National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-23T11:17:38.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czy twórcy polskich megalitów żyli w zgodzie z naturą? Nowe badania zmieniają wizje archeologów
items: Smutny koniec historii „kokainowych hipopotamów”. Rząd planuje drastyczne kroki
items: Naukowcy projektują udoskonalone budki dla ptaków. Pachną grzybami i ratują zagrożone gatunki
items: Naukowcy biją na alarm: inwazyjne gatunki obce panoszą się w Polsce. Na wolność wydostał się „biegnący bambus”, a w Sanie zaobserwowano nawet piranię
items: „Nie powinna już żyć!”. 12-letnia samica indyka zadziwiła biologów
items: Oto ostatnie najcichsze miejsca na świecie. Jedno z Polski!
items: Dania państwem najbardziej przyjaznym środowisku. Na którym miejscu Polska?
items: Trzydzieści litrów życia
items: Środowisko naturalne – szwedzki priorytet

Czy twórcy polskich megalitów żyli w zgodzie z naturą? Nowe badania zmieniają wizje archeologów
type: item
date: 2026-06-24T06:44:20.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grobowce
subject: jeziora
subject: odkrycia archeologiczne
subject: polska zabytki
subject: środowisko naturalne
subject: wielkopolska
subject: zabytki
description: Ponad 5500 lat temu w dzisiejszej Wielkopolsce ludzie zbudowali monumentalne kamienno-ziemne grobowce. Do tej pory archeolodzy sądzili, że społeczność ta żyła w pełnej harmonii z pierwotną puszczą. Już wiemy, że było kompletnie inaczej.
encoded: W Polsce nie mamy co prawda starożytnych piramid (są nowożytne grobowce o takim kształcie), ale wznoszono olbrzymie grobowce w formie kurhanów na planie wydłużonego trapezu. I to tysiąc lat przed powstaniem słynnej piramidy Cheopsa. Na potrzeby popularyzacji tych monumentalnych grobowców ukuto nazwę „polskie piramidy”, ale naukowcy z reguły określają je mianem grobowców kujawskich, bo w tym regionie Polski jest ich całkiem sporo. Kilka lat temu archeolodzy namierzyli te monumentalne grobowce w centralnej Wielkopolsce, co było sporym zaskoczeniem. Teraz postanowili sprawdzić, jak wyglądał pradziejowy krajobraz i przyroda w tamtych czasach. Wyniki opublikowano na łamach czasopisma „Journal of Archaeological Science”, a badania sfinansowało Narodowe Centrum Nauki. Grobowce, których miało nie być W 2018 roku archeolodzy przeczesujący podpoznańską miejscowość Sobota za pomocą lotniczego skanowania laserowego (LiDAR) dokonali niezwykłego odkrycia. Ich oczom ukazał się nietypowy układ pięciu podłużnych, ziemnych kurhanów o długości dochodzącej do 145 metrów, które ulokowano przy brzegu dawnego jeziora. Już w czasie pierwszej wizji lokalnej, wykonanej przez dr Danutę Żurkiewicz z Wydziału Archeologii UAM w Poznaniu, udało się w terenie dojrzeć nasypy ziemne dochodzące do wysokości 1,5 m. Przy nich były nieduże fragmenty skał. Potem wykonano jeszcze badania geofizyczne i niewielkie wykopaliska – badacze uzyskali pewność, że są to faktycznie „polskie piramidy”. Te monumentalne obiekty wznieśli w IV tysiącleciu p.n.e. przedstawiciele kultury pucharów lejkowatych. Archeolodzy postanowili jednak nie skupiać się tylko i wyłącznie na samych grobowcach, ale chcieli dowiedzieć się więcej o krajobrazie i przyrodzie wśród którego żyli budowniczowie megalitów. Dlatego do współpracy zaproszono badaczy innych specjalności – z Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM w Poznaniu. Dziewicza pradziejowa przyroda? Dotychczas w nauce dominował pogląd, że neolityczne społeczności na niż…

megality-2fb8c95.jpg
width: 1800
height: 1200

Smutny koniec historii „kokainowych hipopotamów”. Rząd planuje drastyczne kroki
type: item
date: 2026-04-16T05:55:06.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: hipopotam
subject: kolumbia
subject: polowanie
subject: środowisko naturalne
subject: zoo
description: Kolumbijski rząd podjął decyzje w sprawie słynnych hipopotamów Pablo Escobara. Los zwierząt, które kokainowy baron sprowadził do swojej posiadłości, wydaje się przesądzony – poddane zostaną eutanazji w celu zmniejszenia ekspansywnej populacji. Decyzja urzędników spotyka się ze znacznym sprzeciwem środowisk przyrodniczych i społeczności lokalnej.
encoded: Historia „kokainowych hipopotamów”, które na początku lat 80. zostały sprowadzone do Kolumbii przez barona narkotykowego Pabla Escobara, jawi się zarówno jako zabawna ciekawostka przyciągająca tłumy turystów, jak i realny problem trapiący północne regiony kraju. Populacja składająca się niemal z 200 zwierząt od lat stanowi realne zagrożenie dla lokalnego bezpieczeństwa – terroryzuje okoliczne wioski oraz zaburza tamtejszy ekosystem. Prywatny zwierzyniec Pabla Escobara Współczesna sytuacja środowiskowa jest konsekwencją działań kolumbijskiego barona, które miały miejsce w latach 80. ubiegłego wieku. Pablo Escobar zaczął wtedy sprowadzać egzotyczne zwierzęta do jednej ze swoich rezydencji, mieszczącej się ok. 150 kilometrów od Medellin. Posiadłość stała się domem m.in. dla czterech nielegalnie ściągniętych hipopotamów, nosorożców i słoni. Wraz z upadkiem kokainowego imperium prywatny zwierzyniec w Hacienda Nápoles trafił w ręce rządu z siedzibą w Bogocie, który zdecydował się przenieść zrabowane zwierzęta do pobliskich ogrodów zoologicznych. Do zoo nie trafiły jednak wszystkie zwierzęta Escobara – z racji uciążliwego transportu tych ssaków, w domu zostały cztery hipopotamy. Naukowcy twierdzą, że władze Kolumbii, pozostawiając te zwierzęta samopas, liczyły na naturalną śmierć hipopotamów, które nie byłyby w stanie utrzymać się w obcym środowisku. Kalkulacje nie poszły zupełnie po myśli rządzących. Ekspansja kokainowych pupili Od lat 90., kiedy „kokainowe hipopotamy” znalazły się na wolności, ich populacja drastycznie wzrosła. Z czterech osobników stworzyła się gromada niemal 200 niszczycielskich ssaków rozprzestrzenionych na sąsiednie regiony. Z czasem te wielkie zwierzęta zaczęły coraz bardziej doskwierać okolicznym mieszkańcom oraz lokalnym ekosystemom. Półwodne ssaki tratują dziś pola uprawne i atakują bydło w poszukiwaniu pożywienia. Hipopotam spożywa bowiem dziennie ok. 70 kilogramów roślinności, co mocno dyktuje jego funkcjonowanie. Inwazyjne zwierzęta stały się …

GettyImages-1733842431-49a2904.jpg
width: 5498
height: 3665

Naukowcy projektują udoskonalone budki dla ptaków. Pachną grzybami i ratują zagrożone gatunki
type: item
date: 2026-03-19T11:55:43.000Z
creator: Matthew Ponsford
subject: Przyroda
subject: drukarki 3d
subject: ekologia
subject: ochrona środowiska
subject: ptaki
subject: środowisko naturalne
subject: zagrożone gatunki
description: Tradycyjne budki dla ptaków często okazują się „pułapkami”, w których pisklęta giną z zimna i wilgoci. Naukowcy stworzyli rozwiązanie: wydrukowane w 3D „protezy dziupli” wykonane z grzybni. Ta innowacyjna konstrukcja zapewnia rzadkim gatunkom idealne warunki, realnie zwiększając ich szanse na przetrwanie.
encoded: Spis treści: Naukowcy projektują idealne budki dla ptaków Lepsze schronienie dla ptaków dzięki nauce i technologii Czy nowoczesne budki pomogą uratować zagrożone gatunki? Na terenie posiadłości okazałego pałacu niedaleko Oksfordu, w południowo-zachodniej Anglii, dr Dan Parker balansuje na drabinie, próbując przymocować do jesionu nietypowy obiekt. Z wyciągniętymi w górę ramionami trzyma coś wielkości tostera o falistej powierzchni. Przedmiot jest lekki i pusty w środku, z pojedynczym, okrągłym otworem z boku. Najbardziej intryguje jednak jego zewnętrzna warstwa: grudkowata niczym wata, ale jednocześnie twarda, a przy tym wyraźnie pachnąca... grzybami. – To reishi, gatunek grzyba występujący w tej części Anglii – wyjaśnia dr Dan Parker, naukowiec z Uniwersytetu w Melbourne. W ciągu ostatnich dwóch tygodni dr Parker wydrukował w technologii 3D podstawowy kształt pudełka, wykorzystując trociny i biodegradowalne tworzywo roślinne, a następnie zaszczepił je grzybnią, która stopniowo zaczęła porastać jego powierzchnię. Tego typu metoda wytwarzania przedmiotów z grzybni (mycelium) – wytrzymałej, przypominającej korzenie struktury grzybów – znajduje już zastosowanie w architekturze. Powstają w ten sposób różne obiekty, od krzeseł po cegły. Dr Parker nazywa ten osobliwy obiekt „protetyczną dziuplą”. Jego przeznaczenie staje się jasne, gdy naukowiec ponownie wspina się po drabinie – tym razem, by obok zawiesić tradycyjną budkę lęgową ze spadzistym, zielonym dachem. Dzieło dr Parkera ma rzucić wyzwanie standardowym domkom dla ptaków, które – choć powszechne na całym świecie – często nie przyciągają docelowych gatunków lub – co gorsza – skazują je na chłód i wilgoć, które mogą być zabójcze dla piskląt. Projektując schronienie od podstaw, dr Parker chce zapewnić lepszy start dziuplakom, takim jak rzadka sikora uboga. Eksperyment dr Parkera obejmie porównanie dziesięciu takich nowatorskich schronień z dziesięcioma tradycyjnymi budkami. Celem jest sprawdzenie, czy „grzybowe dziupl…

grzybowe-budki-dla-ptakow-f8cbc4c.jpg
width: 1200
height: 675

Naukowcy biją na alarm: inwazyjne gatunki obce panoszą się w Polsce. Na wolność wydostał się „biegnący bambus”, a w Sanie zaobserwowano nawet piranię
type: item
date: 2025-04-28T10:51:18.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: gatunki
subject: inwazja
subject: rośliny
subject: środowisko naturalne
subject: województwo podkarpackie
description: Biolodzy z Polski na łamach „Scientific Reports” ostrzegają przed „ucieczką” roślin ozdobnych do środowiska naturalnego. W pobliżu rzek na południu Polski, Magierki i Lubatówki, stwierdzono dwie groźne rośliny nie występujące naturalnie ani w Polsce, ani w Europie.
encoded: Spis treści Gatunki inwazyjne – jak się rozprzestrzeniają? „Biegnący” bambus i miskant olbrzymi: nowe groźne rośliny Świadomość na temat inwazyjnych gatunków obcych w Polsce rośnie. Jednak rośnie głównie dlatego, że co chwila odkrywamy ogromną skalę, na jaką występują w naszym kraju. Zarówno rośliny, jak i zwierzęta obce dla naszych ekosystemów potrafią mocno w nie ingerować i wypierać rodzime gatunki. Najnowsze doniesienia polskich naukowców opisane w czasopiśmie „Scientific Reports” mówią o dwóch kolejnych niebezpiecznych roślinach. Gatunki inwazyjne – jak się rozprzestrzeniają? Inwazyjne gatunki obce w Polsce i na świecie rozprzestrzeniają się przede wszystkim dzięki działalności człowieka, który świadomie lub przypadkowo przenosi je na nowe tereny. Na przykład jako rośliny ozdobne, zwierzęta hodowlane lub podczas transportu towarów. Mogą też migrować naturalnie, wykorzystując korytarze ekologiczne, takie jak rzeki czy drogi. Częste są „ucieczki” roślin ozdobnych z ogrodów do środowiska naturalnego. Tak było m.in. w przypadku niezwykle żywotnego rdestowca japońskiego. To samo dotyczy dwóch nowo stwierdzonych gatunków: bambusa Bisseta i miskanta olbrzymiego. Roślin tych jeszcze nie wpisano na listę gatunków inwazyjnych, ale naukowcy z Polski uważają że najwyższy czas to zrobić. „Biegnący” bambus i miskant olbrzymi: nowe groźne rośliny Polscy naukowcy zaobserwowali na południu Polski ogniska występowania dwóch ekspansywnych roślin. W pobliżu dwóch rzek: Magierki i Lubatówki, stwierdzono dwie rośliny nie występujące naturalnie ani w Polsce ani w Europie: bambus Bisseta i miskant olbrzymi – bardzo żywotne rośliny trzymane w ogrodach dla ozdoby. Bambus Bisseta to krewniak bambusów znanych np. z Japonii. Dobrze zimuje w Polsce i znosi mrozy, więc jest coraz popularniejszą rośliną ogrodową. Należy do rodzaju Phyllostachys, określanego jako „running bamboos” – biegnące bambusy. Rozprzestrzeniają się tak szybko, że dorobiły się takiego właśnie przydomka. Miskant olbrzymi …

AdobeStock710416944-e75447d.jpeg
width: 4898
height: 3265

„Nie powinna już żyć!”. 12-letnia samica indyka zadziwiła biologów
type: item
date: 2022-04-05T11:41:57.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ameryka północna
subject: Edukacja
subject: indyk
subject: Lifestyle
subject: natura
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
subject: środowisko naturalne
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Zwierzę z amerykańskiej Pensylwanii żyje już ponad 12 lat. Eksperci przyznają, że to najstarszy indyk, jakiego kiedykolwiek widzieli.
encoded: W tym artykule: Okazało się, że samica żyje już ponad 12 lat Rekordzista w Stanach Zjednoczonych żył aż 15 lat Gdzie żyją indyki zwyczajne? To był nie lada szok dla biologów z Pennsylvania Game Commision. Naukowcy w ostatnim czasie prowadzili prace, które miały na celu zbadanie siedlisk dzikich ptaków. W lutym odkryli, że samica indyka, która przemierzała stan Clearfield jest co najmniej cztery razy starsza, niż wynosi średnia dla tego gatunku. Biolodzy przyznają, że to najstarszy osobnik w historii prowadzonych tam obserwacji. Okazało się, że samica żyje już ponad 12 lat Badacze przyznają, że kiedy schwytali staruszkę, zajęło im trochę czasu, aby dokładnie ustalić jej wiek. W trakcie identyfikacji okazało się, że jest to ta sama indyczka, którą 10 lat wcześniej skatalogowali w trakcie innych prac terenowych. Niektóre ptaki śpiewające są niezwykłymi „kompozytorami”. Zmieniają melodie, żeby nie zanudzić swoich partnerek… W świecie ptaków śpiewających miłość może i jest ślepa, ale na pewno nie głucha. Udowadniają to pasówki śpiewne, które w trakcie śpiewu konsekwentnie zmieniają sekwencje melodii tak... Zespół naukowców przesłał opaskę osobniczki do organizacji Mossy Oak, która monitoruje życie dzikich indyków. W ten sposób ustalili, że jest to ten sam ptak. Badacze przyznali, że przecierali oczy ze zdziwienia. Jeden z uczonych stwierdził nawet, że zwierzę „nie powinno już żyć!”. – To był czysty przypadek, że schwytaliśmy akurat tego ptaka. Wykonywaliśmy rutynowe prace i nie spodziewaliśmy się, że trafimy na taką sensację – mówił w lokalnych mediach Tony Musselman, który jest jednym z autorów odkrycia. – Na początku myślałem, że to zwykły 3 lub 4-letni indyk. Wyglądała naprawdę doskonale! – dodaje badacz. Co ciekawe, autorzy odkrycia odnaleźli ptaka zaledwie półtora kilometra od miejsca, w którym trafili na niego w 2012 roku. Badacze żartują sobie, że odnalezienie indyka to uczucie podobne do „spotkania po latach z dawno utraconą miłością”. 8 niezwykłych gatunków zwie…

indyk-zwyczajny-8d507a7.jpeg
width: 2121
height: 1414

Oto ostatnie najcichsze miejsca na świecie. Jedno z Polski!
type: item
date: 2021-03-02T10:19:05.000Z
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: natura
subject: środowisko naturalne
subject: Travel
description: Hałas wytwarzany przez człowieka przenika dziś niemal każdy zakątek planety. Gdzie jeszcze można znaleźć naturalną ciszę i poczuć jej uzdrawiającą moc? W zestawieniu amerykańskich ekologów akustycznych znalazło się również jedno „naturalnie ciche” miejsce z Polski.
encoded: W tym artykule: Docenić ciszę Gdzie jest cisza? Cisza dla mieszczuchów Cisza odkryta na nowo Docenić ciszę „W wyniku izolacji związanej z epidemią koronawirusa wydarzyło się coś wyjątkowego: wiele osób poznało ciszę” - mówi ekolog akustyczny Gordon Hempton, współzałożyciel Quiet Parks International (QPI), organizacji non-profit zajmującej się zapewnianiem mieszkańcom dostępu do naturalnej ciszy poprzez certyfikowanie i ochronę ostatnich spokojnych miejsc. Wpływ zanieczyszczenia hałasem na ludzi jest badany od lat. Nie ulega wątpliwości, że ekspozycja na wysokie wartości decybeli może powodować problemy zdrowotne takie jak: zaburzenia snu, wysokie ciśnienie tętnicze czy choroby serca. - Naturalnie ciche i spokojne miejsca są równie ważne dla zwierząt - mówi Jesse Barber, profesor na Wydziale Nauk Biologicznych Uniwersytetu Stanowego w Boise. Wyjaśnia, że hałas produkowany przez człowieka zakłóca u zwierząt zdolność słyszenia istotnych dźwięków, takich jak śpiew godowy czy dźwięki zagrożenia, co wpływa na zdolności reprodukcyjne i przeżywalność wielu gatunków. - Nawet parki narodowe są narażone na hałas na poziomie mającym wpływ na dziką przyrodę - mówi Barber. Jako przykład przywołuje eksperyment redukcji hałasu w Muir Woods National Monument w Kalifornii – w miejscach, w których umieszczono tabliczki zachęcające zwiedzających do ściszenia głosu, wzrosła liczba ptaków. Gdzie jest cisza? Według Hemptona hałas wytwarzany przez człowieka, zwykle w formie środków transportu (samochodowego, koleją, drogą powietrzną czy morską), przenika dziś każdy zakątek planety. QPI stosuje jednak różne standardy, które pozwalają określić, jak czysty jest dany krajobraz dźwiękowy. By określić, które miejsce spełnia wymogi QPI, przeprowadzane są regularne badania akustyczne. - Nie chodzi o to, by eliminować naturalne dźwięki, takie jak żabi rechot, który przecież generuje decybele. Istotne, by hałas w tle nie był wyższy niż 45 decybeli. Można to porównać do szeptania w bibliotece - wyjaś…

parku-narodowym-yangmingshan-tajwan-52225b9.jpeg
width: 2119
height: 1415

Dania państwem najbardziej przyjaznym środowisku. Na którym miejscu Polska?
type: item
date: 2021-02-15T12:51:06.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dania
subject: ochrona przyrody
subject: ochrona środowiska
subject: środowisko
subject: środowisko naturalne
subject: Travel
description: Opublikowano najnowsze wyniki rankingu Environmental Performance Index. W zestawieniu na rok 2020 za kraj najbardziej przyjazny dla środowiska uznano Danię. Kolejne miejsca na podium zajęły Luksemburg i Szwajcaria. Polska znalazła się na 37. miejscu ze 180 badanych państw.
encoded: Environmental Performance Index (EPI), czyli wskaźnik efektywności środowiskowej to oparte na danych podsumowanie stanu zrównoważonego rozwoju na całym świecie. Korzystając z 32 wskaźników wydajności w 11 kategoriach, EPI klasyfikuje 180 krajów pod względem zdrowia środowiskowego i żywotności ekosystemu. Wskaźniki te określają stopień zbliżenia krajów do ustalonych celów polityki ochrony środowiska. Badane są m.in. gospodarowanie odpadami, gospodarka wodna, działanie na rzecz ochrony środowiska, czy czystego powietrza. Wskaźniki EPI umożliwiają wykrywanie problemów, śledzenie trendów i identyfikowanie najlepszych praktyk pozwalających na wspieranie zrównoważonego rozwoju. Analizy EPI mogą również pomóc badanym krajom udoskonalić ich politykę środowiskową. Zdaniem pomysłodawców i organizatorów rankingu, EPI stanowi także potężne narzędzie polityczne wspierające wysiłki zmierzające do osiągnięcia celów Zrównoważonego Rozwoju opracowanych przez ONZ. Mapa świata z określeniem miejsc, jakie zajęły w rankingu określone państwa. Ranking EPI wskazuje, które kraje najlepiej radzą sobie z wyzwaniami środowiskowymi. Badania – prowadzone przez naukowców z uniwersytetów Yale i Cloumbia – wykazały, że państwem, które najlepiej radzi sobie z wyzwaniami zrównoważonego rozwoju jest Dania. Właściwie cała pierwsze 10. na liście 180 krajów to państwa europejskie. Za Danią znalazły się kolejno: Luksemburg, Szwajcaria, Wielka Brytania, Francja, Austria, Finlandia, Szwecja, Norwegia i Niemcy. Stany Zjednoczone zajęły dopiero 24. miejsce. Polska – 37., a Rosja – 58. Na końcu zestawienia znalazły się Sierra Leone, Afganistan oraz Mjanma, a ostatnie miejsce przypadło Liberii. Niezbędny dalszy wysiłek Naukowcy podkreślają, że dobre wyniki państw znajdujących się w czołówce zestawienia, to wynik długofalowej pracy, a nie jednorazowych wysiłków. Zwrócono uwagę szczególnie na programy ochrony zdrowia publicznego czy zasobów naturalnych. – Narody, które prowadzą politykę ochrony środowiska z rozw…

dania-znalazla-sie-na-szczycie-rankingu-fot-getty-images-516eb54.jpeg
width: 2119
height: 1415

Trzydzieści litrów życia
type: item
date: 2011-03-17T11:47:00.000Z
creator: Edward O. Wilson
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cuda natury
subject: środowisko naturalne
description: Gdy ktoś wbija w glebę szpadel albo odłamuje kawałek koralowca, burzy – niczym gniewny Bóg – cały świat. Przekracza niewidzialne granice. Pod stopami mamy bowiem najmniej znane fragmenty naszej planety. A nie jest przesadą stwierdzenie, że dla istnienia człowieka są to najważniejsze miejsca na Ziemi.
encoded: W każdym środowisku: na powierzchni gruntu, wśród koron drzew czy w toni wodnej, naszą uwagę zwracają przede wszystkim duże zwierzęta: ptaki, ssaki, ryby, motyle. Ale przyjrzyjmy się światu bliżej, wnikliwiej. Wśród ziół pełzają i brzęczą miriady owadów. Gdy przewróci się skibę ziemi w ogrodzie, żeby coś posadzić, wiją się i uciekają najróżniejsze niezidentyfikowane „robaki”. Roją się niespokojne mrówki, gdy ktoś niechcący naruszy im mrowisko, wśród korzeni pokazują się tłuste pędraki. Wystarczy przewrócić kamień, by zobaczyć jeszcze więcej: jakieś pająki-nie pająki, jakieś wyblakłe stwory prześlizgujące się przez gęstwę włochatej grzybni. Przed światłem czmychają małe żuczki, w kulki ze strachu zwijają się stonogi. Pareczniki i dwuparce ruszają do najbliższych szczelin i dziurek. Jest tego paskudztwa bez liku; wydaje się, że ich miniaturowe królestwa nie mają z nami nic wspólnego. Tymczasem wraz z bakteriami i innymi mikroorganizmami stanowią one prawdziwą sól ziemi. Cała gleba odnawia się dzięki żywym organizmom, które otaczają ziarenka piasku. Gdyby ów żywy drobiazg wyparował z każdego z tych sześciennych pudełek przedstawionych na fotografiach, środowisko uległoby radykalnej przemianie. Grudki gleby czy osadów na dnie zbiornika wodnego rozpadłyby się, uprościły. Zmieniłyby się stosunki ilościowe między tlenem, dwutlenkiem węgla i innymi składnikami powietrza. Z czasem jakaś równowaga znów by się ustaliła, ale wtedy rzeczywistość wewnątrz każdej 30-litrowej skrzynki przypominałaby przestrzeń na dalekim, martwym globie. Ziemia to jedyna znana nam planeta mająca biosferę. Ta cienka błonka życia, która ją pokrywa, to nasz jedyny dom. Tylko ona potrafi utrzymać na Ziemi takie właśnie środowisko, jakie jest niezbędne, abyśmy mogli trwać. Większość organizmów biosfery, ogromna liczba gatunków, występuje na powierzchni ziemi lub tuż pod nią. Poprzez ich ciała przebiegają cykle reakcji chemicznych, od których zależy całokształt życia. Z precyzją przewyższającą wszelkie r…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2558e9412bd51482821bbd4ce78172eedb2073e4-73eb7ba.jpeg
width: 541
height: 400

Środowisko naturalne – szwedzki priorytet
type: item
date: 2009-08-16T03:45:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: środowisko naturalne
description: Szwedzi dążą od lat do rozwiązania najistotniejszych problemów ekologicznych. Pod tym względem mogą stanowić wzór dla innych społeczności. Udowodnili już, że stosując przyszłościowe strategie klimatyczne można osiągnąć zarówno wzrost gospodarczy, jak i doprowadzić do redukcji emisji dwutlenku węgla.
encoded: Szwecja przeznaczyła 500 milionów koron, czyli 60 milionów dolarów, na politykę morską do 2010 r., by ratować Morze Bałtyckie, wymagające ochrony ze względu na zanieczyszczenia pochodzące z rolnictwa. W ramach projektu zrównoważonego rozwoju w Porcie Zachodnim w Malmo powstało 1300 mieszkań, w których zastosowano innowacyjne rozwiązania dotyczące gospodarki odpadami, energii odnawialnej i ekologicznego transportu. Technologie proekologiczne to rozwijająca się branża przemysłu eksportowego, a szwedzkie przedsiębiorstwa tworzą systemowe rozwiązania w dziedzinach takich, jak gospodarowanie odpadami i stosowanie energii odnawialnej. Dzięki zakrojonym na szeroką skalę pracom, zmierzającym do poprawy jakości życia w mieście, Sztokholm został pierwszą Zieloną Stolicą Europy. Podjęto działania w zakresie oczyszczania wody, redukcji hałasu, zintegrowanej gospodarki odpadami, opłat za wjazd samochodem do centrum miasta oraz stworzenia większej liczby terenów rekreacyjnych. Trzeba też zaznaczyć, że Konwencja Sztokholmska, której celem jest wyeliminowanie lub ograniczenie produkcji trwałych zanieczyszczeń organicznych, powstała głównie dzięki szwedzkiej inicjatywie. A oto zielone fakty w szwedzkiej statystyce: jedna trzecia energii pochodzi ze źródeł odnawialnych, połowę ogrzewania stanowi zdalne ogrzewanie centralne, dziewięćdziesiąt sześć procent odpadów z gospodarstw domowych jest ponownie wykorzystywanych, albo jako materiał do produkcji nowych towarów, albo w postaci energii. I jeszcze jedna rewelacja - pierwszy w Szwecji „dom o dodatniej energii”, który produkuje więcej energii elektrycznej niż jej zużywa, a nadwyżkę odprowadza do krajowej sieci energetycznej, powstaje w pobliżu miasta Lund w południowej Szwecji. Tak intensywne działania proekologiczne, prowadzone przez państwo, nie byłyby możliwe bez udziału całego społeczeństwa. Trzeba podkreślić, że miłość Szwedów do przyrody przejawia się w ich codziennej trosce o środowisko naturalne. W tym małym pod względem ludnośc…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/99c9cf218dbd8bba218358d1e0a8521fe6f18391-a23468e.jpeg
width: 460
height: 500