w końcu na szwedzkim Uniwersytecie w Lund obronił doktorat. – To nie jest żaden drobiazg – tłumaczył mi. – 30 lat temu jezioro miało powierzchnię 3ooo km2. Trudno będzie je odzyskać. Obok łodzi leżała para pozostawionych tam czarnych kaloszy, nieco dalej uwagę zwracała idealnie wybielona przez oślepiające słońce rybia czaszka. Nagle wiatr ustał i cała jakby postapokaliptyczna scena zamarła. Mówi się, że woda to życie. Wokół nas brakowało jednego i drugiego. Pod wpływem zmian klimatu na świecie wiele jezior ociepla się szybciej niż oceany czy atmosfera. Rosnąca temperatura przyspiesza parowanie, a człowiek źle zarządza zasobami wody i jedno w połączeniu z drugim zwiększa jej niedostatek, skażenie, niszczy siedliska ptakó…

jezioro-poopo-2f1acc2.jpeg
width: 1448
height: 885

Dla nas to śmietnik, dla nich to prawdziwe El Dorado
type: item
date: 2017-07-24T08:58:58.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: mrówki
subject: natura
subject: ochrona środowiska
subject: śmieci
subject: środowisko
description: Dobre siedlisko to w przyrodzie niebywale chodliwy towar. Siedliskiem mogą się stać nawet wyrzucane przez człowieka w lesie śmieci - wynika z obserwacji prowadzonych w Wielkopolsce. Czerwone mrówki, zwane wścieklicami, chętnie je wybierają jako miejsca do zakładania gniazd.
encoded: Choć prawo od kilku lat zobowiązuje nas do segregowania śmieci, to na leśnych duktach, w przydrożnych rowach i na peryferiach miast nadal zalegają stare opony i części samochodów, sterty gruzu, szmaty, puszki i butelki. Teraz okazuje się, że takie miejsca są chętnie zajmowane przez jeden z gatunków mrówek - wścieklicę pospolitą (Myrmica rubra). Temu, jak na takich zaśmieconych terenach funkcjonują czerwone mrówki - wścieklice zwyczajne - przyglądał się Michał Michlewicz, student IV roku biologii z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Porównał on tereny niezanieczyszczone przez człowieka - z miejscami bardzo podobnymi (np. pod względem roślin), ale zawierającymi odpadki. Badania prowadzone były w okolicach Poznania i Trzcianki (północna Wielkopolska) w 2014 i 2015 r. Wyniki obserwacji przedstawił w piśmie "Journal of Hymenoptera" (doi.org/10.3897/jhr.57.12491). Współautorem publikacji jest prof. Piotr Tryjanowski z Instytutu Zoologii UP. Na badanych fragmentach biolog znalazł w sumie 166 kolonii i 196 mrówczych gniazd. Jak mówi, zostawione przez ludzi śmieci bardzo często wykorzystywane są przez wścieklice, jako miejsca na gniazda. "Na tych powierzchniach, gdzie można znaleźć śmieci, mrówki nie gniazdowały w miejscach dla siebie typowych, tylko jako miejsce na gniazdo wykorzystywały śmieci. Np. cała kolonia mrówek potrafiła żyć w puszce" - opowiada. Liczba mrówczych kolonii i gniazd różniła się bardzo na terenach zaśmieconych i czystych. Na jednym poletku badawczym (o wymiarach 10 na 10 m) na terenach naturalnych i kontrolnych średnia liczba kolonii mrówek wynosiła 2,35, a mrówczych gniazd było tam średnio 2,65. Natomiast na terenach zaśmieconych kolonii było 5,95, a gniazd - 7,25. "Kolonii było tam nawet ponad dwa razy więcej, niż na terenach naturalnych. Ze statystycznego punktu widzenia to wielka różnica" - podkreśla autor badania. Nie było za to różnic pod względem liczby robotnic i królowych w poszczególnych gniazdach albo koloniach, również same królowe nie …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f67480fdc0e4533a64031ef4569ce030ad27d890-ed043c7.jpeg
width: 1000
height: 667