Najlepszy drwal w Europie mieszka w Polsce – udowodnił to po raz czwarty!
„Jaki drwal, taki klin” – przekonał się o tym nasz rodak Maciej Dubicki, który po raz czwarty został najlepszym drwalem Europy. Wygrał w prestiżowej rywalizacji European Trophy STIHL TIMBERSPORTS. To wyjątkowe, stawiające na rywalizację zawody, które sprawdzają nie tylko siłę, ale i technikę. Co trzeba zrobić, by zostać najlepszym rębaczem?
W niedzielę 17 sierpnia w holenderskiej miejscowości Laage Vursche odbyło się European Trophy STIHL TIMBERSPORTS , czyli prestiżowe zawody najlepszych drwali Starego Kontynentu. To widowiskowa odmiana sportów ekstremalnych, podczas której najsilniejsi zawodnicy rywalizują w cięciu i rąbaniu drewna. Po raz czwarty zwyciężył w nich 44-letni Maciej Dubicki, znany na świecie jako Axe Machine. Nie była to jednak jedyna polska reprezentacja odnosząca sukcesy. Niezwykłe zmagania Zawody z serii Trophy nie bez kozery zawładnęły światem timbersportu. To format stawiający przede wszystkim na rywalizację, który oferuje niesamowite widowisko dla kibiców. Drwale rywalizują równolegle w czterech konkurencjach, a szybszy z nich przechodzi do kolejnej rundy. W każdej lepszy okazał się Dubicki. Zmagania polegają na przerąbaniu siekierą kłody ustawionej poziomo – podczas stania na niej, co dodatkowo wzmaga ekscytację tłumu – a także na uporaniu się z balem ustawionym w pionie. Kolejnym zadaniem jest precyzyjne odcięcie drewnianego krążka za pomocą specjalnej, ponad 2-metrowej piły ręcznej (ważącej ponad 5 kilogramów) oraz cięcie za pomocą piły mechanicznej. Według znawców trudność nie polega na samej sile czy szybkości, a umiejętnym rozłożeniu sił. Zawodnicy w ciągu konkursu mogą przechodzić przez wszystkie konkurencje nawet po pięć razy. Rąbiący Holender Maciej Dubicki nie był jedynym reprezentantem Polski. W zawodach brał udział także 20-letni Szymon Groenwald, który może poszczycić się sukcesami we wcześniejszych zawodach juniorów. Niestety, w ćwierćfinale lepszy od Groenwalda okazał się miejscowy zawodnik, Redmer Knol, który pokonał go zaledwie o kilka setnych sekundy. Ostatecznie młodszy z polskich drwali zakończył rywalizację na 6. miejscu. Odwet na Holendrze wziął jednak broniący tytułu Axe Machine, pokonując go w półfinale i osiągając najlepszy czas zawodów. Sam finał okazał się pestką: Dubicki wyprzedził rywalizującego z nim Czecha Matyasa Klima aż o 7 sekund. Polscy drwale na topie Chociaż międzynarodowe zawody w sportowym cięciu i rąbaniu drewna STIHL TIMBERSPORTS wywodzą się z Australii i Nowej Zelandii, to prężnie rozwijają się także na innych kontynentach: od 2001 roku w Europie, a od 2003 w Polsce. Kolejne sukcesy Dubickiego i Groenwalda pokazują, że Polska ma wiele do zaoferowania w świecie timbersportu. Jego popularność stale wzrasta, więc może to właśnie w stronę wiórów i siekier powinniśmy zwrócić wzrok, poszukując polskiego sportu narodowego. Być może półka z trofeami mogłaby być wtedy nieco bardziej imponująca niż ta poświęcona futbolowi. Źródło: materiały prasowe Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Kontrowersyjny rekord wyprawy na Mount Everest. Wspinacze wspomogli się nowym gazem
Przewodnik górski z Austrii poprowadził grupę Brytyjczyków na Mount Everest w rekordowym czasie — od wylotu z Londynu 16 maja do zdobycia szczytu 21 maja. Dzięki użyciu ksenonu znacznie skrócono czas aklimatyzacji. Metoda ta budzi kontrowersje i jest badana przez władze Nepalu.
Spis treści: Ksenon – sekret rekordowego wejścia na Mount Everest Za i przeciw ksenonowi w himalaizmie Jak wygląda klasyczna aklimatyzacja? W maju austriacki przewodnik górski Lukas Furtenbach poprowadził czterech brytyjskich wspinaczy na Mount Everest w rekordowym czasie. Jak donosi agencja Associated Press, od wylotu uczestników wyprawy z Londynu do zdobycia szczytu (21 maja) minęło tylko 5 dni. Wspinacze byli z powrotem w domu dwa dni później. Tak szybkie zdobycie najwyższej góry świata to efekt nowej, kontrowersyjnej metody aklimatyzacji. Ksenon – sekret rekordowego wejścia na Mount Everest Przed wyprawą na Mount Everest klienci Furtenbacha zostali poddani treningowi w hipoksji (niedotlenieniu) oraz innowacyjnej, acz kontrowersyjnej terapii gazem ksenonowym. To bezbarwny, bezwonny gaz szlachetny używany w medycynie m.in. do znieczulania i terapii niedotlenienia. Zastosowanie ksenonu zwiększa produkcję erytropoetyny (EPO) i czerwonych krwinek. To pozwala na przyspieszenie aklimatyzacji i redukcję ryzyka choroby wysokościowej jeszcze przed znalezieniem się na dużej wysokości. Terapia ksenonem i trening w hipoksji odbyły się w klinice w Niemczech. Cały proces trwał kilka tygodni. Międzynarodowa Federacja Związków Alpinistycznych (UIAA) ostrzega przed stosowaniem ksenonu, wskazując na brak dowodów na jego skuteczność i potencjalne zagrożenia zdrowotne (sedacja czy zaburzenia oddychania). Władze Nepalu zapowiedziały dochodzenie w tej sprawie, mimo że obecne przepisy nie określają obowiązkowego czasu aklimatyzacji, a pozwolenia na wspinaczkę są ważne przez 90 dni. Za i przeciw ksenonowi w himalaizmie Furtenbach odpiera te zarzuty, twierdząc, że terapia jest bezpieczna, przeprowadzana pod nadzorem medycznym i nie była stosowana na terenie Nepalu. Argumentuje też, że krótszy pobyt na górze zmniejsza wpływ na środowisko, ograniczając ilość odpadów i zużycie zasobów. Argumentów przeciwko nowej metodzie jest więcej. Pojawiają się pytania o etykę takiego wejścia i to, czy można ją nazwać dopingiem. Światowa organizacji antydopingowa WADA już ponad dekadę temu zakazała stosowania ksenonu. Poza tym szybkość takiej wyprawy zdecydowanie obniża koszty dla jej uczestników i organizatora – ale pozostawia bez profitów lokalną społeczność Szerpów, zależną od dochodów z himalaizmu. Jak wygląda klasyczna aklimatyzacja? Standardowa aklimatyzacja przed zdobyciem ośmiotysięcznika w Himalajach lub Karakorum zazwyczaj trwa od 6 do 8 tygodni. Rozpoczyna się od 7–10-dniowego trekkingu do Base Camp (5 364 m n.p.m.). Potem następują krótsze wejścia i zejścia między kolejnymi obozami. Wspinacze kilkukrotnie schodzą i wychodzą na wyższe wysokości, by pobudzić produkcję czerwonych krwinek. Po tym wspinacze kilka dni odpoczywają przed atakiem szczytowym. Aklimatyzacja jest niezbędna, by uniknąć choroby wysokościowej, obrzęku mózgu i płuc. Wszelkie próby jej skracania są uważane za groźne dla zdrowia i kontrowersyjne. Źródło: Associated Press Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Na trasie i poza nią: Wykorzystaj nieskończoność możliwości smartwatcha podczas zimowych przygód, nie tylko sportowych
Najnowsze modele smartwatchy Garmin to całkiem nowy poziom technologii zamkniętej w designerskim zegarku, który dba nie tylko o wyniki treningów, lecz także o bezpieczeństwo i komfort użytkownika.
Okres świąteczny czy ferie zimowe to okazje do przełamania codziennej rutyny i podbudowania kondycji fizycznej i formy psychicznej. Jeśli jesteś fanem sportów zimowych i rekreacji na stokach, zdobywania zaśnieżonych szczytów górskich lub długich wędrówek widokowymi szlakami, to nowy smartwatch kultowej amerykańskiej marki zapewni ci zaawansowane wsparcie na każdym kroku. Spis treści: Monitoruj swoje wyniki – od rekordów na stoku po zimowy trekking Bezpieczeństwo i nawigacja w trudnych zimowych warunkach Styl i funkcjonalność – smartwatch, który sprawdzi się także poza trasą Monitoruj swoje wyniki – od rekordów na stoku po zimowy trekking Wśród topowych smartwatchy warto wyróżnić nowe modele Garmin fēnix 8 AMOLED oraz Garmin fēnix 8 Solar. To niezrównane urządzenia do śledzenia aktywności nawet w trudnych warunkach. Odporne na uszkodzenia mechaniczne i zamoczenie (nawet podczas nurkowania na głębokości do 40 metrów), wyposażone w wytrzymałą baterię, kryją w sobie zaawansowane funkcje, niezawodne czujniki i przydatne aplikacje. Nowy model Garmin fēnix 8 może wspierać zimowe treningi i rekreację za pomocą m.in.: licznika kroków i spalonych kalorii, monitorowania tętna, rytmu oddychania i saturacji, kolorowych map (w tym tras w 2000 kurortów narciarskich na całym świecie), funkcji ClimbPro, która umożliwia szczegółową analizę podbiegów i podejść, a także nachylenia terenu i dystansu, trybów sportowych m.in. dla narciarzy alpejskich i biegowych, skitourów, snowboardzistów łyżwiarzy, a nawet amatorów chodzenia po śniegu w rakietach śnieżnych (pozwalają one m.in. rejestrować zjazdy, przewyższenia oraz czas spędzony na stoku), oceny gotowości do treningu, która informuje nas o wydolności organizmu oraz pomoże opracować trasę i plan treningowy. View Burdaffi on the source website Ponadto zimowe aktywności umilą nam: wygodne płatności zbliżeniowe GARMIN PAY™, głośnik i mikrofon, które umożliwiają prowadzenie rozmów telefonicznych (po sparowaniu ze smartfonem), aplikacja GARMIN MESSENGER™, która umożliwia dwukierunkową komunikację tekstową (po sparowaniu z komunikatorem satelitarnym inReach), odtwarzacz utworów i playlist z kont w serwisach, takich jak Spotify, Deezer lub Amazon Music (może być wymagana subskrypcja). Warto też przyjrzeć się bliżej tym możliwościom nowego modelu, które zapewniają bezpieczeństwo i nawigację. Bezpieczeństwo i nawigacja w trudnych zimowych warunkach Zima to wymagający czas dla miłośników outdooru, dlatego Garmin fēnix 8 AMOLED i Solar oferują wsparcie w zakresie bezpieczeństwa i nawigacji. Oba modele zostały wyposażone w funkcje, czujniki i aplikacje, które pomagają orientować się w terenie nawet w ekstremalnych warunkach, a także zapewniają maksymalną wygodę korzystania. W trudnym terenie i na dłuższym szlaku na pewno nie raz zauważyłeś, że korzystanie z nawigacji w smartfonie jest nie tylko męczące i niewygodne (szczególnie zimą, kiedy mamy założone rękawiczki), lecz także zawodne (problemy z transmisją danych, mała wytrzymałość baterii w smartfonie). View Burdaffi on the source website Wygodna i niezawodna nawigacja, jaką zapewnia smartwatch Garmin fēnix 8, to niezbędne wsparcie każdego turysty, globetrottera i miłośnika aktywności w terenie. Najnowsza generacja modelu kultowego amerykańskiego smartwatcha została wyposażona w: precyzyjny GPS, funkcję TracBack® umożliwiającą bezpieczny powrót do obozu lub początku szlaku, zaawansowaną latarkę LED (z regulowanym stopniem jasności i dodatkowym światłem czerwonym), 3-osiowy kompas elektroniczny, wysokościomierz i barometr, system wykrywania upadków, który automatycznie wyśle powiadomienie do wyznaczonego kontaktu. Ponadto Garmin fēnix 8 Solar wyróżnia się wbudowaną soczewką solarną, która wykorzystuje energię słoneczną do wydłużenia czasu pracy baterii. View Burdaffi on the source website Styl i funkcjonalność – smartwatch, który sprawdzi się także poza trasą Smartwatch Garmin fēnix 8 jest dostępny w różnych wersjach, co daje możliwość dopasowania ich do naszych preferencji. Do wyboru mamy: 3 rozmiary (43 mm, 47 mm, 51 mm), materiał soczewki, kolor ramki/bezela, kilka wersji kolorystycznych pasków, stylową wersję ze skórzanym paskiem. Paski są wymienne, więc gdybyśmy chcieli odmienić design naszego smartwatcha, możemy to zrobić w prosty sposób. Stylowy wygląd idący w parze z funkcjonalnością dają satysfakcję z codziennego użytkowania smartwatcha, nawet w te dni, kiedy mamy przerwę od treningów. Monitorowanie snu, analiza cyklu menstruacyjnego, monitorowanie nawodnienia czy analiza stresu sprawiają, że ten model sprawdzi się także w miejskim i biznesowym stylu życia. View Burdaffi on the source website Oczywiście Garmin fēnix 8 zapewnia wsparcie nie tylko w zimowych aktywnościach. Latem będzie niezastąpiony podczas surfingu, nurkowania rekreacyjnego, przejazdów rowerowych, joggingu, jogi, a nawet gry w golfa i wielu innych aktywności, których nie sposób wymienić jednym tchem. Bez względu na to, czy jesteś na górskim stoku, fotografujesz rafę koralową, eksplorujesz lasy tropikalne, osiągasz zen w azjatyckiej świątyni czy bijesz swoje rekordy w biurze, taki smartwatch będzie stale przydatny.
Kobieta w świecie sportów ekstremalnych. Podcast „National Geographic Polska"
O swoich ekstremalnych wyprawach i o tym, czy szczyt K2 nie lubi kobiet oraz czy związana jest z nim klątwa – mówi w podcaście National Geographic Polska himalaistka i pisarka, Monika Witkowska.
Tym razem gościnią podcastu National Geographic Polska jest Monika Witkowska – himalaistka, żeglarka, pisarka, dziennikarka, prelegentka i pilotka grup turystycznych. – Praca musi być u mnie połączona z pasją. Mam taką dewizę, że życie jest krótkie. Trzeba je dobrze wykorzystać – mówi nasza gościni. Balansuje między wspinaczką a żeglarstwem. – Gdybym musiała wybrać jedną z tych pasji, to byłoby to żeglarstwo w ujęciu morsko-oceanicznym, bardzo wyprawowe, często są to rejony polarne – opowiada. Gdy nasza gościni jest w górach, nie jest typowym wspinaczem. Preferuje wysokogórskie trekkingi. W 2024 roku Monika Witkowska wspólnie z Joanną Mostowską udały się zimą na wyprawę na drugi co do wysokości płaskowyż na świecie zlokalizowany w Pakistanie, którego średnia wysokość wynosi 4200 m n.p.m. Jak przebiegła ta ekspedycja? – tego również dowiecie się z naszego podcastu. Himalaistka opowiada też o swoim pożegnaniu z ośmiotysięcznikami, wspinaczce na K2 i poważnym wypadku, którego doświadczyła wspinając się na Broad Peak. – Z nikim się w górach nie ścigam, wchodzę tam swoim tempem. Wchodzę tam, by obserwować widoki i słuchać innych ludzi, by mieć ciekawe opowieści do książki – podkreśla himalaistka. Ostatnio wydała książkę „K2. Ostatnia szansa”. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify.
Od oglądania meczów można przytyć? Tak. Śledzenie imprez sportowych wpływa na to, ile jemy
Sport na ekranach komputerów i telewizorów to przede wszystkim wielkie emocje. Ale również wzmożony apetyt. Czy oglądanie piłkarzy albo lekkoatletów może skłaniać nas do sięgnięcia po przekąski? Naukowcy odpowiadają twierdząco.
W tym artykule: Stu studentów je cukierki Lekki sport? To coś dla mnie Nagroda wpływa na to, ile jemy? Jak nie przytyć, oglądając sport? Po treningu chce nam się jeść? Nic dziwnego. Nasz organizm chce uzupełnić kalorie, które spaliliśmy na siłowni albo podczas joggingu w parku. Jednak nie tylko to skłania nas do sięgnięcia po – co najmniej – przekąskę. Ważną rolę odgrywa również nasza psychika. To właśnie ona zachęca nas, żebyśmy „nagrodzili się” za osiągnięcie treningowych celów. Mechanizm ten działa nieświadomie i podstępnie. Przez to powoduje, że większa aktywność sportowa niekoniecznie musi przełożyć się na utratę wagi. Co więcej, wpływa na nasze decyzje również wtedy, gdy znajdujemy się bardzo daleko od siłowni. Przypominają o tym dwie francuskie badaczki, Birau Mia i Carolina Werle, na łamach portalu „The Conversation”. Kilka lat temu Mia i Werle przeprowadziły intrygujące doświadczenia. Ich celem było znalezienie odpowiedzi na pytanie – czy oglądanie sportu na ekranie wpływa na to, ile jemy? Stu studentów je cukierki Do udziału w nich badaczki zaprosiły 112 studentów. Zostali oni podzieleni na dwie grupy. Pierwsza oglądała mężczyzn i kobiety uprawiających sport. Druga – również ludzi, jednak niepodejmujących żadnej fizycznej aktywności. Następnie wszyscy ochotnicy dostali pudełka cukierków ważące 70 gramów. Mieli zjeść tyle, ile chcieli, żeby ocenić ich jakość. Wyniku łatwo się domyśleć. Studenci, którzy obejrzeli sport, zjedli więcej cukierków niż ci, którzy trafili do drugiej „niesportowej” grupy. Gdy badaczki przeanalizowały rezultaty, biorąc pod uwagę płeć ochotników, dostrzegły jeszcze jedną prawidłowość. Studenci pozwolili sobie na znacznie więcej cukierków niż studentki. Lekki sport? To coś dla mnie Czy to przypadek? I czy rodzaj oglądanych zawodów sportowych przekłada się na mniejszy lub większy apetyt? Do kolejnego badania naukowczynie zaprosiły już tylko studentki. Pokazały im filmy z aktywnością fizyczną, którą określiły jako łatwą – np. lekką przebieżkę. Oraz z trudnymi zawodami sportowymi: skokami w dal, rugby, bejsbolem czy wspinaczką skałkową. Tym razem wyniki przyniosły niespodziankę. Ochotniczki z pierwszej grupy – oglądające łatwą aktywność fizyczną – zjadły więcej cukierków (średnio 30 g) niż te z pierwszej (18 g). „Można wnioskować, że łatwość lub trudność pokazanego ćwiczenia znacząco wpływa na spożycie słodyczy” – piszą badaczki. „Oglądanie łatwych do uprawiania sportów prowadzi do znacznie większego spożycia słodyczy niż oglądanie trudnych”. Regularne ćwiczenia fizyczne mają wpływ na nasz mózg. Oto, co osiągniemy, ćwicząc Nowe badanie wykazało, że nawet umiarkowane, lecz regularne ćwiczenia fizyczne, mogą poprawiać zdolności uczenia się i zapamiętywania. Naukowcy twierdzą, że treningi zwiększają objęt... Nagroda wpływa na to, ile jemy? Dlaczego tak jest? Intuicja sugeruje, że powinno być na odwrót: widok sportowców wkładających gigantyczny wysiłek winien działać bardziej pobudzająco na apetyt. Zdaniem Mii i Werle na nasze łaknienie wpływa jednak jeszcze inny czynnik – zadowolenie płynące z osiągnięcia celu. „Kiedy ludzie czują, że nie osiągają celu, starają się bardziej. Kiedy widzą postęp, mają tendencję do odpuszczania sobie” – piszą badaczki. Jak to się ma do sięgania po słodycze po oglądaniu lekkiego joggingu? To proste. Taki rodzaj aktywności znajduje się w zasięgu każdego widza. Łatwiej wyobrazić sobie siebie truchtającą po parku niż skaczącą o tyczce. A że samo oglądanie sportu daje wrażenie osiągnięcia celu i zadowolenia z tego, więc chęć nagrodzenia się słodyczami także wówczas wzrasta. Jak nie przytyć, oglądając sport? Jak z tego wybrnąć? „Miej świadomość, że oglądanie sportu może wpłynąć na twoje nawyki żywieniowe” – piszą badaczki. Następnie dają nam kilka rad, w sam raz na lato z piłką nożną i letnią olimpiadą. Oto one: „Jeśli chcesz utrzymać dietę, oglądaj bardziej wymagające sporty – może to po prostu pomóc ci oprzeć się dodatkowej tabliczce czekolady”. „Wyznaczając cele dietetyczne, pamiętaj, że prawdziwy postęp wynika z konsekwentnego wysiłku, a nie tylko wyobrażania sobie, że wykonujesz trening”. „Angażuj się w zajęcia, które stanowią dla ciebie prawdziwe wyzwanie, i połącz je ze świadomymi nawykami żywieniowymi. W ten sposób możesz uniknąć pułapki polegającej na przedwczesnym osiągnięciu celu i nadmiernym pobłażaniu sobie”. Źródła: The Conversation, Food Quality and Preference. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Europa czekała na to wydarzenie 16 lat. Inauguracja odbyła się w portugalskim Portimao
Gdzie najlepiej otworzyć nowy sezon MotoGP, czyli motocyklowej Formuły 1, jeśli nie w Portugalii? To właśnie na Półwyspie Iberyjskim motocykliści z całego świata rozpoczęli zmagania w tegorocznym turnieju.
W tym artykule: To nie jest kraj dla jednośladów MotoGP w Portugalii Liczy się każda milisekunda MotoGP to miłość od pierwszego wejrzenia? Muszę na wstępie przyznać się do dwóch rzeczy. Po pierwsze – nigdy wcześniej nie byłem w Portugalii. Chociaż Hiszpanię znam nie najgorzej, zwiedziłem jej południe, Katalonię i centralną część kraju, to nigdy nie dotarłem do jej sąsiadów. Do tej pory kraj ze stolicą w Lizbonie kojarzył mi się przede wszystkim z winem Porto, przepięknymi krajobrazami, surfingiem i światowej klasy piłką. Gdy dowiedziałem się, że mam możliwość wzięcia udziału w MotoGP, które odbędzie się właśnie w Portugalii, nie wahałem się ani chwili. To idealna okazja, żeby nadrobić moje zaległości. To nie jest kraj dla jednośladów I tu dochodzimy do mojego drugiego wyznania. Jako posiadacz prawa jazdy kategorii B, nie mam zielonego pojęcia o motocyklach, poza tym, że jeżdżą na dwóch kółkach, pojawiły się w „Synach Anarchii” i „Easy Riderze” oraz są bardzo głośne. Na szczęście nie jestem dziennikarzem sportowym, dlatego w tym miejscu spowiedzi, muszę przeprosić czytelników za moje dyletanctwo, ale w myśl zasady „nie znam się, ale się wypowiem” o MotoGP zamierzam napisać (chociaż nie tylko). Gdy byłem w drodze na tor wyścigowy, od razu zacząłem zastanawiać się nad tym, z czego wynika moja niewiedza dotycząca sportów motocyklowych. Okazuje się jednak, że nie jestem tak do końca osamotniony. Grand Prix na dwóch kółkach to w Polsce sport raczej niszowy, a na pewno nie tak popularny jak Formuła 1, czy skoki narciarskie. Majówka last minute: 16 pomysłów na weekend majowy w Polsce Gdzie na majówkę w Polsce? W Polsce znajdziemy wiele pięknych i ciekawych miejsc, które polecają się na weekend majowy. Majówka w Polsce nad morzem, a może w górach? Oto lista 20 propozycj... Wynika to z kilku czynników. Wystarczy spojrzeć na cyfry. Średnia temperatura powietrza w Polsce w ciągu roku to ok. 9–10°C. Średnie roczne usłonecznienie wynosi około 1600 godzin. Oznacza to, że tylko ok. 2,5 miesiąca świeci słońce. Ponadto, roczne opady wynoszą ok. 600 mm/m2. W takim klimacie warunki do całorocznej jazdy motocyklowej są co najmniej przeciętne. Nie chciałbym podpaść jednośladowym purystom, ale to wszystko sprawia, że sezon na dwa kółka, jest po prostu krótszy, co oznacza, że potencjalni zawodnicy, którzy reprezentują nasz kraj, mają gorsze możliwości przygotowania. MotoGP w Portugalii Jeżeli ktokolwiek w to wątpi, proponuję krótkie pytanie testowe. Ilu zawodników reprezentowało Polskę podczas pierwszego wyścigu w ramach MotoGP? Odpowiedź: żaden. Większość zawodników pochodziła z Hiszpanii, Portugalii i Włoch. To właśnie te kraje są najbardziej zakręcone na punkcie jednośladowego Grand Prix. Czy brak naszych reprezentantów odbierał przyjemność z obejrzenia na żywo wyścigu? Absolutnie nie, ponieważ takie wydarzenie po prostu trzeba obejrzeć na własne oczy i usłyszeć na własne uszy. A było to przeżycie niesamowite. Od momentu, gdy przekroczyłem granicę „wioski” wyścigowej, która przypominała niewielkie miasteczko zbudowane z ciężarówek i dużych przyczep, czułem się, jakbym był w zupełnie innym uniwersum. Wioska znajdowała się na terenie toru Autódromo Internacional do Algarve, który położony jest w mieście Portimão, na zachód od Albufeiry. Na miejscu od samego rana można było odczuć wszechobecny gwar i ryk silników. To dlatego, że właściwy wyścig poprzedzała seria przygotowań i kwalifikacji, które miały na celu ustalić miejsce zawodników w rzędach startowych. Liczy się każda milisekunda Czekając na wyścig, miałem okazję zwiedzić całe motocyklowe miasteczko, włącznie z pomieszczeniem, w którym rejestrowane były wszystkie parametry dotyczące przebiegu wyścigu, jak i statystyki dotyczące osiągów motocyklów. Było to niezwykłe doświadczenie, móc zobaczyć specjalistów, którzy analizują w czasie rzeczywistym wszystko to, czego my nie widzimy podczas transmisji telewizyjnej. Niezwykłe było to, że wioska żyła niczym pełnoprawny nadmorski kurort. Na miejscu znajdowały się bary, restauracje, a nawet basen. W marcu temperatura w Portugalii wynosi już nawet 25 stopni, dlatego pokusa wskoczenia do środka była naprawdę duża. Wszyscy odmierzaliśmy czas, a napięcie wciąż rosło. Przed udaniem się na trybuny musieliśmy założyć zatyczki do uszu, ponieważ hałas na torze może być szkodliwy dla zdrowia. Wskazówki leniwie wybijały minuty do rozpoczęcia, a już za moment czas miał mieć olbrzymie znaczenie. W wyścigu, w którym pojazdy rozwijają prędkość nawet 350 km/h, każdy walczy o pierwsze miejsce. Liczą się więc sekundy, a nawet milisekundy. Gdy zawodnicy wystartowali, miałem wrażenie, że czas gwałtownie przyspieszył, a ja co chwilę widziałem tylko punkty, które mijają pas startowy. Uchwycenie tego na zdjęciu lub nagraniu wideo wymagało niemałej precyzji. MotoGP to miłość od pierwszego wejrzenia? Było to naprawdę ekscytujące doświadczenie, aby na własne oczy zobaczyć taką prędkość na torze. Cały wyścig trwał niespełna 20 minut. Zwyciężył Włoch Francesco Bagnaia, chociaż faworytem wielu komentatorów był Marc Marquez, który zajął 3 miejsce. Nie obyło się jednak bez wypadków. Pięciu motocyklistów przewróciło się podczas manewrów, co powoduje dyskwalifikację w danym wyścigu (w tej serii zawodnik nie otrzymuje punktów). Jednym z nich był Enea Bastianini, który od tego roku jest ambasadorem marki zegarków Tissot. Włoch na drugim okrążeniu zderzył się Lucą Marinim i złamał łopatkę. Kontuzja wykluczyła go z dwóch następnych rund w Argentynie i w Stanach Zjednoczonych. Tegoroczne Grand Prix Portugalii było wyjątkowe z dwóch powodów. Po pierwsze, był to pierwszy raz, gdy w zawodach pojawił się dodatkowy, zupełnie nowy wyścig SPRINT. Po drugie, to pierwszy raz od 2006 roku, gdy otwarcie sezonu odbyło się w Europie. MotoGP w Portugalii pozwoliło mi odkryć dwie rzeczy. Do Portugalii na pewno wkrótce wrócę ponownie i – kto wie – być może już jako posiadacz prawa jazdy kategorii A. Materiał powstał we współpracy z marką Tissot Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Adrenalina, sport i góry. Wspinaczka lodowa nie tylko dla zaawansowanych
Wspinaczka lodowa staje się coraz bardziej popularna. Czy każdy może spróbować sił i przeżyć ekstremalną przygodę na lodowych ścianach? Najważniejsze jest też bezpieczeństwo, dlatego warto wiedzieć, jak zacząć uprawiać ten sport.
W tym artykule: Co to jest wspinaczka lodowa? Wspinaczka lodowa – od czego zacząć? Jakie raki do wspinaczki lodowej? Jakie ubranie do wspinaczki lodowej? Gdzie w Polsce uprawiać wspinaczkę lodową? Gdzie w Europie uprawiać wspinaczkę lodową? Co to jest wspinaczka lodowa? Wspinaczka lodowa, nazywana inaczej ice climbing, obejmuje różne formy pokonywania lodowców czy zamarzniętych wodospadów. Wspinanie po lodospadach wymaga sporego doświadczenia, odpowiedniej techniki, ale również rozwagi. Z pewnością ten sport jest ciekawym doświadczeniem, ponieważ wspina się pod czymś bardzo ulotnym, jak zamarznięta woda, przybierająca różne formy. Istnieje wiele odmian wspinaczki zimowej, a do najbardziej popularnych należą: wspinaczka lodowa, wspinaczka mikstowa, drytooling. Wspinaczka lodowa polega na pokonywaniu pionowego lodu przy użyciu czekana i raków. Ściany składają się z lodu, sklejki (umożliwia m.in. wbicie raków) i chwytów, które są bardzo podobne do tych ze ścianek wspinaczkowych. Wspinaczka mikstowa polega na pokonywaniu odcinków skalnych i lodowych na jednej drodze wspinaczkowej. Natomiast drytooling to wspinaczka z wykorzystaniem sprzętu typowego dla wspinaczki lodowej, ale na nieoblodzonych drogach skalnych. Uprawiana często jest w terenie, który często można by pokonać klasyczne, czyli w pomocą samych dłoni. O czym warto pamiętać? Przede wszystkim o odpowiednim wyposażeniu i etapowym zdobywaniu doświadczenia, jeśli jest się początkującym wspinaczem. Wspinaczka lodowa – od czego zacząć? Na pierwsze wejścia warto wybrać się z doświadczoną osobą. Może to być instruktor wspinaczki górskiej, przewodnik górski lub znajomy wspinacz. Po pierwsze, trzeba zadbać o bezpieczeństwo. Należy się upewnić, czy dana osoba ma odpowiednie doświadczenie, a w przypadku instruktorów i przewodników – kwalifikacje. Polka pierwszą kobietą na świecie, która przeszła góry Europy podczas jednej wyprawy Anna Liszewska pokonała w sumie 6300 km. Od marca do grudnia 2022 roku przeszła przez 16 krajów. Wyczerpująca trasa prowadziła między innymi przez Alpy i Pireneje. Wybranie kursu z wykwalifikowanym instruktorem (m.in. z Polskiego Związku Alpinizmu) na pewno będzie dobrym rozwiązaniem. Pozwoli poznać najlepsze praktyki i unikać błędów już od samego początku. Często warunkiem koniecznym wejścia na lodospad jest potwierdzenie ukończenia kursu wspinaczki skałkowej. We wspinaczce lodowej trudność wyboru dróg jest mierzona w skali od WI1 do WI8. Początkujący wspinacze zazwyczaj wybierają drogi maksymalnie do trójki. Co do techniki wspinaczki – lodowa nieco różni się od tej skałkowej. W trakcie wspinania trzeba przyjąć pozycję trójkąta równoramiennego. Wspinacz powinien mieć nogi rozstawiane szeroko, szerzej niż ramiona, a stopy na tej samej wysokości. Natomiast ciężar ciała oparty na nogach, nie na rękach, ponieważ należy utrzymać balans i mieć zachowaną odpowiednią sekwencję ruchów wspinaczkowych. Dodatkowo ważna jest też technika wbijania raków w lód, kiedy stopy tak naprawdę stanowią podstawę stabilności i są główną siłą napędową. Jakie raki do wspinaczki lodowej? W przypadku sprzętu wspinaczkowego (tzw. szpej) wszystkie elementy są obowiązkowe, zaczynając od kasku, po uprzęże. Trzeba pamiętać o rakach (nie mylić z raczkami, które używa się w niskich górach w zimie). Najlepszym wyborem są duopointy, szczególnie dla początkujących, ponieważ zapewniają większe wsparcie w lodzie. Kolejnym ważnym elementem sprzętu jest czekan techniczny, którego ostrza mają być ostre i najlepiej do lodu. Oprócz tego uprząż wspinaczkowa z uchwytami na karabinki sprzętowe. Ważną częścią są też śruby lodowe, których długość zależy w dużej mierze od doświadczenia wspinaczkowego i tego, czy budujemy stanowiska ze śrub. Śruby takie mogą mieć długość od 10 cm do 22 cm. Co do tzw. sprzętu pobocznego,należy mieć plecak (35–45 litrów) oraz zestaw ABC lawinowe, czyli łopata, detektor i sonda lawinowa. Jakie ubranie do wspinaczki lodowej? W przypadku wyboru sprzętu i ubioru dobrze jest poradzić się doświadczonych wspinaczy czy instruktora. W warunkach zimowych trzeba zaopatrzyć w odzież membranową, która ochroni nas przed wodą z topniejącego lodospadu. Dobrze mieć ze sobą też grubszą kurtę z wypełnieniem puchowym lub z puchu syntetycznego, tzw. stanowiskową. Po to, aby założyć ją podczas przestoju, kiedy np. czeka się na kolejkę do wspinania. O czym warto jeszcze pamiętać? Na pewno trzeba zabrać ze sobą kilka par rękawic lub często podwójne pary tych samych ubrań, by mieć do ewentualnego przebrania. Dodatkowo należy rozważyć też posiadanie okularów czy przyłbic (w zależności od pogody), które chronią oczy przed promieniowanie UV, ale również przed odpryskami lodu. „Dziewczyny chodźcie w góry!" Pierwszy festiwal kobiecego outdooru w Polsce O Cosy Outdoor Festival, pierwszym festiwalu kobiecego outdooru w Polsce, opowiada Joanna Długowska, współzałożycielka Fundacji Dziko. Gdzie w Polsce uprawiać wspinaczkę lodową? Miejsca do wspinaczki lodowej w zimie są nie tylko w górach wysokich, jak Tatry, ale również tych niższych, co jest idealnym miejscem dla początkujących wspinaczy. Wśród takich miejsc są m.in. Karkonosze (np. w rejonie Śnieżnych Kotłów, Kotła Małego Stawu), Beskid Niski (okolice Rudawki Rymanowskiej) czy Góry Sowie (teren nieczynnych kamieniołomów w Głuszycy Górnej). Natomiast bardziej wymagające i najdłuższe ściany są w Tatrach, jak te po stronie polskiej. Laboratorium w Dolinie Gąsienicowej i Kuluar Kurtyki oraz Lodospady pod Żabimi Wrótkami w Dolinie Rybiego Potoku. Lodospadów w Tatrach jest niewiele i z reguły są poukrywane wysoko w dolinach, co powoduje, że czas spędzony na podejściach czasami przewyższa czas wspinaczki. W słowackich Tatrach są to doliny m.in. Dolina Białej Wody, Dolina Staroleśna czy Dolina Wielicka. Najwięcej jednak lodospadów jest niedaleko regionu Słowacki Raj. – Wspinanie lodowe jest jedną z najpopularniejszych zimowych dyscyplin wspinaczkowych w krajach alpejskich. W Polsce jest dyscypliną niezbyt popularną ze względów praktycznych – miejsc do wspinania lodowego jest u nas niewiele. Czy warto spróbować? Absolutnie, dla mnie to najbardziej estetyczna forma wspinania. Drogi lodowe to zazwyczaj bardzo eleganckie, efemeryczne linie, a samo wspinanie w lodzie zapewnia mnóstwo emocji. Od satysfakcji z pokonania drogi, przez estetykę ruchu, po sporą dawkę emocji w przypadku wspinania po trudnych lodospadach – opowiada Krzysztof Rychlik, instruktor wspinaczki lodowej. Gdzie w Europie uprawiać wspinaczkę lodową? Wśród topowych miejsc do wspinaczki lodowej w Europie zazwyczaj wymienia się: Włochy, Norwegię (region Rjukan), Szwajcarię (Kandersteg). Najbardziej popularnym miejscem jest włoska Dolina Aosty, gdzie jest znajdują się setki dróg lodowych. W Parku Narodowym Gran Paradiso są dwie równoległe doliny, gdzie wyznaczono ponad 140 lodowych dróg, których stopień trudności jest zróżnicowany. Prawie większość tych lodowców znajduje się blisko miejsc parkingowych. Dlatego również dolina ta należy do jednych z najłatwiej dostępnych miejsc wspinaczkowych w Europie. Natomiast w Norwegii najbardziej znanymi wodospadami do wspinaczki są Anakje, Bullen, Jomfrua i Ozzimosis. Sezon wspinaczkowy trwa od listopada do kwietnia. Najwięcej osób odwiedza Rjukan w lutym podczas Festiwalu Lodowego, który przyciąga wspinaczy lodowych z całego świata. We wspinaczce lodowej, tak jak w każdym sporcie, należy być cierpliwym i nabierać doświadczenia, by w pełni cieszyć się możliwościami, jakie daje. Początkujący wspinacze mają szansę trenować w Polsce, a ci bardziej zaawansowani mają stosunkowo bardzo blisko np. do Włoch, by zmierzyć się z większymi lodospadami. Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
„Już myślałem, że to koniec” – rozmowa z Peterem „Peru” Chrzanowskim o paralotni, narciarstwie i filmach
Jako jeden z pierwszych zjeżdżał na nartach z lodowców, latał paralotnią w Ameryce Południowej i stworzył serię filmów o ekstremalnych wyczynach. Peter „Peru” Chrzanowski opowiada, kiedy sport jest spełnianiem marzeń, a kiedy zaczyna być szaleństwem.
W tym artykule: Peter „Peru” Chrzanowski na trzech kontynentach Pionier polskiego narciarstwa wysokogórskiego Jak filmować przygody ekstremalne? Książka odskocznią dla psychiki Peter „Peru” Chrzanowski to narciarz ekstremalny i paralotniarz polskiego pochodzenia. Od dziecka mieszka w Kanadzie. W latach 70. i 80. dokonał pierwszych zjazdów na nartach ze szczytów i lodowców na Alasce, w Kanadzie, Meksyku, Peru i Nepalu. Zajmuje się również realizacją filmów o narciarstwie ekstremalnym i paralotniarstwie. Jako operator brał udział m.in. w wyprawie dookoła świata samolotem z czasów II wojny światowej. Kilka jego produkcji zostało nagrodzonych na festiwalach filmowych. Obecnie z pasją organizuje i popularyzuje w krajach latynoskich nową dyscyplinę, Aerothlon, składającą się z trzech konkurencji: biegu, jazdy na rowerze górskim i z lotu na paralotni. W 2022 roku ukazała się jego książka pt. „Szusss, czyli jak przeżyłem samego siebie” wydana przez Wydawnictwo Annapurna. W swojej książce piszesz o znajomym, który powiedział: „Nie sądziłem, że spotkam cię jeszcze żywego". Co mu odpowiedziałeś? – Na początku roześmiałem się. Byłem wtedy z koleżanką na nartach. Powiedziałem, że byłby to dobry tytuł na moją książkę. Jednak wydając książkę, wybraliśmy nieco krótszy – „Szusss, czyli jak przeżyłem samego siebie”. Przeżyłem wiele wypadków na nartach i paralotni, a prawie wszystkie były wynikiem mojego błędu. Na przykład nie sprawdziłem pogody lub założyłem nieodpowiedni sprzęt. Stąd też nieco przewrotny tytuł książki. Peter „Peru” Chrzanowski na trzech kontynentach Wróćmy do początku. Jak trafiłeś do Kanady? W latach 70. XX wieku mój ojciec, z zawodu geodeta, wyjechał na stypendium naukowe do Kanady. My dołączyliśmy z mamą nieco później. Babcia musiała wtedy przekupić odpowiednie osoby, by załatwić nam z mamą wspólny paszport. Do Kanady płynęliśmy transatlantykiem „Stefan Batory” i tak dotarliśmy do Quebecu. Miałem wtedy 8 lat. Od zawsze pociągała się eksploracja świata? Już we wczesnym dzieciństwie często uciekałem rodzicom do lasu, a tam latem biegałem lub zimą jeździłem na nartach. Na szczęście rodzice dawali mi się wyżyć, nie ograniczali moich zapędów. Sami też poszukiwali nowych wrażeń i przygód. Wiele zawdzięczam również naszej podróży do Ameryki Południowej, którą odbyliśmy kamperem. Wyprawa trwała 14 miesięcy. Musiałem wtedy odpowiednio przygotować się do drogi – czytałem przewodniki i książki podróżnicze. Już będąc w trasie, często namawiałem rodziców do zjeżdżania z wyznaczonych tras, by odwiedzać ciekawe miejsca, o których czytałem w przewodniku. Robot Atlas robi fikołki. Jak firma Boston Dynamics tworzy mechanicznego człowieka i co chce osiągnąć? Firma budująca zaawansowane maszyny pokazała nowy film, na którym robot Atlas sprawnie przemieszcza się w przestrzeni, przenosi przedmioty i skacze. Kiedy powstanie mechaniczny człowiek? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/robot-atlas-robi-fikolki-jak-firma-boston-dynamics-tworzy-mechanicznego-czlowieka-i-co-chce-osiagnac-fot-boston-dynamics-68089d6.jpg" width="938" height="491" alt="Robot Atlas robi fikołki. Jak firma Boston Dynamics tworzy mechanicznego człowieka i co chce osiągnąć? (fot. Boston Dynamics)" title="Robot Atlas robi fikołki. Jak firma Boston Dynamics tworzy mechanicznego człowieka i co chce osiągnąć? (fot. Boston Dynamics)" /> Cztery miesiące spędziliśmy w Brazylii, gdzie chodziłem do szkoły. Z pewnością ten rok spędzony w podróży dał mi wiele pewności siebie. Ukształtował mnie i moje dalsze wybory. Później zamieszkałeś na dłużej w Peru... Miałem 17 lat, kiedy mój ojciec załatwił mi pracę w peruwiańskich Andach na stanowisku asystenta przy pracach geodezyjnych. Pamiętam, że w trakcie wolnych dni dokonywałem pierwszych zjazdów z pobliskich lodowców. To były moje pierwsze zjazdy zupełnie na dziko. Bardzo to polubiłem. Potem jeszcze kilka razy brałem udział w podobnych wyjazdach geodezyjnych, które łączyłem z realizowaniem swoich narciarskich pasji. Mieszkałeś też w innych krajach? Później rodzice wysłali mnie do Francji. Widzieli, że po powrocie z Peru bardzo się nudziłem i szukałem nowych wrażeń. We Francji miałem nauczyć się języka, ale trafiłem do szkoły w Grenoble, gdzie uczęszczały dzieci dyplomatów, które mówiły wyłącznie w języku angielskim. Wiedziałem, że w ten sposób nie nauczę się francuskiego, dlatego zacząłem pracować w restauracji. Natomiast weekendy spędzałem na stoku, jako instruktor narciarstwa. Pionier polskiego narciarstwa wysokogórskiego Wcześnie zacząłeś zjeżdżać ze szczytów gór i lodowców. Należysz do pierwszych ludzi, którzy propagowali narciarstwo w wersji extreme i free ride. Po raz pierwszy o zjeździe z wysokich gór dowiedziałem się z książki Yūichirō Miury – japońskiego narciarza, podróżnika i poety, który w 1970 roku próbował zjechać ze stoków Mount Everestu. Sporo też czytałem o Sylvainie Saudanie, który był znany ze zjazdów z dużych i stromych gór, także w Himalajach. Podczas pobytu w Peru pod koniec lat 70. po raz pierwszy próbowałem zjazdów z lodowców. Najpoważniejsza ekspedycja dotyczyła próby zjazdu z najwyższego szczytu w tym kraju – Huascarán (6 768 m. n.p.m.), którego finalnie nie udało mi się zdobyć. Brakowało nam doświadczenia, wzięliśmy choćby rakiety śnieżne, a wystarczyłyby raki. Z tej wyprawy mamy nagranie, które można obejrzeć na YouTube. View oEmbed on the source website Podczas tej wyprawy poznałem wspaniałego narciarza, Jean-Marca Boivina, pierwszego człowieka, który potem dokonał zlotu na paralotni z Everestu w 1988 roku. To niesamowite, że zjeżdżaliście na nartach z takich wysokości w latach 70. i 80. Masz na swoim koncie zjazdy z lodowców i gór m.in. w Peru, Kanadzie, Nepalu i na Alasce. Tymczasem w Polsce prawie nikt o tym nie wiedział. Myślę, że w naszym kraju wiele osób o narciarstwie wysokogórskim dowiedziało się dopiero dzięki Andrzejowi Bargielowi. Mam ogromny szacunek do Andrzeja, który ma naprawdę świetną kondycję i szybko aklimatyzuje się na dużych wysokościach. Po pierwszej nieudanej próbie w końcu zjechał na nartach z K2 jako pierwszy człowiek na świecie. Warto wiedzieć, że przy próbach takiego zjazdu zginęło wcześniej wiele osób, nie mówiąc o jeszcze większej liczbie pechowców, którzy nie przeżyli wejścia na ten trudny technicznie szczyt. Jędrek miał K2, a ty miałeś zjazd z Mount Robson w Kanadzie (3954 m. n.p.m.). Także musiałeś podjąć wcześniej kilka prób zjazdu. Mount Robson to piękna góra. W 1980 roku rozpoczął się mój nieco toksyczny związek z tą górą. Miłość przeplatała się z nienawiścią, a trwała kilka lat. Ta góra to taka skalna twierdza, u podnóża ma lodowce. Już samo zdobycie szczytu jest poważnym przedsięwzięciem, bo jest to trudna skalno-lodowa wspinaczka w bardzo niskich temperaturach. Do pierwszego zjazdu namówił mnie pewien Amerykanin, który był przewodnikiem. Wtedy wybraliśmy stronę, z której nie dało się zjechać. Z tej próby zjazdu jest nawet krótki film, który powstał we współpracy z firmą The North Face. View oEmbed on the source website Myśl o dokonaniu zjazdu wciąż nie dawała mi spokoju. Podjąłem szereg prób, z których kilka też skończyło się pechowo. Jednak w końcu udało się mi się samotnie zdobyć górę. Była to dla mnie wyjątkowa wyprawa, również bardzo niebezpieczna. Już podczas zjazdu niepotrzebnie śpieszyłem się do dziewczyny, która czekała na mnie na dole w bazie. Wybrałem zły wariant zjazdu, który kończył się urwiskiem, o czym oczywiście wcześniej nie wiedziałem. Mateusz Waligóra zdobył biegun południowy! Jak wyglądała wyprawa? „Przeżyłem wtedy piekło” W piątek 13 stycznia tuż po północy czasu chilijskiego Mateusz Waligóra został czwartym Polakiem, który samotnie dotarł na biegun południowy. Wyprawa trwała 58 dni. W tamtych czasach nie było dronów ani dokładnych fotografii satelitarnych. Gdy cudem zatrzymałem się nad urwiskiem, musiałem z powrotem wycofywać się do góry. Przed oczami stanął mi obraz wcześniejszego wypadku na Ranrapalce, gdy narty straciły oparcie na stromym stoku i zacząłem się bezładnie staczać w dół. Myślałem, że to już koniec i zupełnie się zrelaksowałem. Sądziłem, że cudów nie ma, nie przeżyje się upadku z 900 metrów. A jednak po pewnym czasie obudziłem się w szczelinie. Tym razem, na Robsonie musiałem niezwykle ostrożnie, krok po kroku podejść, by znaleźć się znowu w bezpiecznym terenie. Nie dawałem sobie większych szans, a jednak się udało. To dla mnie był przykład, jak reaguję w sytuacjach naprawdę kryzysowych. Zamiast wpadać w panikę, zaczynam działać bardzo racjonalnie. Z wyprawy tej wróciłem bardzo wyczerpany, straciłem 5 kilogramów. Po przejeździe do domu potrzebowałem tygodnia na pełną regenerację. Mimo wielu niebezpiecznych wypadków ciągle wracałeś do nart i śniegu. To było dla mnie naturalne. Nie odczuwałem strachu. Nigdy nie myślałem, by przestać zjeżdżać czy latać na paralotni, choć zdaję sobie sprawę, że straciłem wielu przyjaciół, którzy byli świetnymi narciarzami i paralotniarzami. Każda kolejna śmierć skłaniała mnie do refleksji, dlaczego to nie ja stałem się ofiarą. Nie ulega wątpliwości, że wiele razy ryzykowałem życiem. Wcześniej interesowałem się zachowaniem człowieka w obliczu skrajnego ryzyka. Dotarłem wtedy do książki Franka Farleya, który podzielił ryzykantów na dwie kategorie: tych przez duże „R” i przez małe „r”. W pierwszej kategorii umieścił ryzykantów świadomych: podróżników, odkrywców czy przedsiębiorców. Opisuje ich jako osoby, które nie lubią rutyny, kochają zaś nowe wyzwania i nie zniechęcają ich przeciwności. Myślę, że według Farleya byłbym ryzykantem przez duże „R”. Jak filmować przygody ekstremalne? Oprócz narciarstwa i latania na paralotni zrealizowałeś kilkanaście produkcji filmowych. To filmy o górach, przygodzie i pasji do sportu. Moje filmy najczęściej były pokazywane na festiwalach, z wyjątkiem nagrań, które realizowałem z partnerem komercyjnym – te dostępne są na YouTube. Moje trzy pasje to właśnie film, paralotnia i narty. W tamtych czasach (lata 80. i 90.) realizacja filmów była o niebo trudniejsza. Filmy kręciło się na taśmach filmowych, a montaż robiło się z pociętych fragmentów nakręconych ujęć. Dobrze jest to pokazane w wyświetlanym obecnie filmie Stevena Spielberga „Fabelmanowie". Zarówno montaż, jak i koszty produkcji były zdecydowanie bardziej czasochłonne i kosztowne. Teraz można wyprodukować piękny film, dysponując nawet skromnym budżetem, tak naprawdę wystarczy jedynie prosta kamerka i program do montażu. Wcześniej trzeba było najpierw wywołać taśmę filmową, by dopiero potem przystąpić do montażu. Cały ten proces ciągnął się miesiącami, a nawet latami. Stąd też brały się bardzo wysokie koszty takich produkcji, a my z naszą paczką nie mieliśmy odpowiednich funduszy. Dlatego też musieliśmy kombinować, na przykład pracując w studiu montażowym nocami. Zdawałem sobie sprawę, że istniały inne możliwości realizacji filmów, jak pozyskanie grantów i finansowania przez duże firmy, ja jednak nie miałem cierpliwości do związanej z tym biurokracji. Tak więc, dysponując znacznie mniejszym budżetem, musiałem być bardziej kreatywny i szukać innego źródła finansowania, często nawiązując współpracę z zagranicznymi telewizjami, na przykład włoską czy francuską. Polka pierwszą kobietą na świecie, która przeszła góry Europy podczas jednej wyprawy Anna Liszewska pokonała w sumie 6300 km. Od marca do grudnia 2022 roku przeszła przez 16 krajów. Wyczerpująca trasa prowadziła między innymi przez Alpy i Pireneje. Współorganizujesz Aerothlon, czyli zawody składające się z trzech konkurencji: biegu, jazdy na rowerze górskim i lotu na paralotni. Dodam, że moje zauroczenie paralotniarstwem zaczęło się w latach 80. Zafascynowały mnie filmy francuskiego wspinacza Christophe’a Profita, który po wejściu na szczyty zlatywał z nich na spadochronie w dolinę. Według mnie było to genialne ułatwienie, bo w górach zejście nierzadko bywa trudniejsze od wejścia. W ten sposób wielogodzinne schodzenie można zastąpić kilkuminutowym lotem. Moja paralotniowa obsesja trwa do dziś i wciąż daje mi wiele radości. Zacząłem zabierać paralotnie na większość wyjazdów, na narciarskie zimowe zjazdy i alpejskie wspinaczki. Zdobywanie doświadczenia paralotniarskiego to stosunkowo długi proces. Potem przyszła kolej na współorganizowanie zawodów z użyciem paralotni, które składają się nie tylko z samego lotu, ale jeszcze z dwóch innych konkurencji, czyli biegu i jazdy na rowerze górskim. Zorganizowałem kilka edycji Aerothlonu w Kanadzie, pomagałem też przy organizacji podobnych zawodów w Meksyku i Kolumbii. W tym ostatnim kraju poznałem wielu Polaków, między innymi Dominikę Kasieczko i Michała Gierlacha, którzy zawodowo uprawiają paralotniarstwo i brali udział m.in. w znanym Red Bull X-Alps. W roku 2023 chciałbym zorganizować takie zawody w Szczyrku. Podczas ostatniego pobytu w Polsce zrozumiałem, jak ważny jest dla mnie ten kraj, w którym się urodziłem i wychowałem. Dlatego też chciałbym jeszcze zrobić tu coś ciekawego. Mamy już spore zainteresowanie zawodami, otrzymaliśmy m.in. wsparcie od prezydenta Bielska-Białej. W tych wszystkich działaniach pomaga mi Paweł Faron, który jest m.in. mistrzem Polski w paralotniarstwie i instruktorem. Książka odskocznią dla psychiki Ostatnie 2 miesiące byłeś w Polsce. Przyjazd był związany z wydaniem książki. Jak doszło do jej powstania? Książkę zacząłem pisać w grudniu 2018 roku, gdy kurowałem się po poważnym wypadku paralotniarskim. Miała to być dla mnie swoista terapia, pewna odskocznia dla mojej psychiki. Niestety, początki nie były łatwe, bo w wyniku awarii komputera straciłem sporo napisanego już materiału. Zezłościłem się na dobre i na pewien czas zarzuciłem ten projekt. Potem jednak wróciłem do niego i w pewnym momencie udało mi się zakończyć opisywanie całej mojej drogi narciarsko-paralotniarskiej, oczywiście w języku angielskim. Podczas covidu nie było jednak łatwo znaleźć wydawcę angielskiego, dlatego też skontaktowałem się z Romanem Gołędowskim (z wydawnictwa Annapurna), którego poznałem na Festiwalu Górskim w Lądku Zdroju prawie 17 lat temu. Ustaliliśmy, że tekst zostanie przetłumaczony na język polski, a potem dalej nad nim popracujemy. Tak też się stało i po roku przeróżnych zabiegów edytorskich, jak skreślenia i uzupełnienia, powstała ostateczna wersja, znacząco różniąca się od angielskiego oryginału. A potem miałem bardzo ciekawą trasę promocyjną po Polsce, jak to się mówi od Morza do Tatr, w trakcie której odwiedziłem kilkanaście miast, byłem m.in. na imprezach górskich w Warszawie i Krakowie. Jakie masz dalsze plany? Niedługo wylatuję do Meksyku, gdzie trochę polatam z kolegą z Norwegii, a potem skieruję się do Kolumbii, gdzie w lutym odbędzie się kolejna edycja Aerothlonu. Wracam do Kanady na początku marca, by pojeździć trochę na nartach. Do Polski chciałbym przylecieć na początku maja i przygotować się do organizacji Aerothlonu w Szczyrku. Wstępnie chcielibyśmy go zorganizować w weekend pod koniec maja. Bardzo intensywny początek roku. Na koniec mam bardziej ogólne pytanie: jaką radę dałbyś 20-, 30-latkom? Żeby podążać za swoją pasją i nieco zwolnić tempo. Zwolnijcie! Bo młodość to najwspanialszy czas w życiu człowieka. Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
Parkour – co to jest, na czym polega i od czego warto zacząć przygodę z tym sportem?
Kochasz adrenalinę, wyzwania, a na dodatek uwielbiasz miejski zgiełk? Jeśli odpowiedzi brzmi „tak”, to parkour jest sportem dla ciebie. Poniżej przedstawiamy szereg przydatnych informacji na temat tej aktywności fizycznej, która z roku na roku cieszy się coraz większą popularnością w kraju i za granicą.
W tym artykule: Co to jest parkour? Historia parkour Jak zacząć trenować parkour? Parkour: jakie wybrać buty? Parkour: jak zadbać o bezpieczeństwo? Parkour w Polsce Czy parkour jest legalny? Ruch to zdrowie, ale nie każdy ma ochotę na zwykły jogging czy jazdę na rowerze. Dla niektórych, szukających bardziej emocjonujących wrażeń, niezastąpiona jest szybkość, inni wybierają wrażenia w wysokościowe, jeszcze inni stawiają na wyczynowe sporty siłowe. Istnieje jednak dyscyplina, która łączy wszystkie te cechy, dostarcza masę adrenaliny, a jednocześnie sprawia mnóstwo radości – mowa o parkour. Ile trzeba zrobić kroków dziennie, żeby dłużej żyć? Wcale nie 10 tys., co po raz kolejny potwierdzają naukowcy Chyba każdy zna odpowiedź na pytanie, ile kroków trzeba zrobić każdego dnia, żeby zachować dobrą kondycję. Dziesięć tysięcy, prawda? Otóż nic podobnego. Badacze znów wskazują, że t... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ile-trzeba-zrobic-krokow-dziennie-zeby-dluzej-zyc-wcale-nie-10-tys-co-po-raz-kolejny-potwierdzaja-naukowcy-fot-getty-images-e8ed04b.jpeg" width="938" height="625" alt="Ile trzeba zrobić kroków dziennie, żeby dłużej żyć? Wcale nie 10 tys., co po raz kolejny potwierdzają naukowcy (fot. Getty Images)" title="Ile trzeba zrobić kroków dziennie, żeby dłużej żyć? Wcale nie 10 tys., co po raz kolejny potwierdzają naukowcy (fot. Getty Images)" /> Co to jest parkour? Parkour to transformacja zwykłego przemieszczania się w sport. Jego ideą jest jak najefektywniejsze pokonywanie naturalnych i urbanistycznych przeszkód, pozostając w ruchu. Ważne jest to, aby podczas poruszania się nie tracić siły i szybkości. Wszystko powinno przebiegać płynnie i sprawnie. Do celu wybiera się najkrótszą drogę, przeskakując przez przeszkody, wspinając na mury czy biegając po wąskich gzymsach. A wszystko to przy jak najmniejszym wykorzystaniu energii i ograniczeniu zbędnych ruchów. Zbliżony do parkour jest tzw „free run”, który opiera się na efektownych kombinacjach, saltach czy piruetach podczas biegu i pokonywania przeszkód. Często obie te dyscypliny występują w połączeniu, dlatego zazwyczaj są mylone. Warto wiedzieć jednak, że występuje między nimi zasadnicza różnica. Parkour to efektywność, free run to efektowność. Historia parkour Parkour ma swoje korzenie w dawnych czasach i biegach przez naturalne przeszkody, po lasach lub górach. Jego obecny kształt stworzył i przystosował do warunków urbanistycznych Francuz David Belle. Wraz z przyjacielem Sebastienem Foucanem założył on pierwszą grupę parkourową o nazwie „Yamakasi”. Nazwę „Parkour” wymyślił przyjaciel Belle'a Hubert Kounde. Pochodzi ona od fr. parcours du combattant, oznaczającego tor przeszkód. Dyscyplina została rozsławiona na cały świat dzięki filmowi Luca Bessona z 2001 roku pod tytułem „Yamakasi. Współcześni samurajowie”. Od tamtej pory na świecie zaczęły powstawać kolejne kluby parkourowe, sportowcy określani są mianem traceur, a sportsmenki traceuse. Do dnia dzisiejszego sport ten cieszy się dużą popularnością. Jak zacząć trenować parkour? Mimo, że nie jest to dyscyplina prosta, wiele osób zastanawia się jak zacząć ćwiczyć parkour. Szybkie poruszanie się po przestrzeniach miejskich budzi dużo emocji i sprawia, że wiele osób chce tego spróbować. Aby jednak nie zrobić sobie krzywdy podczas uprawiania tego sportu, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych szczegółów. Po pierwsze, przygotowanie fizyczne. Aby zacząć trenować parkour ważna jest ogólna dobra kondycja fizyczna. Podstawy kalisteniki, czyli ćwiczeń z masą ciała, są tu jak najbardziej wskazane. Podczas biegu po mieście niejednokrotnie będzie trzeba podciągać się oraz wspinać, dlatego wyćwiczone mięśnie ramion oraz klatki piersiowej są niezmiernie ważne. Parkour to też skoki, nierzadko dalekie, dlatego warto trenować także mięśnie nóg. Pamiętajmy o rozgrzewce i rozciąganiu, aby nie narażać stawów i mięśni na kontuzje. Ogólna kondycja fizyczna będzie bardzo ważna, jednak aby zacząć trenować parkour nie trzeba być zawodowym atletą. Wystarczą podstawy. Po drugie, parkour najlepiej ćwiczy się w grupie. Jeżeli decydujemy się na to by zacząć uprawiać parkour, warto rozejrzeć się za osobami zaangażowanymi w temat i biorącymi udział w treningach. W większości dużych miast można znaleźć grupy zainteresowane tą dyscypliną, internet pełen jest informacji, a także porad dotyczących pierwszych parkourowych technik. Warto jednak mieć na uwadze, że żaden tutorial nie zastąpi mistrza. Warto więc obserwować, inspirować się i ćwiczyć z tymi, dla których efektowne poruszanie się po przestrzeni urbanistycznej nie ma żadnych tajemnic. Po trzecie, nie należy się śpieszyć, a raczej skupić i powoli dążyć do celu. Podczas ćwiczeń parkouru dość łatwo o kontuzję, dlatego podczas pokonywania przeszkód niezmiernie ważne jest zachowanie skupienia i rozsądku. Nie należy od razu porywać się na skok z drugiego piętra. Tak samo niedobrym pomysłem będzie próba wdrapania się na czterometrowy mur. Powolne pokonywanie kolejnych barier da nam ogromną satysfakcję i pozwoli przyzwyczaić ciało do tego rodzaju wysiłku, nie ryzykując nagłą i bolesną kontuzją. Warto zauważyć, że parkour doskonale ćwiczy charakter i jeżeli zastanawiamy się, czy zacząć ćwiczyć parkour, odpowiedź powinna być twierdząca. Przy odpowiedniej koncentracji i żmudnemu treningowi można osiągnąć niesamowite cele. Parkour może być hobby na całe lata. Parkour: jakie wybrać buty? Jeżeli naszym celem jest zostanie „niedzielnym traceurem”, wystarczy nam tak naprawdę luźny i wygodny ubiór oraz sportowe buty. Warto jednak zastanowić się nad zakupem takiego obuwia, które pozwoli nam ćwiczyć dłużej i z większym komfortem. Aby znaleźć takie obuwie, należy zwrócić uwagę na kilka czynników: amortyzacja – im grubsza podeszwa buta, tym lepsza amortyzacja po lądowaniu. Będąc początkującym traceurem, warto zainwestować w buty do parkour o nieco grubszej podeszwie. Minusem takiego obuwia jest gorsze wyczucie terenu, przez co możemy nabawić się złych nawyków przy lądowaniu. Grubsza podeszwa wybacza więcej i oszczędza stawy. Jeżeli zdecydujemy się na cienką podeszwę, najprawdopodobniej bardzo szybko nauczymy się dobrych nawyków i lepiej będziemy czuć teren pod stopami. Ryzyko kontuzji jednak w tym wypadku wzrasta, błędy będą bardziej bolesne. Wybór należy do traceura. Co jednak ważne dla obu rodzajów, unikamy obuwia o zmiennej grubości podeszwy. bieżnik – wybieramy buty z niezbyt głębokim bieżnikiem. Mimo, że pozornie poprawia ona przyczepność, o tyle na bardziej szorstkiej powierzchni może ją znacząco obniżać. Warto wybrać buty posiadające powierzchnię z jednego kawałka gumy czy innego materiału. W ten sposób unikniemy odrywania się poszczególnych kawałków, a cała powierzchnia będzie ścierać się równomiernie. dopasowanie – niezmiernie ważne jest, by buty do parkour były wygodne. Warto zwrócić uwagę, czy mamy stopę szeroką czy wąską. Buty powinny być idealnie dopasowane. Ponieważ pod wpływem ruchu będą się rozciągać, warto wybrać nawet o rozmiar mniejsze, niż nosimy zwykle. Jeżeli przy pierwszym założeniu będą one leciutko przyciasne, to znaczy, że znaleźliśmy nasz idealny rozmiar, by zacząć ćwiczyć parkour. Parkour: jak zadbać o bezpieczeństwo? Jak w każdym sporcie, również w parkourze bezpieczeństwo jest najważniejsze. Wybór trasy jest bardzo ważny. Należy dostosować ją do swoich umiejętności nie ryzykując niepotrzebnie i nie stawiając przed sobą wyzwań, którym możemy nie podołać. Niezwykle ważną, jeżeli nie najważniejszą częścią będzie dokładne sprawdzenie trasy. Wszystkie barierki, poręcze czy murki przez które będziemy przeskakiwać, czy po których się wspinać, muszą być stabilne. Staramy się nie biegać w deszczu, nie ryzykując poślizgnięcia się i bolesnego upadku. Zwracamy także uwagę na innych traceurów, jeżeli ćwiczymy w grupie i przede wszystkim na przypadkowych przechodniów. Warto poczekać chwilę, aż będziemy mieli wolną drogę niż prowokować wypadek. Jeżeli ktoś spróbuje nas naśladować, a zwłaszcza dzieci, które mają do tego skłonność, warto wyjaśnić, że to co robimy jest wynikiem wielu lat treningów i wymaga specjalnego przygotowania, w przeciwnym razie można zrobić sobie krzywdę. Parkour w Polsce Polska Federacja Parkour i Freerun została założona w 2014 roku. Jak możemy przeczytać na głównej stronie instytucji, PFPF jest to organizacja non-profit, której głównym celem działania jest propagowanie parkour i freerun jako dyscyplin sportowych oraz formy aktywnego wypoczynku. Co więcej, federacja ma zadanie także wspieranie rodzimych organizacji zajmujących się rozwojem tej formy aktywności. Polską federację tworzą: Klub Sportowy Movement Parkour Płock Stowarzyszenie Arte Kalisz FromGym2Street Krościenko nad Dunajcem Stowarzyszenie Krakowski Parkour Stowarzyszenie Parkour United Sky Freerun Poznań UKS Parkour Gdynia UKS Parkour Wejherowo EXEO Poland (członek wspierający). Czy parkour jest legalny? Co mówi polskie prawo? Otóż próżno szukać zapisów o tym, czy parkour jest legalny. Dlatego aby uniknąć jakichkolwiek problemów i nieprzyjemności, warto uprawiać tego typu aktywności fizyczne w dozwolonych miejscach, nie niszcząc przy okazji cudzego mienia i nie zakłócając porządku. Jaki rower trekkingowy wybrać? Podpowiadamy, na co warto zwrócić uwagę przy zakupie Rowery trekkingowe są idealne na krótsze i dłuższe wycieczki. Jak je wybrać i doposażyć?
USA: skoczek zginął w wyniku nieotwarcia się spadochronu. Czym jest skydiving i jak bezpiecznie go uprawiać?
Czy skydiving jest dla wszystkich? Jak zacząć przygodę z tym ekstremalnym sportem? Spieszymy z odpowiedziami.
W tym artykule: Tragiczny skok w tandemie Skoki spadochronowe dla początkujących Skydiving w powietrzu i w tunelu aerodynamicznym Sporty ekstremalne zyskują coraz więcej miłośników. Dzięki najnowszym technologiom i powiększającemu się gronie trenerów oraz instruktorów adrenalina jest nie jest już zarezerwowana wyłącznie dla wybranych. Prawie każdy może w bezpiecznych warunkach spróbować sił w nurkowaniu czy wspinaczce górskiej. Ogromną popularnością cieszą się też skoki spadochronowe czy skydiving, zwłaszcza w tandemie. Tragiczny skok w tandemie Przed skokiem tandemowym instruktorowi i pasażerowi przypomina się o ryzyku nieotwarcia spadochronu, nawet jeśli wszystkie poprzednie kroki zostaną wykonane poprawnie. Niestety, taka sytuacja zdarzyła się w ostatni weekend w Stanach Zjednoczonych. Instruktor ośrodka spadochroniarskiego w Teksasie zmarł po przewiezieniu do szpitala w stanie krytycznym. – Skydive Houston, wraz z całą społecznością skoczków spadochronowych, jest głęboko zasmucony stratą naszego instruktora i przyjaciela. Nasze najszczersze kondolencje składamy jego przyjaciołom i rodzinie. Nadal modlimy się o pełne wyzdrowienie rannego pasażera tandemu – czytamy w oświadczeniu prasowym. W rozmowie z CNN szeryf hrabstwa Waller, Troy Guidry, potwierdził, że w sobotnie popołudnie w pobliżu miasta Waller kobieta wykonywała skok tandemowy razem z instruktorem. Jak dodał, „nie udało się otworzyć spadochronu” i oba spadochrony – główny i zapasowy – „po prostu wirowały w dół”. Przyczyna wypadku jest badana przez lokalne organy ścigania i Federalną Administrację Lotnictwa. Do czasu wyjaśnienia tragedii ośrodek Skydive Houston zawiesił organizowanie skoków. Paralotniarstwo: "Żaden inny sport tak nie zbliża do odwiecznego marzenia o lataniu" Kto może latać na paralotni? Gdzie i kiedy latać? Zebraliśmy najważniejsze informacje dla wszystkich, którzy marzą o rozpoczęciu przygody z paralotniarstwem. Skoki spadochronowe dla początkujących Przygodę ze spadochroniarstwem można zacząć od kursu lub skoku tandemowego instruktora z pasażerem – wówczas nie musimy mieć żadnego doświadczenia w powietrzu. Na skok w tandemie decydują się zarówno najmłodsi, jak i seniorzy. Jedyne ograniczenia to wrodzona łamliwość kości, epilepsja czy ostra niewydolność układu krwionośnego i oddechowego. Spadochroniarstwo to wciąż młody sport. Wraz z rozwijaniem umiejętności skoczków i ulepszaniem sprzętu, dyscyplina cały czas ewoluuje i pojawiają się nowe konkurencje. Nie zawsze chodzi o to, żeby po prostu bezpiecznie wylądować na ziemi. Coraz częściej spadochroniarze dodają do swobodnego spadania między innymi elementy akrobatyki w powietrzu. Tym właśnie różni się skydiving, czyli dosłownie nurkowanie w powietrzu, od klasycznych skoków ze spadochronem. Balony z helem uniosły go na wysokość 7 km. Bajkowy wyczyn amerykańskiego kaskadera David Blaine – amerykański kaskader i iluzjonista – dokonał tego, co jeszcze do niedawno wydało się możliwe jedynie w bajkach. Wzniósł się w powietrze trzymają pęk balonów z helem. G... Skydiving w powietrzu i w tunelu aerodynamicznym Spadochroniarze wyskakują z samolotu lecącego na wysokości około 400 m. W trakcie swobodnego lotu często wybierają pozycję, dzięki którym spadają jeszcze szybciej – nawet do 300 km/h. Od razu rodzi się pytanie, czy taki sport jest bezpieczny? Na stronie internetowej Szkoły Spadochronowej „Skoczek z Nowego Targu” czytamy, że „dzisiejsze spadochrony i wszystkie inne, wykorzystywane sprzęty są świetnej jakości i ograniczają do minimum jakiekolwiek niebezpieczeństwo”. Co w przypadku osób z lękiem wysokości? Oczywiście warto stawiać czoła ograniczeniom, ale tylko wtedy, kiedy rzeczywiście jesteśmy na to gotowi. W przeciwnym razie spełnienie marzenia o lataniu może skończyć się bardzo nieprzyjemnie. Na szczęście jest też bezpieczna i mniej stresująca alternatywa, czyli indoor skydiving. Sport ten uprawia się w tunelu aerodynamicznym. Symulator pozwala poczuć pęd powietrza, tak jak podczas klasycznego skoku. To dość młoda dyscyplina, ale Polacy już mogą pochwalić się pierwszym mistrzem świata. To 20-letni Andrzej Sołtyk.
Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy
Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznych destynacji. Nic dziwnego, bo wiele europejskich ośrodków plasuje się w ścisłej światowej czołówce, zarówno pod względem infrastruktury, jak i w kontekście warunków panujących na stokach. Nie bez znaczenia są też malownicze widoki - zdaniem wielu, alpejski krajobraz nie ma sobie równych. Gdzie na narty za granicę? Poniżej zamieszczamy najciekawsze propozycje, te bardziej i mniej oczywiste.
W tym artykule: Najlepsze miejsca na narty w Europie Wyjazd w Alpy na narty – co musisz wiedzieć? Narty samolotem – czy jest sens? Gdzie tanio na narty w Europie? Wymieniając najatrakcyjniejsze destynacje narciarskie na Starym Kontynencie, w pierwszej kolejności należy wskazać na kraje alpejskie: Austrię, Włochy, Francję i Szwajcarię. To właśnie tam mieszczą się kurorty uważane za jedne z najwspanialszych na świecie. Warto podkreślić, że południowo-zachodnia część Europy nie jest jedyną mekką narciarstwa na Starym Kontynencie. Mniej oczywistym, ale z całą pewnością równie atrakcyjnym kierunkiem jest łańcuch Kaukazu. Coraz więcej osób docenia panujące tam warunki, a najlepiej potwierdza to fakt, że Gruzja staje się coraz częściej wybieraną zimową destynacją. Osoby szukające tańszej wycieczki, powinny rozważyć wizytę u naszych sąsiadów – Czechów i Słowaków. Ceny są tam zbliżone do tych, które obowiązują w Polsce, a ze względu na niewielką odległość, dojazd z całą pewnością nie nadwyręży domowego budżetu. Ośrodek narciarski w Alpach Szwajcarskich próbuje niekonwencjonalnych metod by ratować tamtejsze lodowce Pracownicy ośrodka narciarskiego w Szwajcarii, pracowali pracowali przez całe lato, przykrywając lodowiec specjalnymi, poliestrowymi kocami, aby zablokować promienie słoneczne powodujące jego... Najlepsze miejsca na narty w Europie Gdzie na narty za granicę? Nasze zestawienie otwiera Val di Sole – włoski region nazywany Doliną Słońca ze względu na panujące tam warunki pogodowe. Przyjezdni mogą skorzystać tam z tras narciarskich, których łączna długość przekracza 360 km! Wśród nich znajdą się nartostrady dla zaawansowanych i najbardziej wytrawnych narciarzy, ale nie tylko. Nie brakuje też łagodnych stoków, idealnych dla osób dopiero rozpoczynających przygodę z białym szaleństwem. Jeżeli zatem zastanawiasz się, gdzie na narty dla początkujących, Val di Sole będzie odpowiednim wyborem. Przenosimy się do Austrii. Jednym z najciekawszych tamtejszych ośrodków jest tyrolski Hintertux – lodowiec położony w samy sercu Alp. Panujące tam warunki sprawiają, że tamtejsza stacja narciarska może być czynna przez cały rok. Sumaryczna długość tras narciarskich to ok 86 km. 40 proc. z nich ma status łatwych, więc Hintertux może być ciekawą propozycją dla całej rodziny. Anna Tybor zdobyła ośmiotysięcznik Manaslu, a następnie zjechała z niego na nartach! Czołowa polska ski–alpinistka Anna Tybor razem z dwójką Włochów zdobyła ósmy najwyższy szczyt świata – Manaslu, a następnie zjechała z góry na nartach! Przenieśmy się do Szwajcarii. W miejscowości Zermatt mieści się jeden z najwyżej położonych ośrodków sportów zimowych w Europie. Łączna długość tras narciarskich sięga tam 360 km, z czego większość jest przeznaczona dla osób średniozaawansowanych i zaawansowanych. Niewątpliwą atrakcją tego miejsca jest kolejka na Klein Matterhorn, najwyżej położona w Europie. Naszym kolejnym punktem, tym razem zlokalizowanym w łańcuchu Kaukazu, jest gruziński kurort Gudauri. Położony na wysokości przekraczającej 2000 m n.p.m., zapewnia idealne warunki do szusowania. Przyjezdni znajdą tam kilkadziesiąt km tras o różnym stopniu trudności i świetnie zorganizowaną infrastrukturę. Ile wiesz o górskich zwierzętach? Oto najciekawsze przykłady górskiej fauny Zwierzęta górskie tworzą niezwykle bogaty i zróżnicowany skład gatunkowych. Wiele z nich występuje także na terenach nizinnych, ale w górskiej faunie znajdziemy również gatunki charakter... Wyjazd w Alpy na narty – co musisz wiedzieć? Wyjazd w Alpy to spore przedsięwzięcie organizacyjne. Osobom, które wybierają się do jednego z alpejskich krajów pierwszy raz, możemy polecić udział w wyjeździe zorganizowanym. To dobra strategia, która praktycznie cały ciężar organizacji wyjazdu i pobytu zrzuca na barki biura podróży, a nam pozostaje tylko cieszyć się urlopem. Niektórzy wolą zorganizować wszystko na własną rękę. W tej sytuacji należy pamiętać, że zasada "na ostatnią chwilę" nie powinna mieć zastosowania. Alpejskie kurorty przyciągają turystów z całej Europy, a nawet z dalszych zakątków świata, więc noclegi trzeba rezerwować z odpowiednim wyprzedzeniem. Co zabrać w góry zimą? Sprawdź naszą listę Góry zimą są piękne, ale żeby je zdobywać, trzeba być odpowiednio przygotowanym. Sprawdź, co pomoże ci na szlaku. Przed podjęciem finalnej decyzji co do ostatecznej destynacji, warto dokładnie przeanalizować wszystkie ceny, nie tylko pokoju hotelowego i wyżywienia. W niektórych kurortach, skipassy kosztują znacznie więcej niż w innych. Warto mieć to na uwadze, żeby nie nadwyrężyć znacząco budżetu. Najważniejszą kwestią jest ubezpieczenie narciarskie. Nikt z nas nie chce dopuszczać do świadomości, że wyjazd może skończyć się przykrym wypadkiem. Niestety, sporty zimowe mają to do siebie, że jedna chwila nieuwagi może mieć bardzo poważne konsekwencje. Akcja ratunkowa w Alpach może okazać się bardzo droga, a jeżeli konieczny okaże się wylot śmigłowca, na rachunku pojawi się pięciocyfrowa kwota, oczywiście wyrażona w euro. W tym kontekście, zakup dobrego ubezpieczenia narciarskiego jest wydatkiem, na którym nie można oszczędzać. Zanim zdecydujemy się na wyjazd w Alpy, należy zadbać o odpowiednie przygotowanie samochodu. Nie chodzi tu jedynie o sprawdzenie stanu technicznego auta i usunięcie ewentualnych niedomagań. Trzeba pamiętać także o uzupełnieniu niezbędnego wyposażenia pojazdu o elementy wymagane w danym kraju. Nie zapominaj o łańcuchach antypoślizgowych! Przed wyjazdem, koniecznie przećwicz ich zakładanie. Narty samolotem – czy jest sens? Coraz więcej osób rezygnuje z podróży własnym środkiem transportu na rzecz lotu samolotem. Czy słusznie? Jeżeli priorytetem jest dla nas wygoda, skorzystanie z usług linii lotniczych wydaje się być najrozsądniejszym rozwiązaniem. Oczywiście, samolotem nie dolecimy pod sam stok, ale dalszą część podróży spędzimy na pokładzie wygodnego pociągu lub komfortowego autokaru. Bez względu na to, do którego z alpejskich krajów zdecydujemy się polecieć, podróż z lotniska na lotnisko zajmie od 90 do 180 minut. A co z aspektem ekonomicznym? Opłacalność lotu jest uzależniona od tego, ile osób bierze udział w wyprawie. Chcąc dolecieć do Austrii, Włoch lub Francji, średni koszt jednego biletu w obie strony powinien zamknąć się w przedziale od 200 do 300 zł. Jeżeli wybierzemy Szwajcarię lub Słowację, wydatek na bilet może wzrosnąć do ok. 500 zł. Termy w Polsce. Gdzie wygrzewać się zimą? Baseny termalne cieszą się w naszym kraju dużą popularnością, szczególnie w okresie zimowym. Gdzie znajdują się najlepsze termy w Polsce? Jak się okazuje, nie tylko w górach. Sprawdź, g... Nie można zapomnieć, że w niektórych przypadkach, podróż samolotem może okazać się jedynym rozsądnym wyjściem, a to ze względu na przepisy prawne, obowiązujące w miejscu docelowym. Przykładowo, do szwajcarskiego Zermatt nie wjedziemy autem zasilanym silnikiem spalinowym. Elektromobilność w Polsce wciąż jeszcze raczkuje i auta z napędem elektrycznym nadal stanowią rynkową niszę. Jeżeli chcielibyśmy wynająć taki pojazd na dłuższy wyjazd, szybko doszlibyśmy do wniosku, że zakup biletów lotniczych jest bardziej opłacalny. Gdzie tanio na narty w Europie? Szukając nieco tańszej destynacji, warto zainteresować się czeską ofertą, a w szczególności – ośrodkiem Benecko. Ceny są tam wyraźnie niższe niż w popularniejszych resortach, a wrażenia z pobytu z całą pewnością nie będą gorsze. Ze stoków rozpościera się wspaniała panorama Karkonoszy, a samej infrastrukturze trudno cokolwiek zarzucić. Kolejnym ciekawym krajem jest Słowacja. Na stokach Chopoka położony jest ośrodek Jasna, który oferuje ok. 50 km urozmaiconych tras i ceny niewiele wyższe od tych, jakie oferują krajowe kurorty. Nartostrady są przygotowane perfekcyjnie, a na przyjezdnych czeka też wiele innych atrakcji. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Potrzebujesz adrenaliny? Oto lista najbardziej niebezpiecznych sportów ekstremalnych
Sporty ekstremalne od niepamiętnych czasów rozpalają wyobraźnię i przyciągają wielbicieli adrenaliny. Związane z nimi ryzyko pozwala się sprawdzić i stanowi trudne wyzwanie. Lista sportów uznawanych za ekstremalne stale rośnie – pojawiają się nowe dyscypliny, ich entuzjaści, organizuje się zawody przyciągające liczną, spragnioną wrażeń widownię. Co to są sporty ekstremalne i z czym wiąże się ich uprawianie? W jaki sposób można je zdefiniować i podzielić na grupy?
Sporty ekstremalne: rodzaje Sporty ekstremalne to taka grupa sportów, których uprawianie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem kontuzji i wypadków. Nie istnieje konkretna, jedna definicja sportów ekstremalnych 0150 Słownik Języka Polskiego definiuje je jako sporty uprawiane w wyjątkowo trudnych warunkach. Swoje definicje mają także towarzystwa ubezpieczeniowe, które nieco inaczej traktują klientów ubezpieczających się, gdy ci uprawiają sporty o wysokim ryzyku. Wybierając ubezpieczenie, warto sprawdzić co ubezpieczyciel uznaje za sport podwyższonego ryzyka, co za sport ekstremalny i czy polisa uwzględnia wypadki w wyniku uprawiania tych sportów. Nie istnieje także oficjalna lista sportów ekstremalnych. W roku 1997 ukazała się "Encyklopedia ekstremalnych sportów" Joe Tomlinson. Obejmuje ona kilkadziesiąt różnych dyscyplin sportowych, najczęściej uprawianych w trudnych warunkach przyrodniczych i wymagających wyjątkowej sprawności. ekstremalne sporty dzieli się najczęściej na grupy w oparciu o miejsce ich uprawiania. Jakie są sporty ekstremalne? Oto rodzaje sportów ekstremalnych. Lądowe sporty ekstremalne To głównie sporty motorowe i motocrossowe, ale też uprawiane w górach - wspinaczka, kolarstwo górskie, a także liczne niebezpieczne sporty zimowe (snowboarding, niektóre formy narciarstwa). Do tej grupy zalicza się wszystkie sporty, które nie wymagają odrywania się od ziemi lub zakładają jedynie odrywanie się od niej na chwilę i na niewielką wysokość. Oprócz popularnych i znanych sportów, w tej grupie znajduje się między innymi także speleologia (eksplorowanie jaskiń). Ekstremalne sporty powietrzne Do tej grupy zalicza się wspinaczkę wysokogórską, skałkową, skok na bungee, skoki ze spadochronem, paralotniarstwo i inne. Sporty te wymagają odrywania się od powierzchni ziemi na znaczne wysokości. Sporty ekstremalne powietrzne nie zawsze wymagają uprawień, choć aby uprawiać niektóre z nich, trzeba skończyć długi i wymagający kurs. Ekstremalne sporty wodne Dużą grupą, do której należy wiele popularnych sportów ekstremalnych są też sporty wodne - w wodzie lub na wodzie. Zalicza się tutaj między innymi windsurfing, nurkowanie, kajakarstwo górskie. To także liczne odmiany sportów zakładających wykonywanie akrobacji i figur ponad powierzchnią wody lub na falach. Na czym dokładnie polegają sporty ekstremalne? Przykłady mówią za siebie. Poniżej 5 ciekawych i bardzo niebezpiecznych przykładów, przedstawiających najbardziej ekstremalne sporty. Sporty ekstremalne: motocross Sporty ekstremalne uprawiane bez wzlatywania w przestworza to w wielu przypadkach sporty motorowe. Wśród nich dużą popularnością cieszy się widowiskowy motocross. To specyficzna forma wyścigów motocyklowych, które rozgrywają się na specjalnie przygotowanych do tego torach, usypanych z piasku, gliny, ziemi. Istnieją specjalne, przystosowane do jazdy w podobnych warunkach motocykle, o pojemności silników od 50 cm³ do 525 cm³. Nie są one dopuszczone do ruchu ulicznego ze względu na brak oświetlenia i innych niezbędnych elementów. W wyścigu motocrossowym udział bierze zwykle 40 zawodników. Wiąże się on z silnymi emocjami i sporym ryzykiem. Wymaga od zawodników sprawności, biegłości w prowadzeniu maszyny, siły. Aby ukończyć wyścig, muszą oni pokonać tor przeszkód o różnej trudności. Zwody motocrossowe przyciągają bardzo wielu widzów ze względu na swoją widowiskowość. Sporty ekstremalne: skoki na bungee Sporty ekstremalne wychodzą niekiedy poza wąskie grono ich entuzjastów i stają się popularną rozrywką. Dotyczy to na przykład skoków na bungee. To skoki wykonywane z dużej wysokości, na długiej linie z gęsto splecionych, gumowych włókien. Guma jest przymocowana do nóg skaczącego. Początki tego sportu wywodzą się z wyspy Pentecost - jej rdzenni mieszkańcy wykonywali skoki z bambusowych wież, z asekuracją przywiązanych do kostek lin, aby zapewnić plemieniu szczęście i urodzaj, a także udowodnić swoją siłę i męskość. Pierwszy skok poza wyspą wykonali Brytyjczycy w roku 1979. Od tamtej pory popularność skoków na bungee wzrastała. Dziś niewiele osób uprawia ten sport regularnie, choć pojedyncze skoki są atrakcją wielu imprez i miejsc. Często skoku dokonuje się w bardzo malowniczych okolicznościach, co zapewnia dodatkowe emocje i doznania. Sporty ekstremalne: alpinizm Sporty ekstremalne to także te, które wymagają radzenia sobie w szczególnie trudnych warunkach. Należy do nich alpinizm - wspinaczka górska uprawiana w górach klasyfikowanych jako wysokie (charakteryzujących się rzeźbą alpejską). Szczególnymi odmianami alpinizmu są wspinaczka skalna, wspinaczka lodowa, a także alpinizm jaskiniowy i narciarstwo wysokogórskie. Każda jego odmiana wiąże się z wysokim ryzykiem i wymaga doświadczenia, sprzętu, specjalistycznej wiedzy. Alpinizm w polskim nazewnictwie to także wspinanie się w wysokich partiach Tatr. Alpiniści nierzadko zdobywają naprawdę wysokie szczyty. Aby tego dokonać, miesiącami lub latami pracują nad swoją kondycją i formą. Potrzebują też wsparcia specjalistycznego sprzętu. W górach mierzą się nie tylko z własnymi słabościami i ograniczeniami, ale przede wszystkim z surowymi, bardzo trudnymi warunkami i z samą przyrodą. Sporty ekstremalne: canyoning Sporty ekstremalne to także sporty uprawiane na wodzie. Canyoning to sport, który wielu osobom nie przyszedłby nawet do głowy. Polega na pokonywaniu przeszkód w wodzie, skokach ze szczytu wodospadów, pokonywaniu rwących rzek wpław i przemieszczeniu się przez górskie wąwozy. Wszelkie przeszkody pokonuje się siłą własnych mięśni, będąc wyposażonym w kask, liny, uprząż i inne zabezpieczenia. Canyoning wymaga ogromnej sprawności fizycznej. Osoba decydująca się na uprawianie tego sportu musi dobrze pływać, być wytrzymała, świetnie się wspinać i wykazywać dużą siłą fizyczną. Na całym świecie na adeptów tego sportu czekają malownicze, niezapomniane trasy - ich pokonywanie trwa od 6 do 10 godzin. Aby po raz pierwszy spróbować swoich sił w canyoningu, trzeba się długo przygotowywać. To zdecydowanie nie sport dla amatorów w przeciętnej formie. Niezbędna jest siła zarówno fizyczna, jak i psychiczna. Sporty ekstremalne: extreme ironinig Sporty ekstremalne bywają naprawdę dziwaczne i zaskakujące. Jednym z tych, które zawsze wywołują uśmiech na twarzy, jest extreme ironing, czyli... ekstremalne prasowanie. Dyscyplinę stworzył Brytyjczyk Phill "Steam" Show, który w roku 1997 postanowił połączyć nudny obowiązek prasowania ze wspinaczką. Prasowanie ubrań na szczycie skały tak mu się spodobało, że postanowił rozpropagować nowy sport na całym świecie. Dziś extreme ironing to nie tylko prasowanie w trakcie wspinaczki. Zawodnicy prześcigają się w pomysłach - pracują na kajaku, podczas skoku ze spadochronem, a nawet... pod wodą! Pierwsze zawody ogólnoświatowe odbyły się w Niemczech w roku 2002. Wśród dyscyplin znalazły się prasowanie w zepsutym samochodzie, na czubku drzewa, w rwącej rzece, na ściance wspinaczkowej. Wypadki przy sportach ekstremalnych Sporty ekstremalny wiążą się z dużym ryzykiem wypadku lub kontuzji. Historia sportów ekstremalnych zna wiele poważnych wypadków, w tym takich, w wyniku których zgięli profesjonaliści. Tragicznemu wypadkowi uległ między innymi Dean Potter, znany jako mistrz sportów ekstremalnych, przekraczający granice rzeczywistości. Zgiął on uprawiając windsuiting - sport polegający na skokach z ogromnej wysokości w specjalnym kombinezonie umożliwiającym szybowanie. Także windsuiting był przyczyną śmiertelnych wypadków dwóch słynnych spadochroniarzy - Ulego Emanuela'a i Alexandra Polliego. Wiele osób straciło życie w pogoni za adrenaliną, a jednak sporty związane z wielkim ryzykiem wciąż kuszą i przyciągają. Być może to specyfika natury ludzkiej?
Musisz przeżyć w ekstremalnych warunkach arktycznej zimy. Co zabierzesz? Zawartość plecaka wspinacza
Co masz w plecaku? Jeśli jesteś kimś takim jak Lonnie Dupre będzie to około 27 kilogramów rzeczy niezbędnych do przetrwania.
- Noszenie na plecach zapasów na przeżycie 19 dni nie jest łatwe – wymaga twardych decyzji co do tego co będziemy nieść – tłumaczy podróżnik, uczestnik ekspedycji polarnych i górskich, który w 2015 roku jako pierwszy zdobył w pojedynkę w styczniu szczyt Denali na Alasce. Opuścił swój dom w Minnesocie by wybrać się w podróż po Himalajach. Wraz z innymi sześcioma śmiałkami wziął udział w wyprawie Vertical Nepal. Ich zadaniem było dotarcie do Langju w dolinie Tsum (4,7 tys. m n.p.m.). W listopadzie planuje zaatakować szczyt Hunter na Alasce. Sam Dupre wazy około 68 kg, jego wyposażenie na taką wyprawę może maksymalnie ważyć do 27 kg. - Priorytetem jest paliwo – tłumaczy – można się obyć przez pewien czas bez odpowiedniego jedzenia, ale bez wody tylko trzy dni. Do tego potrzeba mieć ze sobą gaz by ogrzewać i roztapiać śnieg. W ekstremalnych warunkach posiadanie butli z gazem może zdecydować o tym czy przeżyjesz. Dupree jest w prostej linii potomkiem francuskiego podróżnika Jaquesa Cartiera, ale i podobnie jak on miał swoje wyzwania i porażki. Trzy razy atakował Denali i ustępował przed trudnymi warunkami pogodowymi. Ostatnia, zakończona sukcesem wyprawa odbyła się jednak w jeszcze trudniejszych okolicznościach. W środku drogi nie mogąc uzupełnić zapasów musiał rozciągnąć swoje racje. - Miałem zapas paliwa na 3 dni, jedzenia na półtora dnia, natomiast burza trwała 5 dni – opowiada Dupre – spodziewałem się, że mam przed sobą maksymalnie 36 godzin życia. Walcząc z hipotermią, głodem i 19-godzinną arktyczną zimową nocą śmiałek wcisnął się do śpiwora. Jak sam wspomina, był to jedyny moment w karierze, gdzie wyrzucał sobie, że źle dobrał zapasy. Na szczęście z czasem pogoda pozwoliła mu bezpiecznie wrócić. Po uzupełnieniu zapasów wrócił do obozu na 3,5 tysiąca metrów i ponownie zaatakował szczyt. Na wierzchołku Denali spędził zaledwie 10 minut, w czasie których rozmyślał nad czterema laty, które zajęło mu dotarcie do tego punktu. W oparciu o swoje doświadczenia podróżnik sporządził dokładną listę tego co spakuje wybierając się na szczyt Hunter. 19-dniowy zapas jedzenia: 9 kg Gaz ziemny: 3 kg Plecak: 1,8 kg Lina wspinaczkowa: 1,8 kg Namiot: 1,8 kg Śpiwór: 1,8 kg Kombinezon: 1,6 kg Urządzenie do oznaczania szlaku: 1,13 kg Elektronika (telefon satelitarny, aparat, nadajnik awaryjny): 1,13 kg Termos z wodą: 1,13 kg Łopata: 0,5 kg Łopata: 0,4 kg Kuchenka, łyżka, zasłona od wiatru: 0,34 kg Materac: 0,28 kg - W wyprawie na Hunter chodzi o to by być lekkim, tu w przeciwieństwie do Denali, nie można ciągnąć za sobą sań z zaopatrzeniem – tłumaczy Dupre. Tekst: Gary Strauss Źródło: National Geographic News, pełen tekst znajdziecie tutaj.
Skok na bungee – najbezpieczniejszy sport ekstremalny? Wszystko, co musisz wiedzieć przed skokiem
Skok na bungee to inaczej skok z dużej wysokości na długiej i elastycznej linie, która zabezpiecza przed upadkiem. Bungee jumping zalicza się do sportów ekstremalnych i jest niezwykle popularny wśród miłośników adrenaliny. Skoki takie często dostępne są na różnego rodzaju festiwalach czy imprezach masowych jako dodatkowa atrakcja. Istnieje też kilka stałych miejsc, gdzie skoki na bungee możliwe są praktycznie przez cały letni sezon.
Skok na bungee to nie tylko sposób na dostarczenie sobie ogromnej porcji adrenaliny. Skok taki może być świetnym prezentem dla aktywnych i lubiących wrażenia osób. To także dokonały sposób, aby się sprawdzić, poczuć krew buzującą w żyłach i zrobić coś co z pewnością zapamiętamy do końca życia. Skok na bungee: na czym polega? Bungee jump polega na skoku z wysokości z zabezpieczaniem w postaci liny. Skakać można ze specjalnych dźwigów, a także z niektórych mostów czy wiaduktów. Lina, która stanowi zabezpieczenie jest elastyczna. Składa się ona z około tysiąca cienkich gumowych włókien, w przypadku produktów lepszych firm można znaleźć wplecioną taśmę alpinistyczną, która zapobiegnie nadmiernemu rozciąganiu się. Lina taka stanowi nasze zabezpieczenie i wyhamowuje w odpowiednim momencie lot. Stosuje się 3 grubości liny w zależności od wagi skoczka. Bardzo ważne jest prawidłowe jej dobranie. Za cienka lina może się zerwać, zbyt gruba spowodować gwałtowne wyhamowanie lotu co może zakończyć się kontuzją. Zazwyczaj waga jest mierzona przed skokiem, a lina odpowiednio dobierana. Linę do bungee jumpingu mocuje się w minimum dwóch miejscach. Najpopularniejsza jest gruba uprząż lub taśma, ściśle zapięta na kostkach skaczącego. Jako dodatkową asekurację najczęściej zapina się drugą uprząż na biodrach, rzadziej na korpusie. Skok na bungee: wysokość Wysokość z której wykonujemy skok na bungee to najczęściej około 80 – 100m. Tak naprawdę skoki z powodzeniem można wykonywać już z 25-30m, jednakże tak krótki skok wiążę się z bardzo krótkim „swobodnym spadaniem”, a właśnie w trakcie niego serce bije najszybciej, a do krwi pompowane jest najwięcej adrenaliny. Najpopularniejsze skoki, wykonywane ze specjalnie przygotowanych do tego dźwigów mieszczą się właśnie w przedziale 80-100 m co gwarantuje około 4 sekundy swobodnego spadania. Dla prawdziwych miłośników bungee jumpingu lub tych, którzy poszukują jeszcze mocniejszych wrażeń, można jednak znaleźć miejsca, w których skoki odbywają się ze znacznie większej wysokości, nawet przekraczającej 200 metrów jak na przykład komin w Głogowie. Kto może uprawiać bungee jumping? Skoki na bungee uprawiać może niemal każdy kto ukończył 16 lat. Dzieci niestety skakać na bungee nie mogą. Osoby, które ukończyły 16., a nie ukończyły 18. roku życia muszą przed skokiem obowiązkowo przedstawić organizatorowi soków pisemną zgoda rodziców lub opiekunów prawnych. Oprócz tego istnieje kilka innych przeciwwskazań dla bungee jumpingu. Skakać nie powinny z całą pewnością osoby z ciężkimi wadami serca oraz chorobami sercowo-naczyniowymi. Absolutnym przeciwwskazaniem są schorzenia i uszkodzenia kręgosłupa. Taki upadek związany jest z przeciążeniami grawitacyjnymi, które tylko zdrowy organizm zniesie bez problemu. Zakaz skoku na bungee posiadają także osoby z epilepsją, a także te mające poważne schorzenia ruchowe, które mogłyby po prostu uniemożliwić skok. Ograniczeniem jest też waga. Większość firm posiada liny, których najgrubsze wersje posiadają udźwig maksymalnie 130-140 kg. Warto o tym pamiętać, ponieważ bezpieczeństwo jest najważniejsze. Tak naprawdę więc, zdecydowana większość ludzi może z powodzeniem uprawiać skoki na bungee. Wiek nie gra tu większej roli, podobnie jak wzrost, wygląd, czy predyspozycje fizyczne. Bungee jumping to doskonały sport ekstremalny, poprawia samopoczucie i pomaga zbudować pewność siebie. Jak się przygotować do skoku na bungee? Przygotowania do skoku na bungee nie są skomplikowane. Jeżeli podjęliśmy już decyzję, że chcemy skoczyć, warto na początku wybrać miejsce z którego oddamy nasz debiutancki skok. Dźwigi do bungee na stałe są umiejscowione w większych miastach w Polsce takich jak Warszawa, Poznań, Wrocław czy Gdańsk. Dostępne są też skoki na większych imprezach plenerowych, czasami więc próba podyktowana będzie spontaniczną decyzją. Co jednak ważne, większość firm nie zezwala na skoki pod wpływem alkoholu. Warto mieć to na uwadze i próbując skoczyć na przykład na juwenaliach studenckich czy festiwalu muzycznym zrezygnować z piwa przed skokiem. Jeżeli przygotowujemy się do skoku na bungee warto odpowiednio się ubrać. Najlepiej wybrać wygodne, luźne ubranie, choć niekoniecznie sportowe. Warto wiedzieć, że grawitacja potrafi z naszymi kreacjami czynić cuda. Panie powinny oczywiście sukienki i spódnice zostawić w domu, najlepiej ubrać wygodne długie spodnie lub szorty. Rezygnujemy z biżuterii i dodatków, które mogą zgubić się podczas skoku. Nie musimy się obawiać o rzeczy osobiste. Telefony, portfele, obrączki czy karty bankomatowe przed skokiem można oddać do depozytu, a wszystko zostanie zwrócone po bezpiecznym lądowaniu. Niektóre firmy umożliwiają skoki wraz z robieniem zdjęć. Jeżeli chcemy zaryzykować i skoczyć np. z selfie-stickiem, warto wcześniej dowiedzieć się czy taka opcja istnieje. Często też dokumentacją fotograficzną zajmują się pracownicy firmy, więc spokojnie możemy pozostawić te zadanie w ich rękach. Przed skokiem na bungee nie powinniśmy jeść obfitego posiłku ani przyjmować dużych ilości płynu. Jeżeli jest to nasz pierwszy skok i nie wiemy jak zareaguje nasz organizm, warto również wcześniej skorzystać z toalety. Później czeka nas już tylko podpisanie odpowiednich dokumentów, uiszczenie płatności, dobór liny i krótki instruktaż. A potem … długo wyczekiwany skok. Ile kosztuje skok na bungee? Ceny skoków na bungee w Polsce oscylują w okolicy 120-160 złotych. Cena zależy od firmy i miejsca. Najtańsze skoki można znaleźć na juwenaliach i imprezach studenckich (niekiedy nawet poniżej 100 zł), jednakże zdecydowana większość firm wycenia skok na minimum 120 złotych. Dużo droższe są skoki niestandardowe. Przykładowo skok z komina w Głogowie to koszt 379 zł. Podobnie jest za granicą – im wyższe miejsce z którego będziemy skakać, tym większe wrażenia, a co za tym idzie, wyższa cena. Takie kwoty wydawać by się mogły wysoką ceną za jedynie kilka sekund spadania, jednakże wrażenia jakie towarzyszą bungee jumpingowi są tak niepowtarzalne i pełne adrenaliny, że warto zainwestować i przeżyć taką przygodę. Czy skok na bungee jest bezpieczny? Bezpieczeństwo podczas skoków na bungee traktowane jest priorytetowo. Szanse na wypadek przy skoku na bungee są na tyle niewielkie, że skoki takie zostały najpopularniejszym „sportem ekstremalnym”. Uspokajamy więc, nie ma czego się bać. Lina do skoku na bungee jest bardzo wytrzymała. Każda musi przejść odpowiednie testy, gdzie poddawana jest dużo większym obciążeniom niż w czasie realnego skoku. Tylko lina z szeregiem certyfikatów może zostać użyta podczas skoku na bungee. Jeżeli obawiamy się silnego szarpnięcia – to również nie ma miejsca. Lina napręża się stopniowo podczas swobodnego opadania. Podczas skoku należy więc się rozluźnić. W każdej chwili można się wycofać z oddawania skoku, nawet mając już przypiętą uprząż i mając zielone światło. Nikt nie zmusi nas do skoku, nikt nas nie zepchnie. Oczywiście w takiej sytuacji nie ma zwrotów opłaty, dlatego też za bungee jump zawsze płaci się z góry. Obecność instruktora działa jednak dobrze na skaczącego, zaś jego porady, wsparcie i wyrobione techniki perswazji z pewnością pomogą każdemu kogo na szczycie złapie nagły atak lęku. Długość liny także jest idealnie dobrana, nie ma możliwości, by podczas skoku naprężyła się ona za bardzo. Dlatego też nie uderzymy w podłoże z dużą prędkością, ani się nie zerwiemy. Wszystkie wypadki jakie zdarzają się przy skokach na bungee wiążą się z nieprawidłowym dobraniem grubości liny do wagi skoczka, bądź też niedokładnego dopięcia uprzęży. Jednakże błędy te praktycznie się nie zdarzają, a wypadki na bungee można policzyć na palcach jednej ręki. Bungee jest więc bezpieczniejsze od jazdy na rowerze. Spadanie jednak wywołuje ogromny wyrzut adrenaliny, dlatego też bungee jumping zaliczany jest do sportów ekstremalnych.
Polska dla aktywnych: kajakowy szlak Gwdą. Cichcem bliżej natury
Chcesz uciec od cywilizacji, zdać się tylko na siebie? To wybierz się na jakąś odludną rzekę, na przykład Gwdę płynącą na obrzeżach Pojezierza Drawskiego w Zachodniopomorskiem.
Płynąc nią, można przez cały dzień nie zobaczyć żywego ducha. Wchodząc do lasu podczas przerwy na popas – nie znaleźć żadnej wydeptanej ścieżki ani śladu obozu po innych turystach. Kajakowy szlak Gwdą zaczyna się na jeziorze Wierzchowo, a pokonanie całości zajmuje około tygodnia. Przez pierwsze dni rzeka jest tak wąska, że kajaka nie da się obrócić na wodzie, a przyroda i las są dosłownie na wyciągnięcie ręki. Urok takiej wyprawy polega na obcowaniu z dziką, nieskalaną naturą. Kajaki poruszają się bezszelestnie, nie zakłócają ciszy, nie płoszą zwierząt. Po drodze przepływa się przez kilka jezior, ale żeby odnaleźć ukryte w trzcinach ujścia rzeki, koniecznie trzeba mieć mapę. Kiedy koryto Gwdy staje się szersze, pojawiają się elektrownie wodne. To jest atrakcja! Część pochodzi jeszcze z XIX w. Niektóre tkwią osamotnione w lesie, otoczone wysokim płotem, a ich właściciele tylko z daleka obserwują kajakarzy. Na szlaku zdarzają się też zrujnowane jazy, mosty i inne budowle hydrotechniczne. Niekiedy da się z duszą na ramieniu ześlizgnąć kajakiem z małego wodospadu, a czasem trzeba wysiąść i brodząc w wodzie, pchać wyładowaną łódeczkę po kamieniach i zwalonych drzewach. Na czas spływu cały sprzęt i żywność zabiera się ze sobą. Obóz rozstawia się na brzegu rzeki, w lesie, na polanie – tam, gdzie akurat ktoś wypatrzy atrakcyjne miejsce. Zapasy jedzenia można uzupełnić w napotkanych wioskach. Jeśli pada, trzeba zacisnąć zęby i mieć nadzieję, że namiot i śpiwór zawinięte w foliowe worki będą wieczorem suche. Burzę można przeczekać pod jakimś mostem. Najpiękniejsze w czasie takiej wyprawy są wieczorne ogniska – w leśnej głuszy, na dzikiej skarpie na zakręcie rzeki. Na patykach skwierczą kupione w wiosce kiełbaski, ktoś przygotował szaszłyki, ktoś ma jakąś ciekawą historię do opowiedzenia. Takie wyprawy to także ryzyko skaleczeń, kataru, utopienia iPhone’a (co nie ma znaczenia, bo ani prądu, ani zasięgu nie ma), pogryzienia przez komary i odcisków na dłoniach. To także gwarancja przygody, mocnych przeżyć i zdrowego wysiłku. Warto wiedzieć Rzeka Gwda płynie przez 145 km. Jej źródło znajduje się w okolicach wsi Porost. Spływy organizuje wiele firm – zawożą one ekipę na start razem z kajakami, a potem odbierają. Kajaki.pl oferują na kilkudniową wyprawę. W wakacje warto zrobić wcześniej rezerwację, bo to apogeum spływów.
Polska dla aktywnych: Jezioro Hańcza - daj nura do jeziora!
W polskich wodach nie tak barwnie jak w tropikach. Ale na pewno jest ciekawie.
Nurkowanie w ciepłych morzach to trochę jak jeżdżenie świetnym autem po płycie ogromnego lotniska. Jest fajnie... ale dość łatwo. Co innego zanurkować w Polsce! Woda ma przejrzystość nie 50 m, ale 50 cm. Po co się więc męczyć? Bo ten, kto zniesie zanurzenie się w zimnej wodzie, w której widać tylko zarys partnera – ten będzie dobrym nurkiem. W Polsce jednym z najatrakcyjniejszych miejsc do szlifowania umiejętności jest jezioro Hańcza. Pochodzenia polodowcowego, jest głębokie nawet do 100 m, zapewnia miejscami przyzwoitą kilkumetrową widoczność. A oprócz tego oferuje rzadką atrakcję – tzw. ścianki, czyli bliskie pionu gliniaste stoki. Gdy przytłaczająca większość polskich jezior ma dna nudne i płaskie, Hańcza pozwala opuszczać się w górę i w dół wzdłuż ścianek, szukać przyczajonych w ich zakamarkach ryb. Łatwo zejść na głębokość 30, 40, a nawet 50 m. Nurkując, można zobaczyć bardzo ciekawe zjawisko – rozdzielenia wód na tzw. termoklinie, czyli granicy cieplejszej wody powierzchniowej oraz głębinowej, o wiele zimniejszej i przez to gęstszej. Efekt jest taki, że płetwonurek zanurza się w pierwszej, nieprzejrzystej warstwie i nagle wypada z niej do o wiele bardziej przejrzystej wody głębinowej. Granica niekiedy jest tak wyraźna, jakby ucięto ją nożem. Kiedy spojrzy się do góry i poświeci latarką – nad głową widać dosłownie chmury mętnej wody, przez które nawet nie przebłyskuje światło dnia. W takich warunkach trzeba mieć mocne nerwy, wciąż pilnować wskazań kompasu, czuwać nad oddechem, aby nadmierna praca automatu oddechowego nie spowodowała jego zalodzenia – no i wytrzymać fakt, że woda ma kilka stopni ciepła. Kiedy jednak opanuje się takie nurkowania, żadna podbramkowa sytuacja podczas nurkowej wyprawy do Egiptu lub Chorwacji nie będzie straszna. Warto wiedzieć 108,5 m głębokości ma Jezioro Hańcza, co czyni go najgłębszym jeziorem w Polsce Na Hańczy można nurkować cały rok (także pod lodem).
Rafting – gratka dla miłośników zmagań z żywiołem. Jak zacząć przygodę z raftingiem?
Miłośnicy sportów ekstremalnych co roku szukają coraz to nowszych wrażeń. Kolarstwo górskie, skoki na bungee, alpinizm czy parkour – to najczęściej wybierane dyscypliny. Jak widać – miłośnicy ekstremalnych przygód decydują się na zmierzenie się właśnie z ziemią czy powietrzem, zapominając o wodzie. Właśnie z myślą o ludziach pragnących zmierzenia się z silnym nurtem rzek powstał rafting – sport oparty na ekstremalnych spływach pontonem. Jak zacząć przygodę z raftingiem? Co zabrać na rafting? Wyjaśniamy!
Co to jest rafting? Rafting to spływ rzeką lub potokiem w ekstremalnych warunkach. Różni się od klasycznego flisu przede wszystkim ilością przeszkód i licznymi wywrotkami – nie bez znaczenia jest też sam nurt rzeki; najtrudniejsze odcinki tras przeznaczonych do raftingu są pełne fal i silnych prądów wodnych. Kolejną ważną różnicą jest ilość uczestników – o ile spływ kajakiem jest możliwy w pojedynkę, spływ o wiele większym pontonem dedykowanym do raftingu wymaga pracy zespołowej. Jak zacząć przygodę z raftingiem? Osoby początkujące, które chcą poczuć dreszczyk emocji w bezpiecznych warunkach powinny zapisać się na spływ z instruktorem-ratownikiem, który w razie niebezpieczeństwa opanuje sytuację. Na taki spływ można wybrać się całą rodziną – ważne jednak, by skorzystać z usług doświadczonych rafterów lub flisaków, a nie osób prywatnych. Większość lokalnych firm organizuje rafting dedykowany pojedynczym turystom, którzy z założenia nie mają całej grupy chętnej na spływ – osoby samotne mogą więc bez przeszkód dołączyć do nieznanych dotąd turystów, poszukujących podobnych wrażeń. Osoby pragnące wtajemniczyć się w rafting na poziomie zaawansowanym powinny przede wszystkim polepszyć umiejętność pływania i poprawić ogólną sprawność fizyczną. Co jednak ważne, poza samą umiejętnością pływania liczy się zachowanie zimnej krwi podczas wywrotki. Zdarza się, że nawet najlepsi pływacy po nagłym wpadnięciu do wody ,,tracą" zdolność do pływania – przed wybraniem się na trasę bez instruktora należy więc poćwiczyć pływanie w otwartych zbiornikach wodnych, by oswoić się z ,,dzikim" żywiołem. Rafting: poziomy trudności Rafting wydaje się być sportem wyłącznie dla zaawansowanych – nic bardziej mylnego. Wszystkie odcinki rzek, na których odbywają się spływy są sklasyfikowane w sposób, który pozwala na dobór odpowiedniej trasy nawet dla najbardziej początkujących amatorów sportów wodnych. Poziom trudności tras określa kilkustopniowa skala: ZWC - to poziom przeznaczony dla początkujących. Poradzą sobie z nim osoby, które nigdy wcześniej nie próbowały sportów wodnych. Spływ jest z reguły całkowicie pozbawiony przeszkód, a nurt rzeki jest dość spokojny. Na trasach oznaczonych symbolem ZWC spróbować swoich sił mogą nie tylko osoby dorosłe, ale też starsze dzieci – trasy o tym poziomie trudności można pokonać albo samemu, albo – w przypadku rodzin z dziećmi – z doświadczonym pracownikiem firmy organizującej spływy; WW I - to poziom przeznaczony dla osób, które próbowały już wcześniej trasy na poziomie ZWC i pragną lepszych wrażeń. Na trasach o tej trudności pojawiają się już pierwsze fale i pojedyncze przeszkody, cały odcinek jest jednak stosunkowo łatwy do pokonania; WW II - na tym poziomie nurt rzeki przyspiesza, a duża ilość fal staje się normalnością. Od tras oznaczonych WW II mogą zacząć osoby doświadczone w tradycyjnym kajakarstwie – jeśli spływ kajakiem po średnio rwącej rzece nie sprawia ci trudności, spróbuj swoich sił w raftingu na tym poziomie; WW III - na tym poziomie, oprócz opanowywania pontonu na silnie rwącej rzece, trzeba zwrócić uwagę na omijanie przeszkód, występujących w dużo większej ilości niż na łatwiejszych trasach. Jeśli jesteś miłośnikiem szybkich, rwących spływów, ale na tradycyjnych trasach kajakowych brakuje ci trudnych przeszkód i dreszczyku emocji – wypróbuj trasę na właśnie tym poziomie; WW IV - to poziom trudności dla osób, które nie tylko dobrze manewrują wiosłami, ale także mają wystarczającą siłę fizyczną, aby poradzić sobie z mocnym nurtem, krętym korytem rzeki i szybkim omijaniem przeszkód. Trasy oznaczone jako WW IV są niezwykle wyczerpujące i przeznaczone dla osób o świetnej kondycji; WW V - tym symbolem oznaczone są trasy dla profesjonalistów. Liczne progi skalne sprzyjają wywrotkom, a wywrotki – utracie pontonu, który w kilka chwil może odpłynąć z mocnym nurtem rzeki. To poziom, na którym najmniejszy błąd może stworzyć ryzyko; WW VI - to najbardziej ekstremalny poziom, przeznaczony jedynie dla prawdziwych zapaleńców raftingu, trenujących spływy od lat. Trasy na tym poziomie rozpoczynają się zazwyczaj w górach; Co zabrać na rafting? Najważniejszym elementem wyposażenia jest kamizelka dedykowana do raftingu, która w przeciwieństwie do tradycyjnych kamizelek ratunkowych nie ogranicza swobody ruchów, charakteryzując się przy tym podobną wypornością, niezbędną do zapewnienia bezpieczeństwa w razie wywrotki. Należy zaopatrzyć się również w kask, chroniący głowę przed ewentualnymi przeszkodami na trasie. Obydwa akcesoria można wypożyczyć u organizatora spływu lub kupić je samodzielnie. Początkujący nie muszą kupować specjalnego obuwia – wystarczy, że ubiorą buty ściśle przylegające do stopy; najlepiej wybrać przy tym model sięgający ponad kostkę. Osoby decydujące się na trudniejsze spływy, powinny zaopatrzyć się w obuwie i skarpetki wykonane z neoprenu – przed udaniem na spływ w chłodniejsze dni, najlepiej zaopatrzyć się też w kostium wykonany całościowo z tego materiału. Miejsca na rafting w Polsce Wyposażenie gotowe, kondycja w normie – czas na wybranie odpowiedniego spływu na pierwszy raz. Jeśli chodzi o rafting – Polska ma na tyle dużo spływów na różnym poziomie trudności, że nie trzeba wybierać się za granicę, aby spróbować swoich sił w tym sporcie. Gdzie na rafting w Polsce powinny wybrać się osoby początkujące? Oto dwa warianty na różnych poziomach zaawansowania: Rafting – Dunajec Jeśli szukasz idealnego miejsca na pierwszy rafting, Pieniny będą najlepszym miejscem wypadowym. Najlepiej zatrzymać się na nocleg w Szczawnicy, skąd odbywają się indywidualne transporty turystów tuż pod brzegi Dunajca. Większość spływów odbywa się pod opieką doświadczonych instruktorów, którzy w razie zagrożenia wywrotką natychmiastowo opanują sytuację. Właśnie z tego względu Dunajec stanowi najlepszy wybór dla osób, które chcą poczuć dreszczyk emocji, ale boją się nieprzewidywalnego żywiołu wody. To też dobre miejsce na pierwszy samodzielny wypad na ponton ze znajomymi, już bez towarzystwa instruktora. Rafting – Bystrzyca Dusznicka Trasa o trudności WW III, biegnąca korytem Bystrzycy Dusznickiej dostarczy emocji osobom bardziej doświadczonym, które chcą poczuć na własnej skórze klimat spływu prawdziwą rzeką górską. Liczne skały i progi skalne stawiają wyzwanie tym, którzy chcą spróbować spływu w bardziej ekstremalnych warunkach, a przy okazji – pozachwycać się pięknem otaczającej przyrody. Miejsca na rafting na świecie Wycieczki zagraniczne są świetną okazją do spróbowania sportów ekstremalnych w towarzystwie innych turystów – dreszczyk emocji i chęć wykazania się w nieznanej dotąd grupie ludzi zapewniają niezapomniane wspomnienia. Gdzie najlepiej wybrać się na zagraniczny rafting? Rafting – Turcja Jeśli wybierasz się na wakacje na Riwierę Turecką, możesz w każdej chwili przerwać błogą rutynę, zamieniając leżak na ponton. Wystarczy, że zapiszesz się na wycieczkę fakultatywną związaną z raftingiem – najpopularniejszy turecki spływ znajduje się w górskim kanionie Koprulu, otoczonym licznymi wzniesieniami i zielenią. Na wycieczkę mogą zdecydować się zarówno doświadczeni sportowcy jak i osoby początkujące – w większości spływów uczestniczy instruktor, wykwalifikowany także w ratownictwie. Sama trasa nie należy do najtrudniejszych, a widoki zaskakują osoby przyzwyczajone do typowo polskiej przyrody. Rafting – Czechy Czechy dostarczą wrażeń bardziej doświadczonym miłośnikom raftingu. Spływy rozpoczynające się w Dzikiej Orlicy, Morawie czy Jizerze są dużo bardziej ekstremalne od polskich spływów górskich, przyciągając co roku nowych miłośników niezapomnianych przygód. Czesi uczestniczą też we spływach stosunkowo częściej, niż Polacy, łatwo więc znaleźć wśród nich kompanów do spływu;
Zacznij przygodę z motocrossem. Podpowiadamy, jak wybrać sprzęt i gdzie jeździć?
Motocross to sport, który narodził się praktycznie wraz z wynalezieniem motocykla. Mimo że wywodzi się z Europy, to niekwestionowanymi liderami w tej ekstremalnej dyscyplinie są Amerykanie, którzy jeżdżą szybciej, skaczą wyżej i dalej niż ich konkurenci. Na czym polega motocross i jak zacząć swoją przygodę z tą dyscypliną?
Motocross w bardzo pierwotnej formie pojawił się już w 1885 roku, kiedy jedne z pierwszych motocykli ścigały się na zamkniętych torach o luźnej nawierzchni. Na początku XX wieku, na Wyspach Brytyjskich narodziła się dyscyplina zwana trialem, która obejmowała wyścigi rozgrywane w wyjątkowo trudnych warunkach. W latach 20. narodziła się dyscyplina nazywana scramble, w której najważniejszym kryterium była prędkość. Nowy sport szybko podbił Francję, gdzie przeszedł sporą ewolucję - długość toru została skrócona (w oryginalnej formule, zawodnicy rywalizowali na dystansie ok. 80 km), dodano przeszkody i zmieniono nazwę na moto-cross. Motocross: na czym polega? Motocross (MX, MotoX, cross) to terenowa odmiana wyścigów motocyklowych, rozgrywanych na zamkniętych torach. Trasa wyścigu najczęściej jest usypana z piasku, ziemi bądź gliny. Do wyścigu staje 40 zawodników, którzy ruszają z jednej linii. Dystans wyścigowy jest wyrażany w czasie i w okrążeniach - to zwykle 30 minut i 2 okrążenia, należy jednak podkreślić, że czas zmagań w ramach jednego wyścigu zależy przede wszystkim od rangi zawodów. Podobnie wygląda kwestia liczby tzw. "biegów". Łączny czas wszystkich "biegów" nie powinien być jednak dłuższy niż 100 minut. Wygrywa ten zawodnik, który w wyznaczonym czasie i na wyznaczonych "kółkach" dodatkowych pokona najwięcej okrążeń. Na trasie wyścigu, nie brakuje przeszkód - naturalnych i sztucznych. Są to wzniesienia, strome zjazdy i podjazdy, farby oraz rowy. Wszystko to sprawia, że motocross to jedna z najbardziej widowiskowych dyscyplin. Duża popularność motocrossu sprawiła, że główna dyscyplina dała początek wielu pobocznym formom rywalizacji. W tym miejscu należy wymienić: freestyle motocross - zawody polegają na wykonywaniu ewolucji, które są oceniane przez zespół sędziowski. Formuła zawodów przewiduje dwie konkurencje - Big Air i Freestyle. W pierwszym przypadku, zawodnik wykonuje skok (w maksymalnie trzech podejściach), który jest oceniany pod względem trudności i stylu wykonania. W drugiej konkurencji, wykonywane są kombinacje obejmujące triki i skoki, supercross - to jedna z najbardziej ekstremalnych odmian motocrossu. W tym przypadku, zawodnicy rywalizują na torze przygotowanym w zamkniętym obiekcie. Poza samą jazdą wyścigową, ważne są też wykonywane na trasie akrobacje, supermoto - to motocyklowy odpowiednik samochodowego rallycrossu. Zawodnicy rywalizują na obiektach, które łączą cechy toru terenowego (z luźną nawierzchnią) i pętli asfaltowej, ATV/quad motocross - w tym przypadku, zawodnicy ścigają się na maszynach trój-, cztero- lub sześciokołowych, sidecarcross - to specyficzna odmiana motocrossu, w której motocykl prowadzony jest nie tylko przez kierowcę, ale i przez pasażera, który siedzi w specjalnie przystosowanym wózku, pit bikes - ta dyscyplina zakłada rywalizację na małych motocyklach, przypominających nieco zwykłe maszyny dziecięce. Motocross: sprzęt Motocross zakłada rywalizację najbardziej ekstremalnych motocykli terenowych. Silniki w tego typu maszynach legitymują się pojemnością skokową od 50 do 450 ccm. Tego typu jednoślady przeznaczone są do jazdy sportowej, więc producenci pozbawiają je wszystkiego, co zbędne - świateł, kierunkowskazów, rozruszników czy tłumików z homologacją do jazdy drogowej. Kilku producentów ma w swojej ofercie motocykle crossowe, które można bez problemu zarejestrować, ale te stanowią zdecydowaną mniejszość. Mają jednak jedną niepodważalną zaletę - mogą dotrzeć na tor na własnych kołach. Silniki maszyn crossowych mają typowo wysokoobrotową charakterystykę. Oznacza to, że najefektywniej przenoszą moc na koło dopiero w górnym zakresie prędkości obrotowej. Taka agresywna charakterystyka doskonale sprawdza się na torze, jednak kompletnie dyskwalifikuje motocykl crossowy do użytku na leśnych drogach (do tego celu znacznie lepiej nadają się maszyny typu enduro). Motocross: jak zacząć? Motocross nie należy do najpopularniejszych dyscyplin w Polsce, jednak nie brakuje młodych ludzi, którzy chcą spróbować swoich sił w ekstremalnych, terenowych zmaganiach. Jak zacząć swoją wielką przygodę z motocrossem? Drogi są dwie. Pierwsza to nauka na własnych błędach (i z dużą dozą prawdopodobieństwa - na wielu bolesnych kontuzjach), a druga - kurs w profesjonalnej szkole, gdzie zajęcia prowadzone są pod okiem doświadczonych trenerów, którzy najczęściej są profesjonalnymi zawodnikami, aktywnymi lub byłymi. Dlaczego naukę jazdy motocyklem crossowym warto rozpocząć pod opieką profesjonalisty? Z kilku powodów, ale najważniejszym jest bezpieczeństwo. Warto zdać sobie sprawę, że technika jazdy motocyklem crossowym znacząco różni się od tej, która pozwala skutecznie panować nad maszynami szosowymi. To dwie różne bajki i nie ma w tym nawet cienia przesady. Kolejna rzecz, zapisując się na profesjonalne zajęcia, nie musimy posiadać własnego sprzętu. Dobre szkoły oddają do dyspozycji kursantów pełną gamę off-roadowych motocykli, dostosowanych do każdego wieku i umiejętności (bo podstaw motocrossu mogą uczyć się nawet 4-letnie dzieci). Co można doradzić osobom, które chcą uczyć się jazdy motocyklem crossowym na własną rękę? Podstawą jest zdrowy rozsądek. Często zdarza się, że osoby początkujące zaczynają naukę od mocnej maszyny, hołdując zasadzie "lepiej kupić na zapas". To niestety ewidentny błąd. Zapanowanie nad mocnym motocyklem crossowym wymaga ogromnych umiejętności. Znacznie łatwiej opanujemy technikę jazdy na słabszej maszynie, która i tak zapewnia więcej niż satysfakcjonujące osiągi, co jest zasługą niskiej masy takiego sprzętu. Nie można zapomnieć o akcesoriach ochronnych. Kombinezon, odpowiednie buty, rękawice, kask, gogle i ochraniacze - to absolutna podstawa. Ważne - wszystkie akcesoria muszą mieć stosowny atest! Nie można przeceniać swoich umiejętności i jeździć agresywniej, niż pozwala na to doświadczenie. W miarę nabierania doświadczenia, granice będą się przesuwać, ale nie należy starać się przyspieszać tego procesu. Motocross: gdzie jeździć? Motocross to dyscyplina typowo torowa, naturalne jest więc, że do jej uprawiania potrzeba odpowiedniego obiektu. W Polsce mamy do dyspozycji wiele torów, które nadają się do nauki tego sportu, oraz "nitki" dostosowanych do potrzeb doświadczonych zawodników: tor w Chełmnie - to jeden z najlepszych torów motocrossowych w Polsce, na którym swoje umiejętności doskonalił sam Rafał Sonik - triumfator Rajdu Dakar, tor w Giżycku - niezwykle ciekawa pętla, położona w wyjątkowo malowniczej scenerii, tor w Nowogardzie - obiekt położony blisko Szczecina, homologowany do organizacji Mistrzostw Polski, tor w Piątkowisku - nie ma homologacji PZM, ale idealnie nadaje się do zastosowań hobbystycznych, tor w Sochaczewie - położony w centrum miasta, dzięki czemu jest niezwykle przyjazny dla kibiców, tor w Człuchowie - jeden z najdłuższych tego typu obiektów w Polsce.
On to naprawdę zrobił? Przecież to szaleństwo! Kajakiem przy wulkanie, skoki z wodospadów [GALERIA]
Malutki człowiek na kajaku w obliczu niesamowitych żywiołów. Prezentujemy wam wyjątkową galerię Alexander Socci'ego.
Zdjęcia powstały podczas wyprawy do Svalbard na kole podbiegunowym. Socci sfotografował pierwszą i jak dotąd jedyną próbę spłynięcia w dół wodospadu na lodowcu, której dokonał Ben Stoocksberry. Działo się to w 2012 roku. Żeby tam dotrzeć śmiałkowie musieli przez 13 dni żeglować po lodowatych wodach oceanu by znaleźć odpowiednie miejsce. Zdjęcia kajakarza przy wulkanie to już wyczyn śmiałka nazwiskiem Pedro Olliva z 2013. Zdjęcia powstały na Hawajach w pobliżu aktywnego wulkanu Kilauea, którego lawa spadała do pobliskiej wody. Zobacz galerię zdjęć W Norwegii natomiast powstały zdjęcie dokumentujące kręcenie telewizyjnego programu o spływaniu najpiękniejszymi wodospadami świata. Alexandro Socci od dzieciństwa fascynował się sportem i aktywnością w terenie. W 2006 roku rozpoczął pracę jako fotoreporter dokumentując imprezy sportowe oraz fenomeny natury. Fotografuje także pod wodą. Więcej zdjęć znajdziecie na jego stronie. Źródło: Alxandro Socci
Sporty wodne nie dla każdego? Sprawdź, jak zacząć i czego będziesz potrzebować
Sporty wodne cieszą się w ostatnich latach rosnącą popularnością. Coraz więcej adeptów chce spróbować windsurfingu, kitesurfingu, a nawet bardziej ekstremalnych i mniej popularnych dyscyplin, takich jak wakeboarding czy flyboarding. Z pewnością warto sprawdzić, jakie emocje generuje uprawianie sportów wodnych. Trzeba jednak podejść do nich rozważnie, z poszanowaniem własnego bezpieczeństwa.
Sporty wodne: rodzaje Sporty wodne to rodzaj aktywności kojarzony przez wiele osób głównie z letnim wypoczynkiem. To właśnie na urlopie najczęściej wyjeżdżamy nad akweny wodne, gdzie możemy cieszyć się wysoką temperaturą, wodą, słońcem. Jeśli sezon jest wyjątkowo udany, sporty wodne można z powodzeniem uprawiać od później wiosny aż do wczesnej jesieni. Wielu pasjonatów wyjeżdża też za granicę, często pokonując dalekie odległości, by oddać się wodnemu szaleństwu. elementy niektórych sportów wodnych można też trenować na basenie, by nie wyjść z formy. Sport wodny można uprawiać w wodzie, na jej powierzchni lub pod wodą. W każdej z tych grup znajdują się liczne, ciekawe dyscypliny. Sporty w wodzie Najpopularniejszym sportem uprawianym w wodzie jest szeroko rozumiane pływanie. Można je traktować rekreacyjnie lub trenować wyczynowo, w różnych stylach i konkurencjach związanych z odległością lub prędkością. To sport całoroczny – uprawiany zarówno w akwenach odkrytych, jak i na krytych basenach. Szczególną odmianą tego sportu jest pływanie synchroniczne. W tej kategorii mieszczą się także skoki do wody, piłka wodna oraz snorkeling (obserwacja życia podwodnego z okularami i maską wyposażoną w rurkę, nie wymagająca zanurzania się jak przy klasycznym nurkowaniu). Odbywają się także zawody w sportowym ratownictwie wodnym. Aby rekreacyjnie poruszać się w wodzie, warto wybrać aqua aerobic lub zajęcia gimnastyczne na basenie. Sporty na powierzchni wody Sporty wodne to także te uprawiane na powierzchni wody. Do tej grupy zalicza się mnóstwo ekstremalnych dyscyplin, uwielbianych przez osoby liczące na solidny wyrzut adrenaliny. Znaczącą podgrupę stanowią sporty wodne na desce, takie jak surfing i windsurfing, a także kitesurfing oraz wakeboarding i narciarstwo wodne. W tej grupie znajduje się także wiele sportów, których uprawianie kojarzy się wakacyjnie: paralotniarstwo z napędem motorówki, skimboarding, flyboarding. Wielbiciele windsurfingu i dyscyplin pokrewnych trenują zimą flowboarding, czyli halowy surfing na sztucznych falach, by nie wypaść z formy. Nie brakuje dyscyplin wymagających użycia łodzi, kajaków czy pontonów (kajakarstwo, wioślarstwo, żeglarstwo, a także sporty motorowodne i dość niezwykłe, takie jak kajak-polo). Co ciekawe, do powierzchniowych sportów wodnych zalicza się także wędkarstwo. Sporty podwodne Kolejną dużą grupą sportów wymagających akwenu wodnego są sporty związane ze schodzeniem pod powierzchnię wody. Wśród nich prym wiedzie nurkowanie ze swoimi wszelkimi odmianami, a także freediving, czyli nurkowanie na wstrzymanym oddechu i bez użycia akwalungu. Do tej grupy zaliczają się także niezwykłe i dość rzadko spotykane dyscypliny sportu, które uprawia się na basenie - podwodne rugby i podwodny hokej. Aby uprawiać sporty podwodne, nie trzeba więc lecieć tysiące kilometrów, by znaleźć przejrzyste, ciepłe wody i piękne rafy. Sporty wodne na desce Wśród szczególnie lubianych, widowiskowych i dostarczających przeżyć sportów znajdują się sporty wodne na desce. Ich zalety są niezwykle liczne – rzeźbią sylwetkę, wzmacniają mięśnie i poprawiają równowagę. Od początku przygody w tymi sportami do malowniczego ślizgania się na falach w promieniach słońca prowadzi długa droga, pełna wysiłku i pracy! Wbrew pozorom, aby popływać na desce i nauczyć się podstaw nie trzeba wybierać się daleko. Sporty wodne w Polsce mają się coraz lepiej i coraz więcej powstaje miejsc, gdzie można je uprawiać. Poniżej krótki przegląd najpopularniejszych sportów wodnych. Surfing i windsurfing Surfing to inaczej ślizg na specjalnej desce niesionej przez fale. Najczęściej uprawiany na wybrzeżach oceanów, gdzie fale osiągają odpowiednią wysokość i impet konieczne do niesienia deski. Surfing ma wiele różnych odmian. Jeśli do deski dodamy żagiel, dyscyplina zmieni się w windsurfing. Żagiel to dodatkowy "napęd", pozwalający nabrać wiatru i prędkości. To dyscyplina olimpijska, zaliczana do sportów żaglowych. W obrębie windsurfingu wymienia się liczne konkurencje polegające na osiąganiu największej prędkości lub wykonywaniu akrobacji na wodzie. Windsurfing wymaga nieco siły, wspaniale buduje mięśnie ramion. W Polsce można go uprawiać głównie na Helu, gdzie powstało wiele szkółek wprowadzających chętnych w tajniki tego emocjonującego sportu. Kitesurfing Kitesurfing to rosnąca w popularność odmiana surfingu, w której rolę napędu zamiast żagla pełni latawiec - paralotnia (kite). Ta dyscyplina wymaga nie tyle wysokich fal, co wiatru. Zalicza się do sportów ekstremalnych. Można ją uprawiać przy niemal każdej pogodzie. Kitesurfing uprawia się nie tylko w akwenach morskich - niektórzy z powodzeniem wskakują na deskę na jeziorze, o ile sprzyja wiatr. To popularny sport w dolinach Alp, w okolicach Tyrolu, ale także coraz częściej nad polskim Bałtykiem. Wakeboarding Coraz częściej zainteresowaniem amatorów wodnych sportów cieszy się wakeboarding, sport wymagający użycia motorówki jako napędu. Specjalnie skonstruowana i przystosowana łódź ciągnie za sobą linę, której trzyma się osoba na desce. Sportu można spróbować w wakeparkach, znajdujących się w okolicy każdego dużego miasta. Zamiast łodzi linę ciągnie tam specjalny wyciąg. Uprawianie wakeboardingu wymaga dużej koordynacji ruchowej, siły, kontroli własnego ciała oraz umiejętności wykorzystania generowanej przez łódź fali. Wakeboarding dla zaawansowanych zawiera też elementy akrobacji i wyskoki ponad wodę. Sporty wodne ekstremalne Sporty wodne ze swej natury odbywają się w obliczu żywiołu. Mogą też być bardzo niebezpieczne, jeśli uprawiająca je osoba jest niedoświadczona, niezbyt sprawna fizycznie lub lekkomyślna. Dlatego wiele z nich zalicza się do sportów ekstremalnych. Są to między innymi flyboard (sport uprawiany przy użyciu specjalnego urządzenia generującego strumień wody pod ciśnieniem, które pozwala unosić się ponad powierzchnią), nurkowanie (w tym także nurkowanie jaskiniowe), wakeboarding. Niekiedy do tej grupy zalicza się także kitesurfing, windsurfing. Z pewnością ekstremalny charakter ma także kajakarstwo górskie i rafting. Ekstremalne dyscypliny sportu przyciągają wielu chętnych. Przede wszystkim dostarczają wielu silnych emocji, wiążą się z poczuciem mocy i ogromnych możliwości. Warto jednak zawsze pamiętać o towarzyszącym im niebezpieczeństwie. Decydując się na naukę jednego z ekstremalnych sportów wodnych, trzeba koniecznie skorzystać z usług certyfikowanego instruktora, który potrafi zadbać o bezpieczeństwo nowego adepta i odpowiednio go przygotować. Także "starzy wyjadacze" nie powinni tracić czujności w kontakcie z wodą. Sporty wodne: sprzęt Sporty wodne w niemal każdym przypadku wymagają użycia specjalistycznego sprzętu. Nawet pływanie w bardziej zaawansowanym wydaniu wymaga wyposażenia się w sprzęt. Różnorodność przedmiotów używanych w sportach wodnych jest tak wielka, jak różnorodność samych dyscyplin. Niektóre z nich wymagają użycia jednostek pływających (deski i latawce, łodzie, kajaki, pontony). W wielu przydają się buty do sportów wodnych, a także pianki, bez których trudno wyobrazić sobie surfowanie. Sportowcy używają kombinezonów, kasków, kamizelek asekuracyjnych, okularów, rękawiczek. niektóre z tych sprzętów sprzyjają jakości wykonania, ale większość jest niezbędna ze względów bezpieczeństwa. Konieczność zakupu lub wypożyczenia sprzętu sprawia, że sporty wodne nie są tanie. Specjaliści radzą więc, by nie zaczynać swojej przygody ze sportami wodnymi od obkupienia się w drogi sprzęt, niezależnie od poziomu entuzjazmu. Warto na początek skorzystać z usług dobrze wyposażonej wypożyczalni, a następnie sprawdzić, czy entuzjazm utrzyma się po pierwszych treningach. Jeśli tak - droga do kompletowania sprzętu jest otwarta!
Ekstremiści nawet nie wiedzą, gdy są w błędzie. Badanie to potwierdza
Naukowcy za pomocą prostych eksperymentów sprawdzili radykałów zarówno z lewa jak i prawa sceny politycznej. Okazało się, że jedni i drudzy nie są w stanie widzieć luk we własnym myśleniu.
Zespół badaczy z University College w Londynie wcale nie pytał badanych o politykę. Zamiast tego zaprosili ich do bardzo prostej gry z wybieraniem obrazków o największej liczbie narysowanych kropek. W ten sposób chcieli zbadać „metakognicję” czyli zdolność jednostki do rozpoznania własnych błędów w rozumowaniu – myślenie o myśleniu. Badali także wpływ dogmatów na opinie – czy dotyczą one szczegółowych zagadnień czy mają wpływ na całą percepcję swojego myślenia. Pracowano z dwiema grupami po 400 osób, które przepytano na samym początku o sprawy polityczne i światopoglądowe, ale tylko po to by ustalić do jakiego grupy należą: lewica lub prawica. Ci ludzie zostali scharakteryzowani jako radykalni, zakładający autorytaryzm i nietolerancję w stosunku do innych. Gdy wszystko w sferze politycznej i społecznej stało się jasne, nadszedł czas na prawdziwy test - rysunki z kropkami. Następnie uczestnicy zostali zapytani jak bardzo byli pewni swojej decyzji. By zmotywować badanych do dokładniejszych opisów naukowcy dawali im nagrody pieniężne. - Zauważyliśmy, że ludzie mający radykalne poglądy polityczne mają znacznie gorszą metakognicję niż ci o poglądach umiarkowanych – podsumował dr Steve Fleming, główny autor pracy – Często byli przesadnie pewni swego będąc w błędzie oraz wyjątkowo odporni na zmianę zdania nawet, gdy przedstawiono im dowody, że się mylą. Umiarkowani, którzy pomylili się za pierwszym razem, wykazywali mniejszą pewność siebie nawet wtedy, gdy dostawali dodatkowe informacje pomocnicze. Radykałowie natomiast trzymali się twardo raz podjętej decyzji, nawet wtedy gdy dowody pokazywały, że są w błędzie. Naukowcy są przekonani o spójności swoich badań, jednak zwracają uwagę, że pokazują one tylko części cech radykalizmu. - Podejrzewamy, że to z powodu zadania, które było zupełnie niezwiązane z polityką – mówi zaangażowany w eksperyment Max Rollwage – ludzie mogliby być znacznie mniej chętnie do przyznania się do błędu, gdyby to poglądy wchodziły w grę. Ważną i ciekawą konkluzją z badania jest fakt, że zaburzenie metakognicji jakie wzbudza radykalizm, jest problemem każdego ekstremum: zarówno lewego jak i prawego skrzydła politycznej sceny. Na koniec warto wspomnieć, że spektrum poglądów i zachowań między skrajnymi biegunami politycznymi jest bardzo wiele. Profesor Urszula Jakubowska, specjalistka od psychologii klinicznej i politycznej w rozmowie z tygodnikiem Polityka mówi, że zauważenie u siebie oznak ekstremizmu nie zawsze jest sygnałem, że coś jest nie tak. Jak zawsze, wszystko jest kwestią proporcji. - Nie ma nic w tym złego, że ktoś uważa, iż trzeba chronić zwierzęta, dbać o zdrową żywność czy mniej kupować. W tym przypadku także pojawiają się jednak wątpliwości, gdy w imię tych wartości ktoś jest w stanie działać na szkodę innych ludzi, naruszać ich integralność, niszczyć majątek – tłumaczy profesor - Ale, istotnie, kłopot z ekstremistami jest taki, że nie są w stanie narastającego w sobie ekstremizmu zauważyć. Wspomniałam, że ekstremizmowi towarzyszy zamknięcie na informacje niezgodne z własnym systemem przekonań: człowiek ich nie przyjmuje, a jeśli nawet przyjmuje, to nie widzi sprzeczności między nimi a tym, co myśli. Gdyby miał większy wgląd we własne myśli i emocje, to nie stałby się ekstremistą, nie postrzegałby świata w sposób jednostronny.
Zobacz najbardziej ekscytujące zdjęcia świata. Kipią od emocji!
Jest akcja, jest ruch, jest adrenalina. I zachwyt, że człowiek potrafi wyczyniać takie cuda, a inny człowiek uchwycić je za pomocą aparatu.
Sztuka akcji. Inaczej nie można nazwać tej galerii. Tu liczy się ruch, każdy mięsień, każda sekunda walki z grawitacją. Zdjęcia wykonane w ramach międzynarodowego konkursu fotograficznego Red Bull Illume ukazują najbardziej ekscytujące oblicze sportów ekstremalnych. To prace, które wywołują wrażenie „Ale jak to możliwe?!”. Dowodzą, jak daleko jest w stanie sięgać człowiek i jak bardzo jest w stanie naginać prawa fizyki. Zachwyt gwarantowany! Zobacz galerię >>> Źródło: redbull.com
Nowa Zelandia: Alfabet sportów ekstremalnych
Zacznijmy od A – jak Aotearoa, czyli Kraj Długiej Białej Chmury. Mowa o Nowej Zelandii. Każdy uzależniony od adrenaliny może sobie podnieść jej poziom na Wyspie Północnej. Extreme jest tam na porządku dziennym, na dodatek we wspaniałej przyrodniczej scenerii.
Początek przypomina filmy Hitchcocka – najpierw jest trzęsienie ziemi, a później napięcie rośnie. Nasz przewodnik Tomek Kozłowski (karkonoski GOPR-owiec, skoczek spadochronowy i Członek Polskiego Towarzystwa Badań nad Stresem Traumatycznym – jestem przekonana, że prowadzi na nas jakieś tajne badania!), raczy nas na początek opowieścią o wulkanicznym charakterze wysp nowozelandzkich. Kraj leży dokładnie na styku dwóch płyt tektonicznych. Dowiadujemy się, że sejsmolodzy odnotowują tu kilkanaście tysięcy trzęsień ziemi rocznie, a tych odczuwalnych nawet do 250. Szybko przeliczam – podczas tygodniowego pobytu na Północnej Wyspie mam szansę poczuć drżenie pod stopami aż pięć razy! Ale to nie ziemia będzie drżała – raczej moje nogi. B jak BLACK WATER RAFTING Około dwóch godzin drogi dzieli Auckland od grupy jaskiń krasowych Waitomo Caves długości 45 km. Trafiamy do tej najsłynniejszej – Waitomo Glowworm, czyli jaskini świecących robaczków. Swą nazwę zawdzięcza występującej w niej populacji larw muchówki o wdzięcznej nazwie Arachnocampa luminosa. Ich odwłok emituje bladoniebieskie światło, podobnie jak u robaczków świętojańskich. Do tego larwy wytwarzają lepką pajęczynę, która zwisa ze stropu jaskini, co w połączeniu z wabiącym światłem daje doskonałą pułapkę na owady. Metoda, jaką mamy eksplorować podziemny labirynt, ku mojej radości nie odbiega od ekstremalnych atrakcji oferowanych przez Nową Zelandię. Zaraz po wypełnieniu formularzy, że schodzimy do jaskiń na własną odpowiedzialność i nie mamy klaustrofobii, otrzymujemy neoprenowe pianki, kaski z lampami i napompowane dętki samochodowe. Teraz pora na krótkie szkolenie – jeszcze można się wycofać! Uczymy się komend i zachowań, które ułatwią nam przemieszczanie się w skomplikowanym systemie korytarzy, ćwiczymy skoki z wodospadu, korzystając z drewnianego pomostu. Technikę warto zapamiętać. Najpierw należy stanąć na brzegu pomostu, wypiąć pupę i przyłożyć do niej dętkę. Następnie bez wahania trzeba zrobić krok w tył, trzymając dętkę oburącz, jakby chciało się na niej usiąść. Zabawa jest przednia! Ale kiedy musimy to samo wykonać w ciemnej jaskini, stając na brzegu huczącego wodospadu, przestaje być wesoło. Za każdym razem, gdy skaczę, jestem przekonana, że walnę w podwodne skały! Podążamy w głąb jaskini, brodząc raz po kolana, raz po pas w coraz zimniejszej wodzie. Nasza przewodniczka informuje, że jeśli komukolwiek zrobi się naprawdę zimno i do tego poczuje senność, ma to natychmiast zgłosić. No tak, czyli grozi nam hipotermia. Przypominam sobie jeszcze statystyki trzę- sień ziemi w tych okolicach i na tę myśl zasycha mi w gardle. Nie dość, że ekstremum, to jeszcze do kwadratu. Przemieszczamy się czasami na czworakach, przeciskając się przez wąskie i niskie arterie, to znów wychodząc na rozległe podwodne jeziorka. Każdy siada wtedy na swojej dętce i zarzuca nogi poprzednikowi na ramiona – w tym układzie, kurczowo trzymając się siebie, żeby się nie zgubić, przemierzamy jaskinię. Jesteśmy tak zaaferowani, że zapominamy o celu naszej eskapady. W pewnym momencie przewodniczka prosi o zgaszenie latarek i każe wszystkim spojrzeć w górę. Zapada cisza zakłócana jedynie dalekim szumem podziemnych wodospadów i miarowym kapaniem wody. Oczy przyzwyczajają się do ciemności i oto widzimy nad głowami niezwykłą drogę mleczną utworzoną z tysięcy świecących niebieskich punkcików. Słynne larwy stają się teraz naszym przewodnikiem. Pozostawieni sami w ciemnościach mamy za zadanie poruszać się dalej bez latarek i patrząc w górę, dać się poprowadzić podziemną drogą mlecz- ną ku światłu, do wyjścia z jaskini. J jak JET BOAT RIDE Po wulkanicznej wycieczce czas na sport w Agroventures (10 min jazdy na północ od Rotorua). Minimiasteczko ekstremalnej rozrywki reklamuje się hasłem: Spotkaj się z nami na krawędzi. Jeśli nie żyjesz tak jak my, zajmujesz zbyt dużo miejsca! Można tam przejechać się ekologicznym środkiem transportu Shweeb (plastikowe tuby napędzane siłą ludzkich mięśni), skoczyć z 40 m na Rotorua Swoop z prędkością 130 km/godz. w kokonie przypominającym śpiwór oraz przejechać się najszybszą łodzią świata. Jeśli wrażeń mało – zostaje jeszcze nurkowanie w strugach powietrza tunelu aerodynamicznego. Prędkość 100 km/godz. w 4,5 s? Tak, to przyśpieszenie możliwe do osiągnięcia w dyscyplinie jet boat. Mistrzem świata jest w niej Jason Trask – można powiedzieć, że to najszybszy chłopak na świecie. Na dodatek przystojny, więc szybko wypełniam dokumenty (w Agroventures każdy uczestnik bierze odpowiedzialność za siebie). Chwilę później siedzę w czerwonej łódeczce o mocy, bagatela, 450 koni mechanicznych i zapinam pancerne pasy. Oho, zapowiadają się szybkie zwroty akcji i niezłe przeciążenia. Rozlega się ryk silnika i już tniemy taflę wody z zawrotną prędkością. Przed nami widać krawędź basenu – bo przejażdżki odbywają się na specjalnym torze – a łódź bynajmniej nie zwalnia. Co więcej, przyspieszamy i w ostatniej chwili wykonujemy zwrot o 360°. Z gardeł wyrywa się nam głośny okrzyk. To było coś! Prosimy o więcej! Przed nami kolejna atrakcja, tym razem powietrzna. Czeka nas próba generalna przed planowanym na zakończenie pobytu skokiem ze spadochronem. W Agroventures znajduje się tunel aerodynamiczny, w którym można ćwiczyć sterowanie w strugach powietrza. Już się cieszę – symulator swobodnego spadania, ale bez spadania! Taki tunel najbliżej Polski znajduje się w Bottrop w Niemczech. Pierwszy raz czuję, jak bardzo fizyczne potrafi być powietrze. Z niedowierzaniem kładę się na jego strugach pędzących z prędkością 180 km/godz. W końcu daję się im ponieść i doświadczam czegoś niemal metafizycznego. Wrażenia są tak silne, że przypomina mi się moment, kiedy po raz pierwszy zaczerpnęłam oddech pod wodą, gdy na kursie nurkowym zanurzyłam się w akwalungu pod powierzchnię morza. Szybko przyjmuję wcześniej wyuczoną postawę: broda wysoko, ręce luźno wyciągnięte przed siebie, kręgosłup wygięty jak do mostka – tyle że leżę na brzuchu i dziarsko balansuję w strugach powietrza. Instruktor pokazuje ewolucje, jakie mam robić, a dwóch asekurantów obraca mną w różnych płaszczyznach, trzymając za ręce i nogi. Ciąg w tunelu jest tak silny, że podwiewa mi powieki, wargi i dziurki w nosie, targa policzkami. Nawet skóra na łydkach i przedramionach powiewa mi jak chorągiewka (widać to wyraźnie dopiero na zdjęciach). Czuję, że połknęłam bakcyla. Chcę zobaczyć pod sobą kraciaste pola i bawić się w powietrzu, spadając z prędkością 200 km/godz. Przechodzi mi jeszcze przez głowę szybka myśl – dobrze, że będę skakać w tandemie, bo sama w euforii pewnie bym zapomniała odpalić spadochron! M jak MÓJ PIERWSZY RAZ! Pierwszego dnia dowiadujemy się, że z powodu złej pogody nie ma szans na wykonanie skoków. Następnego ranka kropi deszcz. Staramy się nie tracić nadziei – nie po to pokonaliśmy tysiące kilometrów z Europy, żeby nie dało się skoczyć. Jedziemy na strefę, czyli wydzielony obszar dla skoczków, gdzie nie ma żadnych zabudowań i drzew, co stanowi jeden z warunków bezpiecznego lądowania. Tam przechodzimy szybki instruktaż, każdy z nas zostaje przydzielony do pilota tandemu i operatora kamery. Skoczę z nowozelandczykiem Joelem, a filmować to wydarzenie będzie Pavel, Czech. Obaj pomagają mi założyć kombinezon i przypinają mi w pasie jakiś pakunek. To kamizelka ratunkowa, na wypadek gdybyśmy wpadli do wody, skaczemy bowiem w okolicy jeziora Taupo. Pierwsze podejście jest nieudane, bo nadciąga deszczowa chmura, która zmusza nas do lądowania. Myślę sobie – do trzech razy sztuka, musi się udać. Nie wrócę do Polski, dopóki nie skoczę. Wprawdzie jeszcze się nie boję, ale chyba w końcu przyjdzie paniczny strach przed skokiem. Pewnie jak siądę w progu otwartych drzwi samolotu i spojrzę w dół, to wtedy serce podejdzie mi do gardła. Joel poprawia mi czapkę i włosy, zakłada okulary, pyta, czy wszystko w porządku. Widzę, że pozostali tandempiloci wykonują te same gesty w stosunku do swoich towarzyszy skoku. Może celowo odwracają naszą uwagę, bo nawet nie zauważyłam, że ekipy jedna po drugiej opuszczają pokład samolotu. O Chryste, to już! Nie zdążyłam zrobić rachunku sumienia! Muszę chociaż pomyśleć jakieś marzenie, no szybko, zanim wyskoczę! W tym momencie czuję uderzenie powietrza i słyszę potworny huk. Oczy mam szeroko otwarte, ale poza szaroniebieskim niebem nic nie jestem w stanie zobaczyć. Nagle ktoś chwyta mnie za rękę. To Pavel pokazuje mi, żebym się uśmiechnęła do kamery. Zaczyna się zabawa w powietrzu, balansujemy, przybliżamy się i oddalamy od siebie, stroimy miny. Mam wrażenie, że wygłupiamy się w nieskończoność, choć mija zaledwie kilka sekund. Zapominam, gdzie jestem i co się dzieje. W pewnym momencie Joel odpala spadochron, który ostro wyrywa nas w górę, trzepocząc nieprzyjemnie. Zapada nagła cisza, jakby ktoś wyłączył wielki generator prądu. Powietrze staje się normalne, już nie mogę się na nim kłaść. Bardzo wolno opadamy w kierunku płyty lotniska. Jakie to wspaniałe uczucie, jaki spokój, jak błogo. Czuję, że nowozelandzka przygoda odmieni moje życie, dosłownie wywróci je do góry nogami. Czasem trzeba udać się na drugi koniec globu, żeby spojrzeć na pewne sprawy z dystansem, czyli z odpowiedniej perspektywy. Ja swoją powiększyłam jeszcze o cztery i pół tysiąca metrów. S jak SKY WALK i SKY JUMP Auckland, największą aglomerację Nowej Zelandii, zwiedza się metodą na azymut, podobnie jak Warszawę. Tyle że nad centrum nowozelandzkiej metropolii zamiast socrealistycznego pałacu góruje majestatyczna wieża obserwacyjno-radiowa Sky Tower o wysokości 328 m. Sky walk, czyli spacer po wąskim (zaledwie 1,2 m) okapie tej wieży na wysokości blisko 200 m (taras widokowy PKiN jest na 114 m), stanowi nie lada przeżycie. Śmiałek ubrany w uprząż i asekurowany liną czuje namacalnie wszechogarniającą przestrzeń, a kiedy zakręci mu się w głowie, nie ma czego się złapać, bo poręczy tam nie zainstalowano – szalone bicie serca i zimny pot gwarantowane! Już sam wjazd na taras widokowy szklaną windą wyeliminuje słabszych zawodników. Widoczność przy dobrej pogodzie sięga 80 km. Na tych, którzy uznają, że sky walk nie zaspokoił dziennej dawki adrenaliny, czeka jeszcze sky jump w samym sercu metropolii – skok ze 192 m z prędkością 85 km/godz. Jacyś chętni? Lot trwa 11 s. Maszty do skoków bungee są rozstawione niemal na każdym rogu i stanowią element codziennej rozrywki tego miasta. W Auckland zamiast skoczyć z kolegami na piwo, można sobie po prostu skoczyć. T jak TARAWERA TREKKING Wulkan Tarawera (1111 m) ma nam dostarczyć kolejnych wrażeń. W 1886 r. jego erupcja zmiotła z powierzchni ziemi kilka osad i uśmierciła blisko 200 mieszkańców. W Burried Village można obejrzeć ekspozycję poświęconą katastrofie, ale my wybieramy inny sposób poznania okrutnego sprawcy tego wydarzenia. Postanawiamy zdobyć wulkan i zejść na dno jego krateru. W tej przygodzie towarzyszy nam Terry – dziarski przewodnik, który mógłby być naszym dziadkiem, ale którego krzepa wprawia nas w zdumienie. Wulkan to dla Maorysów święte miejsce, dlatego trekking na Tarawerę jest ściśle reglamentowany i może się odbyć tylko w towarzystwie wykwalifikowanego przewodnika. Duchy nie są dla nas zbyt łaskawe – zdobywamy stromy stożek w gęstej mgle. Wspinamy się ścieżką, podpierając się od czasu do czasu rękami, gdy żużel osuwa się spod stóp. Trudno cokolwiek wypatrzyć nawet w najbliższym otoczeniu, ale Terry przekonuje, że ze szczytu widać okoliczne jeziora, m.in. Lake Rotomahana. Zejście na dno krateru okazuje się nie lada wyzwaniem, bo brodzimy po kostki w tufie, a podczas niekontrolowanych ślizgów zapadamy się nawet do pół łydki. Nie czuć oparów siarki, bo wulkan jest od dawna wygasły, ale i tak straszy kosmicznymi krajobrazami. Bordowy kolor przypomina nam, że nie zeszliśmy do żwirowni, lecz do wnętrza prawdziwego krateru. Szkoda, że nie mamy więcej czasu, choćby jednego dnia, by przejść trawers Tongariro (17 km). Po drodze mija się wulkany, kraterowe jeziorka, przemierza wysokogórską pustynię, ogląda liczne wodospady i cieplice. Już wiem, że muszę tu wrócić. Z jak ZORBING Gdyby ktoś zapytał mnie o najbardziej absurdalny rodzaj sportu, jaki znam, to bez zastanowienia wymieniłabym zorbing. Panowie Zorbs Dwane i Andrew Awers, ponoć zainspirowani rysunkiem Leonarda da Vinci, wymyślili przezroczystą kulę średnicy dwóch metrów, wykonaną z PCW odpornego na uszkodzenia mechaniczne. Do jej wnętrza z dziką radością pakują się dzieci (co nawet wydaje się zrozumiałe) i dorośli (tego już nie mogę pojąć). Toczenie się z zawrotną prędkością po zielonym zboczu stanowi weekendową rozrywkę mieszkańców Nowej Zelandii. Więcej – stało się narodowym sportem. Tory do jego uprawiania są nieodłącznym elementem nowozelandzkiego krajobrazu. My mamy okazję zasmakować zorbingu niedaleko Rotorua. Znów wypełniamy druki, potwierdzając, że mamy końskie zdrowie i że jesteśmy gotowi wziąć odpowiedzialność za siebie, gdyby coś się stało. Szkoda tylko, że nigdzie nie ma ostrzeżenia, choćby drobnym drukiem, że lepiej próbować tego sportu na czczo niż po obiedzie, a już na pewno nie należy nic przedtem pić! Do wnętrza kuli wchodzi się przez otwór zapinany na suwak. Od zewnątrz! Nie polecam tym, co mają problemy z klaustrofobią. Ani cierpiącym na chorobę lokomocyjną. Zastanawiam się, dla kogo w takim razie ten sport jest? Zorbonauta może być w środku przypięty uprzężą albo poruszać się swobodnie. W tym drugim przypadku do kuli nalewa się trochę wody, przez co śmiałek ślizga się bez opamiętania, szybko tracąc jakikolwiek punkt odniesienia. Zwłaszcza gdy zamiast zjazdu stright (prosto po zboczu) wybierze zjazd typu zigzag ( jego nazwa wszystko wyjaśnia; można byłoby też nazwać go rzygzagiem…). Mniej więcej po trzecim gwałtownym zwrocie kuli nie wiadomo, gdzie jest dół, a gdzie góra. Wydaję okrzyki przerażenia przerywane chichotem i gorączkowo zastanawiam się, kiedy ten diabelski mikser się zatrzyma. NO TO W DROGĘ: NOWA ZELANDIA INFO: Powierzchnia: 268 tys. km2. Ludność: 4,2 mln. Religie: dominuje chrześcijaństwo. Języki: angielski, maoryski, a także nowozelandzki język migowy. Waluta: dolar nowozelandzki (NZD); Najlepiej grudzień–marzec, kiedy panuje tam lato i pogoda jest mniej kapryśna. Ale nawet w pozostałych miesiącach nie trzeba się obawiać, że warunki uniemożliwią eksplorację wysp Nie jest wymagana na pobyt turystyczny do 90 dni. Loty z Europy odbywają się przez USA albo przez miasta na obrzeżu Oceanu Spokojnego (Singapur, Hongkong, Tokio, Seul). Nie ma bezpośrednich połączeń z Polski – do Auckland, Wellington i Christchurch można polecieć z przesiadką w jednym z portów europejskich (np. w Amsterdamie, Londynie, Frankfurcie). Sieć autobusowych połączeń miejskich i międzymiastowych jest dobrze rozwinięta. Główne firmy to Intercity oraz Newmans i Mt Cook Landline. Kilka małych firm autobusowych uzupełnia połączenia na skalę regionalną. Koszt wynajęcia auta średniej klasy wynosi 80–110 dol./dobę. Obowiązuje ruch lewostronny. Kolej nowozelandzka Tranz Rail obsługuje główną trasę z Auckland do Wellington i z Picton do Christchurch, z boczną linią Tranz Alpine do Greymouth. Pociągi są wygodne i prawie tak szybkie jak autobusy, ale droższe. Między Wyspą Północną i Wyspą Południową pływają nowoczesne promy (podróż między Picton i Wellington trwa 2–3 godz.) Konsulat Honorowy rP Auckland, 51 Granger Road, Howick, 2014, New Zeland 1705 P.O. Box 39052 Tel. (00-649) 533-51-66 www.polishheritage.co.nz
„Czułem, że nie powinienem tego robić”. Zjazd na nartach po pokrytych popiołem zboczach czynnego wulkanu
Drony spadały po zderzeniu z lecącymi kamieniami, dookoła unosiła chmura popiołu, a wulkan nie przestawał bulgotać... Zobacz „totalnie surrealistyczne” widowisko z udziałem najlepszych wyczynowców świata.
ZOBACZ GALERIĘ >>> „Totalnie surrealistyczne” Było ich trzech. Sam Smoothy, Xavier de la Rue i Victor de la Rue. Wyczynowcy z teamu The North Face postanowili wybrać się na wyspę Tanna, leżącą w republice Vanuatu na Oceanie Spokojnym. Ich celem był zjazd na nartach i snowboardach z jednego z najbardziej aktywnych wulkanów na świecie - Mount Yasur (361 m n.p.m.). Jak postanowili, tak zrobili. Zjechali z pokrytych popiołem zboczy w chmurze trujących oparów, cudem unikając kontaktu ze spadającymi, rozgrzanymi do czerwoności kawałkami stopionej skały. - Dla mnie to było totalnie surrealistyczne przeżycie. Czułem, że nie powinienem tego robić. To taka sytuacja, w której nie masz kontroli nad tym, co się może wydarzyć. Narty nie zachowują się tak samo jak na śniegu, więc starasz się po prostu jakoś to utrzymać – wspomina Sam Smoothy. Cena szaleństwa Nie wszystko poszło tak gładko, jak by mogło się wydawać po obejrzeniu filmu „Sliding Fire”. Spora część sprzętu, którą zabrali ze sobą na Vanuatu ucierpiała. - Moje narty zostały całkowicie zniszczone, aż po sam rdzeń. Drony spadały po zderzeniu z lecącymi kamieniami. Najgorsze spotkało jednak kamery. Soczewki zostały porysowane, wszystkie pierścienie służące do ustawienia ostrości całkowicie się zablokowały, po prostu ugrzązł w nich piasek i popiół. Wszystko musieliśmy odesłać do gruntownego czyszczenia" – relacjonuje Smothy. Mimo to uważają, że było warto. - Kiedy słyszysz jak wulkan pracuje, wydając przy tym niepokojące dźwięki, a ty stoisz na szczycie, bardzo blisko krateru, wszystko drży, wpatrujesz się w chmurę popiołu i kamieni, które zaczynają spadać jak deszcz prosto na ciebie, jest to w pewnym sensie dość biblijne - tłumaczy Smoothy. Zobacz film ze zjazdu "Sliding Fire": View oEmbed on the source website
To jeden z najbardziej niebezpiecznych sportów na świecie. Nie brakuje chętnych
W ubiegłym roku 24 osoby zginęły uprawiając ten sport. Mimo tego nie brakuje amatorów skoków BASE w kombinezonach wingsuit.
W 1997 roku Patrick de Gayardon skoczył z norweskiej góry Kjerag. Do lotu użył specjalnego kombinezonu, który posiadając troje skrzydeł w locie stawał się lotnią i pozwalał mu szybować. Takie rozwiązanie, nazwane wingsuit, zrewolucjonizowało skoki BASE jumping. Ich nazwa pochodzi od skrótu i oznacza wykonywanie skoków z wyjątkowych i wysokich miejsc: wież, gór, zboczy skalnych, drapaczy chmur, mostów i tym podobnych. Zanim nastał wingsuit skoczkowie używali przede wszystkim paralotni i spadochronów. Ale dopiero ten wynalazek pozwolił na kontrolowany lot przez na przykład płonące obręcze czy łuki skalne. View oEmbed on the source website Niestety wśród skoczków używających wingsuitów zdarzają się wypadki, w ubiegłym roku na 37 ofiar śmiertelnych BASE jumpingu aż 24 próbowały lotu właśnie w takim kombinezonie. - Można mieć poczucie, że w pełni kontrolujesz to co robisz - mówi Jeb Corliss, który uprawia ekstremalne skoki od prawie 20 lat - Ale to jest właśnie niebezpieczne. Nie jesteśmy ptakami i nie lecimy. To jest spadanie w kierunku ziemi z ogromną prędkością, jeśli coś pójdzie nie tak - zginiesz. Czy zatem nie warto próbować swoich sił w takim sporcie? My nie zniechęcamy - ale bez odpowiedniego (długiego) treningu pod okiem ekspertów i przygotowania z obsługi sprzętu - lepiej nie próbować. No i zachować rozsądek i pokorę, bo z grawitacją dyskusji niestety nie ma.