Rodzaje nart – czym się różnią i do czego służą?
Jakie rozróżniamy rodzaje nart? Poniżej wymieniamy najpopularniejsze odmiany „desek”.
W tym artykule: Jak dobrać narty? Narty biegowe Rodzaje wiązań nart biegowych Narty skitourowe Narty zjazdowe Narty carvingowe Narty do telemarku Narty do freestyle'u Jak dbać o narty? Szusowanie po stokach narciarskich to nie tylko świetna zabawa, ale także solidna dawka zdrowego ruchu. Narciarstwo angażuje wszystkie partie mięśniowe i skutecznie poprawia kondycję. To jedna z najzdrowszych form aktywności fizycznej, jednak zanim zaczniemy jeździć na poważnie, najpierw będziemy musieli podjąć decyzję co do stylu, który interesuje nas najbardziej. Trzeba bowiem wiedzieć, że to właśnie ten czynnik determinuje wybór odpowiedniego sprzętu. Świeże, rześkie powietrze, zapierający dech w piersiach górski krajobraz, uczucie swobody i wolności – nic dziwnego, że każdego roku po stokach szusuje coraz więcej osób. Nie ulega wątpliwości, że narciarstwo to wymagający sport, jednak może go uprawiać każdy, bez względu na wiek. Zanim dowiemy się, jak jeździć na nartach, najpierw należy podjąć decyzję w kwestii doboru odpowiedniego sprzętu. Należy podkreślić, że istnieje wiele rodzajów nart, a nie każdy model jest odpowiedni dla osoby początkującej. Jak dobrać narty? Rodzaj nart to jedno, ale zanim omówimy odmiany dedykowane poszczególnym stylom, najpierw przyjrzyjmy się parametrom, które powinny wykazywać narty dla początkujących. Cechy, o których mowa, muszą być dostosowane do indywidualnych preferencji i powinny ułatwiać naukę jazdy. Długość nart. Krótsze modele najlepiej nadają się do szybkiej jazdy i dynamicznej zmiany kierunku. Dłuższe są natomiast znacznie stabilniejsze i zapewniają wyższy komfort. Można nad nimi łatwiej zapanować i właśnie takie modele są dedykowane nowicjuszom. Szerokość nart. Ten parametr ma bezpośrednie przełożenie na promień skrętu. Szersze „deski” są stabilniejsze, a narciarz może nad nimi łatwiej zapanować. Na początek warto brać pod uwagę właśnie takie modele. Twardość nart. Twarde narty umożliwiają jazdę z wyższymi prędkościami, jednak manewrowanie nimi wymaga niemałych umiejętności. Miękkie są wolniejsze, ale łatwiejsze w opanowaniu, co czyni je idealnymi na początek. Taliowanie nart. Ten parametr przekłada się na promień skrętu i zwrotność, a co za tym idzie – także na łatwość jazdy. Osoby początkujące powinny skupiać się na modelach z możliwie najmniejszym taliowaniem. Długość rockera. Im dłuższy rocker, tym większa swoboda manewrowania w luźnym śniegu. Takie narty dobrze nadają się do jazdy poza wyznaczonymi szlakami, czego nie polecamy osobom początkującym. Sztywność wzdłużna nart. Miękkie narty umożliwiają łatwe manewrowanie, więc idealnie nadają się do nauki jazdy. Sztywne modele są znacznie szybsze, ale i bardziej wymagające. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Wiemy już, jakie są najważniejsze parametry nart, na które warto zwrócić uwagę podczas zakupu. Teraz przyjrzyjmy się poszczególnym typom. Narty biegowe Zaczynamy od nart, które idealnie nadają się do zastosowań turystycznych. Wynika to z faktu, że narciarstwo biegowe można uprawiać wszędzie, gdzie występuje pokrywa śnieżna, także na terenach nizinnych. Biegówki już na pierwszy rzut oka odróżniają się od modeli zjazdowych: są dłuższe (200 cm to w tym przypadku nic nadzwyczajnego) i węższe. Te cechy sprawiają, że ciężar lepiej rozkłada się na śniegu, a poślizg jest znacznie ułatwiony. Jakie rozróżniamy rodzaje nart turystycznych? Odmiany biegowe należy dzielić na następujące kategorie: narty sportowe – służą do jazdy po przygotowanych trasach, stylem klasycznym i łyżwowym. Występują w odmianie amatorskiej, która charakteryzuje się brakiem taliowania, i dla zaawansowanych, z niewielkim odwrotnym taliowaniem; narty śladowe – mają konstrukcję klasycznie taliowaną (narta jest najwęższa pod butem) i są szersze od modeli sportowych. Są wyposażone w łuskę, czyli w specjalne nacięcia, które poprawiają przyczepność w śniegu. Nadają się do jazdy w terenach nizinnych i pagórkowatych. Stanowią najlepszy wybór dla początkujących; narty backcountry – to odmiana nart śladowych, która jest dedykowana do poruszania się w trudnym terenie pagórkowatym. Charakteryzują się wyraźniejszym taliowaniem, większą szerokością i metalowymi krawędziami, które poprawiają przyczepność na zboczach. Rodzaje wiązań nart biegowych Pozostańmy jeszcze przez chwilę w temacie nart biegowych. Wiemy już, że tego typu sprzęt jest klasyfikowany w kilku kategoriach. Nie można jednak nie dodać, że różnice występują nie tylko w obszarze „desek”, ale i wiązań. Ten element należy dzielić na trzy podstawowe typy: system NN75, czyli Nordic Norm 75 mm: rzadko stosowany typ wiązań, który pamięta jeszcze lata 70. ubiegłego wieku. To prosty system, który opiera się na trzech bolcach, wpinanych do buta z trzema otworami. Takie wiązanie jest dość ciężkie, a do otworów w butach łatwo dostaje się śnieg; system NNN, czyli New Nordic Norm: autorski system firmy Rottefella, bazujący na dwóch prowadnicach. Wiązanie blokuje belkę umieszczoną w przedniej części buta; system SNS, czyli Salomon Nordic System: autorskie rozwiązanie firmy Salomon, bazujący na jednej prowadnicy stabilizującej but. Występuje w kilku wariantach, dedykowanych do stylu klasycznego i łyżwowego. System NN75 jest już przestarzały, więc najprawdopodobniej będziemy wybierać między nowocześniejszymi rozwiązaniami. Jakie wiązanie: SNS czy NNN? Z punktu widzenia osoby początkującej, wrażenia z jazdy na obu systemach będą w zasadzie identyczne. Nie ma więc dużego znaczenia, na które z dwóch wymienionych wiązań padnie wybór. Polecamy najpierw dobrać buty i dopiero na tej podstawie wybrać jeden z dwóch wymienionych systemów. Narty skitourowe Kiedy jechać na narty w Polsce? Ferie czy Święta? Przybliżamy tematy narciarskie Zima jest sezonem, na który z niecierpliwością czeka każdy miłośnik białego szaleństwa. Kiedy jechać na narty? Wybrać okres świąteczny czy lepiej postawić na ferie zimowe? Kolejny typ nart na naszej liście nadaje się zarówno do zjeżdżania, jak i do chodzenia, a dokładnie – do podchodzenia. Narty skitourowe to najlepszy wybór dla osób, które lubią jeździć z dala od wyznaczonych stoków i wyciągów. Dzięki specjalnym nakładkom, które montuje się na całej długości ślizgów (tzw. fokom), nie zsuwają się, co znacząco ułatwia podejście. Cechują się zbliżoną szerokością na dziobach, w talii i tylnej części. Warto też dodać, że skitoury są wyjątkowo lekkie. Narty zjazdowe Kolejne na naszej liście są narty, które uwielbiają wszyscy miłośnicy tradycyjnie pojmowanego białego szaleństwa. Narciarstwo zjazdowe, nazywane też alpejskim, jest uprawiane na specjalnie przygotowanych do tego celu stokach i nartostradach lub na „dzikich” szlakach górskich. Kiedyś do takiej jazdy wykorzystywano modele o prostej konstrukcji, czyli pozbawione taliowania. Nie zapominajmy jednak, że technologia gna przed siebie i ani myśli zwalniać. Obecnie proste narty są już niemal niespotykane. Wypierają je modele taliowane, które opisujemy poniżej. Narty carvingowe Narty carvingowe to nic innego, jak współczesne zjazdówki. W odróżnieniu od wcześniej stosowanych modeli prostych, które charakteryzowały się identyczną szerokością na całej długości, ten typ „desek” ma wyraźne taliowanie. Taka konstrukcja zapewnia im wysoką stabilność, ułatwia jazdę na krawędziach i nie doprowadza do wytracania prędkości w trakcie pokonywania zakrętów. Trzeba jednak wiedzieć, że narty carvingowe niejedno mają imię. Najpopularniejsze odmiany tego typu sprzętu to: easy carving – krótkie narty o dużej elastyczności, które zapewniają wysoki komfort jazdy. Nadają się do użytku na łagodnych, dobrze utrzymanych stokach. Najlepszy wybór dla początkujących; allround – ten typ nart przypomina modele easy. Mają zbliżoną długość, ale w tym przypadku sztywność jest wyraźnie większa. To znacząco ułatwia jazdę w ciętym śladzie, ale żeby nad nimi zapanować, trzeba mieć już pewną wprawę; all mountain – dość długie i szerokie narty carvingowe, które charakteryzują się dużą wszechstronnością. Można na nich zjechać z wyznaczonej trasy, ale są dość wymagające, więc nadają się dla zaawansowanych użytkowników; race – to wybór dla najbardziej zaawansowanych osób. Narty typu race nadają się do bardzo szybkiej jazdy po ubitym śniegu. Należy je dzielić na dwie kategorie: slalomową (narty do slalomu, które świetnie sprawdzją się na wąskich i szybkich zakrętach) i gigantową (charakteryzują się wysoką stabilnością podczas wykonywania skrętów o dużym promieniu). Narty zjazdowe/carvingowe dzielą się też na kategorie, które są dedykowane najbardziej świadomym narciarzom, doskonale wiedzącym, jakiego sprzętu potrzebują. Najpopularniejsze wymieniamy poniżej. Narty do telemarku Narty telemarkowe mają konstrukcję zbliżoną do tradycyjnych modeli carvingowych. Największe różnice są widoczne w parametrze twardości. Narciarze telemarkowi nie używają mniej siły do prowadzenia nart, dlatego „deski” są bardziej miękkie. Całkowicie inne są natomiast wiązania. Telemark to technika jazdy z „wolną piętą”, dlatego wiązania trzymają tylko przednią część buta. Narty do freestyle'u Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie. Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeńs... Ostatni typ nart, który chcemy przybliżyć, służy do freestyle'u. W tym przypadku piętki i dzioby są lekko podgięte do góry, a same „deski” nie są zbyt długie. Taka konstrukcja sprawia, że narciarz może swobodnie wykonywać najazdy i lądować tyłem. Zaraz, zaraz... tyłem? Tak, bo narty freestyle'owe są przeznaczone do wykonywania efektownych trików i ewolucji w specjalnie przygotowanych to tego celu snowparkach. Jak dbać o narty? Bez względu na rodzaj, o narty trzeba dbać. Początkujący użytkownik powinien skupić się przede wszystkim na konserwacji ślizgów, bo to właśnie ten element zużywa się najszybciej. W tym celu, należy stosować odpowiednie woski i smary. Pamiętaj, preparaty muszą być dobrane do materiału, z którego wykonane są narty! A co z ostrzeniem? Dobrze naostrzone krawędzie nart warunkują przyjemność z jazdy i w istotny sposób wpływają na bezpieczeństwo, ale tę czynność należy powierzyć profesjonalnemu serwisantowi. Nie można zapomnieć, że po powrocie ze stoku, z nart trzeba usunąć wszystkie zabrudzenia. Nie obejdzie się tez bez osuszenia „desek”. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Adrenalina w śniegu. Ski-touring – co to jest i jak zaplanować wyjazd?
Ski-touring to turystyka wysokogórską, która łączy narciarstwo zjazdowe z elementami biegowego i pokonywaniem stromych wzniesień. Nasz ekspert przypomina, o czym warto pamiętać, przygotowując się do wyprawy ski-tourowej.
W tym artykule: Ski-touring – Co to jest? Ski-touring – Od czego zacząć? Ski-touring dla zaawansowanych Schronisko zamiast namiotu Trasy ski-tourowe w Europie Trasy ski-tourowe w Polsce Narciarstwo skiturowe – Informacje praktyczne Sprzęt na ski-touring Foki skiturowe Kiedy założyć rakiety zamiast nart? Kiedy po raz pierwszy zobaczyłem ski-tourowców sunących w górę stoku narciarskiego, czekałem w długiej kolejce do wyciągu. Chwilę potem zniknęli między kosodrzewiną. Poczułem ukłucie zazdrości. Zachwyciła mnie ich wolność i obietnica przygody. Przez resztę dnia czułem się głupio, jadąc na podgrzewanej kanapie. Następnego ranka wypożyczyłem narty ski-tourowe i wziąłem lekcję poruszania się poza trasami. To był strzał w dziesiątkę. Wprawdzie podczas pierwszych podejść zmęczyłem się jak koń przy wyrębie lasu i zgrzałem bardziej niż po wypiciu góralskiej herbaty z prądem, ale przyjemności z jazdy po pustych przestrzeniach nie sposób porównać z doznaniami dostępnymi na ratrakowanym stoku. To jedna z najciekawszych zimowych aktywności, oczywiście pod warunkiem, że kocha się adrenalinę w ośnieżonych górach. – Frajda polega na kontakcie z przyrodą, zjazdach po dziewiczych stokach i zmęczeniu się na podejściach – mówi Adam Gomola, przewodnik tatrzański i beskidzki, instruktor narciarstwa. Ski-touring – Co to jest? Ski-touring można określić jako turystykę wysokogórską, która łączy narciarstwo zjazdowe z elementami biegowego i pokonywaniem stromych wzniesień. Wiązania ski-tourowe umożliwiają podnoszenie pięty podczas podchodzenia i przemieszczania się po płaskim terenie (jak w biegówkach) dzięki specjalnej, ruchomej szynie, w której umieszczono but. Przed rozpoczęciem zjazdu wystarczy zablokować piętę. Jest jeszcze jeden kluczowy element pozwalający wchodzić na strome wzniesienia. To foki skiturowe, czyli specjalne pasy z materiału przyklejane do spodu nart i zaczepiane na ich końcach. Nazwa pochodzi z czasów, kiedy myśliwi i traperzy przytwierdzali do ślizgów skórę fok, która ograniczała obsuwanie się nart do tyłu. Współczesne włókna syntetycznego materiału ustawione są pod takim kątem, że uniemożliwiają cofanie się desek. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Ski-touring – Od czego zacząć? – Musisz dobrze jeździć na nartach, żeby zacząć przygodę ze ski-tourami. Oczywiście można uczyć się narciarstwa również na ski-tourach, ale jest to dużo trudniejsze – przekonuje Adam Gomola. Pierwsze kroki w tej dyscyplinie warto stawiać pod okiem instruktora, który pokaże, jak balansować ciałem. Nauka samego podchodzenia nie jest specjalnie trudna: narty prowadzi się nie jodełką, lecz równolegle, przesuwając je po śniegu bez podnoszenia (dodatkowy wysiłek!). Jedynie przy dużych nachyleniach trawersuje się zbocze. Tempo wejścia zależy wyłącznie od kondycji. Podjazd kolejką z Kuźnic na Kasprowy trwa ok. 20 min, rekord podejścia na fokach ok. 59 min, ale początkującemu może zająć 2–3 godz. – Najlepiej oswoić się z techniką na ubitym stoku, jeszcze przed wyruszeniem w teren. Trzeba kilka razy podejść poboczem trasy i zjechać, żeby później, poza szlakiem, nie zabić się na pierwszym drzewie – radzi Adam Gomola. Foki dają możliwość podchodzenia pod wzniesienia o nachyleniu do 40 stopni, ale trzeba wiedzieć, kiedy podjąć decyzję o wycofaniu się z trasy. – Najważniejszy jest zdrowy rozsądek, obserwowanie pogody i terenu. Lepiej sto razy zawrócić, niż raz dać się zaskoczyć przez lawinę i zginąć – mówi taternik Wojciech Szatkowski, autor książki „Tatry. Przewodnik ski-tourowy". Narciarz ski-tourowy bezwzględnie musi opanować umiejętność asekuracji wysokogórskiej, czyli posługiwanie się uprzężą, linami, czekanem, rakami, detektorem lawinowym, sondą oraz łopatą lawinową. – Trzeba dostosować stopień trudności trasy do kondycji. Najlepiej wyjść bardzo wcześnie, ok. 6 rano, by mieć kilka godzin w zapasie. Oprócz sprzętu lawinowego warto mieć apteczkę z plastrami na otarcia, środkami przeciwbólowymi, nasercowymi, bandażami i folię NRC. Do tego koniecznie kask – podpowiada Wojciech Szatkowski. [skitouring co to jest] Wyjazd na narty: jak się przygotować? Narciarstwo należy do tych sportów zimowych, których grono miłośników powiększa się z roku na rok. Coraz więcej Polaków rezygnuje z biernego wypoczynku przed ekranem telewizora na rzecz a... Ski-touring dla zaawansowanych Ski-touring doczekał się swoich bardziej ekstremalnych odmian. Należą do nich ski-alpinizm i ski-tourowy free-ride. – Różnica polega na tym, że ski-tourowcy chodzą cały dzień po to, żeby chodzić, zaś free-ride’owcy pną się do góry, często cały dzień, tylko po to, żeby raz zjechać z niedostępnego szczytu – tłumaczy Andrzej Lesiewski, instruktor narciarstwa i free-ride’owiec. O ile bowiem dla ski-alpinistów ważna jest zarówno wspinaczka z wykorzystaniem lin, raków i czekana, jak i sam zjazd, to cel free-ride’owca stanowi karkołomny zjazd dziewiczym stokiem, a wiązania ski-tourowe mają mu jedynie pomóc dostać się na górę. Na pierwszy rzut oka narty ski-tourowe nie różnią się od zjazdowych, ale z przodu mają charakterystyczne wcięcie do montowania niektórych rodzajów fok. Są też bardziej wytrzymałe i słabiej taliowane od nart zjazdowych. Z tego ostatniego powodu łatwiej się w nich przemieszczać po płaskim terenie i pod górę, ale niestety trzeba włożyć więcej siły, by skręcić w czasie zjazdu (ich promień skrętu jest bardzo duży, nawet do 20 m). Na nartach z zablokowanymi wiązaniami do ski-touringu można od biedy jeździć po ratrakowanym stoku, ale to trochę jakby samochód terenowy poruszał się po torze dla Formuły 1. Zadaniem twardych butów typu skorupy (nieco lżejszych niż do narciarstwa zjazdowego) jest ustabilizowanie kostki podczas szusowania, ale też lekkie ugięcie w okolicach palców potrzebne do chodzenia. Klasyczne wiązania są nieco cięższe od tych używanych w ski-alpinizmie, ale za to bardziej uniwersalne i wytrzymałe, a co najważniejsze, pasują do wielu typów butów. Do poruszania się po płaskim lub pagórkowatym terenie, np. w niskich partiach Beskidów lub w Bieszczadach, dobre będą narty back-country, czyli skrzyżowanie biegówek i nart ski-tourowych. Od tych ostatnich są lżejsze, węższe, a zamiast fok mają w środkowej części ślizgu łuskę umożliwiającą odbicie. Schronisko zamiast namiotu W Polsce klasycznie rozumiany ski-touring i ski-alpinizm można uprawiać w Tatrach i wysokich partiach Karkonoszy, w Bieszczadach, Gorcach, Beskidach, na Babiej Górze, w Pilsku. Najlepszy czas na narciarstwo skiturowe dla początkujących trwa od połowy marca do maja. Pokrywa śniegu jest wtedy stabilna i zwykle nie trzeba torować szlaku. Strażnicy Tatrzańskiego Parku Narodowego przymkną oko na tych, którzy nieznacznie zjadą ze szlaku – najwyżej skończy się na pouczeniu. Mandat dostaną jednak narciarze z szerokimi deskami free-ride’owymi za zjazd dziką trasą. Ulubionym miejscem „łapanek” jest free-ride’owy odcinek z Kasprowego do Kuźnic. Poza parkami ski-tourowców ograniczają jedynie wyobraźnia i czas. Godne polecenia są weekendowe wypady w góry z przemarszem od schroniska do schroniska. Wyprawa z namiotem i spanie na śniegu to już wyzwanie dla zaawansowanych ski-tourowców. Ciężki plecak zdecydowanie odbiera przyjemność z pokonywania trasy. Biwakowanie na śniegu, popularne w Skandynawii (nawet w parkach narodowych, co u nas jest zabronione), w Polsce to ciągle rzadkość. Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... Trasy ski-tourowe w Europie SZWAJCARIA – Dolina Saﬁental Dobre miejsce dla stawiających pierwsze kroki ski-tourowe. Przemarsz romantyczną doliną i wspinanie się na niewielkie wzniesienia (ok. 1000 m) będzie dobrą zaprawą przed wyzwaniami w wyższych górach. Noclegi w schroniskach i klimatycznych pensjonatach. W miejscowości Kaltbrunn można wynająć przewodnika. SZWAJCARIA – Zermatt Centrum zimowej turystyki, alpinizmu, wspinaczki lodowej, a także baza wypadowa dla narciarzy ski-tourowych. Warto wybrać się na trasy z panoramą na Matterhorn i masyw Monte Rosa. Możliwe wejścia i zjazdy z Breithorn (4165 m), Furggsattell (3365 m) i Castor (4176 m) oraz lodowcami Grenz, Zwillings. WŁOCHY – Alta Pusteria w Południowym Tyrolu Trasę zaczyna się w Val Campo di Dentro Valley, następnie wspina się na Cima Piatta Bassa (2581 m). Zawodowcy mogą się pokusić o wejście na szczyt Cima Piatta Alta Mountain (2905 m; ok. 1 godz. z Cima Piatta Bassa). Do pokonania jest odpowiednio ponad 1200 i ponad 1500 m przewyższeń. Kontakt z przewodnikami: www.hochpustertal.info AUSTRIA – Dobratsch (2 166 m) Odkąd zawieszono działanie wyciągów, góra stała się mekką dla fanów ski-tourów. Początek trasy to położony na wysokości 900 m Heiligengeist. Można też podjechać samochodem na parking Rosstrattenparkplatz (1750 m) i stamtąd przebyć ok. 400 m na szczyt. Rozciąga się z niego wspaniały widok na masyw Karawanki i graniczące z Karyntią Włochy. AUSTRIA – Sankt Anton am Arlberg Jeden z najciekawszych ski-tourowo regionów Austrii położony na granicy Tyrolu i Vorarlbergu, na przełęczy Arlberg. Początkujący mogą spróbować swoich sił zjazdem z Maroi do doliny Verwalltal. Jest to prosty wariant bez podejścia z grani Albona w miejscowości Stuben. Długość trasy 7,2 km, różnica wysokości wynosi 1050 m. AUSTRIA – Wildspitze (3 768 m) Dzięki możliwości skorzystania z wyciągów drogę na najwyższy szczyt Tyrolu można pokonać za dnia. Technicznie podejście jest średnio wymagające. Po osiągnięciu wierzchołka ski-tourowców czeka fantastyczny zjazd lodowcem Taschachferner 2000 m w dół, aż do parkingu przy stacji gondoli. Klasyczny początek trasy to wioska Vent w dolinie Ötztal. Trasy ski-tourowe w Polsce W naszym kraju najwięcej amatorów ski-touringu można spotkać w Tatrach i w Beskidach. Oto 4 najpopularniejsze trasy ski-tourowe w polskich górach. Gęsia Szyja, Tatry (1 489 m) Czas: około 4 godzin Wycieczkę ski-tourową na ten szczyt najlepiej zaplanować w okresie, gdy jest dużo świeżego puchu. Przy dobrej pogodzie z Gęsiej Szyi widać fantastyczną panoramę Tatr Wysokich. Ze szczytu ciekawy zjazd dość szeroką przecinką na Rusinową Polanę, a następnie dalej drogą leśną i szlakiem na Wierch Poroniec. TATRY Jarząbczy Wierch (2 137 m) Czas: 8 godzin Polecam na wiosnę. Z Jarząbczego Wierchu zjeżdża się granią, a następnie przez Czubik i Trzydniowiański Wierch dociera na polanę Trzydniówka lub do Jarząbczej. Dlaczego ten szlak? Długa grań, szereg trudniejszych technicznie miejsc i sześciokilometro- wy zjazd o przewyższeniu ok. 1100 m, a na Polanie Chochołowskiej łany krokusów – czegóż chcieć więcej? Najdogodniejszą bazą na tę wyprawę jest schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej. TATRY Zawrat (2 159 m) i Kozi Wierch (2 291 m) Czas: 10 godzin Wejście na nartach z Hali Gąsienicowej na Zawrat, potem zjazd do Doliny Pięciu Stawów Polskich, a następnie jeszcze jedno długie podejście na szczyt Koziego Wierchu i zjazd Szerokim Żlebem do „piątki”. A na koniec? Herbata lub piwo w schronisku w Pięciu Stawach. Najlepszy termin to koniec kwietnia albo początek maja. W Tatrach zalegają wtedy najlepsze śniegi – słynne tatrzańskie firny – gwarantują znakomitą jazdę, a wysokie słońce – brąz opaleniznę. BESKID ŻYWIECKI Złatna–Trzy Kopce–Pilsko i powrót Czas: 6 godzina Start ze Złatnej Huty czarnym szlakiem do polany pod Halą Rysianka. Tam czerwonym szlakiem w stronę Trzech Kopców i dalej Palenicy, Muńczolika. Stamtąd widać panoramę gór słowackich i polskich Beskidów. Na Hali Cebulowej niebieskim szlakiem kierujemy się przez Kopiec na szczyt Pilska. Z niego zjazd nartostradą na Halę Miziową do schroniska PTTK. Powrót z Hali Mizowej bezpośrednio do czerwonego szlaku. TATRY Kiry–Ciemniak–Mało-łączniak–Kopa Kondracka –Hala Kondratowa–Kuźnice Czas: 6 godzina Start z Kir zielonym szlakiem, później czarnym na Polanę Zahradziska. Tam odbijamy na szlak czerwony i pniemy się na Ciemniak. Następnie granią bez ściągania fok przez Krzesanicę i Małołączniak kierujemy się w stronę Kopy Kondrackiej. Przy dobrej pogodzie widać Tatry Niskie, Beskidy, Gorce i Tatry Wysokie. Z Kopy Kondrackiej zjeżdżamy ku Hali Kondratowej. Tam krótki odpoczynek w schronisku i zjazd do Kuźnic. Narciarstwo skiturowe – Informacje praktyczne Polskie Tatry są otwarte dla turystów przez cały rok bez względu na pogodę z wyjątkami. Od 1 grudnia do 15 maja zamykane są dla ruchu turystycznego, a więc również dla turystyki narciarskiej poniższe odcinki szlaków turystycznych: Przełęcz w Grzybowcu – Wyżnia Kondracka Przełęcz Dolina Tomanowa – Chuda Przełączka Dolina Pięciu Stawów Polskich – Świstówka Roztocka – Morskie Oko W okresie od 1 marca do 30 listopada wszystkie szlaki turystyczne są zamknięte od zmierzchu do świtu. Na Słowacji szlaki wysokogórskie są zamknięte poza okresem letnim. Najczęściej TANAP (Tatrzański Park Narodowy na Słowacji) zamyka się z listopadzie i są na nowo otwiera w połowie czerwca. Nie dotyczy to dojść do schronisk wysokogórskich, co uzasadnia się względami bezpieczeństwa i ochrony przyrody. Należy pamiętać, że na szlakach turystycznych obowiązuje pierwszeństwo ruchu pieszego. W Alpach grupy osób bez doświadczenia mogą chodzić w wyższych partiach wyłącznie w towarzystwie licencjonowanego przewodnika, i to bez względu na porę roku. Pojedyncze osoby mogą poruszać się wszędzie swobodnie same. Sprzęt na ski-touring Najpierw odpowiedz sobie na pytanie, jaki styl uprawiania ski-touringu najbardziej cię kręci: klasyczna turystyka wysokogórska, ski-alpinizm, free-ride czy back-country, a następnie kup lub wypożycz określony typ nart. Początkujący muszą pamiętać nie tylko o specjalnych nartach, kijach i wiązaniach, ale również o butach. Podstawowa narta z grupy allround, czyli łatwo skrętna, a do tego wybaczająca błędy. Średniozaawansowani mogą sobie pozwolić na narty ze rdzeniem drewnianym. Dzięki temu narty zachowują elastyczność nawet w bardzo niskich temperaturach. Można w nich śmiało szusować po nieprzygotowanych stokach. Bardziej zaawansowani decydują się technologicznie narty ski-tourowe z rdzeniem aramidowym i włóknami węglowymi, dzięki czemu narty są jednocześnie wytrzymałe i elastyczne. W połączeniu z mocnymi wiązaniami i butami sprawdzą się na wielodniowych eskapadach w wysokich górach, w klasycznym ski-alpinizmie i zjazdach na dziewiczym śniegu. Ważne! Ciężar ma znaczenie. Podstawowy błąd początkujących to kupowanie zbyt ciężkiego sprzętu. Zamiast czerpać przyjemność ze zjazdu i przebywania w dziewiczym terenie, nowicjusze są zwykle tak zmęczeni, że po pierwszych dwóch wyprawach albo na koniec sezonu mają serdecznie dość ski-touringu. Rada: zwracaj uwagę na każdy gram. Na 1000 m przewyższenia, czyli na przykład na drodze z Kuźnic na Kasprowy, człowiek, który ma o 750 gram cięższy sprzęt, musi wnieść na szczyt 6 ton więcej. Ciężki sprzęt sprawdza się w przypadku free-tourowców, którzy mogą większość trasy pokonać wyciągiem lub dolecieć helikopterem, a do przejścia pozostaje im tylko krótki odcinek. Foki skiturowe Szerokość fok dopasowuje się do długości i szerokości, czyli ślizgu narty (nie powinny zakrywać krawędzi!) oraz do własnych umiejętności. Im wyższy poziom, tym węższe i szybsze foki. Generalnie foki moherowe z naturalnego włosia uważa się za szybsze i mniej trwałe, a syntetyczne (nylonowe) za wolniejsze, ale bardziej odporne na uszkodzenia. Kompromisem są foki syntetyczno-moherowe. Kupuje się je na metry. Do zjazdu na krótkich odcinkach nie trzeba fok zdejmować, ale przed długimi dystansami jest to konieczne, bo łatwo je uszkodzić (założenie czy zdjęcie zajmuje kilkadziesiąt sekund). Wilgoć i niskie temperatury na spodniej warstwie foki, tej z klejem, zmniejszają ich przyczepność do ślizgu, dlatego ski-tourowcy chowają je pod ubranie, by je ogrzać i wysuszyć. Podczas wycieczek warto mieć jedną fokę w zapasie – czasem silny wiatr może ją wyrwać z rąk albo materiał uszkodzi się na kamieniu, a wtedy foka jest do wyrzucenia. Kiedy założyć rakiety zamiast nart? Choćby w lesie, gdzie trudno manewruje się deskami. Te z aluminiową ramą i brezentem lepiej sprawdzą się na równinach, w góry lepiej wziąć rakiety ze sztucznego tworzywa. Mają sztywniejszą konstrukcję i możesz w nich pokonywać większe nachylenia. Wybieraj modele z ruchomą stopką i asymetrycznymi zębami, które zapobiegną ślizganiu się na stoku. Kupując rakiety, pamiętaj, by do ciężaru własnego ciała dodać wagę odzieży i wyposażenia. Jeśli ważysz 75 kg, odpowiedni będzie model o nośności do 110 kg. Ulubioną rakietą ratowników GOPR-u i żołnierzy jednostek specjalnych był przez lata model TSL 418 Acces. Dzięki licznym kolcom i zębom umożliwia schodzenie po stromych zboczach bez konieczności ich trawersowania.
Kiedy jechać na narty w Polsce? Ferie czy Święta? Przybliżamy tematy narciarskie
Zima jest sezonem, na który z niecierpliwością czeka każdy miłośnik białego szaleństwa. Kiedy jechać na narty? Wybrać okres świąteczny czy lepiej postawić na ferie zimowe?
W tym artykule: Kiedy jechać na narty? Święta i plusy wyjazdu Kiedy jechać na narty? Święta mają też pewne minusy Czy ferie to dobry czas na narty? Zalety Czy ferie to dobry czas na narty? Wady Gdy biały puch pokrywa górskie stoki, a temperatura powietrza utrzymuje się poniżej zera, panują idealne warunki do uprawiania sportu, który wielu uważa za najciekawszy sposób spędzania wolnego czasu – narciarstwa zjazdowego. Problem w tym, że czasami trudno jest wybrać idealny moment na wyjazd. Poniżej wymieniamy zalety i wady obu opcji. Pod względem dostępnej infrastruktury, w Polsce mamy coraz lepsze warunki do uprawiania narciarstwa. Ośrodki narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi obiektami, które oferują przyjezdnym całą masę atrakcji, nie tylko sportowych. Rzecz w tym, że o ile kiedyś sezon narciarski rozpoczynał się już pod koniec listopada i nierzadko kończył się dopiero wraz z końcem lutego lub początkiem marca, to obecnie pogoda bywa znacznie bardziej kapryśna. Inna sprawa, współczesne tempo życia sprawia, że jest nam coraz trudniej znaleźć czas na własne przyjemności. W sezonie zimowym, najwięcej wolnych dni udaje nam się zorganizować w okresie świątecznym i w trakcie trwania ferii. Który czas będzie bardziej dogodny na narciarski wyjazd? Kiedy jechać na narty? Święta i plusy wyjazdu W ostatnich latach można zaobserwować pewną tendencję do zmian w sposobie spędzania okresu świątecznego. Coraz więcej osób rezygnuje z biernego odpoczynku w zaciszu własnych czterech ścian. Zamiast tego, wolimy poszukać atrakcji na świeżym powietrzu, które pozwolą nam aktywnie spędzić czas z całą rodziną. To zdecydowanie zmiana na lepsze. Warto jednak zaznaczyć, że ci, którzy rezygnują z „dojadania" wigilijnych smakołyków na rzecz wyjazdu w góry, wciąż jeszcze są w mniejszości. Co to oznacza w praktyce? Mniejszy tłok na stokach narciarskich! Nie, nie należy liczyć, że decydując się na wyjazd w Święta Bożego Narodzenia, cała nartostrada będzie należała wyłącznie do nas. Nic z tych rzeczy. Jest jednak bardziej prawdopodobne, że po przyjeździe na miejsce, nie przywitają nas tłumy charakterystyczne dla okresu ferii zimowych. Gdzie na narty w Polsce? Pierwsze stoki są już otwarte W tym sezonie narty w Polsce znów będą możliwe. Część ośrodków jest już czynna, a w pozostałych trwają przygotowania. Kolejna rzecz: decydując się na świąteczny wyjazd, nie będziemy musieli brać dodatkowego urlopu w pracy. To idealna sytuacja dla osób, które już wcześniej wykorzystały przysługujące im dni wolne. Poza tym, wolne mają też nasze pociechy, które na zajęcia szkolne będą musiały się stawić dopiero po Nowym Roku. Zaplanowanie rodzinnego wyjazdu nie powinno więc być zbyt problematyczne. Koniec roku to czas, w którym wiele osób tworzy listę noworocznych postanowień. Na jej szczycie najczęściej znajduje się pozycja „zacznę uprawiać sport". Po co czekać z tym do 1 stycznia? Lepiej zacząć ruszać się jeszcze w starym roku, tym bardziej, że w wieczór wigilijny zwykle zapominamy o umiarze i bez wyrzutów sumienia raczymy się smakołykami, na które wiele osób z niecierpliwością czeka przez cały rok. Świąteczny urlop na stoku to idealna okazja, by spalić nadmiar kalorii. W ten sposób połączymy przyjemne z pożytecznym. Spędzimy czas w wybornej atmosferze i przy okazji zadbamy o zdrowie. Na koniec wypada dodać, że wyjazd w góry pozwala spędzić święta w iście magicznej atmosferze. Składa się na to przede wszystkim górski krajobraz z ośnieżonymi szczytami i drzewami przykrytymi białym puchem, ale także liczne atrakcje, jakie w tym okresie przygotowują hotele i ośrodki wypoczynkowe. Kiedy jechać na narty? Święta mają też pewne minusy Czy świąteczny urlop na nartach ma jakiekolwiek wady? Niestety, tak. Wśród największych należy wymienić niepewną pogodę. To prawda, w polskich górach nie brakuje stoków wyposażonych w nowoczesny system sztucznego naśnieżania. Ale ciężka praca armatek śnieżnych nie przyniesie efektu, jeżeli temperatura będzie utrzymywała się powyżej zera. Historyczne dane pogodowe pokazują, że taki scenariusz jest dość prawdopodobny. Dlatego przed zaplanowaniem wyjazdu należy dokładnie sprawdzić prognozę pogody, mając na uwadze fakt, że meteorolodzy nie są nieomylni. Zaczynasz przygodę z narciarstwem? Te regiony musisz odwiedzić Warunki pogodowe w Polsce nie zawsze rozpieszczają amatorów białego szaleństwa. Warto więc poznać najlepsze i najpopularniejsze zagraniczne regiony – idealne dla narciarzy. Nie zapominajmy też, że Święta Bożego Narodzenia to czas wzmożonego ruchu na drogach. Polacy odwiedzają swoich bliskich i w tym celu często muszą pokonywać znaczne odległości. Znaczne natężenie ruchu plus trudne warunki drogowe to niemal pewna recepta na korki. Organizując rodzinny odpoczynek na stoku, warto zaplanować podróż z uwzględnieniem kilkugodzinnego opóźnienia. Trzeba też przygotować się na spore niezadowolenie ze strony najmłodszych członków rodziny, którzy najczęściej nie lubią spędzać zbyt wiele czasu w aucie. Czy ferie to dobry czas na narty? Zalety Większość z nas, jako najsłuszniejszy termin na narciarski urlop rozpatruje okres ferii zimowych. To świetny moment na rodzinny wyjazd. Dzieci mają dwutygodniową przerwę w nauce, a dorośli z dużą ochotą „podładują swoją wewnętrzną baterię" jeszcze przed letnimi wakacjami. Decydując się na wyjazd w ferie, najprawdopodobniej będziemy mogli liczyć na doskonałe warunki narciarskie. Przeglądając dane historyczne łatwo można dojść do wniosku, że na początku roku temperatura w górach najczęściej osiąga niższe wartości niż w okresie świątecznym, a i armatki śnieżne mają mniej pracy. Narty w Dolomitach? Tylko w Trentino, raju dla narciarzy Dużo śniegu, słońca, setki kilometrów tras narciarskich i wyciągów, narciarstwo klasyczne, zimowe sporty ekstremalne, smaczne jedzenie i SPA. Czego chcieć więcej? Kolejna rzecz: w trakcie ferii, możemy liczyć na wiele dodatkowych atrakcji, głównie przygotowywanych z myślą o najmłodszych gościach hoteli, pensjonatów i ośrodków wypoczynkowych. O nudzie nie ma więc mowy. Czy ferie to dobry czas na narty? Wady A co z wadami zimowego urlopu na stoku? W tym miejscu, należy wskazać przede wszystkim na zatłoczone nartostrady. Spędzanie ferii w górach powoli urasta do rangi naszej narodowej tradycji. Trzeba więc liczyć się z tym, że o kameralnej atmosferze nie może być mowy. Warto pamiętać także, że okres ferii zimowych to czas wysokich cen. Właściciele hoteli, pensjonatów, wyciągów i lokali gastronomicznych w miejscowościach o charakterze turystycznym zarabiają przede wszystkim w sezonie zimowych i letnich wakacji. Nie należy więc nastawiać się na atrakcyjne promocje cenowe. Chcąc spędzić ferie na nartach, osoby pracujące na etacie będą musiały wykorzystać znaczną część przysługującego im urlopu. Jeżeli zaplanujemy także letni wyjazd, nie zostanie nam już zbyt wiele dni wolnych na nieplanowane sytuacje. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Reklamy ośrodków narciarskich przypominają czasem te proszków do prania. Obiecują białe szaleństwo, szybkie efekty i że każdy będzie zadowolony. A jak jest naprawdę?
50, 270, 1200! Kurorty narciarskie prześcigają się w liczbie kilometrów tras, po jakich w tym sezonie będzie można u nich jeździć. Łączą się w całe regiony, które czasem są tak wielkie, że pokonanie ich samochodem stanowi nie lada wyzwanie. Na przykład francuskie Paradiski, jeden z większych takich tworów w Europie, szczyci się 425 km tras. Robi wrażenie? To weźmy kalkulator. Żeby je wszystkie przejechać w ciągu tygodniowego urlopu, musielibyśmy przemierzać na nartach ponad 70 km dziennie. To i tak mało w porównaniu z ofertą Dolomiti Superski. Tam do przejechania jest trzy razy tyle! Czasem regiony urastają do takich wielkości, że nie są nawet w całości połączone wyciągami. Pewne odcinki trzeba pokonywać skibusami. A każdy narciarz wie, że przemieszczanie się komunikacją publiczną w pełnym rynsztunku jest wątpliwą przyjemnością. I nie chodzi o to, że duże kurorty są złe. Ale warto pamiętać, że liczba tras to nie wszystko, a mniej znaczy czasem więcej. Dobrym przykładem jest francuski ośrodek La Grave, który oferuje tylko (o zgrozo!) 12 km tras, do tego tych najprostszych, niebieskich. Pozornie wypada blado. Ale nie dajcie się zwieść! Tak naprawdę jest to jeden z topowych ośrodków narciarskich dla bardzo zaawansowanych narciarzy, którzy lubią adrenalinę. Sprawdźcie dlaczego! Eksperci Europejskiego Centrum Konsumenckiego przebadali 200 europejskich kurortów narciarskich. Wyniki badań nie są przychylne molochom (czyli takim, które mają powyżej 200 km). Według raportu „Ośrodki Narciarskie w Europie ” właśnie one mają najdroższą ofertę. Może nie jest to informacja bardzo zaskakująca, ale powinna dać do myślenia. Szczególnie rodzinom z dziećmi, które od długich zjazdów bardziej potrzebują dobrej szkółki narciarskiej i sensownego karnetu rodzinnego. A wszystko kosztuje. Rozpiętość cen jest ogromna. Dla porównania najniższa opłata za karnet rodzinny to 136 euro w ośrodku Sport Area Kliny , za to w szwajcarskim Saas Fee aż 896 euro. Różnica sięga więc prawie 700 proc.! Dlatego przed wyjazdem warto dobrze się zastanowić, czego tak naprawdę od wypadu na narty oczekujemy. Ekstremalnych wrażeń, odpoczynku na łonie natury, fajnych imprez czy rodzinnych wakacji? Z takim właśnie zamysłem powstał ten ranking. Opisujemy w nim 30 najlepszych ośrodków narciarskich, dzieląc je na sześć różnych kategorii. Najbardziej ekstremalne skierowane są dla osób lubiących adrenalinę w każdej postaci. Rekreacyjne „top 5” powstało z myślą o tych, którzy podczas wyjazdów narciarskich stawiają na piękne widoki lub ciekawą ofertę kulturalną miejsca. Specjalnie dla podróżników uwzględniliśmy niebanalne kierunki na narty. Imprezowe hity są dla tych którzy równie mocno cenią sobie ski i apres-ski. Najlepsze miejsca rodzinne gwarantują, że zarówno dzieci, jak i dorośli wrócą do domu zadowoleni. I wreszcie zestawienie ośrodków narciarskich, gdzie dbają o naszą kieszeń. Pomyślane specjalnie dla tych, którzy pragną maksymalnych doznań za minimalny budżet. Ranking Travelera to 30 narciarskich hitów szytych na miarę. Bo my bardziej niż na modzie znamy się na narciarskich stokach. RANKING 3O NAJLEPSZYCH MIEJSC NA NARTY 2012 Szybciej się nie da Najbardziej strome trasy zjazdowe PORTILLO CHILE To właśnie tu pierwszy raz w historii przełamano barierę 200 km/h w zjeździe na nartach. Z taką prędkością po śniegu sunął Michel Prufer w 1987 r. ze słynnej, zabójczo stromej trasy Roca Jack. Ale to niejedyne miejsce w Portillo dla narciarzy o mocnych nerwach. Dobrze wiedzą o tym trenerzy m.in. austriackich, kanadyjskich i amerykańskich drużyn narciarskich, które przybywają tu na zgrupowania przed igrzyskami olimpijskimi. Dlatego jeżeli przyjedziesz poszaleć w Portillo, to masz duże szanse, że spotkasz którąś ze sław narciarstwa. Szczególnie że wszyscy goście kurortu mieszkają w jedynym ośrodku, czyli w Hotelu Portillo, który maksymalnie mieści 450 gości. Można tu zapomnieć o kolejkach do wyciągów i tłoku na trasach. Ale nie o zabraniu ze sobą kasku. Ponieważ tutejsze trasy mogą sprawić, że i ty pobijesz swój rekord prędkości. SKIPASS + NOCLEG: Ośrodek Portillo oferuje wyłącznie połączone karnety z noclegiem na górze, koszt 7-dniowego pobytu to 900 do 2600 dol. DOJAZD: Lot do Santiago ok. 3,5 tys. zł, stąd zabierze cię transport z Hotelu Portillo (ok. 2–3 godz. drogi). www.skiportillo.cl Legalnie poza szlakiem Profesjonalny freeride HEILIGENBLUT/AUSTRIA Szusowanie poza trasami z widokiem na najwyższy szczyt Austrii? Jest to możliwe w Heiligenblut, niewielkiej miejscowości położonej u podnóża Grossglocknera (3798 m) w Wysokich Taurach. Ten znany ośrodek oferuje stoki przede wszystkim doświadczonym narciarzom, w tym miłośnikom freeride’u. Z 55 km tras aż 40 km to średnio trudne, 6 km to trudne i tylko 9 km łatwe (freeride’owcy mają do dyspozycji ok. 25 ha ośnieżonych zboczy). Większość tras wytyczono na stokach góry Schareck (2604 m), wjeżdża na nią panoramiczna gondola Grossglockner Panoramabahn długości 1200 m. Warto wiedzieć, że to właśnie w Heiligenblut odbędą się, już po raz drugi, zawody Polish Freeride Open (8–10 marca 2012 r.). SKIPASS: 6 dni: 182 euro, dzieci do 10 lat: za darmo pod opieką rodzica, studenci i młodzież – 145,5 euro. www.heiligenblut.at NOCLEG: Landhaus Glocknertraum: 60–70 euro/dzień /apartament 2–7 os.; www.glocknertraum.at Off-piste Najlepsza góra na zjazdy poza trasą La Grave La Meije/Francja Położone blisko popularnego ośrodka Les 2 Alpes la grave zachowało swój tradycyjny charakter. dlatego w przeciwieństwie do większości francuskich wiosek narciarskich nie znajdziesz tu drewnianych chat, tylko urokliwe domy z kamienia. Wydają się na swój sposób symboliczne, bo żeby jeździć w la grave, trzeba być twardym jak skała. gondolką można wyjechać na wysokość 3200 m n.p.m. Ze szczytu wytyczone są tylko dwie trasy. ale wcale nie trzeba nimi podążyć! gdzie jedziesz zależy od twojej wyobraźni. możesz wszystko, jeżeli tylko twoje umiejętności cię nie ograniczają. nie musisz też obawiać się patroli. Tutaj jazda poza trasą jest dozwolona. Oczywiście na własną odpowiedzialność. Skipass: jednodniowy karnet kosztuje 40 euro za 1 dzień, 6-dniowy 210 euro. Są specjalne zniżki dla studentów. www.la-grave.com Nocleg: Położony w centrum wioski Hotel Castillan, cena za dwójkę 40–66 euro. castillan.pagesperso-orange.fr Szaleństwo na miękko Najlepsza jazda na puchu Niseko/Japonia Rzadko który ośrodek narciarski może gwarantować jazdę w idealnym puchu. Tym wyjątkiem potwierdzającym regułę jest Niseko, na wyspie Hokkaido. idealnego, sypkiego śniegu jest tu tyle, że wynagradza to brak ekstremalnych stromizn czy wysokości, jakie są choćby w alpach. Za to można wyszaleć się w świeżym śniegu. nawet nocą na oświetlonych trasach. Skipass: 6 dni: 295 euro. Za 1 dzień jazdy po puchu z przewodnikiem trzeba zapłacić ok. 65 euro www.niseko.ne.jp/en nOcLeG: Black diamond lodge. Cena pokoju 2-os w sezonie (24.12–26.02) ok. 130 euro. www.bdlodge.com Helikopterem Najlepsze Heliski Valdez / Alaska, USA Kultowe miejsce dla narciarzy, którym nie wystarczają wyciągi i przygotowane trasy. Pewnie dlatego właśnie tu odbywają się mistrzostwa świata w ekstremalnej jeździe na nartach. Zjazdy po ścianach o długości prawie 2 km i niebezpieczne skały to tylko przedsmak dla tych, którzy zdecydują się na tę przygodę. Skipas + nocleg: Za tygodniowy pobyt z wyżywieniem i noclegiem trzeba liczyć ok. 7 tys. dol. (w tym 6 zjazdów dziennie). www.alaskahelicopterskiing.com Regeneracja 1 region, 2 lodowce, 3 gorące źródła SÖlden Austria Think big, think Sölden. To hasło reklamujące ten tyrolski ośrodek narciarski. Trafnie określa czego można się tu spodziewać: bardzo dużo satysfakcjonującej jazdy na nartach i masę ciekawych atrakcji zaraz po. Sölden to chyba jedyny alpejski ośrodek narciarski, gdzie powyżej 3000 m można wjechać aż 11 wyciągami. Dwa lodowce (Rettenbach i Tiefenbach) oferują tereny na każdym poziomie zaawansowania. Są tak duże, że czasem przejazd między nimi zajmuje ponad godzinę. Ale spokojnie, nikt w kolejkach nie zmarznie. Tutaj po prostu ich nie ma. Na szczycie Giggijoch na Rettenbach spotykają się początkujący i szkółki narciarskie. Średnio zaawansowani mogą wybrać się na ciekawą trasę Big 3 Rallye, która biegnie przez trzy okoliczne trzytysięczniki. Jej kulminacyjnym punktem jest zawieszona platforma widokowa nad przepaścią Tiefenbachkogl (3309 m n.p.m.). Ale i zaawansowani nie będą się nudzić. 28 km czarnych tras pozwoli się wyszaleć. Miłośnicy muld niech koniecznie wybiorą się na trasę nr 14 z Hainbachjoch. Ale to co na stoku, to tylko jedna strona pobytu w SÖlden. Po wysiłku fizycznym należy się porządny odpoczynek. W parku wodnym Aqua Dome w Längenfeld (oddalonym o 13 km) można zapomnieć nie tylko o wszelkich bólach mięśni i stawów, ale o całym świecie. Szczególnie mocząc się w jednym z trzech basenów termalnych zbudowanych na zewnątrz. Wokoło wspaniała górska panorama. Relaksacyjna muzyka i iluminacja dopełniają całości. SKIPASS: 6 dni: 219 euro, dla dzieci do 8 lat: 191 euro. NOCLEG: Central Hotel Sölden. Bardzo przyjemny hotel ze strefą wellness. Ceny od 160 euro za dwójkę, www.central-soelden.at. DOJAZD: Pociągiem z Innsbrucka można dojechać do Ötztal, a potem busem do Sölden (40 min). www.oebb.at Z panoramą na Eiger Najpiękniesze widoki JUNGRFAU/SZWAJCARIA Jungfrau Top Ski Region leży u podnóża trzech szczytów: Eiger, Mönch i Jungfrau. Dlatego widoki są po prostu nieziemskie! Wielką atrakcją jest wjazd kolejką na Jungfraujoch (3454 m n.p.m.). Na górze możemy podziwiać wpisany na listę rezerwatów UNESCO lodowiec Aletsch i poczuć się jak zdobywcy legendarnej północnej ściany Eigera. SKIPASS: 6 dni: 254 euro, dla dzieci 6-15 lat 127 euro. www.myjungfrau.ch NOCLEG: Hotel Lindner w Interlaken. Zasłużone 5 gwiazdek. www.lindner.de/en/LGHBR Pod zorzą polarną Najbardziej magiczny klimat YLLÄS/FINLANDIA Sezon w tym największym fińskim ośrodku narciarskim trwa od października do maja. Ale warto przyjechać tu na początku grudnia lub na przełomie lutego i marca, bo wtedy najlepiej widać tańczącą na niebie zorzę polarną. Oprócz nart można spróbować pokierować zaprzęgiem psów lub wybrać się na wyprawę w rakietach śnieżnych. SKIPASS: 6 dni: 135 euro, dzieci do 12 lat: 85,5 euro. www.yllas.fi NOCLEG: Hotel Ylläs Saaga, dwójka kosztuje 174 euro. www.yllassaaga.fi Z nutką historii Najbardziej zabytkowa okolica BANSKO/BUŁGARIA Narty w Bansku to połączenie dobrej infrastruktury i ciekawych tras z dużą dawką bałkańskiej kultury. Warto zrobić sobie dzień przerwy na zwiedzanie Rylskiego Monastyru z XIV w. Wszystko to za bardzo sensowną cenę. SKIPASS: 6-dni: ok 130 euro, dzieci 85 ok. euro. www.banskoski.bg NOCLEG: Oferty kwater prywatnych można znaleźć na www.bulgariaski.com. Dwa w jednym Najbardziej wielokulturowe PORTES DU SOLEIL/FRANCJA Pod tą nazwą kryje się region narciarski złożony z 12 ośrodków. Leży na terenie dwóch krajów: Francji i Szwajcarii. Wystarczy chyba napisać, że ciągnie się od masywu Mont Blanc aż do Jeziora Genewskiego, żeby docenić walory tego ośrodka. SKIPASS: Cena zależy od liczby ośrodków, w których chcesz jeździć. Symulator cen można znaleźć na www.portesdusoleil.com NOCLEGI: We francuskim Avoriaz. Możesz stąd zacząć słynną trasę The Wall. www.maeva.com Na wulkanie Narty w krainie Władcy Pierścienia MT RUAPEHU NOWA ZELANDIA Kojarzysz Górę Przeznaczenia, czyli wulkan w Śródziemiu z fantastycznej powieści Władca Pierścienia J. R.R. Tolkiena? W filmowej ekranizacji Petera Jacksona jej pierwowzór stanowi nowozelandzki wulkan Ngauruhoe. Tuż obok niego znajduje się największy region narciarski Nowej Zelandii: Mt. Ruapehu (2797 m n.p.m.). Czyżby Władca Pierścieni też jeździł na nartach? Mt. Ruapehu jest jednym z najbardziej aktywnych wulkanów na Ziemi. Na jego stokach znajdują się dwa ośrodki narciarskie. Od północnego wschodu kurort Whakapapa, a od południowego wschodu Turoa. Ta pierwsza to bezpieczna dolina dla początkujących. Turoa może za to poszczycić się 25 czarnymi trasami. SKIPASS: Karnet dzienny, 55 euro, dzieci (5–18 lat) 33 euro; karnet na długi weekend (pt.–nd., sob.–pon.) 133 euro, dzieci 80 euro; karnet na cały sezon 243 euro, dzieci 146 euro. DOJAZD: Dojazd do kurortu nie jest skomplikowany, samochodem podróż trwa ok. 4 h z Auckland czy Wellington. Dostępne są liczne serwisy autobusowe i pociągi. Niecierpliwi mogą wynajęć prywatny samolotu linii Fly Mt Sky lub Mt. Ruapehu Snow Express. NOCLEG: Noclegi można już znaleźć od 9 euro. Najlepszych ofert szukaj na www.mtruapehu.com. Na krańcu świata Patagonia na nartach BARILOCHE/ARGENTYNA Kurort Catedral Alta Patagonia położony w samym sercu argentyńskiej Patagonii to jeden z najlepszych ośrodków narciarskich nie tylko Ameryki Południowej, ale na świecie. Tydzień na nartach, tydzień na plaży. Idealne wakacje w na południowej półkuli. SKIPASS: 6 dni: 225,6 euro, dzieci 6–11 lat: 186,2, 3–5 lat: 129,5 euro, do trzech lat za darmo. bariloche.ski.com NOCLEG: Już od 40 euro. Uczta z bogami Narty na górze Olimp TROODOS/ CYPR Cypr to chyba jedyny narciarski region na ziemi, w którym można poczuć się jak w antycznej Grecji. Można szusować po stokach o tak wdzięcznych nazwach jak Hera, Zeus, Hermes czy Afrodyta. Na północnym zboczu Olimpos, wzdłuż wyciągu Zeus wytyczono długą na 370 m trasę zjazdową, która zyskała homologacje FIS – Międzynarodowej Federacji Narciarskiej. SKIPASS: Jednodniowy: 32 euro (pół dniowy, od 13 h: 16 euro), www.skicyprus. com/troodos. NOCLEG: Najlepiej znaleźć pokój, będąc na miejscu, w jednej z prywatnych kwater agroturystycznych. Ceny od ok. 20 euro/os. Pełna profeska Koreańskie trasy dla zawodników YANGPYEONG/ KOREA PD. Największy i najstarszy z południowo koreańskich ośrodków narciarskich, położony zaledwie 200 km od Seulu. Na jego stokach organizowano zawody Pucharu Świata w narciarstwie alpejskim w latach 1998 i 2000. W 2018 r. tutaj ścigać się będą zawodnicy z zimowych igrzysk olimpijskich. SKIPASS: Jednodniowy: 41 euro, dzieci poniżej 12 lat 30 euro, www.yongpyong.co. kr/eng/. NOCLEG: Hotel Dragon Valley oferuje pokoje w cenach ok. 170 euro za noc w pokoju dwuosobowym. Czadory na stoku Narty na Bliskim Wschodzie DIZIN/ IRAN Położony 70 km na północ od Teheranu, został założony w 1969 r. Z najwyższym szczytem powyżej 3,5 tys. m n.p.m. jest jednym z 40 najwyżej położonych ośrodków narciarskich na świecie. SKIPASS: Jednodniowy: 14 euro, karnet tygodniowy 90 euro. dizinsnowboard.com NOCLEG: Gajereh Hotel, dwójka ok. 30 euro, tel. +98 261 521 22 32. Pełne szaleństwo Najbardziej kultowe imprezy ST. ANTON AUSTRIA St. Anton to miejsce kultowe z dwóch powodów. Pierwszym jest rewelacyjny freeride. Ośrodek ten może poszczycić się prawie 5500 ha terenów pozatrasowych. Jest tak duży, że najlepiej poznawać go wraz z wykwalifikowanym przewodnikiem z okolicy. Po drugie, wielu twierdzi, że właśnie tutaj są najlepsze imprezy apres-ski. W kultowym barze Mooserwirt podobno sprzedaje się 5 tys. l piwa dziennie! A jeżeli wolisz grzańca, leć do Krazy Kangaruh. Wieczorem cały rozbawiony tłum bawi się w Funky Chicken lub Pubie 37. Tylko po to, by zakończyć noc w znanym klubie Kandahar. Ten zamyka się o 6 rano. Dwie i pół godziny później otwierają się stoki. SKIPASS: 6 dni: 219 euro, dzieci do 8 lat: 132 euro. www stantonamarlberg.com NOCLEG: Bardzo blisko stoku znajduje się Aparthotel Anton, ceny pokojów w zależności od standardu i terminu wahają się pomiędzy 89 a 150 euro, apartamenty do 225 euro, www.hotelanton.com. Luksusową opcją jest Arlberg-Hospiz. Mieści się w nim piwniczka z 1386 r. z winami, spa i żłobek. www.arlberghospiz.at Ulubieniec tłumów Najlepsze imprezy w Ameryce WHISTLER/KANADA Wyciągi w tym kultowym kurorcie zabierają na godzinę aż 60 tys. osób. Wyobraź sobie, co dzieje się wieczorami w barach, gdy wszyscy rozentuzjazmowani narciarze zejdą ze stoku do Longhorn Bar, który usytuowany jest tuż przy stacji gondoli. Albo nie wyobrażaj sobie, tylko przyjeżdżaj! SKIPASS: W styczniu 6 dni: 444 dol, dzieci 7–12 lat: 222 dol. Impreza w herbaciarni Najbardziej znany bar na stoku VAL D’ISERE/FRANCJA Miałeś kiedyś ochotę wskoczyć w butach narciarskich na bar? W barze Folie Douce, który znajduje się na samym stoku, twoje marzenie może się urzeczywistnić. Po wypiciu kilku rozgrzewających kolejek nie próbuj jednak zjeżdżać na dół na własnych nogach i skorzystaj z gondoli. W nocy odwiedź najbardziej znany bar narciarski w Europie, czyli Dick’s Tea Bar. O jego renomie świadczy fakt, że działa od 30 lat. www.dicksteabar. com SKIPASS: 6 dni: 226 euro, dzieci do 13 lat:181 euro Narty z celebrytami Tu jeżdżą i bawią się znani ludzie ASPEN/USA Tutaj na zimowe wakacje przyjeżdżają najbogatsi i najbardziej znani Amerykanie (i nie tylko). Dlatego przygotuj się na zabawę w światowym towarzystwie. Od 1889 r. działa tu J-Bar w Hotelu Jerome. W dobrym stylu jest tu wypić lampkę bourbona. hoteljerome.aubergeresorts.com SKIPASS: 6 dni: 564 dol., dzieci 7–12 lat: 360 dol. Góra Anioła Najbliżej do metropolii ENGELBERG/SZWAJCARIA Miejscowość Engelberg, czyli Górę Anioła, założył w 1120 r. mnich benedyktyński. Ponoć anioł nakazał mu wybudować klasztor w tym miejscu. Dziś jest to sielski kurort, który może poszczycić się jedną z największych na świecie różnic poziomów. Po nartach bardzo łatwo z niego dojechać do Zurychu, Genewy, Bazylei czy Lucerny. I tam pokazać swoje diabelskie oblicze. SKIPASS: 6-dni: 221 euro, dzieci do 15 lat: 89 euro. 14 do 21 stycznia „z okazji tygodnia kobiet” wszystkie panie, które zarezerwują min. 4 noce w Engelbergu, dostaną skipass gratis. www.engelberg.ch Narciarski Disneyland Po prostu najlepszy dla rodzin SMUGGLERS’ NOTCH, VERMONT STANY ZJEDNOCZONE Trzy i pół godziny drogi od Bostonu znajduje się narciarski raj dla rodzin. Jest tam bowiem wszystko, o czym mogą pomarzyć dzieci podczas zimowych wakacji. A nawet trochę więcej (bo wiele z pomysłów na udogodnienia po prostu nie mieści się w głowie). Zacznijmy od świetnie zorganizowanej opieki dla maluchów od 6 tygodni, najlepszych w USA szkółek narciarstwa dla dzieci od 2,5 lat, lekcji snowboardu dla zapaleńców od 4 lat i nocnych zajęć w skiparku dla młodzieży. Specjalnie przygotowane stoki, sprawiają, że dzieci nie tylko są bezpieczne, ale też się dobrze bawią. Jak na przykład na edukacyjnym szlaku, na którym podczas jazdy uczą się o zimowych zwierzętach. A po nartach? Baseny, lodowiska, tor saneczkarski, dyskoteki dla tych starszych. Restauracje są tak zaprojektowane, by dzieciaki mogły się w nich swobodnie czuć. Nic więc dziwnego, że od 13 lat „Smuggs” jest wybierany przez prestiżowy amerykański magazyn Ski jako najlepszy kurort narciarskim dla rodzin. I co roku przyjeżdża ich tu 25 tys. Choć trasy są dostosowane zarówno dla rodziców, jak i dla dzieci, to nie polecamy tego miejsca osobom, które pociech nie mają. Bo pobyt w „Smuggs”, jak pieszczotliwie jest nazywany przez narciarzy, jest jak miesiąc miodowy w Disneylandzie. SKIPASS: Dzieci do 5 lat: gratis, family pass (na cały sezon) – rodzic: 550 dol., dziecko (6–16): 349 dol. 13–18 lat: 459 dol., (6–12) 399 dol., (-5 oraz 70+) 20 dol. W środy karnety dla kobiet ze zniżką 50 proc. NOCLEG: Listę przeróżnych opcji noclegowych można znaleźć na www.smuggs.com. Po godzinach Najlepsze rodzinne apres-ski STUBAI/ AUSTRIA Ten najśnieżniejszy kurort w Austrii został wybrany najlepszym rodzinnym kurortem narciarskim przez ADAC Ski Guide 2011. Największy lodowiec w Austrii pełen jest atrakcji dla dzieci. Snowpark, zabawy po nartach, przejażdżki ratrakiem. A wieczorem? Kino, lody, spacery. To możliwe jest w Stubaiu, z którego tramwajem można dojechać do Innsbrucka. SKIPASS: 136–170 euro za karnet rodzinny, dzieci do 10 lat za darmo, 6–11 lat zniżki 30 proc., www.stubai.at. DOJAZD: Ze względu na świetne połączenie z Innsbruckiem najlepiej tu przylecieć Austrian Airlines, koszt od 1,4 tys. zł, www.austrian.com. Na pierwszy raz Najtańszy karnet rodzinny KLINY/CZECHY Położony w zachodnich Czechach, tuż przy granicy z Niemcami, niewielki ośrodek narciarski Kliny stanowi wspaniałe miejsce na naukę narciarstwa. Najtańszy w Europie karnet rodzinny i kilka kilometrów tras zdecydowanie wystarczą na pierwszy raz. SKIPASS: 6 dni: 52 euro, dzieci 6–12 lat: 13 euro, karnet rodzinny: 136–170 euro. Wakacje w szkole Najlepsze szkółki narciarskie LES CARROZ/FRANCJA Les Carroz zostało wyróżnione odznaką Famille Plus Montagne’, która odznacza najlepsze ośrodki rodzinne. Zupełnie zasłużenie, bo tak przygotowanych stoków dla dzieci i świetnych trenerów można szukać jak ze świecą. Tu twoje dziecko nie tylko nauczy się jazdy na nartach, ale i ją pokocha. SKIPASS: 6 dni: 210 euro, dzieci 5 – 15 lat: 159 euro, do 5 lat za darmo. Jak w baśni Najbardziej magiczne stoki SÄLEN/SZWECJA Dzieci to VIP w Sälen, położonym 400 km od Sztokholmu, największym ośrodku narciarskim w północnej Europie. Specjalnie dla nich stworzono trollskogen, czyli las trolli. Przwodnikiem po nim jest trollica Vintra, narciarka. Zaprasza dzieci na leśna przeprawę narciarską. Nocą! SKIPASS: 6 dni, ok. 175 euro. Możliwość kupienia jednego karnetu dla rodziców na zmianę opiekujących się dziećmi. Tanie Alpy Najlepszy stosunek ceny do jakości w Alpach LES PORTES DU MONT BLANC FRANCJA W pięknej dolinie u stóp Mont Blanc znalazły miejsce cztery ośrodki. Razem tworzące tak zwane Wrota Mont Blanc: Combloux, Megeve/ Le Jaillet, La Giettaz i Cordon. Oferują ponad 100 km tras wijących się pomiędzy lasami i gwarantujących dobrą zabawę wszystkim miłośnikom sportów zimowych (także tym, którzy lubią zjechać z wytyczonych szlaków). Dzięki temu, że są tu bardzo dobre trasy i sensowne ceny karnetów, coraz więcej zaawansowanych narciarzy może pozwolić sobie na wymarzony wypad w Alpy. SKIPASS: 6 dni: 134 euro, dzieci: 104 euro. Swojsko Najlepsze narty w Polsce BIAŁKA TATRZAŃSKA/POLSKA Białka Tatrzańska to jeden z najnowocześniejszych polskich ośrodków. Nie bez powodu! Liczą się przecież krótka podróż i przystępne ceny. Plus baseny termalne Bania, www.termabania.pl. SKIPASS: 6 dni: 390 zł; 10–15: 330 zł; poniżej 10 lat: 300 zł. www.bialkatatrzanska.pl U sąsiada Duża frajda w małej Fatrze VRATNA/SŁOWACJA Dolina Vrátna, jeden z najładniejszych słowackich kurortów oddalony jest o 30 km od Zieliny, dużego miasta na Słowacji, z którego codziennie kursuje darmowy skibus. SKIPASS: 6 dni: 115 euro, dzieci: 79 euro. Ze stoku na zakupy Jazda na nartach bez podatków LIVIGNO/WŁOCHY Strefa wolnocłowa Livigno co roku przyciąga tysiące narciarzy chcących połączyć przyjemne z… przyjemnym. Livigno, położone w samym sercu Alp, oferuje włoskie słońce, wspaniałe trasy narciarskie i bardzo kuszące ceny. SKIPASS: 6 dni: 168 euro, dzieci do 8 lat 118 euro Tani luksus Najlepsza cena za dzień RESCHENPASS/AUSTRIA Zwycięzca w rankingu ECK na najtańszy karnet pośród dużych ośrodków (powyżej 100 km). Gratulujemy. I jedziemy! SKIPASS: 6 dni: 176,5 euro, dzieci do 5 lat: 99,5 euro.
Uwielbiam ekstremalną jazdę po płaskim. I mam swój własny styl.
Tak, owszem – lubię pogrążyć się w zimowym szaleństwie. I nieprawdą jest, jakobym sportową aktywność ograniczał do wypijania rekordowych ilości alkoholu w barach nieopodal stoków. Zarazem, jako osobowość nietuzinkowa, nie jestem byle narciarzem. Mam swój niepowtarzalny styl. Zacznijmy od tego, że największą frajdę sprawia mi kompletowanie sprzętu narciarskiego. Zresztą nie tylko narciarskiego. To już taka cecha nowoczesnego mężczyzny, że uprawiając jakiś sport, najwięcej uwagi poświęca ekwipunkowi. I jeśli mam być szczery, większość facetów, jakich znam, kończy trening na tym właśnie etapie. W każdym razie jeśli kiedyś będę miał duże mieszkanie, to jeden z pokoi będzie miejscem ekspozycji licznych sportowych urządzeń najlepszych marek (chwilowo są one poupychane na działce, po rodzinie i w najdalszych zakątkach pawlaczy). Będą tam zatem buty do trekkingu, inne obuwie do wędrowania górskiego, adidasy do joggingu, inne do koszykówki, kijki do nordic walking (widzę je teraz oparte o rurę centralnego ogrzewania i okryte warstwą kurzu, jakiej nie powstydziłby się posąg Nefretete), wiosła do wiosłowania (a gdzie one właściwie są u licha?), liczne rodzaje hantli, rowerek stacjonarny służący jako stołeczek na balkonie oraz – oczywiście – pięknie skomponowany ekwipunek narciarski z termiczną bielizną, bajeranckimi deskami, dizajnerską nieprzemakalną kurteczką oraz markowymi buciorami. Tylko gogli, kurde, jakoś se nigdy nie kupiłem. Nie jest tak, że nigdy tego sprzętu nie używałem (narciarskiego, bo tego do chodzenia po górach – nigdy). Owszem kilka razy byłem na nartach. Konkretnie trzy, a może nawet cztery. Zasadniczo wspomnienia mam przesłonięte przez średniowieczny koszmar wdziewania całego tego niedorzecznego rynsztunku i siłowania się z zatrzaskami butów, które potem w akcie zemsty wżerały mi się w stopy do kości. Narciarzem, szczere mówiąc, nie jestem jakimś wybitnym. Co ciekawe, samą umiejętność jeżdżenia opanowałem błyskawicznie, ale potem – mimo kolejnych prób – nie byłem w stanie udoskonalić jej ani o włos. To trochę jak z moją nauką niemieckiego. Podchodziłem do tego języka z 10 razy, uczyłem się go wiele semestrów, ale wciąż potrafię powiedzieć tylko „Hitler kaputt” (to z Czterech pancernych) oraz „Ja, das ist fantastische position” (to z pornosów). W rezultacie mój wypad na narty wygląda mniej więcej tak: pół godziny nakładania zbroi, kwadrans walki z buciorami, potem szybkie przejście na wyciąg, podczas którego niechcący walę kijkami najmłodszego narciarza na stoku, a gdy ruszam go przeprosić, wypadają mi narty i odjeżdżają z werwą, jakiej nigdy nie mają na moich nogach. Gonię je (to nie najlepsze sformułowanie, skoro poruszam się z prędkością pielgrzyma drepczącego na kolanach w Fatimie), łapię, wywalam się, gubię gdzieś kijki, jacyś dobrzy ludzie mi je przynoszą, ale po stoku już rozchodzi się fama, że pojawił się dziwny człowiek, pewnie pijak albo wariat, i trzeba na niego uważać. Potem wybieram trasę. Wszystkie są za trudne, ale ponieważ wstydzę się iść na oślą łączkę, idę na inną najłatwiejszą. Stoję na krawędzi (tak, ten łagodny zjazd to dla mnie krawędź), zbieram się na odwagę ze trzy kwadranse i wreszcie ruszam, korzystając z tego, że wszyscy poszli na obiad. Zgrabnie przerzucam ciężar ciała z nogi na nogę, ale gdy tylko przyspieszam do 15 km/h, wpadam w panikę i hamuję, żeby wypiąć narty i ostrożnie przejść na bardziej płaski fragment trasy. Po tym pierwszym zjeździe znajomi pytają mnie o następny, ale ja patrzę na nich jak na halibuty i idę na kolację (chociaż to pora obiadu). Nart mam dosyć na trzy lata.